NOMOΣ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. 4414 
 Νέο καθεστώς στήριξης των σταθμών παραγω-
γής ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσιμες Πη-
γές Ενέργειας και Συμπαραγωγή Ηλεκτρισμού και 
Θερμότητας Υψηλής Απόδοσ ης - Διατάξεις για το 
νομικό και λειτουργικό διαχωρισμό των κλάδων 
προμήθειας και διανομής στην αγορά του φυσι-κού αερίου και άλλες διατάξεις.
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή:
ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ
ΝΕΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΩΝ ΣΤΑΘΜΩΝΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΠΟΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣΚΑΙ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΥΨΗΛΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ
Άρθρο 1
Σκοπός και πεδίο εφαρμογής
Σκοπός του παρόντος νόμου είναι:
α. Η ανάπτυξη νέου καθεστώτος στήριξης των σταθ-
μών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσιμες 
Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε) και από Συμπαραγωγή Ηλεκτρι-
σμού και Θερμότητας Υ ψηλής Απόδοσης (Σ.Η.Θ.Υ.Α.) 
συμβατού με τις «Κατευθυντήριες Γ ραμμές για τις κρα-
τικές ενισχύσεις στους τομείς του περιβάλλοντος και της 
ενέργειας (2014-2020)» (ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής 
Επιτροπής EE C200/28.6.2014).
β. Η αναμόρφωση του καθεστώτος στήριξης της πα-
ραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. 
προκειμένου να επιτευχθεί η σταδιακή ενσωμάτωση και 
συμμετοχή των σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέρ-
γειας από Α.Π.Ε και Σ.Η.Θ.Υ.Α. στην αγορά ηλεκτρικής 
ενέργειας με τον βέλτιστο τρόπο σε επίπεδο κόστους-
οφέλους για την κοινωνία.
γ. Η αξιοποίηση του εγχώριου δυναμικού ηλεκτρο-
παραγωγής από Α.Π.Ε., κατά προτεραιότητα, με στόχο 
την προστασία του περιβάλλοντος, τη διαφοροποίηση 
του εθνικού ενεργειακού μίγματος, την ασφάλεια του 
ενεργειακού εφοδιασμού και την ενίσχυση και ανάπτυξη 
της εθνικής οικονομίας.δ. Η επίτευξη των εθνικών ενεργειακών στόχων, που 
προβλέπονται στο ν. 3468/2006 (A΄ 129), όπως τροποποι-
ήθηκε με το ν. 3851/2010 (Α΄ 85) με τον οποίο εναρμονί-
στηκε η ελληνική νομοθεσία με την Οδηγία 2009/28/ΕΚ, 
ως προς τη συμμετοχή της ενέργειας που παράγεται από 
Α.Π.Ε. στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας 
στη χώρα μέχρι το έτος 2020.
ε. Η ανάπτυξη και εφαρμογή του καθεστώτος στήρι-
ξης της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. στο 
πλαίσιο της ενιαίας πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, και την 
επίτευξη του στόχου συμμετοχής των Α.Π.Ε. στην ακα-θάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας.
στ. Η υποστήριξη της λειτουργίας των σταθμών 
Σ.Η.Θ.Υ.Α., η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και η εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο ν. 3734/2009 (Α΄8) και στο ν. 4342/2015 
(Α΄143), με τις διατάξεις των οποίων εναρμονίσθηκε η ελ-
ληνική νομοθεσία με τις Oδηγίες 2004/8/ΕΚ και 2012/27/
ΕΕ, αντίστοιχα.
Άρθρο 2
Ορισμοί
Για την εφαρμογή του παρόντος νόμου, οι όροι που 
χρησιμοποιούνται στις διατάξεις αυτού έχουν την ακό-λουθη έννοια:
1. Ανταγωνιστική Διαδικασία Υποβολής Προσφορών: 
η διαδικασία υποβολής προσφορών στο πλαίσιο προκή-
ρυξης για την ένταξη σε καθεστώς στήριξης με τη μορφή 
Λειτουργικής Ενίσχυσης.
2. Αντιλογισμός Απόκλισης Εσόδων: η διαδικασία 
κατά την οποία: α) στο τέλος του μηνιαίου κύκλου εκ-
καθάρισης υπολογίζεται η αξία της ωριαίας εγχεόμενης 
ηλεκτρικής ενέργειας σταθμού Α.Π.Ε και Σ.Η.Θ.Υ.Α. με 
βάση την αντίστοιχη ωριαία Οριακή Τιμή Συστήματος 
και των λοιπών Μηχανισμών Χονδρεμπορικής Αγοράς 
ηλεκτρικής ενέργειας, β) υπολογίζονται στη συνέχεια 
μέσω αθροίσεως τα ισοδύναμα μηνιαία έσοδα από την 
αγορά ηλεκτρικής ενέργειας που αντιστοιχούν στην 
πραγματικώς εγχυθείσα ηλεκτρική ενέργεια, γ) προσδι-
ορίζεται η διαφορά του ποσού που προκύπτει σε σχέση 
με τα έσοδα που ο κάτοχος του εν λόγω σταθμού έχει 
ήδη λάβει από τη συμμετοχή του στην αγορά, ώστε τε-
λικά αυτή η διαφορά να χρεοπιστώνεται στον κάτοχο 
του σταθμού αυτού.ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α
ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ  ∆ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣE
9 Αυγούστου 2016 ΤΕΥΧΟΣ  ΠΡΩΤΟ Αρ. Φύλλου  1498273
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8274 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
3. Δήλωση Εκπροσώπησης: η δήλωση κατόχου σταθ-
μού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε και 
Σ.Η.Θ.Υ.Α. προς τον Λειτουργό της Αγοράς και τον Δια-
χειριστή του Συστήματος ή τον Διαχειριστή Μη Διασυν-δεδεμένων Νησιών για εκπροσώπησή του στην αγορά 
ηλεκτρικής ενέργειας από Φορέα Σωρευτικής Εκπροσώ-
πησης ή Φορέα Σωρευτικής Εκπροσώπησης Τελευταίου 
Καταφυγίου.
4. Διαφορική Προσαύξηση: η Λειτουργική Ενίσχυση σε 
ευρώ ανά μεγαβατώρα (€/MWh), στη βάση μιας διαφορι-
κής τιμής αποζημίωσης, ανά τεχνολογία ή ανά κατηγορία 
σταθμών ή ανά έργο σε περίπτωση διενέργειας ανταγω-
νιστικών διαδικασιών που παρέχεται στους κατόχους 
σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. 
και Σ.Η.Θ.Υ.Α. υπό τη μορφή προσαύξησης επιπλέον των 
εσόδων τους από τη συμμετοχή των σταθμών στην αγο-
ρά ηλεκτρικής ενέργειας όπως αυτά έχουν διορθωθεί 
με τη διαδικασία αντιλογισμού της απόκλισης εσόδων.
Η Διαφορική Προσαύξηση μπορεί να λαμβάνει είτε 
θετικές είτε αρνητικές αριθμητικές τιμές.
5. Ειδική Τιμή Αγοράς (E.T.A.): η ανηγμένη μεσοσταθ-
μική αξία της εγχεόμενης ηλεκτρικής ενέργειας σε ευρώ 
ανά μεγαβατώρα (€/MWh) ανά τεχνολογία Α.Π.Ε. και 
Σ.Η.Θ.Υ.Α..
6. Καινοτόμα Έργα: έργα σταθμών Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. 
για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας τα οποία επιδεικνύ-
ουν μια τεχνολογία ως πρώτη του είδους της στην Ευ-
ρωπαϊκή Ένωση και αντιπροσωπεύουν σημαντική καινο-
τομία που υπερβαίνει την πλέον πρόσφατη τεχνολογία.
7. Κάτοχος σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας 
από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α.: το φυσικό ή νομικό πρόσωπο 
που έχει στην ιδιοκτησία του σταθμό παραγωγής ηλε-
κτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α..
8. Λειτουργική Ενίσχυση: η ενίσχυση που παρέχεται 
σε κατόχους σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργει-ας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α., σε ευρώ ανά μεγαβατώρα
(€/MWh). Το χρονικό διάστημα και η διαδικασία χορή-
γησής της, καθώς και το πλαίσιο που τη διέπει ορίζο-
νται στη σύμβαση που συνάπτει ο κάτοχος του σταθμού 
με το Λειτουργό της Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας ΑΕ 
(Λ.Α.Γ .Η.Ε.) ή τον Διαχειριστή του Ελληνικού Δικτύου Δι-
ανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας ΑΕ (Δ .Ε.Δ.Δ.Η.Ε.), ως Δια-
χειριστή των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών.
9. Μεταβατικός Μηχανισμός Βέλτιστης Ακρίβειας 
Πρόβλεψης: ο μηχανισμός υπολογισμού των χρεώσε-
ων, διαφοροποιούμενων ανά τεχνολογία ή και ανά κα-
τηγορία σταθμών, που επιβάλλονται στους κατόχους 
σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. 
και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που υποχρεούνται σε απευθείας συμμε-
τοχή στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Ο υπολογισμός αυτών των χρεώσεων λαμβάνει υπόψη, μεταξύ άλλων, 
την κανονικοποιημένη απόκλιση της παραγωγής των 
σταθμών αυτών από την πρόβλεψη παραγωγής τους, 
μια περιοχή ανοχής σφάλματος πρόβλεψης, καθώς και 
το πρόσθετο κόστος αποκλίσεων που προκύπτει από τον 
ισχύοντα μηχανισμό εκκαθάρισης αποκλίσεων.
10. Μηχανισμοί Χονδρεμπορικής Αγοράς (M.X.A.): 
το σύνολο των μηχανισμών με βάση τους οποίους δι-
αμορφώνεται το ποσό πίστωσης που αντιστοιχεί στην εγχεόμενη ηλεκτρική ενέργεια του σταθμού παραγω-
γής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. κατά 
τη συμμετοχή του στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, 
επιπλέον των εσόδων του από τη συμμετοχή του στον 
Ημερήσιο Ενεργειακό Προγραμματισμό.
11. Προκήρυξη Ανταγωνιστικής Διαδικασίας Υποβο-
λής Προσφορών: η επίσημη ανακοίνωση Ανταγωνιστι-
κής Διαδικασίας Υποβολής Προσφορών, η οποία περι-λαμβάνει το χρονικό διάστημα υποβολής προσφορών, τους όρους, τις προϋποθέσεις συμμετοχής, τα κριτήρια αξιολόγησης και κάθε άλλη σχετική λεπτομέρεια.
12. Προσαύξηση Ανάπτυξης Ετοιμότητας Συμμετοχής 
στην Αγορά: η πρόσθετη σταθερή λειτουργική ενίσχυση 
σε ευρώ ανά μεγαβατώρα (€/MWh) που χορηγείται, ανά 
κατηγορία ή ανά τεχνολογία σταθμών παραγωγής ηλε-
κτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α., σε κατόχους 
σταθμών που υποχρεούνται σε απευθείας συμμετοχή 
στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και δεν επιλέγονται 
μέσω ανταγωνιστικών διαδικασιών υποβολής προσφο-
ρών, για όσο διάστημα αυτό κρίνεται σκόπιμο από τις 
συνθήκες ωριμότητας της αγοράς και η οποία διέπεται από ειδικούς όρους σύμφωνα με το Μεταβατικό Μηχα-νισμό Βέλτιστης Ακρίβειας Πρόβλεψης.
13. Σταθερή Τιμή: η λειτουργική ενίσχυση με τη μορφή 
σταθερής τιμής, ανά τεχνολογία ή ανά κατηγορία σταθ-
μών ή ανά έργο σε περίπτωση διενέργειας ανταγωνιστι-
κών διαδικασιών, σε ευρώ ανά μεγαβατώρα (€/MWh), 
που παρέχεται στους κατόχους σταθμών παραγωγής 
ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α..
14. Σταθμοί Ελεγχόμενης Παραγωγής Α.Π.Ε. και 
Σ.Η.Θ.Υ.Α.: οι σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας 
που αξιοποιούν βιομάζα ή βιοαέριο, οι σταθμοί που αξι-
οποιούν γεωθερμικό δυναμικό, οι ηλιοθερμικοί σταθμοί 
καθώς και οι σταθμοί Σ.Η.Θ.Υ.Α..
15. Σταθμοί Α.Π.Ε. Μη Ελεγχόμενης Παραγωγής: οι 
σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. 
που δεν είναι ελεγχόμενης παραγωγής, όπως ειδικότερα 
οι αιολικοί, φωτοβολταϊκοί και μικροί υδροηλεκτρικοί 
σταθμοί.
16. Σύμβαση Εκπροσώπησης: η σύμβαση που υπο-
γράφει κάτοχος σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέρ-
γειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. με Φορέα Σωρευτικής 
Εκπροσώπησης ή Φορέα Σωρευτικής Εκπροσώπησης 
Τελευταίου Καταφυγίου για την εκπροσώπησή του στην 
αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
17. Σύμβαση λειτουργικής Ενίσχυσης Διαφορικής Προ-
σαύξησης (Σ.Ε.Δ.Π.): η σύμβαση που υπογράφει κάτοχος 
σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. ή 
Σ.Η.Θ.Υ.Α. με τη Λ.Α.Γ .Η.Ε. Α.Ε. για την ένταξη του σταθ-
μού του στο Διασυνδεδεμένο Σύστημα και το Διασυνδε-
δεμένο Δίκτυο, καθώς και στο καθεστώς Λειτουργικής Ενίσχυσης Διαφορικής Προσαύξησης.
18. Σύμβαση λειτουργικής Ενίσχυσης Διαφορικής 
Προσαύξησης Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών (Σ.Ε.Δ.Π.-
Μ.Δ.Ν.): η σύμβαση που υπογράφει κάτοχος σταθμού 
παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. ή Σ.Η.Θ.Υ.Α. 
με τη Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε. Α.Ε., ως Διαχειριστή των Μη Διασυνδε-
δεμένων Νησιών (Μ.Δ.Ν.), για την ένταξη του σταθμού 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8275 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
του στο δίκτυο των Μ.Δ.Ν., καθώς και στο καθεστώς Λει-
τουργικής Ενίσχυσης Διαφορικής Προσαύξησης.
19. Σύμβαση λειτουργικής Ενίσχυσης Σταθερής Τιμής 
(Σ.Ε.Σ.Τ.): η σύμβαση που υπογράφει κάτοχος σταθμού 
παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. ή Σ.Η.Θ.Υ.Α. 
με τη Λ.Α.Γ .Η.Ε. Α.Ε. ή τη Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε. Α.Ε., ως Διαχειριστή 
των Μ.Δ.Ν. για την ένταξή του στο Διασυνδεδεμένο Σύ-
στημα, το Δίκτυο της ηπειρωτικής χώρας ή το δίκτυο των 
Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών, καθώς και στο καθεστώς 
Λειτουργικής Ενίσχυσης Σταθερής Τιμής.
20. Συντελεστής Απομείωσης Κεφαλαίου (Σ.Α.Κ.): ο 
συντελεστής απομείωσης του ισοδύναμου ανηγμένου 
κεφαλαίου της Επενδυτικής Ενίσχυσης βάσει του οποί-
ου υπολογίζεται το ποσό της ετήσιας απομείωσης της 
Λειτουργικής Ενίσχυσης που απομειώνει τα έσοδα του 
σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. 
και Σ.Η.Θ.Υ.Α..
21. Τιμή Αναφοράς (Τ.Α.): η τιμή σε ευρώ ανά μεγαβα-
τώρα (€/MWh) στη βάση της οποίας υπολογίζεται μηνιαί-
ως η Λειτουργική Ενίσχυση, με τη μορφή της Διαφορικής 
Προσαύξησης ή της Σταθερής Τιμής, για την αποζημίωση 
της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας από σταθμούς Α.Π.Ε και Σ.Η.Θ.Υ.Α.. Η τιμή αυτή καθορίζεται ανά τεχνο-
λογία ή ανά κατηγορία σταθμών, ή ανά έργο αν αυτή 
προκύπτει από διενέργεια ανταγωνιστικών διαδικασιών.
22. Φορέας Σωρευτικής Εκπροσώπησης σταθμών πα-
ραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. (Φο.Σ.Ε.).: το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που αναλαμβά-
νει την εκπροσώπηση κατόχων σταθμών παραγωγής 
ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. στην αγο-
ρά ηλεκτρικής ενέργειας.
23. Φορέας Σωρευτικής Εκπροσώπησης Τελευταίου 
Καταφυγίου σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας 
από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. (Φο.Σ.Ε.Τε.Κ.).: ο Φορέας που 
αναλαμβάνει την εκπροσώπηση κατόχου σταθμού πα-ραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας σε περιπτώσεις προ-
σωρινής αδυναμίας εκπροσώπησης από Φορέα Σωρευ-
τικής Εκπροσώπησης.
24. Κατά τα λοιπά, για την εφαρμογή των διατάξεων 
του παρόντος νόμου, ισχύουν οι ορισμοί που περιέχο-νται στο ν. 3468/2006 (Α΄129), στο ν. 4001/2011 (Α΄179) και στο ν. 2773/1999 (Α΄286) ως ισχύουν, καθώς και των 
σχετικών διατάξεων της κείμενης νομοθεσίας και των 
κανονιστικών πράξεων που έχουν εκδοθεί κατ’ εξουσι-οδότησή τους.
Άρθρο 3
Νέο καθεστώς στήριξης των σταθμών
παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α.  
1. Από την 1η Ιανουαρίου 2016, οι σταθμοί παραγω-
γής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που 
τίθενται σε λειτουργία (κανονική ή δοκιμαστική) στο Δι-
ασυνδεδεμένο Σύστημα και το Διασυνδεδεμένο Δίκτυο, 
συμμετέχουν στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και εκκα-
θαρίζονται σύμφωνα με τα όσα ορίζονται στο άρθρο 5.
2. Από την 1η Ιανουαρίου 2016, οι σταθμοί παραγω-
γής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που τίθενται σε λειτουργία (κανονική ή δοκιμαστική) στο 
Διασυνδεδεμένο Σύστημα και στο Διασυνδεδεμένο Δί-
κτυο, εντάσσονται σε καθεστώς στήριξης με τη μορφή 
Λειτουργικής Ενίσχυσης στη βάση μιας Διαφορικής Τιμής 
Αποζημίωσης (Διαφορικής Προσαύξησης), για την ηλε-
κτρική ενέργεια που παράγουν και η οποία απορροφάται 
από το Διασυνδεδεμένο Σύστημα και το Διασυνδεδε-
μένο Δίκτυο. Η Διαφορική Προσαύξηση εκφράζεται σε 
χρηματική αξία ανά μονάδα μέτρησης της παραγόμενης 
ηλεκτρικής ενέργειας που εγχέεται στο Διασυνδεδεμένο 
Σύστημα και στο Διασυνδεδεμένο Δίκτυο, ενώ η εκκαθά-
ριση, η τιμολόγηση και οι συναλλαγές που την διέπουν διακανονίζονται σε μηνιαία βάση.
3. Η Διαφορική Προσαύξηση υπολογίζεται σε μηνιαία 
βάση σε ευρώ ανά μεγαβατώρα (€/MWh) ως η διαφορά 
της Ειδικής Τιμής Αγοράς της συγκεκριμένης τεχνολογίας 
Α.Π.Ε. ή Σ.Η.Θ.Υ.Α., η μέθοδος υπολογισμού της οποίας ορίζεται στο άρθρο 6, από την Τιμή Αναφοράς που δι-
έπει τη Σύμβαση λειτουργικής Ενίσχυσης Διαφορικής 
Προσαύξησης της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας 
από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. (Σ.Ε.Δ.Π.) του άρθρου 9 και η 
οποία ορίζεται ανά τεχνολογία ή και ανά κατηγορία 
σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. 
και Σ.Η.Θ.Υ.Α. σύμφωνα με τον Πίνακα 1 της περίπτωσης 
β΄ της παρ. 1 του άρθρου 4 ή ανά σταθμό παραγωγής 
ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. αν αυτή 
προκύπτει από διενέργεια ανταγωνιστικών διαδικασιών 
σύμφωνα με το άρθρο 7.
4. Η διαδικασία εκκαθάρισης, τιμολόγησης και διακα-
νονισμού των συναλλαγών που αφορούν στη Διαφορική 
Προσαύξηση για το Μήνα Αναφοράς, καθορίζεται με 
απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, 
που εκδίδεται κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 6 παρ. 2.
Η διαδικασία αυτή διέπει τη χορήγηση της Λειτουρ-
γικής Ενίσχυσης στο πλαίσιο εφαρμογής της σύμβασης 
του άρθρου 9.
5. Η Λειτουργική Ενίσχυση:
α. των αιολικών σταθμών εγκατεστημένης ισχύος ή 
Μέγιστης Ισχύος Παραγωγής μικρότερης των 3MW, ή
β. των λοιπών σταθμών Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. εγκατε-
στημένης ισχύος ή Μέγιστης Ισχύος Παραγωγής μικρό-τερης των 500kW, ή
γ. των καινοτόμων έργων που εγκαθίστανται από το 
Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέρ-
γειας (Κ.Α.Π.Ε.), πανεπιστημιακά ιδρύματα, ερευνητικά 
ιδρύματα και ερευνητικά ινστιτούτα στο πλαίσιο προ-
γράμματος και για όσο διαρκεί το πρόγραμμα, αποδίδε-
ται στη βάση μιας Σταθερής Τιμής, η οποία ταυτίζεται με 
την Τιμή Αναφοράς και οι κάτοχοι των εν λόγω σταθμών 
συνάπτουν Σύμβαση λειτουργικής Ενίσχυσης Σταθερής 
Τιμής (Σ.Ε.Σ.Τ.) του άρθρου 10. Η Τιμή Αναφοράς καθο-ρίζεται ανά κατηγορία ή ανά τεχνολογία σταθμών σύμ-φωνα με τον Πίνακα 1 της περίπτωσης β΄ της παρ. 1 του άρθρου 4, ή ανά έργο αν αυτή η τιμή προκύπτει από τη 
διενέργεια ανταγωνιστικών διαδικασιών σύμφωνα με 
το άρθρο 7 και με την εξαίρεση φωτοβολταϊκών εγκα-
ταστάσεων των παραγράφων 17 και 18. Στους κατόχους 
σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8276 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που συνάπτουν Σ.Ε.Σ.Τ., δεν εφαρμόζονται 
όσα ορίζονται στο άρθρο 5.
Με απόφαση της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (Ρ .Α.Ε.), 
κατόπιν αίτησης του ενδιαφερόμενου κατόχου, εντάσσε-
ται σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. 
και Σ.Η.Θ.Υ.Α. στην κατηγορία σταθμών της περίπτωσης 
γ΄ της παρούσας.
Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέρ-
γειας, τα παραπάνω όρια εγκατεστημένης ισχύος ή μέ-
γιστης ισχύος παραγωγής, των περιπτώσεων α΄ και β΄, 
μπορεί να μειώνονται, με πα ράλληλη περαιτέρω διάκρι-
ση στη βάση των κατηγοριών ή τεχνολογιών σταθμών 
του Πίνακα 1 της περίπτωσης β΄ της παρ. 1 του άρθρου 4, καθώς και να εισάγονται ειδικά όρια εγκατεστημένης 
ισχύος ή μέγιστης ισχύος παραγωγής για τους σταθ-
μούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και 
Σ.Η.Θ.Υ.Α του άρθρου 8. Στην περίπτωση αυτή τα νέα 
μειωμένα όρια ισχύουν για τον καθορισμό του τύπου των 
συμβάσεων Λειτουργικής Ενίσχυσης που συνάπτονται, 
από την πρώτη ημέρα του μεθεπόμενου ημερολογιακού 
έτους του έτους έκδοσης της παραπάνω απόφασης του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
6. Η χρονική διάρκεια παροχής της Λειτουργικής Ενί-
σχυσης στη βάση Διαφορικής Προσαύξησης ή Σταθε-
ρής Τιμής, καθορίζεται σε είκοσι (20) έτη για τους σταθ-
μούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και 
Σ.Η.Θ.Υ.Α. πλην των ηλιοθερμικών σταθμών παραγωγής 
ηλεκτρικής ενέργειας. Η χρονική διάρκεια παροχής της Λειτουργικής Ενίσχυσης, για τους ηλιοθερμικούς σταθ-μούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας καθορίζεται σε είκοσι πέντε (25) έτη.
7. Για τις περιπτώσεις κατόχων σταθμών Α.Π.Ε. και 
Σ.Η.Θ.Υ.Α. οι οποίοι λαμβάνουν Επενδυτική Ενίσχυση, 
υπό τη μορφή κεφαλαιακής ενίσχυσης ή ενίσχυση άλλης 
ισοδύναμης μορφής η οποία ανάγεται σε όρους κεφαλαι-
ακής ενίσχυσης, τα έσοδα της Λειτουργικής Ενίσχυσης στη βάση Διαφορικής Προσαύξησης ή Σταθερής Τιμής, 
απομειώνονται κατά το ποσό που υπολογίζεται με βάση 
ένα Συντελεστή Απομείωσης του Κεφαλαίου (Σ.Α.Κ.). 
Ο Σ.Α.Κ. εφαρμόζεται, κάθε φορά, επί του ποσού της 
Επενδυτικής Ενίσχυσης, το οποίο έχει καταβληθεί στον κάτοχο του σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας 
από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α.. Η ετήσια επιστροφή του κε-
φαλαίου στη βάση της οποίας απομειώνονται τα έσοδα 
της Λειτουργικής Ενίσχυσης υπολογίζεται από τον τύπο:
ΕΑΛΕ= ΣΑΚ x ΕΕόπου:
ΕΑΛΕ: Η Ετήσια Απομείωση Λειτουργικής Ενίσχυσης (€)
ΣΑΚ: Ο Συντελεστής Απομείωσης Κεφαλαίου (%)
ΕΕ: Επενδυτική Ενίσχυση, υπό τη μορφή κεφαλαιακής 
ενίσχυσης ή ενίσχυση άλλης ισοδύναμης μορφής που 
ανάγεται σε όρους κεφαλαιακής ενίσχυσης (€).
Η διαδικασία απομείωσης της παραγράφου αυτής, 
καθορίζεται με την απόφαση του Υπουργού Περιβάλλο-
ντος και Ενέργειας, η οποία εκδίδεται κατά τα οριζόμενα 
στο άρθρο 6, παρ. 2. Η ως άνω διαδικασία δεν εφαρμό-
ζεται σε σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από 
Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. οι οποίοι έχουν λάβει Επενδυτική 
Ενίσχυση στο πλαίσιο Ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών 
προγραμμάτων.8. Ο κάτοχος του σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής 
ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που λαμβάνει Επεν-
δυτική Ενίσχυση έχει την υποχρέωση δήλωσης στον αρ-
μόδιο Λειτουργό της αγοράς, του ποσού της Επενδυτικής 
Ενίσχυσης που του έχει καταβληθεί πριν από τη θέση 
σε λειτουργία (κανονική ή δοκιμαστική) του σταθμού. 
Σε περίπτωση που ο σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής 
ενέργειας από Α.Π.Ε και Σ.Η.Θ.Υ.Α. της παρούσας βρί-
σκεται ήδη σε λειτουργία, η δήλωση του προηγούμενου 
εδαφίου πρέπει να υποβληθεί πριν την επόμενη μηνιαία 
περίοδο εκκαθάρισης και χορήγησης της λειτουργικής 
ενίσχυσης. Η μη δήλωση της Επενδυτικής Ενίσχυσης της 
παρούσας, ή η ανακριβής δήλωση αυτής, ή η μη επικαι-
ροποίηση τυχόν τροποποιήσεων αυτής, επιφέρει την 
επιβολή, κατά τη μηνιαία περίοδο εκκαθάρισης, απομεί-
ωσης εσόδων στη βάση της μεθόδου της παραγράφου 
7, τρείς φορές μεγαλύτερου μεγέθους σε σχέση με αυτή 
που προκύπτει από την εφαρμογή της εν λόγω μεθοδο-
λογίας για το χρονικό διάστημα που το τμήμα αυτής της 
Επενδυτικής Ενίσχυσης δεν δηλώθηκε καθόλου ή δεν 
δηλώθηκε με ακρίβεια.
9. Η διαδικασία απομείωσης των εσόδων της Λειτουρ-
γικής Ενίσχυσης πραγματοποιείται με αναγωγή της Ετή-
σιας Απομείωσης Λειτουργικής Ενίσχυσης σε μηνιαία 
βάση, στον αντίστοιχο κύκλο εκκαθάρισης των σχετικών 
συμβάσεων Σ.Ε.Δ.Π. ή Σ.Ε.Σ.Τ., όπου αυτό προβλέπεται, 
και περιγράφεται στη σύμβαση Λειτουργικής Ενίσχυσης. 
Ο Σ.Α.Κ. υπολογίζεται για κάθε σταθμό παραγωγής ηλε-
κτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. της παρ. 7 και 
για κάθε Επενδυτική Ενίσχυση που έχει καταβληθεί στον 
κάτοχο του εν λόγω σταθμού, από τη σχέση:
όπου:
εαναγ: Η τιμή του Επιτοκίου Αναγωγής, η οποία ταυ-
τίζεται με το επιτόκιο προεξόφλησης που χρησιμοποι-
ήθηκε για τον υπολογισμό της Τ.Α. της κάθε κατηγορίας 
σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. 
και Σ.Η.Θ.Υ.Α..
t: η εναπομένουσα διάρκεια παροχής της Λειτουργικής 
Ενίσχυσης του σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργει-
ας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. από τη στιγμή καταβολής της 
εκάστοτε Επενδυτικής Ενίσχυσης.
10. Η τιμή του Επιτοκίου Αναγωγής που ισχύει και 
εφαρμόζεται στη διαδικασία απομείωσης των παραγρά-
φων 7, 8 και 9, είναι αυτή που ισχύει κατά τη χρονική 
στιγμή καταβολής της Επενδυτικής Ενίσχυσης. Το Επιτό-
κιο Αναγωγής για τις κατηγορίες σταθμών του Πίνακα 1 
της περίπτωσης β΄ της παρ. 1 του άρθρου 4 καθορίζεται 
ως εξής:
α) σε 9% για κατηγορίες σταθμών του Πίνακα 1 της 
περίπτωσης β΄ της παρ. 1 του άρθρου 4, με αύξοντα 
αριθμό 1-10, 12-14, 28,
β) σε 10% για τις κατηγορίες σταθμών του Πίνακα 1 
της περίπτωσης β΄ της παρ. 1 του άρθρου 4, με αύξοντα αριθμό 11, 15-27,
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8277 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
Με την απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας που εκδίδεται κατά το άρθρο 4, παρ. 5 μπορεί 
να τροποποιείται η τιμή του Επιτοκίου Αναγωγής κάθε 
κατηγορίας σταθμού ή να καθορίζεται η τιμή του Επι-
τοκίου Αναγωγής, εφόσον πρόκειται για νέα κατηγορία 
σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. 
και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που εντάσσεται στον Πίνακα 1 της περί-
πτωσης β΄ της παρ. 1 του άρθρου 4. Με την ίδια απόφαση 
καθορίζεται και η διαδικασία καθορισμού του Επιτοκίου 
Αναγωγής για σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέρ-
γειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που επιλέγονται μέσω 
ανταγωνιστικών διαδικασιών υποβολής προσφορών 
του άρθρου 7.
11. Οι κάτοχοι σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέρ-
γειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που έχουν υπογράψει 
Σύμβαση Πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας σύμφωνα με 
το άρθρο 12 του ν. 3468/2006 (Α΄ 129), μέχρι και την 31η 
Δεκεμβρίου του 2015, δεν εμπίπτουν στις διατάξεις του 
παρόντος και αποζημιώνονται κατά τις διατάξεις του άρ-
θρου 13 του ν. 3468/2006 (Α΄ 129) όπως ισχύει, εφόσον οι σταθμοί τους έχουν τεθεί ή θα τεθούν σε λειτουργία 
(κανονική ή δοκιμαστική) μέχρι και:
α) την 30ή Ιουνίου του 2018, αν πρόκειται για αιολι-
κούς, μικρούς υδροηλεκτρικούς σταθμούς και σταθμούς 
που αξιοποιούν βιομάζα ή βιοαέριο ή,
β) την 31η Δεκεμβρίου του 2017, αν πρόκειται για λοι-
πούς σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από 
Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α..
12. Οι κάτοχοι σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέρ-
γειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που έχουν υπογράψει 
Σύμβαση Πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας σύμφωνα με 
το άρθρο 12 του ν. 3468/2006 (Α΄ 129), μέχρι και την 31η 
Δεκεμβρίου του 2015 και εφόσον οι σταθμοί τους δεν 
τεθούν σε λειτουργία (κανονική ή δοκιμαστική) μέχρι και:
α) την 30ή Ιουνίου του 2018, αν πρόκειται για αιολι-
κούς, μικρούς υδροηλεκτρικούς σταθμούς και σταθμούς 
που αξιοποιούν βιομάζα ή βιοαέριο ή,
β) την 31η Δεκεμβρίου του 2017 αν πρόκειται για λοι-
πούς σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από 
Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. μεταπίπτουν υποχρεωτικά σε καθε-
στώς Λειτουργικής Ενίσχυσης του παρόντος. Οι κάτοχοι 
των σταθμών αυτών εξαιρούνται από την υποχρέωση 
συμμετοχής σε ανταγωνιστική διαδικασία εφόσον οι 
σταθμοί τους τεθούν σε λειτουργία (κανονική ή δοκι-
μαστική) μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του 2018. 
13. Οι κάτοχοι σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέρ-
γειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. της παρ. 11 και με εγκα-
τεστημένη ισχύ μεγαλύτερη των 5MW, έχουν το δικαί-
ωμα να ζητήσουν άπαξ από το Λειτουργό της Αγοράς 
τη λύση της Σύμβασης Πώλησης και τη μετάπτωση των 
σταθμών τους σε καθεστώς Λειτουργικής Ενίσχυσης στη 
βάση Διαφορικής Προσαύξησης με σύναψη Σ.Ε.Δ.Π.. Η 
χρονική διάρκεια ισχύος της Σ.Ε.Δ.Π., στην περίπτωση 
αυτή, προκύπτει από τη διαφορά μεταξύ της χρονικής 
διάρκειας της Λειτουργικής Ενίσχυσης της παρ. 6 και της 
χρονικής διάρκειας από την έναρξη ισχύος έως τη λύση 
της Σύμβασης Πώλησης. Για τους εν λόγω σταθμούς πα-
ραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. του προηγούμενου εδαφίου η Τιμή Αναφοράς που δι-
έπει την Σ.Ε.Δ.Π., ταυτίζεται με την τιμή αποζημίωσης 
που λαμβάνουν στο πλαίσιο της Σύμβασης Πώλησης 
ηλεκτρικής ενέργειας της οποίας ζήτησαν τη λύση και 
ισχύουν οι διατάξεις του άρθρου 5.
14. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας, καθορίζονται η διαδικασία μετάπτωσης των 
σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. 
και Σ.Η.Θ.Υ.Α. των παραγράφων 12 και 13, σε καθεστώς 
Λειτουργικής Ενίσχυσης και κάθε άλλο σχετικό θέμα. 
Με την ίδια απόφαση μπορεί να τροποποιείται το όριο εγκατεστημένης ισχύος των σταθμών παραγωγής ηλε-κτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. της παρ.13.
15. Το ύψος της Λειτουργικής Ενίσχυσης που προκύ-
πτει κατά τη διαδικασία Εκκαθάρισης:
α. Της Σ.Ε.Δ.Π., στην περίπτωση που είναι πιστωτικό 
για τον κάτοχο σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέρ-
γειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. καταβάλλεται από τον 
Υπολογαριασμό Ενισχύσεων του Ειδικού Λογαριασμού Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. Διασυνδεδεμένου Συστήματος και 
Δικτύου, του Ειδικού Λογαριασμού του άρθρου 143 του 
ν. 4001/2011 (Α΄ 179), όπως αυτός τροποποιείται από το 
άρθρο 23, ενώ στην περίπτωση που είναι χρεωστικό για 
τον κάτοχο σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας 
από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. επιστρέφεται στον προανα-
φερθέντα Υπολογαριασμό του Ειδικού Λογαριασμού 
Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. Διασυνδεδεμένου Συστήματος και 
Δικτύου, του Ειδικού Λογαριασμού του άρθρου 143 του 
ν. 4001/2011 (Α΄ 179), όπως αυτός τροποποιείται από το 
άρθρο 23.
β. Της Σ.Ε.Σ.Τ., καταβάλλεται από τον Υπολογαριασμό 
Ενισχύσεων και τον Υπολογαριασμό Αγοράς Ηλεκτρικής 
Ενέργειας του Ειδικού Λογαριασμού Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. 
Διασυνδεδεμένου Συστήματος και Δικτύου, του Ειδικού 
Λογαριασμού του άρθρου 143 του ν. 4001/ 2011 (Α΄ 179), 
όπως αυτός τροποποιείται από το άρθρο 23.
16. Για τους σταθμούς αυτοπαραγωγής ηλεκτρικής 
ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. τα όρια εγκατεστη-
μένης ισχύος ή Μέγιστης Ισχύος Παραγωγής των πε-
ριπτώσεων α΄ και β΄ της παρ. 5 αφορούν στο 20% της 
εγκατεστημένης ισχύος τους και η Λειτουργική Ενίσχυση 
χορηγείται στους κατόχους των σταθμών αυτών, στη 
βάση της αντίστοιχης Τ.Α. του Πίνακα 1 της περίπτω-
σης β΄ της παρ.1 του άρθρου 4, για το πλεόνασμα της 
ηλεκτρικής ενέργειας που διατίθεται στο Διασυνδεδε-
μένο Σύστημα ή το Διασυνδεδεμένο Δίκτυο, το οποίο 
μπορεί να ανέλθει μέχρι ποσοστού 20% της συνολικά 
παραγόμενης, από τους σταθμούς αυτούς, ηλεκτρικής 
ενέργειας, σε ετήσια βάση. Για τους κατόχους σταθμών 
αυτοπαραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και 
Σ.Η.Θ.Υ.Α., ισχύουν τα ακόλουθα:
α. Συνάπτουν συμβάσεις των άρθρων 9 και 10, σύμ-
φωνα και με τους ειδικούς όρους που προβλέπονται για 
αυτούς στο περιεχόμενο των εν λόγω συμβάσεων. Για 
τους κατόχους αυτούς που συνάπτουν Σ.Ε.Δ.Π., η συμμε-
τοχή τους στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, σύμφωνα 
με το άρθρο 5, γίνεται με το σύνολο της εγκατεστημένης 
ισχύος τους.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8278 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
β. Αν ανήκουν σε κατηγορία σταθμών παραγωγής 
ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που λαμ-
βάνουν Λειτουργική Ενίσχυση μόνο εφόσον επιλεγούν μέσω ανταγωνιστικών διαδικασιών υποβολής προσφο-
ρών, εξαιρούνται από την υποχρέωση συμμετοχής στις 
εν λόγω διαδικασίες και η Τ.Α. που λαμβάνεται υπόψη 
για τη χορήγηση σε αυτούς της Λειτουργικής Ενίσχυσης, 
ταυτίζεται με τη μεσοσταθμική Τ.Α. που προέκυψε κατά την πιο πρόσφατη ανταγωνιστική διαδικασία της κατη-γορίας σταθμών που ανήκουν.
Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέρ-
γειας καθορίζεται η διαδικασία εκκαθάρισης για το πλεό-
νασμα της ενέργειας, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα 
των σταθμών της παρούσας.
17. Οι κάτοχοι φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων που 
εντάσσονται στο «Ειδικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Φωτο-
βολταϊκών Συστημάτων σε κτιριακές εγκαταστάσεις και 
ιδίως σε δώματα και στέγες κτιρίων» (κοινή απόφαση της 
4.6.2009 των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών, 
Ανάπτυξης, Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων, Β΄ 1079/2009), αποζημιώνονται και συνάπτουν 
τη σχετική Σύμβαση Συμψηφισμού, σύμφωνα με τα όσα 
ισχύουν και προβλέπονται από την εφαρμογή των δια-τάξεων του εν λόγω Ειδικού Προγράμματος Ανάπτυξης Φωτοβολταϊκών Συστημάτων.
18. Οι κάτοχοι φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων με 
εγκατεστημένη ισχύ μικρότερη των 500kW λαμβάνουν 
Λειτουργική Ενίσχυση με Τ.Α. που υπολογίζεται σύμφωνα 
με την παράγραφο 3 του άρθρου 4 ενώ οι κάτοχοι φω-
τοβολταϊκών εγκαταστάσεων με εγκατεστημένη ισχύ 
ίση ή μεγαλύτερη των 500kW λαμβάνουν Λειτουργική 
Ενίσχυση μόνο εφόσον οι φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις 
τους επιλεγούν στο πλαίσιο ανταγωνιστικών διαδικασι-ών υποβολής προσφορών του άρθρου 7.
19. Οι κάτοχοι σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέρ-
γειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που έχουν συνάψει σύμ-
βαση Λειτουργικής Ενίσχυσ ης ή Σύμβαση πώλησης ηλε-
κτρικής ενέργειας κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 12 
του ν. 3468/2006 (Α΄ 129) ή αντίστοιχη σύμβαση αγορα-
πωλησίας ηλεκτρικής ενέργειας προ του ν. 3468/2006 
(Α΄ 129), και οι σταθμοί τους συνεχίζουν να λειτουργούν 
μετά την ημερομηνία λήξης των αντίστοιχων συμβάσε-
ων, και εφόσον ισχύουν όλες οι απαιτούμενες κατά την 
κείμενη νομοθεσία άδειες και εγκρίσεις, δεν λαμβάνουν 
Λειτουργική Ενίσχυση αλλά αποζημιώνονται μόνο στο πλαίσιο της συμμετοχής των σταθμών τους στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Με απόφαση του Υπουργού Πε-
ριβάλλοντος και Ενέργειας καθορίζονται η διαδικασία 
εκκαθάρισης, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα ανα-
φορικά με τη λειτουργία των σταθμών της παρούσας.
20. Οι κάτοχοι σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέρ-
γειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που έχουν συνάψει σύμ-
βαση Λειτουργικής Ενίσχυσ ης ή Σύμβαση πώλησης ηλε-
κτρικής ενέργειας κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 12 
του ν. 3468/2006 (Α΄ 129) ή αντίστοιχη σύμβαση αγορα-
πωλησίας ηλεκτρικής ενέργειας προ του ν. 468/2006 (Α΄ 
129), και τροποποιούν τις άδειες παραγωγής ηλεκτρικής 
ενέργειας των σταθμών τους λόγω αύξησης της ισχύος τους, συνάπτουν σύμβαση Λειτουργικής Ενίσχυσης για 
την πρόσθετη ισχύ παραγωγής τους. Ο τύπος Λειτουρ-
γικής Ενίσχυσης της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας 
καθορίζεται με βάση την πρόσθετη ισχύ παραγωγής σε 
σχέση με τα όρια εγκατεστημένης ισχύος ή μέγιστης 
ισχύος παραγωγής των περιπτώσεων α΄ και β΄ της πα-
ραγράφου 5, με την επιφύλαξη του άρθρου 7 εφόσον οι 
σταθμοί αυτοί επιλέγονται αποκλειστικά μέσω ανταγω-νιστικών διαδικασιών υποβολής προσφορών.
21. Οι κάτοχοι σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέρ-
γειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που έχουν συνάψει σύμ-
βαση Λειτουργικής Ενίσχυσης ή Σύμβαση πώλησης 
ηλεκτρικής ενέργειας κατά τα προβλεπόμενα στο άρ-
θρο 12 του ν. 3468/2006 (Α΄ 129) και που εμπίπτουν στις 
διατάξεις της περίπτωσης α΄ της παρ. 5 του άρθρου 3 του 
ν. 3468/2006 (Α΄ 129), για την παραγόμενη ηλεκτρική 
ενέργεια που σχετίζεται με την πρόσθετη ισχύ παραγω-γής, λαμβάνουν Λειτουργική Ενίσχυση στη βάση:
α) της Τιμής Αναφοράς της αντίστοιχης κατηγορίας 
σταθμών του Πίνακα 1 της περίπτωσης β΄ της παρ. 1 
του άρθρου 4 όπως η Τ.Α. ισχύει κατά τη στιγμή που η 
πρόσθετη ισχύς παραγωγής τίθεται σε λειτουργία (κα-
νονική ή δοκιμαστική), ή
β) της μεσοσταθμικής Τ.Α. η οποία προέκυψε κατά την 
πιο πρόσφατη ανταγωνιστική διαδικασία της εν λόγω 
κατηγορίας σταθμών, στην περίπτωση που η αντίστοι-
χη κατηγορία σταθμών ενισχύεται αποκλειστικά μέσω 
ανταγωνιστικών διαδικασιών υποβολής προσφορών.
Οι κάτοχοι των εν λόγω σταθμών, εφόσον για την υφι-
στάμενη ισχύ παραγωγής έχουν συνάψει:
αα) Σύμβαση Λειτουργικής Ενίσχυσης, συνάπτουν 
σύμβαση Λειτουργικής Ενίσχυσης ίδιου τύπου και για 
την πρόσθετη ισχύ παραγωγής με την ίδια ημερομηνία 
λήξης με αυτή της αρχικής σύμβασης.
ββ) Σύμβαση πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας του άρ-
θρου 12 του ν. 3468/2006 (Α΄ 129), συνάπτουν σύμβαση 
Λειτουργικής Ενίσχυσης Σταθερής Τιμής για την πρό-
σθετη ισχύ παραγωγής με την ίδια ημερομηνία λήξης 
με αυτή της αρχικής σύμβασης.
22. Οι κάτοχοι σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής 
ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που έχουν συνάψει 
σύμβαση Λειτουργικής Ενίσχυσης ή Σύμβαση πώλη-
σης ηλεκτρικής ενέργειας κατά τα προβλεπόμενα στο 
άρθρο 12 του ν. 3468/2006 (Α΄ 129) ή αντίστοιχη σύμ-βαση αγοραπωλησίας ηλεκτρικής ενέργειας προ του ν. 3468/2006 (Α΄ 129) και προχωρούν σε ριζική ανανέωση 
του παραγωγικού εξοπλισμού των σταθμών τους, και 
εφόσον ισχύουν όλες οι απαιτούμενες κατά την κείμενη 
νομοθεσία άδειες και εγκρίσεις, έχουν τη δυνατότητα 
σύναψης νέας σύμβασης Λειτουργικής Ενίσχυσης. Με 
Απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, 
ύστερα από γνώμη της Ρ .Α.Ε. καθορίζονται οι προϋποθέ-
σεις ένταξης των σταθμών αυτών σε καθεστώς ριζικής 
ανανέωσης του παραγωγικού τους εξοπλισμού, οι Τ.Α. 
που εφαρμόζονται για τους σταθμούς αυτούς, καθώς 
και το πλαίσιο συμμετοχής τους ή όχι σε ανταγωνιστικές 
διαδικασίες υποβολής προσφορών.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8279 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
Άρθρο 4
Τιμές Αναφοράς για την αποζημίωση σταθμώνπαραγωγής ηλεκτρικής ενέργειαςαπό Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α.
1. α. Η Τιμή Αναφοράς (Τ.Α.) στη βάση της οποίας 
υπολογίζεται μηνιαίως η Λειτουργική Ενίσχυση, με τη 
μορφή της Διαφορικής Προσαύξησης ή της Σταθερής Τιμής αποζημίωσης, της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέρ-
γειας από σταθμούς Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α., καθορίζεται 
ανά κατηγορία και ανά τεχνολογία σταθμών στον Πίνα-
κα 1, όπως αυτός συμπληρώνεται με τον Πίνακα 2 της 
περίπτωσης δ΄).
β. Πίνακας 1: Τιμές Αναφοράς ανά κατηγορία σταθ-
μών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και 
Σ.Η.Θ.Υ.Α..

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8280 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8281 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8282 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8283 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8284 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8285 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
ε. Αν σε σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από 
Σ.Η.Θ.Υ.Α. του Πίνακα 1 της περίπτωσης β΄, η παραγόμε-
νη θερμική ενέργεια είτε αξιοποιείται για την παραγωγή 
αγροτικών προϊόντων, εφόσον η παραγωγή αγροτικών 
προϊόντων αποτελεί την κύρια δραστηριότητα του πα-ραγωγού, είτε διατίθεται μέσω δικτύου τηλεθέρμανσης 
πόλεων, το σταθερό τμήμα της τιμής του ως άνω Πίνακα 
1 (τιμή εξαιρουμένου του Π.Τ.) προσαυξάνεται κατά 15%. 
Αν σε σταθμό Σ.Η.Θ.Υ.Α. του Πίνακα 1 της περίπτωσης β΄, 
τα καυσαέρια αξιοποιούνται για γεωργικούς σκοπούς, το 
σταθερό τμήμα της τιμής του πίνακα (τιμή εξαιρούμενου 
του Π.Τ.) προσαυξάνεται κατά 20% και η προσαύξηση 
αυτή υπολογίζεται επιπλέον της τυχόν προσαύξησης 
κατά τις διατάξεις του προηγούμενου εδαφίου. Με από-
φαση της Ρ .Α.Ε., μετά από εισήγηση της Λ.Α.Γ .Η.Ε. Α.Ε., 
καθορίζεται για τον αντίστοιχο σταθμό Σ.Η.Θ.Υ.Α. εάν συ-
ντρέχουν οι λόγοι προσαύξησης του σταθερού τμήματος 
της τιμής του Πίνακα 1 της περίπτωσης β΄ σύμφωνα με 
τα όσα αναφέρονται στην παρούσα περίπτωση.
στ. Σε εφαρμογή των οριζομένων σχετικά με τον 
υπολογισμό του ΜΤΦΑt κάθε κάτοχος σταθμού παρα-
γωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Σ.Η.Θ.Υ.Α., υποβάλλει 
στη Λ.Α.Γ .Η.Ε. Α.Ε. βεβαίωση από φορέα του Μητρώου 
Φορέων Πιστοποίησης, Επαλήθευσης και Επιθεώρησης της Λ.Α.Γ .Η.Ε. Α.Ε. του άρθρου 3 της απόφασης του Υφυ-
πουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλ-
λαγής. Δ5−ΗΛ/Γ/Φ1/οικ.23278/23.11.2012 (Β΄ 3108). Με 
απόφαση της Ρ .Α.Ε., μετά από εισήγηση της Λ.Α.Γ .Η.Ε. Α.Ε., 
καθορίζεται για τον αντίστοιχο σταθμό Σ.Η.Θ.Υ.Α. εάν ο παραγωγός ως Χρήστης φυσικού αερίου είναι πελάτης 
παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ή όχι, καθώς και σε 
ποια από τις κατηγορίες του άρθρου 3 της Υ.Α. Δ5−ΗΛ/Γ/
Φ1/οικ.15641/14.7.2009 εντάσσεται ο σταθμός αυτός.
ζ. Η παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια από τους σταθ-
μούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας των κατηγοριών 
13 και 14 του Πίνακα 1 της περίπτωσης β΄ της παρ.1, η οποία προέρχεται από τη χρήση βιορευστών, αποζημι-
ώνεται βάσει της Τιμής Αναφοράς της αντίστοιχης κατη-
γορίας σταθμών που αξιοποιούν βιορευστά του πίνακα αυτού.
2. Οι Τ.Α. του Πίνακα 1 της περίπτωσης β΄ της παρ. 1 
δεν λαμβάνονται υπόψη για τους σταθμούς παραγωγής 
ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. οι κάτοχοι 
των οποίων συνάπτουν Σ.Ε.Δ.Π. ή Σ.Ε.Σ.Τ. στο πλαίσιο ανταγωνιστικής διαδικασίας υποβολής προσφορών του 
άρθρου 7. Για τους σταθμούς του προηγούμενου εδαφί-
ου, η Τ.Α. στη βάση της οποίας υπολογίζεται η Λειτουρ-
γική Ενίσχυση είναι αυτή που έχει προκύψει στο πλαίσιο 
της ανταγωνιστικής διαδικασίας υποβολής προσφορών 
στην οποία συμμετείχαν σύμφωνα με το άρθρο 7.
3. Οι Τ.Α. για φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις με εγκα-
τεστημένη ισχύ μικρότερη των 500kW που τίθενται σε 
λειτουργία (κανονική ή δοκιμαστική) από την 1η Ιανουα-
ρίου 2016, υπολογίζονται με βάση την τελευταία γραμμή 
του Πίνακα της παρ. 3 του άρθρου 27Α του ν. 3734/2009 
(Α΄ 8), όπως ισχύει, που αφορά σε φωτοβολταϊκές εγκα-
ταστάσεις που τίθενται σε λειτουργία κάθε έτος από το 
έτος 2015 και μετά, με την εξαίρεση φωτοβολταϊκών 
εγκαταστάσεων που συμμετέχουν σε ανταγωνιστικές 
διαδικασίες υποβολής προσφορών του άρθρου 7.
4. Για τον υπολογισμό της Λειτουργικής Ενίσχυσης ενός 
σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. 
και Σ.Η.Θ.Υ.Α. χρησιμοποιείται η Τ.Α. που ισχύει κατά την ημερομηνία έναρξης λειτουργίας (κανονικής ή δοκιμα-
στικής) του σταθμού.
5. Οι Τ.Α. του Πίνακα 1 της περίπτωσης β΄ της παρ. 1, 
μπορεί να τροποποιούνται με απόφαση του Υπουργού 
Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ύστερα από γνώμη της 
Ρ .Α.Ε., η οποία εκδίδεται μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 
εκάστοτε ημερολογιακού έτους. Με την απόφαση του 
προηγούμενου εδαφίου καθορίζονται οι Τ.Α. που ισχύ-
ουν για σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από 
Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που τίθενται σε λειτουργία (κανονική 
ή δοκιμαστική) από την πρώτη ημέρα του μεθεπόμενου 
ημερολογιακού έτους του έτους έκδοσης της παραπάνω 
απόφασης του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
6. Με την απόφαση της παρ. 5 μπορεί να επαναπροσ-
διορίζονται οι κατηγορίες σταθμών του Πίνακα 1 της πε-
ρίπτωσης β΄ της παρ. 1, καθώς και να τροποποιούνται οι 
μαθηματικοί τύποι καθορισμού των Τ.Α. για τους σταθ-μούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Σ.Η.Θ.Υ.Α..
7. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας, στις κατηγορίες σταθμών παραγωγής ηλε-
κτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε και Σ.Η.Θ.Υ.Α. του Πίνακα 1 
της περίπτωσης β΄ της παρ. 1, μπορούν να προστεθούν 
νέες κατηγορίες σταθμών. Με την ίδια απόφαση καθορί-
ζονται και οι Τ.Α. των κατηγοριών σταθμών παραγωγής 
ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. του προ-ηγούμενου εδαφίου.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8286 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
8. Οι κατηγορίες σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής 
ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που λαμβάνουν 
Λειτουργική Ενίσχυση στο πλαίσιο ανταγωνιστικών δι-αδικασιών υποβολής προσφορών μπορεί να μην περι-
λαμβάνονται ως κατηγορία σταθμών στον Πίνακα 1 της 
περίπτωσης β΄ της παρ. 1.
9. Με την επιφύλαξη των παραγράφων 1 και 2 του άρ-
θρου 7, η παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια από εγκατα-
στάσεις Α.Π.Ε. που εγκαθίστανται σε Μη Διασυνδεδεμένα 
Νησιά και οι οποίες συνδέονται στο Σύστημα μέσω νέας 
υποθαλάσσιας διασύνδεσης απαραίτητης για τη διοχέ-
τευση της παραγόμενης ενέργειας, το κόστος της οποί-ας επιβαρύνονται εξ ολοκλήρου οι κάτοχοι των οικείων 
αδειών παραγωγής, με εξαίρεση τα τυχόν πρόσθετα έργα 
της παραγράφου 5 του άρθρου 11 του ν. 3468/ 2006 
(Α΄ 129), όπως ισχύει, τιμολογείται με βάση την Τ.Α. της αντίστοιχης κατηγορίας σταθμών Α.Π.Ε. στο Διασυνδε-
δεμένο Σύστημα και στο Διασυνδεδεμένο Δίκτυο, του 
Πίνακα 1 της περίπτωσης β΄ της παρ. 1, προσαυξημένη κατά ποσοστό που δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερο του 
25% της Τ.Α. αυτής. Με απόφαση του Υπουργού Περι-
βάλλοντος και Ενέργειας, μετά από γνώμη της Ρ .Α.Ε., 
λαμβάνοντας υπόψη και το ποσό των Υπηρεσιών Κοινής 
Ωφέλειας (Υ.Κ.Ω.) που εξοικονομείται για το συγκεκρι-
μένο νησί ή νησιά, καθορίζεται το παραπάνω ποσοστό προσαύξησης. Η νέα Τιμή Αναφοράς που προκύπτει με 
το ως άνω ποσοστό προσαύξησης δεν μπορεί να οδηγεί 
σε εσωτερικό βαθμό απόδοσης, ως προς το σύνολο του έργου, μεγαλύτερο από το επιτόκιο προεξόφλησης που χρησιμοποιήθηκε: α) για τον καθορισμό της Τ.Α. του Πί-νακα 1 της περίπτωσης β΄ της παρ. 1, ή β) της ανώτατης 
επιτρεπόμενης τιμής υποβολής προσφοράς στο πλαίσιο 
ανταγωνιστικής διαδικασίας υποβολής προσφορών, της 
αντίστοιχης κατηγορίας σταθμών Α.Π.Ε..
10. Με την επιφύλαξη των παραγράφων 1 και 2 του 
άρθρου 7, με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας, μετά από γνώμη της Ρ .Α.Ε., μπορεί να 
υπολογιστεί επιπλέον ποσοστό αποζημίωσης στη βάση 
της Τ.Α. του Πίνακα 1 της περίπτωσης β΄ της παρ. 1 που 
προβλέπεται για χερσαίες αιολικές εγκαταστάσεις, για 
αιολικές εγκαταστάσεις που εγκαθίστανται σε βραχο-
νησίδες ή για θαλάσσιες αιολικές εγκαταστάσεις και οι οποίες διασυνδέονται στο Σύστημα μέσω νέας υποθα-
λάσσιας διασύνδεσης, απαραίτητης για τη διοχέτευση 
της παραγόμενης ενέργειας, το κόστος της οποίας επι-
βαρύνονται εξ ολοκλήρου οι κάτοχοι των οικείων αδειών 
παραγωγής. Το ποσοστό προσαύξησης δεν μπορεί να 
είναι μεγαλύτερο του 25% της Τ.Α. του Πίνακα 1 του πα-
ρόντος άρθρου που προβλέπεται για χερσαίες αιολικές 
εγκαταστάσεις. Η νέα Τιμή Αναφοράς που προκύπτει με το ως άνω ποσοστό προσαύξησης δεν μπορεί να οδη-γεί σε εσωτερικό βαθμό απόδοσης ως προς το σύνολο 
του έργου μεγαλύτερο από το επιτόκιο προεξόφλησης 
που χρησιμοποιήθηκε: α) για τον καθορισμό της Τ.Α. του 
Πίνακα 1 της περίπτωσης β΄ της παρ. 1 για χερσαίες αι-ολικές εγκαταστάσεις ή β) της ανώτατης επιτρεπόμενης 
τιμής υποβολής προσφοράς στο πλαίσιο ανταγωνιστικής 
διαδικασίας υποβολής προσφορών χερσαίων αιολικών 
εγκαταστάσεων.Άρθρο 5
Συμμετοχή των σταθμών παραγωγήςηλεκτρικής  ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που έχουν  συνάψει Σ.Ε.Δ.Π. στην αγοράηλεκτρικής ενέργειας
1. Οι κάτοχοι σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργει-
ας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α., οι οποίοι συνάπτουν Σ.Ε.Δ.Π., 
υποβάλλουν ακολούθως, με την επιφύλαξη των διατά-
ξεων της επόμενης παραγράφου, αίτηση εγγραφής τους 
στο Μητρώο Συμμετεχόντων που τηρεί ο Λειτουργός 
της Αγοράς. Για την εγγραφή στο Μητρώο Συμμετεχό-
ντων υποβάλλονται στο Λειτουργό της Αγοράς και στον 
Διαχειριστή του Συστήματος, αιτήσεις για σύναψη των 
επιμέρους συμβάσεων Συναλλαγών Ημερήσιου Ενερ-
γειακού Προγραμματισμού και Συναλλαγών Διαχειριστή 
Συστήματος αντίστοιχα σύμφωνα με τον Κώδικα Συναλ-
λαγών Ηλεκτρικής Ενέργειας, τον Κώδικα Διαχείρισης του 
Ελληνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργει-
ας (Κώδικας Διαχείρισης Συστήματος) και των εν ισχύι 
Εγχειριδίων τους, καθώς και των οικείων Κωδίκων και 
Εγχειριδίων που τίθενται σε εφαρμογή με τη λειτουργία του υποδείγματος-στόχου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την εγχώρια αγορά ηλεκτρικής ενέργειας κατά τα προ-
βλεπόμενα στο υποκεφάλαιο «Ενέργεια», του Kεφαλαίου 
4.3 της παρ. Γ του άρθρου 3 του ν. 4336/2015 (Α΄ 94).
2. Οι κάτοχοι σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέρ-
γειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α., οι οποίοι συνάπτουν 
Σ.Ε.Δ.Π. έχουν τη δυνατότητα συμμετοχής στο Σύστημα 
Συναλλαγών Ημερήσιου Ενεργειακού Προγραμματισμού 
και στο Σύστημα Συναλλαγών Διαχειριστή Συστήματος 
μέσω Φορέων Σωρευτικής Εκπροσώπησης (Φο.Σ.Ε.) 
με τους οποίους συνάπτουν Σύμβαση Εκπροσώπησης 
και τους οποίους δηλώνουν στο Λειτουργό της Αγοράς 
και στοn Διαχειριστή του Συστήματος μέσω Δήλωσης 
Εκπροσώπησης. Με την αποδοχή της Δήλωσης Εκπρο-σώπησης μεταβιβάζονται στους Φο.Σ.Ε. τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των κατόχων σταθμών παραγωγής 
ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α., σχετικά 
με τη Συμμετοχή, την Εκκαθάριση, την Τιμολόγηση και το 
Διακανονισμό των Συναλλαγών τους, τα οποία καθορί-
ζονται στον Κώδικα Συναλλαγών Ηλεκτρικής Ενέργειας, 
στον Κώδικα Διαχείρισης του Συστήματος, καθώς και 
στους οικείους Κώδικες και Εγχειρίδια που τίθενται σε 
εφαρμογή με τη λειτουργία του υποδείγματος-στόχου 
της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την εγχώρια αγορά ηλε-
κτρικής ενέργειας.
Αν κάτοχος σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας 
από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α., ο οποίος έχει συνάψει Σ.Ε.Δ.Π., 
είναι εγγεγραμμένος στο Μητρώο Συμμετεχόντων, και 
υποβάλει Δήλωση Εκπροσώπησης, η Σύμβαση Συναλ-
λαγών Ημερήσιου Ενεργειακού Προγραμματισμού και η 
Σύμβαση Συναλλαγών Διαχειριστή Συστήματος λύονται 
αυτοδίκαια με την ταυτόχρονη θέση σε ισχύ των νέων 
Συμβάσεων υπό το Φο.Σ.Ε. και ταυτόχρονα διαγράφεται 
ο κάτοχος του σταθμού από το Μητρώο Συμμετεχόντων, 
σύμφωνα με τη διαδικασία που περιγράφεται στους αντί-
στοιχους οικείους Κώδικες και τα εν ισχύι Εγχειρίδιά τους.
3. Οι Φο.Σ.Ε. εγγράφονται στο Μητρώο Συμμετεχό-
ντων που τηρεί ο Λειτουργός της Αγοράς. Η διαδικασία 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8287 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
εγγραφής των Φορέων Σωρευτικής Εκπροσώπησης 
στο Μητρώο Συμμετεχόντων και τα απαιτούμενα δι-
καιολογητικά αναφέρονται στον Κώδικα Συναλλαγών 
Ηλεκτρικής Ενέργειας, στον Κώδικα Διαχείρισης του 
Συστήματος και τα εν ισχύι Εγχειρίδια τους, καθώς και 
στους αντίστοιχους οικείους Κώδικες και Εγχειρίδια που 
τίθενται σε εφαρμογή με τη λειτουργία του υποδείγμα-
τος-στόχου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την εγχώρια 
αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
4. Οι κάτοχοι σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέρ-
γειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α., οι οποίοι συνάπτουν 
Σ.Ε.Δ.Π. προκειμένου να λαμβάνουν Λειτουργική Ενίσχυ-
ση στη βάση Διαφορικής Προσαύξησης, υποχρεούνται 
να έχουν εγγραφεί στο Μητρώο Συμμετεχόντων ή να 
έχουν συνάψει Σύμβαση Εκπροσώπησης με Φο.Σ.Ε. και 
να έχουν υποβάλει τη σχετική Δήλωση Εκπροσώπησης 
στον Λειτουργό της Αγοράς και στον Διαχειριστή του 
Συστήματος.
5. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας, μετά από γνώμη της Ρ .Α.Ε., η οποία εκδίδεται μέσα σε τρεις μήνες από την έναρξη ισχύος του παρό-
ντος νόμου, ορίζεται Φορέας Σωρευτικής Εκπροσώπη-
σης Τελευταίου Καταφυγίου (Φο.Σ.Ε.Τε.Κ.). Με την ίδια 
απόφαση καθορίζονται οι υποχρεώσεις, το πλαίσιο λει-
τουργίας του και οι χρεώσεις που επιβάλει ο Φο.Σ.Ε.Τε.Κ. 
για την παροχή των υπηρεσιών του στους κατόχους 
σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. 
και Σ.Η.Θ.Υ.Α. οι οποίοι έχουν συνάψει Σ.Ε.Δ.Π., σε πε-
ρίπτωση που αυτοί αδυνατούν να λάβουν τις υπηρε-
σίες αυτές από Φορείς Σωρευτικής Εκπροσώπησης. Η 
χρέωση που επιβάλλει ο Φο.Σ.Ε.Τε.Κ. στους κατόχους 
σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. 
και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που κάνουν χρήση των υπηρεσιών του, 
προκύπτει στη βάση των ονομαστικών εσόδων από την 
ισοδύναμη συμμετοχή του εν λόγω σταθμού στην αγορά 
ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ η εν λόγω χρέωση κλιμακώνε-
ται και αυξάνεται με την εφαρμογή των όσων προβλέπο-
νται στην παρ. 7. Με την ίδια απόφαση καθορίζονται και 
οι υποχρεώσεις που αναλαμβάνει ο Φο.Σ.Ε.Τε.Κ. για την 
εκπροσώπηση των σταθμών της παρ. 19 του άρθρου 3.
6. Κατά το μεταβατικό στάδιο, μέχρι τη θέση σε λει-
τουργία του υποδείγματος-στόχου της Ευρωπαϊκής Ένω-
σης για την εγχώρια αγορά ηλεκτρικής ενέργειας κατά τα 
προβλεπόμενα στο υποκεφάλαιο «Ενέργεια», του Kεφα-
λαίου 4.3 της παρ. Γ του άρθρου 3 του ν. 4336/2015 (Α΄ 
94), οι κάτοχοι σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέρ-
γειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. του παρόντος άρθρου οι 
οποίοι είναι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο Συμμετεχόντων 
ή οι Φο.Σ.Ε. που τους εκπροσωπούν, με την επιφύλα-
ξη της απόφασης της παρ. 5, υπόκεινται σε διακριτές 
υποχρεώσεις στο πλαίσιο της Εκκαθάρισης Αποκλίσεων 
Παραγωγής-Ζήτησης ώστε μεταξύ των άλλων να εκτε-
λείται η διαδικασία του Αντιλογισμού της Απόκλισης των 
Εσόδων στη βάση της εγχεόμενης ηλεκτρικής ενέργειας 
κατά τον κύκλο μηνιαίας εκκαθάρισης, όπως αυτές εξει-
δικεύονται στον Κώδικα Διαχείρισης του Συστήματος και 
στο σχετικό Εγχειρίδιο.
7. Οι κάτοχοι σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέρ-
γειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α., οι οποίοι συνάπτουν Σ.Ε.Δ.Π. και εγγράφονται στο Μητρώο Συμμετεχόντων 
ή οι Φο.Σ.Ε. που τους εκπροσωπούν, με την επιφύλαξη, όσων ορίζονται με την απόφαση της παρ. 5, αποκτούν 
υποχρεώσεις εξισορρόπησης στο πλαίσιο εφαρμογής 
του υποδείγματος-στόχου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για 
την εγχώρια αγορά ηλεκτρικής ενέργειας κατά τα προ-
βλεπόμενα στο υποκεφάλαιο «Ενέργεια», του Κεφαλαίου 
4.3 της παρ. Γ του άρθρου 3 του ν. 4336/2015 (Α΄ 94) και 
κατά τους ειδικότερους όρους που καθορίζονται από 
τους οικείους Κώδικες. Η υποχρέωση αυτή αρχίζει με την 
ανάπτυξη και λειτουργία Ενδοημερήσιας Αγοράς ηλε-
κτρικής ενέργειας επαρκούς ρευστότητας, στο πλαίσιο 
της λειτουργίας του εν λόγω υποδείγματος-στόχου της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης για την εγχώρια αγορά ηλεκτρικής 
ενέργειας.
8. Μέχρι τη θέση σε λειτουργία του υποδείγματος-
στόχου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την εγχώρια αγορά 
ηλεκτρικής ενέργειας, και την ανάληψη των σχετικών 
υποχρεώσεων εξισορρόπησης, όπως περιγράφεται 
στην προηγούμενη παράγραφο, οι σταθμοί παραγω-
γής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που 
συνάπτουν Σ.Ε.Δ.Π. και εγγράφονται στο Μητρώο Συμ-μετεχόντων ή οι Φο.Σ.Ε. που τους εκπροσωπούν, με την 
εξαίρεση σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας 
από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που εκπροσωπούνται από το 
Φο.Σ.Ε.Τε.Κ., υπόκεινται μεταβατικά στην ανάληψη υπο-
χρεώσεων βέλτιστης ακρίβειας πρόβλεψης της δηλού-
μενης ποσότητας έγχυσης στον Ημερήσιο Ενεργειακό 
Προγραμματισμό, διαδικασία η οποία εφεξής ονομάζε-
ται Μεταβατικός Μηχανισμός Βέλτιστης Ακρίβειας Πρό-
βλεψης. Τα έσοδα που προκύπτουν από την εφαρμογή 
του μηχανισμού του προηγούμενου εδαφίου, αποτελούν 
έσοδα του Υπολογαριασμού Ενισχύσεων του Ειδικού 
Λογαριασμού Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. του Διασυνδεδεμένου 
Συστήματος και Δικτύου, του Ειδικού Λογαριασμού του 
άρθρου 143 του ν. 4001/2011.
Το πλαίσιο εφαρμογής, καθώς και κάθε άλλο σχετικό 
θέμα για τη λειτουργία του Μεταβατικού Μηχανισμού 
Βέλτιστης Ακρίβειας Πρόβλεψης, με την επιφύλαξη των αποφάσεων των παραγράφων 12 και 13, καθορίζονται στον Κώδικα Διαχείρισης του Συστήματος και στο σχε-
τικό εγχειρίδιό του.
9. Η λειτουργία του Μεταβατικού Μηχανισμού Βέλτι-
στης Ακρίβειας Πρόβλεψης της παραγωγής Α.Π.Ε. και 
Σ.Η.Θ.Υ.Α. της προηγούμενης παραγράφου αξιολογείται 
ετησίως από την Α.Δ.Μ.Η.Ε. Α.Ε. η οποία εισηγείται προς τη Ρ .Α.Ε., με την επιφύλαξη των αποφάσεων των παρα-γράφων 12 και 13, πιθανές τροποποιήσεις στον Κώδικα 
Διαχείρισης του Συστήματος και στο σχετικό Εγχειρίδιό 
του, αναφορικά με το πλαίσιο λειτουργίας, την υποχρέω-
ση συμμετοχής, τις αναλογούσες χρεώσεις και τη μεθο-
δολογία υπολογισμού τους, και κάθε άλλο σχετικό θέμα 
που αφορά στη συμμετοχή των σταθμών παραγωγής 
ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. στον εν 
λόγω Μεταβατικό Μηχανισμό Βέλτιστης Ακρίβειας Πρό-
βλεψης της παραγωγής Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α..
10. Οι σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από 
Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που συνάπτουν Σ.Ε.Δ.Π. και οι οποίοι 
συμμετείχαν στον Ημερήσιο Ενεργειακό Προγραμματι-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8288 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
σμό κατά Περιόδους Κατανομής στις οποίες η Οριακή 
Τιμή Συστήματος του Ημερήσιου Ενεργειακού Προγραμ-
ματισμού έλαβε μηδενικές τιμές για πάνω από δύο (2) 
διαδοχικές ώρες κατανομής, δεν λαμβάνουν Λειτουργική 
Ενίσχυση για την παραγόμενη ηλεκτρική τους ενέργεια 
κατά τις ώρες αυτές. Η εφαρμογή της μη απόδοσης Λει-
τουργικής Ενίσχυσης για τους σταθμούς που εμπίπτουν 
στις διατάξεις του προηγούμενου εδαφίου, καθώς και 
κάθε άλλο θέμα σχετικό με αυτή καθορίζονται με την 
απόφαση της παρ. 2 του άρθρου 6.
11. Στους κατόχους σταθμών ηλεκτρικής ενέργειας 
από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α., οι οποίοι συνάπτουν Σ.Ε.Δ.Π., 
εξαιρουμένων των σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής 
ενέργειας από Α.Π.Ε και Σ.Η.Θ.Υ.Α της παρ. 13 του άρ-
θρου 3, καθώς και των σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής 
ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που επιλέγονται στο 
πλαίσιο ανταγωνιστικής διαδικασίας υποβολής προσφο-
ρών και των σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργει-ας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που εκπροσωπούνται μέσω 
Φο.Σ.Ε.Τε.Κ., παρέχεται μεταβατικά προσαύξηση επί των 
Τιμών Αναφοράς του Πίνακα 1 της περίπτωσης β΄ της 
παρ. 1 του άρθρου 4, καλούμενη εφεξής Προσαύξηση 
Ανάπτυξης Ετοιμότητας Συμμετοχής στην Αγορά. Η τιμή 
της Προσαύξησης Ανάπτυξης Ετοιμότητας Συμμετοχής 
στην Αγορά καθορίζεται στα 3€/MWh για τους αιολικούς 
σταθμούς με εγκατεστημένη ισχύ μέχρι και 10ΜW και 
στα 2€/MWh για τους λοιπούς σταθμούς παραγωγής 
ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α..
Η χορήγηση της Προσαύξησης Ανάπτυξης Ετοιμό-
τητας Συμμετοχής στην Αγορά στους κατόχους σταθ-
μών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και 
Σ.Η.Θ.Υ.Α. ή και στο Φο.Σ.Ε. που τους εκπροσωπεί, αν 
αυτό προβλέπεται, λαμβάνει υπόψη τη λειτουργία των 
σταθμών αυτών στο πλαίσιο του Μεταβατικού Μηχανι-σμού Βέλτιστης Ακρίβειας Πρόβλεψης. Η Προσαύξηση 
Ανάπτυξης Ετοιμότητας Συμμετοχής στην Αγορά, κατα-
βάλλεται στους κατόχους σταθμών ηλεκτρικής ενέργειας 
από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. από τον Υπολογαριασμό Ενισχύ-
σεων του Ειδικού Λογαριασμού Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. του 
Διασυνδεδεμένου Συστήματος και Δικτύου του Ειδικού Λογαριασμού του άρθρου 143 του ν. 4001/2011. Η δια-
δικασία χορήγησης της Προσαύξησης Ανάπτυξης Ετοι-
μότητας Συμμετοχής στην Αγορά, καθώς και τα σχετικά 
με την καταβολή της, καθορίζονται με την απόφαση της 
παρ. 2 του άρθρου 6.
12. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας, που εκδίδεται για πρώτη φορά εντός τριών 
μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου, 
καθορίζονται τα κριτήρια, οι περιορισμοί, καθώς και 
κάθε άλλο αναγκαίο θέμα, σχετικά με τη χορήγηση της 
Προσαύξησης Ανάπτυξης Ετοιμότητας Συμμετοχής στην 
Αγορά στους κατόχους σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής 
ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α., ή και στο Φο.Σ.Ε. που 
τους εκπροσωπεί, συνδυαστικά με τη λειτουργία των 
σταθμών αυτών στο πλαίσιο συμμετοχής τους στο Με-ταβατικό Μηχανισμό Βέλτιστης Ακρίβειας Πρόβλεψης.
13. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας, λαμβάνοντας υπόψη και τις εισηγήσεις της 
Επιτροπής του άρθρου 12, μπορεί να μειώνεται η τιμή ή και να καταργείται η Προσαύξηση Ανάπτυξης Ετοιμότη-
τας Συμμετοχής στην Αγορά, να τροποποιούνται τα κρι-
τήρια χορήγησής της συνδυαστικά με τη λειτουργία των 
σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε και 
Σ.Η.Θ.Υ.Α. στο πλαίσιο του Μηχανισμού της παρ. 8, καθώς 
και να καθορίζονται οι κατηγορίες σταθμών παραγωγής 
ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α , των οποί-
ων οι κάτοχοι δικαιούνται την προσαύξηση αυτή. Με την 
ίδια απόφαση μπορεί να τροπ οποιείται η διαχείριση των 
εσόδων του Μηχανισμού της παρ. 8.
14. Οι κάτοχοι των σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής 
ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που εμπίπτουν στις 
διατάξεις του παρόντος άρθρου, οφείλουν να μεριμνούν 
για την εγκατάσταση του απαραίτητου εξοπλισμού, των 
μετρητικών διατάξεων και για την τήρηση κάθε άλλης 
υποχρέωσης που προβλέπεται για τη συμμετοχή των 
σταθμών τους στην εγχώρια αγορά ηλεκτρικής ενέρ-
γειας όπως περιγράφεται από τους οικείους Κώδικες 
Διαχείρισης του Συστήματος, Διαχείρισης του Δικτύου 
Διανομής, Συναλλαγών Ηλεκτρικής Ενέργειας και τα εν 
ισχύι Εγχειρίδιά τους.
Άρθρο 6
Μεθοδολογία Υπολογισμού Ειδικής Τιμής 
Αγοράς τεχνολογιών Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α.
1. Για τους σταθμούς Α.Π.Ε. Μη Ελεγχόμενης Παραγω-
γής, η Ειδική Τιμή Αγοράς (Ε.Τ.Α.) τεχνολογίας Α.Π.Ε. υπο-
λογίζεται με βάση την ανηγμένη μηνιαία μεσοσταθμική 
αξία ηλεκτρικής ενέργειας της εκάστοτε τεχνολογίας 
Α.Π.Ε. που προκύπτει στη βάση της Οριακής Τιμής Συ-
στήματος, ενώ μπορεί να λαμβάνονται υπόψη και οι λοι-
ποί Μηχανισμοί της Χονδρεμπορικής Αγοράς (Μ.Χ.Α.) για 
την αντίστοιχη μηνιαία περίοδο υπολογισμού. Για τους 
σταθμούς Ελεγχόμενης Παραγωγής Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α., 
η Ε.Τ.Α. υπολογίζεται με βάση τη μηνιαία μέση τιμή της Οριακής Τιμής Συστήματος, ενώ μπορεί επίσης να λαμ-βάνονται υπόψη και οι λοιποί Μ.Χ.Α. για την αντίστοιχη 
μηνιαία περίοδο υπολογισμού.
Ειδικά κατά το μεταβατικό στάδιο μέχρι και τη λειτουρ-
γία του υποδείγματος-στόχου της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
για την εγχώρια αγορά ηλεκτρικής ενέργειας κατά τα 
προβλεπόμενα στο υποκεφάλαιο «Ενέργεια», του Κεφα-
λαίου 4.3 της παραγράφου Γ του άρθρου 3 του ν. 4336/ 
2015 (Α΄ 94), η Ε.Τ.Α. ανά τεχνολογία Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. 
μπορεί να υπολογίζεται λαμβάνοντας υπόψη και το ωρι-
αίο Μεσοσταθμικό Μεταβλητό Κόστος Θερμικών Συμ-βατικών Σταθμών.
2. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας που εκδίδεται εντός τριών μηνών από την 
έναρξη ισχύος του παρόντος καθορίζονται η μεθοδο-
λογία υπολογισμού της Ε.Τ.Α. ανά τεχνολογία Α.Π.Ε. και 
Σ.Η.Θ.Υ.Α., οι Μ.Χ.Α. που λαμβάνονται υπόψη, καθώς και 
κάθε άλλο θέμα σχετικό με τον υπολογισμό της Ε.Τ.Α.. Με 
την ίδια απόφαση καθορίζονται η μεθοδολογία υπολο-
γισμού του ποσού που προκύπτει κατά τη μηνιαία εκ-
καθάριση των Σ.Ε.Δ.Π. στη βάση της Τ.Α., της Ε.Τ.Α., της Διαφορικής Προσαύξησης, της Προσαύξησης Ανάπτυ-ξης Ετοιμότητας Συμμετοχής στην Αγορά, και οι διαδι-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8289 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
κασίες καταβολής της Διαφορικής Προσαύξησης και της 
Προσαύξησης Ανάπτυξης Ετοιμότητας Συμμετοχής στην 
Αγορά. Ο υπολογισμός της Ε.Τ.Α. διενεργείται μηνιαίως 
από τη Λ.Α.Γ .Η.Ε. Α.Ε., η οποία εκδίδει και τα αντίστοιχα μηνιαία ενημερωτικά δελτία.
3. Η τροποποίηση της απόφασης της παρ. 2, για τους 
κατόχους σταθμών που έχουν συνάψει Σ.Ε.Δ.Π., δεν επη-
ρεάζει τα συνολικά έσοδα ανά κατηγορία ή ανά τεχνο-
λογία σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από 
Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α., καθώς η Τ.Α. που διέπει τη Σ.Ε.Δ.Π. 
από την έναρξη ισχύος της εξακολουθεί να ισχύει.
Άρθρο 7
Διενέργεια ανταγωνιστικών διαδικασιώνυποβολής προσφορών για σταθμούςπαραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α.
1. Από την 1η Ιανουαρίου 2017, τίθεται σε ισχύ καθε-
στώς στήριξης με τη μορφή Λειτουργικής Ενίσχυσης για 
τους σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από 
Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. μέσω ανταγωνιστικής διαδικασίας 
υποβολής προσφορών.
2. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας, ύστερα από γνώμη της Ρ .Α.Ε., καθορίζονται 
οι τεχνολογίες ή και οι κατηγορίες σταθμών παραγω-
γής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που 
εντάσσονται στην ανταγωνιστική διαδικασία υποβολής 
προσφορών της παρ. 1, ο χαρακτηρισμός των ανταγωνι-
στικών διαδικασιών υποβολής προσφορών ως «τεχνολο-
γικά ουδέτερων» ή μη, η μεθοδολογία και η διαδικασία 
επιμερισμού ισχύος που προβλέπεται για συμμετοχή 
σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. 
που εγκαθίστανται σε χώρες εντός του Ευρωπαϊκού Οι-
κονομικού Χώρου υπό την προϋπόθεση ενεργού Διασυ-
νοριακού Εμπορίου ενέργειας με αυτές, καθώς και κάθε 
άλλο σχετικό θέμα. Η Ρ .Α.Ε. για τη διατύπωση της γνώμης 
της λαμβάνει υπόψη ιδίως τα ακόλουθα:
α) τους στόχους ανάπτυξης σταθμών παραγωγής ηλε-
κτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α., 
β) τους τεχνικούς περιορισμούς του δικτύου μεταφο-
ράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας,
γ) το κόστος της αναγκαίας επέκτασης του δικτύου 
μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας για την 
ανάπτυξη σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας 
από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α.,
δ) την ανάγκη αποφυγής στρεβλώσεων στις αγορές 
πρώτων υλών από τη στήριξη της βιομάζας,
ε) τη συνεισφορά της ανταγωνιστικής διαδικασίας 
υποβολής προσφορών για τη διαμόρφωση των Τιμών 
Αναφοράς και την επίπτωση στο συνολικό κόστος της 
Λειτουργικής Ενίσχυσης του καθεστώτος στήριξης του παρόντος αναφορικά με την επίτευξη των εθνικών στό-χων για τις Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α..
Η γνώμη της Ρ .Α.Ε. υποβάλλεται στον Υπουργό Περι-
βάλλοντος και Ενέργειας μέχρι τις 30.11.2016.
3. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας, ύστερα από γνώμη της Ρ .Α.Ε., καθορίζονται 
η εγκατεστημένη ισχύς, ανά τεχνολογία ή/και κατηγορία 
σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α., η οποία δημοπρατείται μέσω ανταγωνι-
στικών διαδικασιών υποβολής προσφορών συμπερι-
λαμβανομένων των σταθμών Α.Π.Ε. που εγκαθίστανται 
σε χώρες εντός του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου 
υπό την προϋπόθεση ενεργού Διασυνοριακού Εμπορίου 
ενέργειας με αυτές, κατά το τρέχον έτος ή και τα επόμενα 
ημερολογιακά έτη από την έκδοση της απόφασης αυτής, 
ο ελάχιστος αριθμός των ανταγωνιστικών διαδικασιών 
υποβολής προσφορών ανά έτος, καθώς και η ανώτατη 
ή/και η κατώτατη επιτρεπόμενη τιμή προσφοράς για 
κάθε ανταγωνιστική διαδικασία υποβολής προσφορών.
4. Οι σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από 
Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που επιλέγονται μέσω ανταγωνιστι-
κής διαδικασίας υποβολής προσφορών, εντάσσονται σε 
καθεστώς στήριξης με τη μορφή Λειτουργικής Ενίσχυ-
σης και συνάπτουν Σ.Ε.Δ.Π. ή Σ.Ε.Σ.Τ., σύμφωνα με τις 
παραγράφους 3 και 5 του άρθρου 3, η οποία διέπεται 
από την Τ.Α. που προέκυψε ανά σταθμό από την αντί-
στοιχη υποβολή προσφοράς στο πλαίσιο της εν λόγω 
ανταγωνιστικής διαδικασίας.
5. Η ανταγωνιστική διαδικασία υποβολής προσφορών, 
προκηρύσσεται με απόφαση της Ρ .Α.Ε., στην οποία κα-
θορίζονται τα κριτήρια συμμετοχής και αξιολόγησης, 
οι γεωγραφικοί ή άλλοι χωροταξικοί περιορισμοί, ο χρονικός ορίζοντας κατασκευής και λειτουργίας των 
επιλεγέντων σταθμών, στοιχεία για τις απαιτούμενες εγ-
γυητικές επιστολές, τυχόν ρήτρες, τυχόν μείωση της Τ.Α. 
που προκύπτει στο πλαίσιο ανταγωνιστικής διαδικασίας 
υποβολής προσφορών για σταθμό Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. 
σε ένα Μ.Δ.Ν. μετά τη διασύνδεσή του με το Διασυνδε-
δεμένο Σύστημα και το Διασυνδεδεμένο Δίκτυο και κάθε 
άλλο θέμα σχετικό με τη διενέργεια της ανταγωνιστικής 
διαδικασίας. Για τη διενέργεια και την κατακύρωση των 
αποτελεσμάτων των ανταγωνιστικών διαδικασιών υπο-
βολής προσφορών αρμόδια είναι η Ρ .Α.Ε..
6. Προϋπόθεση για τη συμμετοχή στην ανταγωνιστική 
διαδικασία υποβολής προσφορών αποτελεί η καταβολή 
τέλους συμμετοχής, υπέρ της Ρ .Α.Ε., το οποίο καθορίζεται 
με την απόφαση της παρ. 3. Η Ρ .Α.Ε. με απόφασή της μπο-
ρεί να διαθέτει ποσοστό του τέλους αυτού στον Ειδικό 
Λογαριασμό Α.Π.Ε. του άρθρου 143 του ν. 4001/2011 
(Α΄ 179) .
7. Η Ρ .Α.Ε., με την ολοκλήρωση κάθε ανταγωνιστικής 
διαδικασίας υποβολής προσφορών, εκδίδει και αναρτά 
στην ιστοσελίδα της, πίνακα αποτελεσμάτων ο οποίος 
περιλαμβάνει και τη μεσοσταθμική Τ.Α. ανά κατηγορία σταθμών.
8. Ειδικά για το έτος 2016, εκδίδεται εντός τριών (3) μη-
νών από την έναρξη ισχύος του παρόντος, απόφαση της 
Ρ .Α.Ε. για την προκήρυξη της πιλοτικής ανταγωνιστικής διαδικασίας υποβολής προσφορών για φωτοβολταϊκές 
εγκαταστάσεις, με βάση τα αναφερόμενα στην παρ. 5, 
η οποία διενεργείται εντός του έτους 2016. Ειδικά για 
την εν λόγω διαδικασία το τέλος συμμετοχής της παρ. 6 
καθορίζεται στα πεντακόσια (500) ευρώ για κάθε συμ-
μετέχοντα σε αυτή.
9. Για την πιλοτική ανταγωνιστική διαδικασία υποβο-
λής προσφορών ισχύουν τα ακόλουθα:
α) Η δημοπρατούμενη ισχύς είναι τουλάχιστον 40MW,
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8290 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
β) Η δημοπρατούμενη ισχύς επιμερίζεται μεταξύ 
φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων που υποχρεούνται σε 
λήψη άδειας παραγωγής και φωτοβολταϊκών εγκατα-
στάσεων που εξαιρούνται από την υποχρέωση λήψης 
άδειας παραγωγής, σύμφωνα με τα άρθρα 3 και 4 του 
ν. 3468/2006 (Α΄129). Ο ακριβής επιμερισμός της προς 
προκήρυξη ισχύος καθορίζεται στην απόφαση της παρ. 
8, ενώ η προκηρυσσόμενη ισχύς για τις φωτοβολταϊκές 
εγκαταστάσεις που εξαιρούνται από την υποχρέωση 
λήψης άδειας παραγωγής, σύμφωνα με το άρθρο 4 του 
ν. 3468/2006 (Α΄ 129) δεν μπορεί να υπερβαίνει το 20% 
της συνολικά δημοπρατούμενης ισχύος. Οι όροι και οι 
προϋποθέσεις για τη δυνατότητα κατανομής αδιάθετης ισχύος προς κατακύρωση μεταξύ των δύο κατηγοριών φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων, αν η ισχύς των επιλε-
χθέντων φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων ανά κατηγορία 
υπολείπεται της αρχικά δημοπρατούμενης ισχύος της 
αντίστοιχης κατηγορίας φωτοβολταϊκών εγκαταστάσε-ων του προηγούμενου εδαφίου, χωρίς τον περιορισμό του ποσοστού που αναφέρεται στο προηγούμενο εδά-φιο, καθορίζονται με την απόφαση της παρ. 8.
γ) Η ανώτατη επιτρεπόμενη τιμή υποβολής προσφο-
ράς στο πλαίσιο της πιλοτικής ανταγωνιστικής διαδικασί-
ας ορίζεται σε 94€/MWh για τις υπόχρεες σε λήψη άδειας 
παραγωγής φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις και σε 104€/
MWh για τις εξαιρούμενες από την υποχρέωση λήψης 
άδειας παραγωγής φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις.
δ) Η μέγιστη επιτρεπόμενη ισχύς ανά υποβαλλόμενη 
προσφορά ορίζεται στα 10MW.
ε) Για τις φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις που θα επι-
λεγούν μέσω της πιλοτικής ανταγωνιστικής διαδικασί-
ας, η ενεργοποίηση της σύνδεσης (θέση σε κανονική 
ή δοκιμαστική λειτουργία) κατά περίπτωση πρέπει να 
λάβει χώρα εντός:
αα. 18 μηνών από την οριστική κατακύρωση του απο-
τελέσματος της διαδικασίας για φωτοβολταϊκές εγκατα-
στάσεις με ισχύ ≤1MWp,
ββ. 24 μηνών από την οριστική κατακύρωση του απο-
τελέσματος της διαδικασίας για φωτοβολταϊκές εγκατα-
στάσεις με ισχύ >1MWp.
Οι προθεσμίες αυτές δεν ισχύουν εφόσον μετά την ορι-
στική κατακύρωση του αποτελέσματος της διαδικασίας 
ανασταλεί με δικαστική απόφαση η ισχύς οποιασδήποτε 
άδειας απαραίτητης για τη νόμιμη εκτέλεση του έργου. Στην περίπτωση αυτή οι προθεσμίες παρατείνονται για όσο διάστημα διαρκεί η αναστολή αυτή.
Με την απόφαση της παρ. 8, καθορίζεται η διαδικασία 
που θα ακολουθηθεί εφόσον δεν τηρηθούν οι ως άνω 
αναφερόμενοι χρόνοι ως προς την ενεργοποίηση της 
σύνδεσης.
10. Προϋπόθεση για την συμμετοχή στην πιλοτική 
ανταγωνιστική διαδικασία υποβολής προσφορών είναι 
η ύπαρξη Σύμβασης Σύνδεσης σε ισχύ ή οριστικής προ-
σφοράς σύνδεσης σε ισχύ με την προϋπόθεση ότι έχει 
προσκομισθεί η εγγυητική επιστολή του ν. 4152/2013 (Α΄ 
107) ή του ν. 4062/2012 (Α΄ 70) κατά το χρόνο υποβολής 
του αιτήματος συμμετοχής στην πιλοτική ανταγωνιστική 
διαδικασία.11. Για φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις για τις οποίες 
κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος ισχύει η εκδοθείσα 
Οριστική Προσφορά Σύνδεσης, η διάρκεια ισχύος της 
παρατείνεται: α) για όλες τις φωτοβολταϊκές εγκαταστά-
σεις μέχρι την ημερομηνία υποβολής προσφορών στην 
πιλοτική ανταγωνιστική διαδικασία και β) για εκείνες τις 
φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις που τελικά θα επιλεγούν 
ως εγκαταστάσεις για στήριξη με τη μορφή Λειτουργικής 
Ενίσχυσης σύμφωνα με τα όσα ορίζονται στην παρ. 13.
12. Ειδικά για τις φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις που 
εμπίπτουν στις διατάξεις των περιπτώσεων 3 και 4 της 
υποπαραγράφου Ι.1 της παρ. Ι του άρθρου πρώτου του ν. 4152/2013 (Α΄ 107), για τις οποίες δεν είχαν προσκο-
μισθεί εγγυητικές επιστολές εντός των προθεσμιών που 
ορίζουν οι διατάξεις αυτές καθώς και για τις φωτοβολ-ταϊκές εγκαταστάσεις οι οποίες δεν ενέπιπταν μεν στις 
ως άνω διατάξεις του ν. 4152/2013 (Α΄ 107) επειδή οι 
κάτοχοι τους είχαν ήδη συνάψει συμβάσεις σύνδεσης 
προ της έναρξης εφαρμογής τους, οι οποίες όμως συμ-
βάσεις λύθηκαν αυτοδικαίως λόγω παρέλευσης της χρο-
νικής διάρκειας ισχύος της προσφοράς σύνδεσης κατά 
τις διατάξεις της περίπτωσης 2 της υποπαραγράφου 
Ι.1 της παρ. Ι του άρθρου πρώτου του ν. 4152/2013 (Α΄ 
107), χωρίς ενδιαμέσως να έχουν υλοποιηθεί, ισχύουν 
τα ακόλουθα:
α) Οι ως άνω ενδιαφερόμενοι κάτοχοι δικαιούνται να 
υποβάλουν αίτημα εκ νέου χορήγησης Οριστικής Προ-
σφοράς Σύνδεσης στον αρμόδιο Διαχειριστή, εφόσον 
προσκομίσουν την προβλεπόμενη εγγυητική επιστολή εντός δύο (2) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρό-ντος, προκειμένου να έχουν την δυνατότητα συμμετο-
χής στην πιλοτική ανταγωνιστική διαδικασία και υπό 
την προϋπόθεση ότι είναι διαθέσιμος ο αντίστοιχος 
ηλεκτρικός χώρος.
β) Τα ως άνω αιτήματα εξετάζονται κατά προτεραιό-
τητα έναντι όλων των λοιπών αιτημάτων, και με σειρά 
προτεραιότητας βάσει της ημερομηνίας προσκόμισης 
της εγγυητικής επιστολής, ή και παράλληλα εφόσον δεν 
υφίσταται παραβίαση της προτεραιότητας έναντι του 
αυτού ηλεκτρικού χώρου. Αν δεν καταστεί δυνατή η εκ 
νέου χορήγηση Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης λόγω 
της μη ύπαρξης διαθέσιμου ηλεκτρικού χώρου η εγγυ-
ητική επιστολή επιστρέφεται στον αιτούντα.
γ) Οι φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις της παρούσας πα-
ραγράφου μπορεί, εφόσον το επιλέξουν να υποβάλλουν 
αίτημα χορήγησης Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης για 
μειωμένη, ως προς το αρχικό αίτημά τους, εγκατεστη-
μένη ισχύ. Στην περίπτωση αυτή, η Απόφαση Έγκρισης 
Περιβαλλοντικών Όρων ή η Απόφαση Υπαγωγής σε 
Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις, δεν απαιτείται 
να έχει τροποποιηθεί στη βάση της νέας ισχύος προ 
της υποβολής του αιτήματος για χορήγηση Οριστικής 
Προσφοράς Σύνδεσης στον αρμόδιο Διαχειριστή, αλλά εντός του συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος και με 
τους όρους που προβλέπονται, για τις φωτοβολταϊκές 
εγκαταστάσεις που επιλέγονται στο πλαίσιο της πιλοτι-
κής ανταγωνιστικής διαδικασίας υποβολής προσφορών, 
στην απόφαση της παρ. 8. Φωτοβολταϊκή εγκατάσταση που υποχρεούται σε άδεια παραγωγής δεν επιτρέπεται 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8291 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
να κάνει χρήση της ως άνω διάταξης για μείωση ισχύος 
τέτοια ώστε ο σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας 
με τη μειωμένη πλέον ισχύ, να εξαιρείται από την υπο-
χρέωση λήψης άδειας παραγωγής.
13. Για τις φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις που έχουν 
υποβάλει ή υποβάλλουν στον αρμόδιο Διαχειριστή την 
εγγυητική επιστολή για την αποδοχή της Οριστικής Προ-
σφοράς Σύνδεσης που προβλέπεται σύμφωνα με την 
υποπαράγραφο Ι.1 της παρ. Ι του άρθρου πρώτου του ν. 
4152/2013 (Α΄ 107) ή την εγγυητική επιστολή που προ-βλέπεται στην παρ. 13 του άρθρου 39 του ν. 4062/2012 (Α΄ 70) ισχύουν τα ακόλουθα:
α) Αν συμμετάσχουν στην πιλοτική ανταγωνιστική δι-
αδικασία υποβολής προσφορών και δεν επιλεγούν ως 
εγκαταστάσεις για στήριξη με τη μορφή Λειτουργικής 
Ενίσχυσης, δικαιούνται την επιστροφή της εγγυητικής 
επιστολής. Ειδικά για τις περιπτώσεις φωτοβολταϊκών 
εγκαταστάσεων της παρ. 12, η εκ νέου χορηγηθείσα ορι-
στική προσφορά σύνδεσης παύει να ισχύει αυτοδικαίως 
με την έκδοση των οριστικών αποτελεσμάτων της πιλοτι-
κής ανταγωνιστικής διαδικασίας υποβολής προσφορών 
και η εγγυητική επιστολή επιστρέφεται. Οι εν λόγω φωτο-
βολταϊκές εγκαταστάσεις δεν δικαιούνται να υποβάλουν 
νέο αίτημα για Οριστική Προσφορά Σύνδεσης πριν από την 1η.2.2017.
β) Αν συμμετάσχουν στην πιλοτική ανταγωνιστική 
διαδικασία υποβολής προσφορών και επιλεγούν ως 
εγκαταστάσεις για στήριξη με τη μορφή Λειτουργικής 
Ενίσχυσης, η Οριστική Προσφορά Σύνδεσης ή η Άδεια Εγκατάστασης παρατείνεται μέχρι τη λήξη των προθε-
σμιών της περίπτωσης ε΄ της παρ. 9, υπό την προϋπό-
θεση ότι εντός τριών (3) μηνών από την ημερομηνία 
έκδοσης των οριστικών αποτελεσμάτων της πιλοτικής 
ανταγωνιστικής διαδικασίας υποβολής προσφορών θα 
υποβάλουν στον αρμόδιο διαχειριστή πλήρη φάκελο για 
τη σύναψη της σχετικής Σύμβασης Σύνδεσης, αλλιώς η εγγυητική επιστολή καταπίπτει κατά τα προβλεπόμενα 
στις διατάξεις της υποπαραγράφου Ι.1 της παρ. Ι του άρ-
θρου πρώτου του ν. 4152/2013 (Α΄ 107) και της παρ. 13 του άρθρου 39 του ν. 4062/2012 (Α΄ 70),
γ) Αν δεν συμμετάσχουν στην πιλοτική ανταγωνιστική 
διαδικασία υποβολής προσφορών, εφαρμόζονται οι δι-ατάξεις της υποπαραγράφου Ι.1 της παρ. Ι του άρθρου 
πρώτου του ν. 4152/2013 (Α΄ 107) και της παρ. 13 του 
άρθρου 39 του ν. 4062/2012 (Α΄ 70). Ειδικά για τις φω-
τοβολταϊκές εγκαταστάσεις που εμπίπτουν στις περι-
πτώσεις της παρ. 12, η εκ νέου χορηγηθείσα Οριστικής 
Προσφορά Σύνδεσης παύει αυτοδικαίως να ισχύει σε 
περίπτωση μη συμμετοχής στην πιλοτική ανταγωνιστική 
διαδικασία και η εγγυητική επιστολή καταπίπτει κατά τα 
προβλεπόμενα στις διατάξεις του ν. 4152/2013 (Α΄ 107) και του ν. 4062/2012 (Α΄ 70).
Για φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις οι οποίες, κατά 
την ημερομηνία υποβολής προσφορών στην πιλοτική 
ανταγωνιστική διαδικασία υποβολής προσφορών, δια-
θέτουν Σύμβαση Σύνδεσης σε ισχύ και τελικά επιλεγούν 
ως εγκαταστάσεις για στήριξη με τη μορφή Λειτουργικής 
Ενίσχυσης, η ισχύς της Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης 
ή της Άδειας Εγκατάστασης αν κάποια από αυτές λήγει εντός των προθεσμιών της περίπτωσης ε΄ της παρ. 9, 
παρατείνεται μέχρι τη λήξη των προθεσμιών αυτών.
14. Για τις φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις παραγωγής 
ηλεκτρικής ενέργειας που έχουν ενταχθεί στη Διαδικασία 
Ταχείας Αδειοδότησης του άρθρου 9 του ν. 3775/2009 (Α΄ 122) και τις φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις παραγω-
γής ηλεκτρικής ενέργειας που έχουν ενταχθεί στις Δι-
αδικασίες Στρατηγικών Επενδύσεων του ν. 3894/2010 
(Α΄ 204), με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας, έπειτα από γνώμη της Ρ .Α.Ε., καθορίζεται ειδι-
κό πλαίσιο συμμετοχής στις ανταγωνιστικές διαδικασίες 
υποβολής προσφορών. Στο ειδικό πλαίσιο, μπορεί να 
καθορίζονται η συμμετοχή των φωτοβολταϊκών εγκατα-
στάσεων του προηγούμενου εδαφίου στις διαδικασίες 
αυτές ως ξεχωριστή κατηγορία, ειδικά κριτήρια συμμετο-
χής και ειδικά κριτήρια αξιολόγησης κατά τις διαδικασίες 
αυτές, το μέγεθος της δημοπρατούμενης ισχύος απο-
κλειστικά για τις εγκαταστάσεις αυτές, το οποίο δεν μπο-
ρεί να υπερβαίνει τα 300MW μέχρι το 2020, καθώς και 
κάθε άλλο σχετικό θέμα. Για τη συμμετοχή των ανωτέρω 
φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων στην πιλοτική ανταγω-
νιστική διαδικασία υποβολής προσφορών ισχύουν οι 
διατάξεις των παραγράφων 8 έως 13.
Άρθρο 8
Σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά
1. Μέχρι την ολοκλήρωση των απαραίτητων υποδο-
μών και τη θέση σε πλήρη λειτουργία των ημερήσιων 
αγορών ηλεκτρικής ενέργειας στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά (Μ.Δ.Ν.) όλοι οι σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής 
ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που από την 1η Ια-
νουαρίου 2016 τίθενται σε λειτουργία (κανονική ή δοκι-
μαστική) στα Μ.Δ.Ν. εντάσσονται σε καθεστώς στήριξης 
με τη μορφή Λειτουργικής Ενίσχυσης στη βάση μιας Στα-
θερής Τιμής και οι κάτοχοί τους συνάπτουν Σ.Ε.Σ.Τ. με τη 
Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε. Α.Ε., ως Διαχειριστή των Μ.Δ.Ν..
2. Η Λειτουργική Ενίσχυση των σταθμών παραγω-
γής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α., που αποδίδεται στη βάση μιας Σταθερής Τιμής και διέπει τη 
σύμβαση Σ.Ε.Σ.Τ. του παρόντος άρθρου, ταυτίζεται με 
την Τ.Α., της αντίστοιχης κατηγορίας σταθμού, του Πί-
νακα 1 του άρθρου 4 , ή ανά έργο αν η Τιμή Αναφοράς. 
προκύπτει από διενέργεια ανταγωνιστικών διαδικασιών 
σύμφωνα με το άρθρο 7.
3. Με την επιφύλαξη της θέσης σε πλήρη λειτουργία 
των ημερήσιων αγορών ηλεκτρικής ενέργειας στα επι-μέρους Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά οι παράγραφοι 5, 6, 
11, 12, 14, 16, 20, 21 και 22 του άρθρου 3 ισχύουν και για 
τους σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από 
Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. του παρόντος άρθρου.
4. Με την ολοκλήρωση των απαραιτήτων υποδο-
μών και τη θέση σε πλήρη λειτουργία των ημερήσιων 
αγορών ηλεκτρικής ενέργειας, στα επιμέρους Μ.Δ.Ν., 
κατά τα αναφερόμενα στην παρ. 1, οι σταθμοί παρα-
γωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. 
που βρίσκονται στα εν λόγω Μ.Δ.Ν. και οι κάτοχοι των 
οποίων έχουν συνάψει Σ.Ε.Σ.Τ. και δεν εμπίπτουν στις πε-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8292 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
ριπτώσεις της παρ. 5 του άρθρου 3, όπως ισχύουν για τα 
Μ.Δ.Ν., μεταπίπτουν υποχρεωτικά σε καθεστώς Λειτουρ-
γικής Ενίσχυσης στη βάση Διαφορικής Προσαύξησης και 
απευθείας συμμετοχής στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας 
του εν λόγω Μ.Δ.Ν.. Οι κάτοχοι των σταθμών του προ-
ηγούμενου εδαφίου συνάπτουν Σύμβαση λειτουργικής 
Ενίσχυσης Διαφορικής Προσαύξησης της Παραγόμενης 
Ηλεκτρικής Ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. στα Μη 
Διασυνδεδεμένα Νησιά (Σ.Ε.Δ.Π.-Μ.Δ.Ν.), σύμφωνα με 
όσα ορίζονται στην απόφαση της παρ. 3 του άρθρου 
11. Η χρονική διάρκεια ισχύος της Σ.Ε.Δ.Π.-Μ.Δ.Ν., στην 
περίπτωση αυτή, προκύπτει από τη διαφορά μεταξύ της 
χρονικής διάρκειας της Λειτουργικής Ενίσχυσης της παρ. 
6 του άρθρου 3 και της χρονικής διάρκειας από την έναρ-
ξη ισχύος έως τη λύση της προηγούμενης σύμβασης 
Σ.Ε.Σ.Τ.. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας, καθορίζονται η διαδικασία μετάπτωσης σε 
καθεστώς Λειτουργικής Ενίσχυσης στη βάση Διαφορικής 
Προσαύξησης και συμμετοχής στην αγορά ηλεκτρικής 
ενέργειας, η μεθοδολογία υπολογισμού της Ε.Τ.Α. για 
τα Μ.Δ.Ν., καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα, συμπερι-λαμβανομένης της λειτουργίας Φο.Σ.Ε. και Φο.Σ.Ε.Τε.Κ. 
στα Μ.Δ.Ν..
5. Για τις περιπτώσεις κατόχων σταθμών παραγωγής 
ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. στα Μ.Δ.Ν. 
που συνάπτουν Σ.Ε.Σ.Τ. ή Σ.Ε.Δ.Π.-Μ.Δ.Ν. και στους οποί-
ους χορηγείται παράλληλα Επενδυτική Ενίσχυση, υπό τη 
μορφή κεφαλαιακής ενίσχυσης ή ενίσχυσης άλλης ισο-δύναμης μορφής που ανάγεται σε όρους κεφαλαιακής ενίσχυσης, εφαρμόζονται όσα ορίζονται στις παραγρά-φους 7, 8, 9 και 10 του άρθρου 3.
6. Στην περίπτωση διασύνδεσης ενός ηλεκτρικού συ-
στήματος Μ.Δ.Ν. με το Διασυνδεδεμένο Σύστημα και 
το Διασυνδεδεμένο Δίκτυο και την ένταξή του σε αυτό, η Λ.Α.Γ .Η.Ε. Α.Ε., υποκαθιστά εκ του νόμου, αμέσως και αυτοδικαίως, τη Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε. Α.Ε. ως συμβαλλομένη στις 
Συμβάσεις Πώλησης Ηλεκτρικής Ενέργειας, του άρθρου 
12 του ν. 3468/2006 (Α΄ 129), ή στις συμβάσεις αγορα-πωλησίας ηλεκτρικής ενέργειας προ του ν. 3468/ 2006 (Α΄ 129), ή στις Συμβάσεις Λειτουργικής Ενίσχυσης των 
σταθμών Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. του εν λόγω διασυνδεό-
μενου ηλεκτρικού συστήματος και υπεισέρχεται στα 
σχετικά συμβατικά δικαιώματα και υποχρεώσεις, χωρίς 
περαιτέρω παράταση της χρονικής διάρκειας ισχύος της 
σύμβασης. Η κατά τα ανωτέρω ολοκλήρωση της διασύν-
δεσης ηλεκτρικού συστήματος Μ.Δ.Ν. με το Διασυνδεδε-
μένο Σύστημα και η ένταξή του σε αυτό καθορίζεται με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, 
η οποία και προσδιορίζει τη δήλη ημέρα συντέλεσης της 
διασύνδεσης και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
7. Στην περίπτωση διασύνδεσης με το Σύστημα ενός 
Μ.Δ.Ν. με το Διασυνδεδεμένο Σύστημα και το Διασυν-
δεδεμένο Δίκτυο, οι σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής 
ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α., οι κάτοχοι των οποί-ων έχουν συνάψει Σ.Ε.Σ.Τ., και οι οποίοι δεν εμπίπτουν στις περιπτώσεις της παρ. 5 του άρθρου 3, μεταπίπτουν 
υποχρεωτικά σε καθεστώς Λειτουργικής Ενίσχυσης στη 
βάση Διαφορικής Προσαύξησης και συμμετέχουν απευ-
θείας στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, σύμφωνα με όσα ορίζονται στα άρθρα 3 και 5. Οι κάτοχοι σταθμών πα-
ραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. 
της παρούσας παραγράφου συνάπτουν Σ.Ε.Δ.Π.. Η χρο-
νική διάρκεια ισχύος της Σ.Ε.Δ.Π., στην περίπτωση αυτή, 
προκύπτει από τη διαφορά μεταξύ της χρονικής διάρκει-
ας της Λειτουργικής Ενίσχυσης της παρ. 6 του άρθρου 3 
και της χρονικής διάρκειας από την έναρξη ισχύος έως τη 
λύση της προηγούμενης σύμβασης Σ.Ε.Σ.Τ.. Με απόφαση 
του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καθορίζε-
ται η διαδικασία μετάπτωσης σε καθεστώς Λειτουργικής 
Ενίσχυσης στη βάση Διαφορικής Προσαύξησης και κάθε 
άλλο σχετικό θέμα.
8. Στην περίπτωση διασύνδεσης ενός Μ.Δ.Ν. με το Δια-
συνδεδεμένο Σύστημα και το Διασυνδεδεμένο Δίκτυο οι 
σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και 
Σ.Η.Θ.Υ.Α., οι κάτοχοι των οποίων έχουν συνάψει Σ.Ε.Δ.Π.-
Μ.Δ.Ν., και οι οποίοι δεν εμπίπτουν στις περιπτώσεις της 
παρ. 5 του άρθρου 3, μεταπίπτουν υποχρεωτικά σε κα-θεστώς Λειτουργικής Ενίσχυσης στη βάση Διαφορικής Προσαύξησης και συμμετέχουν απευθείας στην αγορά 
ηλεκτρικής ενέργειας, σύμφωνα με όσα ορίζονται στα 
άρθρα 3 και 5. Οι κάτοχοι σταθμών παραγωγής ηλε-
κτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. του προη-
γούμενου εδαφίου συνάπτουν Σ.Ε.Δ.Π.. Αντίστοιχα οι 
σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. 
και Σ.Η.Θ.Υ.Α., οι κάτοχοι των οποίων έχουν συνάψει 
Σ.Ε.Δ.Π.-Μ.Δ.Ν. και οι οποίοι εμπίπτουν σε κάποια από 
τις περιπτώσεις της παρ. 5 του άρθρου 3, μεταπίπτουν σε καθεστώς Λειτουργικής Ενίσχυσης στη βάση Σταθε-ρής Τιμής, σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 3. Οι 
κάτοχοι σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από 
Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. του προηγούμενου εδαφίου συνά-πτουν Σ.Ε.Σ.Τ.. Η χρονική διάρκεια ισχύος της Σ.Ε.Δ.Π. ή Σ.Ε.Σ.Τ., στις περιπτώσεις αυτές, προκύπτει από τη δια-φορά μεταξύ της χρονικής διάρκειας της Λειτουργικής 
Ενίσχυσης της παρ. 6 του άρθρου 3 και της χρονικής 
διάρκειας από την έναρξη ισχύος έως τη λύση της προ-
ηγούμενης σύμβασης Σ.Ε.Δ.Π.-Μ.Δ.Ν.. Με απόφαση του 
Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καθορίζεται η διαδικασία μετάπτωσης σε καθεστώς Λειτουργικής Ενί-
σχυσης στη βάση Διαφορικής Προσαύξησης ή Σταθερής 
Τιμής και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
9. Οι Σ.Ε.Δ.Π. και Σ.Ε.Δ.Π.-Μ.Δ.Ν. οι οποίες συνάπτο-
νται σύμφωνα με τις παραγράφους 4, 7 και 8 διέπονται 
από την ίδια Τ.Α. της αρχικά συναφθείσας Σ.Ε.Σ.Τ., με την 
επιφύλαξη της παρ. 6 του άρθρου 7 για την περίπτωση που η Τ.Α. έχει προκύψει από ανταγωνιστική διαδικασία υποβολής προσφορών.
10. Οι κάτοχοι σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέρ-
γειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. στα Μ.Δ.Ν., που έχουν 
συνάψει σύμβαση Λειτουργικής Ενίσχυσης ή Σύμβαση 
Πώλησης Ηλεκτρικής Ενέργειας, σύμφωνα με το άρθρο 
12 του ν. 3468/2006 (Α΄ 129), ή αντίστοιχη σύμβασης 
αγοραπωλησίας ηλεκτρικής ενέργειας προ του ν. 3468/ 
2006 (Α΄ 129), και οι σταθμοί τους συνεχίζουν να λει-
τουργούν μετά την ημερομηνία λήξης των συμβάσεων 
αυτών, και εφόσον ισχύουν όλες οι απαιτούμενες κατά 
την κείμενη νομοθεσία άδειες και εγκρίσεις, συνάπτουν 
Σ.Ε.Σ.Τ. με τη Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε. Α.Ε., ως διαχειριστή των Μ.Δ.Ν.. 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8293 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
Η Τ.Α. που διέπει τη Σ.Ε.Σ.Τ. των σταθμών του προηγού-
μενου εδαφίου, προκύπτει ανά μήνα βάσει της εκάστοτε 
μέσης μηνιαίας Οριακής Τιμής του Διασυνδεμένου Συ-
στήματος (ΟΤΣ) ή και της αντίστοιχης Ε.Τ.Α.. Αν έχουν 
ολοκληρωθεί οι απαραίτητες υποδομές και έχει τεθεί σε 
πλήρη λειτουργία η ημερήσια αγορά ηλεκτρικής ενέργει-
ας στο Μ.Δ.Ν. που είναι οι σταθμοί αυτοί εγκατεστημένοι 
και οι εν λόγω σταθμοί δεν εμπίπτουν στις περιπτώσεις 
της παρ. 5 του άρθρου 3, όπως ισχύουν για τα Μ.Δ.Ν., 
εντάσσονται σε καθεστώς στήριξης με τη μορφή Λει-
τουργικής Ενίσχυσης στη βάση Διαφορικής Προσαύ-
ξησης και οι κάτοχοί τους συνάπτουν Σ.Ε.Δ.Π.-Μ.Δ.Ν. με 
τη Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε. Α.Ε., ως διαχειριστή των Μ.Δ.Ν.. Για τους σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. 
και Σ.Η.Θ.Υ.Α. του προηγούμενου εδαφίου, η Τ.Α. που 
διέπει τη Σ.Ε.Δ.Π.-Μ.Δ.Ν., προκύπτει ανά μήνα βάσει της 
εκάστοτε μέσης μηνιαίας Οριακής Τιμής του Διασυνδε-
μένου Συστήματος (ΟΤΣ) ή και της αντίστοιχης Ε.Τ.Α.. 
Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέρ-
γειας καθορίζονται η διαδικασία εκκαθάρισης, καθώς 
και κάθε άλλο σχετικό θέμα αναφορικά με τη λειτουργία 
των σταθμών της παρούσας.
11. Το ποσό της Λειτουργικής Ενίσχυσης που προκύ-
πτει κατά τη διαδικασία εκκαθάρισης της Σ.Ε.Δ.Π.-Μ.Δ.Ν., 
αν είναι πιστωτικό για τον κάτοχο σταθμού Α.Π.Ε. και 
Σ.Η.Θ.Υ.Α. στα Μ.Δ.Ν. καταβάλλεται από τον Υπολογα-
ριασμό Ενισχύσεων του Ειδικού Λογαριασμού Α.Π.Ε. και 
Σ.Η.Θ.Υ.Α. Μη-Διασυνδεδεμένων Νησιών, του Ειδικού 
Λογαριασμού Α.Π.Ε. του άρθρου 143 του ν.4001/2011 
(Α΄ 179), ενώ αν είναι χρεωστικό για τον κάτοχο σταθμού 
Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. στα Μ.Δ.Ν. επιστρέφεται στον προα-
ναφερθέντα Υπολογαριασμό του Ειδικού Λογαριασμού.
12. Το ποσό της Λειτουργικής Ενίσχυσης που προκύ-
πτει κατά τη διαδικασία Εκκαθάρισης της Σ.Ε.Σ.Τ. για τον 
κάτοχο σταθμού Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. στα Μ.Δ.Ν. κατα-
βάλλεται με χρεοπίστωση των Υπολογαριασμών Ενι-
σχύσεων και Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας του Ειδικού 
Λογαριασμού Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. Μη-Διασυνδεδεμένων 
Νησιών, του Ειδικού Λογαριασμού Α.Π.Ε. του άρθρου 143 
του ν. 4001/2011 (Α΄ 179).
Άρθρο 9
Σύμβαση λειτουργι κής Ενίσχυσης Διαφορικής
Προσαύξησης της παραγόμενης ηλεκτρικής
ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α.
1. Από την 1η Ιανουαρίου 2016 για την ένταξη σταθ-
μών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. ή 
Σ.Η.Θ.Υ.Α. στο Διασυνδεδεμένο Σύστημα και στο Διασυν-
δεδεμένο Δίκτυο ο Λειτουργός της Αγοράς Ηλεκτρικής 
Ενέργειας (Λ.Α.Γ .Η.Ε. Α.Ε.) συνάπτει Σύμβαση λειτουργι-κής Ενίσχυσης Διαφορικής Προσαύξησης της παραγό-
μενης ηλεκτρικής ενέργειας (Σ.Ε.Δ.Π.) με τον κάτοχο του 
σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. 
και Σ.Η.Θ.Υ.Α., σύμφωνα με τα άρθρα 3, 4 και 6.
2. Η Σ.Ε.Δ.Π. ισχύει για είκοσι (20) έτη. Ειδικά η Σ.Ε.Δ.Π. 
για ηλιοθερμικούς σταθμούς ισχύει για είκοσι πέντε (25) 
έτη.
3. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας, μετά από εισήγηση της Λ.Α.Γ .Η.Ε. Α.Ε. και γνώ-μη της Ρ .Α.Ε., καθορίζονται ο τύπος, το περιεχόμενο και 
η διαδικασία κατάρτισης των Σ.Ε.Δ.Π., σύμφωνα με τις 
διατάξεις του παρόντος άρθρου και της απόφασης της 
παρ. 2 του άρθρου 6, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
Άρθρο 10
Σύμβαση λειτουργικής Ενίσχυσης ΣταθερήςΤιμής της Παραγόμενης Ηλεκτρικής Ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α.
1. Από την 1η Ιανουαρίου 2016 για την ένταξη των 
σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. 
ή Σ.Η.Θ.Υ.Α. που εμπίπτουν στις περιπτώσεις της παρ. 
5 του άρθρου 3 στο Διασυνδεδεμένο Σύστημα και το 
Διασυνδεδεμένο Δίκτυο, καθώς και των σταθμών πα-
ραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. ή Σ.Η.Θ.Υ.Α., με την επιφύλαξη της παρ.1 του άρθρου 8, στα Μ.Δ.Ν., 
η Λ.Α.Γ .Η.Ε. Α.Ε., ή η Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε. Α.Ε. ως Διαχειριστής των 
Μ.Δ.Ν., όπου αυτό προβλέπεται, συνάπτουν Σύμβαση 
λειτουργικής Ενίσχυσης Σταθερής Τιμής της παραγό-
μενης ηλεκτρικής ενέργειας (Σ.Ε.Σ.Τ.) με τον κάτοχο του 
σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. 
και Σ.Η.Θ.Υ.Α., σύμφωνα με τα άρθρα 3, 4 και 8.
2. Η Σ.Ε.Σ.Τ. ισχύει για είκοσι (20) έτη. Ειδικά η Σ.Ε.Σ.Τ. 
για ηλιοθερμικούς σταθμούς ισχύει για είκοσι πέντε (25) 
έτη.
3. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας, μετά από εισήγηση, κατά περίπτωση, της Λ.Α.Γ .Η.Ε. Α.Ε. ή της Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε. Α.Ε., ως Διαχειριστής 
των Μ.Δ.Ν., και γνώμη της Ρ .Α.Ε., καθορίζονται ο τύπος, 
το περιεχόμενο και η διαδικασία κατάρτισης των Σ.Ε.Σ.Τ., 
σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος άρθρου, καθώς 
και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
Άρθρο 11
Σύμβαση λειτουργι κής Ενίσχυσης Διαφορικής
Προσαύξησης της παραγόμενης ηλεκτρικής
 ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α.
στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά
1. Με την ολοκλήρωση των απαραίτητων υποδομών 
και τη θέση σε πλήρη λειτουργία των ημερήσιων αγο-
ρών ηλεκτρικής ενέργειας στα Μ.Δ.Ν. και για την ένταξη 
σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. ή 
Σ.Η.Θ.Υ.Α. στο δίκτυο των Μ.Δ.Ν., η Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε. Α.Ε., ως 
Διαχειριστής των Μ.Δ.Ν., συνάπτει Σύμβαση λειτουρ-
γικής Ενίσχυσης Διαφορικής Προσαύξησης Μ.Δ.Ν. της 
παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας (Σ.Ε.Δ.Π.-Μ.Δ.Ν.) με 
τον κάτοχο του σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέρ-γειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α., σύμφωνα με το άρθρο 8 και την παρ. 5 του άρθρου 3.
2. Η Σ.Ε.Δ.Π.-Μ.Δ.Ν. ισχύει για είκοσι (20) έτη. Ειδικά η 
Σ.Ε.Δ.Π.-Μ.Δ.Ν. για ηλιοθερμικούς σταθμούς ισχύει για 
είκοσι πέντε (25) έτη.
3. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας, μετά από εισήγηση της Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε. Α.Ε., ως 
Διαχειριστής των Μ.Δ.Ν., και γνώμη της Ρ .Α.Ε., καθορί-
ζονται ο τύπος, το περιεχόμενο και η διαδικασία κατάρ-τισης των Σ.Ε.Δ.Π.-Μ.Δ.Ν., σύμφωνα με τις διατάξεις του 
παρόντος άρθρου, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8294 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
Άρθρο 12
Μηχανισμός Παρακολούθησης Καθεστώτος Στήριξης σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α.
1. Συνιστάται Επιτροπή Παρακολούθησης Καθεστώτος 
Στήριξης των σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας 
από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α., αποστολή της οποίας είναι η 
παρακολούθηση της απόδοσης και των αποτελεσμά-
των του καθεστώτος στήριξης των σταθμών παραγω-
γής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α.. Η 
«Επιτροπή Παρακολούθησης Καθεστώτος Στήριξης των 
σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. 
και Σ.Η.Θ.Υ.Α.» αποτελείται από:
α) τρεις (3) εκπροσώπους του Υπουργείου Περιβάλ-
λοντος και Ενέργειας,
β) έναν (1) εκπρόσωπο της Ρ .Α.Ε.,γ) έναν (1) εκπρόσωπο της Λ.Α.Γ .Η.Ε. Α.Ε., δ) έναν (1) εκπρόσωπο της Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε. Α.Ε.,ε) έναν (1) εκπρόσωπο της Α.Δ.Μ.Η.Ε. Α.Ε.,στ) έναν (1) εκπρόσωπο του Κ.Α.Π.Ε., ζ) μέχρι τρείς (3) ειδικούς εμπειρογνώμονες.
Τα μέλη της Επιτροπής ορίζονται με απόφαση του 
Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, που εκδίδεται 
εντός τριών (3) μηνών από την έναρξη ισχύος του πα-
ρόντος. Με την ίδια απόφαση ορίζονται ο Πρόεδρος της 
Επιτροπής και ο αναπληρωτής του και ανατίθενται τα 
καθήκοντα γραμματειακής υποστήριξης της Επιτροπής. 
Ο Πρόεδρος και τα μέλη της Επιτροπής δε λαμβάνουν 
αποζημίωση ή οποιουδήποτε άλλου είδους απολαβή 
για τη συμμετοχή τους στις συνεδριάσεις της Επιτροπής 
αυτής.
2. Με την απόφαση της παρ. 1 καθορίζονται η θητεία 
των μελών της Επιτροπής Παρακολούθησης Καθεστώτος 
Στήριξης των σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας 
Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α., οι κανόνες λειτουργίας της, ο τρόπος 
λήψης αποφάσεων και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την 
άσκηση των αρμοδιοτήτων της.
3. Η Επιτροπή Παρακολούθησης Καθεστώτος Στήριξης 
των σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας Α.Π.Ε. 
και Σ.Η.Θ.Υ.Α. υποβάλλει, ανά εξάμηνο, προς τον Υπουρ-
γό Περιβάλλοντος και Ενέργειας εισηγήσεις με προτάσεις 
για τα ακόλουθα:
α) τροποποιήσεις στη μεθοδολογία υπολογισμού της 
Ε.Τ.Α. και στο ονομαστικό επιτόκιο προεξόφλησης που 
χρησιμοποιείται ανά κατηγορία έργου για τον υπολογι-σμό της Λειτουργικής Ενίσχυσης,
β) τροποποιήσεις των Τ.Α. του Πίνακα 1 της περίπτω-
σης β΄ της παρ. 1 του άρθρου 4 ή και καθορισμού των 
ανώτατων επιτρεπόμενων τιμών υποβολής προσφορών 
στο πλαίσιο ανταγωνιστικών διαδικασιών ανά τεχνολο-γία Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α.,
γ) αλλαγές στις κατηγορίες σταθμών παραγωγής ηλε-
κτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. του Πίνακα 1 
της περίπτωσης β΄ της παρ.1 του άρθρου 4,
δ) τροποποιήσεις των μαθηματικών τύπων καθορι-
σμού των Τ.Α. για τους σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής 
ενέργειας από Σ.Η.Θ.Υ.Α.,
ε) τροποποιήσεις στα όρια εγκατεστημένης ισχύος και 
μέγιστης ισχύος παραγωγής της παρ. 5 του άρθρου 3,στ) αναπροσαρμογές της Προσαύξησης Ανάπτυξης 
Ετοιμότητας Συμμετοχής στην Αγορά της παρ. 12 του 
άρθρου 5,
ζ) προβλέψεις για το ύψος Λειτουργικής Ενίσχυσης των 
σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. 
και Σ.Η.Θ.Υ.Α. για τα επόμενα έτη.
Άρθρο 13
Τροποποιήσεις διατάξεων του ν.3468/2006(Α΄ 129)
1. Οι παράγραφοι 12 έως και 31 του άρθρου 2 του 
ν. 3468/2006 (Α΄ 129) αναριθμούνται σε παραγράφους 14 έως 33.
2. Μετά την παρ. 11 του άρθρου 2 του ν. 3468/2006 
(Α΄ 129) όπως ισχύει, προστίθενται παράγραφοι ως εξής:
«12. Ενεργειακός συμψηφισμός: ο συμψηφισμός της 
παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας, από σταθμό Α.Π.Ε. 
ή Σ.Η.Θ.Υ.Α. αυτοπαραγωγού με την καταναλισκόμενη 
ηλεκτρική ενέργεια σε εγκατάσταση του αυτοπαραγω-
γού, η οποία ευρίσκεται στον ίδιο ή όμορο χώρο με το 
σταθμό Α.Π.Ε. ή Σ.Η.Θ.Υ.Α.. Ο σταθμός Α.Π.Ε. ή Σ.Η.Θ.Υ.Α. 
συνδέεται στο Δίκτυο μέσω της παροχής της εγκατάστα-
σης κατανάλωσης.
13. Εικονικός ενεργειακός συμψηφισμός: ο συμψηφι-
σμός της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας, από σταθ-
μό Α.Π.Ε. ή Σ.Η.Θ.Υ.Α. αυτοπαραγωγού, με την συνολική 
καταναλισκόμενη ηλεκτρική ενέργεια σε εγκαταστάσεις 
του αυτοπαραγωγού, από τις οποίες τουλάχιστον η μία 
είτε δεν βρίσκεται στον ίδιο ή όμορο χώρο με το σταθμό 
Α.Π.Ε. ή Σ.Η.Θ.Υ.Α. είτε στην περίπτωση που βρίσκεται, τροφοδοτείται από διαφορετική παροχή.»
3. Στο τέλος της παρ. 4 του άρθρου 8 του ν. 3468/2006 
(Α΄ 129), όπως ισχύει, προστίθεται εδάφιο ως εξής:
«Κατά παρέκκλιση των διατάξεων της παρούσας πα-
ραγράφου, η διάρκεια ισχύος της Οριστικής Προσφοράς 
Σύνδεσης σταθμών ηλεκτροπαραγωγής από βιομάζα / 
βιοαέριο / βιορευστά, του άρθρου 4, δεν μπορεί να υπερ-
βαίνει τους τριάντα (30) μήνες από τη χορήγησή της.»
4. Η παρ. 2 του άρθρου 12 του ν. 3468/2006 (Α΄ 129) 
αντικαθίσταται ως εξής:
«Η Σύμβαση Πώλησης ηλεκτ ρικής ενέργειας που πα-
ράγεται από σταθμούς Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. ισχύει για 
είκοσι (20) έτη. Ειδικά η Σύμβαση Πώλησης ηλεκτρικής 
ενέργειας που παράγεται από ηλιοθερμικούς σταθμούς 
ηλεκτροπαραγωγής ισχύει για είκοσι πέντε (25) έτη.»
5. Μετά τον πίνακα Α της περίπτωσης β΄ της παρ. 1 του 
άρθρου 13 του ν. 3468/2006 (Α΄ 129), όπως τροποποιή-θηκε με την υποπαράγραφο ΙΓ5 της παρ. ΙΓ του άρθρου 
πρώτου του ν. 4254/2014 (Α΄ 85), προστίθεται εδάφιο 
ως εξής:
«Οι τιμές του Πίνακα Α΄ για τους Αυτοπαραγωγούς ηλε-
κτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. ισχύουν για το πλεόνασμα της ηλεκτρικής ενέργειας που διατίθεται 
στο Σύστημα ή το Δίκτυο, το οποίο μπορεί να ανέλθει 
μέχρι ποσοστό 20% της συνολικά παραγόμενης, από 
τους σταθμούς αυτούς, ηλεκτρικής ενέργειας, σε ετήσια 
βάση.»
6. Μετά την παρ. 11 του άρθρου 13 του ν. 3468/2006 
(Α΄ 129) προστίθενται παράγραφοι ως εξής:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8295 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
«12. Η αποζημίωση της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέρ-
γειας από τους Υβριδικούς Σταθμούς που συνδέονται 
στο Δίκτυο των Μ.Δ.Ν., η οποία προέρχεται από απορ-
ρόφηση ενέργειας από το Δίκτυο κατόπιν εντολής της 
Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε. Α.Ε., ως Διαχειριστή των Μ.Δ.Ν., για διάθεση 
από τον Υβριδικό Σταθμό της εγγυημένης του παροχής, 
σύμφωνα με τα οριζόμενα στην οικεία άδεια παραγωγής, 
υπολογίζεται σύμφωνα με τα οριζόμενα στη Σύμβαση 
Πώλησης ή στη Σύμβαση Λειτουργικής Ενίσχυσης την 
οποία συνάπτουν οι κάτοχοι των εν λόγω Υβριδικών 
Σταθμών. Η ενέργεια αυτή νοείται ως συμβατική ενέργεια 
και η αποζημίωση για την παραγωγή της ενέργειας αυ-
τής, καταβάλλεται στους κατόχους Υβριδικών Σταθμών 
από τους λογαριασμούς που τηρεί η Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε. Α.Ε., ως 
Διαχειριστής των Μ.Δ.Ν., για τις συμβατικές μονάδες, με 
βάση τις διατάξεις του Κώδικα Διαχείρισης Μ.Δ.Ν..
13. Η αποζημίωση για το τίμημα διαθεσιμότητας 
ισχύος Υβριδικών Σταθμών που συνδέονται στο Δίκτυο Μ.Δ.Ν., καταβάλλεται στους κατόχους Υβριδικών Σταθ-μών από τους λογαριασμούς που τηρεί ο Διαχειριστής των Μ.Δ.Ν., για τις συμβατικές μονάδες, με βάσει τις δι-
ατάξεις του Κώδικα Διαχείρισης Μη Διασυνδεδεμένων 
Νησιών.»
7. Η παράγραφος 1 του άρθρου 14Α του ν. 3468/2006 
(Α΄ 129) αντικαθίσταται ως εξής:
«Επιτρέπεται η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σταθ-
μών, σταθμών μικρών ανεμογεννητριών, σταθμών βιο-
μάζας/βιοαερίου/βιορευστών, μικρών υδροηλεκτρικών 
σταθμών και σταθμών Σ.Η.Θ.Υ.Α. από αυτοπαραγωγούς 
για την κάλυψη ιδίων αναγκών τους, με εφαρμογή ενερ-
γειακού συμψηφισμού. Ειδικά για αυτοπαραγωγούς που 
είναι νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου που 
επιδιώκουν κοινωφελείς ή άλλους δημοσίου ενδιαφέρο-
ντος σκοπούς γενικής ή τοπικής εμβέλειας καθώς και για 
εγγεγραμμένους στο Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών 
Εκμεταλλεύσεων του ν. 874/2010 (Α΄ 151) για εγκατα-
στάσεις αγροτικών εκμεταλλεύσεων όπως ορίζονται στο 
ν.3874/2010 ή και αγροτικών χρήσεων, επιτρέπεται η 
εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σταθμών και σταθμών 
μικρών ανεμογεννητριών για την κάλυψη ιδίων αναγκών 
τους και με εφαρμογή εικονικού ενεργειακού συμψη-
φισμού. Για τις περιοχές που χαρακτηρίζονται από τη 
Ρ .Α.Ε. ως περιοχές με κορεσμένα δίκτυα, σύμφωνα με τη 
διαδικασία των δύο τελευταίων εδαφίων της περίπτω-
σης α` της παρ. 5 του άρθρου 3 για την εφαρμογή των προηγούμενων εδαφίων της παρούσας, ο Διαχειριστής του Δικτύου μπορεί να θέτει περιορισμούς στην απορ-ροφώμενη ισχύ για λόγους ασφάλειας της λειτουργίας 
του Δικτύου ή του Διασυνδεδεμένου Συστήματος. Με 
απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, 
μετά από γνώμη της Ρ .Α.Ε. ορίζονται ο τρόπος με τον 
οποίο θα γίνονται ο ενεργειακός συμψηφισμός και ο 
εικονικός ενεργειακός συμψηφισμός και ειδικότερα οι 
προϋποθέσεις, οι περιορισμοί, οι χρεώσεις, το χρονικό 
διάστημα εντός του οποίου θα υπολογίζεται ο συμψηφι-
σμός, ο τύπος, το περιεχόμενο και η διαδικασία κατάρ-
τισης των συμβάσεων συμψηφισμού, καθώς και κάθε 
ειδικότερο θέμα ή άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την 
εφαρμογή των διατάξεων της παρούσας. Το πλεόνασμα ενέργειας που τυχόν προκύπτει από το συμψηφισμό του 
προηγούμενου εδαφίου, μετά τη διενέργεια της τελικής 
εκκαθάρισης στο τέλος της χρονικής περιόδου συμψη-φισμού, διοχετεύεται στο Δίκτυο χωρίς υποχρέωση για 
οποιαδήποτε αποζημίωση στον αυτοπαραγωγό. Με την 
ανωτέρω υπουργική απόφαση μπορεί να διαφοροποι-
είται ο τρόπος συμψηφισμού βάσει του μεγέθους των 
σταθμών, του επιπέδου τάσης σύνδεσης και των ειδικό-τερων χαρακτηριστικών των τιμολογίων κατανάλωσης. 
Με την ανωτέρω πιο πάνω υπουργική απόφαση είναι 
δυνατόν να τίθενται, με μέγιστο όριο τα 500 kW για τους 
σταθμούς Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α., ανώτατα όρια εγκατεστη-
μένης ισχύος διαφοροποιημένα ανά κατηγορία παρα-
γωγών ή / και ανά ηλεκτρικό σύστημα διασυνδεδεμένο ή αυτόνομο. Τα υψηλότερα όρια τίθενται υπέρ νομικών προσώπων, δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου, που επιδιώ-
κουν κοινωφελείς ή άλλους δημοσίου ενδιαφέροντος 
σκοπούς, γενικής ή τοπικής εμβέλειας. Με την ανωτέ-
ρω υπουργική απόφαση καθορίζεται και η μοναδιαία 
τιμή με την οποία θα υπολογίζεται η αποζημίωση για 
το πλεόνασμα της ενέργειας η οποία θα καταβάλλεται 
από τους Προμηθευτές, υπέρ του Ειδικού Λογαριασμού 
του άρθρου 143 του ν. 4001/2011 (Α` 179). Οι σταθμοί 
του παρόντος εξαιρούνται από την υποχρέωση λήψης 
άδειας παραγωγής.»
8. Η παράγραφος Α.1 του άρθρου 25 του ν. 3468/2006 
(Α΄ 129) αντικαθίσταται ως εξής:
«Α. 1. Μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου, 
κάθε παραγωγός ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. επιβα-
ρύνεται, από την έναρξη της εμπορικής λειτουργίας του 
σταθμού του, με ειδικό τέλος. Το τέλος αυτό αντιστοιχεί σε ποσοστό 3% επί της, προ Φ.Π.Α., τιμής πώλησης της 
ηλεκτρικής ενέργειας στον Διαχειριστή του Συστήμα-
τος ή του Δικτύου ή των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών. 
Απαλλάσσονται από την καταβολή του ειδικού τέλους οι 
παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας από συστήματα Α.Π.Ε. 
σε κτίρια ή από φωτοβολταϊκά συστήματα και οι αυτο-παραγωγοί του άρθρου 14Α του ν. 3468/2006 (Α΄ 129).»
Άρθρο 14
Ετήσιο τέλος διατήρησης δικαιώματος κατοχής 
άδειας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας
Στο τέλος της παρ. 3 του άρθρου 27 του ν. 4342/2015 
(Α΄ 143) προστίθεται εδάφιο ως εξής:
«Οι σταθμοί που διαθέτουν σύμβαση σύνδεσης σε 
ισχύ δεν έχουν υποχρέωση καταβολής του τέλους της 
περίπτωσης 1.»
Άρθρο 15
Διάρκεια ισχύος αδειών εκτέλεσης έργωναξιοποίησης υδατικών πόρων
Κατά τον υπολογισμό της διάρκειας ισχύος της άδειας 
εκτέλεσης έργων αξιοποίησης υδατικών πόρων μικρών 
υδροηλεκτρικών σταθμών, δε λαμβάνεται υπόψη το 
χρονικό διάστημα από την 29η Ιουνίου 2015, ή από το 
χρόνο έκδοσης της άδειας εκτέλεσης έργων αξιοποίη-
σης υδατικών πόρων εφόσον είναι μεταγενέστερος, έως 
και την 31η Δεκεμβρίου 2016. Η διάταξη αφορά άδειες 
εκτέλεσης έργων αξιοποίησης υδατικών πόρων μικρών 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8296 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
υδροηλεκτρικών σταθμών που εκδόθηκαν ή θα εκδο-
θούν έως και την 31η Δεκεμβρίου 2016.
Άρθρο 16
Διάρκεια ισχύος Αδειών Εγκατάστασης και
Οριστικών Προσφορών Σύνδεσης σταθμών ηλεκτροπαραγωγής από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. και λοιπά θέματα Οριστικών ΠροσφορώνΣύνδεσης
1. Κατά τον υπολογισμό της διάρκειας ισχύος της 
Άδειας Εγκατάστασης των σταθμών ηλεκτροπαραγωγής 
από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. του άρθρου 3 του ν. 3468/2006 (Α΄ 129) ή αντιστοίχως της Οριστικής Προσφοράς Σύν-
δεσης των σταθμών ηλεκτροπαραγωγής από ΑΠΕ του 
άρθρου 3 και 4 του ν. 3468/2006 (Α΄ 129), δε λαμβάνεται 
υπόψη το χρονικό διάστημα από την 31η Μαρτίου 2016 
ή από το χρόνο έκδοσης της Άδειας Εγκατάστασης ή 
αντιστοίχως της Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης, εφό-σον είναι μεταγενέστερος, έως και την 31η Δεκεμβρίου 2016.
Η διάταξη αφορά άδειες εγκατάστασης ή αντίστοιχα 
οριστικές προσφορές σύνδεσης των σταθμών ηλεκτρο-
παραγωγής από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που εκδόθηκαν ή θα εκδοθούν έως και την 31η Δεκεμβρίου 2016.
2. Οι κάτοχοι σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέρ-
γεια από Α.Π.Ε. που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής 
των διατάξεων της Απόφασης Ρ .Α.Ε. υπ’ αριθμ. 904/2011, 
όπως έχει τροποποιηθεί με τις Αποφάσεις Ρ .Α.Ε. υπ’ αριθμ. 
155/2012 (Β΄908) και 452/2015 (Β΄2859), και ισχύει, μπο-
ρούν να υποβάλλουν αίτημα για εκ νέου χορήγηση προ-
σφοράς σύνδεσης στον αρμόδιο Διαχειριστή, χωρίς να 
ισχύει για τους σταθμούς αυτούς ο χρονικός περιορισμός 
της παρ. 6 του άρθρου 34 του ν. 4342/2015 (Α΄143).
Άρθρο 17
Παράταση ισχύος αδειών παραγωγής
Για τους σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας 
από Α.Π.Ε., των οποίων η διάρκεια ισχύος της Άδειας Πα-
ραγωγής λήγει μέχρι και την 31.12.2018, και οι οποίοι 
μέχρι την ημερομηνία αυτή διαθέτουν σε ισχύ την Άδεια 
Εγκατάστασης, αλλά δε διαθέτουν Άδεια Λειτουργίας, η 
διάρκεια ισχύος της ως άνω Άδειας Παραγωγής παρα-
τείνεται μέχρι την 31.12.2018.
Άρθρο 18
Επιστροφή εγγυητικών επιστολών ν. 4152/2013
(Α΄ 107) και ν. 4062/2012 (Α΄ 70)
Εγγυητικές επιστολές για σταθμούς παραγωγής ηλε-
κτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που έχουν 
προσκομιστεί στον Αρμόδιο Διαχειριστή στο πλαίσιο 
του ν. 4062/2012 (Α΄ 70) και του ν.4152/2013 (Α΄ 107) 
όπως ισχύουν, επιστρέφονται μετά από υπεύθυνη δήλω-
ση που υποβάλλει ο ενδιαφερόμενος επενδυτής, εντός 
αποκλειστικής προθεσμίας δύο (2) μηνών από την έναρ-
ξη ισχύος του παρόντος, προς τον αρμόδιο διαχειριστή, 
και με την οποία δηλώνει ότι δε θα προχωρήσει στην 
υλοποίηση του σταθμού. Με την υποβολή της ανωτέρω 
υπεύθυνης δήλωσης λύονται αυτοδικαίως οι σχετικές 
συμβάσεις πώλησης και σύνδεσης του σταθμού στο Δί-κτυο, συμπεριλαμβανομένου και του Δικτύου των Μη 
Διασυνδεδεμένων Νησιών ή το Σύστημα. Ο αρμόδιος 
Διαχειριστής και ο Λειτουργός της Αγοράς Ηλεκτρικής 
Ενέργειας τηρούν μητρώο των σταθμών για τους οποί-
ους λύονται οι συμβάσεις πώλησης και σύνδεσης στο Δί-
κτυο κατά τα προβλεπόμενα στην παρούσα περίπτωση 
και αναρτούν κατάλογο με τους σταθμούς παραγωγής 
του παρόντος άρθρου εντός ενός (1) μηνός από τη λήξη 
της προθεσμίας υποβολής της υπεύθυνης δήλωσης. Με 
την ανάρτηση των καταλόγων αυτών, παύουν να ισχύουν 
αυτοδικαίως οι Άδειες Παραγωγής, οι Αποφάσεις Έγκρι-
σης Περιβαλλοντικών Όρων, οι Άδειες Εγκατάστασης και 
γενικά όλες οι άδειες και εγκρίσεις που έχουν χορηγηθεί 
για τους εν λόγω σταθμούς.
Άρθρο 19
Ρυθμίσεις για Υδατορέματα
Στο άρθρο 9 του ν. 4258/2014 (Α΄ 94), προστίθεται παρ. 
5 ως εξής: 
«5. Έως την έκδοση του προαναφερόμενου προεδρι-
κού διατάγματος, ειδικά για τις εγκαταστάσεις παραγω-
γής ενέργειας από Μικρά Υδροηλεκτρικά Έργα (Μ.ΥΗ.Ε.) 
στις εκτός σχεδίου περιοχές η απόσταση των εγκαταστά-
σεων αυτών από κάθε μία των γραμμών πλημμύρας ορί-
ζεται στα δέκα (10) μέτρα. Οι προαναφερόμενες ειδικές 
αποστάσεις για τα Μ.ΥΗ.Ε. κατισχύουν των απαγορεύσε-
ων και περιορισμών χρήσεων γης και δόμησης, όπως και 
των γενικών αποστάσεων δόμησης των κτισμάτων από 
υδατορέματα, που έχουν έως σήμερα καθορισθεί από 
Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου (Ζ.Ο.Ε.) ή άλλα σχέδια χρή-
σεων γης (Γ .Π.Σ/ ΣΧΟΟΑΠ) στο πλαίσιο των επιμέρους 
ζωνών προστασίας και διαχείρισης (σύστημα ζώνωσης) των σχεδίων αυτών.»
Άρθρο 20
Τροποποιήσεις του ν. 3468/2006 (Α΄ 129)και του ν. 4152/2013 (Α΄107)
1. Μετά το ένατο εδάφιο της περίπτωσης 3 της υπο-
παραγράφου Ι.1 της παρ. Ι του άρθρου πρώτου του ν. 
4152/2013 (Α΄107), προστίθενται εδάφια ως εξής:
«Η εγγυητική επιστολή επιστρέφεται στον ενδιαφερό-
μενο μετά από αίτημά του σε περίπτωση που:
αα. ανασταλεί η ισχύς ή ακυρωθεί με δικαστική από-
φαση οποιαδήποτε άδεια ή έγ κριση που απαιτείται για 
τη νόμιμη εγκατάσταση ή λειτουργία του σταθμού πα-ραγωγής ΑΠΕ, ή
ββ. παρέλθει η διάρκεια ισχύος της Οριστικής Προσφο-
ράς Σύνδεσης (όπως αυτή ορίζεται από το ν. 3468/2006) 
χωρίς να έχει εκδοθεί δικαστική απόφαση επί αιτήσεως 
ακυρώσεως οποιασδήποτε άδειας ή έγκρισης απαραί-
τητης για την εγκατάσταση ή λειτουργία του σταθμού, 
εφόσον η αίτηση ακυρώσεως έχει κατατεθεί πριν από 
το χρόνο υποβολής της εγγυητικής επιστολής από τον ενδιαφερόμενο.»
2. Μετά την υποπαράγραφο α1 της παρ. 10 του άρ-
θρου 8 του ν. 3468/2006 (Α΄ 129), προστίθενται υποπα-ράγραφοι α1.1 και α1.2 ως εξής:
«α1.1. Κατά τον υπολογισμό της διάρκειας ισχύος της 
Άδειας Εγκατάστασης δεν λαμβάνεται υπόψη, το χρο-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8297 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
νικό διάστημα κατά το οποίο υφίσταται αναστολή της 
εκτέλεσης της Άδειας Εγκατάστασης ή οποιασδήποτε 
άδειας ή έγκρισης απαιτούμενης για τη νόμιμη έκδοση 
της Άδειας Εγκατάστασης του σταθμού, η οποία έχει δι-αταχθεί με απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας ή άλλου διοικητικού δικαστηρίου, εφόσον κατά την ημε-
ρομηνία άρσης της αναστολής είναι σε ισχύ οι λοιπές 
απαιτούμενες άδειες ή εγκρίσεις που απαιτούνται για τη 
νόμιμη έκδοση της Άδειας Εγκατάστασης.
α1.2. Κατά παρέκκλιση του πρώτου εδαφίου της υπο-
παραγράφου α.1 της παραγράφου 10 του άρθρου 8 του 
ν. 3468/2006 (Α’ 129) δύναται να επανεκδοθεί άπαξ Άδεια 
Εγκατάστασης, η διάρκεια της οποίας έληξε κατά τη δι-
άρκεια της χορηγηθείσας από το αρμόδιο διοικητικό δι-
καστήριο αναστολής εκτέλεσης είτε της ίδιας της άδειας 
εγκατάστασης, είτε της απόφασης έγκρισης περιβαλλο-
ντικών όρων, είτε οποιασδήποτε άλλης απαιτούμενης 
για την έκδοσή της διοικητικής πράξης ή η διάρκεια της άδειας εγκατάστασης έληξε ενώ εκκρεμούσε η έκδοση δικαστικής απόφασης επί της αίτησης ακύρωσης ή επί της απόφασης αναστολής στις ακόλουθες περιπτώσεις:
α) Εφόσον απορρίφθηκε αμετάκλητα από το αρμόδιο 
διοικητικό δικαστήριο η αιτηθείσα ακύρωση της άδειας 
εγκατάστασης ή της απόφασης έγκρισης περιβαλλοντι-κών όρων ή οποιασδήποτε άλλης απαιτούμενης για την έκδοση της διοικητικής πράξης.
β) Εφόσον ακυρώθηκε αμετάκλητα από το αρμόδιο 
διοικητικό δικαστήριο η απόφαση έγκρισης περιβαλλο-
ντικών όρων ή οποιαδήποτε άλλη απαιτούμενη για την έκδοση της άδειας εγκατάστασης διοικητική πράξη και στη συνέχεια αυτές επανεκδόθηκαν νομίμως σύμφωνα με την ακυρωτική απόφαση.
γ) Εφόσον ακυρώθηκε αμετάκλητα από το αρμόδιο 
διοικητικό δικαστήριο η άδεια εγκατάστασης για τυπι-
κούς λόγους και υπό την προϋπόθεση ότι η επανέκδοσή 
της θα λαμβάνει χώρα σύμφωνα με την ακυρωτική από-
φαση, χωρίς τις τυπικές πλημμέλειες της ακυρωθείσας 
άδειας εγκατάστασης.
Στις παραπάνω περιπτώσεις ο ενδιαφερόμενος υπο-
βάλλει πλήρες αίτημα στην αδειοδοτούσα αρχή για έκ-
δοση νέας Άδειας Εγκατάστασης, συνοδευόμενο από 
όλα τα απαιτούμενα για την έκδοσής της δικαιολογητικά, 
και μπορεί να υποβάλλει αίτημα για εκ νέου χορήγηση 
προσφοράς σύνδεσης στον αρμόδιο Διαχειριστή, χωρίς 
να ισχύει για αυτές τις περιπτώσεις ο χρονικός περιορι-
σμός της παραγράφου 6 του άρθρου 34 του ν. 4342/2015 
(Α΄ 143).»
Άρθρο 21
Θέματα Υβριδικών Σταθμών σταΜη Διασυνδεδεμένα Νησιά
1. Από την 1η Ιανουαρίου 2016, για τους Υβριδικούς 
Σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που τίθενται 
σε λειτουργία (δοκιμαστική ή κανονική) στα Μη Διασυν-
δεδεμένα Νησιά (Μ.Δ.Ν.) ισχύουν τα παρακάτω:
α) Η τιμή αποζημίωσης της παραγόμενης ηλεκτρικής 
ενέργειας από τις μονάδες Α.Π.Ε. του Υβριδικού Σταθ-
μού, η οποία εγχέεται απευθείας στο Δίκτυο των Μ.Δ.Ν., 
αναφέρεται στην οικεία άδεια παραγωγής, καθορίζεται λαμβάνοντας υπόψη τις Τ.Α. της αντίστοιχης κατηγορίας 
σταθμών του άρθρου 4, όπως ισχύει κατά τη στιγμή που 
οι μονάδες αυτές τίθενται σε λειτουργία (δοκιμαστική 
ή κανονική) και καταβάλλεται με τη μορφή της Διαφο-
ρικής Προσαύξησης ή Σταθερής Τιμής, σύμφωνα με τα 
όρια της παραγράφου 5 του άρθρου 3, όπως ισχύουν 
για τα Μ.Δ.Ν..
β) Η τιμή αποζημίωσης της παραγόμενης ηλεκτρικής 
ενέργειας από τις μονάδες ελεγχόμενης παραγωγής του 
Υβριδικού Σταθμού, όπως αυτή καθορίζεται σύμφωνα 
με τις διατάξεις της περίπτωση β΄ της παραγράφου 3, 
του άρθρου 13 του ν.3468/2006 (Α΄ 129), η οποία προ-έρχεται αποκλειστικά από την παραγωγή των μονάδων 
Α.Π.Ε. του Υβριδικού Σταθμού, μέσω των συστημάτων 
αποθήκευσης του Σταθμού, δεν μπορεί να είναι κατώ-
τερη από την τιμή της Τ.Α. για αιολικούς σταθμούς της κατηγορίας 2 του Πίνακα 1 της περίπτωσης β΄ της παρ. 
1 του άρθρου 4, επαυξημένη κατά 50%, ώστε να καλύ-
πτονται οι απώλειες ενέργειας στον κύκλο αποθήκευσης 
του υβριδικού σταθμού.
γ) Η αποζημίωση της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέρ-
γειας των Υβριδικών Σταθμών, η οποία προέρχεται απο-
κλειστικά από την παραγωγή των μονάδων Α.Π.Ε. του 
Υβριδικού Σταθμού, είτε με απ’ ευθείας έγχυσή της στο 
Δίκτυο των Μ.Δ.Ν., είτε μέσω των συστημάτων αποθή-
κευσης του Υβριδικού Σταθμού, καταβάλλεται στους 
κατόχους Υβριδικών Σταθμών, μέσω του Ειδικού Λογα-ριασμού Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. των Μη Διασυνδεδεμένων 
Νησιών του άρθρου 143 του ν. 4001/2011 (Α΄ 179), όπως 
ισχύει.
2. Από την 1η Ιανουαρίου 2016 για την ένταξη Υβριδι-
κών Σταθμών στο Δίκτυο των Μ.Δ.Ν., η Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε. Α.Ε., 
ως Διαχειριστής των Μ.Δ.Ν. συνάπτει Σύμβαση Λειτουρ-
γικής Ενίσχυσης Υβριδικών Σταθμών στα Μ.Δ.Ν. με τον κάτοχο του Υβριδικού Σταθμού.
3. Η Σύμβαση Λειτουργικής Ενίσχυσης Υβριδικών 
Σταθμών στο Δίκτυο των Μ.Δ.Ν. ισχύει για είκοσι (20) έτη.
4. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας, μετά από εισήγηση της Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε. Α.Ε., ως 
Διαχειριστή Μ.Δ.Ν., και γνώμη της Ρ .Α.Ε., ορίζονται ο τύ-
πος, το περιεχόμενο και η διαδικασία κατάρτισης των 
Συμβάσεων Λειτουργικής Ενίσχυσης Υβριδικών Σταθ-
μών στο Δίκτυο των Μ.Δ.Ν., σύμφωνα με τις διατάξεις 
του παρόντος νόμου, του Κώδικα Διαχείρισης Μ.Δ.Ν. και 
του ν.3468/2006, όπως τροποποιείται με τον παρόντα 
νόμο, και ισχύει, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
5. Για τους κατόχους σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής 
ενέργειας από Υβριδικούς Σταθμούς στα Μ.Δ.Ν. που συ-
νάπτουν Σύμβαση Λειτουργικής Ενίσχυσης, σύμφωνα με 
την παράγραφο 4 του παρόντος, και στους οποίους χο-
ρηγείται παράλληλα Επενδυτική Ενίσχυση, υπό τη μορφή 
κεφαλαιακής ενίσχυσης ή ενίσχυση άλλης ισοδύναμης 
μορφής που ανάγεται σε όρους κεφαλαιακής ενίσχυσης, 
εφαρμόζονται τα όσα ορίζονται στις παραγράφους 7, 8 
και 9 του άρθρου 3, με ομοιόμορφη ποσοστιαία απομεί-
ωση των εσόδων από την παραγωγή ενέργειας και δια-
θεσιμότητας ισχύος του Υβριδικού Σταθμού στο Δίκτυο 
των Μ.Δ.Ν.. Με Απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας καθορίζεται η τιμή του επιτοκίου αναγωγής 
για τους υβριδικούς σταθμούς στο Δίκτυο των Μ.Δ.Ν..
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8298 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
6. Για τις περιπτώσεις Υβριδικών Σταθμών Α.Π.Ε. στο 
Δίκτυο των Μ.Δ.Ν. για τους οποίους έχει ήδη εκδοθεί 
άδεια παραγωγής η Ρ .Α.Ε. οφείλει, μετά από αίτημα των 
ενδιαφερομένων και εντός του διαστήματος που θα 
οριστεί μετά από απόφασή της, να τροποποιήσει την 
άδεια παραγωγής σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο 
άρθρο αυτό.
7. Η σύναψη Σύμβασης Λειτουργικής Ενίσχυσης Υβρι-
δικών Σταθμών στο Δίκτυο των Μ.Δ.Ν. αναστέλλεται 
μέχρι την τροποποίηση της οικείας άδειας παραγωγής, 
σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 6 του παρόντος.
Άρθρο 22
Τροποποιήσεις του ν. 4001/2011 (Α΄ 179)
1. Το εδάφιο θ΄ της παρ. 2 του άρθρου 118 του
ν. 4001/ 2011 (Α΄ 179) αντικαθίσταται ως εξής:
«(θ) Συνάπτει Συμβάσεις πώλησης ηλεκτρικής ενέρ-
γειας κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 12 του ν. 3468/ 2006 (Α΄ 129), καθώς και κάθε άλλου είδους συμβάσεις 
ενισχύσεων που προβλέπονται από την κείμενη νομοθε-
σία, εξαιρουμένων των Φ/Β του Ειδικού Προγράμματος Ανάπτυξης Φωτοβολταϊκών Συστημάτων σε Κτηριακές 
Εγκαταστάσεις και ιδίως σε δώματα και στέγες Κτιρίων 
(12323/ΓΓ175/09, Β΄ 1079 κοινή απόφαση των Υπουργών 
Οικονομικών, Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού και 
Περιβάλλοντος και Ενέργειας), που συνάπτουν Συμβά-
σεις Συμψηφισμού με Προμηθευτές, για την ηλεκτρική 
ενέργεια που παράγεται από εγκαταστάσεις Α.Π.Ε. ή 
Σ.Η.Θ.Υ.Α., εφόσον οι εγκαταστάσεις αυτές παραγωγής 
ηλεκτρικής ενέργειας συνδέονται στο Σύστημα είτε 
απευθείας είτε μέσω του Δικτύου, και καταβάλει τις πλη-
ρωμές που προβλέπονται στις Συμβάσεις αυτές από τον 
Ειδικό Λογαριασμού Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. Επικράτειας 
κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 143 του ν. 4001/2011 
(Α΄ 179).»
2. Το εδάφιο η΄ της παραγράφου 2 του άρθρου 129 του 
ν. 4001/2011 (Α΄ 179) αντικαθίσταται ως εξής:
«(η) Συνάπτει Συμβάσεις πώλησης ηλεκτρικής ενέρ-
γειας κατά τα προβλεπόμενα στον Κώδικα Μ.Δ.Ν. και 
στο άρθρο 12 του ν. 3468/2006 (Α΄ 129), καθώς και κάθε 
άλλου είδους συμβάσεις ενισχύσεων που προβλέπονται 
από την κείμενη νομοθεσία για την ηλεκτρική ενέργεια 
που παράγεται από εγκαταστάσεις Α.Π.Ε. ή Σ.Η.Θ.Υ.Α. 
και Υβριδικούς Σταθμούς, εφόσον οι εγκαταστάσεις 
αυτές παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας συνδέονται με το δίκτυο διανομής των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών 
και καταβάλλει τις πληρωμές που προβλέπονται στις 
Συμβάσεις αυτές από τον Ειδικό Λογαριασμό Α.Π.Ε. και 
Σ.Η.Θ.Υ.Α. των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών κατά τα 
προβλεπόμενα στο άρθρο 143 του ν. 4001/2011 (Α΄ 179), 
με την επιφύλαξη ειδικότερων διατάξεων νόμου για τους 
Υβριδικούς Σταθμούς στο Δίκτυο Μη Διασυνδεδεμένων 
Νησιών.»
Άρθρο 23
Ειδικός Λογαριασμός Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α.
Διασυνδεδεμένου Συστήματος και Δικτύου καιΕιδικός Λογαριασμός Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α.Μη-Διασυνδεμένων Νησιών
1. Το άρθρο 143 του ν. 4001/2011 (Α΄ 179), όπως ισχύει, 
αντικαθίσταται ως εξής:«1. Ο Ειδικός Λογαριασμός Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. του 
άρθρου 40 του ν. 2773/1999 διακρίνεται σε:
(α) «Ειδικό Λογαριασμό Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. Διασυν-
δεδεμένου Συστήματος και Δικτύου» και 
(β) «Ειδικό Λογαριασμό Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. Μη-
Διασυνδεδεμένων Νησιών».
Το πλεόνασμα ή το έλλειμμα του Ειδικού Λογαριασμού 
Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. Μη-Διασυνδεδεμένων Νησιών απο-
τελεί έσοδο ή εκροή του Ειδικού Λογαριασμού Α.Π.Ε. και 
Σ.Η.Θ.Υ.Α. Διασυνδεδεμένου Συστήματος και Δικτύου, 
σύμφωνα με τα ειδικότερα προβλεπόμενα στον Κώδικα 
Μ.Δ.Ν..
2. Η Λ.Α.Γ .Η.Ε. Α.Ε. είναι ο διαχειριστής του Ειδικού 
Λογαριασμού Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. Διασυνδεδεμένου 
Συστήματος και Δικτύου και η Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε. Α.Ε., ως εκ 
του νόμου διαχειριστής και λειτουργός της Αγοράς των 
Μ.Δ.Ν., είναι ο διαχειριστής του Ειδικού Λογαριασμού 
Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. Μη-Διασυνδεδεμένων Νησιών. Οι 
Διαχειριστές Λ.Α.Γ .Η.Ε. Α.Ε. και Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε. Α.Ε., καταβάλ-
λουν τα ποσά αποζημίωσης στους αντισυμβαλλόμενούς 
τους κατά τις διατάξεις της περίπτωσης θ΄ της παρ. 2 
του άρθρου 118, και της περίπτωσης η΄ της παρ. 2 του 
άρθρου 129, αντίστοιχα, τα οποία ανακτούν πλήρως από 
τον Ειδικό Λογαριασμό που διαχειρίζονται, σύμφωνα με 
τις διατάξεις του παρόντος άρθρου.
3. Ο Ειδικός Λογαριασμός Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. Διασυν-
δεδεμένου Συστήματος και Δικτύου διαχωρίζεται λογι-
στικά σε δύο Υπολογαριασμούς: (α) τον Υπολογαριασμό 
Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας και (β) τον Υπολογαρια-
σμό Ενισχύσεων. Τα έσοδα του Ειδικού Λογαριασμού 
Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. Διασυνδεδεμένου Συστήματος και 
Δικτύου χαρακτηρίζονται ως Έσοδα Αγοράς Ηλεκτρικής 
Ενέργειας και ως Έσοδα Ενισχύσεων αντίστοιχα.
α. Έσοδα του Υπολογαριασμού Αγοράς Ηλεκτρικής 
Ενέργειας του Ειδικού Λογαριασμού Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. 
Διασυνδεδεμένου Συστήματος και Δικτύου είναι:
(αα) Τα ποσά που καταβάλλουν οι παραγωγοί και οι 
προμηθευτές στο πλαίσιο του Ημερήσιου Ενεργειακού 
Προγραμματισμού και της Εκκαθάρισης των Αποκλίσε-
ων Παραγωγής - Ζήτησης, σύμφωνα με τα οριζόμενα 
στα άρθρα 120 και 96 και ιδίως στη περίπτωση ιθ΄ της 
παρ. 2 του άρθρου 96, για την ενέργεια από σταθμούς 
Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που είναι συνδεδεμένοι στο Δια-
συνδεδεμένο Σύστημα και Δίκτυο, περιλαμβανομένων 
των Φ/Β Ειδικού Προγράμματος του άρθρου 14Α του
ν. 3468/ 2006 (Α΄ 129) και των Α.Π.Ε. με Συμβάσεις Συμ-
ψηφισμού Ενέργειας, σύμφωνα με την κείμενη νομοθε-σία. Τα ποσά αυτά καταβάλλονται κατά τρόπον ώστε να 
αντανακλούν κατ` ελάχιστον το μεσοσταθμικό μεταβλη-
τό κόστος των θερμικών συμβατικών σταθμών και να 
αναλογούν στην ενέργεια που εγχέεται κατά προτεραι-
ότητα στο σύστημα μεταφοράς και στο δίκτυο διανομής 
της ηπειρωτικής χώρας και των συνδεδεμένων με αυτά 
νησιών, κατά τα οριζόμενα στις διατάξεις του άρθρου 
9 του ν. 3468/2006, με μεθοδολογία που εξειδικεύεται 
στον Κώδικα Συναλλαγών Ηλεκτρικής Ενέργειας.
(ββ) Τα έσοδα από τη χρέωση που επιβάλλεται σε 
κάθε εκπρόσωπο φορτίου για το σύνολο της ενέργειας που απορροφά στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8299 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
ενέργειας, κατά το μέρος που αντιστοιχεί στην ενέργεια 
που παρέχεται σε όλους τους καταναλωτές του Διασυν-δεδεμένου Συστήματος και Διασυνδεδεμένου Δικτύου, εξαιρουμένων των εξαγωγών. Η χρέωση αυτή προσδι-
ορίζεται βάσει μεθοδολογίας που καθορίζεται στον Κώ-
δικα Συναλλαγών Ηλεκτρικής Ενέργειας και προκύπτει από το γινόμενο της ως άνω απορροφώμενης ενέργει-ας (MWh) επί τη διαφορά (σε €/MWh) μεταξύ της τιμής 
ενέργειας που διαμορφώνεται στη χονδρεμπορική αγο-
ρά του διασυνδεδεμένου Συστήματος και Δικτύου και 
της εκτιμώμενης μεσοσταθμικής τιμής αγοράς ενέργειας 
που θα χρεωνόταν ο εκπρόσωπ ος φορτίου, βάσει του 
ίδιου μηχανισμού ενέργειας της αγοράς αυτής, λαμβά-
νοντας υπόψη τις εκάστοτε συνθήκες και τα πραγματικά 
δεδομένα της αγοράς, χωρίς τη συμμετοχή της ενέργειας 
των Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. στον ημερήσιο ενεργειακό προ-
γραμματισμό. Η χρέωση αυτή μεταβάλλεται ανά περίοδο 
κατανομής ή άλλη χρονική περίοδο, βάσει συγκεκριμέ-
νων παραμέτρων, όπως ιδίως η συμμετοχή των Α.Π.Ε. 
και Σ.Η.Θ.Υ.Α. στην κάλυψη του φορτίου ή το επίπεδο 
της συνολικής ζήτησης. Η μεθοδολογία μπορεί να λαμ-
βάνει υπόψη παραμέτρους οι οποίες καθορίζονται με 
απόφαση της Ρ .Α.Ε. που εκδίδεται κατόπιν εισήγησης του 
Λειτουργού της Αγοράς και του Διαχειριστή του Συστή-
ματος και δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνή-σεως. Οι παράμετροι αναθεωρούνται το Δεκέμβριο και 
τον Ιούνιο κάθε έτους και ισχύουν για το εξάμηνο που 
ακολουθεί το μήνα έγκρισης/αναθεώρησης. Η μεθοδο-λογία εφαρμόζεται από τον Λειτουργό της Αγοράς.
Η χρέωση της περίπτωσης αυτής επιβάλλεται σταδι-
ακά στους εκπροσώπους φορτίου ως εξής: για το έτος 
2016, ανέρχεται στο πενήντα τοις εκατό (50%) της χρέω-
σης που προκύπτει με την εφαρμογή της μεθοδολογίας, 
για το 2017 στο εβδομήντα πέντε τοις εκατό (75%) και για 
το 2018 και εφεξής στο εκατό τοις εκατό (100%).
Για την προσαρμογή στις ρυθμίσεις της παρούσας, 
ο Κώδικας Συναλλαγών Ηλεκτρικής Ενέργειας και ο 
Κώδικας Διαχείρισης Συστήματος τροποποιούνται και 
η απόφαση της Ρ .Α.Ε. για τον καθορισμό των παραμέ-
τρων της μεθοδολογίας εκδίδεται μέχρι τις 15.9.2016 και 
εφαρμόζεται από 1.10.2016. Η απόφαση της Ρ .Α.Ε. για 
τον επαναπροσδιορισμό του τέλους ΕΤΜΕΑΡ κατά την 
περίπτωση αα΄ της παρ. 3β του παρόντος άρθρου για τον 
Ιούνιο 2016, εκδίδεται μέχρι τις 30.9.2016, λαμβάνοντας 
υπόψη τα έσοδα του λογαριασμού με βάση τις διατάξεις 
της παρούσας περίπτωσης. Για την περίοδο 2016-2017, 
το ύψος των μοναδιαίων χρεώσεων καθορίζεται κατά 
τρόπο ώστε στο τέλος της διετίας να μην προκύπτει έλ-
λειμμα του Ειδικού Λογαριασμού Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. 
Διασυνδεδεμένου Συστήματος και Δικτύου.
γγ) Τα έσοδα από χρέωση που μπορεί να επιβάλλεται 
κατ’ έτος, αρχής γενομένης από το έτος 2018 και εφεξής, 
με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας 
κατόπιν εισήγησης της Ρ .Α.Ε., στους εκπροσώπους φορ-
τίου για την ενέργεια που απορροφούν για τους κατα-
ναλωτές που εκπροσωπούν εντός του Διασυνδεδεμένου 
Συστήματος και Δικτύου σύμφωνα με την περίπτωση 
ββ΄, με σκοπό τη σταδιακή και κατά το δυνατόν ισόποση 
μείωση, του προς ανάκτηση ποσού από τους καταναλω-τές μέσω του τέλους ΕΤΜΕΑΡ της περίπτωσης αα΄ της 
παρ. 3β του παρόντος άρθρου. Με την απόφαση αυτή καθορίζεται και η ετήσια χρέωση που επιβάλλεται ανά μονάδα ενέργειας (€/MWh), ομοιόμορφα για το σύνολο της ενέργειας αυτής.
Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέρ-
γειας κατόπιν γνώμης της Ρ .Α.Ε., μπορεί να θεσπίζεται Ει-
δική Αγορά Εγγυήσεων Προέλευσης, σύμφωνα με τις δι-
ατάξεις των άρθρων από 15 έως και 18 του ν. 3468/2006, 
όπως ισχύει. Με την απόφαση αυτή καθορίζονται οι 
συμμετέχοντες, ο αρμόδιος Διαχειριστής, η διαδικασία 
επιμερισμού των Εγγυήσεων Προέλευσης στους Εκπρο-
σώπους φορτίου στους οποίους επιβάλλεται η ειδική 
χρέωση της παρούσας περίπτωσης και κατ’ αναλογία της 
ενέργειας επί της οποίας επιβάλλεται η χρέωση αυτή, οι 
δυνατότητες αγοραπωλησίας των Εγγυήσεων Προέλευ-
σης και θέματα που αφορούν το διασυνοριακό εμπόριο 
των Εγγυήσεων Προέλευσης. Εντός τριών (3) μηνών από 
την έκδοση της απόφασης αυτής, καταρτίζεται από τους 
Φορείς Έκδοσης των Εγγυήσεων Προέλευσης, Κώδικας 
Αγοράς Εγγυήσεων Προέλευσης, ο οποίος υποβάλλεται 
προς έγκριση στη Ρ .Α.Ε.. Η Ρ .Α.Ε., κατόπιν διενέργειας 
δημόσιας διαβούλευσης, εκδίδει τον Κώδικα αυτόν προ-
βαίνοντας κατά την κρίση της στις αναγκαίες προσθήκες 
ή τροποποιήσεις. Με τον Κώδικα αυτόν καθορίζονται 
ιδίως: α) τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των συμμετε-
χόντων στην αγορά, β) οι διαδικασίες που εφαρμόζονται 
για τη διενέργεια των συναλλαγών, γ) ο τρόπος διενέρ-
γειας δημοπρασιών ή σύναψης διμερών συμβολαίων, 
δ) οι διαδικασίες παροχής εγγυήσεων και εκκαθάρισης 
των συναλλαγών, ε) οι διαδικασίες και μεθοδολογίες επι-
βολής κυρώσεων και γ) κάθε άλλο αναγκαίο ζήτημα για 
τη λειτουργία της αγοράς αυτής. Με απόφαση της Ρ .Α.Ε. κατόπιν σχετικής εισήγησης του αρμόδιου διαχειριστή της αγοράς, παρέχονται ειδικές εγκρίσεις και καθορίζο-
νται λεπτομέρειες εφαρμογής που είναι αναγκαίες για 
τη λειτουργία της αγοράς.
δδ) Ποσά που προβλέπονται από την κείμενη νομο-
θεσία.
β. Έσοδα του Υπολογαριασμού Ενισχύσεων του Ειδι-
κού Λογαριασμού Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. Διασυνδεδεμένου 
Συστήματος και Δικτύου είναι:
(αα) Έσοδα από την επιβολή Ειδικού Τέλους για τη 
Μείωση Εκπομπών Αερίων Ρύπων (Ε.Τ.Μ.Ε.Α.Ρ .) επί της 
κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας του ηπειρωτικού 
συστήματος και των συνδεδεμένων με αυτό νησιών. Το 
Ε.Τ.Μ.Ε.Α.Ρ . επιβάλλεται επί της κατανάλωσης ηλεκτρικής 
ενέργειας, και διαφοροποιείται ανά κατηγορία Πελατών, 
περιλαμβανομένων και των αυτοπαραγωγών, ομοιόμορ-
φα για όλη την ελληνική επικράτεια, σύμφωνα με μεθο-
δολογία η οποία καθορίζεται με απόφαση του Υπουργού 
Περιβάλλοντος και Ενέργειας, που εκδίδεται μετά από 
γνώμη της Ρ .Α.Ε.. Η μεθοδολογία λαμβάνει υπόψη την 
κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνει ο 
κάθε Πελάτης και περιλαμβάνει συντελεστές που δια-
φοροποιούν το ειδικό τέλος κατά κατηγορία Πελατών, 
περιλαμβανόμενων των αυτοπαραγωγών, έτσι ώστε να 
προκύπτει χρέωση που εξισορροπεί τις οικονομικές 
συνέπειες μεταξύ των κατηγοριών Πελατών. Ειδικά για 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8300 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
τους αυτοπαραγωγούς Α.Π.Ε. ή Σ.Η.Θ.Υ.Α., το ειδικό τέλος 
καταβάλλεται από κάθε αυτοπαραγωγό αποκλειστικά 
και μόνο για το τμήμα της ηλεκτρικής ενέργειας που 
συνολικά αυτός απορροφά από το Δίκτυο ή το Σύστη-
μα. Οι αριθμητικές τιμές των συντελεστών της ανωτέρω 
μεθοδολογίας, καθώς και οι μοναδιαίες χρεώσεις που 
επιβάλλονται στους Πελάτες, προσδιορίζονται με από-
φαση της Ρ .Α.Ε. που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της 
Κυβερνήσεως, το 12ο μήνα εκάστου έτους προκειμένου 
να εφαρμοσθεί το επόμενο ημερολογιακό έτος, μετά από 
προϋπολογιστική εκτίμηση των εσόδων και εξόδων του 
Ειδικού Λογαριασμού Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. Επικράτειας. 
Οι ανωτέρω μοναδιαίες χρεώσεις αναθεωρούνται με 
την ίδια διαδικασία, τον 6ο μήνα κάθε ημερολογιακού 
έτους για εφαρμογή από την 1η Ιουλίου έως την 31η 
Δεκεμβρίου του ίδιου έτους, εφόσον αυτό απαιτείται με 
βάση την εξέλιξη των εσόδων και εξόδων του Ειδικού 
Λογαριασμού Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. Διασυνδεδεμένου 
Συστήματος και Δικτύου εντός του έτους. Η ετήσια επι-
βάρυνση Πελάτη κατά θέση κατανάλωσης δεν μπορεί να 
υπερβαίνει το ποσό του ενός εκατομμυρίου (1.000.000) 
ευρώ. Το όριο αυτό αναπροσαρμόζεται ετησίως, με από-
φαση της Ρ .Α.Ε., σύμφωνα με την ετήσια μεταβολή του 
δείκτη τιμών καταναλωτή όπως δημοσιεύεται από την 
Ελληνική Στατιστική Αρχή. Λεπτομέρειες σχετικά με τις 
διαδικασίες εκκαθάρισης και διακανονισμού συναλλα-
γών του Ε.Τ.Μ.Ε.Α.Ρ . καθορίζονται στον Κώδικα Διαχείρι-
σης του Ελληνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής 
Ενέργειας.
(ββ) Ποσοστό των εσόδων που προέρχονται από τις 
δημοπρατήσεις των αδιάθετων δικαιωμάτων εκπομπών 
αερίων θερμοκηπίου που αντιστοιχούν στην Ελλάδα 
κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 25 του ν. 3468/2006, όπως 
ισχύει.
(γγ) Τα ποσά που εισπράττονται από τους παραγωγούς 
ηλεκτρικής ενέργειας από λιγνίτη και αντιστοιχούν σε 
Ειδικό Τέλος Λιγνιτικής Παραγωγής το οποίο ορίζεται 
σε δύο (2) ευρώ ανά MWh παραγόμενης ηλεκτρικής 
ενέργειας από λιγνίτη. Με απόφαση του Υπουργού Πε-
ριβάλλοντος και Ενέργειας καθορίζεται ο τρόπος και η 
διαδικασία είσπραξης και απόδοσης του εν λόγω τέλους, 
καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα. Το τέλος αυτό ανα-
προσαρμόζεται με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλο-
ντος και Ενέργειας μετά από γνώμη της Ρ .Α.Ε..
(δδ) Τα ποσά που καταβάλλονται από τον Διαχειριστή 
Μ.Δ.Ν. σε περίπτωση πλεονάσματος του Ειδικού Λογα-
ριασμού Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. Μη-Διασυνδεδεμένων Νη-
σιών, που τηρεί ο Διαχειριστής Μ.Δ.Ν., για τον ισοσκε-
λισμό του, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στον Κώδικα Διαχείρισης Μ.Δ.Ν..
(εε) Ποσά που προβλέπονται από την κείμενη νομο-
θεσία.
4. Ο Ειδικός Λογαριασμός Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. Μη-
Διασυνδεδεμένων Νησιών διαχωρίζεται λογιστικά σε 
δύο Υπολογαριασμούς: (α) τον Υπολογαριασμό Αγο-
ράς Ηλεκτρικής Ενέργειας και (β) τον Υπολογαριασμό 
Ενισχύσεων. Τα έσοδα του Ειδικού Λογαριασμού Α.Π.Ε. 
και Σ.Η.Θ.Υ.Α. Μη-Διασυνδεδεμένων Νησιών χαρακτηρί-
ζονται ως Έσοδα Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας και ως 
Έσοδα Ενισχύσεων αντίστοιχα.α. Έσοδα του Υπολογαριασμού Αγοράς Ηλεκτρικής 
Ενέργειας του Ειδικού Λογαριασμού Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. 
Μη-Διασυνδεδεμένων Νησιών είναι:
(αα) Τα ποσά που καταβάλλουν οι Εκπρόσωποι Φορ-
τίου των Μη-Διασυνδεδεμένων Νησιών, σύμφωνα με τα 
ειδικότερα προβλεπόμενα στον Κώδικα Μ.Δ.Ν., για την 
ηλεκτρική ενέργεια που απορροφάται στα συστήματα 
των νησιών αυτών, η οποία παράγεται από τις μονάδες που αναφέρονται στην περίπτωση η΄ της παρ. 2 του άρ-θρου 129.
(ββ) Τα ποσά που καταβάλλουν οι Εκπρόσωποι Φορ-
τίου των Μη-Διασυνδεδεμένων Νησιών, σύμφωνα με τα 
ειδικότερα προβλεπόμενα στον Κώδικα Μ.Δ.Ν., για την 
ηλεκτρική ενέργεια που απορροφάται στα συστήματα 
των νησιών αυτών, η οποία παράγεται από Φ/Β Ειδικού 
Προγράμματος του άρθρου 14Α του ν. 3468/2006 και 
από Α.Π.Ε. με Συμβάσεις Συμψηφισμού Ενέργειας, σύμ-φωνα με την κείμενη νομοθεσία.
(γγ) Ποσά που προβλέπονται από την κείμενη νομο-
θεσία και τον Κώδικα Μ.Δ.Ν..
Η Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε. Α.Ε., ως Διαχειριστής Μ.Δ.Ν., υπολογί-
ζει, σε μηνιαία και ετήσια βάση, τα ποσά των υποπα-
ραγράφων α΄ και β΄, σύμφωνα με τις εγκεκριμένες Με-
θοδολογίες, βάσει των διατάξεων του Κώδικα Μ.Δ.Ν.. 
Λεπτομέρειες σχετικά με τις διαδικασίες εκκαθάρισης 
και διακανονισμού συναλλαγών καθορίζονται στον Κώδικα Διαχείρισης Ηλεκτρικών Συστημάτων Μη-
Διασυνδεμένων Νησιών.
β. Έσοδα του Υπολογαριασμού Ενισχύσεων του Ειδικού 
Λογαριασμού Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. Μη-Διασυνδεδεμένων 
Νησιών είναι:
(αα) Τα ποσά που προκύπτουν από την επιβολή 
ΕΤΜΕΑΡ επί της κατανάλωσης των Συστημάτων των 
Μη-Διασυνδεδεμένων Νησιών όπως το τέλος αυτό ορί-
ζεται στο εδάφιο αα΄ της παρ. 3.β του παρόντος άρθρου.
(ββ) Τα ποσά που καταβάλλονται από το Λειτουργό της 
Αγοράς σε περίπτωση ελλείμματος του Ειδικού Λογαρια-
σμού Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. Μη-Διασυνδεδεμένων Νησιών, 
για τον ισοσκελισμό του, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα 
στον Κώδικα Διαχείρισης Μ.Δ.Ν..
(γγ) Ποσά που προβλέπονται από την κείμενη νομο-
θεσία και τον Κώδικα Μ.Δ.Ν..
5. Ο Ειδικός Λογαριασμός Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. Μη-
Διασυνδεδεμένων Νησιών ισοσκελίζεται σύμφωνα με 
τις σχετικές προβλέψεις του Κώδικα Μ.Δ.Ν.. Οι διαδικα-
σίες εκκαθάρισης και διακανονισμού συναλλαγών για 
τον ισοσκελισμό του Ειδικού Λογαριασμού Α.Π.Ε. και 
Σ.Η.Θ.Υ.Α. Μη-Διασυνδεδεμένων Νησιών καθορίζονται στον Κώδικα Διαχείρισης Ηλεκτρικών Συστημάτων Μη-
Διασυνδεμένων Νησιών. Ο Διαχειριστής Μ.Δ.Ν. γνω-
στοποιεί στο Λειτουργό της Αγοράς αναλυτικά στοιχεία 
σχετικά με τον ισοσκελισμό του Ειδικού Λογαριασμού 
Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. Μη-Διασυνδεδεμένων Νησιών μετά 
την ολοκλήρωση των σχετικών διαδικασιών (μηνιαίας 
και ετήσιας εκκαθάρισης) που προβλέπονται στον Κώ-
δικα Μ.Δ.Ν..»
2. Όπου στην κείμενη νομοθεσία γίνεται αναφορά ή 
παραπομπή στον Ειδικό Λογαριασμό Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. 
του άρθρου 143 του ν. 4001/2001, εφόσον σχετίζεται με 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8301 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
τα Συστήματα των Μη-Διασυνδεδεμένων Νησιών, νοεί-
ται, από τη θέση σε ισχύ του νόμου αυτού, στον Ειδικό 
Λογαριασμό Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. Μη-Διασυνδεμένων 
Νησιών, ενώ σε κάθε άλλη περίπτωση στον Ειδικό Λο-
γαριασμό Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. Διασυνδεδεμένου Συστή-
ματος και Δικτύου.
Άρθρο 24
Ρυθμίσεις για τη συμμόρφωση με την υπ’αριθμ. 2014/536/ΕΕΑπόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
1. Στο τέλος του άρθρου 108 του ν. 4001/2011 (Α΄ 179) 
προστίθεται παράγραφος 11 ως εξής:
«11. Στον Κώδικα Διαχείρισης του ΕΣΜΗΕ καθορίζο-
νται ιδίως, οι διαδικασίες που ακολουθούνται, οι σχετικές 
προθεσμίες, οι υπόχρεοι καταβολής τιμημάτων και τελών 
και οι σχετικές μεθοδολογίες και οι παράμετροι αυτών για τον υπολογισμό και επιμερισμό των επιβαρύνσεων, 
τα βασικά στοιχεία για την οργάνωση των διαγωνιστικών 
διαδικασιών που ακολουθούνται, οι χρηματοοικονομι-
κές διευθετήσεις, οι υποχρεώσεις και τα δικαιώματα των 
εμπλεκόμενων φορέων, καθώς και κάθε άλλο θέμα και αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του παρόντος 
άρθρου.»
2. Μετά το άρθρο 108 του ν. 4001/2011 (Α΄ 179) προ-
στίθεται άρθρο 108Α ως εξής:
«1. Με απόφαση της Ρ .Α.Ε. που δημοσιεύεται στην Εφη-
μερίδα της Κυβερνήσεως, καθορίζονται τα κριτήρια, η 
μεθοδολογία, η διαδικασία εξέτασης της οικονομικής 
αποδοτικότητας και τεχνικής δυνατότητας ηλεκτροδό-τησης ενός ή περισσοτέρων Μη Διασυνδεδεμένων Νη-σιών (Μ.Δ.Ν.) μέσω της διασύνδεσής τους με το ΕΣΜΗΕ 
ή το Διασυνδεδεμένο με αυτό ΕΔΔΗΕ, σε σχέση με τη 
εξακολούθηση της ηλεκτροδό τησής του(ς) ως Μ.Δ.Ν., 
καθώς και κάθε άλλο ειδικότερο θέμα που αφορά την 
αξιολόγηση αυτή, συμπεριλαμβανομένων και των ενερ-
γειών των αρμόδιων διαχειριστών ΕΣΜΗΕ και ΕΔΔΗΕ 
και Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών, ως προς το ζήτημα 
αυτό. Η απόφαση αυτή αφορά σε Συστήματα Μ.Δ.Ν. 
των οποίων τα έργα διασύνδεσής τους με το ΕΣΜΗΕ ή 
το Διασυνδεδεμένο με αυτό ΕΔΔΗΕ δεν έχουν περιλη-
φθεί στο Δεκαετές Σχέδιο Ανάπτυξης του ΕΣΜΗΕ κατά 
τα προβλεπόμενα στο άρθρο 108 ή το αντίστοιχο Σχέδιο 
Ανάπτυξης του ΕΔΔΗΕ κατά το άρθρο 128.
2. Η Ρ .Α.Ε. καθορίζει με απόφασή της τον οικονομικά 
αποδοτικότερο τρόπο ηλ εκτροδότησης ενός ή περισ-
σοτέρων Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών, κατόπιν κοινής 
εισήγησης που υποβάλλεται από τους Διαχειριστές ΕΣ-
ΜΗΕ, ΕΔΔΗΕ και Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών, σύμ-
φωνα με τα κριτήρια και τον τρόπο που καθορίζονται 
στην απόφαση της παρ. 1. Η εισήγηση αυτή βασίζεται σε 
πόρισμα ομάδας εργασίας που συνίσταται με απόφαση 
της Ρ .Α.Ε., βάσει του άρθρου 9 παρ. 2 του ν. 4001/2011, με 
αντικείμενο τη διερεύνηση των τεχνικοοικονομικών επι-
λογών ηλεκτροδότησης των Μ.Δ.Ν.. Η τεχνικοοικονομική 
διερεύνηση πραγματοποιείται βάσει προκαταρκτικής 
εξέτασης τεχνικών λύσεων διασύνδεσης ή αυτόνομης 
ανάπτυξης του ηλεκτρικού συστήματος Μ.Δ.Ν. που στη-
ρίζεται στις επικρατούσες τεχνολογικές επιλογές και τη διεθνή εμπειρία από την κατασκευή παρόμοιων έργων. 
Στους οικείους Κώδικες Διαχείρισης μπορεί να εξειδι-
κεύονται ζητήματα σχετικά με την τεχνικοοικονομική 
εξέταση των επιλογών ηλεκτροδότησης των Μ.Δ.Ν. για 
την εφαρμογή της παραγράφου αυτής.
3. Η διαδικασία της παρ. 2 ολοκληρώνεται έως την 
31η Δεκεμβρίου του έτους 2017 για το σύνολο των μη 
διασυνδεδεμένων νησιών. Το διάστημα αυτό μπορεί 
να παρατείνεται με αιτιολογημένη απόφαση της Ρ .Α.Ε., 
έως ένα (1) έτος, εφόσον έχουν εκδοθεί οι σχετικές απο-φάσεις για Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά που καλύπτουν 
τουλάχιστον το 70% της κατανάλωσης του συνόλου των 
Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών, όπως καταγράφηκε, κατά 
το τελευταίο, σε σχέση με τη λήψη της απόφασης αυτής, 
ημερολογιακό έτος λειτουργίας τους.
4. Η διαδικασία της παρ. 2 μπορεί να επαναλαμβάνεται 
κάθε τέσσερα (4) έτη, ή νωρίτερα, μετά από απόφαση 
της Ρ .Α.Ε., εάν έχει παρατηρηθεί σημαντική μεταβολή 
των τεχνικοοικονομικών επιλογών ηλεκτροδότησης 
των Μ.Δ.Ν. (κόστος προμήθειας συμβατικών καυσίμων, 
κόστη τεχνολογιών ηλεκτροπαραγωγής, κόστη τεχνο-
λογίας διασυνδέσεων κ.α.) ή έχει υποβληθεί σχετικό 
τεκμηριωμένο αίτημα τρίτου.
5. Προκειμένου η Ρ .Α.Ε. να ανταποκριθεί εγκαίρως 
στο έργο των παραγράφων 3 και 4, μπορεί να συνάπτει συμβάσεις με Ανώτατα Πανεπιστημιακά ή Πολυτεχνικά 
ή Τεχνολογικά ιδρύματα για την παροχή συμβουλευτικού 
έργου, μέχρι του συνολικού ποσού των εκατό χιλιάδων (100.000) ευρώ ετησίως, κατά παρέκκλιση από κάθε ει-δική ή γενική διάταξη νόμου. 
6. Ο αρμόδιος Διαχειριστής ΕΣΜΗΕ ή ΕΔΔΗΕ οφείλει, 
εντός τριών μηνών από τη δημοσίευση της απόφασης της παραγράφου 2, να υποβάλει εισήγηση στη Ρ .Α.Ε. για την ένταξη του έργου διασύνδεσης που έχει κριθεί από 
τη Ρ .Α.Ε. ως οικονομικά αποδοτικότερο, στο Δεκαετές 
Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΔΠΑ) του ΕΣΜΗΕ ή στο Σχέ-
διο Ανάπτυξης του ΕΔΔΗΕ, με βάση και τα ειδικότερα 
καθοριζόμενα στους οικείους Κώδικες Διαχείρισης. 
Σε περίπτωση αδυναμίας ένταξης έργου διασύνδεσης 
Μ.Δ.Ν. που αφορά στην ανάπτυξη του ΕΣΜΗΕ, είτε 
λόγω επίκλησης αδυναμίας του αρμόδιου Διαχειριστή 
την οποία θα πρέπει να αιτιολογεί επαρκώς, είτε λόγω 
μη αποδοχής από τη Ρ .Α.Ε. του προτεινόμενου από τον Διαχειριστή τρόπου ένταξης, για λόγους που ανάγονται 
ιδίως στο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης ή στην τεχνική 
λύση που επιλέγεται, εφαρμόζεται η διαδικασία της πα-
ραγράφου 7 (β) του άρθρου 108, με πρωτοβουλία της 
Αρχής ή κατόπιν τεκμηριωμένου αιτήματος τρίτου, η 
οποία εκκινεί με αιτιολογημένη απόφαση της Ρ .Α.Ε. που 
δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Με 
τον αντίστοιχο Κώδικα Διαχείρισης καθορίζεται κάθε 
ειδικότερο θέμα που είναι αναγκαίο για την εφαρμογή 
της παρούσας παραγράφου και τις διαδικασίες που ακο-
λουθούνται, καθώς και τα ζητήματα που σχετίζονται με 
τις αρμοδιότητες του Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ ως προς 
την παρακολούθηση και υλοποίηση του έργου. 
7. Για έργα ανάπτυξης του ΕΣΜΗΕ που αφορούν δι-
ασυνδέσεις Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών, τα οποία 
υλοποιούνται μέσω των διαδικασιών της παραγράφου 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8302 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
7 (β) του άρθρου 108 και των δύο τελευταίων εδαφίων 
της παραγράφου 4 του άρθρου 108Α, ο Διαχειριστής 
ΕΣΜΗΕ συστήνει και διαχειρίζεται Ειδικό Λογαριασμό 
Διασυνδέσεων Μ.Δ.Ν. για την αποπληρωμή των επεν-
δύσεων αυτών. Στον Κώδικα Διαχείρισης του ΕΣΜΗΕ 
καθορίζονται τα έσοδα και τα έξοδα του λογαριασμού 
αυτού και κάθε ειδικότερο θέμα για τη διαχείρισή του. 
8. Οι όροι και οι προϋποθέσεις υλοποίησης των έργων 
διασυνδέσεων Μ.Δ.Ν., ανεξάρτητα από το φορέα και τον 
τρόπο υλοποίησής τους, θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι 
οι επιβαρύνσεις των καταναλωτών, ανά κατηγορία κα-
ταναλωτή, συνολικά από χρεώσεις ΥΚΩ και τέλη χρήσης 
ΕΣΜΗΕ ή ΕΔΔΗΕ, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, 
στις οποίες περιλαμβάνονται και οι χρεώσεις για την 
εκτέλεση των διασυνδέσεων αυτών, δεν υπερβαίνουν 
τις αντίστοιχες επιβαρύνσεις που θα προέκυπταν στην περίπτωση μη υλοποίησης των διασυνδέσεων αυτών.
9. Για κάθε έργο ανάπτυξης του ΕΣΜΗΕ που αφορά 
διασύνδεση Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών, ανεξαρτήτως 
φορέα και τρόπου υλοποίησης, καθορίζεται κατά την 
ένταξη του έργου στο ΔΠΑ ή την ανάθεσή του κατά τη δι-
αδικασία της παρ. 7 (β) του άρθρου 108, δεσμευτικό χρο-
νοδιάγραμμα υλοποίησης. Σε περίπτωση καθυστέρησης 
ολοκλήρωσης του έργου, με βάση το δεσμευτικό χρο-
νοδιάγραμμα, η οποία δεν οφείλεται σε ανωτέρα βία ή 
δικαστική αναστολή, ή σε άλλη αντικειμενική αδυναμία, 
επιβάλλεται με απόφαση της Ρ .Α.Ε., είτε στον αρμόδιο Δι-
αχειριστή, εφόσον το έργο έχει ενταχθεί στο αντίστοιχο Πρόγραμμα/Σχέδιο Ανάπτυξης, είτε στον ανάδοχο που 
επιλέγεται μέσω εφαρμογής της διαδικασίας της παρ. 7 
(β) του άρθρου 108, ρήτρα για κάθε έτος καθυστέρη-
σης, υπέρ του Ειδικού Λογαριασμού που τηρείται για τις 
ΥΚΩ βάσει του άρθρου 55. Η συνδρομή της ανωτέρας 
βίας ή άλλης αντικειμενικής αδυναμίας διαπιστώνεται 
με απόφαση της Ρ .Α.Ε. κατόπιν αιτιολογημένης εισήγη-
σης του αρμόδιου Διαχειριστή ή του αναδόχου, κατά 
περίπτωση. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας καθορίζεται ο τρόπος υπολογισμού και η 
διαδικασία επιβολής και είσπραξης της ρήτρας αυτής. Ο 
υπολογισμός θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις δαπάνες 
ΥΚΩ που θα αποφεύγονταν σε περίπτωση υλοποίησης της διασύνδεσης αυτής.»
3. Το άρθρο 133 του ν. 4001/2011 (Α΄ 179) αντικαθί-
σταται ως εξής:
«1. Με την επιφύλαξη ειδικότερων διατάξεων για τις 
ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ, καθώς και της παρ. 3 για την περίπτωση 
χορήγησης σχετικής παρέκκλισης κατά τα προβλεπό-
μενα στο άρθρο 44 της Οδηγίας 2009/72/ΕΚ, η άδεια 
παραγωγής για τα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά χορηγεί-
ται, κατόπιν αίτησης των ενδιαφερομένων, από τη Ρ .Α.Ε. 
σύμφωνα με τους όρους και τις ειδικές προϋποθέσεις 
που προβλέπονται στον παρόντα νόμο και στον Κανο-
νισμό Αδειών. Στην άδεια παραγωγής περιλαμβάνεται 
δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα εγκατάστασης του δυναμι-
κού παραγωγής. Σε περίπτωση καθυστέρησης ως προς 
την ένταξη του εν λόγω δυναμικού παραγωγής, με βάση 
το ως άνω χρονοδιάγραμμα, η οποία δεν οφείλεται σε 
ανωτέρα βία ή δικαστική αναστολή, ή άλλη αντικειμε-
νική αδυναμία, επιβάλλεται με απόφαση της Ρ .Α.Ε., στον κάτοχο της άδειας παραγωγής υποχρέωση να καταβάλει 
αποζημίωση ίση με τη μη υλοποιηθείσα εξοικονόμηση κόστους ή ίση με το πρόσθετο κόστος που απαιτήθηκε 
για κάλυψη της ζήτησης. Για την εφαρμογή του προηγού-
μενου εδαφίου, ειδικά για άδειες παραγωγής που έχουν 
εκδοθεί προ της 1ης Αυγούστου 2016, ο κάτοχος των 
αδειών παραγωγής οφείλει, μέχρι την 1η Φεβρουαρίου 
2017, να υποβάλει στη Ρ .Α.Ε. δεσμευτικό χρονοδιάγραμ-
μα εγκατάστασης των αδειοδοτημένων μονάδων. Στον 
Κώδικα Διαχείρισης των ηλεκτρικών συστημάτων των 
Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών ρυθμίζεται κάθε αναγκαία 
λεπτομέρεια για την εφαρμογή του ανωτέρω διοικητι-
κού μέτρου. Σε περίπτωση συστηματικής παραβίασης 
του χρονοδιαγράμματος η Ρ .Α.Ε. ανακαλεί την άδεια. Το 
χρονοδιάγραμμα υλοποίησης μπορεί να παρατείνεται 
με τροποποίηση της οικείας άδειας παραγωγής, εφόσον 
συντρέχουν σπουδαίοι λόγοι που εκφεύγουν του ελέγ-
χου του κατόχου της άδειας.
2. Εξαίρεση από την υποχρέωση λήψης άδειας χορη-
γείται σύμφωνα με τους όρους και τις προϋποθέσεις του 
παρόντος άρθρου και του άρθρου 132 και τις σχετικές 
διατάξεις του Κανονισμού Αδειών. Με τους όρους της 
άδειας ή της εξαίρεσης, κατά την παράγραφο αυτή, 
καθορίζονται οι ειδικές υποχρεώσεις του κατόχου της 
άδειας σχετικά με την καλή και εμπρόθεσμη κατασκευή και λειτουργία του δυναμικού παραγωγής και οι εγγυή-σεις για τη διασφάλιση της εκπλήρωσης των υποχρεώ-σεων αυτών.
3. Για τα Απομονωμένα Μικροδίκτυα, σύμφωνα με την 
παρέκκλιση που έχει χορηγηθεί από την Ευρωπαϊκή Επι-
τροπή σε εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 139 και 
για όσο χρόνο αυτή βρίσκεται σε ισχύ, ήτοι την 1η Ιανου-
αρίου 2021, χορηγείται στη ΔΕΗ Α.Ε., άδεια παραγωγής 
για την ανακαίνιση, την αναβάθμιση και την επέκταση 
υπάρχουσας συμβατικής δυναμικότητας, καθώς και την 
κάλυψη εκτάκτων αναγκών, σύμφωνα με τη διαδικα-
σία, τους όρους και τις προϋποθέσεις που προβλέπονται 
στον Κανονισμό Αδειών. Σε περίπτωση λήξης της άδειας 
που χορηγείται για τις ανωτέρω περιπτώσεις, η άδεια 
μπορεί να παραταθεί κατά την αποκλειστική διακριτική 
ευχέρεια της Ρ .Α.Ε., υπό την προϋπόθεση ότι οι καθυ-
στερήσεις οφείλονται σε λόγους εξ ολοκλήρου πέραν 
του ελέγχου της ΔΕΗ Α.Ε.. Η πλήρης αποξήλωση των 
κύριων μονάδων ηλεκτροπαραγωγής σε υφιστάμενο 
σταθμό παραγωγής και η αντικατάστασή τους από νέα 
εγκατάσταση παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας δεν συ-νιστά υπάρχουσα δυναμικότητα, αλλά κατασκευή νέων μονάδων.
4. Η Ρ .Α.Ε., κάθε δύο (2) έτη, καταρτίζει για τα Μη 
Διασυνδεδεμένα Νησιά κατάλογο στον οποίο κατα-γράφονται οι ανάγκες εγκατάστασης νέων μονάδων 
παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, που εκτιμάται ότι θα προκύψουν κατά την επόμενη πενταετία. Στις ανάγκες 
αυτές συνυπολογίζονται και οι ανάγκες αντικατάστα-
σης του υπάρχοντος παραγωγικού δυναμικού και λαμ-
βάνονται υπόψη οι άδειες παραγωγής οι οποίες έχουν 
χορηγηθεί, σύμφωνα με τις διατάξεις του Κανονισμού 
Αδειών. Ο ανωτέρω κατάλογος καταρτίζεται με βάση 
τις τακτικές προβλέψεις της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ για τα Μη Δια-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8303 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
συνδεδεμένα Νησιά και την εκτίμηση των δυνατοτήτων 
και της σκοπιμότητας διασύνδεσης του δικτύου των Μη 
Διασυνδεδεμένων Νησιών.
5. Για τη διασφάλιση του απρόσκοπτου ενεργειακού 
εφοδιασμού των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών, και εφό-
σον η Ρ .Α.Ε. με την απόφασή της παρ. 2 του άρθρου 108Α, 
έχει καθορίσει ότι οικονομικά αποδοτικότερος τρόπος 
ηλεκτροδότησης του ηλεκτρικ ού συστήματος Μ.Δ.Ν. εί-
ναι μέσω της αυτόνομης ανάπτυξής του, όταν διαπιστώ-
νεται πρόβλημα επάρκειας ισχύος με βάση τη διαδικασία 
χορήγησης αδειών κατόπιν αίτησης και λαμβάνοντας 
υπόψη την εφαρμογή κατάλληλων μέτρων ενεργειακής 
αποδοτικότητας ή διαχείρισης της ζήτησης, όπως προ-
βλέπεται στον Κώδικα Διαχείρισης Ηλεκτρικών Συστη-
μάτων Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών, προκηρύσσεται 
δημόσιος διαγωνισμός με την ακόλουθη διαδικασία:
(α) Η Ρ .Α.Ε. δημοσιεύει πρόσκλ ηση στην οποία περι-
γράφονται η διαδικασία του διαγωνισμού, οι όροι και οι 
προϋποθέσεις συμμετοχής, τα κριτήρια επιλογής των 
υποψηφίων και το τυχόν αντάλλαγμα για την παροχή 
υπηρεσιών κοινής ωφέλειας που παρέχεται σε εκείνον 
ο οποίος λαμβάνει την άδεια.
(β) Έξι (6) τουλάχιστον μήνες πριν από τη λήξη της 
προθεσμίας υποβολής προσφορών, η πρόσκληση δη-
μοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, σε μια 
ημερήσια εφημερίδα της πρωτεύουσας με πανελλήνια 
κυκλοφορία, σε δύο ημερήσιες ή εβδομαδιαίες εφημερί-
δες του νησιού, όπου πρόκειται να γίνει η εγκατάσταση, 
εφόσον εκδίδονται, και στην Επίσημη Εφημερίδα των 
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.
(γ) Η συγγραφή υποχρεώσεων και κάθε συμβατικό 
στοιχείο τίθενται στη διάθεση κάθε ενδιαφερομένου 
κατά τα οριζόμενα στην πρόσκληση.
(δ) Η Ρ .Α.Ε. αξιολογεί τις προτάσεις που υποβάλλονται 
στο διαγωνισμό και χορηγεί την άδεια παραγωγής. Κατά 
την αξιολόγηση των προτάσεων λαμβάνονται υπόψη, 
μεταξύ άλλων, η τήρηση των κανόνων του υγιούς αντα-γωνισμού και η προστασία του περιβάλλοντος.
(ε) Η Ρ .Α.Ε. λαμβάνει κάθε αναγκαίο μέτρο για τη δι-
ασφάλιση της εμπιστευτικότητας των στοιχείων που 
περιέχονται στις υποβαλλόμενες προτάσεις.
(στ) Εάν ο διαγωνισμός κηρυχθεί άγονος, άδεια πα-
ραγωγής χορηγείται στη ΔΕΗ ΑΕ με απόφαση της Ρ .Α.Ε.. 
Στην περίπτωση αυτή η άδεια παραγωγής περιλαμβάνει 
ειδικούς όρους που διασφαλίζουν την τήρηση των τεχνι-
κών προδιαγραφών, οι οποίες ορίζονται στη διακήρυξη 
του διαγωνισμού. Για την περίπτωση αυτή η ανωτέρω 
απόφαση της Ρ .Α.Ε. μπορεί να ορίζει την απόδοση των επενδυόμενων κεφαλαίων του έργου.
6. Αν η Ρ .Α.Ε. διαπιστώνει, κατόπιν εισήγησης του Δι-
αχειριστή Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών και σύμφωνα 
και με τα ειδικότερα οριζόμενα στον Κώδικα Διαχείρισης 
των ηλεκτρικών συστημάτων των Μη Διασυνδεδεμέ-
νων Νησιών, την ύπαρξη ή το ενδεχόμενο εκδήλωσης 
κατάστασης εκτάκτου ανάγκης, η οποία δεν επιτρέπει 
τον έγκαιρο και απρόσκοπτο ενεργειακό εφοδιασμό Μη 
Διασυνδεδεμένου Νησιού, κατά την παρ. 5, με απόφα-σή της χορηγεί άδεια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη ΔΕΗ ΑΕ, σύμφωνα με τις διατάξεις του Κανονισμού Αδειών. Η άδεια αυτή χορηγείται για όσο χρόνο διαρκεί 
η κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Το δυναμικό που εγκα-θίσταται στην περίπτωση αυτή αποτελεί επέκταση του 
υφιστάμενου δυναμικού κατά την έννοια της παρ. 3. Μέ-
χρι την 30ή Σεπτεμβρίου του 2017, οπότε θα πρέπει να 
έχει ολοκληρωθεί και τεθεί σε εφαρμογή το σχέδιο κάλυ-
ψης εκτάκτων αναγκών στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά 
σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στον Κώδικα Διαχείρισης 
των Ηλεκτρικών Συστημάτων των Μη Διασυνδεδεμένων 
Νησιών και να έχουν ληφθεί οι απαιτούμενες άδειες και εγκρίσεις με βάση την κείμενη νομοθεσία, η Δ.Ε.Η. Α.Ε. υποχρεούται σε λήψη των απαιτούμενων αδειών παρα-
γωγής ενώ απαλλάσσεται από την υποχρέωση λήψης 
των υπολοίπων αδειών και εγκρίσεων για τις μονάδες 
που εγκαθιστά για την κάλυψη εκτάκτων αναγκών στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά.
7. Στην περίπτωση που από την απόφαση της παρ. 2 
του άρθρου 108Α έχει διαπιστωθεί ότι η ηλεκτροδότηση 
του αντίστοιχου Συστήματος Μ.Δ.Ν. μέσω της διασύνδε-
σης του Συστήματος αυτού με το ΕΣΜΗΕ ή το Διασυν-δεδεμένο Δίκτυο του ΕΔΔΗΕ, είναι, σε μακροπρόθεσμη 
βάση, οικονομικά αποδοτικότερη, σε σύγκριση με την 
αυτόνομη ανάπτυξή του, μπορεί να χορηγείται άδεια 
παραγωγής για νέο δυναμικό παραγωγής με συμβατικές 
μονάδες στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά, με την έννοια 
που του αποδίδεται στην 536/2014 απόφαση της Ευρω-
παϊκής Επιτροπής, σύμφωνα με τις ρυθμίσεις του άρθρου 
αυτού. Στην περίπτωση αυτή η άδεια χορηγείται μόνο για 
το χρονικό διάστημα μέχρι την ολοκλήρωση της διασύν-
δεσης, με βάση το δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα ολοκλή-
ρωσής της. Μέχρι την έκδοση της απόφασης παρ. 2 του άρθρου 108Α για την οικονομικότητα της διασύνδεσης 
συγκεκριμένου Μ.Δ.Ν., άδεια παραγωγής για συμβατικές 
μονάδες στο εν λόγω Σύστημα Μ.Δ.Ν. χορηγείται για τρία 
(3) έτη και με δυνατότητα παράτασης για ίσο χρόνο εφό-
σον τεκμηριώνεται ανάγκη ασφάλειας εφοδιασμού με 
ηλεκτρική ενέργεια. Η άδεια παραγωγής που χορηγείται 
κατά το μεταβατικό αυτό στάδιο των προηγούμενων δύο 
εδαφίων, θεωρείται κάλυψη έκτακτης ανάγκης, κατά την 
έννοια της παραγράφου 6.»
4. Η παρ. 6 του άρθρου 134 του ν. 4001/2011 (Α΄ 179) 
όπως ισχύει αντικαθίσταται ως εξής:
«6. Με την επιφύλαξη του άρθρου 137Α, κατά τη διάρ-
κεια ισχύος της παρέκκλισης με βάση τις διατάξεις του 
άρθρου 33 της Οδηγίας 2009/72/ΕΚ και σύμφωνα και 
με τους όρους της απόφασης 2014/536/ΕΕ της Ευρω-
παϊκής Επιτροπής, χορηγείται αποκλειστικά στη Δ.Ε.Η. 
Α.Ε.. άδεια για την προμήθεια των καταναλωτών στα 
Απομονωμένα Μικροδίκτυα και τα Μικρά Απομονωμέ-
να Δίκτυα.».
5. Μετά το άρθρο 137 του ν. 4001/2011 (Α΄ 179) προ-
στίθεται άρθρο 137Α ως εξής:
«1. Η παρέκκλιση από τις διατάξεις του άρθρου 33 της 
Οδηγίας που έχει χορηγηθεί σύμφωνα με την απόφαση 
2014/536/ΕΕ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ισχύει έως την 
πλήρη εγκατάσταση των αναγκαίων υποδομών, σύμ-
φωνα με τις σχετικές προβλέψεις του Κεφαλαίου 54 του 
Κώδικα Μ.Δ.Ν.. Σε κάθε περίπτωση, η παρέκκλιση παύει 
να ισχύει στις 17 Φεβρουαρίου 2019. Ειδικότερα, η νή-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8304 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
σος Κρήτη δεν υπάγεται στο καθεστώς παρέκκλισης για 
τη προμήθεια και η νήσος Ρόδος απεντάσσεται από το 
καθεστώς παρέκκλισης για την προμήθεια ηλεκτρικής 
ενέργειας τη 1η Ιανουαρίου 2017. Για τα υπόλοιπα απο-
μονωμένα μικροδίκτυα, η Ρ .Α.Ε., με απόφασή της που 
εκδίδεται εντός τριμήνου από την υποβολή της ετήσιας 
έκθεσης της παραγράφου 2 και με βάση το περιεχόμε-νο της έκθεσης αυτής, επαληθεύει το αν εξακολουθούν να υφίστανται σε κάθε δεδομένο απομονωμένο δίκτυο ουσιώδη προβλήματα που δεν επιτρέπουν το άνοιγμα της αγοράς. Σε περίπτωση που η Ρ .Α.Ε. διαπιστώνει την άρση των εν λόγω προβλημάτων, αποφασίζει την απέ-
νταξη του σχετικού συστήματος Μ.Δ.Ν. από το καθεστώς 
της παρέκκλισης, με αποτέλεσμα οι καταναλωτές του να 
θεωρούνται εφεξής «Επιλέγοντες Πελάτες». Η απόφαση 
αυτή δημοσιεύεται στην εφημερίδα της Κυβερνήσεως 
και κοινοποιείται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
2. Ο Διαχειριστής Μ.Δ.Ν., από τις από την έναρξη 
ισχύος του παρόντος και έως τις 17 Φεβρουαρίου 2019, καταρτίζει σε ετήσια βάση Έκθεση, με την οποία προσ-
διορίζονται, για κάθε Σύστημα Μ.Δ.Ν.: α) κατά πόσον 
έχει συντελεστεί άνοιγμα της αγοράς στα Μ.Δ.Ν., β) η 
κατάσταση των επενδύσεων σε υποδομές σε σχέση 
με το αντίστοιχο σχέδιο, γ) τα ουσιώδη και ουσιαστικά 
προβλήματα που εξακολουθούν να υφίστανται για το 
άνοιγμα της αγοράς και δ) κατά πόσον τα προβλήματα 
αυτά μπορούν να αποδοθούν άμεσα στη μη ολοκλήρω-
ση των επενδύσεων σε υποδομές, όπως προβλέπεται 
στο Κεφάλαιο 54 του Κώδικα Μ.Δ.Ν.. Η εν λόγω Έκθε-
ση υποβάλλεται προς έγκριση στη Ρ .Α.Ε., δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα της και κοινοποιείται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή μαζί με την απόφαση της παρ. 1.»
6. Στην παρ. 2 του άρθρου 138 του ν. 4001/2011 
(Α΄179) προστίθεται περίπτωση η΄ ως εξής
«η) Οι ειδικοί όροι και περιορισμοί για την προμήθεια 
σε Μη Επιλέγοντες Πελάτες.»
7. Το άρθρο 139 του ν. 4001/2011 (Α΄ 179) αντικαθί-
σταται ως εξής:
«Με αίτηση που υποβάλλεται από τον Υπουργό Πε-
ριβάλλοντος και Ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 
μπορεί να ζητηθεί παρέκκλιση από τις διατάξεις της Οδη-
γίας 2009/72/ΕΚ, κατά τα διαλαμβανόμενα στο άρθρο 44 
της Οδηγίας αυτής.»
Άρθρο 25
Τροποποίηση του ν. 3468/2006 (A΄ 129)και του ν. 4254/2014 (A΄ 85)
1. Μετά τον πίνακα Β΄ της περίπτωσης β΄ της παρ. 1 
του άρθρου 13 του ν. 3468/2006 (Α΄ 129) όπως ισχύει 
με την περίπτωση δ΄ της παραγράφου 1 της υποπαρα-
γράφου ΙΓ1 της παραγράφου ΙΓ του άρθρου πρώτου 
του ν. 4254/2014 (A΄ 85) αντικαθίστανται τα τρία πρώτα εδάφια με τα ακόλουθα:
«ΜΤΦΑt: Η ανά μήνα μέση μοναδιαία μικτή τιμή του 
Φυσικού Αερίου σε €/MWh Ανωτέρας Θερμογόνου Δύ-ναμης (Α.Θ.Δ.), η οποία περιλαμβάνει την τιμή πώλησης 
με το κόστος μεταφοράς, τον ειδικό φόρο κατανάλωσης 
και τυχόν φόρους και τέλη που σύμφωνα με την εκάστο-
τε νομοθεσία εφαρμόζονται, εξαιρουμένου του φόρου προστιθέμενης αξίας (για τις ΜΤΦΑμ ή ΜΤΦΑη), στην 
οποία προστίθεται και το μέσο κόστος CO2 που αντι-
στοιχεί στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
ΜΤΦΑμ: Η ανά μήνα μέση μοναδιαία τιμή πώλησης 
φυσικού αερίου σε €/MWhΑΘΔ στους χρήστες φυσικού 
αερίου στην Ελλάδα για συμπαραγωγή, εξαιρούμενων 
των παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας.
ΜΤΦΑη: Η ανά μήνα μέση μοναδιαία τιμή πώλησης 
φυσικού αερίου σε €/MWhΑΘΔ στους χρήστες φυσικού 
αερίου στην Ελλάδα που είναι παραγωγοί ηλεκτρικής 
ενέργειας.
Αρμόδια για τον υπολογισμό των ΜΤΦΑμ και ΜΤΦΑη 
και την κοινοποίησή τους ανά μήνα στη Λ.Α.Γ .Η.Ε. Α.Ε. 
είναι η Διεύθυνση Υδρογονανθράκων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας καθορίζεται η μεθοδολογία υπολογισμού 
των ΜΤΦΑμ και ΜΤΦΑη, η διαδικασία και οι προθεσμί-
ες υποβολής των σχετικών στοιχείων φυσικού αερίου 
και οι υπόχρεοι προς υποβολ ή φορείς, οι κυρώσεις που 
επιβάλλονται για τη μη συμμόρφωση με τους όρους της 
απόφασης, καθώς και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια.»
2. Μετά τον πίνακα Β΄ της περίπτωσης β΄ της παραγρά-
φου 1 του άρθρου 13 του ν. 3468/2006 (Α΄ 129), όπως 
ισχύει με την υποπαράγραφο ΙΓ5 της παραγράφου ΙΓ του 
άρθρου πρώτου του ν. 4254/2014 (A΄ 85), αντικαθίστα-
νται τα τρία πρώτα εδάφια με τα ακόλουθα:
«ΜΤΦΑt: Η ανά μήνα μέση μοναδιαία μικτή τιμή του 
Φυσικού Αερίου σε €/MWh Ανωτέρας Θερμογόνου Δύ-ναμης (Α.Θ.Δ.), η οποία περιλαμβάνει την τιμή πώλησης 
με το κόστος μεταφοράς, τον ειδικό φόρο κατανάλωσης 
και τυχόν φόρους και τέλη που σύμφωνα με την εκάστο-
τε νομοθεσία εφαρμόζονται, εξαιρουμένου του φόρου 
προστιθέμενης αξίας (για τις ΜΤΦΑμ ή ΜΤΦΑη), στην 
οποία προστίθεται και το μέσο κόστος CO2 που αντι-
στοιχεί στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
ΜΤΦΑμ: Η ανά μήνα μέση μοναδιαία τιμή πώλησης 
φυσικού αερίου σε €/MWhΑΘΔ στους χρήστες φυσικού 
αερίου στην Ελλάδα για συμπαραγωγή, εξαιρούμενων 
των παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας.
ΜΤΦΑη: Η ανά μήνα μέση μοναδιαία τιμή πώλησης 
φυσικού αερίου σε €/MWhΑΘΔ στους χρήστες φυσικού 
αερίου στην Ελλάδα που είναι παραγωγοί ηλεκτρικής 
ενέργειας.
Αρμόδια για τον υπολογισμό των ΜΤΦΑμ και ΜΤΦΑη 
και την κοινοποίησή τους ανά μήνα στη Λ.Α.Γ .Η.Ε. Α.Ε. 
είναι η Διεύθυνση Υδρογονανθράκων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας καθορίζεται η μεθοδολογία υπολογισμού 
των ΜΤΦΑμ και ΜΤΦΑη, η διαδικασία και οι προθεσμί-
ες υποβολής των σχετικών στοιχείων φυσικού αερίου 
και οι υπόχρεοι προς υποβολ ή φορείς, οι κυρώσεις που 
επιβάλλονται για τη μη συμμόρφωση με τους όρους της 
απόφασης, καθώς και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια.»
Άρθρο 26
Μεταβατικές Διατάξεις
1. Οι κάτοχοι σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργει-
ας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που εμπίπτουν στις διατάξεις 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8305 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
της παρ. 19 του άρθρου 3 και της παρ. 10 του άρθρου 8 
και μέχρι την έκδοση των αποφάσεων οι οποίες προβλέ-
πονται στις παραγράφους αυτές, δεν λαμβάνουν απο-
ζημίωση για την ενέργεια που εγχέουν οι σταθμοί τους 
μετά τη λήξη της σχετικής σύμβασης, και η ενέργεια αυτή 
μετράται, εκκαθαρίζεται και διακανονίζεται σωρευτικά 
μετά την έκδοση των παραπάνω αποφάσεων.
2. Οι συμβάσεις πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας από 
σταθμούς Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. οι οποίες έχουν υπογραφεί 
από την 1.1.2016 και μέχρι την έναρξη ισχύος του παρό-
ντος, αντικαθίστανται από την έναρξη ισχύος τους αυτο-
δικαίως και χωρίς άλλη διατύπωση, από τις συμβάσεις 
ενίσχυσης σταθερής τιμής (Σ.Ε.Σ.Τ) ή τις συμβάσεις ενί-σχυσης διαφορικής προσαύξησης (Σ.Ε.Δ.Π), όπου αυτό 
προβλέπεται σύμφωνα με τα όρια των περιπτώσεων 
α΄ και β΄ της παρ. 5 του άρθρου 3, βάσει των σχετικών 
διατάξεων του παρόντος νόμου και διέπονται από το 
σύνολο των διατάξεων του παρόντος.
3. Μέχρι την έκδοση της απόφασης καθορισμού της 
διαδικασίας και της μεθοδολογίας υπολογισμού των 
ΜΤΦΑμ και ΜΤΦΑη σύμφωνα με την περίπτωση γ΄ της 
παρ. 1 του άρθρου 4 του παρόντος, και σύμφωνα με περίπτωση δ΄ της παραγράφου 1 της υποπαραγρά-
φου ΙΓ1 της παραγράφου ΙΓ του άρθρου πρώτου του 
ν. 4254/2014 (A΄ 85) όπως τροποποιήθηκε με την παρ.1 
του άρθρου 26 του παρόντος καθώς και σύμφωνα με 
την υποπαράγραφο ΙΓ5 της παραγράφου ΙΓ του άρθρου 
πρώτου του ν. 4254/2014 (A΄ 85) όπως τροποποιήθηκε 
με την παρ.2 του άρθρου 26 του παρόντος, εφαρμόζεται 
η ισχύουσα διαδικασία.
ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ
ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟ ΤΩΝ ΚΛΑΔΩΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΚΑΙΔΙΑΝΟΜΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ
Άρθρο 27
Τροποποίηση του άρθρου 2 του ν. 4001/2011 (Α΄ 179)
1. Στο τέλος της περίπτωσης στ΄ της παρ. 1 του άρθρου 
2 του ν. 4001/2011 διαγράφονται οι λέξεις «, καθώς και 
των Ανεξάρτητων Δικτύων Διανομής Φυσικού Αερίου.».
2. Στην περίπτωσης κδ΄ της παρ. 2 του άρθρου 2 του 
ν. 4001/2011 διαγράφονται οι εξής λέξεις: «και οι εγκα-
ταστάσεις παραλαβής συμπιεσμένου Φυσικού Αερίου, 
περιλαμβανομένου του εξοπλισμού και των εγκαταστά-
σεων ελέγχου.».
3. Στο τέλος της περίπτωσης κστ΄ της παρ. 2 του άρ-
θρου 2 του ν. 4001/2011 προστίθενται οι εξής λέξεις: «ή Δικτύου Διανομής Φυσικού Αερίου.».
4. Στην περίπτωση θ4 της παρ. 2 του άρθρου 2 του 
ν. 4001/2011 μετά τη φράση «Το Δίκτυο Διανομής που έχει ήδη αναπτυχθεί» προστίθεται η φράση «σύμφωνα με πρόγραμμα ανάπτυξης που έχει εκπονηθεί».
5. Στην παρ. 2 του άρθρου 2 του ν. 4001/2011 η πε-
ρίπτωσης ιγ΄ καταργείται και στην περίπτωση ιγ1 το 
ρήμα «συστήνονται» αντικαθίσταται με το ρήμα «προ-κύπτουν».6. Στην παρ. 2 του άρθρου 2 του ν. 4001/2011 μετά 
την περίπτωση ιγ1 προστίθενται περιπτωση ιγ2 και ιγ3 
ως εξής:
(ιγ2) Εταιρείες Παροχής Αερίου (υφιστάμενες ΕΠΑ): 
Οι εταιρείες με την επωνυμία «ΕΠΑ Αττικής Α.Ε.», «ΕΠΑ 
Θεσσαλονίκης Α.Ε.» και «ΕΠΑ Θεσσαλίας Α.Ε.», που έχουν 
συσταθεί σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 6 του άρ-θρου 4 του ν. 2364/1995.
(ιγ3) Εταιρείες Προμήθειας Αερίου (νέες ΕΠΑ): Οι εται-
ρείες που προκύπτουν σύμφωνα με τις διατάξεις του 
άρθρου 80A και ασκούν τη δραστηριότητα της Προμή-θειας Φυσικού Αερίου.
Άρθρο 28
Τροποποιήσεις του άρθρου 80 του ν. 4001/2011
Στο άρθρο 80 του ν. 4001/2011, όπως το άρθρο αυτό 
αντικαταστάθηκε με το άρθρο 3 της υποπαραγράφου Β1 
της παρ. β΄ του άρθρου 2 του ν. 4336/2015, επέρχονται 
οι εξής τροποποιήσεις:
1. Στην παρ. 7 προστίθεται περίπτωση ια΄ ως εξής:
ια) Της δυνατότητας προσέλκυσης νέων καταναλω-
τών και της σύνδεσής τους στο Δίκτυο σύμφωνα με τους 
όρους και τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στον Κώ-
δικα Διαχείρισης του Δικτύου.
2. Στο πρώτο εδάφιο της παρ. 9 η αναφερόμενη ημε-
ρομηνία της «31ης Ιουνίου 2016» αντικαθίσταται με την 
«30ής Ιουνίου 2016».
Άρθρο 29
Τροποποίηση των άρθρων 80Α, 80Β και 80Γ του ν. 4001/2011
Στα άρθρα 80Α, 80Β και 80Γ , τα οποία προστέθηκαν 
με το άρθρο 4 της υποπαραγράφου Β1 της παρ. β΄ του άρθρου 2 του ν. 4336/2015, επέρχονται οι εξής τροπο-ποιήσεις:
1. Στην παρ. 1 του άρθρου 80Α αντί της ημερομηνίας 
«30ή Μαΐου 2016» τίθεται η ημερομηνία «31η Ιουλίου 
2016» και πριν από τις λέξεις «ΕΠΑ Αττικής, Θεσσαλονί-κης και Θεσσαλίας» τίθεται η λέξη «υφιστάμενες».
2. Στην παρ. 2 του άρθρου 80Α πριν από τη λέξη «υπο-
χρεούνται» τίθενται οι λέξεις «υφιστάμενες ΕΠΑ Αττικής, 
Θεσσαλονίκης και Θεσσαλίας». 
3. Η παρ. 3 του άρθρου 80Α αντικαθίσταται ως εξής:
«3. Έως την 1η Ιανουαρίου 2017 οι υφιστάμενες ΕΠΑ 
Αττικής, Θεσσαλονίκης και Θεσσαλίας υποχρεούνται να 
προβούν στο νομικό και λειτουργικό διαχωρισμό της 
δραστηριότητας Διαχείρισης των Δικτύων Διανομής 
Αττικής, Θεσσαλονίκης και Θεσσαλίας από τις λοιπές 
δραστηριότητές τους, με την εισφορά κατά τη διακριτική 
τους ευχέρεια, εναλλακτικά, είτε του κλάδου Διανομής είτε του κλάδου Προμήθειας καθεμιάς από αυτές, κατά 
το στάδιο ίδρυσης ΕΔΑ ή νέας ΕΠΑ αντίστοιχα, σύμφωνα 
με τις διατάξεις του παρόντος και του κ.ν. 2190/1920. 
Στην περίπτωση εισφοράς του κλάδου Προμήθειας η 
επωνυμία των υφιστάμενων ΕΠΑ μπορεί να τροποποι-
ηθεί αναλόγως και οι υφιστάμενες ΕΠΑ θα μετονομα-
σθούν σε Εταιρείες Διανομής Αερίου. Οι υφιστάμενες 
ΕΠΑ Θεσσαλονίκης και Θεσσαλίας μπορεί να εισφέρουν 
από κοινού τον κλάδο Διανομής ή Προμήθειας καθεμιάς 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8306 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
από αυτές, κατά το στάδιο ίδρυσης μίας κοινής ΕΔΑ ή 
νέας ΕΠΑ αντίστοιχα, στο μετοχικό κεφάλαιο της οποί-
ας μετέχουν οι ως άνω δύο εισφέρουσες εταιρείες κατ’ αναλογία της εισφοράς τους. Για τους σκοπούς του πα-
ρόντος ως κλάδοι Διανομής και Προμήθειας νοούνται 
οι ομώνυμες αυτόνομες οργανωμένες λειτουργικές μο-
νάδες των υφιστάμενων ΕΠΑ Αττικής, Θεσσαλονίκης και 
Θεσσαλίας, συμπεριλαμβανομένων των περιουσιακών 
στοιχείων καθεμιάς από τις ανωτέρω υφιστάμενες ΕΠΑ 
και των συναφών με αυτά απαιτήσεων και υποχρεώσεων 
που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των ως άνω μονάδων.»
4. Η παρ. 4 του άρθρου 80Α αντικαθίσταται ως εξής:
«4. Εντός ενενήντα (90) ημερών από τη σύσταση 
των νέων εταιρειών της παρ. 3, οι εταιρείες που έχουν 
εισφέρει τον κατά περίπτωση αποσχισθέντα κλάδο 
υποχρεούνται να μεταβιβάσουν στους μετόχους τους 
άνευ ανταλλάγματος τις μετοχές που θα κατέχουν στις 
αντίστοιχες νέες εταιρείες, κατ’ αναλογία της συμμετο-
χής τους στο μετοχικό κεφάλαιο κάθε υφιστάμενης ΕΠΑ. 
Η μεταβίβαση αυτή απαλλάσσεται από την καταβολή 
φόρου μεταβίβασης ή οποιουδήποτε άλλου φόρου ή 
τέλους ή άλλης επιβάρυνσης.»
5. Η παρ. 5 του άρθρου 80Α αντικαθίσταται ως εξής:«5. Η απόσχιση των κλάδων Διανομής ή Προμήθειας 
που προβλέπεται στις παρ. 3 και 4 πραγματοποιείται με τη διαδικασία και τους όρους του παρόντος νόμου, των 
άρθρων 68 έως 79 του κ.ν. 2190/1920 και των άρθρων 1 έως και 5 του ν. 2166/1993, κατά παρέκκλιση της πε-
ρίπτωσης ε΄ της παρ. 1 του άρθρου 1 του νόμου αυτού και με ανάλογη εφαρμογή των παρεκκλίσεων που προ-
βλέπονται στο άρθρο 98, εκτός της παρ. 3 περίπτ. θ΄ του 
άρθρου 98, η οποία δεν εφαρμόζεται στην προκειμένη 
περίπτωση. Κατά παρέκκλιση του άρθρου 1 παρ. 2 του ν. 
2166/ 1993 δεν απαιτείται η νέα εταιρεία να έχει συντάξει 
τουλάχιστον έναν ισολογισμό για δωδεκάμηνο ή μεγαλύ-
τερο χρονικό διάστημα. Στην προκείμενη περίπτωση δεν 
εφαρμόζονται τα προβλεπόμενα στο άρθρο 2 παρ. 6 του 
ν. 2166/93 σχετικά με τη μεταφορά με συγκεντρωτική 
εγγραφή στα βιβλία της νέας εταιρείας των πράξεων 
που διενεργούνται μετά την ημερομηνία σύνταξης της 
λογιστικής κατάστασης του μετασχηματισμού και μέ-
χρι την ολοκλήρωση της απόσχισης. Η κατά περίπτωση απόσχιση του κλάδου υπόκειται στις ακόλουθες ειδικές 
ρυθμίσεις:
α) Επιχορηγήσεις παγίων επενδύσεων, οι οποίες απει-
κονίζονται στον ισολογισμό της εισφέρουσας εταιρείας, 
μπορεί να μεταφέρονται στη νέα εταιρεία και δε φορο-λογούνται κατά το χρόνο της εισφοράς.
β) Η σύσταση των νέων εταιρειών απαλλάσσεται, σε 
κάθε περίπτωση, από το φόρο συγκέντρωσης κεφαλαί-ου που προβλέπεται από το άρθρο 17 του ν. 1676/1986
(Α΄ 204), κατ’ εφαρμογή του ν. 4254/2014. Επιπροσθέ-
τως, στο πλαίσιο των απαλλαγών που προβλέπει ο
ν. 2166/1993, η πιο πάνω σύσταση απαλλάσσεται και 
από το ανταποδοτικό τέλος 0,1 % υπέρ της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού του άρθρου 17 παρ. 1 του ν. 3959/2011 (Α΄ 93) και εν γένει από οποιοδήποτε άλλο φόρο, τέλος, εισφορά υπέρ τρίτων ή άλλη επιβάρυνση.γ) Δεν απαιτείται να υποβληθούν στην οικεία Δ.Ο.Υ. 
τυχόν μηδενικές δηλώσεις φόρου μεταβίβασης ακινήτων 
στις οποίες περιλαμβάνονται και δηλώσεις επίκλησης 
τυχόν χρησικτησίας, διαφοράς εκτάσεων ή άλλου τίτλου 
που δεν έχει μεταγραφεί και αυτοκινήτων.
δ) Τόσο οι εισφέρουσες όσο και οι νέες εταιρείες απαλ-
λάσσονται από την υποχρέωση καταβολής αναλογικών 
και παγίων συμβολαιογραφικών δικαιωμάτων για κάθε πράξη που απαιτείται συμβολαιογραφικός τύπος, όπως 
η σύσταση - ίδρυση νέας εταιρείας, η σύνταξη και η 
τροποποίηση καταστατικών, η κατάρτιση της σύμβασης 
απόσχισης και εισφοράς του κλάδου. Τα λοιπά συμβολαι-
ογραφικά δικαιώματα περιορίζονται στο ήμισυ των προ-
βλεπόμενων από την κείμενη νομοθεσία. Οι ανωτέρω 
συμβολαιογραφικές πράξεις απαλλάσσονται από κάθε 
φόρο, τέλος χαρτοσήμου ή οποιοδήποτε άλλο τέλος 
υπέρ του Δημοσίου και δεν οφείλεται καμία εισφορά ή δικαίωμα υπέρ οποιουδήποτε τρίτου ούτε υπέρ του Τα-
μείου Νομικών. Κατά τη σύνταξη και υπογραφή των σχε-
τικών πράξεων δεν απαιτείται παράσταση δικηγόρου.
ε) Η μεταφορά των στοιχείων ενεργητικού και παθητι-
κού, περιλαμβανομένης της μεταβίβασης εμπραγμάτων 
δικαιωμάτων σε ακίνητα, αυτοκίνητα και άλλα κινητά, 
συντελείται αυτοδικαίως, με μόνη την καταχώριση στο Γ .Ε.ΜΗ. της σύμβασης απόσχισης και του καταστατικού της νέας εταιρείας, χωρίς να απαιτείται η τήρηση οιου-δήποτε άλλου συστατικού ή αποδεικτικού τύπου.
στ) Αποθεματικά κερδών της εισφέρουσας εταιρείας, 
τα οποία μεταφέρονται στη νέα εταιρεία, δεν υπόκεινται 
σε φορολογία κατά το χρόνο της εισφοράς, εφόσον απει-
κονιστούν σε ειδικούς λογαριασμούς της νέας εταιρείας. 
Διαφορές αναπροσαρμογής της αξίας λοιπών περιου-
σιακών στοιχείων, τα οποία αφορούν τον εισφερόμενο κλάδο και απεικονίζονται στην καθαρή θέση της εισφέ-
ρουσας εταιρείας, δε φορολογούνται κατά το χρόνο της 
εισφοράς και μεταφέρονται στη νέα εταιρεία. Η αξία των 
ακινήτων τα οποία απεικονίζονται στην καθαρή θέση της 
εισφέρουσας εταιρείας που αποκτήθηκαν χωρίς κατα-
βολή τιμήματος και αφορούν τον εισφερόμενο κλάδο, δε φορολογείται κατά το χρόνο της εισφοράς και μετα-
φοράς των ακινήτων αυτών στη νέα εταιρεία.
ζ) Η ΔΕΠΑ Α.Ε. δεν υποχρεούται να υποβάλει δήλω-
ση εγγραπτέου δικαιώματος, ούτε αίτηση, ούτε αίτηση διόρθωσης ή ένσταση σχετικά με τα εμπράγματα δικαι-ώματά της στα ανωτέρω ακίνητα, κατά παρέκκλιση των άρθρων 1, 2, 6 του ν. 2308/1995 (Α΄ 114) και της παρ. 17 του άρθρου 1 του ν. 3481/2006 (Α΄ 162).
η) Δεν απαιτούνται οποιεσδήποτε κανονιστικές ή δι-
οικητικές εγκρίσεις, βεβαιώσεις, υπεύθυνες δηλώσεις, 
πιστοποιητικά και σχεδιαγράμματα για τη μεταβίβαση 
ακινήτων, ακόμα και αυτών που έχουν αποκτηθεί με 
αναγκαστική απαλλοτρίωση, κατά παρέκκλιση κάθε άλ-
λης γενικής ή ειδικής διάταξης. Μεταγραφές και λοιπές, κατά τις κείμενες διατάξεις, απαιτούμενες καταχωρίσεις 
για τη μεταβίβαση εμπράγματων δικαιωμάτων έχουν 
διαπιστωτικό χαρακτήρα, κατά παρέκκλιση κάθε άλλης 
αντίθετης διάταξης, και διενεργούνται εντός δύο (2) ετών 
από την καταχώριση στο Γ .Ε.ΜΗ. της σύμβασης απόσχι-σης και του Καταστατικού της νέας εταιρείας, χωρίς την καταβολή οποιουδήποτε τέλους ή δικαιώματος τρίτου, 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8307 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
συμπεριλαμβανομένων των αμοιβών, των παγίων και 
αναλογικών δικαιωμάτων, επιδομάτων ή άλλων τελών 
υπέρ αμίσθων και εμμίσθων υποθηκοφυλάκων και κτη-
ματολογικών γραφείων.
θ) Η σύμβαση απόσχισης, η οποία περιλαμβάνει τη 
μεταβίβαση εμπράγματων δικαιωμάτων σε ακίνητα από 
την εισφέρουσα προς τη νέα εταιρεία, χωρίς την επισύ-
ναψη σε αυτή κυρωμένων αποσπασμάτων των κτημα-
τολογικών διαγραμμάτων, όπως προβλέπεται στην παρ. 
5 του άρθρου 14 του ν. 2664/1998, η οποία προστέθηκε με την παρ. 9 του άρθρου 2 του ν. 3481/2006, είναι κατά 
τούτο έγκυρη και παράγει όλες τις έννομες συνέπειές της.
ι) Το μετοχικό κεφάλαιο της νέας εταιρείας θα προσ-
διοριστεί σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 2166/1993 
(A’ 137).
κ) Οι πράξεις που διενεργούνται μετά την ημερομηνία 
σύνταξης της λογιστικής κατάστασης του μετασχημα-
τισμού και μέχρι την ολοκλήρωση της απόσχισης και 
αφορούν τον εισφερόμενο κλάδο δεν θεωρούνται ως 
διενεργηθείσες για λογαριασμό της νέας εταιρείας, με 
αποτέλεσμα να μην προκύπτει υποχρέωση μεταφοράς 
των ποσών αυτών με συγκεντρωτική εγγραφή στα βιβλία 
της νέας εταιρείας. Αντίθετα, οι πράξεις αυτές θεωρού-νται πράξεις της εισφέρουσας εταιρείας. Αντίστοιχα, το 
λογιστικό και φορολογικό αποτέλεσμα που θα προκύψει 
κατά την εν λόγω μεταβατική περίοδο θα περιληφθεί στο 
λογιστικό και φορολογικό αποτέλεσμα της εισφέρουσας 
εταιρείας. Η νέα εταιρεία θα μεταφέρει στα βιβλία της με 
συγκεντρωτικές εγγραφές μόνο τα υπόλοιπα των λογα-ριασμών ισολογισμού του εισφερόμενου κλάδου, όπως 
προκύπτουν κατά την ημερομηνία ολοκλήρωσης της 
απόσχισης. Κατά την περίοδο μέχρι και την ολοκλήρωση 
της απόσχισης η εισφέρουσα εταιρεία δεν υποχρεούται 
για σκοπούς φορολογικούς σε διακριτή λογιστική παρα-
κολούθηση των δύο κλάδων.»
6. Η παρ. 6 του άρθρου 80Α αντικαθίσταται ως εξής:«6. Οι ΕΔΑ ή οι νέες ΕΠΑ της παρ. 3 υποκαθίστανται, 
ανεξαρτήτως του χρόνου γενέσεώς τους, σε όλα εν γένει 
τα δικαιώματα, τις υποχρεώσεις και τις έννομες σχέσεις 
της κατά περίπτωση εισφέρουσας εταιρείας που αφο-
ρούν τον εισφερόμενο κλάδο, ιδίως όσον αφορά τα 
δικαιώματα χρήσης των παγίων, και απολαμβάνουν τα φορολογικά προνόμια και ατέλειες που είχαν θεσπιστεί 
υπέρ της εισφέρουσας τον κλάδο εταιρείας. Η μεταβίβα-
ση αυτή εξομοιώνεται με καθολική διαδοχή και από την ημερομηνία της καταχώρισης στο Γ .Ε.ΜΗ. της σχετικής 
εγκριτικής απόφασης η εισφέρουσα τον κλάδο εταιρεία 
απαλλάσσεται από κάθε υποχρέωση έναντι οποιουδή-
ποτε τρίτου, περιλαμβανομένου του Δημοσίου και των 
ασφαλιστικών ταμείων, η οποία αφορά τον εισφερόμενο 
κλάδο Διανομής ή Προμήθειας, ως προς τις οποίες υπο-καθίσταται κατά τα ανωτέρω η αντίστοιχη ΕΔΑ ή η νέα 
ΕΠΑ. Η νέα εταιρεία απαλλάσσεται από υποχρεώσεις, 
τίτλους ή δικαιώματα που είναι αμεταβίβαστα, με νόμο ή 
σύμβαση, ή αφορούν τα πάγια των δικτύων που παραμέ-
νουν στην κυριότητα της ΔΕΠΑ ΑΕ, κατά τους ορισμούς 
των διατάξεων του άρθρου 80Β. Οποιοσδήποτε λογι-
στικός ή φορολογικός χειρισμός διενεργήθηκε από την 
εισφέρουσα εταιρεία, που αφορά τον κλάδο διανομής ή προμήθειας και ενέχει μελλοντικά οφέλη ή βάρη, μετα-
φέρεται συνεπεία της απόσχισης στην απορροφώσα τον 
κλάδο ΕΔΑ ή νέα ΕΠΑ, προς όφελος ή εις βάρος αυτής.»
7. Στην παρ. 7 του άρθρου 80Α πριν από τη λέξη «ΕΔΑ» 
τίθενται οι λέξεις «νέα εταιρεία».
8. Οι παρ. 8, 9 και 10 του άρθρου 80Α αντικαθίστανται 
ως εξής:
«8. Κάθε μορφής διοικητικές άδειες, εγκρίσεις και 
παραχωρήσεις που έχουν χορηγηθεί στην εισφέρουσα 
εταιρεία, σχετικά με τον εισφερόμενο κλάδο Διανομής ή 
Προμήθειας, μεταβιβάζονται αυτοδικαίως στην απορρο-
φώσα τον κλάδο ΕΔΑ ή νέα ΕΠΑ. Τα υπέρ κάθε κλάδου 
υφιστάμενα κατά την έναρξη ισχύος του νόμου αυτού 
φορολογικά, δικονομικά ή άλλα προνόμια ή δικαιώματα 
απαλλοτριώσεως, συμπεριλαμβανομένων των διατάξε-
ων των άρθρων 7 και 8 του ν. 2364/1995 (A΄ 252) και των 
κατ’ εξουσιοδότησή του διοικητικών πράξεων, παραμέ-
νουν σε ισχύ και εφαρμόζονται αναλόγως και υπέρ των 
αντίστοιχων νέων εταιρειών που συνιστώνται δυνάμει 
του παρόντος.
9. Με την επιφύλαξη των διατάξεων των άρθρων 5 έως 
10 του ν. 3959/2011 (Α΄ 93), μπορεί να συγχωνεύονται 
τόσο οι νέες ΕΠΑ μεταξύ τους, όσο και οι ΕΔΑ μεταξύ 
τους, σύμφωνα με τις διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας. 
Η κατά τα ανωτέρω συγχώνευση μπορεί να πραγματο-ποιηθεί και μεταξύ των υφιστάμενων ΕΠΑ που δραστη-
ριοποιούνται σε διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές και 
πριν από την έναρξη της διαδικασίας του νομικού και 
λειτουργικού διαχωρισμού που προβλέπεται στην παρ. 
3, κατόπιν απόφασης των αρμόδιων εταιρικών οργάνων 
τους. Για τη συγχώνευση αυτή εφαρμόζονται οι διατά-
ξεις των άρθρων 68 έως 77 του κ.ν. 2190/1920 και 1 έως 
5 του ν. 2166/1993, καθώς και αναλόγως οι διατάξεις 
των παρ. 4, 5, 6, 7 και 8 του παρόντος. Σε περίπτωση 
συγχώνευσης, οι ΕΔΑ και οι νέες ΕΠΑ υποχρεούνται, 
ύστερα από απόφαση της Ρ .Α.Ε., να τηρούν διακριτούς 
λογαριασμούς, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 
89 για τις δραστηριότητες Διανομής ή προμήθειας ανά γεωγραφική περιοχή.
10. Η ΔΕΠΑ Α.Ε. κατά το στάδιο ίδρυσης της ΕΔΑ για 
την κάλυψη της Λοιπής Ελλάδας, υποχρεούται κατά τη 
συγκρότηση νέας διαχείρισης του δικτύου διανομής να 
προβεί στο νομικό διαχωρισμό της δραστηριότητας Δι-
αχείρισης του Δικτύου Διανομής Λοιπής Ελλάδος από 
τις λοιπές δραστηριότητες της κάθετα ολοκληρωμένης επιχείρησής της με την εισφορά του κλάδου Διανομής, 
κατά το στάδιο ίδρυσης της ΕΔΑ, στην οποία η ΔΕΠΑ Α.Ε. 
θα διατηρήσει το σύνολο των μετοχών, σύμφωνα με τις 
διατάξεις του παρόντος και του κ.ν. 2190/1920 και κατ’ 
ανάλογη εφαρμογή των παρ. 3 και 5 έως 9 του παρόντος. 
Για τους σκοπούς του παρόντος, ως κλάδος Διανομής 
νοείται η αντίστοιχη αυτόνομη οργανωμένη λειτουργική 
μονάδα της ΔΕΠΑ ΑΕ, συμπεριλαμβανομένων των περι-
ουσιακών στοιχείων της ΔΕΠΑ Α.Ε. και των συναφών με 
αυτά απαιτήσεων και υποχρεώσεων που εμπίπτουν στην 
αρμοδιότητα της ως άνω μονάδας. Η ΕΔΑ του Δικτύου 
Διανομής Λοιπής Ελλάδος υποχρεούται, ως Διαχειριστής 
του Δικτύου Λοιπής Ελλάδος, να τηρεί διακριτούς λογα-
ριασμούς για κάθε μία από τις δραστηριότητες Διανομής 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8308 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
και Διαχείρισης στις γεωγραφικές περιοχές της Νοτίου 
και της Βορείου Ελλάδος. Οι δραστηριότητες Διανομής 
σε επιμέρους γεωγραφικές περιοχές της Νοτίου και της 
Βορείου Ελλάδος μπορεί να εισφέρονται ως διακριτοί 
κλάδοι σε άλλη ΕΔΑ κατά το στάδιο ίδρυσής της, κατ’ 
ανάλογη εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος.»
9. Στο τέλος της παρ. 11 του άρθρου 80Α οι λέξεις 
«κατόπιν της σύστασής τους κατά τις διατάξεις του πα-
ρόντος» αντικαθίστανται με τις εξής λέξεις: «που προκύ-
πτουν σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος άρθρου.».
10. Στο τέλος της παρ. 12 του άρθρου 80Α μετά τις 
λέξεις «στις υφιστάμενες ΕΠΑ» διαγράφονται οι λέξεις 
«,εφαρμόζονται αναλόγως και υπέρ των συνιστώμενων 
με το παρόν ΕΔΑ» και προστίθεται η εξής φράση: «και 
στη ΔΕΠΑ Α.Ε., εφαρμόζονται αναλόγως και υπέρ των 
ΕΔΑ που προκύπτουν σύμφωνα με τις διατάξεις του πα-ρόντος άρθρου.».
11. Οι παρ. 13, 14 και 15 του άρθρου 80Α αντικαθί-
στανται ως εξής:
«13. Οι διαδικασίες διαγωνισμών έργων, προμηθειών 
ή υπηρεσιών, οι οποίοι προκηρύχθηκαν από τις υφιστά-
μενες ΕΠΑ ή τη ΔΕΠΑ Α.Ε. πριν από την απόσχιση του 
εισφερόμενου κλάδου και αφορούν δραστηριότητες 
που αποσχίζονται και εισφέρονται στις νέες εταιρείες, 
μετά την ολοκλήρωση του μετασχηματισμού αναλαμβά-
νονται και συνεχίζονται από τη νέα εταιρεία, σύμφωνα 
με την οικεία διακήρυξη. Η ανάθεση και σύναψη των 
συμβάσεων του προηγούμενου εδαφίου γίνεται με χω-ριστές συμβάσεις από τις νέες ΕΠΑ, τη ΔΕΠΑ ΑΕ και τις ΕΔΑ κατά το μέρος που τις αφορά.
14. Το προσωπικό που απασχολείται με σύμβαση εξαρ-
τημένης εργασίας αορίστου χρόνου στον εισφερόμενο 
κλάδο Διανομής ή Προμήθειας των υφιστάμενων ΕΠΑ 
Αττικής, Θεσσαλονίκης και Θεσσαλίας και της ΔΕΠΑ 
Α.Ε. μεταφέρεται κατά την απόσχιση του εισφερόμενου κλάδου στη νέα εταιρεία στην οποία εισφέρεται. Η με-
ταφορά είναι υποχρεωτική και λαμβάνει χώρα με την 
επίδοση σχετικής ατομικής πρόσκλησης της αρμόδιας διεύθυνσης προσωπικού της εισφέρουσας εταιρείας.
15. Με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου των 
εταιρειών που έχουν εισφέρει τον κατά περίπτωση απο-
σχισθέντα κλάδο, που εκδίδεται εντός προθεσμίας τριά-
ντα (30) ημερών από τη σύσταση των αντίστοιχων νέων 
εταιρειών, μεταφέρονται στις αντίστοιχες νέες εταιρείες 
όσοι από το προσωπικό της εταιρείας, που έχει εισφέρει 
τον κατά περίπτωση αποσχισθέντα κλάδο, διαθέτουν 
επαγγελματική εμπειρία, ειδικότητα ή προσόντα είτε 
συναφή με τις δραστηριότητες της νέας εταιρείας είτε 
απαραίτητα για τη λειτουργία ή και την υποστήριξη των 
δραστηριοτήτων των νέων εταιρειών, λαμβανομένων 
υπόψη των υπηρεσιακών και λειτουργικών αναγκών 
της ΔΕΠΑ Α.Ε. και των εταιρειών που έχουν εισφέρει τον κατά περίπτωση αποσχισθέντα κλάδο. Η μεταφορά του 
ανωτέρω προσωπικού, στις αντίστοιχες νέες εταιρίες, 
είναι υποχρεωτική. Ειδικότερα για τη ΔΕΠΑ Α.Ε. η ως άνω 
προθεσμία των 30 ημερών παρατείνεται κατά ένα (1) 
ημερολογιακό έτος.»
12. Στο τέλος της παρ. 16 του άρθρου 80Α προστίθε-
νται τα εξής δύο εδάφια: «Η απόσχιση των κλάδων Διανομής ή Προμήθειας που 
προβλέπεται στις διατάξεις των παρ. 3 και 4 δεν αποτε-
λεί αυτή καθ’ αυτήν λόγο απόλυσης εργαζομένων. Οι 
νέες και οι υφιστάμενες εταιρείες δεν μπορεί για χρονική 
περίοδο πέντε (5) ετών από την ολοκλήρωση της από-
σχισης να προβούν σε απολύσεις των εργαζομένων που 
προέρχονται από τις υφιστάμενες ΕΠΑ και τη ΔΕΠΑ Α.Ε. 
και απασχολούνται με συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας, 
παρά μόνο για σπουδαίο λόγο».
13. Η παρ. 17 του άρθρου 80Α αντικαθίσταται ως εξής:
«17. Για χρονικό διάστημα πέντε (5) ετών από την έναρ-
ξη λειτουργίας της νέας εταιρείας και για τη διευκόλυνση 
της πλήρους ανάπτυξης των δικών της υπηρεσιών, η 
εισφέρουσα εταιρεία, είτε πρόκειται για τη ΔΕΠΑ Α.Ε. 
είτε για τις υφιστάμενες ΕΠΑ Αττικής, Θεσσαλονίκης 
και Θεσσαλίας, μπορεί να υποστηρίζει τη λειτουργία 
της νέας εταιρείας παρέχοντάς της υπηρεσίες, έναντι 
εύλογου ανταλλάγματος που θα καλύπτει το πλήρες 
κόστος παροχής τους και θα εγκρίνεται από τη Ρ .Α.Ε.. 
Η παροχή υπηρεσιών των ΕΔΑ προς τη ΔΕΠΑ Α.Ε. επι-
τρέπεται όσον αφορά τη σχέση που δημιουργεί η ιδι-
οκτησία των παγίων από τη ΔΕΠΑ Α.Ε., σε συνδυασμό 
με την ανάληψη των εργασιών ανάπτυξης και εκμετάλ-λευσης των παγίων από τις ΕΔΑ. Πέραν των ανωτέρω, η παροχή υπηρεσιών μεταξύ των ΕΔΑ και οποιουδήποτε 
ανταγωνιστικού μέρους των Κάθετα Ολοκληρωμένων 
Επιχειρήσεων στις οποίες ανήκουν επιτρέπεται μόνο στα 
πλαίσια των ισότιμων σχέσεων που θα έχουν οι ΕΔΑ με όλους τους παραγωγούς και προμηθευτές της αγοράς. Η παροχή των υπηρεσιών της παρούσας παραγράφου 
επιτρέπεται μόνο εφόσον: (α) δεν περιορίζει, στρεβλώνει 
ή παρεμποδίζει τον ανταγωνισμό και (β) οι όροι και οι 
προϋποθέσεις παροχής των εν λόγω υπηρεσιών έχουν προηγουμένως εγκριθεί από τη Ρ .Α.Ε..»
14. Στο πρώτο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 80Β το 
ρήμα «συστήνονται» αντικαθίσταται με το ρήμα «προ-κύπτουν».
15. Από το πρώτο εδάφιο των παρ. 1 και 3 του άρθρου 
80Γ διαγράφεται το ρήμα «συστήνονται» και τίθεται το ρήμα «προκύπτουν»
Άρθρο 30
Τροποποίηση του άρθρου 81 του ν. 4001/2011
Στο άρθρο 81 του ν. 4001/2011, όπως το άρθρο αυτό 
αντικαταστάθηκε με την παρ. 1 του άρθρου 9 της υπο-παραγράφου Β1 της παρ. β΄ του άρθρου 2 του ν. 4336/ 2015, επέρχονται οι εξής τροποποιήσεις:
1. Στην παρ. 1 προστίθεται δεύτερο εδάφιο, ως εξής:
«Η Προμήθεια σε μη Επιλέγοντες Πελάτες διενεργείται 
σύμφωνα με τους όρους και τις προϋποθέσεις του άρ-θρου 21 του ν. 3428/2005 (A΄ 313).»
2. Μετά την παρ. 2 προστίθεται παρ. 3 ως εξής με ανα-
ρίθμηση των παραγράφων 3 και 4 σε 5 και 6, αντίστοιχα:
«3. Σε περίπτωση εξόδου από την αγορά, λόγω υπαι-
τιότητας του Προμηθευτή, ο οποίος εξυπηρετούσε Πε-
λάτες που δεν είναι Μεγάλοι Πελάτες, οι Κάτοχοι Άδειας 
Προμήθειας οι οποίοι δεν τροφοδοτούν μόνο Μεγάλους 
Πελάτες οφείλουν, κατόπιν εντολής του ΔΕΣΦΑ Α.Ε., να 
παρέχουν αδιαλείπτως Φυσικό Αέριο στους Πελάτες που 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8309 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
δεν είναι Μεγάλοι Πελάτες του προηγούμενου Προμη-
θευτή. Για την εκπλήρωση της υποχρέωσης αυτής ο κά-
τοχος της Άδειας Προμήθειας αποζημιώνεται πλήρως, 
όπως προβλέπεται στην άδειά του.»
Άρθρο 31
Τροποποίηση του άρθρου 82 του ν. 4001/2011
Στο άρθρο 82, όπως το άρθρο αυτό αντικαταστάθηκε 
τελικώς με το άρθρο 5 της υποπαραγράφου Β1 της παρ. 
β΄ του άρθρου 2 του ν. 4336/2015 και το άρθρο 16 του 
ν. 4337/2015 (A΄ 129), επέρχονται οι εξής τροποποιήσεις:
1. Η παρ. 3 αντικαθίσταται ως εξής:
«3. Πελάτες, περιλαμβανομένων των Οικιακών, που 
είναι εγκατεστημένοι εντός των γεωγραφικών περιοχών 
που ανήκουν στην αρμοδιότητα των Υφιστάμενων ΕΠΑ 
και δεν έχουν ακόμη καταστεί Επιλέγοντες, σύμφωνα με 
τις διατάξεις της παρ. 1 ούτε έχουν ακόμη συνδεθεί με 
το Δίκτυο, μπορούν να απευθύνουν έγγραφη εκδήλωση 
ενδιαφέροντος σύνδεσης με το Δίκτυο προς τις εκάστοτε 
Υφιστάμενες ΕΠΑ ή τις ΕΔΑ που προκύπτουν σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 80Α. Οι Υφιστάμενες ΕΠΑ ή 
οι ΕΔΑ, οφείλουν εντός προθεσμίας ενός μηνός από την 
ως άνω εκδήλωση ενδιαφέροντος να γνωστοποιήσουν 
εγγράφως προς τον ενδιαφερόμενο πελάτη εάν είναι εφι-
κτή η πραγματοποίηση του έργου σύνδεσης εντός τριών 
(3) μηνών, σύμφωνα με το εγκεκριμένο πρόγραμμα ανά-
πτυξης. Εφόσον η σύνδεση είναι εφικτή, κοινοποιείται 
στον ενδιαφερόμενο εντός της ως άνω προθεσμίας του ενός μηνός και η προσφορά σύνδεσης.»
2. Στην εισαγωγική διάταξη της παρ. 4 και στο πρώτο 
εδάφιο της παρ. 8 τίθεται η λέξη «Υφιστάμενες» πριν από 
τη λέξη «ΕΠΑ» και το ρήμα «συστήνονται» αντικαθίστα-ται με το ρήμα «προκύπτουν». 
Άρθρο 32
Τροποποίηση της παρ. 6 του άρθρου 87 τουν. 4001/2011
Στην παρ. 6 του άρθρου 87 του ν. 4001/2011, όπως το 
άρθρο αυτό αντικαταστάθηκε με το άρθρο 6 της υπο-
παραγράφου Β1 της παρ. β΄ του άρθρου 2 του ν. 4336/ 
2015, προστίθεται μετά τις λέξεις «το κόστος χρήσης του 
Συστήματος Φυσικού Αερίου» η φράση «, καθώς και του 
Δικτύου Διανομής, τα οποία χρησιμοποιούνται».
Άρθρο 33
Τροποποίηση του άρθρου 8 της υποπαραγρά-φου Β1 της παρ. Β΄ του άρθρου 2 τουν. 4336/2015
Στο άρθρο 8 της υποπαραγράφου Β1 της παρ. β΄ του 
άρθρου 2 του ν. 4336/2015 επέρχονται οι εξής τροπο-
ποιήσεις: 
1. Στο τέλος της παρ. 2 προστίθεται το εξής εδάφιο:
«Ειδικά για πελάτες που τροφοδοτούνται μέσω δια-
συνδεδεμένων δικτύων διανομής το μέσο σταθμισμένο 
τέλος διανομής εισπράττεται από τους Διαχειριστές των 
διασυνδεδεμένων δικτύων αναλόγως προς την επένδυ-ση που πραγματοποιήθηκε για τη σύνδεση του εν λόγω πελάτη.»2. Η παρ. 3 αντικαθίσταται ως εξής:
«3. Με την έκδοση των Αδειών Διανομής που προβλέ-
πονται στο άρθρο 80Γ του ν. 4001/2011, καταργούνται 
αυτοδικαίως οι ρυθμίσεις των Αδειών Διανομής που 
έχουν χορηγηθεί στις Υφιστάμενες ΕΠΑ δυνάμει των 
διατάξεων του ν. 2364/1995 μόνο κατά το μέρος που 
αφορούν τη διαχείριση του Δικτύου Διανομής. Οι ως 
άνω άδειες συνεχίζουν να ισχύουν για την Προμήθεια 
Φυσικού Αερίου μέχρι την έκδοση των νέων Αδειών 
Προμήθειας στις νέες ΕΠΑ, κατά τα προβλεπόμενα στις διατάξεις της παρ. 4.»
3. Η παρ. 4 αντικαθίσταται ως εξής: «4. Κατόπιν του λειτουργικού διαχωρισμού που λαμ-
βάνει χώρα κατά τις διατάξεις του άρθρου 80Α του ν. 
4001/2011 χορηγείται στις νέες ΕΠΑ, σύμφωνα με τις 
διατάξεις του άρθρου 81 του ν. 4001/2011, Άδεια Προμή-
θειας εντός έξι (6) μηνών από την έκδοση της Άδειας Δια-
νομής στις ΕΔΑ που προκύπτουν σύμφωνα με τις διατά-
ξεις του άρθρου 80Α του ν. 4001/2011. Μέχρι την έκδοση 
Άδειας Προμήθειας του προηγούμενου εδαφίου στις 
νέες ΕΠΑ, αυτές, είτε πρόκειται για τις Υφιστάμενες ΕΠΑ που έχουν συσταθεί κατά τις διατάξεις του ν. 2364/1995 και εισέφεραν τον κλάδο διανομής σε νέα εταιρεία, είτε 
για τις νέες εταιρίες προμήθειας που συνιστώνται με 
απόσχιση του κλάδου προμήθειας από τις Υφιστάμενες 
ΕΠΑ, μπορούν να ασκούν τη δραστηριότητα προμήθειας 
φυσικού αερίου σε Πελάτες που καθίστανται Επιλέγοντες 
κατά τις διατάξεις του παρόντος. Η Ρ .Α.Ε., στο πλαίσιο 
των αρμοδιοτήτων της κατά τα άρθρα 23 και 83 του ν. 
4001/2011, μπορεί να επιβάλει στις Υφιστάμενες και Νέες 
ΕΠΑ μέτρα και όρους, οι οποίοι κρίνονται αναγκαίοι προ-
κειμένου να διασφαλίζεται η προστασία των Πελατών και 
η εύρυθμη λειτουργία της αγοράς, μέχρι την έκδοση των 
Αδειών Προμήθειας. Τα μέτρα αυτά δεν μπορεί να περι-
ορίζουν τη γεωγραφική επέκταση των δραστηριοτήτων 
προμήθειας των Υφιστάμενων και Νέων ΕΠΑ σε Πελάτες 
που καθίστανται Επιλέγοντες δυνάμει του άρθρου 82 και 
βρίσκονται εκτός των γεωγραφικών ορίων των αδειών 
που είχαν χορηγηθεί στις ΕΠΑ δυνάμει των διατάξεων 
του ν. 2364/1995.»
Άρθρο 34
Καταργούμενες διατάξεις
1. Καταργείται η υποπαράγραφος ΙΓ 6 της παραγράφου 
ΙΓ΄ του ν. 4254/2014 (Α΄ 85)
2. Καταργούνται, η υποπερίπτωση γγ΄ της περίπτωσης 
α΄ της υποπαραγράφου α1 και η υποπερίπτωση ββ΄ της περίπτωσης β΄ της υποπαραγράφου α1΄ της παραγρά-φου 10 του άρθρου 8 του ν. 3468/2006 (Α΄ 129).
3. Καταργούνται τα δύο τελευταία εδάφια της πε-
ρίπτωσης β΄ της παραγράφου 3 του άρθρου 13 του
ν. 3468/2006 (Α΄ 129).
4. Καταργείται η περίπτωση δ΄ της παραγράφου 3 του 
άρθρου 13 του ν. 3468/2006 (Α΄ 129) .
5. Καταργείται από έναρξης ισχύος του παρόντος νό-
μου το άρθρο 1 της υποπαραγράφου Β1 της παραγρά-
φου Β΄ του άρθρου 2 του ν. 4336/2015.
6. Από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου καταρ-
γείται κάθε άλλη διάταξη που ρυθμίζει με τρόπο διαφο-
ρετικό τα θέματα που ρυθμίζονται με τον παρόντα νόμο.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8310 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ
Άλλες διατάξεις
Άρθρο 35
Ισλαμικό Τέμενος Αθηνών
1. Τροποποιείται το π.δ. της 20.9.1995 «Έγκριση πολε-
οδομικής μελέτης αναθεώρησης και επέκτασης τμημά-
των των δήμων Αθηναίων, Αγίου Ιωάννη Ρέντη, Αιγάλεω, 
Περιστερίου και Ταύρου (περιοχή Ελαιώνα, Ν. Αττικής)» (Δ΄1049), ως εξής:
α. Εγκρίνεται η τροποποίηση του ρυμοτομικού σχεδίου 
της πολεοδομικής ενότητας «Ελαιώνα», όπως αυτό είχε 
εγκριθεί με το προεδρικό διάταγμα της 11.2.1991 (Δ΄ 
74) και είχε αναθεωρηθεί με το παραπάνω προεδρικό 
διάταγμα της 20.9.1995, με το διαχωρισμό του Ο.Τ. 25 με 
οδό πλάτους 5,50 μ. και την εξ’ αυτού δημιουργία δύο 
αυτοτελών οικοδομικών τετραγώνων με την ονομασία 
Ο.Τ. 25 και Ο.Τ. 25A, όπως αυτά αποτυπώνονται πλέον 
στο με στοιχεία Τ-1 τοπογραφικό διάγραμμα σε κλίμα-κα 1:1.000, το οποίο θεωρήθηκε από τον Προϊστάμενο της Διεύθυνσης Σχεδιασμού Μητροπολιτικών Αστικών 
και Περιαστικών Περιοχών, του Υπουργείου Περιβάλ-
λοντος και Ενέργειας, συνοδεύει την παρούσα ρύθμιση 
και αντίτυπό του δημοσιεύεται σε φωτοσμίκρυνση με 
τον παρόντα νόμο.
β. Στον κοινόχρηστο χώρο του νέου Ο.Τ. 25A διαμορ-
φώνονται παιδική χαρά, χώρος πρασίνου, καθώς και οι 
αναγκαίες κοινόχρηστες υπαίθριες θέσεις στάθμευσης 
για την εξυπηρέτηση της λειτουργίας του Τεμένους, όπως 
αυτά απεικονίζονται στο με στοιχεία Τ-2 διάγραμμα δια-
μόρφωσης σε κλίμακα 1:1.000, το οποίο θεωρήθηκε ως 
άνω από τον Προϊστάμενο της Διεύθυνσης Σχεδιασμού Μητροπολιτικών Αστικών και Περιαστικών Περιοχών, 
συνοδεύει την παρούσα και αντίτυπό του δημοσιεύεται 
σε φωτοσμίκρυνση με τον παρόντα νόμο.
2. Στην παράγραφο 1 του άρθρου 3 του ν. 3512/2006 
(Α΄264), όπως αυτή αντικαταστάθηκε με την περίπτωση 
ii της παραγράφου 5 του άρθρου 29 του ν. 4014/2011 
(Α΄209) και το συνοδεύον τοπογραφικό διάγραμμα αντι-
καταστάθηκε με το άρθρο 34 του ν. 4327/2015 (Α΄50), 
αντικαθίσταται η φράση «Ο.Τ. 25» από τη φράση «Ο.Τ. 
25A» και διαγράφεται η φράση «μέσω της κατάλληλης 
προς τούτο μετασκευής υφισταμένων κτηρίων». Στο τέ-
λος της αυτής παραγράφου, προστίθεται νέο εδάφιο ως 
εξής: «Τα υφιστάμενα κτίρια στην έκταση του Ο.Τ. 25A 
κατεδαφίζονται υποχρεωτικά με ευθύνη και επίβλεψη 
της Διεύθυνσης Κτηριακών Υποδομών της Γενικής Γ ραμ-
ματείας Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών, Μετα-
φορών και Δικτύων.».
3. Η παράγραφος 3 του άρθρου 3 του ν. 3512/2006 
αντικαθίσταται ως εξής: 
«Η από 25.11.2011 εγκριθείσα μελέτη (ΕΥΔΕΚ οικ.819) 
της παραγράφου 2 επέχει θέση έγκρισης και άδειας δό-
μησης και τυχόν τροποποιήσεις αυτής επέχουν θέση 
αναθεώρησής της. Η εκπόνηση και υλοποίηση των με-
λετών αυτών γίνεται σύμφωνα με τους όρους και πε-
ριορισμούς δόμησης που καθορίζονται με το π.δ. της 
20.9.1995 (Δ΄1049) και κατά παρέκκλιση από τις λοιπές κείμενες γενικές και ειδικές διατάξεις. Η σύνδεση με τα δίκτυα κοινής ωφέλειας γίνεται μετά από έγγραφο της 
Διεύθυνσης Κτιριακών Υποδομών της Γενικής Γ ραμματεί-
ας Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών, Μεταφορών 
και Δικτύων, στο οποίο διαπιστώνεται η πιστή εφαρμογή 
των μελετών.»
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8311 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8312 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8313 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
Άρθρο 36
Τροποποίηση του όρου 8.1 (γ) περίπτωση (ii) του Παραρτήματος 1 της από 26 Ιουνίου 2013 Συμφωνίας Φιλοξενούσας Χώρας (Host Government Agreement) μεταξύ της Ελληνι-κής Δημοκρατίας και της Εταιρίας Trans Adriatic Pipeline AG σχετικά με το έργο του Διαδριατι-κού Αγωγού (TAP), όπως αυτή κυρώθηκε με το ν. 4217/2013 (Α΄ 267)
Κυρώνεται και αποκτά ισχύ νόμου η από 15 Ιουνίου 
2016 τροποποίηση του όρου 8.1(γ) περίπτωση (ii) του 
Παραρτήματος 1 της από 26 Ιουνίου 2013 Συμφωνίας 
Φιλοξενούσας Χώρας (Host Government Agreement) 
μεταξύ της Ελληνικής Δημοκρατίας και της Εταιρίας Trans 
Adriatic Pipeline AG σχετικά με το έργο του Διαδριατικού 
Αγωγού (TAP), όπως αυτή κυρώθηκε με το ν. 4217/2013 
(Α΄ 267), το κείμενο της οποίας, σε πρωτότυπο στην ελ-ληνική και αγγλική γλώσσα, έχει ως εξής:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8314 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8315 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
42
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8316 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8317 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8318 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
Άρθρο 37
Κάλυψη έκτακτων αναγκών σε προσωπικό στη «Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (Ρ .Α.Ε.)» και στο «Λειτουργό Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας Ανώνυμη Εταιρεία (ΛΑΓΗΕ ΑΕ)»
1. Για την αποτελεσματική ανταπόκρισή της στις 
απαιτήσεις του ρυθμιστικού της έργου, την κάλυψη 
των αναγκών που προκύπτουν από τη διεξαγωγή των 
ανταγωνιστικών διαδικασιών υποβολής προσφορών και 
την αξιολόγηση των αιτήσεων που υποβάλλονται στο 
πλαίσιο αυτών, η Ρ .Α.Ε. δύναται, κατά παρέκκλιση κάθε 
γενικής και ειδικής διάταξης, να συνάψει είκοσι (20) συμ-
βάσεις έργου ή εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου 
χρόνου, με ημερομηνία λήξης αυτών την 30.6.2018. Η 
πρόσληψη γίνεται από τον Πρόεδρο της Ρ .Α.Ε.. Για το 
προσλαμβανόμενο προσωπικό με συμβάσεις εργασί-
ας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου εφαρμόζονται 
αναλογικά οι διατάξεις της παρ. 6 του άρθρου 5 του 
ν.  3297/2004 (Α΄ 259), όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει. 
Η παροχή υπηρεσιών από το προσλαμβανόμενο προ-
σωπικό της παραγράφου αυτής δεν γεννά οποιοδήποτε 
δικαίωμα αποζημίωσης ή άλλη αξίωση ή προνόμιο μετά 
τη λήξη των συμβάσεων αυτών. Σε περίπτωση πρόωρης 
λήξης των ως άνω Συμβάσεων, οι Συμβάσεις αυτές μπο-
ρούν να αντικαθίστανται με νέες με ημερομηνία λήξης την 30.6.2018.
Οι δαπάνες που προκαλούνται από την εφαρμογή των 
διατάξεων της παραγράφου αυτής βαρύνουν αποκλει-
στικά τον προϋπολογισμό της Ρ .Α.Ε.. 
2. Για την κάλυψη των αναγκών που προκύπτουν από: 
α) τη θέση σε λειτουργία και την υποστήριξη του νέου 
καθεστώτος στήριξης των σταθμών παραγωγής ηλεκτρι-
κής ενέργειας από ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ, β) την Ειδική Αγορά Εγγυήσεων Προέλευσης σύμφωνα με τις διατάξεις των 
άρθρων 15 έως και 18 του ν. 3468/2006 και γ) την ορ-
γάνωση και τη διεξαγωγή των δημοπρασιών πώλησης προθεσμιακών προϊόντων ηλεκτρικής ενέργειας με φυ-σική παράδοση (NOME) σύμφωνα με τις ρυθμίσεις των 
άρθρων 133 έως και 141 του ν. 4389/2016 (Α΄ 94), καθώς 
και τη λειτουργία της αντίστοιχης δευτερογενούς αγοράς 
και της συμπληρωματικής εκκαθάρισης, ο Λειτουργός 
της Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΛΑΓΗΕ ΑΕ) δύναται, 
κατά παρέκκλιση κάθε γενικής και ειδικής διάταξης, να συνάψει είκοσι πέντε (25) συμβάσεις έργου ή εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου με διετή διάρκεια. 
Η πρόσληψη γίνεται από το Διοικητικό Συμβούλιο της 
εταιρείας. Η παροχή υπηρεσιών στις θέσεις αυτές δεν 
γεννά οποιοδήποτε δικαίωμα αποζημίωσης ή άλλη αξί-ωση ή προνόμιο μετά τη λήξη των συμβάσεων. 
Άρθρο 38
Θέματα για την ενίσχυση της λειτουργικήςανεξαρτησίας της «Ρυθμιστικής
Αρχής Ενέργειας (Ρ .Α.Ε.)»
1. Για τη στελέχωση της Γ ραμματείας της Ρ .Α.Ε., πέραν 
των θέσεων που έχουν έως σήμερα προβλεφθεί στο 
ν. 2773/1999 και σε άλλες διατάξεις, συνιστώνται επι-
πλέον είκοσι επτά (27) θέσεις προσωπικού, που κατα-
νέμονται ως εξής:Α. Είκοσι έξι (26) θέσεις με σχέση εργασίας ιδιωτικού 
δικαίου αορίστου χρόνου που διακρίνονται σε:
αα) δώδεκα (12) θέσεις ειδικού επιστημονικού προ-
σωπικού με τα προσόντα της παρ. 2 του άρθρου 25 του 
ν.1943/1991, καθώς και όσα ειδικότερα καθορίζονται 
στον Κανονισμό Εσωτερικής Λειτουργίας και Διαχείρισης 
της Ρ .Α.Ε..
ββ) δεκατέσσερις (14) θέσεις διοικητικού προσωπικού 
εκ των οποίων έξι (6) θέσεις Πανεπιστημιακής Εκπαίδευ-
σης (ΠΕ), τέσσερις (4) θέσεις κατηγορίας (ΔΕ) Διοικητικών 
Γ ραμματέων, δύο (2) θέσεις κατηγορίας (ΤΕ) ειδικότητας 
Πληροφορικής (σχεδιασμού λογισμικού και εφαρμογών) 
ή Ηλεκτρονικών Υπολογιστικών Συστημάτων, καθώς και 
δύο (2) θέσεις κατηγορίας ΥΕ με τα προσόντα πρόσλη-
ψης του διοικητικού προσωπικού που καθορίζονται στον 
Κανονισμό Εσωτερικής Λειτουργίας και Διαχείρισης της Ρ .Α.Ε..
Β. Μία (1) θέση Νομικού Συμβούλου, πλήρους και απο-
κλειστικής απασχόλησης, ο οποίος προσλαμβάνεται με πάγια αντιμισθία με απόφαση του Προέδρου της Ρ .Α.Ε., 
σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στις δια-
τάξεις του δεύτερου εδαφίου της παραγράφου 5 του 
άρθρου 7 του ν. 2773/1999. Η θέση καταλαμβάνεται από 
δικηγόρο στον Άρειο Πάγο, με συνολική ενεργή δικη-
γορική προϋπηρεσία τουλάχιστον δεκαπέντε (15) ετών και με ειδικότερα προσόντα που θα καθορίζονται στην 
πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος. Οι αποδοχές 
για την παροχή των υπηρεσιών του νομικού συμβούλου 
καθορίζονται με την κοινή υπουργική απόφαση της πα-ραγράφου 2. H σύμβαση του νομικού συμβούλου λήγει με τη λήξη της θητείας του Προέδρου. Καθήκοντα του νομικού συμβούλου είναι η παροχή στον Πρόεδρο και την Ολομέλεια της Ρ .Α.Ε., νομικών συμβουλών και γνω-
μοδοτήσεων και γενικά κάθε είδους νομικών υπηρεσιών, 
σύμφωνα με τον Κώδικα περί Δικηγόρων, καθώς και η 
δικαστική εκπροσώπηση της Αρχής κατόπιν εντολής του 
Προέδρου της Ρ .Α.Ε.. Ο νομικός σύμβουλος δύναται να συμμετέχει στις συνεδριάσεις της Ολομέλειας της Ρ .Α.Ε., 
κατόπιν εντολής του Προέδρου, χωρίς δικαίωμα ψήφου. 
Οι ειδικότερες αρμοδιότητες του νομικού συμβούλου 
καθορίζονται στον Κανονισμό Εσωτερικής Λειτουργίας και Διαχείρισης της Ρ .Α.Ε..
Ο νομικός σύμβουλος υπάγεται απευθείας στον Πρό-
εδρο της Ρ .Α.Ε. και δεν επιτρέπεται, για όσο χρόνο παρέ-
χει νομικές υπηρεσίες στη Ρ .Α.Ε., να παρέχει αντίστοιχες υπηρεσίες με οποιαδήποτε έννομη σχέση σε φυσικά ή 
νομικά πρόσωπα που έχουν σχέση με τον ενεργειακό 
τομέα. Παράβαση της υποχρέωσης αυτής συνιστά λόγο 
καταγγελίας της έμμισθης εντολής του εκ μέρους της 
Αρχής και γεννά υποχρέωση επιστροφής του συνόλου 
των αποδοχών που έλαβε από τη Ρ .Α.Ε.. Ο Πρόεδρος της 
Ρ .Α.Ε. μπορεί οποτεδήπο τε και για οποιονδήποτε λόγο 
να καταγγείλει τη σύμβαση και να επανα-προκηρύξει 
τη θέση.
2. Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών και του 
Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας καθορίζονται 
οι αποδοχές του πάσης φύσεως προσωπικού της Ρ .Α.Ε., 
κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης νόμου, 
σύμφωνα με τα οριζόμενα στη διάταξη της παρ. 1 του 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8319 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
άρθρου 28 του ν. 4354/2015 (Α΄ 176). Σε περίπτωση που 
οι αποδοχές που λαμβάνονται από τη Ρ .Α.Ε. με οποιαδή-
ποτε σχέση εργασίας, έμμισθης εντολής ή θητείας, κατά 
τη θέση σε ισχύ του παρόντος, υπερβαίνουν τις αποδο-
χές που καθορίζονται με την εν λόγω κοινή υπουργική 
απόφαση, η διαφορά αυτή διατηρείται ως προσωπική 
διαφορά που λαμβάνεται από τον υπάλληλο μέχρι την 
για οποιοδήποτε λόγο αποχώρησή του από τη Ρ .Α.Ε.. 
Στις αμοιβές των Μελών και του προσωπικού της Ρ .Α.Ε. 
δεν συνυπολογίζονται τυχόν αμοιβές από κάθε είδους 
προγράμματα χρηματοδοτούμενα από διεθνείς πόρους 
και ιδίως ερευνητικά προγράμματα ή ευρωπαϊκά προ-
γράμματα διδυμοποίησης στα οποία συμμετέχει η Ρ .Α.Ε..
3. Το άρθρο 40 του ν. 4001/2011 (Α΄ 179) όπως ισχύει 
τροποποιείται ως εξής:
«1. H Γ ραμματεία της Ρ .Α.Ε. διαρθρώνεται σε Διευθύν-
σεις, Τμήματα, Γ ραφείο Προέδρου, Γ ραφείο Τύπου και 
Δημοσίων Σχέσεων και Γ ραφείο Εσωτερικού Ελέγχου. 
Τα ανωτέρω αυτοτελή Γ ραφεία, επιπέδου Διεύθυνσης, 
υπάγονται απευθείας στον Πρόεδρο της Ρ .Α.Ε. και οι αρ-
μοδιότητές τους καθορίζονται στον Κανονισμό Εσωτερι-
κής Λειτουργίας και Διαχείρισης της Ρ .Α.Ε.. Τη διεύθυνση 
των Γ ραφείων αναλαμβάνει μέλος της Γ ραμματείας της 
Ρ .Α.Ε. είτε Ειδικός Επιστήμονας είτε Πανεπιστημιακής Εκ-
παίδευσης που επιλέγεται από τον Πρόεδρο της Ρ .Α.Ε. 
χωρίς άλλη διαδικασία. Τα ανωτέρω Γ ραφεία στελεχώ-νονται με απόφαση του Προέδρου της Ρ .Α.Ε. από μέλη 
της Γ ραμματείας της, καθώς και από ειδικούς συνεργάτες 
της παραγράφου 2 του άρθρου 37 του ν. 3428/ 2005 (A΄ 
313), όπως ισχύει. Οι ειδικοί συνεργάτες της παραγρά-
φου 2 του άρθρου 37 του ν. 3428/2005 (A΄ 313) εξομοι-
ώνονται ως προς το νομικό καθεστώς τους προς τους 
μετακλητούς υπαλλήλους, με εξαίρεση τα εργασιακά 
και μισθολογικά τους ζητήματα για τα οποία γίνεται αντι-
στοίχιση με το καθεστώς ειδικοτήτων και θέσεων του 
λοιπού προσωπικού της γραμματείας της Ρ .Α.Ε., ανάλογα 
με την περίπτωση, με απόφαση του Πρόεδρου της Ρ .Α.Ε.. 
Η πρόσληψη στις θέσεις αυτές γίνεται με απόφαση του Προέδρου της Ρ .Α.Ε. χωρίς άλλη διαδικασία.
2. Με τον Κανονισμό Εσωτερικής Λειτουργίας και 
Διαχείρισης της Ρ .Α.Ε. καθορίζονται οι Διευθύνσεις, τα 
Τμήματα, καθώς και οι αρμοδιότητες των Διευθύνσεων.
Με απόφαση της Ολομέλειας της Ρ .Α.Ε. καθορίζονται 
οι αρμοδιότητες των Τμημάτων και εξειδικεύονται ή επε-
κτείνονται οι αρμοδιότητες των Διευθύνσεων. Με από-
φαση του Προέδρου της Ρ .Α.Ε. τοποθετούνται τα μέλη 
της Γ ραμματείας της Ρ .Α.Ε. κατά Διευθύνσεις και Τμήματα.
3. Σε καθεμία από τις Διευθύνσεις και τα Τμήματα της 
Γ ραμματείας της Ρ .Α.Ε. ορίζεται Προϊστάμενος και Ανα-
πληρωτής, για τριετή θητεία με απόφαση της Ολομέ-
λειας της Ρ .Α.Ε. μετά από εισήγηση του Προέδρου. Στη Διεύθυνση Νομικών Υπηρεσιών προΐσταται Δικηγόρος 
της Αρχής με σχέση έμμισθης εντολής διορισμένος στον 
Άρειο Πάγο. Τα προσόντα που απαιτούνται για την επι-
λογή των Προϊσταμένων και των Αναπληρωτών τους, 
καθώς και η σχετική διαδικασία επιλογής καθορίζονται 
στον Κανονισμό Εσωτερικής Λειτουργίας και Διαχείρισης 
της Ρ .Α.Ε..
4. Έως τη θέση σε ισχύ του Κανονισμού Εσωτερικής 
Λειτουργίας και Διαχείρισης της Ρ .Α.Ε. που εκδίδεται κατ’ εξουσιοδότηση του άρθρου 45 του ν. 4001/2011 (Α΄ 179), 
η διαβάθμιση και η υπαγωγή σε επίπεδο Διεύθυνσης ή 
Τμήματος της παραγράφου 1 του παρόντος, των Μονά-δων, Ομάδων Εργασίας και Τμημάτων που λειτουργούν 
στη Ρ .Α.Ε. βάσει του προεδρικού διατάγματος 139/ 2001 
(A΄ 121/2001), γίνεται με απόφαση της Ολομέλειας ή του 
Προέδρου της Ρ .Α.Ε., κατά περίπτωση, ανάλογα με το 
όργανο που έχει την αρμοδιότητα για την τοποθέτηση του αντίστοιχου προϊσταμένου, βάσει του ως άνω προ-εδρικού διατάγματος.
5. Πληροφορίες σχετικά με την οργανωτική δομή, τη 
διάρθρωση της Ρ .Α.Ε. και τον ορισμό των Προϊσταμένων 
των Διευθύνσεων και των Τμημάτων αναρτώνται στην 
επίσημη ιστοσελίδα της.»
4. Η διάταξη της παραγράφου 15 του άρθρου 4 του 
ν. 2773/1999 (Α΄ 286), όπως ισχύει, καταργείται και στο 
τέλος του άρθρου 7 του ν. 4001/2011 (Α΄ 179), όπως 
ισχύει, προστίθεται παράγραφος 4 ως εξής:
«4. Στη Ρ .Α.Ε. συνιστάται μία (1) θέση ειδικού συμβού-
λου του Προέδρου της Ρ .Α.Ε. για θέματα ενέργειας. Η 
θέση αυτή πληρούται από πρόσωπο που διακρίνεται 
για την επιστημονική του κατάρτιση και ικανότητα και 
διαθέτει εξειδικευμένη εμπειρία σε θέματα ενέργειας. 
Ο ειδικός σύμβουλος διορίζεται με απόφαση του Προέ-δρου της Ρ .Α.Ε., κατόπιν πρόσκλησης εκδήλωσης ενδια-φέροντος που δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα της Ρ .Α.Ε., 
χωρίς την τήρηση άλλης διαδικασίας. Η σύμβαση του 
ειδικού συμβούλου λήγει με τη λήξη της θητείας του 
Προέδρου. Οι αποδοχές για την παροχή των υπηρεσι-
ών του ειδικού συμβούλου καθορίζονται με την κοινή 
υπουργική απόφαση της παραγράφου 2. Ο ειδικός σύμ-
βουλος δύναται να συμμετέχει στις συνεδριάσεις της 
Ολομέλειας της Ρ .Α.Ε. χωρίς δικαίωμα ψήφου. Η σχετική 
δαπάνη, συμπεριλαμβανομένων και των ασφαλιστικών εισφορών, βαρύνει τον προϋπολογισμό της Ρ .Α.Ε..»
5. Οι δαπάνες που προκαλούνται από την εφαρμογή 
των διατάξεων του άρθρου αυτού βαρύνουν αποκλει-
στικά τον προϋπολογισμό της Ρ .Α.Ε..
6. Στο τέλος της παραγράφου 3 του άρθρου 9 του 
ν. 4001/2011 προστίθεται εδάφιο ως εξής: «H αρμοδιό-
τητα που μεταβιβάζεται δύναται να ασκείται παράλληλα 
και από τον Πρόεδρο της Ρ .Α.Ε.»
7. Η εκτέλεση του εγκεκριμένου κατά τα προβλεπόμε-
να στην κείμενη νομοθεσία προϋπολογισμού της Ρ .Α.Ε. 
πραγματοποιείται αποκλειστικά με αποφάσεις της Ρ .Α.Ε., 
σύμφωνα με τις διατάξεις του Κανονισμού Εσωτερικής 
Λειτουργίας της Αρχής και δεν απαιτείται η σύμπραξη 
του Υπουργού ή άλλου οργάνου που προβλέπεται στις 
διατάξεις του ν. 4270/2014 όπως εκάστοτε ισχύει.
8. Η παράγραφος 4 του άρθρου 41 του ν. 4001/2011 
τροποποιείται ως εξής:
α) Στο τέλος του προτελευταίου εδαφίου της παραγρά-
φου προστίθεται η εξής φράση: «ή τυχόν προσωπικής 
διαφοράς αποδοχών».
β) Στο τέλος της παραγράφου προστίθεται εδάφιο ως 
εξής:
«Με απόφαση της Ρ .Α.Ε., ο αποσπασμένος υπάλληλος 
κατατάσσεται κατά την κρίση της Αρχής, σε κατηγορία 
προσωπικού της Ρ .Α.Ε., βάσει των τυπικών και ουσια-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8320 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
στικών προσόντων του και εξομοιώνεται ως προς τα μι-
σθολογικά και λοιπά εργασιακά θέματα της κατηγορίας αυτής.»
9. Στο τέλος της παραγράφου 5 του άρθρου 41 του ν. 
4001/2011 προστίθενται εδάφια ως εξής:
«Εφόσον οι αποδοχές υπαλλήλου που προέρχεται 
από φορέα του Δημοσίου Τομέα και μετατάσσεται στη 
Ρ .Α.Ε., με οποιαδήποτε σχέση εργασίας, είναι χαμηλό-
τερες εκείνων που αντιστοιχούν στη θέση που κατείχε 
πριν από τη μετάταξή του, οι αποδοχές του διατηρούνται 
αυτοδικαίως στο ύψος των αποδοχών της θέσης που κα-
τείχε πριν τη μετάταξη, λαμβανομένης υπόψη και τυχόν προσωπικής διαφοράς αποδοχών.»
10. Έως τις 31.12.2017 δεν ισχύουν για τις αποσπά-
σεις υπαλλήλων στη Ρ .Α.Ε. οι χρονικοί περιορισμοί που 
τίθενται στις παραγράφους 4, 8 και 9 του άρθρου 68 του 
ν. 3528/2007 (Α΄ 26). 
11. Έως την έκδοση του Κανονισμού Εσωτερικής Λει-
τουργίας του άρθρου 45 του ν. 4001/2011 (Α΄ 179) η Ρ .Α.Ε. 
δύναται με απόφασή της να καθορίζει τις ειδικότητες 
του προσωπικού, οι οποίες δεν έχουν χαρακτηρισθεί.
12. Στο τέλος του άρθρου 40 του ν. 4001/2011 προστί-
θεται παράγραφος 6 ως εξής:
«6. Η Ρ .Α.Ε. μπορεί να απασχολεί μέχρι τρεις (3) ασκού-
μενους δικηγόρους στη Διεύθυνση Νομικών Υπηρεσιών. 
Η επιλογή τους, ο χρόνος, ο τόπος, η αμοιβή τους εντός 
των ορίων των κείμενων για το Δικηγορικό Σύλλογο Αθη-
νών διατάξεων, καθώς και οι λοιπές συνθήκες άσκησης 
των ασκούμενων δικηγόρων στη Ρ .Α.Ε. καθορίζονται από 
την Ρ .Α.Ε., η οποία βαρύνεται με τη σχετική δαπάνη.»
13. Στο άρθρο 8 του ν. 4001/2011 προστίθεται παρά-
γραφος 5 ως εξής:
«5. Η συμμετοχή των Μελών στις συνεδριάσεις της 
Ρ .Α.Ε. είναι υποχρεωτική, εκτός εάν Μέλος έχει δηλώσει στον Πρόεδρο της Ρ .Α.Ε., πριν από τη συνεδρίαση, κώ-
λυμα συμμετοχής του σε αυτήν, ή αδυναμία συμμετοχής 
για σπουδαίο λόγο.»
14. Η ιδιοκτησία του Ελληνικού Δημοσίου επί του κτη-
ρίου επί της οδού Πειραιώς 132, 11854 Αθήνα, βάσει 
του υπ’ αριθ. 6.277/12.2.2008 συμβολαίου αγοράς, στο 
οποίο στεγάζεται η Ρ .Α.Ε., μεταβιβάζεται κατά κυριότητα 
στη Ρ .Α.Ε. εκ του νόμου αυτού, χωρίς άλλη διαδικασία.
Άρθρο 39
Ρυθμίσεις για την ενίσχυση του «Λειτουργού 
Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας Ανώνυμης
Εταιρείας (ΛΑΓΗΕ ΑΕ)»
1. Ερμηνευτική Διάταξη του άρθρου 119 παρ. 5 του 
ν. 4001/2011:
«Η αληθής έννοια της παραγράφου 5 του άρθρου 119 
του ν. 4001/2011 (Α΄ 179) είναι ότι ως εξειδικευμένοι επι-
στήμονες και τεχνικοί νοούνται φυσικά ή νομικά πρόσω-
πα όπως οικονομολόγοι, ηλεκτρολόγοι μηχανικοί, μηχα-
νικοί ηλεκτρονικών υπολογιστών, ενεργειακοί μηχανικοί, 
δικηγόροι και δικηγορικές εταιρείες, με ειδικές γνώσεις 
και εμπειρία στην εκτέλεση έργων, την εκπόνηση μελε-
τών και την παροχή συμβουλών ή άλλων υπηρεσιών, 
έναντι κατ’ αποκοπήν ή περιοδικής αμοιβής.»2. Στο πρώτο εδάφιο της παραγράφου 3 του άρθρου 
119 του ν. 4001/2011 οι λέξεις «πέντε (5) ετών» αντικα-θίστανται με τις λέξεις «επτά (7) ετών».
3. Στο τέλος της παραγράφου 3 του άρθρου 119 του ν. 
4001/2011 προστίθενται τα ακόλουθα εδάφια: 
«H απασχόληση του προσωπικού αυτού στη ΛΑΓΗΕ ΑΕ 
λογίζεται ως πραγματική υπηρεσία για όλες τις συνέπειες 
στην ΑΔΜΗΕ ΑΕ και κατά τη διάρκειά της δεν διακόπτε-ται η βαθμολογική και μισθολογική του εξέλιξη. Με τη 
λήξη της σύμβασης διάθεσης για οποιονδήποτε λόγο 
το διατιθέμενο προσωπικό επανέρχεται στην ΑΔΜΗΕ 
ΑΕ στη θέση στην οποία έχει εξελιχθεί, σε περίπτωση 
δε που αυτή δεν είναι κενή ή έχει καταργηθεί, επανέρ-
χεται σε ομοιόβαθμη προσωρινή θέση του κλάδου του, η οποία συστήνεται αυτοδικαίως και καταργείται με την 
αποχώρησή του από το φορέα. Μισθωτός της ΑΔΜΗΕ 
ΑΕ που έχει διατεθεί κατά τα ανωτέρω στη ΛΑΓΗΕ ΑΕ 
δύναται, κατόπιν σχετικής επιλογής, να συμμετέχει στο 
Διοικητικό Συμβούλιο της ΛΑΓΗΕ ΑΕ, όπως και να επι-
λέγεται ως Πρόεδρος και ως Διευθύνων Σύμβουλός της. 
Στην περίπτωση αυτή συνεχίζει να ασφαλίζεται στους 
ασφαλιστικούς φορείς, στους οποίους είναι ασφαλι-
σμένος ως μισθωτός της ΑΔΜΗΕ ΑΕ, στους οποίους κα-ταβάλλονται από τη ΛΑΓΗΕ ΑΕ οι οικείες ασφαλιστικές 
εισφορές εργοδότη, για τις πάσης φύσεως αμοιβές και 
αποζημιώσεις που λαμβάνει ως μέλος ή Πρόεδρος του 
Διοικητικού Συμβουλίου ή ως Διευθύνων Σύμβουλος της 
ΛΑΓΗΕ ΑΕ. Οι ασφαλιστικές εισφορές ασφαλισμένου για 
τις ως άνω αμοιβές παρακρατούνται από το ΛΑΓΗΕ ΑΕ και αποδίδονται στους ως άνω ασφαλιστικούς φορείς.» 
Άρθρο 40
Ανώτατο όριο ημερών μετακίνησης εκτός έδρας επιθεωρητών ΣΕΠΔΕΜ και προσωπικού ΙΓΜΕ
Στο άρθρο 3 της υποπαραγράφου Δ.9 του άρθρου 2 
του ν. 4336/2015 (Α΄ 94), προστίθεται παράγραφος 4 
ως εξής:
«4. Με κοινή απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας και του Υπουργού Οικονομικών, μπορεί να 
καθορίζονται οι ημέρες μετακίνησης εκτός έδρας κατ’ 
έτος και πέραν των ανωτέρω ορίων της παραγράφου 
1 και: α) μέχρι 200 ημέρες ετησίως, για τους Επιθεω-
ρητές όλων των τμημάτων του Σώματος Επιθεώρησης 
Περιβάλλοντος, Δόμησης, Ενέργειας και Μεταλλείων (Σ.Ε.Π.Δ.Ε.Μ.), για τις ανάγκες διενέργειας επιτόπιων 
ελέγχων και επιθεωρήσεων και παράστασης σε δικα-
στήρια εκτός της έδρας της απασχόλησής τους, στο πλαίσιο εκπλήρωσης των καθηκόντων τους, β) μέχρι 
200 ημέρες ετησίως για τους γεωτρυπανιστές, εργάτες 
γεωτρυπάνων οδηγούς, εργοδηγούς και βοηθούς εργο-
δηγούς υπαίθρου και για το λοιπό τεχνικό προσωπικό 
κατηγορίας ΔΕ ή ΥΕ του Ινστιτούτου Γεωλογικών και Με-
ταλλευτικών Ερευνών (Ι.Γ .Μ.Ε.), που είναι αναγκαίο για 
την εκτέλεση εργασιών πεδίου και γ) μέχρι 130 ημέρες 
ετησίως για τους γεωλόγους, μηχανικούς μεταλλείων, 
χημικούς μηχανικούς και το λοιπό επιστημονικό προσω-
πικό κατηγορίας ΠΕ και ΤΕ του Ινστιτούτου Γεωλογικών 
και Μεταλλευτικών Ερευνών (Ι.Γ .Μ.Ε.), για τις ανάγκες 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8321 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
εκτέλεσης και επίβλεψης των από αυτό εκτελούμενων 
έργων και εκπονούμενων μελετών.
Άρθρο 41
Ρυθμίσεις θεμάτων εκμετάλλευσης καιδιαχείρισης του Εθνικού Πάρκου Οροσειράς 
Ροδόπης
H διαχείριση και εκμετάλλευση των δασών του Εθνι-
κού Πάρκου Οροσειράς Ροδόπης (Ε.Π.Ο.Ρ .) διενεργού-
νται βάσει εγκεκριμένων δασοπονικών μελετών και 
κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της δασικής νομοθεσίας. 
Όλα τα λοιπά ζητήματα που αφορούν το Ε.Π.Ο.Ρ ., όπως 
ιδίως ο χαρακτηρισμός, η οριοθέτηση, η προστασία, οι κυρώσεις και ο καθορισμός των χρήσεων γης και 
δραστηριοτήτων, ρυθμίζονται από τις διατάξεις της υπ’ 
αριθμ. 40379/1.10.2009 (Δ΄ 445) κοινής αποφάσεως των 
Υπουργών Ανάπτυξης, Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και 
Δημοσίων Έργων και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφί-
μων «Χαρακτηρισμός χερσαίων και υδάτινων περιοχών της Οροσειράς Ροδόπης ως Εθνικό Πάρκο».
Άρθρο 42
Εθνική Στρατηγική για την Προσαρμογή στην
Κλιματική Αλλαγή (ΕΣΠΚΑ)
1. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας εκπονεί 
την Εθνική Στρατηγική για την Προσαρμογή στην Κλιμα-
τική Αλλαγή (ΕΣΠΚΑ), η οποία εγκρίνεται με Πράξη του 
Υπουργικού Συμβουλίου. Πριν την έγκρισή της κατατίθε-
ται υποχρεωτικά σε δημόσια διαβούλευση για διάστημα 
τουλάχιστον τριάντα (30) ημερών, στη διαδικτυακή πύλη 
ελεύθερης πρόσβασης του Υπουργείου. Ενδιαφερόμε-
νοι πολίτες, αρμόδιες δημόσιες υπηρεσίες και φορείς 
έχουν τη δυνατότητα εντός του οριζόμενου χρονικού 
διαστήματος να εκφράσουν εγγράφως τη γνώμη τους.
2. Η ΕΣΠΚΑ περιλαμβάνει τουλάχιστον τα ακόλουθα:
α) Ανάλυση στόχων και κατευθυντήριων αρχών της 
Στρατηγικής, βάσει διεθνών συμφωνιών και στόχων της 
ΕΕ (πλαίσιο αναφοράς).
β) Εκτίμηση των αναμενόμενων στη χώρα κλιματικών 
μεταβολών βάσει διαφορετικών κλιματικών σεναρίων, 
ανάλυση τρωτότητας οικονομικών τομέων και κοινω-
νικών δραστηριοτήτων και εκτίμηση των επιπτώσεων 
των κλιματικών μεταβολών στους διάφορους τομείς της 
οικονομικής και κοινωνικής δραστηριότητας κυρίως σε 
εθνικό επίπεδο με παράλληλο κατ’ αρχήν προσδιορισμό 
του οικονομικού μεγέθους των εν λόγω επιπτώσεων.
γ) Προσδιορισμό των τομέων προτεραιότητας που 
χρήζουν μέτρων προσαρμογής για την κλιματική αλλα-γή, με βάση την ανάλυση τρωτότητας που αναφέρεται 
στο προηγούμενο εδάφιο β΄, διερεύνηση και καταγραφή 
των δυνητικών προτεινόμενων μέτρων και δράσεων για 
διάφορους τομείς της οικονομικής και κοινωνικής δρα-στηριότητας.
δ) Κατ΄αρχήν εκτίμηση του κόστους προσαρμογής.
ε) Ενσωμάτωση προσαρμοστικών πολιτικών σε ευρύ-
τερες άλλες πολιτικές.
στ) Διεθνής διάσταση της προσαρμοστικής πολιτικής.
ζ) Προτάσεις για δράσεις ευαισθητοποίησης, εκπαί-
δευσης, έρευνας.3. Οι προδιαγραφές και το ειδικότερο περιεχόμενο 
της ΕΣΠΚΑ δύνανται να εξειδικεύονται περαιτέρω με 
απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
4. Η ΕΣΠΚΑ αξιολογείται τουλάχιστον ανά δεκαετία και 
αναθεωρείται εφόσον ενδείκνυται και απαιτείται σύμφω-
να με την ανάλυση αξιολόγησης.
5. Η αναθεώρηση ή τροποποίηση της ΕΣΠΚΑ, γίνεται 
σύμφωνα με τα αναφερόμενα στις ανωτέρω παραγρά-φους, κατόπιν γνώμης και του Εθνικού Συμβούλιου για 
την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή (ΕΣΠ) που προ-
βλέπεται στο άρθρο 44. Η ως άνω γνώμη παρέχεται σε 
διάστημα τριάντα (30) ημερών από την ημερομηνία που 
περιέρχεται σε αυτό η ΕΣΠΚΑ.
Άρθρο 43
Περιφερειακά Σχέδια για την Προσαρμογή
στην Κλιματική Αλλαγή (ΠεΣΠΚΑ)
1. Κάθε Περιφέρεια καταρτίζει Περιφερειακό Σχέδιο 
για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή (ΠεΣΠΚΑ). 
Το ΠεΣΠΚΑ αποτελεί ένα ολοκληρωμένο σχέδιο που 
προσδιορίζει και ιεραρχεί τα απαραίτητα μέτρα και δρά-
σεις προσαρμογής.
2. Το ΠεΣΠΚΑ εκπονείται από την οικεία Περιφέρεια και 
εγκρίνεται με απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου 
με εισήγηση της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος και Χωρι-
κού Σχεδιασμού της οικείας Περιφέρειας και μετά από 
γνώμη της Περιφερειακής Επιτροπής Διαβούλευσης και 
της Διεύθυνσης Κλιματικής Αλλαγής και Ποιότητας της 
Ατμόσφαιρας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέρ-
γειας, η οποία εισηγείται για τη συμβατότητα του ΠεΣ-ΠΚΑ με τις κατευθύνσεις και τους στόχους της ΕΣΠΚΑ. Η 
ως άνω γνώμη της Διεύθυνσης Κλιματικής Αλλαγής και 
Ποιότητας της Ατμόσφαιρας του Υπουργείου Περιβάλ-
λοντος και Ενέργειας παρέχεται σε διάστημα τριάντα 
(30) ημερών από την ημερομηνία που περιέρχεται σε 
αυτή το ΠεΣΠΚΑ.
3. Το ΠεΣΠΚΑ περιλαμβάνει τουλάχιστον τα ακόλουθα:
α) Ανάλυση στόχων ΠεΣΠΚΑ.
β) Σύντομη αναφορά στα στοιχεία και δεδομένα του 
φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος της Περι-
φέρειας.
γ) Εκτίμηση των αναμενόμενων στην Περιφέρεια κλι-
ματικών μεταβολών και ανάλυση της κλιματικής τρω-
τότητας επιμέρους τομέων και γεωγραφικών περιοχών.
δ) Εκτίμηση των άμεσων και μακροπρόθεσμων επι-
πτώσεων των κλιματικών αλλαγών σε διάφορους τομείς 
του περιβάλλοντος και της οικονομικής και κοινωνικής δραστηριότητας και καθορισμό των τομεακών και χω-ρικών προτεραιοτήτων. 
ε) Προτεινόμενα μέτρα και δράσεις για τους τομείς 
και τις περιοχές προτεραιοτήτων. Εκτίμηση του πιθανού 
κόστους υλοποίησής, τους και αναφορά των πιθανών 
φορέων υλοποίησης, καθώς και των εμπλεκόμενων φο-ρέων.
στ) Εξέταση ενσωμάτωσης των προτεινόμενων μέ-
τρων και δράσεων για την προσαρμογή στην κλιματική 
αλλαγή σε άλλες υφιστάμενες πολιτικές (όπως πολιτικές 
διαχείρισης φυσικών καταστροφών). 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8322 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
ζ) Εξέταση συμβατότητας και συμπληρωματικότητας 
ΠεΣΠΚΑ με άλλα Περιφερειακά Σχέδια.
η) Συνέργεια και μεταφορά τεχνογνωσίας ΠεΣΠΚΑ με 
άλλα ΠεΣΠΚΑ και ειδικότερα με όμορων Περιφερειών.
θ) Τρόπος διαβούλευσης, όπως ερωτηματολόγια, 
στοιχεία διαβούλευσης και ανταλλαγής πληροφοριών 
με κοινωνικούς εταίρους που δραστηριοποιούνται στην 
περιοχή κ.λπ., με στόχο τη διερεύνηση της δικής τους 
εκτίμησης για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής 
στις δραστηριότητές τους και την εκ μέρους τους λήψη μέτρων προσαρμογής.
ι) Αναφορά των ειδικότερων μέτρων ευαισθητοποί-
ησης και ενημέρωσης του ενδιαφερόμενου κοινού και των κοινωνικών εταίρων.
ια) Παρακολούθηση της εφαρμογής και υλοποίησης 
της ΠεΣΠΚΑ.
ιβ) Μη τεχνική περίληψη.
4. Οι προδιαγραφές και το ειδικότερο περιεχόμενο 
των ΠεΣΠΚΑ δύνανται να εξειδικεύονται περαιτέρω με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
5. Τα ΠεΣΠΚΑ αξιολογούνται τουλάχιστον ανά επταετία 
και αναθεωρούνται εφόσον ενδείκνυται και απαιτείται 
σύμφωνα με την ανάλυση αξιολόγησης.
6. Η αναθεώρηση ή τροποποίηση των ΠεΣΠΚΑ, γίνεται 
σύμφωνα με τα αναφερόμενα στις ανωτέρω παραγρά-
φους, κατόπιν γνώμης και του ΕΣΠ που προβλέπεται στο 
άρθρο 44. Η ως άνω γνώμη παρέχεται σε διάστημα τρι-άντα (30) ημερών από την ημερομηνία που περιέρχεται σε αυτό το ΠεΣΠΚΑ.
 Άρθρο 44
Εθνικό Συμβούλιο για την Προσαρμογή στην
Κλιματική Αλλαγή (ΕΣΠ)
1. Συστήνεται Εθνικό Συμβούλιο για την Προσαρμογή 
στην Κλιματική Αλλαγή (ΕΣΠ), στο Υπουργείο Περιβάλ-λοντος και Ενέργειας, στο οποίο συμμετέχουν οι εξής:
α. Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ως Πρό-
εδρος. 
β. Εκπρόσωπος της Διεύθυνσης Κλιματικής Αλλαγής 
και Ποιότητας της Ατμόσφαιρας του Υπουργείου Περι-βάλλοντος και Ενέργειας.
γ. Εκπρόσωποι των Υπουργείων Οικονομικών, Εσω-
τερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης, Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού, Υποδομών, Μεταφορών και 
Δικτύων, Υγείας, Ναυτιλίας και Νησιώτικης Πολιτικής, 
Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Παιδείας, Έρευνας 
και Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Αθλητισμού και Εθνι-
κής Άμυνας.
δ. Εκπρόσωπος της ΕΜΥ (επιπρόσθετα του προανα-
φερόμενου στο εδάφιο γ΄ εκπροσώπου του Υπουργείου 
Εθνικής Άμυνας).
ε. Εκπρόσωπος περιβαλλοντικής μη Κυβερνητικής Ορ-
γάνωσης σε εθνικό επίπεδο, που στο καταστατικό της 
περιλαμβάνονται θέματα κλιματικής αλλαγής, ο οποίος 
ορίζεται με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας.
στ. Εκπρόσωπος της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλά-
δας (ΚΕΔΕ) και εκπρόσωπος της Ένωσης Περιφερειών 
Ελλάδας (ΕΝΠΕ).ζ. Τέσσερις εκπρόσωποι της ακαδημαϊκής κοινότητας 
(Ακαδημίας Αθηνών, Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμά-
των, ερευνητικών κέντρων κ.λπ.) της χώρας, με εξειδι-
κευμένη γνώση σε θέματα προσαρμογής στην κλιματική 
αλλαγή.
η. Εκπρόσωπος του Συμβουλίου Βιώσιμης Ανάπτυξης 
του Συνδέσμου Ελληνικών Επιχειρήσεων.
2. Στις συνεδριάσεις του Συμβουλίου είναι δυνατόν 
και ανάλογα με το θέμα, να καλούνται από τον Πρόεδρο 
του Συμβουλίου και ειδικοί επιστήμονες, υπηρεσιακοί 
παράγοντες και εκπρόσωποι φορέων. 
3. Το ΕΣΠ αποτελεί το κεντρικό γνωμοδοτικό όργανο 
του Κράτους για το συντονισμό, την παρακολούθηση 
και αξιολόγηση των πολιτικών για την προσαρμογή στην 
Κλιματική Αλλαγή και η απρόσκοπτη λειτουργία του απο-
τελεί ευθύνη και υποχρέωση του εκάστοτε Υπουργού 
Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Στις αρμοδιότητες του 
ΕΣΠ, περιλαμβάνονται:
α) Η εξειδίκευση των πολιτικών προσαρμογής με βάση 
διεθνείς συμφωνίες και πολιτικές της ΕΕ και η εισήγηση σχετικών πολιτικών, μέτρων, δράσεων ή/και απαραίτη-των νομοθετικών ρυθμίσεων.
β) Η εξειδίκευση τυχόν οριζόντιων πολιτικών που περι-
λαμβάνονται στην ΕΣΠΚΑ και ιδίως αυτών που αφορούν 
σε θέματα ευαισθητοποίησης, ενημέρωσης, εκπαίδευ-
σης.
γ) Η παροχή γνώμης για την αναθεώρηση ή τροποποί-
ηση της ΕΣΠΚΑ και των ΠεΣΠΚΑ.
δ) Η γνωμοδότηση για κάθε θέμα σχετικό με την προ-
σαρμογή στην κλιματική αλλαγή, που παραπέμπεται σε αυτό από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
 4. Τα μέλη του Συμβουλίου με τους αναπληρωματι-
κούς τους προτείνονται από τους φορείς που εκπροσω-πούν, ενώ οι εκπρόσωποι των Υπουργείων ορίζονται με 
αποφάσεις των αντίστοιχων Υπουργών. Οι εκπρόσω-
ποι της ακαδημαϊκής κοινότητας επιλέγονται από τον 
Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κατόπιν εκδή-
λωσης ενδιαφέροντος. Το Συμβούλιο συγκροτείται με 
απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας 
για τρία (3) έτη. Δεν προβλέπεται αμοιβή για τα μέλη 
του Συμβουλίου.
5. Όλες οι αναγκαίες λεπτομέρειες που αφορούν στη 
λειτουργία του Συμβουλίου δύνανται να καθορίζονται με 
απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Άρθρο 45
Πρώτη Εθνική Στρατηγική για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή
Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 42, η πρώτη Εθνική 
Στρατηγική για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλα-
γή είναι αυτή η οποία εκπονήθηκε από το Υπουργείο 
Περιβάλλοντος και Ενέργειας σε συνεργασία με το Ίδρυ-
μα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών 
και την Τράπεζα της Ελλάδος βάσει του από 22.12.2014 υπογραφέντος μνημονίου συνεργασίας και αναρτήθη-
κε στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας την 8η Απριλίου 2016. Η πρώτη Εθνική 
Στρατηγική για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή 
παραμένει σε ισχύ μέχρι την αναθεώρησή της σύμφωνα 
με το άρθρο 42 παράγραφος 4.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8323 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
Άρθρο 46
Τροποποιήσεις του ν. 4280/2014 (Α΄ 159)
1. Η προθεσμία που προβλέπεται στην παρ. 9 του άρ-
θρου 52 του ν. 4280/2014 (Α΄ 159) παρατείνεται για ένα (1) έτος από τη λήξη της προηγούμενης προθεσμίας.
2. Η προθεσμία που προβλέπεται στην παρ. 10 του 
άρθρου 52 του ν. 4280/2014 (Α΄ 159) παρατείνεται για 
ένα (1) έτος από τη λήξη της προηγούμενης προθεσμίας.
Άρθρο 47Παράταση προθεσμίας της παρ. 3 του άρθρου 51 του ν. 4178/2013 (Α΄ 174)
Στο τέλος της παρ. 3 του άρθρου 51 του ν. 4178/2013 
(Α΄ 174) προστίθεται εδάφιο ως εξής:
«Η προθεσμία του εδαφίου α΄ παρατείνεται μέχρι τις 
8.8.2019 για την υποχρέωση μετεγκατάστασης ή απο-
μάκρυνσης κτιρίου ή εγκατάστασης. Στην περίοδο αυτή 
μπορούν να εκτελούνται οι δ ραστηριότητες του εδαφίου 
γ΄, πλην της κτηριακής επέκτασης.»
Άρθρο 48
Λειτουργία υφιστάμενων αθλητικών εγκατα-
στάσεων
1. Οι υφιστάμενες αθλητικές εγκαταστάσεις του
ν. 2725/1999, όπως ισχύει, αδειοδοτημένες κατά το χρό-
νο δημοσίευσης του παρόντος νόμου διατηρούν την 
άδεια λειτουργίας τους και αν από το σύνολο των προση-
κόντως κατατεθειμένων στην αρμόδια για τη χορήγηση 
της άδειας λειτουργίας υπηρεσία προβλεπόμενων δικαι-
ολογητικών λείπει Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών 
Όρων σε ισχύ, με την προϋπόθεση ότι έχει κατατεθεί το 
σχετικό αίτημα για την έκδοσή της στην αρμόδια περι-βαλλοντική αρχή ή ότι αυτό θα κατατεθεί εντός τεσσά-
ρων μηνών από τη δημοσίευση του νόμου αυτού. Για 
την προσκόμιση της ΑΕΠΟ στην αρμόδια υπηρεσία για 
τη χορήγηση της άδειας λειτουργίας τίθεται προθεσμία 
δύο ετών από την ημερομηνία δημοσίευσης του νόμου αυτού. Άπρακτη παρέλευση της προθεσμίας του προη-
γούμενου εδαφίου συνεπάγεται άμεση ανάκληση της 
άδειας λειτουργίας. 
2. Στις υφιστάμενες αθλητικές εγκαταστάσεις του
ν. 2725/1999, όπως ισχύει,που διέθεταν άδεια λειτουρ-γίας η οποία κατά τη δημοσίευση του νόμου αυτού έχει ανακληθεί λόγω έλλειψης ΑΕΠΟ, πλην όμως έχει κατα-
τεθεί για την έκδοσή της σχετικό αίτημα στην αρμόδια 
περιβαλλοντική αρχή εντός τεσσάρων μηνών από τη 
δημοσίευση του νόμου αυτού, επαναχορηγείται με την 
κατάθεση η ανακληθείσα άδεια λειτουργίας. Στις ως 
άνω εγκαταστάσεις τίθεται προθεσμία δύο ετών από 
την ημερομηνία δημοσίευσης του νόμου αυτού για την 
προσκόμιση της ΑΕΠΟ στην αρμόδια υπηρεσία για τη 
χορήγηση της άδειας λειτουργίας. Άπρακτη παρέλευση 
της προθεσμίας του προηγούμενου εδαφίου συνεπάγε-
ται άμεση ανάκληση της άδειας λειτουργίας.
Άρθρο 49
Προσθήκη άρθρου 32Α με τίτλο «Αίτημαδιατήρησης ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης» στο 
ν. 4067/2012 (A΄ 79)
Μετά το άρθρο 32 του ν. 4067/2012 «Νέος Οικοδο-
μικός Κανονισμός» (Α΄79), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 3 του ν. 4315/2014 «Πράξεις εισφοράς σε γη και 
σε χρήμα - Ρυμοτομικές απαλλοτριώσεις και άλλες διατά-
ξεις» (Α΄269) και ισχύει, προστίθεται άρθρο 32Α ως εξής:
«Σε ρυμοτομικές απαλλοτριώσεις, στις οποίες έχει 
επέλθει αυτοδίκαιη άρση λόγω παρέλευσης της δεκα-
οκτάμηνης προθεσμίας που προβλέπεται στο πρώτο 
εδάφιο της παρ. 3 του άρθρου 11 του ν. 2882/2001, οι 
ενδιαφερόμενοι ιδιοκτήτες μπ ορούν να υποβάλουν 
προς την αρχή που κήρυξε την απαλλοτρίωση και τον 
υπόχρεο φορέα καταβολής της αποζημίωσης αίτηση και 
υπεύθυνη δήλωση περί διατήρησης της απαλλοτρίωσης 
και καταβολής της δικαστικά καθορισμένης προσωρινής 
ή οριστικής αποζημίωσης μέχρι και τις 31.12.2017. Αν το 
αίτημα γίνει δεκτό από τον ως άνω υπόχρεο φορέα μόνο 
τότε υποχρεούται στην καταβολή της αποζημίωσης και 
δεν επιτρέπεται η καθ’ οιονδήποτε τρόπο αύξηση της 
τιμής της αποζημίωσης ή η αναζήτηση τόκων υπερη-
μερίας.»
Άρθρο 50
Ρυθμίσεις για την Εθνική Λυρική Σκηνή
Το τελευταίο εδάφιο της υποπερίπτωσης γγ΄, της πε-
ρίπτωσης α΄, της παραγράφου 3.1. του άρθρου 11 του 
ν. 4277/2014 (Α΄ 156) αντικαθίσταται ως εξής:
«Επιτρέπεται κατά παρέκκλιση από κάθε ειδική ή κα-
νονιστική διάταξη στις ζώνες με τα στοιχεία Α΄ και Β΄ 
του από 20.9.1995 προεδρικού διατάγματος (Δ΄ 1049), 
η εγκατάσταση, ίδρυση και λειτουργία σε υφιστάμενα 
κτίρια, αποθηκών και εργαστηρίων μέσης και χαμηλής 
όχλησης καθώς και η τροποποίηση των εν λόγω υφιστά-
μενων κτιρίων για την εξυπηρέτηση των πολιτιστικών 
και λειτουργικών αναγκών της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.»
ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ
«ΦΟΡΕΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟΥ
ΠΑΡΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΚΑΙΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ «ΑΝΤΩΝΗΣ ΤΡΙΤΣΗΣ»»
Άρθρο 51
Σύσταση – Επωνυμία – Έδρα – Εποπτεία
1. Συνιστάται νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου με 
την επωνυμία «Φορέας Διαχείρισης Μητροπολιτικού 
Πάρκου Περιβαλλοντικών και Εκπαιδευτικών Δραστηρι-
οτήτων και Ανάπτυξης Κοινωνικής Οικονομίας «Αντώνης 
Τρίτσης»». Όπου στο κεφάλαιο αυτό αναφέρεται «Φορέ-
ας Διαχείρισης» νοείται το νομικό πρόσωπο ιδιωτικού 
δικαίου του προηγούμενου εδαφίου.
2. Ο Φορέας Διαχείρισης εδρεύει στο Δήμο Ιλίου Αττι-
κής, στη θέση «Πύργος Βασιλίσσης» και εποπτεύεται από 
τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Άρθρο 52
Σκοπός - Δραστηριότητες
1. Ο Φορέας Διαχείρισης έχει κοινωφελή χαρακτήρα 
και είναι μη κερδοσκοπικός, τυχόν δε έσοδα από τις δρα-
στηριότητές του διατίθενται για την κάλυψη των λειτουρ-
γικών του εξόδων και την επίτευξη των σκοπών του.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8324 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
2. Σκοπός του Φορέα Διαχείρισης είναι: α) Η περιβαλ-
λοντική ευαισθητοποίηση, ενημέρωση και εκπαίδευση των πολιτών και μαθητών, καθώς και η ανάδειξη της ιδι-
αίτερης αξίας του πρασίνου εντός του αστικού ιστού, με 
κάθε πρόσφορο μέσο, με την ανάπτυξη δραστηριοτήτων 
εντός του πάρκου, αλλά και εκτός αυτού, εφόσον κρί-
νεται σκόπιμο και πρόσφορο, β) η εκπόνηση μελετών 
και η υλοποίηση προγραμμάτων περιβαλλοντικής προ-
στασίας και εκπαίδευσης στο χώρο του Πάρκου, στον 
αστικό ιστό και στο φυσικό περιβάλλον της Αττικής, γ) η διαχείριση και προστασία των θεσμοθετημένων 
υγρότοπων «Ρέμα Πύργου Βασιλίσσης» και «Τεχνητός 
Υγρότοπος Νερών Πύργου Βασιλίσσης», όπως και της 
ορνιθοπανίδας και των άλλων μορφών άγριας ζωής που 
αυτοί φιλοξενούν, σύμφωνα με τις κατευθύνσεις του
ν. 4277/2014 (Νέο ΡΣΑ/Αττικής) και της ισχύουσας πε-
ριβαλλοντικής νομοθεσίας.
3. Για την επίτευξη των σκοπών του, ο Φορέας διαχεί-
ρισης αναπτύσσει κάθε πρόσφορη, νόμιμη δραστηριό-
τητα στις εξής θεματικές κατευθύνσεις: α) Συντήρηση, 
φύλαξη, λειτουργία, ανανέωση και περαιτέρω ανάπτυξη 
του Μητροπολιτικού Πάρκου «Αντώνης Τρίτσης», σύμ-φωνα με τις αρχές της βιώσιμης,- αειφόρου ανάπτυξης, 
β) πληροφόρηση, εκπαίδευση, επιμόρφωση, κατάρτιση 
των πολιτών και μαθητών σε θέματα προστασίας και 
διαχείρισης περιβάλλοντος, γ) ανάπτυξη και εφαρμογή τεχνικών και τεχνολογιών φιλικών προς το περιβάλλον 
(όπως προστασία δασών και εδαφών, ανακύκλωση 
υλικών, καθαρισμό λυμάτων, δημιουργία ενεργειακού 
πάρκου ανανεώσιμων πηγών κ.λπ.), δ) προώθηση πρό-
τυπων - πιλοτικών ερευνητικών προγραμμάτων, για 
θέματα περιβάλλοντος και οικολογικών καλλιεργειών 
με παράλληλη παραγωγή οικολογικών προϊόντων στο 
Μητροπολιτικό Πάρκο Τρίτση, ε) διοργάνωση μόνιμων και περιοδικών εκθέσεων, για την κατανόηση του φυσι-κού κόσμου και των προβλημάτων του περιβάλλοντος, 
στ) ανάπτυξη βοτανικού κήπου και φυτωρίου ex situ 
διατήρησης ειδών της αυτοφυούς αττικής χλωρίδας, ζ) διοργάνωση πολιτιστικών εκδηλώσεων, παραστά-
σεων, θεαμάτων, συναυλιών και άλλων ψυχαγωγικών 
επιμορφωτικών δραστηριοτήτων , υπό την προϋπόθεση 
ότι είναι συμβατές με τη λειτουργία του Πάρκου, δεν πα-
ράγουν όχληση στα προστατευόμενα είδη άγριας ζωής 
που ενδιαιτούν σε αυτό και συνάδουν με τους σκοπούς 
και το χαρακτήρα του Πάρκου, η) Δημιουργία κατάλ-
ληλων χώρων παιχνιδιού και αθλοπαιδιών με θέμα το 
περιβάλλον, διαδρομών περιπάτου, τρεξίματος, ποδη-
λάτου, περιβαλλοντικής παρατήρησης και άλλων ήπιων 
αθλητικών – ψυχαγωγικών δραστη ριοτήτων, οι οποίες 
συνάδουν με το χαρακτήρα του Πάρκου, θ) ανάπτυξη 
παραγωγικών και συναλλακτικών δραστηριοτήτων 
συναφών με τη λειτουργία του Πάρκου, όπως εκμετάλ-
λευση ή/και εκμίσθωση εστιατορίων, αναψυκτηρίων, 
διοργάνωση αγορών είτε με προϊόντα του φυτωρίου 
είτε με προϊόντα οικολογικών καλλιεργειών που παρά-
γονται στο Πάρκο αλλά και εξωτερικών καλλιεργειών 
βεβαιωμένης ποιότητας και γενικά δραστηριοτήτων 
που αποσκοπούν στην εκμετάλλευση των κτισμάτων 
και εγκαταστάσεων του Πάρκου, συνάδουν με το σκοπό του και συντείνουν στην οικονομική αυτοτέλεια του Φο-
ρέα, ι) υλοποίηση προγράμματος ολοκληρωμένης συλ-
λογής, ανακύκλωσης και διάθεσης των απορριμμάτων 
που παράγονται εντός των ορίων του Πάρκου «Αντώνης 
Τρίτσης», ια) υλοποίηση προγράμματος ολοκληρωμένης 
αποταμίευσης και επανάχρησης του νερού της βροχής 
και των όμορων ρεμάτων, όπως και κάθε άλλης πηγής, για τη συνεχή τροφοδότηση του τεχνητού υγροτόπου, 
ιβ)  ανάπτυξη δραστηριοτήτων παροχής κοινωνικών 
υπηρεσιών, στους τομείς της σίτισης και εστίασης, της 
δημιουργίας υποδομών φιλοζωικής δράσης και παροχής 
ιατρικών και κτηνιατρικών υπηρεσιών, ιγ) η εκπόνηση 
και εφαρμογή μελετών και προγραμμάτων προστασίας και εκπαίδευσης στους ορεινούς όγκους της Αττικής.
4. Για την εκπλήρωση των σκοπών και την άσκηση των 
αρμοδιοτήτων του, ο Φορέας Διαχείρισης συνεργάζεται 
νομίμως με τις αρμόδιες υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Ένω-
σης και των διεθνών οργανισμών, τις αρμόδιες δημόσιες 
υπηρεσίες, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, τις 
δημόσιες επιχειρήσεις και κάθε άλλο αρμόδιο οργα-
νισμό του ευρύτερου δημοσίου τομέα. Συνεργάζεται 
επίσης με ημεδαπά και αλλοδαπά εκπαιδευτικά ιδρύ-
ματα, ερευνητικά κέντρα, ινστιτούτα ή οργανισμούς 
του ιδίου ή συγγενούς επιστημονικού ενδιαφέροντος, 
επιστημονικούς φορείς, μητροπολιτικά πάρκα, βοτανι-
κούς κήπους, μη κυβερνητικές οργανώσεις, καθώς και 
με νομικά πρόσωπα και, κατά προτεραιότητα με φορείς της κοινωνικής οικονομίας ή φυσικά πρόσωπα του ιδι-ωτικού τομέα (μελετητές, εμπειρογνώμονες, ερευνητές 
κ.λπ.), που δραστηριοποιούνται στα πεδία αρμοδιότη-
τας του. Για την υλοποίηση των ανωτέρω συνεργασιών 
μπορεί να καταρτίζει και να συνάπτει προγραμματικές 
συμβάσεις, μνημόνια συνεργασίας, να προβαίνει σε ανα-
θέσεις, να χορηγεί άδειε ς για υλοποίηση εκπαιδευτικών 
προγραμμάτων στον χώρο του «Πάρκου Τρίτση», με ή 
χωρίς αντάλλαγμα.
Άρθρο 53
Παραχώρηση δημοσίου κτήματος - κινητά στοιχεία, συστατικά και παραρτήματα
1. Από τη θέση σε ισχύ του παρόντος περιέρχεται αυτο-
δίκαια, χωρίς την τήρηση οποιου δήποτε τύπου, πράξης 
ή συμβολαίου και χωρίς αντάλλαγμα, στον Φορέα Δια-
χείρισης το δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης και εκμε-
τάλλευσης του δημόσιου κτήματος «Πάρκο Τρίτση» στη 
θέση «Πύργος Βασιλίσσης», όπως αυτό προσδιορίζεται 
και περιγράφεται στην από 18.3.2003 με αριθμό Φ.31.923 
Πράξη Παραχώρησης της Κτηματικής Εταιρείας του Δη-
μοσίου (τμήμα δημοσίου ακινήτου έκτασης 913.236 τ.μ. 
περίπου του Β.Κ. 822), καθώς και των συστατικών και 
παραρτημάτων αυτού. Κάθε κινητό στοιχείο, μηχάνημα, 
όχημα και λοιπός εξοπλισμός, ο οποίος βρίσκεται εντός 
των ορίων του «Πάρκου Τρίτση» και προορίζεται να χρη-
σιμοποιείται για τις ανάγκες του Πάρκου, τεκμαίρεται 
ότι ανήκει κατά κυριότητα στον Φορέα Διαχείρισης. Οι επιτρεπόμενες χρήσεις γης, οι όροι και περιορισμοί δό-
μησης στα όρια του Πάρκου Τρίτση διέπονται από τις 
διατάξεις του από 27.12.1995 προεδρικού διατάγματος (Δ΄ 20), πλην της διάταξης του άρθρου 2 περίπτωση Α΄, παρ. 5 αυτού που καταργείται.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8325 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
2. Με την ανάληψη των καθηκόντων του Διοικητι-
κού του Συμβουλίου, ο Φορέας Διαχείρισης προβαίνει 
αμελλητί σε καταγραφή όλων των συστατικών, παραρ-
τημάτων και κινητών πραγμάτων του προηγούμενου 
εδαφίου, για την κατάρτιση του περιουσιολογίου του.
3. Ο Φορέας Διαχείρισης, ως εντολοδόχος του Ελλη-
νικού Δημοσίου, ενεργεί κάθε πράξη για τη σαφή οριο-
θέτηση και περίφραξη του δημοσίου κτήματος «Πάρκο Τρίτση», όπως αυτό προσδιορίζεται στην Πράξη Παρα-
χώρησης της πρώτης παραγράφου, καθώς και για την 
προστασία αυτού από κάθε είδους παράνομη και αυ-
θαίρετη κατάληψη και χρήση, σύμφωνα με την κείμενη 
νομοθεσία για την προστασία των δημοσίων κτημάτων, 
η οποία εφαρμόζεται. Τα σχετικά πρωτόκολλα διοικητι-κής αποβολής εκδίδει και επιδίδει η Εταιρεία Ακινήτων 
του Δημοσίου (ΕΤ.Α.Δ.), ύστερα από εισήγηση του Φορέα 
Διαχείρισης και εντός είκοσι (20) ημερών από αυτήν. Ο Φορέας Διαχείρισης επιβλέπει την ορθή εκτέλεσή τους 
και ενημερώνει εγγράφως την ΕΤ.Α.Δ.. Σε περίπτωση 
αμφισβητούμενων ορίων, ο Φορέας Διαχείρισης ενη-
μερώνει εγγράφως την ΕΤ.Α.Δ., για την άσκηση των δι-καιωμάτων της.
Άρθρο 54
Διοίκηση του Φορέα Διαχείρισης
1. Ο Φορέας Διαχείρισης διοικείται από εννεαμελές 
Διοικητικό Συμβούλιο, που συγκροτείται με κοινή από-
φαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας και 
του Υπουργού Οικονομικών, η οποία δημοσιεύεται στην 
Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και απαρτίζεται από:
α. Δύο μέλη, που υποδεικνύονται με τους αναπληρω-
τές τους από τον Περιφρερειάρχη Αττικής. Το ένα από τα 
μέλη αυτά υποδεικνύεται ως Πρόεδρος του Δ.Σ..
β. Ένα μέλος, που υποδεικνύεται με τον αναπληρωτή 
του από τον Αναπτυξιακό Σύνδεσμο Δυτικής Αθήνας 
(Α.Σ.Δ.Α.).
γ. Ένα μέλος που υποδεικνύεται με τον αναπληρωτή 
του από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
δ. Ένα μέλος που υποδεικνύεται με τον αναπληρωτή 
του από τον Δήμαρχο Ιλίου.
ε. Ένα μέλος που υποδεικνύεται με τον αναπληρωτή 
του από τον Δήμαρχο Αγίων Αναργύρων – Καματερού.
στ. Ένα μέλος που υποδεικνύεται με τον αναπληρωτή 
του από το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
ζ. Ένα μέλος που υποδεικνύεται με τον αναπληρωτή 
του από το Εργαστήριο Αστικού Περιβάλλοντος του 
Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ).
η. Ένα μέλος από την Κοινωνία των Πολιτών (και ιδίως 
από μη κυβερνητικές οργανώσεις ή κοινωνικούς συνε-ταιριστικούς φορείς, με καταστατικό σκοπό συναφή με 
το σκοπό του Φορέα Διαχε ίρισης, που δραστηριοποιού-
νται, κατά προτεραιότητα, εντός του χώρου του Πάρκου 
Τρίτση και για την προστασία αυτού ή στον ευρύτερο 
χώρο της Δυτικής Αθήνας), που υποδεικνύεται με τον 
αναπληρωτή του από τον Περιφερειάρχη Αττικής.
2. Τα υποδεικνυόμενα, κατά την προηγούμενη παρά-
γραφο μέλη του Δ.Σ. και οι αναπληρωτές τους γνωστο-ποιούνται στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας από τους υποδεικνύοντες φορείς εντός είκοσι (20) ημε-ρών από την κοινοποίηση σε αυτούς σχετικής έγγραφης 
πρόσκλησης. Σε περίπτωση παράλειψης ή άρνησης υπό-
δειξης μέλους ή μελών και των αναπληρωτών τους εντός 
της προθεσμίας του προηγούμενου εδαφίου, ο Υπουρ-
γός Περιβάλλοντος και Ενέργειας διορίζει στη θέση των 
ελλειπόντων μελών πρόσωπα εγνωσμένης εμπειρίας σε 
αντικείμενα συναφή με τους σκοπούς του Φορέα Διαχεί-
ρισης. Ο Περιφερειάρχης Αττικής, ο Δήμαρχος Ιλίου και ο 
Δήμαρχος Αγίων Αναργύρων δύνανται να αντικαθιστούν 
τα υποδειχθέντα από αυτούς μέλη, με απόφασή τους, 
που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως με 
απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
3. Στην πρώτη συνεδρίαση του ΔΣ που συγκαλείται με 
ευθύνη του ορισθέντος Προέδρου ή του αναπληρωτή 
του εάν αυτός κωλύεται, συγκροτείται αυτό σε σώμα με εκλογή μεταξύ των μελών του, του Αντιπροέδρου, του Γ ραμματέα και του Ταμία και ορίζονται οι αρμοδιότητες των λοιπών μελών του.
4. Η θητεία του Προέδρου και των μελών του Δ.Σ. είναι 
τριετής και μπορεί να ανανεώνεται.
5. Το Δ.Σ. είναι αρμόδιο για τη λήψη όλων των αποφά-
σεων που απαιτούνται για την εκπλήρωση του σκοπού 
του Φορέα. Προσλαμβάνει και απολύει το προσωπικό 
του Φορέα, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις. Αποφασί-
ζει για κάθε θέμα που αφορά τη διοίκηση και λειτουργία, 
τη διαχείριση της περιουσίας και τη διάθεση των πόρων 
του Φορέα και ασκεί τις λο ιπές αρμοδιότητες που είναι 
αναγκαίες για τη λειτουργία του Φορέα και δεν ανατί-
θενται με το παρόν σε άλλα όργανα. Αποφασίζει για τις 
αναθέσεις έργων και μελετών, τη σύναψη κάθε είδους 
συμβάσεων, την ανάθεση υποθέσεων σε δικηγόρο, τη 
διενέργεια πλειοδοτικών ή μειοδοτικών διαγωνισμών, 
κατά τις κείμενες διατάξεις. Το Δ.Σ. μπορεί με αποφάσεις 
του να μεταβιβάζει ορισμένες αρμοδιότητές του, προσ-
διορίζοντας αυτές απολύτως συγκεκριμένα, στον Πρόε-
δρο, στον Αντιπρόεδρο, σε ένα ή περισσότερα μέλη του.
6. Το Δ.Σ. συνεδριάζει τακτικά μεν μια φορά το μήνα, 
έκτακτα δε όταν ζητηθεί από τον Πρόεδρο ή από τρεις 
Συμβούλους. Η σύγκλησή του γίνεται με πρόσκληση του 
Προέδρου του, τα μέλη και τα τυχόν υπάρχοντα ανα-
πληρωματικά τρεις (3) τουλάχιστον ημέρες πριν από τη 
συνεδρίαση, η οποία περιλαμβάνει τα θέματα της ημε-
ρήσιας διάταξης. Ο Γενικός Διευθυντής μετέχει χωρίς 
ψήφο στις συνεδριάσεις του Δ.Σ.. Μέλος που απουσιάζει 
αδικαιολόγητα από τρεις (3) συνεχείς συνεδριάσεις του 
ΔΣ κηρύσσεται έκπτωτο και αντικαθίσταται με απόφαση 
του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Θέματα 
που δεν περιλαμβάνονται στην ημερήσια διάταξη δεν 
μπορούν να συζητηθούν, εκτός εάν είναι παρόντα όλα 
τα μέλη και δεν προβάλλουν αντίρρηση.
7. Το Διοικητικό Συμβούλιο βρίσκεται σε απαρτία αν 
είναι παρόντα πέντε (5) από τα εννέα (9) μέλη του, μεταξύ 
των οποίων περιλαμβάνεται ο Πρόεδρος ή ο Αντιπρόε-δρος αυτού. Οι αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου 
λαμβάνονται με απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων με-
λών και, σε περίπτωση ισοψηφίας, υπερισχύει η ψήφος 
του Προέδρου ή του Αντιπροέδρου, εάν προεδρεύει της 
συνεδρίασης.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8326 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
8. Σε κάθε συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου 
τηρούνται πρακτικά, σε ειδικό βιβλίο, στα οποία κατα-
γράφονται οι απόψεις ή και οι προτάσεις των συμβού-λων και οι λαμβανόμενες αποφάσεις. Τα πρακτικά υπο-γράφονται από όλα τα παρόντα μέλη, σε περίπτωση δε 
αρνήσεως μέλους να υπογράψει γίνεται σχετική μνεία 
και αναγράφονται οι λόγοι. Τα πρακτικά μπορούν να τη-
ρούνται και με τη μέθοδο της μαγνητοφώνησης, οπότε υπογράφονται στην επόμενη συνεδρίαση.
9. Ο Πρόεδρος: α) συγκαλεί και διευθύνει της τακτι-
κές και έκτακτες συνεδριάσεις του Δ.Σ. και καταρτίζει τα 
θέματα της ημερήσιας διάταξης του Δ.Σ., β) εποπτεύει 
τις λειτουργίες του Φορέα, εντός του πλαισίου της κεί-
μενης νομοθεσίας και των εξουσιοδοτήσεων που του 
παρέχονται νομίμως από το Δ.Σ. και γ) εκπροσωπεί τον 
Φορέα Διαχείρισης ενώπιον κάθε δικαστικής, διοικητικής 
και άλλης δημόσιας αρχής, πιστωτικών ιδρυμάτων και 
γενικά τρίτων. Η αρμοδιότητα αυτή μπορεί να μεταβιβά-
ζεται σε άλλο μέλος του Δ.Σ. ή στον Γενικό Διευθυντή. 
Ο Αντιπρόεδρος αναπληρώνει τον Πρόεδρο σε όλα τα 
καθήκοντα και τις αρμοδιότητές του, κάθε φορά που 
αυτός κωλύεται. Με απόφαση του Δ.Σ. η αρμοδιότητα 
αυτή μπορεί να μεταβιβασθεί σε άλλο μέλος του Δ.Σ. ή στον Διευθύνοντα Σύμβουλο.
10. Με την κοινή απόφαση που προβλέπεται στην πα-
ράγραφο 1, μπορεί να προβλέπεται η καταβολή απο-
ζημίωσης για τη συμμετοχή εκάστου μέλους στις συνε-δριάσεις του Δ.Σ. και να ορίζεται το ύψος και ο τρόπος 
καταβολής αυτής.
Άρθρο 55
Γενικός Διευθυντής του Φορέα Διαχείρισης
1. Στον Φορέα Διαχείρισης συστήνεται θέση μετακλη-
τού Γενικού Διευθυντή, με θητεία διάρκειας τριών (3) 
ετών, που μπορεί να ανανεώνεται. Η θητεία παρακολου-
θεί τη θητεία του Δ.Σ..
2. Ως Γενικός Διευθυντής ορίζεται πτυχιούχος ανώ-
τατης σχολής της ημεδαπής ή ισότιμης της αλλοδαπής, 
με επιστημονικό αντικείμενο και δεκαετή τουλάχιστον 
επαγγελματική ή και ερευνητική εμπειρία συναφή με 
τους σκοπούς του Φορέα Διαχείρισης, σε τομείς όπως 
το περιβάλλον, η εκπαίδευση, οι νομικές ή οικονομικές επιστήμες.
3. Ο ορισμός του Γενικού Διευθυντή γίνεται με κοινή 
απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας 
και Οικονομικών. Με την απόφαση αυτή καθορίζονται 
και οι αποδοχές του. Η πλήρωση της θέσης του Γενικού 
Διευθυντή μπορεί να γίνει και με απόσπαση προσωπικού 
που υπηρετεί με κάθε είδους σχέση στο Δημόσιο και τον 
ευρύτερο δημόσιο τομέα, όπως αυτός καθορίζεται με τις 
διατάξεις της παρ. 6 του άρθρου 1 του ν. 1256/1982 (Α΄ 65), όπως ισχύει. Η απόσπαση γίνεται μετά από αίτηση του ενδιαφερόμενου με κοινή απόφαση του Υπουργού 
Περιβάλλοντος και Ενέργειας και του οικείου Υπουργού. 
Η διάρκεια της απόσπασης δεν μπορεί να υπερβαίνει το 
χρόνο της θητείας του Γενικού Διευθυντή. Ο χρόνος της 
απόσπασης θεωρείται ως χρόνος πραγματικής υπηρε-
σίας για κάθε συνέπεια στην υπηρεσία ή το φορέα του αποσπασθέντος.4. Ο Γενικός Διευθυντής ασκεί όλες τις αρμοδιότητες 
διοίκησης του Φορέα Διαχείρισης, πλην αυτών που ανή-
κουν στο Διοικητικό Συμβούλιο και δεν έχουν εκχωρηθεί 
σε αυτόν. Ειδικότερα στην αρμοδιότητά του ανήκουν:
α. Η διεύθυνση, εποπτεία και συντονισμός της λει-
τουργίας των υπηρεσιών, η διοίκηση του προσωπικού 
του Φορέα Διαχείρισης, η επίβλεψη της εκτέλεσης των 
αποφάσεων του Δ.Σ. και η εφαρμογή του εσωτερικού 
κανονισμού.
β. Η σύναψη και υπογραφή των συμβάσεων που είναι 
απαραίτητες για την εκπλήρωση των σκοπών του Φορέα 
Διαχείρισης με τρίτα νομικά πρόσωπα δημοσίου ή και 
ιδιωτικού δικαίου ή φυσικά πρόσωπα, καθώς και αυτών 
που αφορούν στην πρόσληψη ή την εποχική απασχό-
ληση προσωπικού.
γ. Η κατάρτιση και εισήγηση στο Διοικητικό Συμβούλιο 
του ετήσιου προϋπολογισμού και προγράμματος δρά-σης και των αντίστοιχων απολογισμών.
δ. Η παρακολούθηση υλοποίησης του προϋπολογι-
σμού και του προγράμματος δράσης και η τακτική ενη-
μέρωση του Διοικητικού Συμβουλίου, για την πορεία 
υλοποίησης του προϋπολογισμού και του προγράμμα-τος δράσης.
ε. Η διαχείριση των λειτουργικών δαπανών, στο πλαί-
σιο του εγκεκριμένου από το Διοικητικό Συμβούλιο ετή-
σιου προϋπολογισμού.
στ. Η εισήγηση στο Δ.Σ. των εσωτερικών κανονισμών 
του Φορέα Διαχείρισης.
ζ. Η υποβολή προτάσεων για συμμετοχή του Φορέα 
Διαχείρισης σε προγράμματα χρηματοδοτούμενα από 
την Ε.Ε., από εθνικούς ή διεθνείς πόρους.
η. Κάθε άλλη αρμοδιότητα που του μεταβιβάζεται από 
το Δ.Σ..
Άρθρο 56
Πόροι του Φορέα Διαχείρισης
Πόροι του Φορέα Διαχείρισης είναι:
α. Μηνιαία πρόσοδος, το ύψος της οποίας καθορί-
ζεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, 
Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Οικονομικών, από την 
αναλογική κατανομή των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (Κ.Α.Π.) που προορίζονται για τους δήμους της Περιφέ-ρειας Αττικής, σύμφωνα με το άρθρο 259 παράγραφοι 3 και 4 του ν. 3852/2010 όπως ισχύει, ως αντιστάθμισμα 
της περιβαλλοντικής ζημίας στο περιβάλλον της Αττι-
κής, που προκαλείται από την αστική λειτουργία και τη δραστηριότητα των δήμων. Με την κοινή απόφαση του 
προηγούμενου εδαφίου καθορίζονται οι λεπτομέρειες 
σχετικά με τη διαδικασία απόδοσης της μηνιαίας προ-
σόδου στον Φορέα Διαχείρισης. Με κοινή απόφαση των 
Υπουργών Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότη-
σης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Οικονομικών και 
το ύψος της μηνιαίας προσόδου δύναται να αναπρο-
σαρμόζεται ανά τριετία, ανάλογα με τη σταθεροποίηση των λειτουργικών δαπανών του Φορέα Διαχείρισης και 
το βαθμό επίτευξης οικονομικής αυτοτέλειας από τις 
δραστηριότητές του και την αξιοποίηση της παραχω-
ρηθείσας σε αυτόν δημόσιας περιουσίας.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8327 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
β. Τα ανταποδοτικά δημοτικά τέλη και δημοτικοί φόροι 
που εισπράττονται από τα καταστήματα που λειτουρ-
γούν εντός των ορίων του χώρου διαχειριστικής ευθύνης 
του Φορέα Διαχείρισης, ο οποίος θα έχει την αποκλει-
στική αρμοδιότητα της αποκομιδής, ανακύκλωσης και 
διαχείρισης των απορριμμάτων του Πάρκου. Τα τέλη 
αυτά και οι δημοτικοί φόροι θα αποδίδονται απευθείας 
από τη Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού Α.Ε. ή από τους 
εναλλακτικούς προμηθευτές.
γ. Πρόσοδοι από την εκμετάλλευση περιουσιακών 
στοιχείων που έχουν παραχωρηθεί στον Φορέα Διαχείρι-
σης και έσοδα από τις δραστηριότητες αυτού, σύμφωνα 
με τους σκοπούς του.
δ. Επιχορηγήσεις, δωρεές, κληρονομίες, κληροδοσίες 
και κάθε είδους τακτικές ή έκτακτες εισφορές και χορη-γίες φυσικών ή νομικών προσώπων, που εγκρίνονται με απόφαση του Δ.Σ..
ε. Επιχορηγήσεις που δύνανται να δίδονται στον Φορέα 
Διαχείρισης από το Πράσινο Ταμείο, τα Προγράμματα 
Δημοσίων Επενδύσεων των Υπουργείων Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας, Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων και 
Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης, καθώς 
και από τους τακτικούς προϋπολογισμούς Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α΄ και Β΄ βαθμού.
στ. Πόροι που διατίθενται από το Περιφερειακό και τα 
Τομεακά Συγχρηματοδοτούμενα Προγράμματα (ΕΣΠΑ) 
και λοιποί πόροι προερχόμενοι από ταμεία και λοιπά 
προγράμματα της Ε.Ε..
ζ. Έσοδα από Προγραμματικές Συμβάσεις που δύναται 
να συνάπτει ο Φορέας Διαχείρισης με Νομικά Πρόσωπα 
Δημοσίου Δικαίου.
η. Κάθε άλλο νόμιμο έσοδο που εγκρίνει το Δ.Σ..
Άρθρο 57
Βιβλία και στοιχεία
Ο Φορέας Διαχείρισης τηρεί υποχρεωτικά τα ακόλου-
θα βιβλία και στοιχεία:
α. Βιβλίο πρωτοκόλλου εισερχομένων και εξερχομέ-
νων εγγράφων και αλληλογραφίας.
β. Βιβλίο πρακτικών συνεδριάσεων Διοικητικού Συμ-
βουλίου.
γ. Βιβλίο λογιστικής παρακολούθησης, στο οποίο κα-
ταχωρούνται με χρονολογική σειρά και λογιστική τάξη όλα τα έσοδα και τα έξοδα του Φορέα Διαχείρισης, για κάθε οικονομική χρήση.
δ. Βιβλίο προϋπολογισμών, ισολογισμών και απολο-
γισμών.
ε. Περιουσιολόγιο.
στ. Βιβλίο χορηγιών και εισφορών από φυσικά και 
νομικά πρόσωπα και οικονομικών επιχορηγήσεων από εθνικούς, ενωσιακούς και διεθνείς πόρους.
ζ. Στελέχη αριθμημένων διπλότυπων αποδείξεων εί-
σπραξης και ενταλμάτων πληρωμής, θεωρημένα από 
τον Πρόεδρο του Δ.Σ..
η. Κάθε άλλο βιβλίο ή στοιχείο που ορίζεται από τον 
Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων, όπως ισχύει, ή τις διατάξεις 
ή κρίνεται από το Διοικητικό Συμβούλιο ως απαραίτητο για την παρακολούθηση της διαχείρισης της περιουσίας 
του Φορέα Διαχείρισης και την εκτέλεση των σκοπών του.Άρθρο 58
Οικονομικός και διαχειριστικός έλεγχος
1. Ο οικονομικός και διαχειριστικός έλεγχος του Ορ-
γανισμού ενεργείται με τη διαδικασία που ορίζεται από 
τις κείμενες διατάξεις περί Σώματος Ορκωτών Λογιστών.
2. Το διαχειριστικό έτος του Οργανισμού συμπίπτει 
με το ημερολογιακό έτος. Το πρώτο διαχειριστικό έτος αρχίζει από την ημέρα δημοσίευσης του παρόντος νό-μου και λήγει την 31η Δεκεμβρίου του επομένου έτους.
3. Οι ορκωτοί λογιστές που ασκούν τον τακτικό έλεγχο 
υποβάλλουν στο Διοικητικό Συμβούλιο του Φορέα Δια-
χείρισης μέχρι το τέλος Ιουνίου κάθε έτους έκθεση για τη 
διαχείριση και τον απολογισμό του διαχειριστικού έτους 
που έληξε. Οι εκθέσεις υποβάλλονται από τον Πρόεδρο 
του Διοικητικού Συμβουλίου του Φορέα Διαχείρισης, 
στον Υπουργό Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρό-
τησης, στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας και στον Υπουργό Οικονομικών.
4. Ο Υπουργός Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυ-
γκρότησης, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας 
και ο Υπουργός Οικονομικών δύνανται να ζητούν οπο-
τεδήποτε έκτακτο έλεγχο της οικονομικής διαχείρισης 
του Φορέα Διαχείρισης.
Άρθρο 59
Εσωτερικοί κανονισμοί – Σχέδια διαχείρισης
1. Το Διοικητικό Συμβούλιο του Φορέα Διαχείρισης 
καταρτίζει:
α. Εσωτερικό Κανονισμό Οργάνωσης και Λειτουργίας.
β. Κανονισμό Κατάστασης Προσωπικού.
γ. Κανονισμούς για την εκπόνηση μελετών, την παροχή 
υπηρεσιών, τη διενέργεια προμηθειών και την εκτέλεση 
έργων, καθώς και τη σύναψη, εκτέλεση, και λύση των 
σχετικών με τις παραπάνω περιπτώσεις συμβάσεων, 
σύμφωνα με τις διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας περί 
δημοσίων συμβάσεων και προμηθειών.
δ. Κανονισμό Λειτουργίας του Πάρκου.
2. Οι παραπάνω κανονισμοί εγκρίνονται με αποφάσεις 
του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, που δημο-
σιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
3. Το Διοικητικό Συμβούλιο του Φορέα Διαχείρισης επι-
μελείται της εκπόνησης: α) Οικονομικοτεχνικής Μελέτης 
Βιωσιμότητας του Πάρκου, η οποία θα πρέπει να εγκριθεί 
το αργότερο εντός τεσσάρων μηνών από τη συγκρότηση 
του Διοικητικού Συμβουλίου του Φορέα Διαχείρισης, β) 
Σχεδίου Διαχείρισης και Προστασίας των υγροτόπων του 
Πάρκου, γ) μελέτης χωροθέτησης χρήσεων και δραστη-
ριοτήτων εντός του Πάρκου και δ) κάθε άλλης μελέτης ή σχεδίου που κρίνεται αναγκαίο για την εξυπηρέτηση των σκοπών του Φορέα Διαχείρισης.
Άρθρο 60
Μεταβατικές διατάξεις
1. Από τη θέση σε ισχύ του παρόντος, οι σχέσεις ερ-
γασίας του προσωπικού του «Μητροπολιτικού Φορέα 
Ανάπλασης και Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιο-
χών Αττικής», το οποίο απασχολείται στο Πάρκο Τρίτση, 
μεταβιβάζονται αυτοδίκαια στον Φορέα Διαχείρισης και 
εφαρμόζονται σχετικά οι διατάξεις του π.δ. 178/2002 
(Α΄ 162).
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8328 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
2. Για την κάλυψη των άμεσων αναγκών λειτουργίας, 
συντήρησης και φύλαξης του Πάρκου «Αντώνης Τρί-
τσης» και μέχρι την πρόσληψη τακτικού προσωπικού 
του Φορέα Διαχείρισης σύμφωνα με το σχετικό Κανονι-
σμό, οι απαιτούμενες εργασίες δύνανται να παρέχονται 
από προσωπικό που αποσπάται για το σκοπό αυτόν, από 
φορείς του ευρύτερου δημοσίου τομέα με απόφαση του 
Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας και του οικείου 
αρμόδιου Υπουργού, καθώς και από προσωπικό Οργανι-
σμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α΄ και Β΄ Βαθμού.
3. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, 
και Διοικητικής Ανασυγκρότησης και Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας και μέχρι τη συγκρότηση, κατά τις δια-
τάξεις του παρόντος, του Διοικητικού Συμβουλίου του 
Φορέα Διαχείρισης οι αναγκαίες δαπάνες συντήρησης 
και φύλαξης του Πάρκου «Αντώνης Τρίτσης» δύνανται να 
καλύπτονται με έκτακτη χρηματοδότηση από τους Κε-
ντρικούς Αυτοτελείς Πόρους που προορίζονται για τους 
δήμους της Περιφέρειας Αττικής, σύμφωνα με το άρθρο 
259 παράγραφοι 3 και 4 του ν. 3852/2010, όπως ισχύει.
4. Από τη θέση σε ισχύ του παρόντος καταργείται κάθε δι-
άταξη που ρυθμίζει διαφορετικά τα θέματα αρμοδιότητας 
διαχείρισης του Πάρκου «Αντώνης Τρίτσης», καθώς και τα 
σχετικά με τα δικαιώματα χρήσης και εκμετάλλευσης του 
δημόσιου κτήματος «Πάρκο Τρίτση» στη θέση «Πύργος 
Βασιλίσσης», όπως αυτό προσδιορίζεται και περιγράφεται 
στην από 18.3.2003 με αριθμό Φ.31.923 Πράξη Παραχώ-
ρησης της Κτηματικής Εταιρείας του Δημοσίου (τμήμα 
δημοσίου ακινήτου έκτασης 913.236 τ.μ. περίπου του Β.Κ. 
822), καθώς και των συστατικών και παραρτημάτων αυτού.
5. Μέχρι τις 31.12.2016, ο Αναπτυξιακός Σύνδεσμος Δυ-
τικής Αθήνας (Α.Σ.Δ.Α.) υποχρεούται να διενεργήσει εκκα-
θάριση του ενεργητικού και παθητικού του Μητροπολιτι-
κού Φορέα Ανάπλασης και Διαχείρισης Προστατευόμενων 
Περιοχών Αττικής, κατά το μέρος αυτών που αφορά τους 
σκοπούς και τις αρμοδιότητε ς που μεταβιβάστηκαν σε 
αυτόν, σύμφωνα με το άρθρο ενδέκατο του ν. 4296/2014 
(Α΄ 214). Με το πέρας της εκκαθάρισης, ο εκκαθαριστής υποχρεούται να καταρτίσει ισολογισμό της εκκαθάρισης, 
αντίγραφο του οποίου κοινοποιείται στους Υπουργούς 
Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Οικονομικών. Το σύνολο 
των στοιχείων του παθητικού μεταβιβάζεται αυτοδικαίως 
στον Αναπτυξιακό Σύνδεσμο Δυτικής Αθήνας (Α.Σ.Δ.Α.) 
και καλύπτεται με χρηματοδότηση από τους Κεντρικούς 
Αυτοτελείς Πόρους του άρθρου 259 του ν. 3852/2010, 
που καταβάλλονται σε αυτόν με απόφαση του Υπουργού 
Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης.
ΜΕΡΟΣ ΠΕΜΠΤΟ
ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΡΓ ΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ
Άρθρο 61
Ενίσχυση οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου των 
Ο.Τ.Α., από το Ταμείο Παρακαταθηκών και
Δανείων, με σκοπό την προώθηση της
απασχόλησης
1. Το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων (Τ.Π.Δ.) δύ-
ναται να επιχορηγεί τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδι-οίκησης και τυχόν Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου 
αυτών που συμμετέχουν, ως επιβλέποντες φορείς, στα 
προγράμματα με τίτλο «Προώθηση της απασχόλησης 
μέσω προγραμμάτων κοινωφελούς χαρακτήρα (Θύλακες 
ανεργίας)» τα οποία έχουν ενταχθεί στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαί-
δευση και Δια Βίου Μάθηση 2014-2020», δυνάμει της 
υποπαραγράφου ΙΔ.1 του ν. 4152/2013 (Α΄ 107), όπως 
αυτή έχει τροποποιηθεί και ισχύει. Η ανωτέρω χρηματο-
δότηση προέρχεται από έσοδα του ΤΠΔ και δεν δύναται 
να υπερβαίνει το πέντε τοις εκατό (5%) του συνόλου του 
μισθολογικού κόστους των ωφελουμένων που απασχο-
λούνται δυνάμει των παραπάνω προγραμμάτων κοινω-
φελούς εργασίας ανέργων στο συγκεκριμένο Ο.Τ.Α. ή 
Ν.Π.Δ.Δ..
Η ως άνω επιχορήγηση προορίζεται αποκλειστικά 
για την κάλυψη του συνόλου ή μέρους του κόστους 
των υλικών ή υπηρεσιών που θα απαιτηθούν για την 
υλοποίηση των έργων και εργασιών μικρής κλίμακας 
(συμπεριλαμβανομένου και του τεχνικού εξοπλισμού 
υγιεινής και ασφάλειας στο χώρο εργασίας), στις οποίες 
θα απασχολούνται οι ωφελούμενοι των προγραμμάτων 
αυτών. Η ένταξη των Ο.Τ.Α. ή των Ν.Π.Δ.Δ. αυτών στο 
πρόγραμμα επιχορήγησης του ΤΠΔ γίνεται δυνάμει των 
«Πράξεων Ένταξης» των Προγραμμάτων «Προώθηση 
της απασχόλησης μέσω προγραμμάτων κοινωφελούς 
χαρακτήρα (Θύλακες ανεργίας)» στο πλαίσιο του Επι-
χειρησιακού Προγράμματος 2014-2020.
Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και 
Διοικητικής Ανασυγκρότησης και Οικονομικών, μετά 
από εισήγηση του Διοικητικού Συμβουλίου του Ταμεί-
ου Παρακαταθηκών και Δανείων καθορίζεται το συνο-
λικό ύψος της κατ’ έτος χρηματοδότησης, το ποσοστό 
χρηματοδότησης ανά Ο.Τ.Α. ή Ν.Π.Δ.Δ. Ο.Τ.Α., ο τρόπος πληρωμής, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή της παρούσας διάταξης
2. Δημόσιες συμβάσεις προμηθειών και παροχής 
υπηρεσιών, για υλικά και υπηρεσίες αντίστοιχα, που εν-σωματώνονται στα έργα/εργασίες μικρής κλίμακας και 
χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο των προγραμμάτων της 
προηγούμενης παραγράφου δύνανται να συνάπτονται 
και να εκτελούνται αυτοτελώς ανά έργο/εργασίες και 
κωδικό του κοινού λεξιλογίου για τις Δημόσιες Συμβά-
σεις (CPV). Οι δημόσιες συμβάσεις του προηγούμενου 
εδαφίου δεν θεωρούνται όμοιες και ομοειδείς με τις τα-
κτικές προμήθειες και υπηρεσίες του επιχορηγούμενου 
ΟΤΑ ή του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου αυτού, 
με την επιφύλαξη των εκάστοτε κατωτάτων ορίων που προβλέπονται για την εφαρμογή των Οδηγιών του Ευ-
ρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της Ε.Ε. για 
τις διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων.
Άρθρο 62
Μεταβιβάζονται και περιέρχονται χωρίς αντάλλαγμα 
στο Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία «Περιφέρεια Αττικής» 
κατά πλήρη κυριότητα, τα κατωτέρω δημόσια ακίνητα 
του Αστικού Προσφυγικού Συνοικισμού της Λεωφόρου 
Αλεξάνδρας:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8329 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
α) Τα διαμερίσματα, πρώην κυριότητας ΤΑΙΠΕΔ ΑΕ, κατά 
τις διατάξεις της υπ’ αριθμ. 247/4.3.2014 ΔΕΑΑ (Β΄571) και 
νυν κυριότητας ΕΤΑΔ, κατά τις διατάξεις του ν. 4389/2016 
(Α΄94), με τα προσδιοριστικά στοιχεία που αναφέρονται 
στον Πίνακα I του συνημμένου Παραρτήματος.
β) Τα αγορασθέντα διαμερίσματα από την πρώην ΚΕΔ 
ΑΕ, τα οποία δεν έχουν καταχωρισθεί στα βιβλία κατα-γραφής δημοσίων ακινήτων του Υπουργείου Οικονομι-
κών, με τα προσδιοριστικά στοιχεία που αναφέρονται 
στον Πίνακα II του συνημμένου Παραρτήματος.
γ) Τα απαλλοτριωθέντα διαμερίσματα από το πρώην 
ΥΠΕΧΩΔΕ, με τα προσδιοριστικά στοιχεία που αναφέ-
ρονται στον Πίνακα III του συνημμένου Παραρτήματος.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8330 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8331 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8332 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8333 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8334 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8335 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
Άρθρο 63
Έναρξη ισχύος
Η ισχύς του νόμου αυτού αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εκτός κι αν ορίζεται 
διαφορετικά στις επιμέρους διατάξεις.
Παραγγέλλομε τη δημοσίευση του παρόντος στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και την εκτέλεσή του ως νόμου 
του Κράτους.
Αθήνα, 8 Αυγούστου 2016
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας
ΠΡΟΚΟΠΙΟΣ Β. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ
Οι Υπουργοί
 Αναπληρωτής Υπουργός 
Εσωτερικών και Διοικητικής Εσωτερικών και Διοικητικής Παιδείας, ΈρευναςΑνασυγκρότησης Ανασυγκρότησης και Θρησκευμάτων
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΟΥΡΟΥΜΠΛΗΣ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ ΒΕΡΝΑΡΔΑΚΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΦΙΛΗΣ
  Αναπληρώτρια ΥπουργόςΥφυπουργός Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης Εργασίας, Κοινωνικής ΑσφάλισηςΕξωτερικών και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης
ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΜΑΝΑΤΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΣ ΟΥΡΑΝΙΑ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΥ
 Αναπληρωτής Υπουργός Αναπληρωτής ΥπουργόςΟικονομικών Οικονομικών  Οικονομικών
ΕΥΚΛΕΙΔΗΣ ΤΣΑΚΑΛΩΤΟΣ ΤΡΥΦΩΝΑΣ ΑΛΕΞΙΑΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΧΟΥΛΙΑΡΑΚΗΣ
 Αναπληρωτής Υπουργός Υποδομών, Μεταφορών
Περιβάλλοντος και Ενέργειας Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Δικτύων
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΣΚΟΥΡΛΕΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΤΣΙΡΩΝΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΠΙΡΤΖΗΣ
Θεωρήθηκε και τέθηκε η Μεγάλη Σφραγίδα του Κράτους.
Αθήνα, 8 Αυγούστου 2016
Ο επί της Δικαιοσύνης Υπουργός
ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8336 Τεύχος Α’ 149/09.08.2016
Την ευθύνη για την εκτύπωση, διαχείριση και κυκλοφορία των φύλλων της Εφημερίδας της 
Κυβερνήσεως, (ΦΕΚ) στην έντυπη και ηλεκτρονική έκδοση, έχει το Εθνικό Tυπογραφείο το 
οποίο αποτελεί δημόσια υπηρεσία η οποία υπάγεται στο Υπουργείο Εσωτερικών και Διοικη-τικής Ανασυγκρότησης. Το Εθνικό Τυπογραφείο έχει επίσης την ευθύνη για την κάλυψη των εκτυπωτικών αναγκών του Δημοσίου. (Ν. 3469/2006, Α΄ 131).
ùõìöê÷îê÷  õôù õçöêûêî  øô êíòîïô  øùõôéöçúêîô
1. ΦΥΛΛΟ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΦΕΚ)
Η ηλεκτρονική μορφή των ΦΕΚ  καθώς και διάφορες πληροφορίες που σχετίζονται με 
αυτά, διατίθενται δωρεάν από την ιστοσελίδα www.et.gr.  Για τα ΦΕΚ που δεν έχουν ψη-
φιοποιηθεί και καταχωρισθεί στην πιο πάνω ιστοσελίδα δίνεται η δυνατότητα δωρεάν απο-στολής με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, μετά από αίτηση που υποβάλλεται ηλεκτρονικά με τη συμπλήρωση ειδικής φόρμας.
Η έντυπη μορφή των ΦΕΚ  διατίθεται για μεμονωμένα φύλλα με το ανάλογο κόστος από 
το τμήμα Πωλήσεων απευθείας ή με ταχυδρομική αποστολή μέσω αίτησης παραγγελίας στα ΚΕΠ, ενώ για ετήσια συνδρομή από το τμήμα Συνδρομητών. Tο κόστος για ασπρόμαυρο ΦΕΚ από 1 έως 16 σελίδες είναι 1€, προσαυξανόμενο κατά 0,20€ για κάθε επιπλέον οκτασέλιδο ή μέρος αυτού.
Τρόπος αποστολής κειμένων προς δημοσίευση-  Τα κείμενα για δημοσίευση στο ΦΕΚ, από όλες τις δημόσιες υπηρεσίες και τους φορείς 
του δημόσιου τομέα, αποστέλλονται στην διεύθυνση webmaster.et@et.gr  με  χρήση 
προηγμένης ψηφιακής υπογραφής και χρονοσήμανσης.
-  Οι περιλήψεις Διακηρύξεων Δημοσίων Συμβάσεων, αποστέλλονται στην ηλεκτρονική δι-
εύθυνση dds@et.gr με τη χρήση απλού  ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.
-  Κατ’ εξαίρεση, πολίτες οι οποίοι δεν έχουν αποκτήσει προηγμένη ηλεκτρονική υπογρα-
φή, μπορούν να αποστέλλουν ταχυδρομικά ή να καταθέτουν  με εκπρόσωπό τους κείμε-να προς δημοσίευση αποτυπωμένα σε χαρτί, στο Τμήμα Παραλαβής Δημοσιευτέας Ύλης.
Πληροφορίες σχετικά με την αποστολή/κατάθεση εγγράφων προς δημοσίευση, την 
πώληση των τευχών και τους ισχύοντες τιμοκαταλόγους για όλες τις υπηρεσίες θα βρεί-τε στην ιστοσελίδα. Επίσης στην ιστοσελίδα μπορείτε να αναζητήσετε πληροφορίες σχετικά με την πορεία δημοσίευσης των εγγράφων, εφόσον γνωρίζετε τον Κωδικό Αριθ-μό Δημοσιεύματος (ΚΑΔ). Τον ΚΑΔ εκδίδει το Εθνικό Tυπογραφείο για όλα τα κείμενα που 
πληρούν τις προϋποθέσεις δημοσίευσης. 
2. ΚΑΛΥΨΗ ΕΚΤΥΠΩΤΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ του Δημοσίου και των φορέων του  
Το Εθνικό Τυπογραφείο μετά από αίτημα φορέα του Δημοσίου αναλαμβάνει να σχεδιάσει 
και να εκτυπώσει κάρτες, βιβλία, αφίσες, μπλοκ, μηχανογραφικά έντυπα, φακέλους, φακέλους αλληλογραφίας, κ.ά. Επίσης σχεδιάζει και κατασκευάζει σφραγίδες. 
Eõîïôîòòîç  ñê øô êíòîïô  øùõôéöçúêîô
Ταχυδρομική Διεύθυνση:  Καποδιστρίου 34, τ.κ. 10432, Αθήνα
ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ: 210 5279000 - fax: 210 5279054
ΤΜΗΜΑΤΑ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗΣ ΚΟΙΝΟΥ Πωλήσεων:  (Ισόγειο, τηλ. 210 5279178 - 180)
Συνδρομητών:  (Ημιόροφος, τηλ. 210 5279136) 
Πληροφοριών:  (Ισόγειο, Γ ρ. 3 και τηλεφ. κέντρο 210 5279000) 
Παραλαβής Δημ. Ύλης:  (Ισόγειο, τηλ. 210 5279167, 210 5279139) 
Ωράριο για το κοινό:  Δευτέρα ως Παρασκευή: 8:00 - 13:30Ιστοσελίδα:  www.et.gr  
Πληροφορίες σχετικά με την λειτουργία 
της ιστοσελίδας:  helpdesk.et@et.gr  
Αποστολή ψηφιακά υπογεγραμμένων 
εγγράφων προς δημοσίευση στο ΦΕΚ: webmaster.et@et.gr  
Πληροφορίες για γενικό πρωτόκολλο 
και αλληλογραφία: grammateia@et.gr
*01001490908160064*