NOMOΣ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. 4784 
Η Ελλάδα σε κίνηση: Βιώσιμη Αστική Κινητικό-
τητα - Μικροκινητικότητα - Ρυθμίσεις για τον εκ-
συγχρονισμό, την απλούστευση και την ψηφιο-
ποίηση διαδικασιών του Υπουργείου Υποδομών 
και Μεταφορών και άλλες διατάξεις.
Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή:
ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝΜΕΡΟΣ Α’
ΣΧΕΔΙΑ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΑΣΤΙΚΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (Σ.Β.Α.Κ.)
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΩΝ Σ.Β.Α.Κ.Άρθρο 1 Αντικείμενο και πεδίο εφαρμογήςΆρθρο 2 Ορισμοί
Άρθρο 3 Σκοπός και αρχές κατάρτισης των Σχεδίων 
Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας
Άρθρο 4 Αρμοδιότητες του φορέα εκπόνησης
Άρθρο 5 Σύσταση ομάδας εργασίας με αντικείμενο 
την κατάρτιση του Σ.Β.Α.Κ.
Άρθρο 6 Λειτουργία του δικτύου φορέων - Σύμφωνο 
συμμετοχής
Άρθρο 7 Κύκλος Σ.Β.Α.Κ.
Άρθρο 8 Διαδικασία εξέτασης και χαρακτηρισμού 
Σ.Β.Α.Κ.
Άρθρο 9 Επικαιροποίηση σχεδίου δράσης - Αναθεώ-
ρηση Σ.Β.Α.Κ.
Άρθρο 10 Εποπτεία Σ.Β.Α.Κ.
Άρθρο 11 Ηλεκτρονική πλατφόρμα Σχεδίων Βιώσιμης 
Αστικής Κινητικότητας (Η.Π.Σ.Β.Α.Κ.)
Άρθρο 12 Εξουσιοδοτικές διατάξεις του Κεφαλαίου Α’
Άρθρο 13 Μεταβατικές διατάξεις του Κεφαλαίου Α’
Άρθρο 14 Καταργούμενες διατάξεις του Κεφαλαίου Α’ΜΕΡΟΣ Β’
ΜΙΚΡΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’
ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΛΑΦΡΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ 
ΟΧΗΜΑΤΑ (Ε.Π.Η.Ο.) - ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ν. 2696/1999 [ΚΩΔΙΚΑΣ ΟΔΙΚΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ (Κ.Ο.Κ.)]
Άρθρο 15 Ορισμοί - Τροποποίηση του άρθρου 2 του 
Κ.Ο.Κ.Άρθρο 16 Όρια Ταχύτητας των Ε.Π.Η.Ο. - Τροποποίηση 
του άρθρου 20 του Κ.Ο.Κ.
Άρθρο 17 Στάση και Στάθμευση των Ε.Π.Η.Ο. - Τροπο-
ποίηση του άρθρου 34 του Κ.Ο.Κ.
Άρθρο 18 Ειδικοί κανόνες για τους οδηγούς Ε.Π.Η.Ο. - 
Τροποποίηση του άρθρου 40 του Κ.Ο.Κ.
Άρθρο 19 Τροχοπέδηση Ε.Π.Η.Ο. - Τροποποίηση του 
άρθρου 59 του Κ.Ο.Κ.
Άρθρο 20 Φώτα Ε.Π.Η.Ο. - Τροποποίηση του άρθρου 
76 του Κ.Ο.Κ.
Άρθρο 21 Μηχανισμοί, εξαρτήματα και συσκευές 
Ε.Π.Η.Ο. - Τροποποίηση του άρθρου 81 του Κ.Ο.Κ.
Άρθρο 22 Ειδικές διατάξεις για τα Ε.Π.Η.Ο. - Τροποποί-
ηση του άρθρου 82 του Κ.Ο.Κ.
Άρθρο 23 Άδειες οδήγησης - Κυρώσεις - Άδειες εκπαι-
δευτών υποψήφιων οδηγών - Τροποποίηση του άρθρου 
94 του Κ.Ο.Κ.
Άρθρο 24 Έγγραφα ταυτοποίησης του οδηγού - Τρο-
ποποίηση του άρθρου 100 του Κ.Ο.Κ.
Άρθρο 25 Επιβολή διοικητικών μέτρων - Τροποποίηση 
του άρθρου 103 του Κ.Ο.Κ.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’
ΕΙΔΙΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΛΑΦΡΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΗΛΕ-
ΚΤΡΙΚΑ ΟΧΗΜΑΤΑ (Ε.Π.Η.Ο.)
Άρθρο 26 Προϋποθέσεις κυκλοφορίας των Ε.Π.Η.Ο.Άρθρο 27 Εποπτική αρχή - Οικονομικός φορέας
Άρθρο 28 Υποχρεώσεις παρόχων και εκμισθωτών 
Ε.Π.Η.Ο.
Άρθρο 29 Κυκλοφορία ποδηλάτων με υποβοηθούμενη 
ποδηλάτηση
Άρθρο 30 Εξουσιοδοτικές διατάξεις του Κεφαλαίου Β’Άρθρο 31 Μεταβατικές διατάξεις του Κεφαλαίου Β’ΜΕΡΟΣ Γ’
ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ 
ΟΔΗΓΙΑΣ 2018/645 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙ-
ΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ 18ΗΣ ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2018 
ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΕΔΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΩΝ 
74/2008 και 51/2012
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’
ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΟΔΗΓΟΥΣ ΟΔΙΚΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ - ΤΡΟ-
ΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ ΤΟΥ π.δ. 74/2008
Άρθρο 32 Σκοπός - Αντικατάσταση του άρθρου 1 του 
π.δ. 74/2008ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α
ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ  ∆ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣE
16 Μαρτίου 2021 ΤΕΥΧΟΣ  ΠΡΩΤΟ Αρ. Φύλλου  405091
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5092 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
Άρθρο 33 Πεδίο εφαρμογής του Πιστοποιητικού 
Επαγγελματικής Ικανότητας (Π.Ε.Ι.) -Τροποποίηση του 
άρθρου 3 του π.δ. 74/2008 (παρ. 1 και 2 του άρθρου 1 
της Οδηγίας 2018/645)
Άρθρο 34 Χορήγηση Π.Ε.Ι. περιοδικής κατάρτισης - τό-
πος περιοδικής κατάρτισης - Τροποποίηση του άρθρου 
7 του π.δ. 74/2008 (παρ. 3 του άρθρου 1 της Οδηγίας 
2018/645)
Άρθρο 35 Χορήγηση Π.Ε.Ι. αρχικής επιμόρφωσης - 
Αντικατάσταση του άρθρου 6 του π.δ. 74/2008 (παρ. 4 του άρθρου 1 της Οδηγίας 2018/645)
Άρθρο 36 Ενωσιακός κωδικός - Αντικατάσταση του 
άρθρου 8 του π.δ. 74/2008 (παρ. 5 του άρθρου 1 της 
Οδηγίας 2018/645)
Άρθρο 37 Βάση δεδομένων εφαρμογής - Προσθήκη 
νέου άρθρου 8Α στο π.δ. 74/2008 (παρ. 6 του άρθρου 1 της Οδηγίας 2018/645)
Άρθρο 38 Αντικατάσταση και προσθήκη Παραρτημά-
των - Τροποποίηση του άρθρου 14 του π.δ. 74/2008 (παρ. 7 
του άρθρου 1 και Παραρτήματα της Οδηγίας 2018/645)
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’
ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΠΡΟΣ 
ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ 2006/126/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟ-
ΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ 20ΗΣ ΔΕΚΕΜ-
ΒΡΙΟΥ 2006, ΟΠΩΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΙΣ ΟΔΗ-
ΓΙΕΣ 2008/65/ΕΚ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ 27ΗΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 
2008, 2009/113/ΕΚ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ 25ΗΣ ΑΥ-ΓΟΥΣΤΟΥ 2009 ΚΑΙ 2011/94/ΕΕ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ 
28ΗΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011 - ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ 
ΤΟΥ π.δ. 51/2012 (Α’ 101)
Άρθρο 39 Σκοπός - Αντικατάσταση του άρθρου 1 του 
π.δ. 51/2012
Άρθρο 40 Χορήγηση άδειας οδήγησης - Αντικατάστα-
ση του άρθρου 6 του π.δ. 51/2012 (παρ. 1 του άρθρου 2 της Οδηγίας 2018/645)
Άρθρο 41 Αμοιβαία συνδρομή - Αντικατάσταση του 
άρθρου 21Α του π.δ. 51/2012 (παρ. 3 του άρθρου 2 της Οδηγίας 2018/645)
ΜΕΡΟΣ Δ’
ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟ, ΤΗΝ ΑΠΛΟΥΣ-
ΤΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΤΟΥ 
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’
ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΜΕ-
ΤΑΦΟΡΩΝ
Άρθρο 42 Ρυθμίσεις θεμάτων κυκλοφορίας αυτομα-
τοποιημένων οχημάτων - Τροποποίηση του άρθρου 13 του ν. 2696/1999
Άρθρο 43 Εκδηλώσεις παλαιών οχημάτων - Τροποποί-
ηση του άρθρου 49 του ν. 2696/1999
Άρθρο 44 Ταξινόμηση οχημάτων - Αντικατάσταση του 
άρθρου 9 του ν. 2465/1997 (Α’ 28)
Άρθρο 45 Χορήγηση αδειών Κυκλοφορίας Επιβατηγών 
Δημοσίας Χρήσης Ειδικής Μίσθωσης
Άρθρο 46 Ρύθμιση θεμάτων χορήγησης αδειών κυ-
κλοφορίας φορτηγών ιδιωτικής χρήσης - Τροποποίηση του άρθρου 2 του β.δ. 281/1973
Άρθρο 47 Χορήγηση δυνατότητας συνέχισης εκμετάλ-
λευσης φορτηγού ή λεωφορείου δημόσιας χρήσης μετά 
τη συνταξιοδότησηΆρθρο 48 Επαναχορήγηση ειδικής άδειας οδήγησης 
Ε.Δ.Χ. - Τροποποίηση του άρθρου 95 του ν. 4070/2012
Άρθρο 49 Ρύθμιση κοινωνικών διατάξεων στις οδικές 
μεταφορές - Τροποποίηση εξουσιοδοτικών διατάξεων 
του άρθρου 14 του ν. 3534/2007
Άρθρο 50 Αυτοδίκαιη άρση παρακράτησης κυριότη-
τας για οχήματα ιδιωτικής χρήσης
Άρθρο 51 Σύσταση Μητρώου Εισαγόμενων Μεταχει-
ρισμένων Οχημάτων
Άρθρο 52 Αστικά Κέντρα Ενοποίησης Εμπορευμάτων 
(Α.Κ.Ε.Ε.) - Αντικατάσταση του άρθρου 4 του ν. 4302/2014
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’ΆΔΕΙΕΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ - ΣΧΟΛΕΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ
Άρθρο 53 Ρυθμίσεις θεμάτων δοκιμασιών προσόντων 
και συμπεριφοράς
Άρθρο 54 Κατηγορίες αδειών οδήγησης και ισοδυνα-
μίες - Τροποποίηση των άρθρων 3 και 4 του π.δ. 51/2012
Άρθρο 55 Αίτηση συνταξιοδότησης από εκπαιδευτή 
υποψηφίων οδηγών
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’
ΛΟΙΠΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΚΑΙ 
ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ
Άρθρο 56 Διεύρυνση ειδικοτήτων των ιατρών που δύ-
νανται να ενταχθούν στο Μητρώο Ιατρών του άρθρου 56 του ν. 4663/2020 - Τροποποίηση του Παραρτήματος ΙΙΙ του π.δ. 51/2012
Άρθρο 57 Αρμοδιότητα εποπτείας και παρακολούθη-
σης της συμβατικής συμφωνίας Ελληνικού Δημοσίου και 
Διαχειριστή Υποδομής και απαλλαγή της χρηματοδότη-
σης του τελευταίου από τον Φ.Π.Α. - Τροποποίηση του άρθρου 30 του ν. 4408/2016
Άρθρο 58 Σύναψη προγραμματικών συμβάσεωνΆρθρο 59 Κυρώσεις για εγκρίσεις τύπου οχημάτων - 
Τροποποίηση του άρθρου 50 του ν. 4530/2018
Άρθρο 60 Κωδικοί κοινού λεξιλογίου για τις δημόσιες 
συμβάσεις (CPV) -Τροποποίηση του πίνακα 1 του άρ-
θρου 38 του ν. 4710/2020
Άρθρο 61 Μητρώο Εποπτών Κ.Τ.Ε.Ο.Άρθρο 62 Ανακατασκευή οικοδομών στον Δήμο Λη-
ξουρίου - Τροποποίηση του άρθρου 43 του ν. 4305/2014
Άρθρο 63 Εξουσιοδοτικές διατάξεις του Κεφαλαίου Γ’Άρθρο 64 Καταργούμενες διατάξεις του Κεφαλαίου Γ’ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’
ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΥΠΟΔΟ-
ΜΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ
Άρθρο 65 Παράταση διάρκειας ισχύος σύμβασης Υπο-
χρέωσης Δημόσιας Υπηρεσ ίας (ΥΔΥ)-Τροποποίηση του 
άρθρου 12 του ν. 3891/2010
Άρθρο 66 Έκδοση βιβλίων θεωρητικής εκπαίδευσης 
υποψηφίων οδηγών
Άρθρο 67 Θέματα συμβάσεων προμήθειας εταιρειών 
Αστικών Συγκοινωνιών Αθηνών και Θεσσαλονίκης, λόγω 
κορωνοϊού COVID-19
Άρθρο 68 Ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις μισθωμάτων 
του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών
Άρθρο 69 Καταβολή αποδοχών Προέδρου και μελών 
της Επιτροπής Διερεύνησης Ατυχημάτων και Ασφάλειας 
Πτήσεων
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5093 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
ΜΕΡΟΣ Ε’
ΛΟΙΠΕΣ ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣΆρθρο 70 Αναστολή ισχύος για τα νοσοκομεία και τις 
δομές πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας της παρ. 2 του άρθρου 5 του ν. 4736/2020
Άρθρο 71 Παράταση συμβάσεων καθαριότητας Πα-
νεπιστημίου Πατρών
ΜΕΡΟΣ ΣΤ’ΕΝΑΡΞΗ ΙΣΧΥΟΣΆρθρο 72 Έναρξη ισχύοςΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΜΕΡΟΥΣ Α’ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΜΕΡΟΥΣ Γ’ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΜΕΡΟΥΣ Δ’
ΜΕΡΟΣ Α’
ΣΧΕΔΙΑ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΑΣΤΙΚΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ 
(Σ.Β.Α.Κ.)
KΕΦΑΛΑΙΟ Α’
ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΩΝ Σ.Β.Α.Κ.
Άρθρο 1
Αντικείμενο και πεδίο εφαρμογής
1. Με τον παρόντα θεσπίζεται πλαίσιο κατάρτισης 
Σχεδίων Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (Σ.Β.Α.Κ.) και 
καθορίζονται διαδικασίες εκ πόνησης, εξέτασης, χαρα-
κτηρισμού, παρακολούθησης και εποπτείας των Σ.Β.Α.Κ. 
με στόχο την προώθηση της βιώσιμης κινητικότητας.
2. Ο παρών νόμος εφαρμόζεται από τους φορείς εκ-
πόνησης και από τις αρμόδιες υπηρεσίες εξέτασης και 
αναθεώρησης των σχεδίων.
3. Οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) α’ 
βαθμού με μόνιμο πληθυσμό άνω των τριάντα χιλιάδων 
(30.000) κατοίκων, σύμφωνα με την πιο πρόσφατη γενική 
απογραφή πληθυσμού, οι ΟΤΑ α’ βαθμού, ανεξαρτήτως 
πληθυσμού κατοίκων εφόσον εμπίπτουν στις περιοχές αρμοδιότητας του Οργανισμού Αστικών Συγκοινωνιών 
Αθηνών (ΟΑΣΑ) και του Οργανισμού Συγκοινωνιακού 
Έργου Θεσσαλονίκης (ΟΣΕΘ) και το σύνολο των ΟΤΑ β’ 
βαθμού υποχρεούνται στην έναρξη κατάρτισης Σ.Β.Α.Κ. 
εντός ενός (1) έτους από τη δημοσίευση του παρόντος. 
Η απόφαση του πρώτου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 
5 συνιστά την έναρξη της κατάρτισης Σ.Β.Α.Κ.
Άρθρο 2
Ορισμοί
Για την εφαρμογή του νόμου ορίζονται ως:
1. «Σχέδιο Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (Σ.Β.Α.Κ.)», 
το στρατηγικό σχέδιο κινητικότητας που καταρτίζεται με 
σκοπό την κάλυψη των αναγκών για την κινητικότητα 
των ανθρώπων και τη μεταφορά αγαθών στον αστικό και 
περιαστικό ιστό προς διασφάλιση καλύτερης ποιότητας 
ζωής. Το Σ.Β.Α.Κ. στηρίζεται σε υφιστάμενες πρακτικές 
σχεδιασμού λαμβάνοντας υπόψη αρχές ενσωμάτωσης 
επιμέρους τομεακών πολιτικών, συμμετοχικότητας και 
αξιολόγησης.
2. «Περιοχή παρέμβασης», η περιοχή στην οποία θα 
εφαρμοσθούν τα μέτρα του Σ.Β.Α.Κ. εντός των ορίων 
της οποίας ο φορέας εκπόνησης ασκεί την κατά τόπον 
αρμοδιότητά του. Η περιοχή παρέμβασης προσδιορί-ζεται κατά την προετοιμασία του Σ.Β.Α.Κ. και μπορεί να 
εκτείνεται και πέραν των διοικητικών ορίων ενός ΟΤΑ α’ ή β’ βαθμού, όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο προς εξυπη-
ρέτηση των πραγματικών αναγκών κινητικότητας. Σε 
αυτή την περίπτωση καταρτίζεται ενιαίο Σ.Β.Α.Κ. από 
τους ΟΤΑ α’ βαθμού ή τους ΟΤΑ α’ και β’ βαθμού με χω-
ρική αρμοδιότητα στην περιοχή παρέμβασης σύμφωνα 
με την παρ. 3 του άρθρου 2.
3. «Φορέας εκπόνησης», ο αρμόδιος για την περιοχή 
παρέμβασης ΟΤΑ α’ ή β’ βαθμού. Για την κατάρτιση ενι-αίου Σ.Β.Α.Κ. σε περιοχή παρέμβασης εντός των διοικη-
τικών ορίων περισσότερων του ενός ΟΤΑ, ως φορέας 
εκπόνησης ορίζεται κατά περίπτωση είτε ο διαδημοτικός 
ή ο διαβαθμιδικός υφιστάμενος ή νέος σύνδεσμος που 
συστήνεται κατά το άρθρο 245 του ν. 3463/2006 (Α’ 114) 
και το άρθρο 105 του ν. 3852/2010 (Α’ 87), είτε μέσω 
σύναψης σύμβασης διαδημοτικής ή διαβαθμιδικής συ-νεργασίας κατά το άρθρο 99 του ν. 3852/2010.
4. «Ομάδα εργασίας», η ομάδα που συγκροτείται με 
αντικείμενο την κατάρτιση του Σ.Β.Α.Κ.
5. «Δίκτυο φορέων», οι ΟΤΑ α’ και β’ βαθμού, αποκε-
ντρωμένες διοικήσεις, φορείς παροχής συγκοινωνιακού 
έργου, εκπρόσωποι υπηρεσιών τροχαίας αστυνόμευσης, 
επιμελητήρια, εμπορικές και επαγγελματικές ενώσεις, 
εκπρόσωποι της εκπαιδευτικής κ οινότητας που επηρε-
άζονται από την κατάρτιση του Σ.Β.Α.Κ. ή ενδιαφέρο-
νται για αυτό και υπογράφουν το σύμφωνο συμμετοχής. 
Στο δίκτυο φορέων δύναται να συμμετέχουν σωματεία, 
αστικές εταιρείες, σύλλογοι και οργανώσεις ή άλλοι φο-
ρείς με καταστατικό σκοπό συναφή με τα διαλαμβανό-
μενα στην παρ. 1 του άρθρου 3, καθώς και φορείς με 
καταστατικό σκοπό την προώθηση θεμάτων ατόμων 
με αναπηρία.
6. «Κύκλος Σ.Β.Α.Κ.», οι φάσεις και τα στάδια που απο-
τυπώνουν την κατάρτιση ενός Σ.Β.Α.Κ.
7. «Σύμφωνο συμμετοχής», το σύμφωνο που καταρ-
τίζεται από τον φορέα εκπόνησης και αποτυπώνει τη 
συνεργασία με το δίκτυο φορέων για την εκπόνηση του Σ.Β.Α.Κ.
8. «Σχέδιο δράσης», το κείμενο το οποίο περιλαμβάνει 
κατάλογο με τα επιλεγέντα μέτρα, τα σχέδια αποτύπω-
σης και τους χάρτες των επιλεγέντων μέτρων παρέμ-
βασης του Σ.Β.Α.Κ., όπου κρίνει η ομάδα εργασίας ότι 
απαιτούνται για την καλύτερη αποτύπωση αυτών, τον 
ενδεικτικό προϋπολογισμό, το χρονοδιάγραμμα υλοποί-
ησης, τις πιθανές πηγές χρηματοδότησης, τους φορείς υλοποίησης και έγκρισης τη συσχέτιση των μέτρων με υφιστάμενα επιχειρησιακά ή στρατηγικά σχέδια, καθώς και τη μεθοδολογία παρακολούθησης και αξιολόγησης 
των μέτρων του Σ.Β.Α.Κ., με δείκτες παρακολούθησης 
για κάθε μέτρο.
9. «Μέτρο Σ.Β.Α.Κ.», η δράση που συμβάλλει στην επί-
τευξη ενός ή περισσότερων στρατηγικών στόχων και 
προτεραιοτήτων του Σ.Β.Α.Κ. ή στην αντιμετώπιση ενός ή περισσότερων προβλημάτων που έχουν διαπιστωθεί 
στην περιοχή παρέμβασης.
10. «Πακέτο μέτρων», ο συνδυασμός συμπληρωμα-
τικών μέτρων, η υλοποίηση των οποίων γίνεται συντο-νισμένα.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5094 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
11. «Έκθεση προόδου», η έκθεση που συντάσσεται και 
περιλαμβάνει την πορεία εφαρμογής των μέτρων του 
Σ.Β.Α.Κ. και αξιολόγηση της αποτελεσματικότητάς τους, 
με βάση τους δείκτες παρακολούθησης και σύμφωνα 
με τη μεθοδολογία παρακολούθησης και αξιολόγησης.
12. «Στόχοι», οι μετρήσιμοι στόχοι, οι οποίοι συνδέο-
νται με τους σκοπούς της παρ. 1 του άρθρου 3 και με τις 
προτεραιότητες του Σ.Β.Α.Κ. Οι στόχοι είναι συγκεκριμέ-
νοι, μετρήσιμοι, υλοποιήσιμοι και με σαφές χρονοδιά-
γραμμα υλοποίησης.
13. «Προτεραιότητες», τα θεματικά πεδία στα οποία 
εστιάζει το υπό κατάρτιση Σ.Β.Α.Κ. Οι προτεραιότητες 
ιεραρχούν τις κατευθύνσεις βελτίωσης για την περιοχή 
παρέμβασης, ώστε να καταστεί το σύστημα μεταφορών 
βιώσιμο σύμφωνα με τους σκοπούς της παρ. 1 του άρ-
θρου 3.
14. «Δείκτες παρακολούθησης», οι δείκτες για την πα-
ρακολούθηση και την αξιολόγηση της εφαρμογής των 
μέτρων του Σ.Β.Α.Κ., οι οποίοι περιλαμβάνονται στο 
σχέδιο δράσης που καταρτίζεται στο στάδιο 5 και στις εκθέσεις προόδου.
15. «Αναφορά κύκλου Σ.Β.Α.Κ.», η έκθεση που συντάσ-
σεται από την ομάδα εργασίας με βάση το Παράρτημα 
Ι και η οποία υποβάλλεται από τον φορέα εκπόνησης 
προς εξέταση.
Άρθρο 3
Σκοπός και αρχές κατάρτισης των Σχεδίων Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας
1. Σκοπός των Σ.Β.Α.Κ. είναι η δημιουργία βιώσιμων 
συστημάτων αστικών μεταφορών με αποτελεσματική 
αξιοποίηση του αστικού χώρου, των υφιστάμενων υπο-δομών και υπηρεσιών μεταφορών μέσω:
α) της ενίσχυσης των δημόσιων μέσων μεταφοράς,
β) της προώθησης των ήπιων τρόπων μετακίνησης 
και ιδιαίτερα των μη μηχανοκίνητων, όπως πεζή, του 
ποδηλάτου και των ελαφρών προσωπικών ηλεκτρικών οχημάτων (Ε.Π.Η.Ο.),
γ) της εξασφάλισης της προσ βασιμότητας, της ασφά-
λειας και προστασίας στο δίκτυο μεταφορών για τους 
χρήστες, με μέριμνα για τα άτομα με αναπηρία και τα 
εμποδιζόμενα άτομα,
δ) της προαγωγής της οδικής ασφάλειας των χρηστών 
και ευάλωτων χρηστών της οδού, περιλαμβανομένων 
των ατόμων με αναπηρία και των εμποδιζόμενων ατό-
μων,
ε) της μείωσης της κυκλοφορίας των αυτοκινήτων, 
κυρίως ιδιωτικής χρήσης,
στ) της προώθησης της ηλεκτροκίνησης και των εναλ-
λακτικών καυσίμων στον τομέα των μεταφορών,
ζ) της καλύτερης διαχείρισης της πρόσβασης των οχη-
μάτων διανομής,
η) της οργάνωσης της στάθμευσης,
θ) της αξιοποίησης των νέων τεχνολογιών για τη βελ-
τίωση της χρήσης του οδικού δικτύου, την υποστήριξη 
της συνδυασμένης χρήσης των μέσων μεταφοράς και 
τον σχεδιασμό των αστικών μεταφορών.
2. Το Σ.Β.Α.Κ. καταρτίζεται με ορίζοντα τουλάχιστον 
δεκαετίας εξισορροπώντας τις ανάγκες κοινωνικής ισό-τητας, οικονομικής βιωσιμότητας και περιβαλλοντικής 
ποιότητας, στο πλαίσιο αν άπτυξης της βιωσιμότητας του 
αστικού χώρου.
Ειδικότερα:
α) βασίζεται στις αρχές της βιώσιμης κινητικότητας 
στην περιοχή παρέμβασης, της συνεργασίας μεταξύ των 
αρμόδιων θεσμικών αρχών, της συμμετοχής των πολιτών 
και όλων των ενδιαφερόμενων μερών,
β) εμπεριέχει αξιολόγηση των επιδόσεων, μακρο-
πρόθεσμους στόχους και σαφές σχέδιο δράσης για την ολοκληρωμένη ανάπτυξη συστήματος μεταφορών, συ-
μπεριλαμβανομένων όλων των μέσων μεταφοράς και 
τρόπων μετακίνησης,
γ) περιλαμβάνει μηχανισμό παρακολούθησης και αξι-
ολόγησης, διασφαλίζοντας την ποιότητα του σχεδίου,
δ) συνεκτιμά στρατηγικά κείμενα και εθνικές πολιτικές 
που αφορούν στον σχεδιασμό των μεταφορών σύμφωνα 
και με τις κατευθύνσεις του Εθνικού Στρατηγικού Σχεδίου 
Μεταφορών (Ε.Σ.Σ.Μ.) λαμβάνοντας υπόψη τον χωρικό σχεδιασμό, την προώθηση της βιώσιμης αστικής κινη-
τικότητας, τη βελτίωση της προσβασιμότητας και την 
υλοποίηση δράσεων και έργων του Εθνικού Σχεδίου 
Δράσης για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, 
καθώς και την προαγωγή της οδικής ασφάλειας,
ε) συμβάλλει στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλ-
λαγής, τη μείωση των αερίων ρύπων στα αστικά κέ-
ντρα, την εξοικονόμηση ενέργειας στις μετακινήσεις, 
την ανάπτυξη της ηλεκτροκίνησης, την προώθηση των 
εναλλακτικών καυσίμων και την αξιοποίηση ευφυών 
συστημάτων μεταφορών,
στ) εμπεριέχει αξιολόγηση της οδικής ασφάλειας στην 
περιοχή παρέμβασης και προτείνει μέτρα για τη βελ-
τίωσή της, λαμβάνοντας υπόψη το ισχύον Στρατηγικό 
Σχέδιο για την Οδική Ασφάλεια,
ζ) λαμβάνει υπόψη τον υφιστάμενο στρατηγικό και 
επιχειρησιακό σχεδιασμό των ΟΑΣΑ Α.Ε., ΟΣΕΘ Α.Ε. και 
της «Αττικό Μετρό Α.Ε.» κατά την κατάρτιση Σ.Β.Α.Κ. από 
τους φορείς εκπόνησης των οποίων η περιοχή παρέμβα-
σης εμπίπτει στις περιοχές αρμοδιότητας των ανωτέρω φορέων.
Άρθρο 4
Αρμοδιότητες του φορέα εκπόνησης
Με τη συμμετοχή του δικτύου φορέων, των πολιτών 
και των εμπλεκόμενων μερών, ο φορέας εκπόνησης είναι 
αρμόδιος για την κατάρτιση Σ.Β.Α.Κ. και ειδικότερα για:
α) τη συγκρότηση της ομάδας εργασίας για την κα-
τάρτιση του Σ.Β.Α.Κ.,
β) τη δημόσια πρόσκληση, εγγράφως και μέσω της 
ιστοσελίδας του, των ενδιαφερόμενων για συμμετοχή 
στο δίκτυο φορέων,
γ) τη σύνθεση του δικτύου φορέων,
δ) την κατάρτιση και την υπογραφή του συμφώνου 
συμμετοχής,
ε) τη δημιουργία ιστοσελίδας για το υπό κατάρτιση 
Σ.Β.Α.Κ., στην οποία και υποβάλλονται οι απόψεις των 
πολιτών και των εμπλεκόμενων μερών,
στ) την υποβολή της αναφοράς κύκλου Σ.Β.Α.Κ. με τα 
απαιτούμενα ηλεκτρονικά αρχεία της στο Τμήμα Βιώσι-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5095 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
μης Αστικής Κινητικότητας του Υπουργείου Υποδομών 
και Μεταφορών προς εξέτασή της,
ζ) την υλοποίηση των μέτρων αρμοδιότητάς του και 
την παρακολούθηση εφαρμογής του συνόλου των μέ-τρων που προτείνονται στο Σ.Β.Α.Κ.,
η) την περιοδική αξιολόγηση των μέτρων παρέμβασης 
του Σ.Β.Α.Κ., τη σύνταξη της διετούς έκθεσης προόδου και την ανάρτηση αυτής στην ιστοσελίδα του,
θ) την κατάρτιση και επικαιροποίηση του σχεδίου 
δράσης,
ι) την αναθεώρηση του Σ.Β.Α.Κ.,
ια) την υποβολή των σχεδίων δράσης και των εκθέσε-
ων προόδου, στους αναφερόμενους στο στάδιο 5 του 
άρθρου 7 φορείς και στο Τμήμα Βιώσιμης Αστικής Κινη-τικότητας του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών,
ιβ) τη γραμματειακή υποστήριξη της ομάδας εργασίας 
και την παροχή του υλικοτεχνικού εξοπλισμού σε αυτήν,
ιγ) την ανάθεση και εκτέλεση δημόσιων συμβάσεων 
για την κατάρτιση του Σ.Β.Α.Κ.
Άρθρο 5
Σύσταση ομάδας εργασίας με αντικείμενο την κατάρτιση του Σ.Β.Α.Κ.
1. Με απόφαση του φορέα εκπόνησης συστήνεται 
ομάδα εργασίας με αντικείμενο την κατάρτιση του Σ.Β.Α.Κ. Η ομάδα εργασίας αποτελείται από υπηρε-
σιακά στελέχη τμημάτων και υπηρεσιών του φορέα 
εκπόνησης. Σε αυτήν δύναται να συμμετέχουν αιρετά 
στελέχη των ΟΤΑ α’ ή β’ βαθμού. Η ομάδα εργασίας 
δύναται να επικουρείται στο έργο της από στελέχη 
του δικτύου φορέων ή εξωτερικούς συνεργάτες, ιδίως 
συγκοινωνιολόγους μηχανικούς και πολεοδόμους - χω-
ροτάκτες μηχανικούς, εάν ο φορέας εκπόνησης με την 
απόφασή του διαπιστώνει ότι είναι αναγκαίο. Με την 
ίδια απόφαση ορίζεται ο επικεφαλής της ομάδας εργα-
σίας, ο οποίος είναι και υπεύθυνος για τον συντονισμό του έργου της.
2. Σε περιοχές παρέμβασης νησιωτικών περιοχών, ο 
φορέας εκπόνησης απευθύνει πρόσκληση για συμμετο-
χή στελεχών στην ομάδα εργασίας, προς τη Διεύθυνση Νησιωτικής Πολιτικής της Γενικής Γ ραμματείας Αιγαίου 
και Νησιωτικής Πολιτικής και την κατά τόπον αρμόδια 
λιμενική αρχή. Στις περιοχές παρέμβασης, οι οποίες 
περιλαμβάνουν ζώνες λιμένα ή γειτνιάζουν με αυτές, ο 
φορέας εκπόνησης απευθύνει πρόσκληση για συμμετο-
χή στελεχών στην ομάδα εργασίας προς τη Διεύθυνση Λιμενικής Πολιτικής του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νη-σιωτικής Πολιτικής και τον οικείο φορέα διοίκησης και εκμετάλλευσης του λιμένα.
3. Στις περιπτώσεις περιοχών παρέμβασης που αφο-
ρούν στις περιοχές αρμοδιότητας των ΟΑΣΑ Α.Ε., ΟΣΕΘ 
Α.Ε. και της «Αττικό Μετρό Α.Ε.», ο φορέας εκπόνησης 
απευθύνει προς τις διοικήσεις των φορέων πρόσκλη-
ση για συμμετοχή και ορισμό εκπροσώπων τους στην 
ομάδα εργασίας. Η συμμετοχή εκπροσώπων των φο-
ρέων του πρώτου εδαφίου στην ομάδα εργασίας είναι υποχρεωτική.
4. Οι υπηρεσίες και οι οργανισμοί των παρ. 2 και 3, 
στις οποίες ο φορέας εκπό νησης απευθύνει πρόσκληση συμμετοχής στην ομάδα εργασίας, ορίζουν την εκπρο-
σώπησή τους εντός εύλογης προθεσμίας που προβλέπει 
ο φορέας εκπόνησης. Σε περίπτωση άπρακτης παρέλευ-
σης της προθεσμίας, η ομάδα εργασίας στελεχώνεται 
χωρίς τη συμμετοχή εκπροσώπων, από τις υπηρεσίες 
και τους οργανισμούς της παρ. 2.
5. Στις περιοχές παρέμβασης της παρ. 3 του άρθρου 1, 
στην ομάδα εργασίας υποχρεωτικά μετέχει υπηρεσιακό 
στέλεχος ή στέλεχος του δικτύου φορέων ή εμπειρογνώ-
μονας με εμπειρία σε συγκοινωνιακά θέματα και θέματα 
οδικής ασφάλειας.
6. Έργο της ομάδας εργασίας είναι:
α) η εισήγηση προς τον φορέα εκπόνησης για δημόσια 
πρόσκληση των υποψήφιων συμμετεχόντων στο δίκτυο 
φορέων και η διοργάνωση προπαρασκευαστικών συνα-
ντήσεων με αυτούς κατά τη φάση προετοιμασίας του 
Σ.Β.Α.Κ. και πριν την υπογραφή του συμφώνου συμμε-τοχής,
β) η συλλογή των διαθέσιμων εγγράφων, μελετών και 
στοιχείων αναφορικά με την περιοχή παρέμβασης που 
απαιτούνται για την κατάρτιση του Σ.Β.Α.Κ. και η εισή-
γηση για συμπλήρωσή τους,
γ) η συνεργασία με τα συμβαλλόμενα μέρη στην 
εκτέλεση δημοσίων συμβάσεων για την κατάρτιση του Σ.Β.Α.Κ.,
δ) η συνεργασία με το δίκτυο φορέων στα στάδια κα-
τάρτισης του Σ.Β.Α.Κ.,
ε) η επεξεργασία των δεδομένων των ανοιχτών δια-
βουλεύσεων με τους πολίτες και τα εμπλεκόμενα μέρη,
στ) η κατάρτιση του Σ.Β.Α.Κ. για την περιοχή παρέμ-
βασης, με τις επιμέρους ενέργειες του κύκλου Σ.Β.Α.Κ.,
ζ) η σύνταξη της αναφοράς κύκλου Σ.Β.Α.Κ. και η υπο-
βολή της στον φορέα εκπόνησης,
η) η επικοινωνία με τους πολίτες και τα εμπλεκόμενα 
μέρη, ο συντονισμός των δράσεων και ενεργειών του 
συμμετοχικού σχεδιασμού και δράσεις δημοσιότητας 
σε κάθε φάση του Σ.Β.Α.Κ.
Άρθρο 6
Λειτουργία του δικτύου φορέων - Σύμφωνο συμμετοχής
1. Ο φορέας εκπόνησης, πλ έον της δημόσιας πρόσκλη-
σης της περ. β’ της παρ. 1 του άρθρου 7 απευθύνει και έγ-
γραφη πρόσκληση για τη συμμετοχή εκπροσώπων στο 
δίκτυο φορέων στους παρακάτω φορείς και υπηρεσίες:
α) στους όμορους ΟΤΑ της περιοχής παρέμβασης και 
σε όσους έχουν χωρική αρμοδιότητα εντός αυτής και οι 
οποίοι δεν συμμετέχουν στον φορέα εκπόνησης για την 
κατάρτιση ενιαίου Σ.Β.Α.Κ.,
β) στην Υπηρεσία Τροχαίας Αστυνόμευσης της οικείας 
αστυνομικής διεύθυνσης της Ελληνικής Αστυνομίας, για 
τη συνδρομή της, κατά λόγο αρμοδιότητας.
2. Ο ρόλος του δικτύου φορέων είναι συμβουλευτικός. 
Ειδικότερα, το δίκτυο φορέων:
α) παρέχει στοιχεία και δεδομένα που απαιτούνται για 
την κατάρτιση του Σ.Β.Α.Κ. στην περιοχή παρέμβασης,
β) συμμετέχει στις διαβουλευτικές εργασίες της φάσης 
ανάπτυξης Σ.Β.Α.Κ. του άρθρου 7 με έναν εκπρόσωπο ή τον αναπληρωτή του ανά εμπλεκόμενο μέρος,
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5096 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
γ) υποστηρίζει το έργο της ομάδας εργασίας στις επι-
μέρους ενέργειες των σταδίων και φάσεων του Σ.Β.Α.Κ., υποβάλλοντας τις απόψεις του κατά τον σχεδιασμό του Σ.Β.Α.Κ.
3. Το σύμφωνο συμμετοχής καταρτίζεται με ευθύνη 
του φορέα εκπόνησης σε συνεργασία με το δίκτυο φο-ρέων και συνυπογράφεται από τους εκπροσώπους των 
μερών, στη φάση της προετοιμασίας, εντός προθεσμίας 
που ορίζεται από τον φορέα εκπόνησης. Τροποποιήσεις 
ως προς τη σύνθεση του δικτύου φορέων λαμβάνουν 
χώρα έως το πέρας της ολοκλήρωσης του σταδίου 3 
της φάσης Β’ του άρθρου 7. Τα εμπλεκόμενα μέρη του 
δικτύου φορέων υποβάλλουν απόψεις για το στάδιο του 
κύκλου Σ.Β.Α.Κ. κατά το οποίο εγγράφονται στο δίκτυο φορέων και για τα επόμενα στάδια αυτού.
4. Στο σύμφωνο συμμετοχής προβλέπονται η δυνατό-
τητα προσχώρησης νέων ή αποχώρησης εγγεγραμμέ-
νων εμπλεκόμενων μερών στο δίκτυο φορέων και κάθε θέμα σχετικό με τη λειτουργία του.
5. Μετά την παρέλευση της προθεσμίας της παρ. 3, 
εφόσον το σύμφωνο συμμετοχής δεν έχει συνυπογρα-
φεί από κανέναν ενδιαφερόμενο, ο φορέας εκπόνησης καταρτίζει το Σ.Β.Α.Κ. χωρίς τη συγκρότηση του δικτύου 
φορέων. Τα εμπλεκόμενα μέρη συμμετέχουν στην κατάρ-
τιση του Σ.Β.Α.Κ. μέσω των διαβουλεύσεων της φάσης Β’ .
Άρθρο 7Κύκλος Σ.Β.Α.Κ.
Κατά την κατάρτιση ενός Σ.Β.Α.Κ., ακολουθούνται, ανά 
φάση, τα εξής:
1. Φάση προετοιμασίας Σ.Β.Α.Κ. (φάση Α’): Ο φορέας 
εκπόνησης και η ομάδα εργασίας προβαίνουν στις εξής ενέργειες:
α. ο φορέας εκπόνησης, με απόφασή του, συγκροτεί 
την ομάδα εργασίας,
β. ο φορέας εκπόνησης δημιουργεί και θέτει σε λει-
τουργία την ιστοσελίδα για την ανάρτηση του καταρ-
τιζόμενου Σ.Β.Α.Κ., των απόψεων των πολιτών και των 
εμπλεκόμενων μερών και απευθύνει δημόσια πρόσκλη-
ση για συμμετοχή στο δίκτυο φορέων. Η ιστοσελίδα είναι 
προσβάσιμη στα άτομα με αναπηρία σύμφωνα με τον 
ν. 4727/2020 (Α’ 184),
γ. ο φορέας εκπόνησης συνθέτει το δίκτυο φορέων. 
Το σύμφωνο συμμετοχής υπογράφεται από τα μέλη του 
δικτύου φορέων και τον φορέα εκπόνησης σύμφωνα με 
την παρ. 3 του άρθρου 6. Ο φορέας εκπόνησης αναρτά το υπογεγραμμένο σύμφωνο συμμετοχής στην ιστοσε-λίδα του Σ.Β.Α.Κ.,
δ. η ομάδα εργασίας μετά τη συγκρότησή της, συλλέγει 
τα σχετικά με το Σ.Β.Α.Κ. κείμενα και μελέτες εθνικού, 
περιφερειακού και τοπικού επιπέδου που αφορούν ή 
επηρεάζουν την περιοχή παρέμβασης. Λαμβάνει υπο-
χρεωτικά υπόψη τα Σ.Β.Α.Κ. των όμορων ΟΤΑ της περι-
οχής παρέμβασης και των ΟΤΑ με χωρική αρμοδιότητα 
εντός αυτής, τα οποία έχουν ήδη χαρακτηριστεί με την απόφαση της παρ. 3 του άρθρου 8. Εξετάζει την πληρό-
τητα των στοιχείων και δεδομένων αναφορικά με την 
περιοχή παρέμβασης και εισηγείται στον φορέα εκπό-
νησης τη συμπλήρωσή τους.2. Φάση ανάπτυξης Σ.Β.Α.Κ. (φάση Β’): Στη φάση αυτή 
περιλαμβάνονται τα εξής στάδια:
α. Στάδιο 1: Καθορισμός της διαδικασίας ανάπτυξης 
του Σ.Β.Α.Κ.
Στο στάδιο αυτό, η ομάδα εργασίας καθορίζει:
αα. το εκτιμώμενο χρονοδιάγραμμα ανάπτυξης του 
Σ.Β.Α.Κ. και των επόμενων σταδίων και εργασιών του, και
αβ. το σχέδιο συμμετοχής των πολιτών και των εμπλε-
κόμενων μερών με δράσεις για την ενημέρωση και την 
ενεργοποίησή τους στην ανάπτυξη των μέτρων του 
Σ.Β.Α.Κ.
Το χρονοδιάγραμμα και το σχέδιο συμμετοχής περι-
λαμβάνονται σε παραδοτέο που συντάσσεται από την 
ομάδα εργασίας, υποβάλλεται στον φορέα εκπόνησης 
και αναρτάται στην ιστοσελίδα του Σ.Β.Α.Κ.
β. Στάδιο 2: Ανάλυση της υφιστάμενης κατάστασης και 
κατάρτιση σεναρίων.
Με τη συμμετοχή του δικτύου φορέων, πραγματο-
ποιείται η πρώτη διαβούλευση με τους πολίτες και τα 
εμπλεκόμενα μέρη. Για την ολοκλήρωση του σταδίου 
αυτού, η ομάδα εργασίας συντάσσει και υποβάλλει στον 
φορέα εκπόνησης παραδοτέο το οποίο περιλαμβάνει:
βα. τα πορίσματα της πρώτης διαβούλευσης, κατόπιν 
αξιολόγησης και επεξεργασίας από την ομάδα εργασίας,
ββ. την έκθεση αποτύπωσης της κατάστασης κινητικό-
τητας εξετάζοντας κατ’ ελάχιστον τα προβλήματα και τις 
ευκαιρίες για τα οριζόμενα στην παρ. 1 του άρθρου 3, και
βγ. τα σενάρια για την κατάσταση της περιοχής παρέμ-
βασης σε ορίζοντα πέντε (5), δέκα (10) ή περισσότερων ετών.
Το παραδοτέο του σταδίου 2 αναρτάται στην ιστοσε-
λίδα του Σ.Β.Α.Κ.
γ. Στάδιο 3: Ανάπτυξη και προσδιορισμός κοινού ορά-
ματος, προτεραιοτήτων και στόχων.
Το αρχικό κοινό όραμα και οι προτεραιότητες του 
Σ.Β.Α.Κ. αναρτώνται στην ιστοσελίδα του φορέα εκπό-νησης προς διαβούλευση. Η ομάδα εργασίας με τη συ-
νεργασία του δικτύου φορέων εξετάζει το σύνολο των 
σχολίων και απόψεων, περιλαμβανομένων και όσων 
έχουν υποβληθεί κατά το στάδιο 2, συντάσσει και υπο-
βάλλει στον φορέα εκπόνησης για το επικρατέστερο 
σενάριο, παραδοτέο στο οποίο:
γα. ορίζονται σαφώς το τελικό κοινό όραμα, οι προ-
τεραιότητες του Σ.Β.Α.Κ. κ αι τα προβλήματα τα οποία 
επιδιώκει να επιλύσει, σε διάστημα, τουλάχιστον, δεκα-
ετίας, και
γβ. προσδιορίζονται οι επιμέρους στόχοι, οι οποίοι 
είναι συγκεκριμένοι, μετρήσιμοι, υλοποιήσιμοι και με 
σαφές χρονοδιάγραμμα υλοποίησης.
Το παραδοτέο του σταδίου 3 αναρτάται στην ιστοσε-
λίδα του Σ.Β.Α.Κ.
δ. Στάδιο 4: Ανάπτυξη και αξιολόγηση πακέτου μέ-
τρων.
Συγκεντρώνονται και προσδιορίζονται τεκμηριωμέ-
να τα καταλληλότερα μέτρα που εξυπηρετούν τον σκο-
πό του Σ.Β.Α.Κ. Με τη συμμετοχή του δικτύου φορέων 
πραγματοποιείται η διαβούλευση με τους πολίτες και τα 
εμπλεκόμενα μέρη, κατά την οποία παρουσιάζονται τα μέτρα που έχουν προσδιορισθεί, για την υποβολή των 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5097 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
σχολίων τους. Το δίκτυο φορέων συνεργάζεται με την 
ομάδα εργασίας και υποβάλλει τις απόψεις του. Για την 
ολοκλήρωση του σταδίου, η ομάδα εργασίας εξετάζει το 
σύνολο των σχολίων και απόψεων για την επιλογή των 
πλέον πρόσφορων μέτρων. Μετά την ολοκλήρωση της 
ανωτέρω εξέτασης, συντάσσει και υποβάλλει στον φο-
ρέα εκπόνησης παραδοτέο κε ίμενο που περιλαμβάνει:
δα. τα πορίσματα της δεύτερης διαβούλευσης κατόπιν 
αξιολόγησης και επεξεργασίας των συλλεγέντων σχο-
λίων και,
δβ. τα επιλεγέντα μέτρα παρέμβασης, πακέτα μέτρων, 
τη σύνδεσή τους με το όραμα, τις προτεραιότητες και 
τους στόχους του Σ.Β.Α.Κ., καθώς και τους σχετικούς 
δείκτες παρακολούθησης.
Το παραδοτέο του σταδίου 4 αναρτάται στην ιστοσε-
λίδα του Σ.Β.Α.Κ.
ε. Στάδιο 5: Κατάρτιση - υποβολή σχεδίου δράσης.
Για την κατάρτιση και υποβολή του σχεδίου δράσης 
ακολουθούνται τα εξής:
εα. Η ομάδα εργασίας σε συνεργασία με το δίκτυο φο-
ρέων, καταρτίζει σχέδιο δράσης το οποίο περιλαμβάνει 
τα επιλεγέντα μέτρα.
Ο φορέας εκπόνησης κοινοποιεί το σχέδιο δράσης 
ανάλογα με τα προτεινόμενα μέτρα παρέμβασης κατά 
περίπτωση:
i. στις υπηρεσίες και φορείς που ορίζονται στα άρθρα 
52 και 52Α του ν. 2696/1999 (Κώδικας Οδικής Κυκλοφορί-
ας, Α’ 57), για τα μέτρα ρύθμισης της οδικής κυκλοφορίας 
και για τα μέτρα που αφορούν σε χερσαίους χώρους 
λιμένων αντιστοίχως,
ii. στο Τμήμα Προγραμματισμού, Συντονισμού και 
Κανόνων Οδικής Κυκλοφορίας της Διεύθυνσης Οδικής 
Κυκλοφορίας και Ασφάλειας του Υπουργείου Υποδομών 
και Μεταφορών για την εξέταση της συνάφειας των μέ-τρων που προάγουν την οδική ασφάλεια με το Στρατη-γικό Σχέδιο Οδικής Ασφάλειας,
iii. στις καθ’ ύλην αρμόδιες υπηρεσίες ή φορείς, όπως 
αυτές προσδιορίζονται στο σχέδιο δράσης, οι οποίες 
θα κληθούν μεταγενέστερα είτε να εγκρίνουν είτε να 
υλοποιήσουν μέτρα που προτείνονται από το Σ.Β.Α.Κ.
Οι υπηρεσίες των στοιχείων i, ii και iii διατυπώνουν 
γνώμη επί των επιλεγέντων μέτρων του σχεδίου δράσης, 
εντός αποκλειστικής προθεσμίας δύο (2) μηνών από την 
παραλαβή αυτού.
εβ. Αν κάποια από τις υπηρεσίες διατυπώσει τεκμηρι-
ωμένα αντιρρήσεις αναφορικά με την εφαρμογή προτει-
νόμενου μέτρου, τις αποστέλλει στον φορέα εκπόνησης 
και τις κοινοποιεί στις ως άνω εμπλεκόμενες συναρμό-διες υπηρεσίες. Ο φορέας εκπόνησης λαμβάνει υπόψη 
τις τεκμηριωμένες αντιρρήσεις.
εγ. Η ομάδα εργασίας σε συνεργασία με το δίκτυο φο-
ρέων εξετάζει τις ως άνω αντιρρήσεις και, εφόσον κρίνε-
ται απαραίτητο, τροποποιεί αναλόγως το σχέδιο δράσης. 
Το σχέδιο δράσης τροποποιε ίται υποχρεωτικά σε περί-
πτωση διατύπωσης τεκμηριωμένων αντιρρήσεων από 
τον ΟΑΣΑ Α.Ε., τον ΟΣΕΘ Α.Ε. ή την Αττικό Μετρό Α.Ε.
εδ. Το τελικό σχέδιο δράσης κοινοποιείται εκ νέου από 
τον φορέα εκπόνησης στις ως άνω υπηρεσίες προς ενη-
μέρωσή τους και αναρτάται στην ιστοσελίδα του Σ.Β.Α.Κ.εε. Στην περίπτωση άπρακτης παρέλευσης της προθε-
σμίας των δύο (2) μηνών, ο φορέας εκπόνησης προβαίνει 
στις ενέργειες του Σταδίου 6.
εστ. Η μη αποστολή γνώμης από τις υπηρεσίες και τους 
φορείς των στοιχείων i, ii και iii της παρ. 2 ισοδυναμεί 
με σιωπηρή αποδοχή των μέτρων του σχεδίου δράσης.
στ. Στάδιο 6: Εξέταση Σ.Β.Α.Κ.: Μετά τον χαρακτηρισμό 
του σχεδίου ως Σ.Β.Α.Κ., η απόφαση της παρ. 3 του άρ-
θρου 8 αναρτάται στην ιστοσελίδα του Σ.Β.Α.Κ.
3. Φάση υλοποίησης, παρακολούθησης και αξιολόγη-
σης μέτρων Σ.Β.Α.Κ. (Φάση Γ’)
α. Ο φορέας εκπόνησης παρακολουθεί και αξιολογεί 
την υλοποίηση του Σ.Β.Α.Κ., σύμφωνα με όσα έχουν ορι-
σθεί στο τελικό σχέδιο δράσης του σταδίου 5 της φάσης 
Β’ . Προς τούτο ο φορέας εκπόνησης:
αα. καταρτίζει ανά διετία εκθέσεις προόδου του 
υλοποιούμενου Σ.Β.Α.Κ., οι οποίες αναρτώνται στην 
ιστοσελίδα του οικείου Σ.Β.Α.Κ. προς ενημέρωση των 
πολιτών και εμπλεκόμενων μερών και για την υποβολή 
των σχολίων τους. Ο φορέας εκπόνησης γνωστοποιεί 
εγγράφως την έκδοση και την ανάρτηση της έκθεσης 
προόδου στους φορείς του σταδίου 5 και στην αρμόδια υπηρεσία του άρθρου 8 προς ενημέρωσή τους,
αβ. επικαιροποιεί το σχέδιο δράσης κατά τα οριζόμενα 
στο άρθρο 9,
αγ. αναθεωρεί το Σ.Β.Α.Κ. κατά τα οριζόμενα στο άρ-
θρο 9.
β. Τα προτεινόμενα μέτρα του σχεδίου δράσης ενσω-
ματώνονται στις επιμέρους τομεακές πολιτικές των ΟΤΑ 
και λαμβάνονται υπόψη σε τροποποιήσεις του υφιστά-
μενου χωρικού και πολεοδομικού σχεδιασμού. Σε περί-πτωση που για την υλοποίηση προτεινόμενων μέτρων 
παρέμβασης απαιτούνται αλλαγές θεσμοθετημένων χω-
ρικών και πολεοδομικών ρυθμίσεων, η υλοποίηση των 
μέτρων του Σ.Β.Α.Κ., που είναι ανεξάρτητα από αυτές, 
δεν παρεμποδίζεται.
Άρθρο 8
Διαδικασία εξέτασης και χαρακτηρισμού 
Σ.Β.Α.Κ.
1. Η αναφορά κύκλου του Σ.Β.Α.Κ. υποβάλλεται με αί-
τηση του φορέα εκπόνησης μέσω ηλεκτρονικής αλλη-
λογραφίας στο Τμήμα Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας 
της Διεύθυνσης Ανάπτυξης Μεταφορών του Υπουργείου 
Υποδομών και Μεταφορών προκειμένου να εξετασθεί 
εντός δύο (2) μηνών από την ημερομηνία παραλαβής της.
2. Το Τμήμα Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας του 
Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών βεβαιώνει την 
περάτωση των επιμέρους ενεργειών της φάσης προε-
τοιμασίας και των σταδίων της φάσης ανάπτυξης του 
κύκλου Σ.Β.Α.Κ.
3. Το σχέδιο χαρακτηρίζεται ως Σ.Β.Α.Κ. με απόφαση 
του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών μετά από ει-
σήγηση του Τμήματος Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας 
της Διεύθυνσης Ανάπτυξης Μεταφορών περί πλήρωσης 
των ανωτέρω προϋποθέσεων.
4. Η χρηματοδότηση της υλοποίησης μέτρων του 
Σ.Β.Α.Κ. που εμπίπτουν στους τομείς αρμοδιότητας του 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5098 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, εξετάζεται 
κατά προτεραιότητα αρμοδίως από τον Υπουργό Υπο-
δομών και Μεταφορών κατά την έγκριση του ετήσιου 
προγράμματος έργων που προτείνεται για ένταξη στο 
ετήσιο πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων. Στην περί-
πτωση υλοποίησης μέτρων Σ.Β.Α.Κ. που αφορούν στην 
οδική ασφάλεια και εφόσον αυτά είναι σύμφωνα με τις 
κατευθύνσεις του Στρατηγικού Σχεδίου Οδικής Ασφά-
λειας, τα μέτρα αυτά μπορούν να χρηματοδοτηθούν 
από το συγχρηματοδοτούμενο ή το εθνικό σκέλος του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων ή από ειδικούς για τον σκοπό αυτό εθνικούς πόρους.
5. Μετά την έκδοση της απόφασης της παρ. 3, ο ΟΑΣΑ 
Α.Ε., ο ΟΣΕΘ Α.Ε. και η «Αττικό Μετρό Α.Ε.» λαμβάνουν υπόψη, κατά την κατάρτιση του στρατηγικού και επιχει-
ρησιακού σχεδιασμού τους, τα μέτρα των Σ.Β.Α.Κ. φορέ-
ων εκπόνησης των οποίων η περιοχή παρέμβασης εμπί-
πτει στις περιοχές αρμοδιότητας των ανωτέρω φορέων.
Άρθρο 9
Επικαιροποίηση σχεδίου δράσης - Αναθεώρηση Σ.Β.Α.Κ.
1. Το σχέδιο δράσης επικαιροποιείται, όποτε κρίνεται 
αναγκαίο από τον φορέα εκπόνησης και όταν υπαγο-
ρεύεται από τα πορίσματα των εκθέσεων προόδου. Για 
την επικαιροποίηση του σχεδίου δράσης, ο φορέας εκ-πόνησης:
α. αναρτά το σχέδιο δράσης για τουλάχιστον έναν (1) 
μήνα στην ιστοσελίδα της περ. ε’ του άρθρου 4 για την 
υποβολή των απόψεων των πολιτών και όλων των εμπλε-
κόμενων μερών,
β. εφόσον τροποποιούνται τα επιλεγέντα μέτρα ή 
εισάγονται νέα, κοινοποιεί το σχέδιο δράσης ανάλογα 
με τα προτεινόμενα μέτρα παρέμβασης, κατά περίπτω-ση, στις υπηρεσίες της υποπε ρ. εα’ της περ ε’ της παρ. 2 
του άρθρου 7 για τη διατύπωση γνώμης και ακολουθεί 
τα οριζόμενα στις υποπερ. εβ’ και εστ’ της περ. ε’ της 
παρ. 2 του άρθρου 7. Το σχέδιο δράσης τροποποιείται 
υποχρεωτικά σε περίπτωση διατύπωσης τεκμηριωμένων 
αντιρρήσεων από τον ΟΑΣΑ Α.Ε., τον ΟΣΕΘ Α.Ε. ή την 
«Αττικό Μετρό Α.Ε.»,
γ. μετά την ολοκλήρωση των περ. α’ και β’ της παρ. 1, 
ο φορέας εκπόνησης κοινοποιεί το σχέδιο δράσης στις υπηρεσίες της υποπερ. εα’ της περ. ε’ της παρ. 2 του άρ-
θρου 7 και στην υπηρεσία του άρθρου 8 προς ενημέρω-
σή τους και το αναρτά στην ιστοσελίδα Σ.Β.Α.Κ.
2. Το Σ.Β.Α.Κ. αναθεωρείται με βάση τα πορίσματα 
των εκθέσεων προόδου ή κατόπιν νέων δεδομένων ή 
αναγκών οποτεδήποτε μετά την παρέλευση πέντε (5) 
ετών, και πάντως οπωσδήποτε μέχρι τη συμπλήρωση 
δεκαετίας από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης 
της παρ. 3 του άρθρου 8. Η αναθεώρηση του Σ.Β.Α.Κ. 
ακολουθεί τα οριζόμενα στα άρθρα 7 και 8.
Άρθρο 10
Εποπτεία Σ.Β.Α.Κ.
Αρμόδιο για την εποπτεία της κατάρτισης και αναθεώ-
ρησης των Σ.Β.Α.Κ., καθώς και για την παρακολούθηση της υλοποίησής τους, είναι το Τμήμα Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας της Διεύθυνσης Ανάπτυξης Μεταφορών 
του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών.
Άρθρο 11
Ηλεκτρονική Πλατφόρμα Σχεδίων Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (Η.Π.Σ.Β.Α.Κ.)
1. Στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών δημι-
ουργείται Ηλεκτρονική Πλατφόρμα Σχεδίων Βιώσιμης 
Αστικής Κινητικότητας (Η.Π.Σ.Β.Α.Κ.) για την παρακο-
λούθηση της υλοποίησης των Σ.Β.Α.Κ., η οποία είναι 
προσβάσιμη μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της 
Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr-ΕΨΠ) του άρθρου 22 
του ν. 4727/2020 (Α’ 184). Αρμόδια υπηρεσία για τη 
διαχείριση της Η.Π.Σ.Β.Α.Κ. είναι το Τμήμα Βιώσιμης 
Αστικής Κινητικότητας του Υπουργείου Υποδομών και 
Μεταφορών.
2. Μετά τη θέση σε λειτουργία της Η.Π.Σ.Β.Α.Κ., οι 
φορείς εκπόνησης καταχωρίζουν σε αυτή την αναφο-
ρά κύκλου Σ.Β.Α.Κ., το Σ.Β.Α.Κ. που έχει καταρτιστεί, τις 
εκθέσεις προόδου, το επικαιροποιημένο κάθε φορά 
σχέδιο δράσης και κάθε είδους πληροφορία ή στοιχεία 
σχετικά με το Σ.Β.Α.Κ., όπως αυτά προσδιορίζονται με 
την απόφαση της παρ. 3 του άρθρου 12. Η υποχρέωση επικαιροποίησης των αρχείων του Σ.Β.Α.Κ. βαρύνει τον φορέα εκπόνησης.
Άρθρο 12
Εξουσιοδοτικές διατάξ εις του Κεφαλαίου Α’
1. Με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφο-
ρών δύναται να επανακαθορίζονται η δομή και το περιε-
χόμενο των σταδίων του κύκλου Σ.Β.Α.Κ., το περιεχόμενο 
της αναφοράς κύκλου Σ.Β.Α.Κ. και κάθε άλλη αναγκαία 
λεπτομέρεια για την ανάπτυξη και υλοποίηση Σ.Β.Α.Κ.
2. Με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μετα-
φορών και του κατά περίπτωση αρμόδιου υπουργού 
δύναται να καθοριστούν οι όροι, οι προϋποθέσεις και 
κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την έγκριση, από τις αρμόδιες υπηρεσίες, μέτρ ων που εμπεριέχονται στο 
σχέδιο δράσης του Σ.Β.Α.Κ.
3. Με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μετα-
φορών δύναται να καθορισθεί από το Τμήμα Βιώσιμης 
Αστικής Κινητικότητας σε συνεργασία με συναρμόδιους 
φορείς και υπηρεσίες, ενδεικτικός κατάλογος προτεινό-
μενων μέτρων για την εξυπηρέτηση των σκοπών του 
Σ.Β.Α.Κ. και σύστημα στόχων και δεικτών παρακολούθη-
σης της υλοποίησης των προτεινόμενων μέτρων Σ.Β.Α.Κ.
4. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και 
Μεταφορών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης που εκδί-
δεται εντός ενός (1) έτους από την έναρξη ισχύος του 
παρόντος, καθορίζονται η διαδικασία δημιουργίας, ανά-
πτυξης, λειτουργίας και συντήρησης της ηλεκτρονικής 
πλατφόρμας για τα Σ.Β.Α.Κ. και κάθε άλλο σχετικό με 
αυτή θέμα.
5. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και 
Μεταφορών και Ανάπτυξης και Επενδύσεων δύναται να 
καταρτίζονται ειδικά αναπτυξιακά προγράμματα, σύμ-
φωνα με το άρθρο 130 του ν. 4635/2019 (Α’ 167), για την 
υλοποίηση μέτρων Σ.Β.Α.Κ. και να καθορίζονται ο τρόπος 
και η διαδικασία έγκρισης και χρηματοδότησής τους.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5099 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
Άρθρο 13
Μεταβατικές διατάξεις του Κεφαλαίου Α’
1. Οι φορείς εκπόνησης οι οποίοι έως την έναρξη 
ισχύος του άρθρου 22 του ν. 4599/2019 (Α’ 40) είχαν 
εγκρίνει την παραλαβή του Σ.Β.Α.Κ., σύμφωνα με τον 
ν. 4412/2016 (Α’ 147) ή άλλο εφαρμοστέο θεσμικό πλαί-σιο για τη διαδικασία σύναψης σύμβασης:
α) κοινοποιούν το Σ.Β.Α.Κ. στο Τμήμα Βιώσιμης Αστι-
κής Κινητικότητας του Υπουργείου Υποδομών και Μετα-
φορών εντός έξι (6) μηνών από τη δημοσίευση του πα-
ρόντος και υποχρεούνται στην αναθεώρηση του Σ.Β.Α.Κ. 
εντός πέντε (5) ετών από την ημερομηνία έγκρισής του από τα αρμόδια όργανα του φορέα εκπόνησης,
β) δύνανται να υποβάλουν την αναφορά κύκλου 
Σ.Β.Α.Κ. της παρ. 3 του παρόντος για την εξέταση και 
τον χαρακτηρισμό του σχεδίου, σύμφωνα με το άρθρο 8. Στην περίπτωση αυτή, πριν την υποβολή της αναφο-ράς κύκλου Σ.Β.Α.Κ., οι φορείς εκπόνησης κοινοποιούν, 
εντός αποκλειστικής προθεσμίας τριών (3) μηνών από 
την έναρξη ισχύος του παρόντος, το σχέδιο δράσης 
ανάλογα με τα προτεινόμενα μέτρα παρέμβασης, στις 
υπηρεσίες της υποπερ. εα’ της περ. ε’ της παρ. 2 του 
άρθρου 7, για διατύπωση γνώμης εντός αποκλειστικής 
προθεσμίας δύο (2) μηνών από την παραλαβή αυτού. Οι 
φορείς εκπόνησης λαμβάνουν υπόψη τις τεκμηριωμένες 
αντιρρήσεις και αναδιατυπώνουν κατάλληλα το σχέδιο δράσης. Εφόσον αναδιατυπωθεί, το τελικό σχέδιο δρά-σης κοινοποιείται εκ νέου από τους φορείς εκπόνησης στις ως άνω υπηρεσίες προς ενημέρωσή τους και αναρ-
τάται στην ιστοσελίδα του Σ.Β.Α.Κ. Μετά την εξέταση της 
αναφοράς και τον χαρακτηρισμό του σχεδίου ως Σ.Β.Α.Κ., 
η απόφαση της παρ. 3 του άρθρου 8 αναρτάται στην 
ιστοσελίδα του Σ.Β.Α.Κ.
2. Οι φορείς εκπόνησης οι οποίοι έως την έναρξη 
ισχύος του παρόντος, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 22 
του ν. 4599/2019:
α) έχουν κοινοποιήσει το Σ.Β.Α.Κ. τους στο Τμήμα Βι-
ώσιμης Αστικής Κινητικότητας του Υπουργείου Υποδο-
μών και Μεταφορών για τον χαρακτηρισμό του, υπο-
βάλλουν την αναφορά κύκλου Σ.Β.Α.Κ. της παρ. 3 του 
παρόντος, εντός αποκλειστικής προθεσμίας τριών (3) 
μηνών από την έναρξη ισχύος του νόμου. Η αναφορά 
κύκλου Σ.Β.Α.Κ. συμπληρώνεται με παραπομπή στα 
παραδοτέα κείμενα που έχ ουν ήδη υποβληθεί, εφόσον 
καλύπτουν τις απαιτήσεις αυτής και, όπου απαιτείται, 
επισυνάπτονται συμπληρωματικά στοιχεία,
β) έχουν καταρτίσει το σχέδιο δράσης και τη μεθοδο-
λογία παρακολούθησης και αξιολόγησης των περ. γ’ και δ’ της παρ. 2 του άρθρου 22 του ν. 4599/2019, κοινοποι-ούν, εντός αποκλειστικής προθεσμίας τριών (3) μηνών 
από την έναρξη ισχύος του παρόντος, το σχέδιο δρά-
σης ανάλογα με τα προτεινόμενα μέτρα παρέμβασης, 
στις υπηρεσίες της υποπερ. εα’ της περ. ε’ της παρ. 2 του άρθρου 7, για διατύπωση γνώμης εντός αποκλειστικής 
προθεσμίας δύο (2) μηνών από την παραλαβή αυτού. Οι 
φορείς εκπόνησης λαμβάνουν υπόψη τις τεκμηριωμένες 
αντιρρήσεις και αναδιατυπώνουν κατάλληλα το σχέδιο δράσης. Εφόσον αναδιατυπωθεί, το τελικό σχέδιο δρά-σης κοινοποιείται εκ νέου από τους φορείς εκπόνησης στις ως άνω υπηρεσίες προς ενημέρωσή τους και αναρ-
τάται στην ιστοσελίδα του Σ.Β.Α.Κ. Οι φορείς εκπόνησης 
υποβάλλουν την αναφορά κύκλου Σ.Β.Α.Κ. της παρ. 3,
γ) έχουν αναθέσει την κατάρτιση του Σ.Β.Α.Κ. και δεν 
εμπίπτουν στις περ. α’ και β’ , εφαρμόζουν τις διατάξεις του παρόντος.
3. Για τους φορείς εκπόνησης της περ. β’ της παρ. 1 
και των περ. α’ και β’ της παρ. 2 δεν απαιτείται η συμπλή-
ρωση πληροφοριών στην αναφορά κύκλου Σ.Β.Α.Κ. για τις εξής υποενότητες του Παραρτήματος Ι: Φάση Α’: 2.2, 
3.2, 4.2, 5.2 και 6.2 και Φάση Β’: 1.1, 1.3, 2.1, 2.6, 3.1, 3.2, 3.5, 4.2 και 4.3.
4. Για τους φορείς εκπόνησης της παρ. 1, η υλοποίηση 
των μέτρων του Σ.Β.Α.Κ. δεν κωλύεται από την εφαρμογή 
του παρόντος νόμου.
Άρθρο 14
Καταργούμενες διατάξεις του Κεφαλαίου Α’
Από την έναρξη ισχύος του παρόντος, καταργείται το 
άρθρο 22 του ν. 4599/2019 (Α’ 40).
ΜΕΡΟΣ Β’
ΜΙΚΡΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’
ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΛΑΦΡΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΟΧΗΜΑΤΑ (Ε.Π.Η.Ο.) - ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ν. 2696/1999 [ΚΩΔΙΚΑΣ ΟΔΙΚΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ (Κ.Ο.Κ.)]
Άρθρο 15
Ορισμοί - Τροποποίηση του άρθρου 2 του Κ.Ο.Κ.
Στο άρθρο 2 του ν. 2696/1999 (Α’ 57): α) αναριθμούνται 
οι παρ. 1 και 2, σε 2 και 3 αντίστοιχα, β) προστίθεται 
παρ. 1, γ) στην παρ. 2, όπως αναριθμείται και μετά τον ορισμό της «Διαχωριστικής νησίδας», προστίθεται νέος 
ορισμός για το «Ελαφρύ προσωπικό ηλεκτρικό όχημα 
(Ε.Π.Η.Ο.)», δ) στην παρ. 2, όπως αναριθμείται, αντικαθί-
σταται ο ορισμός του μοτοποδηλάτου, ε) στον ορισμό 
του μηχανοκίνητου οχήματος, μετά τη φράση «πλην 
των μοτοποδηλάτων», προστίθεται η φράση «και των 
Ε.Π.Η.Ο.» και στον ορισμό του οδικού οχήματος αντικαθί-
σταται το αρκτικόλεξο «ΑμεΑ» με τη φράση «ατόμων με 
αναπηρία», στ) στην παρ. 2, στον ορισμό του ποδηλατό-
δρομου και μετά τη φράση «κυκλοφορίας ποδηλάτων», προστίθεται η φράση «και Ε.Π.Η.Ο.» ζ) αντικαθίσταται η παρ. 3, όπως αναριθμείται, η) προστίθεται παρ. 4, και το άρθρο διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 2
Ορισμοί
1. Η κυκλοφορία μεταφορικών ή άλλων χρήσεων μέ-
σων που δεν ορίζονται στην παρ. 2, απαγορεύεται.
2. Για την εφαρμογή του παρόντος Κώδικα νοούνται ως:
«Αντανακλαστικό στοιχείο»: Αντικείμενο που χρησιμο-
ποιείται για να δείχνει την παρουσία οχήματος με αντα-
νάκλαση φωτός που δεν προέρχεται από αυτό το όχημα.
«Απόβαρο κενού οχήματος»: Το βάρος του οχήματος 
χωρίς πλήρωμα, επιβάτες ή φορτίο, αλλά με τη δεξαμενή 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5100 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
καυσίμου γεμάτη καύσιμα, μέχρι το 90% της χωρητικό-
τητας, με ψυκτικό μέσο, λιπαντικά, τα συνήθως φερόμε-
να εργαλεία και τον εφεδρικό τροχό.
«Απόβαρο οχήματος σε ετοιμότητα λειτουργίας»: Το 
απόβαρο του κενού οχήματος μαζί με το βάρος του 
πληρώματος.
«Αυτοκίνητο ή αυτοκίνητο όχημα»: Το μηχανοκίνητο 
όχημα, το οποίο χρησιμοποιείται κυρίως για τη μεταφο-ρά προσώπων ή πραγμάτων ή για τη ρυμούλκηση στις 
οδούς οχημάτων που χρησιμοποιούνται για τη μετα-
φορά προσώπων ή πραγμάτων. Ο όρος αυτός δεν περι-
λαμβάνει τα οχήματα, όπως οι γεωργικοί ελκυστήρες, τα 
χρησιμοποιούμενα παρεμπιπτόντως μόνο για την οδική 
μεταφορά προσώπων ή πραγμάτων ή για ρυμούλκηση, στις οδούς, οχημάτων που χρησιμοποιούνται για τη με-ταφορά προσώπων ή πραγμάτων.
«Αυτοκίνητο δημόσιας χρήσης»: Το αυτοκίνητο όχη-
μα με το οποίο εκτελούνται μεταφορές προσώπων ή 
πραγμάτων ή μικτές με ολική ή μερική μίσθωση ή με 
κόμιστρο ανά επιβάτη.
«Αυτοκίνητο επιβατηγό»: Το προοριζόμενο για τη με-
ταφορά κυρίως προσώπων αυτοκίνητο όχημα, 9 κατ’ 
ανώτατο όριο θέσεων μαζί με τη θέση του οδηγού.
«Αυτοκίνητο ιδιωτικής χρήσης»: Το αυτοκίνητο όχημα 
με το οποίο εκτελούνται μεταφορές προσώπων χωρίς 
κόμιστρο και πραγμάτων που ανήκουν στον ιδιοκτήτη ή κάτοχο αυτού.
«Αυτοκίνητο λεωφορείο»: Το αυτοκίνητο όχημα που 
προορίζεται κυρίως για τη μεταφορά προσώπων 10 και άνω θέσεων, συμπεριλαμβανομένης και της θέσης του οδηγού.
«Αυτοκίνητο φορτηγό»: Το αυτοκίνητο όχημα που 
προορίζεται κυρίως για τη μεταφορά πραγμάτων.
«Αυτοκινητοδρόμιο»: Ειδικό γήπεδο ή χώρος κατάλλη-
λα διαμορφωμένος που προορίζεται για αγώνες ταχύτη-
τας, δεξιοτεχνίας, επίδειξης ή αντοχής αυτοκινήτων ή μο-
τοσικλετών, ασκήσεις οδήγησης και ψυχαγωγίας, καθώς 
επίσης και ως χώρος δοκιμών μηχανοκίνητων οχημάτων 
με σκοπό τον έλεγχο της καλής λειτουργίας τους.
«Αυτοκινητόδρομος»: οδός ειδικής μελέτης και κατα-
σκευής για την κυκλοφορία αυτοκινήτων οχημάτων και 
μοτοσικλετών, η οποία δεν εξυπηρετεί τις συνορεύουσες 
με αυτήν ιδιοκτησίες και η οποία:
α) διαθέτει, εκτός ειδικών σημείων ή προσωρινά, 
χωριστά οδοστρώματα για τις δύο κατευθύνσεις της 
κυκλοφορίας, που διακρίνονται μεταξύ τους είτε με δι-
αχωριστικές νησίδες είτε, κατ’ εξαίρεση, με άλλα μέσα,
β) δεν διασταυρώνεται ισόπεδα με άλλη οδό, μονοπά-
τι, σιδηροδρομική ή τροχιοδρομική γραμμή και
γ) έχει χαρακτηριστεί με απόφαση του Υπουργού Πε-
ριβάλλοντος Χωροταξίας και Δημόσιων Έργων και έχει ειδική σήμανση με πινακίδες ως αυτοκινητόδρομος.
«Δεξιά κατεύθυνση κυκλοφορίας»: Η επί της οδού δι-
πλής κατεύθυνσης κυκλοφορίας κίνηση, κατά τρόπον 
ώστε στην αριστερή πλευρά του οδηγού να κινούνται 
οι αντίθετα ερχόμενοι.
«Δημόσια κυκλοφορία»: Η αόριστη και απροσδιόριστη 
εκ των προτέρων κυκλοφορία σε δημόσιες ή ιδιωτικές 
οδούς ή χώρους πεζών οχημάτων ή ζώων.«Διάβαση πεζών»: Το τμήμα του οδοστρώματος που 
ορίζεται με ειδική σήμανση ή διαγράμμιση ή σηματοδό-
τηση για τη διέλευση των πεζών.
«Διακοπή πορείας»: Η σύντομη ακινησία του οχήματος 
για την αποφυγή εμπλοκής με άλλο όχημα, πεζό ή ζώο 
που χρησιμοποιεί την οδό ή σύγκρουσης με εμπόδιο ή 
για συμμόρφωση με τους κανονισμούς της κυκλοφορίας.
«Διαχωριστική νησίδα»: Το υπερυψωμένο ή με άλλους 
τρόπους οριζόμενο τμήμα οδού, το οποίο χωρίζει λωρί-
δες κυκλοφορίας οχημάτων ή οδοστρώματα της αυτής ή 
αντίθετης κατεύθυνσης και επί του οποίου απαγορεύεται 
η κυκλοφορία, με εξαίρεση τη διέλευση πεζών, όπου 
αυτή επιτρέπεται.
«Ελαφρύ προσωπικό ηλεκτρικό όχημα (Ε.Π.Η.Ο.)»: Το 
όχημα που κινείται με ηλεκτροκινητήρα και δεν υπάγεται 
στο πεδίο εφαρμογής του Κανονισμού 858/2018/ΕΕ, του 
Κανονισμού 168/2013/ΕΕ, της Οδηγίας 2009/48/ΕΚ και 
της Οδηγίας 2007/46/ΕΚ. Στα οχήματα αυτά υπάγονται 
τα κινούμενα με ηλεκτροκινητήρα:
α) πατίνια (e-scooters),
β) τροχοπέδιλα (rollers) και τροχοσανίδες (skateboards),
γ) αυτοεξισορροπούμενα προσωπικά οχήματα δηλαδή 
μηχανοκίνητα μονόκυκλα οχήματα ή μηχανοκίνητα δίκυ-
κλα οχήματα διπλής τροχιάς, που βασίζονται σε εγγενή ασταθή ισορροπία και χρειάζονται βοηθητικό σύστημα ελέγχου για να διατηρούν την ισορροπία τους,
δ) Ε.Π.Η.Ο. που δεν υπάγονται σε κάποια κατηγορία 
εκ των ανωτέρω, στα οποία συμπεριλαμβάνονται ηλε-
κτροκίνητα αμαξίδια ατόμων με αναπηρία, ενισχυμένα και απλά, scooters και handbikes ατόμων με αναπηρία.
Τα Ε.Π.Η.Ο. διακρίνονται ανάλογα με την ταχύτητα 
κατασκευής σε:
αα) οχήματα των οποίων η μέγιστη σχεδιαστική τα-
χύτητα δεν υπερβαίνει τα 6 χλμ./ώρα. Αυτά τα οχήματα θεωρούνται και κυκλοφορούν ως πεζοί,
αβ) οχήματα των οποίων η μέγιστη σχεδιαστική ταχύ-
τητα υπερβαίνει τα 6 χλμ./ώρα, αλλά δεν υπερβαίνει τα 
25 χλμ./ώρα. Θεωρούνται και κυκλοφορούν ως ποδή-
λατα, τηρουμένων των κανόνων σήμανσης και σηματο-δότησης και των απαιτήσεων των ποδηλάτων, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στα επιμέρους άρθρα.
«Ελαφρό ρυμουλκούμενο»: Το ρυμουλκούμενο επιτρε-
πόμενου μέγιστου βάρους μέχρι και 750 χιλιογράμμων.
«Έρεισμα»: Η πέραν του οδοστρώματος ακραία λω-
ρίδα της οδού.
«Ζώα»: Τα κατοικίδια και σταυλοδίαιτα ζώα.
«Ηλεκτροκίνητο λεωφορείο (τρόλλεϋ)»: Το με ηλεκτρο-
κινητήρα, αλλά όχι επί σιδηροτροχιών, κινούμενο αυτο-
κίνητο λεωφορείο που τροφοδοτείται από ηλεκτροφόρο 
γραμμή.
«Ημιρυμουλκούμενα (επικαθήμενο)»: Το ρυμουλκού-
μενο το κατασκευασμένο για σύνδεση με ρυμουλκό όχη-
μα κατά τρόπον ώστε τμήμα αυτού να στηρίζεται επί του 
ρυμουλκού, επί του οποίου επιπίπτει μεγάλο μέρος του βάρους και του φορτίου του.
«Ισόπεδος οδικός κόμβος»: Κάθε ισόπεδη συμβολή, 
διακλάδωση ή διασταύρωση οδών, συμπεριλαμβανο-
μένων και των ελεύθερων χώρων που σχηματίζονται 
από αυτές.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5101 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
«Ισόπεδη σιδηροδρομική ή τροχιοδρομική διάβαση»: 
Κάθε ισόπεδη διασταύρωση μεταξύ οδού και σιδηρο-
δρομικής ή τροχιοδρομικής γραμμής, η οποία έχει ίδια 
διαμόρφωση.
«Κατοικημένη περιοχή»: Η περιοχή που έχει σημανθεί με 
πινακίδες ως κατοικημένη στις εισόδους και εξόδους της.
«Λεωφορειόδρομος»: Οδός ή τμήμα οδού αποκλειστι-
κής κυκλοφορίας λεωφορείων.
«Λιμένας» είναι ζώνη ξηράς και θάλασσας μαζί με έργα 
και εξοπλισμό, που επιτρέπουν κυρίως την υποδοχή κάθε 
είδους πλωτών μέσων και σκαφών αναψυχής, τη φορτο-
εκφόρτωση, αποθήκευση, παραλαβή και προώθηση των 
φορτίων τους, την εξυπηρέτηση επιβατών και οχημάτων 
και την ανάπτυξη επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, που 
συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με τις θαλάσσιες μεταφορές 
(παρ. 7 του άρθρου 1 του ν. 2971/2001, Α’ 285).
«Λωρίδα Έκτακτης Ανάγκης (Λ.Ε.Α.)»: Η επί αυτοκι-
νητοδρόμου λωρίδα που βρίσκεται μεταξύ της ακραί-
ας δεξιάς συνεχούς διαγράμμισης και του άκρου της οδού.
«Λωρίδα κυκλοφορίας»: Μία των κατά μήκος ζωνών 
στις οποίες χωρίζεται το οδόστρωμα με ή χωρίς διαγραμ-
μίσεις ή άλλα κατάλληλα διαχωριστικά μέσα, πλάτους 
επαρκούς για την κυκλοφορία μια σειράς (στοίχου) οδι-κών οχημάτων.
«Μέγιστα επιτρεπόμενο βάρος»: Το μέγιστο βάρος 
φορτωμένου οχήματος, το οποίο αναγράφεται ως επι-
τρεπόμενο στην άδεια κυκλοφορίας του.
«Μηχάνημα αγροτικό»: Το μηχανοκίνητο όχημα που 
προορίζεται κυρίως για την εκτέλεση γεωργικών εργα-σιών (π.χ. αγρού, δάσους, κτηνοτροφικών, κηπευτικών, 
ανθοκομικών εκμεταλλεύσεων), τη μεταφορά προϊό-
ντων ή προσώπων της αγροτικής εκμετάλλευσης του 
ιδιοκτήτη του αγροτικού μηχανήματος ή τη μεταφορά 
εφοδίων ή εργαλείων είτε αυτοτελώς είτε με τη λειτουρ-
γία φερόμενων ή ελκόμενων μηχανημάτων, εργαλείων, ρυμουλκών. Ο όρος αυτός περιλαμβάνει:
α) τους γεωργικούς ελκυστήρες κάθε μορφής και,
β) τις αυτοπροωθούμενες μηχανές εκτέλεσης γεωρ-
γικών εργασιών.
Στις άδειες κυκλοφορίας αναγράφονται υποχρεωτικά 
τα βάρη και οι διαστάσεις του αγροτικού μηχανήματος.
«Μηχάνημα έργου»: Το μηχανοκίνητο όχημα που προ-
ορίζεται για την κατασκευή και συντήρηση οδικών ή 
άλλων τεχνικών έργων. Ο όρος αυτός περιλαμβάνει και 
τα οχήματα που προορίζονται για την αποκατάσταση της 
κυκλοφορίας, τον καθαρισμό και τη σήμανση των οδών. 
Δεν υπάγονται στην κατηγορία των μηχανημάτων έργων, 
θεωρούμενα ως αυτοκίνητα, τα μηχανοκίνητα οχήματα 
που εκτελούν και μεταφορά επιβατών ή εμπορευμάτων 
επί των οδών της Χώρας, καθώς και τα οχήματα Ειδικής Χρήσης - Ειδικού Σκοπού.
«Μικτό βάρος»: Το εκάστοτε πραγματικό βάρος του 
οχήματος μετά του φορτίου, του πληρώματος και των 
επιβατών.
«Μοτοποδήλατο»: ελαφρύ μηχανοκίνητο δίκυκλο, 
τρίκυκλο ή τετράκυκλο όχημα, με μέγιστη σχεδιαστική ταχύτητα 45 χλμ./ώρα. Αυτά τα οχήματα είναι τα εξής:α) το δίκυκλο μοτοποδήλατο (L1e-Β) με κινητήρα κυ-
βισμού ≤ 50 cm
3 εάν η διάταξη πρόωσης του οχήματος 
περιλαμβάνει έναν κινητήρα εσωτερικής καύσης επιβαλ-
λόμενης ανάφλεξης (positive ignition PI) ή με κινητήρα μέγιστης συνεχούς ονομαστικής ή καθαρής ισχύος ≤ 4 κιλοβάτ (kW), ≤
β) το τρίκυκλο μοτοποδήλατο (L2e): τρίκυκλα με κι-
νητήρα κυβισμού ≤ 50 cm3 με κυβισμό κινητήρα ≤ 50 
cm3 για κινητήρα PI ή ≤ 500 cm3 για κινητήρα ανάφλεξης 
με συμπίεση (compression ignition CI) ή με κινητήρα 
μέγιστης συνεχούς ονομαστικής ή καθαρής ισχύος ≤ 4 κιλοβάτ (kW) και μάζα σε κατάσταση ετοιμότητας προς κυκλοφορία ≤ 270 kg και τα οποία διαθέτουν έως δύο 
(2) θέσεις καθίσματος, συμπεριλαμβανομένης της θέσης 
καθίσματος του οδηγού,
γ) το μηχανοκίνητο δίκυκλο (L1e-A), τρίκυκλο ή τετρά-
κυκλο ποδήλατο: ποδήλατα που έχουν σχεδιαστεί για 
ποδηλάτηση, με βοηθητική μηχανή πρόωσης για υποβο-
ήθηση της ποδηλάτησης με μέγιστη συνεχή ονομαστική 
ή καθαρή ισχύ ≤ 1 κιλοβάτ (kW) και διακοπή της ισχύος της σε ταχύτητες οχήματος ≤ 25 χλμ./ώρα,
δ) το ελαφρύ τετράκυκλο (L6e), με μάζα σε κατάσταση 
ετοιμότητας προς κυκλοφορία ≤ 425 kg με κυβισμό κινη-
τήρα ≤ 50 cm3 για κινητήρα PI ή ≤ 500 cm3 για κινητήρα 
CI και διαθέτουν έως δύο (2) θέσεις καθίσματος, συμπε-ριλαμβανομένης της θέσης καθίσματος του οδηγού.
Ως «καθαρή ισχύς» λογίζεται η μέγιστη συνεχής 
ονομαστική ισχύς για τα ηλεκτροκίνητα οχήματα και 
η μέγιστη καθαρή ισχύς για τα οχήματα με κινητήρα 
καύσης.
«Μοτοσικλέτα»: Κάθε δίτροχο μηχανοκίνητο όχημα με 
ή χωρίς καλάθι, του οποίου είτε η μέγιστη εκ κατασκευ-
ής ταχύτητα είναι μεγαλύτερη των 45 χιλιομέτρων την 
ώρα είτε, εάν είναι εξοπλ ισμένο με κινητήρα εσωτερικής 
καύσης, ο κυλινδρισμός του κινητήρα είναι μεγαλύτερος 
των 50 κυβικών εκατοστών.
«Νησίδα ασφαλείας»: Το υπερυψωμένο τμήμα οδο-
στρώματος που προορίζεται είτε για καταφύγιο των 
πεζών είτε για την αποβίβαση - επιβίβαση επιβατών σε 
συγκοινωνιακά μέσα.
«Νύκτα»: Η χρονική περίοδος η οποία αρχίζει μισή ώρα 
μετά τη δύση του ηλίου και λήγει μισή ώρα πριν από 
την ανατολή αυτού. Οι διατάξεις του Κώδικα οι οποίες 
επιβάλλουν ειδικές υποχρεώσεις κατά τη νύκτα εφαρ-
μόζονται ανάλογα και στις περιπτώσεις κατά τις οποίες η ορατότητα είναι ανεπαρκής, λόγω ειδικών συνθηκών 
(ομίχλης, χιονόπτωσης, ραγδαίας βροχής κ.λπ. ή μέσα 
σε σήραγγες).
«Οδηγός»: Πρόσωπο το οποίο οδηγεί κάθε είδους όχη-
μα ή ζώα μεμονωμένα ή σε αγέλες και ποίμνια ή ζώα όταν 
χρησιμοποιούνται για έλξη, για τη μεταφορά προσώπων 
ή πραγμάτων ή ίππευση.
«Οδός»: ολόκληρη η επιφάνεια που προορίζεται για 
τη δημόσια κυκλοφορία.
«Οδός εξυπηρέτησης παροδίων»: οδός η οποία χρη-
σιμοποιείται αποκλειστικά για την εξυπηρέτηση των 
παροδίων ιδιοκτησιών.
«Οδός προτεραιότητας»: οδός ειδικά χαρακτηρισμένη 
και σημασμένη όπου η κυκλοφορία των οδικών οχημά-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5102 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
των σε αυτήν, έχει προτεραιότητα έναντι των εισερχό-
μενων σε αυτήν από άλλες οδούς.
«Οδός ταχείας κυκλοφορίας»: οδός ειδικής μελέτης και 
κατασκευής για την κυκλοφορία αυτοκινήτων οχημάτων 
και μοτοσικλετών, η οποία δεν εξυπηρετεί τις συνορεύ-
ουσες με αυτήν ιδιοκτησίες παρά μόνο με παράπλευρες 
βοηθητικές οδούς και κόμβους και η οποία:
α) συνδέεται μόνο με ειδικής διάταξης ισόπεδους ή 
ανισόπεδους κόμβους με το υπόλοιπο κύριο οδικό δί-
κτυο,
β) δεν διασταυρώνεται ισόπεδα με άλλη οδό, μονοπά-
τι, σιδηροδρομική ή τροχιοδρομική γραμμή και
γ) έχει χαρακτηριστεί με απόφαση του Υπουργού Πε-
ριβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημόσιων Έργων και έχει 
ειδική σήμανση με πινακίδες ως οδός ταχείας κυκλο-
φορίας.
«Οδόστρωμα»: Το τμήμα της οδού που προορίζεται 
για την κυκλοφορία των οχημάτων.
«Οριογραμμή οδοστρώματος»: Η γραμμή η οποία ορί-
ζει το τέλος του οδοστρώματος. Επί οδοστρωμάτων στα 
οποία υπάρχουν μία ή περισσό τερες ακραίες λωρίδες κυ-
κλοφορίας ή ζώνες για τη χρήση ορισμένων κατηγοριών 
οχημάτων, πεζών ή ζώων, οριογραμμή οδοστρώματος 
είναι, για τους λοιπούς που χρησιμοποιούν την οδό, το τέλος του οδοστρώματος που απομένει.
«Όχημα αρθρωτό»: ο συνδυασμός οχημάτων που 
περιλαμβάνει ένα (1) ρυμουλκό όχημα και ένα (1) ημι-
ρυμουλκούμενο (επικαθήμενο) συνδεδεμένο με αυτό.
Όχημα Ειδικής Χρήσης - Ειδικού Σκοπού: Το αυτοκίνη-
το ή ρυμουλκούμενο όχημα που διαθέτει ειδικά τεχνικά χαρακτηριστικά που του επιτ ρέπουν την εκτέλεση λει-
τουργίας που απαιτεί ειδικές διαρρυθμίσεις και/ή εξο-
πλισμό.
«Όχημα ζωήλατο»: Το όχημα με τροχούς που σύρεται 
από ζώα.
«Όχημα Κάρτ»: Το μικρό τετράτροχο όχημα, με ή χωρίς 
αμάξωμα, με τέσσερις μη ευθυγραμμισμένους τροχούς 
που ακουμπούν συνέχεια στο έδαφος, οι δύο από τους 
οποίους εξασφαλίζουν την οδήγηση και οι άλλοι δύο την 
πρόωση (κίνηση). Τα κύρια μέρη του είναι: το πλαίσιο ή 
σασί, το αμάξωμα, τα ελαστικό και ο κινητήρας.
«Όχημα οδικό»: Το μεταφορικό ή άλλων χρήσεων μέσο 
που κινείται στις οδούς και στους χώρους του άρθρου 1 
και οδηγείται από πρόσωπο, με εξαίρεση των μέσων που 
χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά βρεφών και ατόμων 
με αναπηρία.
Δεν θεωρούνται ως οδικά οχήματα αυτά που κινούνται 
επί σιδηροτροχιών, για τα οποία όμως εφαρμόζονται 
κανόνες κυκλοφορίας του Κώδικα.
«Όχημα μηχανοκίνητο»: Το αυτοπροωθούμενο οδικό 
όχημα, πλην των μοτοποδηλάτων και των Ε.Π.Η.Ο.
«Όχημα χειροκίνητο»: Το όχημα που ωθείται ή σύρεται 
με τα χέρια.
«Παραχώρηση προτεραιότητας»: Η υποχρέωση οδη-
γού οχήματος, να μη συνεχίσει ή επαναλάβει την κίνη-ση ή τους ελιγμούς του, εάν, ενεργώντας κατ’ αυτόν τον 
τρόπο, μπορεί να υποχρεώσει τους οδηγούς άλλων οχη-
μάτων να μεταβάλλουν απότομα την κατεύθυνση ή την ταχύτητα των οχημάτων τους.«Πεζοδρόμιο»: Το υπερυψωμένο ή άλλως διαχωριζό-
μενο τμήμα της οδού που προορίζεται για πεζούς.
«Πεζόδρομος»: Οδός η οποία χρησιμοποιείται απο-
κλειστικά από τους πεζούς και για είσοδο - έξοδο οχη-
μάτων προς και από ιδιωτικούς χώρους στάθμευσης, 
παροδίων ιδιοκτησιών ως και για οχήματα εφοδιασμού ή έκτακτης ανάγκης.
«Περιοχή ήπιας κυκλοφορίας»: Περιοχή κατοικίας, 
που έχει χαρακτηρισθεί και σημανθεί ως περιοχή ήπιας κυκλοφορίας.
«Ποδήλατο»: Το όχημα δύο τουλάχιστον τροχών το 
οποίο κινείται με τη μυϊκή δύναμη εκείνων που επιβαί-
νουν και μπορεί να υποβοηθε ίται με βοηθητικό ηλεκτρο-
κινητήρα μέγιστης συνεχούς ονομαστικής ισχύος 0,25 
κιλοβάτ (kW) και η ισχύς του οποίου μειώνεται σταδιακά 
και τελικά μηδενίζεται όταν η ταχύτητα του οχήματος 
φθάσει τα 25 χλμ./ώρα ή νωρίτερα, εάν σταματήσει η 
ποδηλάτηση.
«Ποδηλατόδρομος»: Οδός ή τμήμα οδού αποκλειστι-
κής κυκλοφορίας ποδηλάτων και Ε.Π.Η.Ο.
«Ρυμουλκό»: Το μηχανοκίνητο όχημα που χρησιμοποι-
είται μόνο για την έλξη άλλων οχημάτων.
«Ρυμουλκούμενο»: Το όχημα που στερείται ιδίας κινη-
τήριας δύναμης και είναι κατασκευασμένο κατά τρόπον 
ώστε να έλκεται από άλλο μηχανοκίνητο όχημα. Στην 
κατηγορία των οχημάτων αυτών περιλαμβάνονται και 
τα ημιρυμουλκούμενα. Στα ρυμουλκούμενα δεν περι-
λαμβάνεται τροχοφόρος εξοπλισμός για τη μεταφορά 
φορτίου που έλκεται ή ρυμουλ κείται με τη χρήση ειδι-
κού εξοπλισμού αποκλειστικά εντός κλειστού χώρου, 
και αποτελείται από άκαμπτο οριζόντιο επίπεδο αμά-
ξωμα επί συμπαγών τροχών μικρής διαμέτρου χωρίς 
αεροθάλαμο.
«Στάθμευση»: Η ακινησία του οχήματος για οποιονδή-
ποτε λόγο, πλην της ανάγκης αποφυγής εμπλοκής του με 
άλλο όχημα που χρησιμοποιεί την οδό ή σύγκρουσης με 
εμπόδιο ή για τη συμμόρφωσή του με τους κανονισμούς 
κυκλοφορίας, εφόσον η χρονική περίοδος ακινητοποί-
ησης του οχήματος δεν περιορίζεται στον απαιτούμενο χρόνο για την επιβίβαση ή αποβίβαση επιβατών ή φόρ-τωση ή εκφόρτωση πραγμάτων.
«Στάση»: Η ακινησία του οχήματος επί χρόνο απαι-
τούμενο για την επιβίβαση ή αποβίβαση επιβατών ή 
φόρτωση ή εκφόρτωση πραγμάτων.
«Συνδυασμός οχημάτων (συρμός)»: Τα οχήματα που 
είναι συνδεδεμένα και κινούνται ως μία μονάδα.
«Τουριστικός λιμένας σκαφών αναψυχής (μαρίνα)» 
είναι ο χερσαίος και θαλάσσιος χώρος που προορίζεται 
κατά κύριο λόγο, για την εξυπηρέτηση σκαφών ανα-ψυχής, είτε για αγκυροβόλημα, είτε για μακροχρόνια 
ή παροδική χερσαία εναπόθεση, είτε για εξυπηρέτηση 
των διερχόμενων σκαφών (παρ. 1 του άρθρου 29 του 
ν. 2160/1993, Α’ 118).
«Τρίτροχο όχημα»: Το μηχανοκίνητο όχημα με τρεις 
συμμετρικούς τροχούς, του οποίου είτε η μέγιστη εκ 
κατασκευής ταχύτητα είναι μεγαλύτερη των 45 χιλιο-
μέτρων την ώρα είτε ο κυλινδρισμός του κινητήρα του 
είναι μεγαλύτερος των 50 κυβικών εκατοστών, εάν είναι 
εξοπλισμένο με κινητήρα εσωτερικής καύσης. Επίσης, 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5103 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
ως τρίτροχο όχημα λογίζεται και το τετράτροχο όχημα, 
εκτός των ελαφρών τετράτροχων οχημάτων της κατη-
γορίας των μοτοποδηλάτων, του οποίου το απόβαρο 
κενού οχήματος, μη συμπεριλαμβανομένου του βάρους 
του καυσίμου ή του μίγματος καυσίμου - ελαίου ή των 
συσσωρευτών των ηλεκτρικών οχημάτων, δεν υπερβαί-
νει τα 400 χιλιόγραμμα, όταν το όχημα προορίζεται για 
επιβατικές μεταφορές ή τα 550 χιλιόγραμμα, όταν προ-
ορίζεται για μεταφορές εμπορευμάτων και του οποίου η 
μέγιστη καθαρή ισχύς δεν υπερβαίνει τα 15 ΚW.
«Τροχιόδρομος»: Όχημα που κινείται επί σιδηροτρο-
χιών κατά μήκος των οδών με ηλεκτροκινητήρα που τρο-
φοδοτείται από ηλεκτροφόρο γραμμή και προορίζεται για τη μεταφορά προσώπων ή και πραγμάτων.
«Φώτα δείκτη κατεύθυνσης (φλας)»: Τα φώτα του οχή-
ματος που χρησιμοποιούνται για να προειδοποιούν τους 
λοιπούς χρήστες της οδού ότι ο οδηγός πρόκειται να 
αλλάξει κατεύθυνση προς τα δεξιά ή προς τα αριστερά.
«Φώτα διασταύρωσης (μεσαία)»: Τα φώτα του οχή-
ματος που χρησιμοποιούνται για το φωτισμό της οδού 
μπροστά από το όχημα και τα οποία δεν προκαλούν θάμ-
βωση ή δυσχέρεια στους οδηγούς που έρχονται αντίθετα 
και στους λοιπούς χρήστες της οδού.
«Φώτα έκτακτης ανάγκης (σύστημα φωτεινού συνα-
γερμού)»: Τα φώτα του οχήματος που αναβοσβήνουν και 
χρησιμοποιούνται όταν το όχημα έχει ακινητοποιηθεί 
και δημιουργείται κίνδυνος για τους τρίτους από την 
ακινησία του οχήματος.
«Φώτα θέσης μπροστά (μικρά)»: Τα φώτα του οχήμα-
τος που χρησιμοποιούνται για να διακρίνεται αυτό και 
το πλάτος του από μπροστά.
«Φώτα θέσης πίσω (μικρά)»: Τα φώτα του οχήματος 
που χρησιμοποιούνται για να διακρίνεται αυτό και το 
πλάτος του από πίσω.
«Φώτα στάθμευσης»: Τα φώτα που χρησιμοποιούνται 
για να δεικνύουν την παρουσία σταθμευμένου οχήμα-τος. Αυτά μπορούν να αντικαθιστούν τα εμπρόσθια και 
τα οπίσθια φώτα θέσης.
«Φώτα ομίχλης»: Τα φώτα του οχήματος που χρησιμο-
ποιούνται για τη βελτίωση του φωτισμού της οδού σε 
περιπτώσεις ομίχλης, χιονόπτωσης, ραγδαίων βροχών, νεφών, καπνού ή κονιορτού.
«Φώτα οπισθοπορείας»: Τα φώτα του οχήματος που 
χρησιμοποιούνται για τον φωτισμό της οδού πίσω από το όχημα και τα οποία προειδοποιούν ότι το όχημα θα 
κινηθεί ή κινείται προς τα πίσω.
«Φώτα τροχοπέδησης (φρένων)»: Τα φώτα του οχήμα-
τος που χρησιμοποιούνται για να ειδοποιούν αυτούς που 
κινούνται πίσω από το όχημα ότι ο οδηγός τροχοπεδεί 
(φρενάρει).
«Φώτα πορείας (μεγάλα)»: Τα φώτα του οχήματος που 
χρησιμοποιούνται για φωτισμό της οδού σε μεγάλη από-
σταση μπροστά του.
«Φώτα όγκου»: Τα φώτα που τοποθετούνται σε ορισμέ-
να οχήματα με κινητήρα και ορισμένα ρυμουλκούμενα 
κοντά στο ακρότατο σημείο του πλάτους και όσο πιο 
κοντά στο υψηλότερο σημείο του οχήματος και που χρη-
σιμοποιούνται για να διακρίνεται με ευκρίνεια ο όγκος αυτού.«Φώτα πλευρικά»: Τα φώτα που τοποθετούνται επί των 
πλευρών του οχήματος για να δεικνύουν την παρουσία 
του από το πλάι.
«Φώτα ειδικά»: Τα φώτα που χρησιμοποιούνται για 
επισήμανση είτε οχήματος που έχ ει προτεραιότητα είτε 
οχήματος ή ομάδας οχημάτων, η παρουσία των οποίων 
επί της οδού επιβάλλει στους λοιπούς χρήστες των οδών 
να λαμβάνουν ιδιαίτερες προφυλάξεις και ειδικότερα για 
επισήμανση φαλαγγών οχημάτων, υπερμεγεθών οχη-
μάτων, καθώς και οχημάτων εξοπλισμού κατασκευών ή συντήρησης οδών.
«Φωτιστική διάταξη οπίσθιας πινακίδας κυκλοφορίας»: 
Η διάταξη που επιτρέπει να εξασφαλίζεται ο φωτισμός 
του χώρου που προορίζεται για την οπίσθια πινακίδα 
κυκλοφορίας και που μπορεί να αποτελείται από διά-
φορα οπτικά στοιχεία.
«Φώτα ημέρας»: Τα φώτα που χρησιμοποιούνται κατά τη 
διάρκεια της ημέρας για να καθιστούν ένα όχημα περισσό-
τερο ορατό από μπροστά, όταν το όχημα είναι εν κινήσει.
«Φωτιστική επιφάνεια»: Προκειμένου για φώτα, η 
ορατή επιφάνεια από την οποία προέρχεται το φως, 
προκειμένου δε για αντανακλαστικά στοιχεία, η ορατή επιφάνεια εκ της οποίας αντανακλάται το φως.
3. Θεωρούνται ως «πεζοί»:α) τα πρόσωπα που σπρώχνουν ή σύρουν:αα) βρεφικά οχήματα,
ββ) καθίσματα ασθενών ή αμαξίδια ατόμων με ανα-
πηρία,
γγ) οποιοδήποτε μικρό όχημα χωρίς κινητήρα ή δίκυ-
κλο ή τρίκυκλο όχημα με κινητήρα, ο οποίος δεν είναι 
σε λειτουργία,
δδ) ποδήλατα,β) τα πρόσωπα που κινούνται σε:αα) μηχανοκίνητα ή μη, αμαξίδια ασθενών ή ατόμων 
με αναπηρία όπου η ταχύτητα κίνησής τους δεν ξεπερνά 
την ταχύτητα του πεζού,
ββ) μη μηχανοκίνητα τροχήλατα καθίσματα, τροχοπέ-
διλα, τροχοσανίδες και πατίνια όπου η ταχύτητα κίνησής 
τους δεν ξεπερνά την ταχύτητα του πεζού,
γγ) Ε.Π.Η.Ο. των οποίων η μέγιστη σχεδιαστική ταχύ-
τητα δεν υπερβαίνει τα 6 χλμ./ώρα.
4. Αυτός που θέτει σε κυκλοφορία και αυτός που 
οδηγεί το μεταφορικό ή άλλης χρήσεως μέσο κατά πα-
ράβαση της παρ. 1 τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο 
διακοσίων (200) ευρώ.»
Άρθρο 16
Όρια ταχύτητας των Ε.Π.Η.Ο. - Τροποποίηση του άρθρου 20 του Κ.Ο.Κ.
Στο άρθρο 20 του ν. 2696/1999 (Α’ 57): α) αντικαθίστα-
ται η παρ. 5, β) προστίθενται παρ. 5Α και 15 και το άρθρο 
διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 20
Όρια ταχύτητας
1. Το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας των αυ-
τοκινήτων οχημάτων, μέσα στις κατοικημένες περιοχές, ορίζεται σε 50 χιλιόμετρα την ώρα, εκτός αν άλλως ορί-ζεται με ειδική σήμανση.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5104 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
2. Εκτός κατοικημένων περιοχών τα ανώτατα επιτρεπόμενα όρια ταχύτητας, για τις διάφορες κατηγορίες αυτοκί-
νητων οχημάτων και των συνδυασμών αυτών, ορίζονται στον παρακάτω πίνακα:

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5105 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
3. Για τα φορτηγά αυτοκίνητα που μεταφέρουν πρόσω-
πα, το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας ορίζεται 
σε 40 χλμ./ώρα μέσα σε κατοικημένες περιοχές και σε 
50 χλμ./ώρα έξω από αυτές.
4. Για τα φορτηγά αυτοκίνητα και τους συνδυασμούς 
αυτών, που μεταφέρουν επικίνδυνα φορτία, με απόφαση 
του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, καθορίζονται 
ανώτατα επιτρεπόμενα όρια ταχύτητας, χαμηλότερα των 
πιο πάνω οριζομένων, αναλόγως της επικινδυνότητας 
του μεταφερομένου φορτίου και των τεχνικών προδια-γραφών του μεταφορικού μέσου.
5. Για τα μοτοποδήλατα το ανώτατο επιτρεπόμενο 
όριο ταχύτητας ορίζεται σε 45 χλμ./ώρα. Για τα αγροτι-
κά μηχανήματα και τα μηχανήματα έργων, το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας ορίζεται σε 40 χλμ./ώρα, 
αν δε τα αγροτικά μηχανήματα, τα μηχανήματα έργων ή τα υπ’ αυτών ρυμουλκούμενα στερούνται ελαστικών 
με αεροθάλαμο, σε 15 χλμ./ώρα.
5Α. Για τα Ε.Π.Η.Ο. το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο 
ταχύτητας ορίζεται σε 25 χλμ./ώρα. Τα Ε.Π.Η.Ο. απαγο-
ρεύεται να κυκλοφορούν σε οδούς όπου το ανώτατο επι-
τρεπόμενο όριο ταχύτητας των αυτοκίνητων οχημάτων 
υπερβαίνει τα 50 χλμ./ώρα.
6. Με βάση μελέτες που έχουν εκπονηθεί ή εγκριθεί 
από τις αρμόδιες Τεχνικές Υπηρεσίες των Οργανισμών 
Τοπικής Αυτοδιοίκησης και με απόφαση του οικείου Πε-
ριφερειακού, Δημοτικού ή Κοινοτικού Συμβουλίου, δύ-νανται να καθορίζονται και μεταβάλλονται τα ανώτατα 
όρια ταχύτητας στις οδούς για τις οποίες έχουν την αρμο-
διότητα επίβλεψης και συντήρησης, τα οποία πρέπει να 
είναι κατώτερα των ανωτάτων ορίων που προβλέπονται 
από το άρθρο αυτό.
7. Ειδικά για τους αυτοκινητοδρόμους, τους δρόμους 
ταχείας κυκλοφορίας και το πρωτεύον εθνικό οδικό 
δίκτυο, όπως αυτό ορίζεται με τις σχετικές αποφάσεις 
του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, τα όρια ταχύ-
τητας, εκτός των ανωτάτων επιτρεπόμενων ορίων, που 
προβλέπονται από το άρθρο αυτό, καθορίζονται και με-
ταβάλλονται ύστερα από μελέτη και μόνο με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών. Οι κατά την 
προηγούμενη και την παράγραφο αυτή αποφάσεις τίθε-
νται σε ισχύ από την τοποθέτηση των οικείων πινακίδων 
στις ανωτέρω οδούς.
8. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Προστασίας του 
Πολίτη και Υποδομών και Μεταφορών μπορούν να με-ταβάλλονται τα υπό του άρθρου αυτού οριζόμενα όρια ταχύτητας.
9. Στα φορτηγά αυτοκίνητα και στα ρυμουλκούμενα 
από αυτά ως και στα λεωφορεία αυτοκίνητα πρέπει να αναγράφεται στο πίσω μέρος του αμαξώματός τους, με στοιχεία ύψους 0,15 μ. μαύρου χρώματος σε άσπρη κυ-
κλική επιφάνεια, ο αριθμός των χιλιομέτρων την ώρα του 
επιτρεπόμενου ανώτατου ορίου ταχύτητάς τους.
10. Με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μετα-
φορών μπορεί να επιβάλλεται για τον έλεγχο των στοι-
χείων πορείας (διανυόμενα χιλιόμετρα, διακοπές πορείας 
και χρόνος, ταχύτητα) των φορτηγών, λεωφορείων και άλλων κατηγοριών αυτοκινήτων, ο εφοδιασμός τους με 
αυτόματη συσκευή καταγραφής των στοιχείων αυτών και με μηχανισμό περιορισμού της ταχύτητας του οχή-ματος, ως και η υποχρέωση λειτουργίας αυτών.
Με την αυτή απόφαση καθορίζεται ο τύπος και οι τε-
χνικές προδιαγραφές των συσκευών, ως και κάθε άλλη λεπτομέρεια αναγκαία για την εφαρμογή των πιο πάνω διατάξεων.
11. Ο έλεγχος της ταχύτητας των οδικών οχημάτων 
μπορεί να γίνεται από τις αρμόδιες αστυνομικές αρχές και με ειδικές συσκευές. Με κοινή απόφαση των υπουρ-
γών Προστασίας του Πολίτη και Υποδομών και Μεταφο-
ρών καθορίζονται οι τεχνικές προδιαγραφές των ειδικών 
αυτών συσκευών ως και κάθε άλλη λεπτομέρεια ανα-
γκαία για την εφαρμογή της διάταξης αυτής.
12. Σε αυτόν που υπερβαίνει το ανώτατο όριο ταχύτητας 
έως 20 χλμ./ώρα, επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο σαρά-
ντα (40) ευρώ. Για υπέρβαση του ανώτατου ορίου ταχύτη-
τας πάνω από 20 χλμ./ώρα, επιβάλλεται διοικητικό πρόστι-
μο εκατό (100) ευρώ. Για υπέρβαση του ανώτατου ορίου ταχύτητας πάνω από 30 χλμ./ώρα, καθώς και για κίνηση οχημάτων στους αυτοκινητόδρομους με ταχύτητα πάνω 
από 150 χλμ./ώρα, στις οδούς ταχείας κυκλοφορίας με 
ταχύτητα πάνω από 130 χλμ./ώρα και στο υπόλοιπο οδικό 
δίκτυο με ταχύτητα πάνω από 120 χλμ./ώρα, επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο τριακοσίων πενήντα (350) ευρώ και 
επί τόπου αφαίρεση της άδειας οδήγησης, από αυτόν που 
βεβαιώνει την παράβαση, για εξήντα (60) ημέρες, σύμφω-
να με τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία του άρθρου 103 
του παρόντος. Σε αυτόν που οδηγεί με ταχύτητα κατώτε-ρη του ελάχιστου επιτρεπόμενου ορίου ταχύτητας και σε αυτόν που παραβαίνει τη διάταξη της παρ. 9, επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο ογδόντα (80) ευρώ.
13. Αυτός που θέτει σε κυκλοφορία και αυτός που 
οδηγεί αυτοκίνητο όχημα χωρίς να είναι εφοδιασμένο 
με τις συσκευές που προβλέπονται από την παρ. 10 του 
άρθρου αυτού, καθώς και αυτός που παραλείπει να τοπο-
θετήσει το φύλλο ή άλλο σύστημα καταγραφής ταχογρά-
φου, τιμωρούνται με διοικητικό πρόστιμο επτακοσίων 
(700) ευρώ, καθώς και με αφαίρεση επιτόπου της άδειας 
ικανότητας οδηγού για τριάντα (30) ημέρες, σύμφωνα με 
τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία του άρθρου 103 του 
παρόντος Κώδικα. Οι ίδιες διοικητικές κυρώσεις επιβάλ-
λονται και σε όποιον επενε ργεί με οποιονδήποτε τρόπο 
στο μηχανισμό της ανωτέρω συσκευής, με σκοπό να τον 
καταστήσει ανενεργό ή να αλλοιώσει τις καταγραφόμε-
νες ενδείξεις και σε περίπτωση που ο οδηγός αμφισβητεί 
την παράβαση, το όχημα μεταφέρεται, συνοδεία αστυνο-
μικού, στην αρμόδια για τη διενέργεια ελέγχου υπηρεσία 
της οικείας Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης.
14. Αυτός που οδηγεί μηχανοκίνητο όχημα με εξοπλι-
σμό εντοπισμού συσκευών μέτρησης ταχύτητας χωρίς 
να διαθέτει για τον εξοπλισμό αυτόν την κατά νόμον 
άδεια, καθώς και όποιος οδηγεί μηχανοκίνητο όχημα 
με εξοπλισμό παρεμπόδισης συσκευών μέτρησης τα-
χύτητας, τιμωρούνται με διοικητικό πρόστιμο δύο χι-
λιάδων (2.000) ευρώ, με αφαίρεση επιτόπου της άδειας 
ικανότητας οδηγού για τριάντα (30) ημέρες και επιτόπου 
αφαίρεση των στοιχείων κυκλοφορίας του οχήματος για 
εξήντα (60) ημέρες, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία του άρθρου 103 του παρόντος Κώδικα.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5106 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
15. Ειδικά για τα Ε.Π.Η.Ο.:
α) όποιος οδηγεί Ε.Π.Η.Ο., κατά παράβαση της περ. α’ 
της παρ. 5Α, και όποιος το θέτει σε κυκλοφορία τιμω-
ρούνται με διοικητικό πρόστιμο σαράντα (40) και εκατό 
(100) ευρώ, αντίστοιχα,
β) όποιος οδηγεί Ε.Π.Η.Ο. και υπερβαίνει τα 35 χλμ./
ώρα και όποιος το θέτει σε κυκλοφορία τιμωρούνται με 
διοικητικό πρόστιμο εκατό (100) και διακοσίων (200) 
ευρώ, αντίστοιχα.
γ) όποιος οδηγεί Ε.Π.Η.Ο., κατά παράβαση της περ. β’ 
της παρ. 5Α, τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο ογδόντα 
(80) ευρώ.»
Άρθρο 17
Στάση και στάθμευση των Ε.Π.Η.Ο. - Τροποποίηση του άρθρου 34 του Κ.Ο.Κ.
Στο άρθρο 34 του ν. 2696/1999 (Α’ 57): α) στις περ. ι’ , 
στ’ , ιζ’ και ιη’ της παρ. 2 αντικαθίσταται η φράση «Ατό-
μων με Αναπηρίες (ΑμεΑ)» από τη φράση «ατόμων με 
αναπηρία», β) στην περ. ιστ’ της παρ. 2, μετά τη φράση: 
«σε θέση όπου βρίσκεται κεκλιμένο επίπεδο (ράμπα) 
διάβασης ατόμων με αναπηρία», προστίθεται η φράση 
«ή οδηγός τυφλών και σε απόσταση μικρότερη από 0,50 
μ. εκατέρωθεν αυτών», γ) στην περ. ε’ της παρ. 3, μετά τη 
φράση «και μοτοσυκλέτες χωρίς καλάθι», προστίθεται η 
φράση, «καθώς και τα Ε.Π.Η.Ο.», δ) προστίθεται παρ. 3Α, 
ε) τροποποιείται το πέμπτο εδάφιο της παρ. 5, στ) στο 
πρώτο εδάφιο της παρ. 9, μετά τη φράση «και δίτροχων 
μοτοσυκλετών χωρίς καλάθι», προστίθεται η φράση «και 
των Ε.Π.Η.Ο.», ζ) προστίθεται παρ. 10Α, η) προστίθεται 
παρ. 11Α, θ) στο τρίτο εδάφιο της περ. α’ της παρ. 13, 
μετά τη φράση «και την αποβίβαση επιβατών», προστί-
θεται η φράση «και τη διασφάλιση της προσβασιμότη-
τας των ατόμων με αναπηρία και των εμποδιζομένων 
ατόμων γενικότερα» και ι) προστίθεται παρ. 13Α και το άρθρο διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 34
Στάση και στάθμευση
1. Η στάση και η στάθμευση επιτρέπονται, αν δεν δη-
μιουργείται εξ αυτών κίνδυνος ή παρακώλυση της κυ-
κλοφορίας και αν δεν υπάρχουν σχετικές απαγορευτικές 
πινακίδες ή διαγραμμίσεις.
2. Η στάση ή στάθμευση οχήματος απαγορεύεται:α) επάνω σε διαβάσεις πεζών ή ποδηλατιστών και σε 
απόσταση μικρότερη από πέντε (5) μέτρα από αυτές,
β) σε απόσταση μικρότερη από δώδεκα (12) μέτρα 
από στάσεις αστικών, υπεραστικών, ηλεκτροκίνητων 
λεωφορείων και τροχιοδρομικών οχημάτων,
γ) σε εισόδους και εξόδους κόμβων και σε απόσταση 
μικρότερη από δέκα (10) μέτρα από τη νοητή προέκταση 
της πλησιέστερης οριογραμμής του κάθετου οδοστρώ-ματος,
δ) σε σιδηροδρομικές ή τροχιοδρομικές γραμμές ή 
πολύ πλησίον αυτών, ώστε να παρεμποδίζεται η κίνηση 
των σιδηροδρομικών ή τροχιοδρομικών οχημάτων,
ε) σε πεζοδρόμια πλατείες, ειδικά ερείσματα που προ-
ορίζονται, για πεζούς ως και ποδηλατοδρόμους, εκτός αν 
επιτρέπεται σε αυτούς η στάθμευση με ειδική σήμανση,στ) πάνω και κάτω από τις γέφυρες, εκτός αν υπάρχουν 
χώροι για στάθμευση ειδικά προορισμένοι,
ζ) πλησίον και πάνω σε κυρτές καμπύλες αλλαγής των 
κατά μήκος κλίσεων των οδών (ράχεων) και σε στροφές 
ανεπαρκούς ορατότητας για προσπέρασμα,
η) σε οδοστρώματα που είναι χωρισμένα σε δύο λω-
ρίδες κυκλοφορίας και αν το εναπομένον πλάτος της 
λωρίδας μεταξύ οχήματος και απαγορευτικής γραμμής 
υπέρβασης είναι μικρότερο από τρία (3) μέτρα,
θ) σε απόσταση μικρότερη από είκοσι (20) μέτρα από 
φωτεινούς σηματοδότες και δώδεκα (12) μέτρα από πινα-
κίδες υποχρεωτικής διακοπής πορείας (STOP), ως και σε 
θέση, στην οποία το όχημα κρύβει από τους χρήστες της 
οδού τη θέα των πινακίδων σήμανσης και σηματοδοτών,
ι) σε απόσταση πέντε (5) μέτρων από την τομή ρυμο-
τομικών γραμμών ή των νοητών προεκτάσεων αυτών,
ια) πάνω στις νησίδες ασφαλείας ως και στις διαχωρι-
στικές νησίδες,
ιβ) στους αυτοκινητοδρόμους και τις οδούς ταχείας 
κυκλοφορίας, εκτός των χώρων στάθμευσης, που κα-
θορίζονται με σήμανση,
ιγ) σε λωρίδες επιτάχυνσης και επιβράδυνσης,
ιδ) σε σήραγγες που υποδεικνύονται από ειδικές πι-
νακίδες, εκτός από τους χώρους που υποδεικνύονται 
ειδικά για αυτόν τον σκοπό,
ιε) επί σημασμένης βοηθητικής οδού, η οποία προορί-
ζεται για οχήματα που μετακινούνται βραδέως,
ιστ) σε θέση όπου βρίσκεται κεκλιμένο επίπεδο (ρά-
μπα) διάβασης ατόμων με αναπηρία ή/και οδηγός τυ-
φλών και σε απόσταση μικρότερη από 0,50 μ. εκατέ-
ρωθεν αυτών,
ιζ) σε ειδικούς χώρους στάθμευσης οχημάτων ατόμων 
με αναπηρία,
ιη) σε χώρους στάθμευσης αποκλειστικά για συγκε-
κριμένο όχημα ατόμων με αναπηρία.
3. Η στάθμευση οχήματος στο οδόστρωμα απαγορεύ-
εται και:
α) σε απόσταση μικρότερη από δεκαπέντε (15) μέτρα 
προ και μετά τις ισόπεδες σιδηροδρομικές διαβάσεις,
β) μπροστά από την είσοδο και έξοδο οχημάτων πα-
ροδίου ιδιοκτησίας ως και απέναντι από αυτήν, όταν η 
οδός είναι στενή και παρεμποδίζεται η είσοδος έξοδος 
οχημάτων εξ αυτής,
γ) σε θέση από την οποία παρεμποδίζεται όχημα που 
σταθμεύει κανονικά να εξέλθει από τον χώρο που έχει 
σταθμεύσει,
δ) αν το ελεύθερο μέρος της οδού που απομένει είναι 
ανεπαρκές για την κυκλοφορία των οχημάτων,
ε) παράπλευρα άλλου οχήματος, σε στάση ή στάθ-
μευση, εκτός αν άλλως ορίζεται με ειδική σήμανση. Κατ’ 
εξαίρεση, τα δίτροχα ποδήλατα, μοτοποδήλατα και μο-
τοσικλέτες χωρίς καλάθι, καθώς και τα Ε.Π.Η.Ο., μπορούν 
να σταθμεύουν το ένα παράπλευρα με το άλλο σε διπλή 
σειρά,
ζ) σε απόσταση μικρότερη από πέντε (5) μέτρα προ 
και μετά από πυροσβεστικά σημεία,
η) προ της εισόδου και εξόδου της προοριζόμενης 
για τη διακίνηση ασθενών προς και από νοσοκομεία, 
κλινικές και σταθμούς πρώτων βοηθειών γενικά,
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5107 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
θ) αν εμποδίζει τη χρήση χώρων στάθμευσης που ση-
μαίνεται κατάλληλα,
ι) σε ειδικούς χώρους στάθμευσης επιβατηγών αυτο-
κινήτων δημόσιας χρήσης (TAXI),
ια) στις εισόδους και εξόδους των πεζόδρομων ως και 
πάνω σε αυτούς,
ιβ) επί του κεντρικού οδοστρώματος οδών τριών οδο-
στρωμάτων, καθώς και εκτός κατοικημένων περιοχών, 
επί των οδοστρωμάτων οδών σημασμένων ως οδών 
προτεραιότητας με κατάλληλες πινακίδες.
3Α. Ειδικά η στάση και η στάθμευση των Ε.Π.Η.Ο. που 
κινούνται εντός κατοικημένων περιοχών, λιμένων και 
χερσαίων ζωνών λιμένων απαγορεύονται:
α) επάνω σε διαβάσεις πεζών ή ποδηλατιστών και σε 
απόσταση μικρότερη από πέντε (5) μέτρα από αυτές,
β) σε απόσταση μικρότερη από δώδεκα (12) μέτρα 
από στάσεις αστικών, υπεραστικών, ηλεκτροκίνητων 
λεωφορείων και τροχιοδρομικών οχημάτων,
γ) σε εισόδους και εξόδους κόμβων και σε απόσταση 
μικρότερη από δέκα (10) μέτρα από τη νοητή προέκταση 
της πλησιέστερης οριογραμμής του κάθετου οδοστρώ-ματος,
δ) σε σιδηροδρομικές ή τροχιοδρομικές γραμμές ή 
πολύ πλησίον αυτών, ώστε να παρεμποδίζεται η κίνηση των σιδηροδρομικών ή τροχιοδρομικών οχημάτων,
ε) πάνω και κάτω από τις γέφυρες, εκτός αν υπάρχουν 
χώροι για στάθμευση ειδικά προορισμένοι,
στ) πάνω στις νησίδες ασφαλείας ως και στις διαχω-
ριστικές νησίδες,
ζ) στους αυτοκινητοδρόμους και τις οδούς ταχείας 
κυκλοφορίας, εκτός των χώρων στάθμευσης που καθο-ρίζονται με σήμανση,
η) σε λωρίδες επιτάχυνσης και επιβράδυνσης,θ) σε σήραγγες που υποδεικνύονται από ειδικές πινα-
κίδες, εκτός από τους χώρους που υποδεικνύονται ειδικά 
για αυτόν τον σκοπό,
ι) σε θέση όπου βρίσκεται κεκλιμένο επίπεδο (ράμπα) 
διάβασης ατόμων με αναπηρία ή οδηγός τυφλών και 
σε απόσταση μικρότερη από 0,50μ. εκατέρωθεν αυτών,
ια) σε ειδικούς χώρους στάθμευσης οχημάτων ατόμων 
με αναπηρία,
ιβ) σε χώρους στάθμευσης αποκλειστικά για συγκε-
κριμένο όχημα ατόμων με αναπηρία,
ιγ) σε απόσταση μικρότερη από επτά (7) μέτρα πριν 
και μετά τις ισόπεδες σιδηροδρομικές διαβάσεις,
ιδ) σε θέση από την οποία παρεμποδίζεται όχημα που 
σταθμεύει κανονικά να εξέλθει από τον χώρο όπου έχει σταθμεύσει,
ιε) αν το ελεύθερο μέρος της οδού που απομένει είναι 
ανεπαρκές για την κυκλοφορία των οχημάτων,
ιστ) προ της εισόδου και εξόδου που προορίζεται για 
τη διακίνηση ασθενών προς και από νοσοκομεία, κλινι-
κές και σταθμούς πρώτων βοηθειών γενικά,
ιζ) αν εμποδίζει τη χρήση χώρων στάθμευσης που 
σημαίνονται κατάλληλα,
ιη) σε ειδικούς χώρους στάθμευσης επιβατηγών αυ-
τοκινήτων δημόσιας χρήσης (TAXI),
ιθ) στις εισόδους και εξόδους των πεζόδρομων,κ) σε ειδικούς χώρους στάθμευσης και αφετηρίες υπε-
ραστικών λεωφορείων, τουριστικών λεωφορείων και 
τουριστικών λεωφορείων ανοιχτού τύπου,
κα) σε χώρους λιμένων και χερσαίας ζώνης λιμένων 
που χρησιμοποιούνται για τη ν επιβίβαση/αποβίβαση 
ατόμων και τη φορτοεκφόρτωση σε πλοία και σκάφη.
4. Εκτός κατοικημένων περιοχών, επιτρέπεται η στάση 
ή η στάθμευση μόνο στους χώρους που έχουν διατεθεί 
για τον σκοπό αυτόν ή στα ερείσματα των οδών, αν δεν 
υπάρχουν τέτοια, όσο το δυνατόν πλησιέστερα στο δεξιό 
άκρο του οδοστρώματος και παράλληλα προς τον άξονά 
του, εκτός αν απαγορεύεται αυτό.
5. Μέσα στις κατοικημένες περιοχές, σε θέσεις όπου 
επιτρέπεται η στάση ή η στάθμευση, οι οδηγοί οχημάτων 
ή ζώων υποχρεούνται να θέτουν αυτά όσο το δυνατόν πλησιέστερα στο δεξιό άκρο του οδοστρώματος.
Στους μονόδρομους επιτρέπεται η στάση ή η στάθμευ-
ση και στην αριστερή πλευρά. Αν δεν υπάρχει πεζοδρό-
μιο, οι οδηγοί υποχρεούνται να αφήνουν ελεύθερο χώρο 
πλάτους ενός (1) μέτρου, τουλάχιστον, για τη διέλευση των πεζών.
Στις κατοικημένες περιοχές απαγορεύεται η στάθμευ-
ση φορτηγών αυτοκινήτων μεγίστου επιτρεπόμενου βά-
ρους πάνω από 3,5 τόνους, λεωφορείων, μηχανημάτων 
έργων, αγροτικών μηχανημάτων, ρυμουλκούμενων, τρο-
χόσπιτων και σκαφών, πέρα από είκοσι τέσσερις (24) 
συνεχείς ώρες.
Η στάθμευση αυτών μπορεί να πραγματοποιείται σε 
κατάλληλους περιφραγμένους χώρους που ορίζονται 
από τους οικείους δήμους ή κοινότητες ή από τον Γε-
νικό Γ ραμματέα Λιμένων και Λιμενικής Πολιτικής του 
Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής για 
τους λιμένες με φορέα διαχείρισης νομικού προσώπου 
ιδιωτικού δικαίου, ή από τον Γενικό Γ ραμματέα Τουρι-
στικής Πολιτικής και Ανάπτυξης του Υπουργείου Του-
ρισμού για τους τουριστικούς λιμένες ή τον αρμόδιο 
φορέα διαχείρισης λιμένα, σύμφωνα με το άρθρο 52Α 
του παρόντος ή το άρθρο 44 του ν. 4150/2013 (Α’ 102), οι οποίοι μεριμνούν και για τη φύλαξή τους, ενώ με κοι-
νή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Προστασίας 
του Πολίτη, Υποδομών και Μεταφορών, και Ναυτιλίας 
και Νησιωτικής Πολιτικής καθορίζονται οι λεπτομέρειες 
εφαρμογής και ζητήματα, όπως οι δαπάνες φύλαξης και 
συντήρησης.
6. Τα οχήματα που βρίσκονται σε στάση ή στάθμευση, 
επιβάλλεται να τοποθετούνται παράλληλα με την ορι-
ογραμμή του οδοστρώματος και επί της αντιστοιχού-
σας για αυτούς προς την κατεύθυνση της κυκλοφορίας 
πλευράς, εκτός αν ορίζεται με σήμανση διαφορετικά. 
Εντούτοις, η επί της άλλης πλευράς στάση ή στάθμευση επιτρέπεται, όταν η στάση ή η στάθμευση επί της αντι-
στοιχούσας προς κατεύθυνση της κυκλοφορίας πλευράς 
εμποδίζεται λόγω παρουσίας σιδηροτροχιών. Δύναται 
να επιτρέπεται η στάση και η στάθμευση στο μέσον του οδοστρώματος, σε ειδικά σημειούμενες θέσεις.
7. Οι οδηγοί οχημάτων ή ζώων που σταθμεύουν δεν 
επιτρέπεται να απομακρύνονται από αυτά, εάν δεν λά-
βουν προηγουμένως τα κατάλληλα μέτρα για την απο-
φυγή δυστυχήματος και, προκειμένου για μηχανοκίνητα 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5108 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
οχήματα, για να εμποδιστεί η χρησιμοποίηση αυτών χω-
ρίς την άδεια των οδηγών τους.
8. Τα αρμόδια αστυνομικά όργανα μπορούν να ακινη-
τοποιούν τα οχήματα με ειδικούς μηχανισμούς (τροχο-
σφιγκτήρες, κ.λπ.), να ενεργούν τη μεταφορά οχήματος 
το οποίο σταθμεύει σε απαγορευμένη θέση ή την απομά-
κρυνση τροχόσπιτων, σκαφών ή άλλων ογκωδών αντικει-
μένων, αν εξαιτίας της στάθμευσης των οχημάτων ή της εγκατάλειψης των τροχόσπιτων και σκαφών ως και των 
αντικειμένων αυτών παρεμποδίζεται η κυκλοφορία. Η με-
ταφορά των οχημάτων γίνεται με κατάλληλα τεχνικά μέσα 
αποκλειομένης της παραβίασης των θυρών του οχήματος 
σε σταθμό αυτοκινήτων ή άλλον κατάλληλο χώρο, αφού 
ληφθούν μέτρα για την αποτροπή υλικών ζημιών.
Για τη μεταφορά ειδοποιείται ο ιδιοκτήτης ή κάτοχος 
του οχήματος μέσα σε εύλογη προθεσμία. Τα έξοδα μεταφοράς, τα οποία καθορίζονται με απόφαση του 
Υπουργού Προστασίας του Πολίτη, ως και τα φύλακτρα 
του οχήματος, βαρύνουν τον ιδιοκτήτη ή κάτοχο αυ-
τού ή του σκάφους ή των άλλων αντικειμένων, ο οποίος 
μπορεί να τα παραλάβει αμέσως μετά την καταβολή των 
εξόδων αυτών.
Μεταφορά οχήματος, έστω και αν τούτο σταθμεύει 
νόμιμα, μπορεί να πραγματοποιηθεί σύμφωνα με τα 
παραπάνω, χωρίς επιβολή διοικητικών ποινών ή άλλων 
επιβαρύνσεων, όταν υφίσταται κατάσταση ανάγκης ή για 
λόγους ασφαλείας, ειδοποιημένου όμως προς τούτο, με 
κάθε πρόσφορο μέσο, του ιδιοκτήτη ή κατόχου, μέσα σε 
εύλογη προθεσμία.
9. Ο οδηγός μηχανοκίνητου οχήματος, εκτός των 
δίτροχων μοτοποδηλάτων και δίτροχων μοτοσικλε-
τών χωρίς καλάθι και των Ε.Π.Η.Ο., αν υποχρεωθεί να 
σταθμεύσει σε οδόστρωμα σε θέση που απαγορεύεται 
η στάθμευση, είναι υποχρεωμένος να τοποθετήσει πινα-
κίδα ή κατάλληλη συσκευή, σύμφωνα με το άρθρο 81 
του παρόντος Κώδικα, με τρόπο ώστε να ειδοποιούνται 
από απόσταση οι οδηγοί που πλησιάζουν. Η πινακίδα 
τοποθετείται στο οδόστρωμα και σε απόσταση μεγαλύ-
τερη από είκοσι (20) μέτρα στις κατοικημένες περιοχές, 
πενήντα (50) δε μέτρα εκτός κατοικημένων περιοχών, 
με την επιφύλαξη της παραγράφου 3 του άρθρου 29 
του παρόντος. Η αυτή υποχρέωση υφίσταται και για τα ρυμουλκούμενα στην ως άνω περίπτωση.
10. Αυτός που παραβαίνει τις διατάξεις της παρ. 2 του 
άρθρου αυτού, τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο ογδό-
ντα (80) ευρώ, πλην των περ. ιστ’ έως και ιη’ για την πα-ράβαση των οποίων τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο 
εκατόν πενήντα (150) ευρώ και αυτός που παραβαίνει τις 
διατάξεις των λοιπών παραγράφων του άρθρου αυτού τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο σαράντα (40) ευρώ. 
Τα παραπάνω διοικητικά πρόστιμα ορίζονται στο ήμισυ, 
όταν οι παραβάσεις αφορούν σε μοτοποδήλατα ή μο-
τοσικλέτες. Αν η παράνομη στάθμευση συνεχίζεται και πέραν των τριών (3) ωρών από τη βεβαίωση της παρά-βασης, βεβαιώνεται νέα παράβαση από το ίδιο ή άλλο όργανο και μετά την πάροδο του δεύτερου τρίωρου γί-
νεται μεταφορά του οχήματος, τροχόσπιτου, σκάφους ή 
των άλλων ογκωδών αντικειμένων, κατά τα οριζόμενα 
στην παρ. 8 του άρθρου αυτού, εκτός αν παρεμποδίζεται η κυκλοφορία, οπότε η μεταφορά γίνεται αμέσως. Με 
κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Οικονομι-
κών, Υποδομών και Μεταφορών, Προστασίας του Πολίτη 
ορίζονται τα ειδικότερα θέματα και οι λεπτομέρειες για την εφαρμογή της παραγράφου αυτής.
10Α. Όποιος παραβαίνει τις απαγορεύσεις της παρ. 3Α, 
τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο σαράντα (40) ευρώ, 
πλην των περ. ι’ έως και ιβ’ για την παράβαση των οποίων 
τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο εβδομήντα πέντε (75) 
ευρώ. Όποιος οδηγός Ε.Π.Η.Ο. παραβαίνει τις διατάξεις 
των λοιπών παραγράφων του παρόντος τιμωρείται με 
διοικητικό πρόστιμο είκοσι (20) ευρώ.
11. Ως παραβάτης των διατάξεων που ρυθμίζουν τη 
στάθμευση θεωρείται ο οδηγός του οχήματος που κατα-
λαμβάνεται επ’ αυτοφώρω και, σε περίπτωση απουσίας του οδηγού, ο κάτοχος αυτού. Εάν το όχημα ανήκει σε επιχείρηση ενοικιάσεως και είναι μισθωμένο, ως παρα-
βάτης λογίζεται ο μισθωτής που προκύπτει από το μι-
σθωτήριο συμβόλαιο.
11Α. Για τα Ε.Π.Η.Ο.:
α) ως παραβάτης των διατάξεων που ρυθμίζουν τη 
στάθμευση θεωρείται μόνο ο οδηγός του οχήματος που 
καταλαμβάνεται επ’ αυτοφώρω,
β) σε χώρους μαζικής απόθεσης Ε.Π.Η.Ο. που παραχω-
ρούνται προς χρήση ή ενοικίαση από εταιρείες ενοικί-
ασης ή παραχώρησης προς χρήση, αυτοί καθορίζονται 
σύμφωνα με το άρθρο 34 και στις εταιρείες - παραβάτες 
επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο τριακοσίων (300) ευρώ. 
Αν η χρήση του χώρου συνεχίζεται και πέραν των πέντε 
(5) ωρών από τη βεβαίωση της παράβασης, βεβαιώνεται 
νέα παράβαση τριακοσίων (300) ευρώ από το ίδιο ή άλλο 
όργανο και μετά την πάροδο του δεύτερου πενταώρου 
γίνεται μεταφορά των οχημάτων κατά τα οριζόμενα στην 
παρ. 8, εκτός αν παρεμποδίζεται η κυκλοφορία, οπότε η 
μεταφορά γίνεται αμέσως.
12. Απαγορεύεται η κατάληψη με οποιοδήποτε μέσο 
και για οποιονδήποτε λόγο μέρους ή ολοκλήρου του 
οδοστρώματος των εθνικών, επαρχιακών, και δημοτικών 
ή κοινοτικών οδών δια των οποίων διεξάγεται η κυκλο-
φορία μηχανοκίνητων και μη οχημάτων. Αυτοί που πα-ραβαίνουν με πρόθεση τη διάταξη του προηγουμένου 
εδαφίου τιμωρούνται με τις ποινές της παρ. 1 του άρ-
θρου 292 του Ποινικού Κώδικα, όπως ισχύει. Παράλληλα, 
και ανεξάρτητα της κατά το προηγούμενο εδάφιο ποινής, 
με πράξη του οικείου Περιφερειάρχη, μετά προηγούμε-νη ακρόαση αυτού σε βάρος του οποίου λαμβάνεται το 
μέτρο, ανακαλείται για ένα (1) έτος και σε περίπτωση 
υποτροπής, οριστικά, αν πρόκειται για όχημα δημόσιας 
χρήσης, το δικαίωμα κυκλοφορίας αυτού ως δημόσιας 
χρήσης, διατασσόμενης συγχρόνως της αφαίρεσης των στοιχείων κυκλοφορίας του οχήματος.
12.Α. Απαγορεύεται η κατάληψη μέρους ή ολόκληρου 
του οδοστρώματος και των εγκατεστημένων σε αυτό 
σταθμών διοδίων των αυτοκινητοδρόμων, καθώς και η 
παρεμπόδιση ή διακοπή (μερική ή ολική) της λειτουργίας 
των σταθμών διοδίων με οποιονδήποτε τρόπο. Όποιος 
παραβαίνει με πρόθεση την απαγόρευση του πρώτου 
εδαφίου τιμωρείται με τις ποινές της παρ. 1 του άρθρου 292 του Ποινικού Κώδικα.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5109 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
13. Επιτρέπεται παρέκκλιση από τις διατάξεις των 
παρ. 2 και 3 του άρθρου αυτού:
α) Για τον καθορισμό στις κατοικημένες περιοχές των 
θέσεων στάσης, αφετηρίας ή στάθμευσης αστικών, υπε-
ραστικών, ηλεκτροκίνητων λεωφορείων ως και τροχιο-δρομικών οχημάτων.
Στις περιπτώσεις αυτές ο καθορισμός των θέσεων στά-
σης, αφετηρίας και στάθμευσης γίνεται, προκειμένου μεν 
για τις περιοχές αρμοδιότητας των ΟΑΣΑ και ΟΣΕΘ από αυτούς, ύστερα από ειδική μελέτη αυτών, προκειμένου 
δε για τις λοιπές περιοχές της Χώρας με απόφαση του 
οικείου Δημοτικού ή Περιφε ρειακού Συμβουλίου ή της 
αρμόδιας επιτροπής ποιότητας ζωής του Δήμου στο 
οδικό δίκτυο αρμοδιότητάς τους με βάση μελέτες που 
έχουν εκπονηθεί από ή για λογαριασμό των αρμοδίων Τεχνικών Υπηρεσιών των ΟΤΑ (α’ και β’ βαθμού) για τον καθορισμό τέτοιων θέσεων και με τις οποίες πρέπει να εξασφαλίζεται η ομαλή, ασφαλής και απρόσκοπτη διε-ξαγωγή της κυκλοφορίας στις θέσεις αυτές.
Στις στάσεις μέσων μαζικής μεταφοράς είναι δυνατή η 
τοποθέτηση επί του οδοστρώματος ειδικών προεξοχών 
για την επιβίβαση και την αποβίβαση επιβατών και τη 
διασφάλιση της προσβασιμότητας των ατόμων με ανα-πηρία και των εμποδιζομένων ατόμων γενικότερα. Επί-
σης, επιτρέπεται η τοποθέτηση κατακόρυφων ελαστικών 
εύκαμπτων επαναφερόμενων κυλίνδρων (οριοδεικτών) 
στις διασταυρώσεις. Οι προδιαγραφές των προεξοχών, καθώς και των οριοδεικτών και η διαδικασία της τοπο-
θέτησης καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Υπο-
δομών και Μεταφορών.
β) Για τον καθορισμό στις κατοικημένες περιοχές των 
θέσεων αφετηρίας, στάσης/στάθμευσης (πιάτσες) των 
επιβατηγών αυτοκινήτων δημόσιας χρήσης (ΤΑΞΙ). Στις περιπτώσεις αυτές:
αα) για τις περιοχές αρμοδιότητας των ΟΑΣΑ και ΟΣΕΘ, 
οι τελευταίοι εκπονούν ειδική μελέτη, βάσει της οποίας 
γίνεται από αυτούς τους φορείς ο καθορισμός των θέσε-
ων αφετηρίας, στάσης/στάθμευσης (πιάτσες), έπειτα και 
από πρόταση του οικείου Δημοτικού ή Περιφερειακού Συμβουλίου ή της αρμόδιας επιτροπής ποιότητας ζωής του Δήμου στο οδικό δίκτυο αρμοδιότητάς τους,
ββ) για τις λοιπές περιοχές της Χώρας οι θέσεις στάσης/
στάθμευσης (πιάτσες) καθορίζονται με βάση μελέτες 
που έχουν εκπονηθεί από ή για λογαριασμό των αρμο-
δίων Τεχνικών Υπηρεσιών των ΟΤΑ (α’ και β’ βαθμού) 
με απόφαση του οικείου Δημοτικού ή Περιφερειακού 
Συμβουλίου ή της αρμόδιας επιτροπής ποιότητας ζωής του Δήμου στο οδικό δίκτυο αρμοδιότητάς τους.
Οι θέσεις στάσης/στάθμευσης (πιάτσες) χωροθετούνται 
πλησίον κεντρικών σημείων σημαντικής προσέλκυσης 
μετακινήσεων, σε θέσεις όπου εξασφαλίζεται η ασφαλής 
κυκλοφοριακή ροή και τα επίπεδα κυκλοφοριακής εξυπη-
ρέτησης για όλους τους χρήστες της οδού, σε σημεία του 
οδικού δικτύου, όπου επιτρέπεται η στάση και στάθμευση.
Με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφο-
ρών καθορίζονται τα κριτήρια χωροθέτησης των θέσεων 
στάσης/στάθμευσης (πιάτσες) των επιβατικών αυτοκι-
νήτων δημόσιας χρήσης (ΤΑΞΙ), καθώς και κάθε άλλη 
λεπτομέρεια για την εφαρμογή της διάταξης της περ. β’ .13A. Για τον καθορισμό στις κατοικημένες περιοχές 
ειδικών χώρων στάθμευσης Ε.Π.Η.Ο., επιτρέπεται παρέκ-
κλιση από τις παρ. 2, 3 και 3Α. Στις περιπτώσεις αυτές ο 
καθορισμός των ειδικών χώρων στάθμευσης γίνεται με απόφαση του οικείου Δημοτικού Συμβουλίου ή της αρ-
μόδιας επιτροπής ποιότητας ζωής του Δήμου στο οδικό 
δίκτυο αρμοδιότητάς τους.
14. Η στάθμευση οχημάτων σε χώρους ελεγχόμενης 
στάθμευσης επιτρέπεται για το χρονικό διάστημα για το 
οποίο έχει καταβληθεί αποδεδειγμένα το τέλος στάθμευ-
σης που καθορίζεται κάθε φορά από την αρμόδια αρχή.
Αν η στάθμευση, χωρίς την καταβολή του καθορισμέ-
νου τέλους στάθμευσης, συνεχίζεται και πέραν των τριών 
(3) ωρών από τη βεβαίωση της παράβασης, βεβαιώνεται 
νέα παράβαση από το ίδιο ή άλλο όργανο.
15. Οι διατάξεις της παρ. 13 του παρόντος άρθρου 
εφαρμόζονται και για τον καθορισμό των θέσεων στά-
σης, αφετηρίας των λεωφορείων που διενεργούν διεθνείς 
λεωφορειακές γραμμές, στις περιοχές της Περιφέρειας 
Αττικής και της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης.»
Άρθρο 18Ειδικοί κανόνες για τους οδηγούς Ε.Π.Η.Ο. - Τροποποίηση του άρθρου 40 του Κ.Ο.Κ.
Στο άρθρο 40 του ν. 2696/1999 (Α’ 57): α) στον τίτλο 
του άρθρου, διαγράφεται η λέξη «και» πριν τις λέξεις 
«τρίτροχων οχημάτων» και μετά από αυτές, προστίθενται 
οι λέξεις «και Ε.Π.Η.Ο.», β) η παρ. 6 αναριθμείται σε 12, 
γ) οι παρ. 1 έως 5 τροποποιούνται, δ) προστίθενται παρ. 6 
έως 11 και το άρθρο διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 40
Ειδικοί κανόνες για τους οδηγούς ποδηλάτων, μοτοποδηλάτων, μοτοσικλετών, τρίτροχων οχημάτων και Ε.Π.Η.Ο.
1. Οι οδηγοί ποδηλάτων, μοτοποδηλάτων, μοτοσικλε-
τών, τρίτροχων οχημάτων και Ε.Π.Η.Ο. απαγορεύεται να:
α) ρυμουλκούνται από άλλο όχημα,
β) ρυμουλκούν ή ωθούν διάφορα αντικείμενα. Εξαι-
ρούνται της απαγόρευσης οι οδηγοί ποδηλάτων,
γ) μεταφέρουν αντικείμενα, τα οποία εμποδίζουν την 
οδήγηση του οχήματός τους ή εκθέτουν σε κίνδυνο τους 
λοιπούς χρήστες της οδού,
δ) κινούνται ανά δύο ή και πλείονες παράλληλα,ε) σύρουν μαζί τους ζώα δεμένα με λουρί,
στ) χρησιμοποιούν εν κινήσει ακουστικά που έχουν 
συνδεθεί με φορητά ραδιόφωνα, μαγνητόφωνα και 
άλλες παρεμφερείς ηχητικές  συσκευές. Από τη διάταξη 
αυτή εξαιρούνται ακουστικά και κεφαλόφωνα ανοικτής 
ακρόασης φορητών συσκευών ραδιοεπικοινωνίας, που 
χρησιμοποιούνται για την επικοινωνία σε μικρή απόστα-
ση μεταξύ των οδηγών ποδηλάτων, μοτοποδηλάτων, 
μοτοσικλετών και Ε.Π.Η.Ο. ή μεταξύ των οδηγών των 
οχημάτων αυτών και σταθμών βάσης ή άλλων κινητών 
σταθμών ραδιοδικτύων, καθώς επίσης και μεταξύ των 
οδηγών εκπαιδευτικών μοτοποδηλάτων και μοτοσικλε-
τών και των εκπαιδευτικών αυτοκινήτων κατά τις φά-
σεις της εκπαίδευσης ή της εξέτασης των υποψηφίων 
οδηγών,
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5110 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
ζ) Να χρησιμοποιούν εν κινήσει κινητό τηλέφωνο, το 
οποίο δεν είναι τοποθετημένο σε ειδική θέση για ανοικτή 
ακρόαση.
2. Οι οδηγοί ποδηλάτων, μοτοποδηλάτων, μοτοσικλε-
τών, τρίτροχων οχημάτων και Ε.Π.Η.Ο. υποχρεούνται, 
όταν οδηγούν, να κρατούν το τιμόνι (εφόσον υπάρχει) 
και με τα δύο τους χέρια, εκτός αν δίνουν σήμα σύμφωνα 
με τις διατάξεις του Κώδικα.
3. Οι οδηγοί ποδηλάτων και Ε.Π.Η.Ο. υποχρεούνται να 
κατεβαίνουν από αυτά και να τα οδηγούν βαδίζοντας, 
όταν δημιουργείται εμπόδιο ή κίνδυνος για την κυκλο-
φορία των πεζών.
4. Οι οδηγοί ποδηλάτων και Ε.Π.Η.Ο. απαγορεύεται να 
μεταφέρουν επιβάτες στα οχήματά τους. Κατ’ εξαίρεση, 
επιτρέπεται στους οδηγούς ποδηλάτων η μεταφορά ενός μόνο επιβάτη σε ποδήλατο που έχει δύο ζεύγη 
ποδοστροφάλων και διαθέτει, από κατασκευή, μόνιμο 
πρόσθετο κάθισμα, καθώς και η μεταφορά παιδιού η 
βρέφους με μη μόνιμο κάθισμα ειδικής προδιαγραφής. 
Οι οδηγοί μοτοποδηλάτων, μοτοσυκλετών και τρίτρο-
χων οχημάτων επιτρέπεται να μεταφέρουν επιβάτη σε πρόσθετο κάθισμα το οποίο είναι σταθερά προσαρμο-σμένο, από κατασκευή, πίσω ή δίπλα από τη θέση του 
οδηγού. Ειδικότερα οι οδηγοί μοτοσυκλετών επιτρέπεται 
να μεταφέρουν επιβάτη και μέσα στο ειδικό καλάθι, αν υπάρχει για τον σκοπό αυτόν.
5. Σε οδούς, οι οποίες έχουν λωρίδα κυκλοφορίας για 
την κίνηση ποδηλάτων ή μοτοποδηλάτων, απαγορεύεται 
στους οδηγούς αυτών και των Ε.Π.Η.Ο. της περ. β’ της 
παρ. 2 του άρθρου 2, να χρησιμοποιούν το υπόλοιπο 
του οδοστρώματος.
6. Οι οδηγοί που για την εκτέλεση της εργασίας τους 
οδηγούν ποδήλατο, μοτοποδήλατο, μοτοσικλέτα, τρίτρο-
χο όχημα ή Ε.Π.Η.Ο. για τη μεταφορά ή διανομή προϊό-
ντων και αντικειμένων, υποχρεούνται κατά την εκτέλεση 
της εργασίας τους κατά τη νύκτα να φορούν ανακλαστικό 
ρουχισμό, όπως γιλέκο ή πανωφόρι, που τους καθιστά 
ορατούς από όλες τις κατευθύνσεις. Επίσης, οι οδηγοί 
των Ε.Π.Η.Ο. κατά τη νύκτα υποχρεούνται να φορούν 
ανακλαστικό ρουχισμό ή άλλο ανακλαστικό εξοπλισμό που τους καθιστά ορατούς από όλες τις κατευθύνσεις.
7. Οι οδηγοί των Ε.Π.Η.Ο. για τα οχήματα της περ. α’ της 
παρ. 2 του άρθρου 2, πρέπει να έχουν συμπληρώσει την ηλι-
κία των δώδεκα (12) ετών και για τα οχήματα της περ. β’ της 
παρ. 2 του άρθρου 2, την ηλικία των δεκαπέντε (15) ετών.
8. Οι οδηγοί των ποδηλάτων που δεν έχουν συμπλη-
ρώσει την ηλικία των δώδεκα (12) ετών και κινούνται σε 
οδικό δίκτυο που προορίζεται για την κυκλοφορία μηχα-
νοκίνητων οχημάτων, πρέπει να συνοδεύονται από άτομα 
που έχουν συμπληρώσει την ηλικία των δεκαέξι (16) ετών.
9. Οι οδηγοί των ποδηλάτων συστήνεται να φορούν 
εγκεκριμένου τύπου προστατευτικό κράνος, κανονικά 
δεμένο. Οι οδηγοί των Ε.Π.Η.Ο. των περ. α’ έως δ’ της 
παρ. 2 του άρθρου 2, υποχρεούνται να φορούν εγκεκρι-
μένου τύπου προστατευτικό κράνος, κανονικά δεμένο, εξαιρουμένων των οδηγών ηλεκτροκίνητων αμαξιδίων ατόμων με αναπηρία, ενισχυμένων και απλών, scooters και handbikes ατόμων με αναπηρία.
10. Οι οδηγοί των Ε.Π.Η.Ο. και των ποδηλάτων, εφό-
σον το όχημά τους δεν διαθέτει δείκτες κατεύθυνσης, πριν την αλλαγή κατεύθυνσης, δίνουν με το χέρι τους 
την κατάλληλη προειδοποίηση σύμφωνα με την παρ. 2 
του άρθρου 21.
11. Σε όσες περιπτώσεις σύμφωνα με το παρόν επι-
τρέπεται η κυκλοφορία σε χώρους που κυκλοφορούν 
πεζοί, οι οδηγοί Ε.Π.Η.Ο. κινούνται με ταχύτητα ανάλογη 
με τους πεζούς, χωρίς να τους παρενοχλούν και τους 
παραχωρούν προτεραιότητα.
12. Όποιος παραβαίνει τις διατάξεις του άρθρου αυ-
τού τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο ογδόντα (80) 
ευρώ, πλην των περ. στ’ και ζ’ της παρ. 1, στις οποίες ο 
παραβάτης τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο εκατόν 
πενήντα (150) ευρώ και αφαίρεση επιτόπου της άδειας 
ικανότητας οδηγού για τριάντα (30) ημέρες, σύμφωνα 
με τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία του άρθρου 103.»
Άρθρο 19Τροχοπέδηση Ε.Π.Η.Ο. - Τροποποίηση του 
άρθρου 59 του Κ.Ο.Κ.
Το άρθρο 59 του ν. 2696/1999 (Α’ 57) αντικαθίσταται 
ως εξής:
«Άρθρο 59
Τροχοπέδηση ποδηλάτων και Ε.Π.Η.Ο.
1. Τα ποδήλατα επιβάλλεται να είναι εφοδιασμένα 
με δύο συστήματα τροχοπέδησης, ανεξάρτητα μεταξύ τους, άμεσης και αποτελεσματικής επενέργειας, εκ των 
οποίων το ένα επενεργεί στον μπροστινό και το άλλο 
στον πίσω τροχό.
2. Τα οχήματα Ε.Π.Η.Ο. επιβάλλεται να είναι εφοδια-
σμένα με σύστημα τροχοπέδησης, εύχρηστο, άμεσης 
και αποτελεσματικής επενέργειας.
3. Αυτός που θέτει σε κυκλοφορία, καθώς και αυτός 
που οδηγεί ποδήλατο ή Ε .Π.Η.Ο., που δεν είναι εφοδια-
σμένο με σύστημα τροχοπέδησης, το οποίο να λειτουρ-
γεί σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο αυτό, τιμωρεί-
ται με διοικητικό πρόστιμο σαράντα (40) ευρώ.»
Άρθρο 20
Φώτα Ε.Π.Η.Ο. - Τροποποίηση του άρθρου 76 του Κ.Ο.Κ.
Στο άρθρο 76 του ν. 2696/1999 (Α’ 57): α) ο τίτλος τρο-
ποποιείται με την προσθήκη των λέξεων «και Ε.Π.Η.Ο.», β) η παρ. 2 τροποποιείται με την προσθήκη των λέξεων «ή Ε.Π.Η.Ο.» και αναριθμείται σε παρ. 3, γ) προστίθεται νέα παρ. 2 και το άρθρο διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 76
Φώτα ποδηλάτων και Ε.Π.Η.Ο.
1. Τα ποδήλατα επιβάλλεται να είναι εφοδιασμένα με 
ένα (1) λευκό ή κίτρινο φως μπροστά και ένα (1) ερυθρό 
φως αντανακλαστικό στοιχείο πίσω, ως και με έναν (1) 
τουλάχιστον αντανακλαστήρα σε κάθε πλευρά. Ομοίως αντανακλαστικό στοιχείο κίτρινου χρώματος επιβάλλε-ται να τοποθετείται σε κάθε ποδομοχλό.
Εξαιρούνται της υποχρέωσης να φέρουν τα ως άνω 
φώτα, εφόσον δεν κυκλοφορούν τη νύκτα, τα ποδήλατα 
των οποίων η διάμετρος τροχού δεν υπερβαίνει τα 500 χιλιοστά, τα αγωνιστικά και τα ορειβατικά ποδήλατα.
2.Τα Ε.Π.Η.Ο. επιβάλλεται να είναι εφοδιασμένα με ένα 
(1) λευκό ή κίτρινο φως μπροστά και ένα (1) ερυθρό φως 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5111 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
και αντανακλαστικό στοιχείο πίσω, ως και με έναν (1) του-
λάχιστον αντανακλαστήρα σε κάθε πλευρά. Εξαιρούνται 
της υποχρέωσης να φέρουν τα ως άνω φώτα, εφόσον 
δεν κυκλοφορούν τη νύκτα, ηλεκτροκίνητα αμαξίδια, 
scooters και handbikes ατόμων με αναπηρία.
3. Αυτός που θέτει σε κυκλοφορία, καθώς και αυτός 
που οδηγεί ποδήλατο ή Ε.Π.Η.Ο., το οποίο δεν είναι 
εφοδιασμένο με τα πιο πάνω προβλεπόμενα φώτα και 
αντανακλαστικά στοιχεία, που λειτουργούν σύμφωνα με 
τις διατάξεις του άρθρου αυτού τιμωρείται με διοικητικό 
πρόστιμο σαράντα (40) ευρώ.»
Άρθρο 21
Μηχανισμοί, εξαρτήματα και συσκευές Ε.Π.Η.Ο. - Τροποποίηση του άρθρου 81 του Κ.Ο.Κ.
Στο άρθρο 81 του ν. 2696/1999 (Α’ 57) μετά την παρ. 6 
προστίθεται παρ. 6Α, ως εξής:
«6.Α. Τα Ε.Π.Η.Ο. επιβάλλεται να είναι εφοδιασμένα με:
α) συσκευή ηχητικής προειδοποίησης,β) σύστημα πρόωσης που εφαρμόζεται στον εμπρό-
σθιο ή στους εμπρόσθιους και στον οπίσθιο ή στους 
οπίσθιους τροχούς, εφόσον υφίστανται.
Σε περίπτωση οποιασδήποτε ηλεκτρικής βλάβης ή 
βλάβης του συστήματος πρόωσης, το Ε.Π.Η.Ο. δεν επι-ταχύνει ή επιβραδύνει απότομα.»
Άρθρο 22
Ειδικές διατάξεις για τα Ε.Π.Η.Ο. - Τροποποίηση του άρθρου 82 του Κ.Ο.Κ.
Στο άρθρο 82 του ν. 2696/1999 (Α’ 57) η παρ. 1 τροπο-
ποιείται με την προσθήκη των λέξεων «ποδηλάτων και 
Ε.Π.Η.Ο.» και το άρθρο διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 82
Ειδικές διατάξεις
1. Η κατασκευή των μηχανοκίνητων οχημάτων, μοτο-
ποδηλάτων, ποδηλάτων και Ε.Π.Η.Ο. είναι τέτοια, ώστε 
να αποφεύγεται η πρόκληση οποιουδήποτε κινδύνου, 
εκπομπής υπερβολικών ρύπων, οσμών, θορύβων, πυρ-καγιάς ή έκρηξης.
2. Η λειτουργία των κυκλωμάτων υψηλής τάσης των 
οδικών οχημάτων πρέπει να μην προκαλεί, από την υπερ-
βολική εκπομπή ραδιοπαρασίτων, αισθητή παρενόχληση.
Τα όρια και μέθοδοι μέτρησης των χαρακτηριστικών 
ηλεκτρομαγνητικών διαταραχών οχημάτων με κινητή-
ρα εσωτερικής καύσεως, ως και η διαδικασία ελέγχου 
καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Υποδομών 
και Μεταφορών.
3. Το μηχανοκίνητο όχημα πρέπει να είναι κατασκευα-
σμένο κατά τρόπον ώστε το πεδίο ορατότητας του οδη-
γού, μπροστά, δεξιά, και αριστερά αυτού, να είναι αρκετό 
για να είναι δυνατή η ασφαλής οδήγηση.
4. Τα μηχανοκίνητα οχήματα, τα μοτοποδήλατα και τα 
ρυμουλκούμενα πρέπει να είναι κατασκευασμένα και 
εξοπλισμένα κατά τρόπον ώστε να περιορίζεται κατά το 
δυνατόν, σε περίπτωση ατυχήματος, ο κίνδυνος, τόσο για 
τους επιβαίνοντες αυτών όσο και για τους λοιπούς που 
χρησιμοποιούν τις οδούς. Ιδιαιτέρως τα οχήματα αυτά 
πρέπει να μην φέρουν στο εσωτερικό και εξωτερικό τους μέρος διακοσμητικά ή άλλα αντικείμενα που προεξέχουν 
και τα οποία είναι δυνατόν να καταστούν επικίνδυνα για 
τους επιβάτες ή τους λοιπούς χρηστές της οδού.
5. Αυτός που θέτει σε κυκλοφορία, καθώς και αυτός 
που οδηγεί όχημα, το οποίο δεν πληροί τις απαιτήσεις 
του άρθρου αυτού τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο 
ογδόντα (80) ευρώ.»
Άρθρο 23
Άδειες οδήγησης - Κυρώσεις - Άδειες εκπαιδευτών υποψήφιων οδηγών - Τροποποίηση του άρθρου 94 του Κ.Ο.Κ.
Στο άρθρο 94 του ν. 2696/1999 (Α’ 57): α) στην παρ. 2 
προστίθεται περ. γ’ , β) τροποποιείται η παρ. 8, γ) προστί-
θεται νέα παρ. 9 και το άρθρο διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 94
Άδειες Οδήγησης - Κυρώσεις - Άδειες εκπαιδευτών υποψήφιων οδηγών
1. Για την οδήγηση μοτοποδηλάτων και ελαφρών τε-
τρακύκλων, μοτοσικλετών, μηχανοκίνητων τρικύκλων, 
τετρακύκλων και αυτοκινήτων απαιτείται η κατοχή της 
κατάλληλης κατηγορίας άδειας οδήγησης. Οι κατηγορίες 
των αδειών οδήγησης, η κλιμάκωση και η ισοδυναμία 
μεταξύ των κατηγοριών, καθώς και η χορήγηση, ανανέ-
ωση και η αμοιβαία αναγνώριση και ανταλλαγή αυτών ορίζονται στο π.δ. 51/2012 (Α’ 101).
2. Απαγορεύεται η οδήγηση μοτοποδηλάτων και ελα-
φρών τετρακύκλων, μοτοσικλετών, μηχανοκίνητων τρι-κύκλων, τετρακύκλων και αυτοκινήτων:
α) Από πρόσωπα τα οποία δεν κατέχουν ισχύουσα ελ-
ληνική άδεια οδήγησης της κατάλληλης κατηγορίας. Η απαγόρευση αυτή δεν ισχύει για τα πρόσωπα, τα οποία 
εκπαιδεύονται ή εξετάζονται προκειμένου να αποκτή-
σουν ή ανανεώσουν συγκεκριμένης κατηγορίας άδεια 
οδήγησης, εφόσον είναι εφοδιασμένα με τα κατά νόμο προβλεπόμενα έγγραφα για τον σκοπό αυτόν.
β) Από πρόσωπα τα οποία δεν κατέχουν ισχύουσα 
ελληνική ειδική άδεια ή ισχύον ελληνικό πιστοποιητικό, 
τα οποία απαιτούνται για την οδήγηση ειδικών κατη-
γοριών οδικών οχημάτων, ακόμα και εάν κατέχουν την 
προβλεπόμενη στην προηγούμενη περ. α’ της παρούσας 
παραγράφου άδεια οδήγησης.
γ) Ειδικά για τα μοτοποδήλατα με μέγιστη εκ κατα-
σκευής ανώτατη ταχύτητα έως 25 χλμ./ώρα, από πρό-
σωπα που δεν έχουν συμπληρώσει την ηλικία των δε-
καπέντε (15) ετών.
3. Δεν υπάγονται στις απαγορεύσεις της περ. α’ της 
παρ. 2 του παρόντος και εφόσον έχουν συμπληρώσει 
την ελάχιστη απαιτούμενη ηλικία που προβλέπεται για τη χορήγηση ελληνικής άδειας οδήγησης:
α. Οι κάτοχοι ισχύουσας άδειας οδήγησης, αντίστοιχης 
κατηγορίας, η οποία έχει εκδοθεί από κράτος μέλος της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης ή από τα κράτη Νορβηγία, Ισλανδία, 
Λιχτενστάιν.
β. Οι κάτοχοι ισχύουσας διεθνούς άδειας οδήγησης η 
οποία έχει εκδοθεί από οποιοδήποτε κράτος, εκτός της 
Ελλάδος, και δεν έχουν τη συνήθη διαμονή τους στην 
Ελλάδα.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5112 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
γ. Οι κάτοχοι ισχύουσας άδειας οδήγησης, η οποία έχει 
εκδοθεί από κράτη εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τα 
οποία η Ελλάδα έχει συνάψει ειδική συμφωνία, η οποία 
έχει κυρωθεί με νόμο και οι οποίοι δεν έχουν τη συνήθη διαμονή τους στην Ελλάδα.
δ. Οι κάτοχοι ισχύουσας άδειας οδήγησης κατά τα ορι-
ζόμενα σε διεθνείς συμβάσεις ή συμφωνίες που έχουν 
κυρωθεί με νόμο και οι οποίοι δεν έχουν τη συνήθη δι-αμονή τους στην Ελλάδα.
ε. Οι οδηγοί μοτοποδηλάτων, μοτοσικλετών, μηχα-
νοκίνητων τρικύκλων, τετρακύκλων και αυτοκινήτων, 
τα οποία ανήκουν στις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις ή 
στα σώματα ασφαλείας, εφόσον είναι κάτοχοι ισχύου-
σας άδειας οδήγησης που έχει εκδοθεί από τις αρμόδιες 
υπηρεσίες τους.
στ. Τα μέλη διπλωματικών αποστολών και προξενι-
κών αρχών, καθώς και τα μέλη Διεθνών Οργανισμών 
και Γ ραφείων Διεθνών Οργανισμών στην Ελλάδα ως και 
τα μέλη των οικογενειών τους, υπήκοοι τρίτων χωρών, πλην των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Νορβηγίας, της Ισλανδίας ή του Λιχτενστάιν, και κάτο-χοι Δελτίου Ταυτότητας εκδοθέντος από τη Διεύθυνση Εθιμοτυπίας του Υπουργείου Εξωτερικών, εφόσον κα-τέχουν ισχύουσα άδεια οδήγησης της χώρας τους, υπό την προϋπόθεση ότι αυτή συνοδεύεται από βεβαίωση 
της εκδούσας αρχής, για το δικαίωμα οδήγησης οχή-
ματος βάσει των κατηγοριών που κατέχουν, επίσημα 
μεταφρασμένης.
ζ. Οι κάτοχοι ισχύουσας άδειας οδήγησης μοτοποδη-
λάτων, μοτοσικλετών, μηχανοκίνητων τρικύκλων, τετρα-
κύκλων και επιβατικών αυτοκινήτων που δεν έχουν τη 
συνήθη διαμονή τους στην Ελλάδα και η οποία άδεια 
έχει εκδοθεί από κράτος στο οποίο δεν εκδίδεται διεθνής 
άδεια οδήγησης.
Για την οδήγηση των υπόψη οχημάτων από τους ανω-
τέρω απαιτείται η κατοχή ισχύουσας εθνικής άδειας των 
αντίστοιχων κατηγοριών υπό την προϋπόθεση ότι συ-
νοδεύεται από επίσημη μετάφρασή της στην ελληνική ή αγγλική γλώσσα.
4. Αυτός που καταλαμβάνεται να οδηγεί μοτοποδή-
λατο, μοτοσικλέτα, μηχανοκίνητο τρίκυκλο, ελαφρύ τε-
τράκυκλο, τετράκυκλο και αυτοκίνητο και στερείται ή 
δεν κατέχει την κατάλληλη άδεια οδήγησης, σύμφωνα 
με τους όρους και τις προϋποθέσεις του προεδρικού δι-
ατάγματος της παρ. 1 του παρόντος ή η άδεια οδήγησής 
του έχει ανακληθεί ή αφαιρεθε ί για οποιονδήποτε λόγο, 
τιμωρείται με ποινή φυλάκισης από έναν (1) έως δώδεκα 
(12) μήνες, με διοικητικό πρόστιμο διακοσίων (200) ευρώ, 
καθώς και με επιτόπου αφαίρεση του εντύπου της άδειας 
οδήγησής του, εφόσον υπάρχει, για τριάντα (30) ημέρες.
Για τη σχετική παράβαση που αφορά φορτηγά οχήμα-
τα έχουν εφαρμογή οι ειδικές διατάξεις του ν. 3446/2006 
(Α’ 49).
Για τη σχετική παράβαση που αφορά στην ειδική άδεια 
οδήγησης οδηγού επιβατικού δημοσίας χρήσης (Ε.Δ.Χ.) 
αυτοκινήτου έχουν εφαρμογή οι ειδικές διατάξεις του 
ν. 4070/2012 (Α’ 82).
5. Αυτός που καταλαμβάνεται να οδηγεί αυτοκίνητο 
φορτηγό ή λεωφορείο χωρίς να κατέχει το κατάλληλο Πιστοποιητικό Επαγγε λματικής Ικανότητας (Π.Ε.Ι.) σύμ-
φωνα με τα οριζόμενα στο π.δ. 74/2008 (Α’ 112), τιμω-
ρείται με διοικητικό πρόστιμο τετρακοσίων (400) ευρώ 
και με αφαίρεση του εντύπου της άδειας οδήγησής του, εφόσον υπάρχει, για τριάντα (30) ημέρες.
6. Με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται μετά από 
πρόταση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, 
καθορίζονται:
α) Οι προϋποθέσεις, η διαδικασία και τα απαιτούμενα 
δικαιολογητικά για τη λειτουργία Σχολών Οδηγών και 
Κέντρων Θεωρητικής Εκπαίδευσης Υποψήφιων Οδηγών 
(ΚΕ.Θ.Ε.Υ.Ο.) μοτοποδηλάτων , μοτοσικλετών και αυτο-
κινήτων.
β) Οι όροι, οι προϋποθέσεις και τα ασυμβίβαστα της 
άσκησης του επαγγέλματος του εκπαιδευτή υποψηφίων 
οδηγών μοτοποδηλάτων, μοτοσικλετών και αυτοκινήτων 
και της λειτουργίας Σχολών Οδηγών και Κέντρων Θεω-ρητικής Εκπαίδευσης Υποψήφιων Οδηγών (ΚΕ.Θ.Ε.Υ.Ο.) μοτοποδηλάτων, μοτοσικλετών και αυτοκινήτων.
γ) Οι διοικητικές και ποινικές κυρώσεις για τους παρα-
βάτες των διατάξεων του διατάγματος αυτού, καθώς και 
η διαδικασία επιβολής τους.
7. Με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μετα-
φορών, ορίζονται:
α. Η διαδικασία χορήγησης, ανανέωσης, αντικατάστα-
σης, ανταλλαγής, καθώς και κάθε άλλη σχετική λεπτομέ-
ρεια που αφορά τις άδειες οδήγησης.
β. Οι όροι και οι προϋποθέσεις εκπαίδευσης και επι-
μόρφωσης των εξεταστών υποψήφιων οδηγών μοτο-
ποδηλάτων, μοτοσικλετών και αυτοκινήτων, καθώς και ο τρόπος συγκρότησης των εξεταστικών επιτροπών και 
οι υποχρεώσεις των εξεταστών.
γ. Οι όροι και οι προϋποθέσεις εκπαίδευσης των υπο-
ψήφιων οδηγών μοτοποδηλάτων, μοτοσικλετών και αυ-
τοκινήτων με την καθιέρωση υποχρεωτικών μαθημάτων 
πριν από την εξέταση.
8. Tα Παραρτήματα του π.δ. 51/2012 (Α’ 101) τροπο-
ποιούνται και συμπληρώνονται με κοινή απόφαση των 
Υπουργών Υποδομών και Μεταφορών και Ανάπτυξης 
και Επενδύσεων, καθώς και του Υπουργού Υγείας για το Παράρτημα ΙΙΙ.
9. Για οδήγηση οχημάτων σε χώρα όπου δεν αναγνω-
ρίζεται η ελληνική άδεια οδήγησης απαιτείται η κατοχή 
της κατάλληλης κατηγορίας Διεθνούς Άδειας Οδήγησης 
σύμφωνα με διεθνείς συμβάσεις ή συμφωνίες που έχουν 
κυρωθεί με νόμο. Η Διεθνής Άδεια Οδήγησης εκδίδεται 
στην Ελλάδα από εθνικούς εκπροσώπους διεθνών αυ-
τοκινητιστικών ενώσεων.
Με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών 
ορίζονται οι φορείς έκδοσης, η διαδικασία χορήγησης 
και κάθε άλλη απαραίτητη λεπτομέρεια που αφορά στην 
έκδοση στην Ελλάδα της Διεθνούς Άδειας Οδήγησης.»
Άρθρο 24
Έγγραφα ταυτοποίησης του οδηγού - 
Τροποποίηση του άρθρου 100 του Κ.Ο.Κ.
Στο άρθρο 100 του ν. 2696/1999 (Α’ 57) στο τέλος του 
πρώτου εδαφίου της παρ. 1 προστίθεται δεύτερο εδάφιο 
και το άρθρο διαμορφώνεται ως εξής:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5113 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
«Άρθρο 100
Έγγραφα τα οποία πρέπει να φέρει ο οδηγός
1. Ο οδηγός οδικού οχήματος υποχρεούται όταν οδη-
γεί να φέρει τη νόμιμη άδεια οδήγησης, την άδεια κυ-
κλοφορίας του οχήματος, το αποδεικτικό ασφάλισης, 
την απόδειξη πληρωμής των τελών κυκλοφορίας και 
κατά περίπτωση την ειδική άδεια οδήγησης οδηγού 
Ε.Δ.Χ. αυτοκινήτου, το Πιστοποιητικό Επαγγελματικής 
Ικανότητας (Π.Ε.Ι.), το Πιστο ποιητικό Επαγγελματικής Κα-
τάρτισης Οδηγού Οχημάτων Μεταφοράς Επικίνδυνων 
Εμπορευμάτων (ΑDR) και τα λοιπά έγγραφα που απαιτεί 
η Ευρωπαϊκή Συμφωνία για τη Διεθνή Οδική Μεταφο-
ρά Επικίνδυνων Εμπορευμάτων (ΑDR) του ν. 1741/1987 
(Α’ 225), το Δελτίο Τεχνικού Ελέγχου, την Κάρτα Ελέγχου Καυσαερίων, τη βεβαίωση καλής λειτουργίας ταχογρά-φου, τη βεβαίωση περιοριστή ταχύτητας και το σχετικό 
αυτοκόλλητο σήμα, καθώς και οποιοδήποτε άλλο έγγρα-
φο, βεβαίωση, ή πιστοποιητικό απαιτείται ανάλογα με 
την κατηγορία του οχήματος από τις ειδικές διατάξεις. Οι 
οδηγοί των ποδηλάτων και των Ε.Π.Η.Ο. από δώδεκα (12) 
ετών και άνω υποχρεούνται να φέρουν, όταν οδηγούν, 
οποιοδήποτε νόμιμο έγγραφο τ αυτοποίησης προσώπου.
2. Αυτός που παραβαίνει τις διατάξεις της πιο πάνω 
παραγράφου τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο είκοσι 
(20) ευρώ για την έλλειψη καθενός από τα παραπάνω 
έγγραφα.»
Άρθρο 25
Επιβολή διοικητικών μέτρων - Τροποποίηση του άρθρου 103 του Κ.Ο.Κ.
1. Στο άρθρο 103 του ν. 2696/1999 (Α’ 57) μετά την 
παρ. 7 προστίθεται παρ. 7A, ως εξής:
«7Α. Στους παραβάτες των οχημάτων για την κυκλοφο-
ρία των οποίων δεν απαιτούνται στοιχεία κυκλοφορίας ή 
άδεια οδήγησης ή και τα δύο, επιβάλλονται οι κυρώσεις 
μόνο κατά το σκέλος του διοικητικού προστίμου. Σε πα-
ραβάσεις για τις οποίες δεν προβλέπεται άλλη κύρωση, επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο ογδόντα (80) ευρώ.»
2. Για τα διοικητικά πρόστιμα που αναφέρονται στο 
παρόν Κεφάλαιο Α’ ισχύει η παρ. 5 του άρθρου 28 του 
ν. 4530/2018 (Α’ 59).
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’
ΕΙΔΙΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΛΑΦΡΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΟΧΗΜΑΤΑ (Ε.Π.Η.Ο.)
Άρθρο 26
Προϋποθέσεις κυκλοφορίας των Ε.Π.Η.Ο.
Τα Ε.Π.Η.Ο. που διατέθηκαν στην ελληνική αγορά ή 
τεκμηριωμένα εισήχθησαν στη Χώρα πριν τη δημοσί-
ευση του παρόντος, με μέγιστη σχεδιαστική ταχύτητα 
άνω των 25 χλμ./ώρα, δύναται να κυκλοφορήσουν σε δη-
μόσιο οδικό δίκτυο υπό την προϋπόθεση ότι η μέγιστη ταχύτητα κίνησής τους περιορίζεται στα 25 χλμ./ώρα.
Άρθρο 27
Εποπτική αρχή - Οικονομικός φορέας
1. Ως αρμόδια αρχή για την εποπτεία της αγοράς των 
Ε.Π.Η.Ο., την αξιολόγηση της συμμόρφωσης των οικο-νομικών φορέων και τη σήμανση CE, ορίζεται η Διεύ-
θυνση Τεχνικής Βιομηχανικής Νομοθεσίας της Γενικής 
Γ ραμματείας Βιομηχανίας του Υπουργείου Ανάπτυξης 
και Επενδύσεων, ως προς την Οδηγία 2006/42/ΕΚ σχετικά 
με τα μηχανήματα.
2. Στις περιπτώσεις εκμίσθωσης ή παροχής προς κοινή 
χρήση Ε.Π.Η.Ο. ως οικονομικός φορέας για τις ανάγκες 
του παρόντος λογίζεται ο πάροχος ή εκμισθωτής.
3. Στον οικονομικό φορέα που διαθέτει στην αγορά 
με οποιοδήποτε τρόπο Ε.Π.Η.Ο. κατά παράβαση του 
άρθρου 26, επιβάλλονται οι προβλεπόμενες κυρώσεις 
για την παραβίαση του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/1020 του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 
20ής Ιουνίου 2019 για την εποπτεία της αγοράς και τη 
συμμόρφωση των προϊόντων και για την κατάργηση της 
Οδηγίας 2004/42/ΕΚ και των Κανoνισμών (ΕΚ) αριθμ. 
765/2008 και (ΕΕ) αριθμ. 305/2011 (L 169) και της Από-φασης αριθμ. 768/2008/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβου-
λίου και του Συμβουλίου της 9ης Ιουλίου 2008, για κοινό 
πλαίσιο εμπορίας των προϊόντων και για την κατάργηση 
της απόφασης 93/465/ΕΟΚ του Συμβουλίου (L 218).
Άρθρο 28
Υποχρεώσεις παρόχων και εκμισθωτών 
Ε.Π.Η.Ο.
1. Οι εταιρείες εκμίσθωσης ή παροχής προς κοινή χρή-
ση Ε.Π.Η.Ο.:
α) παρέχουν ή εκμισθώνουν προς χρήση Ε.Π.Η.Ο. σύμ-
φωνα με το Κεφάλαιο Β’ ,
β) παρέχουν δεδομένα από την κίνηση των Ε.Π.Η.Ο. 
όταν ζητηθούν από το Υπουργείο Υποδομών και Μετα-φορών ή τη δημοτική αρχή όπου δραστηριοποιείται ο πάροχος ή ο εκμισθωτής,
γ) παρέχουν δεδομένα από την κίνηση των Ε.Π.Η.Ο. 
όταν ζητηθούν από τον ΟΑΣΑ Α.Ε. και τον ΟΣΕΘ Α.Ε. 
αντίστοιχα, όταν ο πάροχος ή ο εκμισθωτής δραστηρι-οποιείται στην περιοχή αρμοδιότητάς τους.
2. Οι εταιρείες παροχής προς κοινή χρήση Ε.Π.Η.Ο. 
χρησιμοποιούν τα κατάλληλα τεχνολογικά μέσα για τον 
ασύρματο εντοπισμό της θέσης του κάθε Ε.Π.Η.Ο. που 
διαθέτουν, δεν επιτρέπουν την υπέρβαση της ταχύτητας 
των 25 χλμ./ώρα ή όποιας άλλης ταχύτητας οριστεί, κα-
θώς και την κίνηση σε οδούς και περιοχές που θα υποδεί-
ξει, σε κάθε περίπτωση, η δημοτική αρχή σύμφωνα με το 
άρθρο 52 του ν. 2696/1999 (Α’ 57) ή ο Γενικός Γ ραμματέας 
Λιμένων και Λιμενικής Πολιτικής του Υπουργείου Ναυτι-
λίας και Νησιωτικής Πολιτικής για τους λιμένες με φορέα 
διαχείρισης Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου, ή ο 
Γενικός Γ ραμματέας Τουριστικής Πολιτικής και Ανάπτυ-
ξης του Υπουργείου Τουρισμού για τους τουριστικούς 
λιμένες ή ο αρμόδιος φορέας διαχείρισης λιμένα, σύμ-
φωνα με το άρθρο 52Α του παρόντος ή το άρθρο 44 
του ν. 4150/2013 (Α’ 102), κατόπιν γνωμοδότησης της 
αρμόδιας Λιμενικής Αρχής.
3. Οι εταιρείες που εκμισθώνουν ή παρέχουν προς κοι-
νή χρήση Ε.Π.Η.Ο. και δεν καλύπτουν τις απαιτήσεις του 
παρόντος τιμωρούνται με διοικητικό πρόστιμο χιλίων 
(1.000) ευρώ. Τα διοικητικά πρόστιμα επιβάλλονται σύμ-
φωνα με την κοινή απόφαση υπ’ αρ. 7350/2014 (Β’ 807) 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5114 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
των Υπουργών Οικονομικών, Διοικητικής Μεταρρύθμι-
σης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, Υποδομών, Με-
ταφορών και Δικτύων και Τουρισμού από τις Περιφερει-
ακές Υπηρεσίες Τουρισμού (ΠΥΤ) και αποτελούν έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού. Στην περίπτωση που η παράβαση διαπιστωθεί μετά από έλεγχο των αρμόδιων για την τήρηση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας οργά-νων, τα όργανα αυτά ενημερώνουν άμεσα την αρμόδια ΠΥΤ για την επιβολή των διοικητικών προστίμων.
Άρθρο 29
Κυκλοφορία ποδηλάτων με υποβοηθούμενη ποδηλάτηση
1. Τα ποδήλατα τα οποία μπορούν να υποβοηθού-
νται με ηλεκτροκινητήρα σύμφωνα με το άρθρο 2 του ν. 2696/1999 (Α’ 57):
α) δεν επιτρέπεται να διαθέτουν εγκατεστημένο μη-
χανισμό ή εγκατάσταση μηχανισμού που να τα θέτει σε 
καθεστώς αυτόνομης κίνησης, δηλαδή, χωρίς τη χρή-
ση ποδωστήριων (πεντάλ), μέσω του ηλεκτροκινητήρα, 
εκτός της περίπτωσης που ο μηχανισμός απενεργοποιεί-
ται όταν η ταχύτητα του οχήματος υπερβεί τα 6 χλμ./ώρα,
β) εμπίπτουν στις εξαιρέσεις του πεδίου εφαρμογής 
του Κανονισμού (ΕΕ) αριθμ. 168/2013 του Ευρωπαϊκού 
Κοινoβουλίου και του Συμβουλίου της 15ης Ιανουαρίου 2013, για την έγκριση και την εποπτεία της αγοράς δίκυ-
κλων ή τρίκυκλων οχημάτων και τετράκυκλων (L 60), σύμ-
φωνα με το πέμπτο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 2 αυτού,
γ) συμμορφώνονται με τον παρόντα Κώδικα ως προς 
τις διατάξεις για τα ποδήλατα,
δ) πληρούν τις τεχνικές απαιτήσεις και προδιαγραφές 
του ευρωπαϊκού προτύπου ασφαλείας προϊόντος ΕΛΟΤ EN 15194 ή αντικατάστασής του,
ε) διαθέτουν δήλωση συμμόρφωσης (Declaration 
of Conformity) CE και τοποθετημένο σε εμφανή θέση, 
από τον κατασκευαστή τους ή τον εξουσιοδοτημένο 
αντιπρόσωπο αυτού, αντίστοιχο σήμα CE σύμφωνα με 
τον Κανονισμό (ΕΚ) αριθμ. 765/2008 του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 9ης Ιουλίου 2008 
για τον καθορισμό των απαιτήσεων διαπίστευσης και 
εποπτείας της αγοράς όσον αφορά στην εμπορία των 
προϊόντων και για την κατάργηση του Κανονισμού (ΕΟΚ) 
αριθμ. 339/93 του Συμβουλίου (L 218), το οποίο είναι 
ευδιάκριτο, ευανάγνωστο και ανεξίτηλο, που δηλώνει ότι 
το όχημα πληροί τις εφαρμοστέες ενωσιακές απαιτήσεις 
και τεχνικές προδιαγραφές ως προς την ασφάλεια και 
την προστασία της δημόσιας υγείας και του περιβάλλο-ντος. Εναλλακτικά, κάθε ποδήλατο με υποβοηθούμενη 
ποδηλάτηση διαθέτει πιστοποιητικό συμμόρφωσης 
(Certification of Conformity) ως προς το πρότυπο ασφα-
λείας ΕΛΟΤ EN 15194, ή αντικατάστασή του, τοποθετη-μένο σε εμφανή θέση, από τον κατασκευαστή του ή τον 
εξουσιοδοτημένο αντιπρόσωπο αυτού και αντίστοιχο 
σήμα, το οποίο είναι ευδιάκριτο, ευανάγνωστο και ανε-
ξίτηλο, που δηλώνει ότι το εν λόγω ποδήλατο με υποβο-
ηθούμενη ποδηλάτηση πληροί όλες τις απαιτήσεις και τεχνικές προδιαγραφές του ανωτέρω προτύπου.
Στο Υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων δημι-
ουργείται και τηρείται βάση δεδομένων ποδηλάτων με υποβοηθούμενη ποδηλάτηση των προδιαγραφών και 
τεχνικών απαιτήσεων, στην οποία διαθέτει πρόσβαση 
χρήστη η Υπηρεσία Τροχαίας Αστυνόμευσης του Υπουρ-
γείου Προστασίας του Πολίτη. Στη βάση δεδομένων 
υποχρεούνται να δηλώνουν οι εισαγωγείς των εν λόγω 
οχημάτων στην εγχώρια αγορά εντός είκοσι (20) ημερών 
από τον εκτελωνισμό τους, τους μοναδικούς αριθμούς 
πλαισίου τους και τα συνοδευτικά αυτών πιστοποιητικά συμμόρφωσης προς τις εφαρμοστέες ενωσιακές απαι-
τήσεις και τεχνικές προδιαγραφές ασφάλειας και προ-
στασίας της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος, του 
Κανονισμού (Ε.Ε.) 765/2008 και του προτύπου ασφαλείας 
προϊόντος ΕΛΟΤ EN 15194, ή αντικατάστασης αυτού. 
Τα κατά τόπους όργανα της τροχαίας κατά τη διάρκεια τροχονομικών ελέγχων δύνανται, κατόπιν επικοινωνίας 
με τη Υπηρεσία Τροχαίας Αστυνόμευσης του Υπουργείου 
Προστασίας του Πολίτη, να επιβεβαιώσουν παραποίη-
ση του πιστοποιητικού συμμόρφωσης του ελεγχόμενου 
οχήματος, ή επίδειξη πιστοποιητικού που δεν αντιστοιχεί 
σε αυτό και στην περίπτωση αυτή να επιβάλλουν τις κυ-
ρώσεις και τα διοικητικά πρόστιμα που προβλέπονται.
Η ανωτέρω υποχρέωση βαρύνει και τους διανομείς 
στην εγχώρια αγορά ποδηλάτων με υποβοηθούμενη 
ποδηλάτηση, σύμφωνα με τις ανωτέρω προδιαγραφές και τεχνικές απαιτήσεις, οι οποίοι υποχρεούνται να δη-
λώσουν, εντός τριών (3) μηνών από την έναρξη λειτουρ-
γίας της ανωτέρω βάσης δεδομένων, τα προς διάθεση ποδήλατα με υποβοηθούμενη ποδηλάτηση.
2. Μέχρι τη λειτουργία της βάσης δεδομένων της 
παρ. 1, ο κάτοχος - χρήστης ενός εκ κατασκευής ποδήλα-
του με υποβοηθούμενη ποδηλάτηση, ή ενός συμβατικού 
ποδήλατου το οποίο έχει μετατραπεί σε ποδήλατο με 
υποβοηθούμενη ποδηλάτηση, με την εγκατάσταση ει-
δικού για τον σκοπό αυτόν ηλεκτροκινητήρα και λοιπού 
συνοδευτικού εξοπλισμού, προκειμένου να αποδείξει 
ότι το όχημα πληροί τις υποχρεώσεις και τεχνικές προ-
διαγραφές, φέρει υποχρεωτικά μαζί του, προκειμένου 
να την επιδεικνύει στα όργανα της τροχαίας κατά τη 
διάρκεια τροχονομικού ελέγχου, μία (1) εκ των κάτωθι 
αναφερομένων δήλωση συμμόρφωσης ή βεβαίωση των 
περ. α’ και β’ , αντιστοίχως, του παρόντος, ή το πιστοποι-
ητικό της περ. γ’ αυτού:
α) δήλωση συμμόρφωσης (Declaration of Conformity) 
ως προς το πρότυπο ασφαλείας ΕΛΟΤ EN 15194 του κα-τασκευαστή του οχήματος (ή του ηλεκτροκινητήρα και 
του συνοδευτικού εξοπλισμού, στην περίπτωση μετα-
τροπής συμβατικού ποδηλάτου σε ποδήλατο με υποβο-
ηθούμενη ποδηλάτηση), επισήμως μεταφρασμένη στην 
ελληνική, σύμφωνα με το Παράρτημα ΙΙ,
β) βεβαίωση του διανομέα του οχήματος (ή του ηλε-
κτροκινητήρα και του συνοδευτικού εξοπλισμού, στην περίπτωση μετατροπής συμβατικού ποδηλάτου σε πο-δήλατο με υποβοηθούμενη ποδηλάτηση), σύμφωνα με το Παράρτημα ΙΙ,
γ) σε αποδεδειγμένη αδυναμία του διανομέα του οχή-
ματος (ή του ηλεκτροκινητήρα και του συνοδευτικού 
εξοπλισμού, στην περίπτωση μετατροπής συμβατικού 
ποδηλάτου σε ποδήλατο με υποβοηθούμενη ποδηλά-
τηση), για την προσκόμιση της βεβαίωσης της περ. β’ της 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5115 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
παρ. 2, είτε λόγω συνταξιοδότησής του, είτε λόγω ορι-
στικής ανάκλησης της άδειας λειτουργίας της επιχείρη-
σής του, είτε λόγω αλλαγής του καταστατικού σύστασης 
αυτής στην περίπτωση νομικού προσώπου, προσκομί-
ζεται εναλλακτικά πιστοποιητικό από διαπιστευμένο, 
από το Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης, φορέα, ως προς το πρότυπο ασφαλείας ΕΛΟΤ EN 15194, σύμφωνα με το Παράρτημα ΙΙ.
3. Εφόσον ο χρήστης ποδήλατου με υποβοηθούμενη 
ποδηλάτηση δεν διαθέτει τη δήλωση συμμόρφωσης της 
περ. α’ της παρ. 2, ή τη βεβαίωση της περ. β’ της παρ. 2, ή 
το πιστοποιητικό της περ. γ’ της παρ. 2, το όχημα λογίζε-
ται ως μοτοποδήλατο και επιβάλλονται οι κυρώσεις που 
προβλέπονται από τον ν. 2696/1999 για την κυκλοφορία 
του μοτοποδηλάτου και τον εξοπλισμό του αναβάτη.
4. O πωλητής ή ο διανομέας ποδηλάτου με υποβοη-
θούμενη ποδηλάτηση (ή του ηλεκτροκινητήρα και του 
συνοδευτικού εξοπλισμού, στην περίπτωση μετατροπής 
συμβατικού ποδηλάτου σε ποδήλατο με υποβοηθού-
μενη ποδηλάτηση), που διαθέτει τα τεχνικά χαρακτηρι-στικά και τις προδιαγραφές της περ. α’ , υποχρεούται να:
α) παρέχει στον αγοραστή αυτού είτε τη δήλωση συμ-
μόρφωσης (Declaration of Conformity) ως προς το πρό-
τυπο ασφαλείας ΕΛΟΤ EN 15194 του κατασκευαστή του 
οχήματος (ή του ηλεκτροκινητήρα και του συνοδευτικού 
εξοπλισμού, στην περίπτωση μετατροπής συμβατικού 
ποδηλάτου σε ποδήλατο με υποβοηθούμενη ποδηλά-
τηση), της περ. α’ της παρ. 2, είτε τη βεβαίωση της περ. β’ 
της παρ. 2,
β) διατηρεί στο φυσικό αρχείο της έδρας της επιχείρη-
σής του αντίγραφο της ανωτέρω δήλωσης συμμόρφω-
σης, ή βεβαίωσης, η οποία είναι υπογεγραμμένη από τον 
κάτοχο - αγοραστή του οχήματος (ή του ηλεκτροκινητή-
ρα και του συνοδευτικού εξοπλισμού, στην περίπτωση 
μετατροπής συμβατικού ποδηλάτου σε ποδήλατο με 
υποβοηθούμενη ποδηλάτηση), ότι έχει ενημερωθεί και 
την έχει λάβει.
5. Σε περίπτωση άρνησης του πωλητή ή διανομέα του 
ανωτέρω ποδηλάτου με υποβοηθούμενη ποδηλάτηση 
(ή του ηλεκτροκινητήρα και του λοιπού συνοδευτικού 
εξοπλισμού, στην περίπτωση μετατροπής συμβατικού 
ποδηλάτου σε ποδήλατο με υποβοηθούμενη ποδηλάτη-
ση), να χορηγήσει στον αγοραστή αυτού είτε τη δήλωση 
συμμόρφωσης της περ. α’ της παρ. 2, είτε τη βεβαίωση 
της περ. β’ της παρ. 2, εφαρμόζονται συμπληρωματικά με 
τις κυρώσεις του άρθρου 13α του ν. 2251/1994 (Α’ 191) 
και οι παρ. 2, 3, 4, 5 και 6 του άρθρου 9θ του ιδίου νόμου.
6. Στην περίπτωση π ου ο πωλητής ή διανομέας ποδη-
λάτου με υποβοηθούμενη ποδηλάτηση (ή του ηλεκτρο-
κινητήρα και του συνοδευτικού εξοπλισμού, στην περί-
πτωση μετατροπής συμβατικού ποδηλάτου σε ποδήλατο 
με υποβοηθούμενη ποδηλάτηση), χορηγήσει στον αγο-
ραστή αυτού, είτε ψευδή δήλωση συμμόρφωσης της 
περ. α’ της παρ. 2 του παρόντος, είτε ψευδή βεβαίωση 
της περ. β’ της παρ. 2 αυτού, πλέον των προβλεπόμενων 
κυρώσεων του ν. 4619/2019 (Α’ 95), επιβάλλεται σε αυτόν, 
από την αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Ανάπτυξης 
και Επενδύσεων, πρόστιμο ποσού πέντε χιλιάδων (5.000) 
ευρώ. Για τα πρόστιμα που επιβάλλονται σύμφωνα με την παρούσα, η αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Ανά-
πτυξης και Επενδύσεων αποστέλλει στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. 
τα απαραίτητα στοιχεία, προκειμένου η τελευταία να 
εκδώσει σχετική πράξη βεβαίωσης και να εισπράξει το 
οφειλόμενο ποσό σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης 
Δημοσίων Εσόδων (Κ.Ε.Δ.Ε.). Σε περίπτωση υποτροπής, 
με την τέλεση της ίδιας παράβασης εντός τριών (3) ετών 
από την έκδοση της απόφασης επιβολής του προστίμου, 
το ποσό του επιβαλλόμενου προστίμου διπλασιάζεται 
και επιβάλλεται και οριστική ανάκληση της λειτουργίας 
της επιχείρησης του διανομέα ή πωλητή.
7. Αν υποβληθεί κατά τη διάρκεια τροχονομικού ελέγ-
χου από τον κάτοχο του οχήματος της περ. α’ , ψευδές 
πιστοποιητικό της περ. γ’ της παρ. 2, πλέον των προ-βλεπόμενων κυρώσεων του ν. 4619/2019, επιβάλλε-
ται στον φορέα της περ. γ’ , από την αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων, πρόστιμο 
ποσού πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ. Για τα πρόστιμα 
που επιβάλλονται σύμφωνα με την παρούσα, η αρμό-
δια υπηρεσία του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύ-
σεων αποστέλλει στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. τα απαραίτητα 
στοιχεία, προκειμένου η τελευταία να εκδώσει σχετική 
πράξη βεβαίωσης και να εισπράξει το οφειλόμενο ποσό 
σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (Κ.Ε.Δ.Ε.). Σε περίπτωση υποτροπής, με την τέλεση της ίδιας παράβασης εντός τριών (3) ετών από την έκδοση 
της απόφασης επιβολής του προστίμου, το ποσό του 
επιβαλλόμενου προστίμου διπλασιάζεται και σε κάθε 
επόμενη υποτροπή εντός τριών (3) ετών από την έκδοση 
κάθε προηγούμενης απόφασης επιβολής προστίμου, το 
ποσό τριπλασιάζεται.
8. Στην περίπτωση που ο κάτοχος ποδηλάτου με υπο-
βοηθούμενη ποδηλάτηση επιδείξει, κατά τη διάρκεια 
τροχονομικού ελέγχου, πλαστή δήλωση συμμόρφωσης, 
ή βεβαίωση, ή πιστοποιητικό των περ. α’ έως γ’ της παρ. 2, 
αντιστοίχως, πλέον των προβλεπόμενων κυρώσεων του 
ν. 4619/2019, επιβάλλεται από το αρμόδιο όργανο της 
τροχαίας σε αυτόν πρόστιμο ποσού πέντε χιλιάδων 
(5.000) ευρώ. Για τα πρόστιμα που επιβάλλονται σύμφω-
να με την παρούσα, η αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου 
Ανάπτυξης και Επενδύσεων αποστέλλει στην αρμόδια 
Δ.Ο.Υ. τα απαραίτητα στοιχεία, προκειμένου η τελευταία 
να εκδώσει σχετική πράξη βεβαίωσης και να εισπράξει 
το οφειλόμενο ποσό σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης 
Δημοσίων Εσόδων (Κ.Ε.Δ.Ε.). Σε περίπτωση υποτροπής, με την τέλεση της ίδιας παράβασης εντός ενός (1) έτους από την έκδοση της απόφασης επιβολής του ανωτέρω προστίμου, το ποσό του επιβαλλόμενου προστίμου δι-
πλασιάζεται και σε κάθε επόμενη υποτροπή εντός ενός 
(1) έτους από την έκδοση κάθε προηγούμενης απόφασης 
επιβολής προστίμου, το ποσό τριπλασιάζεται.
9. Στην περίπτωση που διαπιστωθεί ποδήλατο με υπο-
βοηθούμενη ποδηλάτηση με Πιστοποιητικό Συμμόρφω-
σης που δηλώνει ότι το όχημα πληροί τις εφαρμοστέες 
ενωσιακές απαιτήσεις και τεχνικές προδιαγραφές ως προς την ασφάλεια και την προστασία της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος, του Κανονισμού (Ε.Ε.) 
765/2008 και του προτύπου ασφαλείας προϊόντος ΕΛΟΤ 
EN 15194, ή αντικατάστασης αυτού, να έχει υποστεί με-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5116 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
τατροπή με κινητήρα που δεν πληροί τις τεχνικές προδι-
αγραφές και απαιτήσεις της περ. δ’ της παρ. 1, ή να έχει 
εγκατασταθεί σε αυτό μηχανισμός απελευθέρωσης της τελικής του ταχύτητάς (e-bike dongles) έως και 50 χλμ./
ώρα, επιβάλλεται στον υπαίτιο αυτού πρόστιμο δέκα 
χιλιάδων (10.000) ευρώ και ένα (1) έτος φυλάκισης.
10. Στην περίπτωση που διαπιστωθεί η εγκατάσταση 
σε συμβατικό ποδήλατο του άρθρου 2 του ν. 2696/1999 
«Κύρωση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας» (Α’ 57), ηλε-
κτροκινητήρας που δεν πληροί τις τεχνικές προδιαγρα-φές και απαιτήσεις της περ. δ’ της παρ. 1, επιβάλλονται 
στον υπαίτιο αυτού πρόστιμο δέκα χιλιάδων (10.000) 
ευρώ και ένα (1) έτος φυλάκισης.
11. Η ισχύς του παρόντος αρχίζει τρεις (3) μήνες από 
τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Άρθρο 30
Εξουσιοδοτικές διατάξ εις του Κεφαλαίου Β’
1. Mε απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφο-
ρών καθορίζονται η διαδικασία ρύθμισης της μέγιστης 
σχεδιαστικής ταχύτητας των Ε.Π.Η.Ο., οι τεχνικές προδι-
αγραφές των ως άνω οχημάτων πέραν όσων ορίζονται 
στον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας και στον νόμο, οι 
απαιτήσεις και η διαδικασία πιστοποίησής τους, καθώς 
και κάθε άλλη λεπτομέρεια, αναγκαία για την εφαρμογή 
του άρθρου 26.
2. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και 
Μεταφορών και Ανάπτυξης και Επενδύσεων ρυθμίζονται 
τα θέματα σήμανσης των Ε.Π.Η.Ο. με σήμανση CE και τα 
ζητήματα εποπτείας της αγοράς και καθορίζονται οι λε-
πτομέρειες εφαρμογής. Μετά την έκδοση της απόφασης 
του πρώτου εδαφίου, ο οικονομικός φορέας κατά την έν-
νοια του Κανονισμού (ΕΕ) αριθμ. 765/2008 του Ευρωπα-
ϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Ιουλίου 
2008, για τον καθορισμό των απαιτήσεων διαπίστευσης 
και εποπτείας της αγοράς όσον αφορά την εμπορία των 
προϊόντων και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) 
αριθμ. 339/93 του Συμβουλίου (L 218), θέτει σήμανση 
CE στα Ε.Π.Η.Ο. που κατασκευάζει ή αντιπροσωπεύει 
κατά την έννοια του άρθρου 30 του Κανονισμού αυτού. Ο οικονομικός φορέας δραστηριοποιείται σύμφωνα με 
τον Κανονισμό (ΕΕ) 1020/2019 του Ευρωπαϊκού Κοι-
νοβουλίου και του Συμβουλίου της 20ής Ιουνίου 2019 
για την εποπτεία της αγοράς και τη συμμόρφωση των 
προϊόντων και για την κατάργηση της οδηγίας 2004/42/
ΕΚ και των κανονισμών (ΕΚ) αριθμ. 765/2008 και (ΕΕ) 
αριθμ. 305/2011 (L 169) και την απόφαση 768/2008/ΕΚ 
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 
9ης Ιουλίου 2008, για κοινό πλαίσιο εμπορίας των προϊό-
ντων και για την κατάργηση της απόφασης 93/465/ΕΟΚ του Συμβουλίου (L 218) και μεριμνά για την τήρηση και ενημέρωση του φακέλου με την απαραίτητη τεκμηρίω-ση που διασφαλίζει την εφαρμογή των διατάξεών τους.
3. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και 
Μεταφορών και Τουρισμού καθορίζονται οι όροι και οι 
προϋποθέσεις λειτουργίας των εταιρειών εκμίσθωσης 
Ε.Π.Η.Ο.
4. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και 
Μεταφορών και Εσωτερικών καθορίζονται οι όροι και οι προϋποθέσεις λειτουργίας των εταιρειών παροχής 
Ε.Π.Η.Ο. προς κοινή χρήση.
5. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και 
Μεταφορών, Οικονομικών, Ανάπτυξης και Επενδύσεων 
και Προστασίας του Πολίτη καθορίζονται οι όροι και οι προϋποθέσεις για τη δημιουργία, ανάπτυξη, λειτουργία 
και συντήρηση της βάσης δεδομένων της περ. στ’ του 
άρθρου 29, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια.
Άρθρο 31Μεταβατικές διατάξεις του Κεφαλαίου Β’
1. Η ισχύς του Κεφαλαίου Β’ αρχίζει εξήντα (60) ημέρες 
μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος.
2. Μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος, δεν επιτρέ-
πεται η διάθεση στην αγορά Ε.Π.Η.Ο. το οποίο δεν συμ-μορφώνεται με αυτόν.
3. Ε.Π.Η.Ο. που έχουν διατεθεί ή πωλούνται μέχρι τη 
δημοσίευση του παρόντος και προκειμένου να επιτρέ-
πεται η κυκλοφορία τους μετά τη θέση του σε ισχύ, προ-
σαρμόζονται στις απαιτήσεις του νόμου με ευθύνη του κατόχου ή του οικονομικού φορέα, αντίστοιχα.
4. Στις εταιρείες εκμίσθωσης ή παροχής προς κοινή 
χρήση των Ε.Π.Η.Ο. επιτρέπεται ο περιορισμός της μέγι-στης σχεδιαστικής ταχύτητας σε ταχύτητα κίνησης στα 25 χλμ./ώρα και μετά τη θέση σε ισχύ του παρόντος.
5. Έως την έκδοση της απόφασης της παρ. 9 του άρ-
θρου 94 του ν. 2696/1999 (Α’ 57), όπως προστίθεται με 
το άρθρο 23 του παρόντος, εξακολουθεί να ισχύει και να 
εφαρμόζεται το άρθρο 1 του ν.δ. της 4ης.11.1926 «Περί 
παραχωρήσεως του δικαιώματος της εκδόσεως διεθνών 
πιστοποιητικών πορείας εις την εν Αθήναις εδρεύουσαν 
Ελληνικήν Λέσχην Περιηγήσεων Αυτοκινήτου» (Α’ 388). Διεθνείς Άδειες Οδήγησης οι οποίες έχουν εκδοθεί από 
την Ελληνική Λέσχη Περιηγήσεων Αυτοκινήτου μέχρι τη 
θέση σε ισχύ της ως άνω απόφασης, εξακολουθούν να ισχύουν μέχρι και τη λήξη τους.
ΜΕΡΟΣ Γ’
ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 2018/645 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ 18ΗΣ ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2018 ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΕΔΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΩΝ 74/2008 ΚΑΙ 51/2012
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’
ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΟΔΗΓΟΥΣ ΟΔΙΚΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ - ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ ΤΟΥ π.δ. 74/2008
Άρθρο 32
Σκοπός - Αντικατάσταση του άρθρου 1 του π.δ. 74/2008
Αντικαθίσταται το άρθρο 1 του π.δ. 74/2008 (Α’ 112), 
ως ακολούθως:
«Άρθρο 1
Σκοπός
Σκοπός του παρόντος είναι η προσαρμογή της ελ-
ληνικής νομοθεσίας προς την Οδηγία 2003/59/ΕΚ του 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5117 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 
15ης Ιουλίου 2003, όπως τροποποιήθηκε με τις Οδηγί-
ες 2004/66/ΕΚ του Συμβουλίου της 26ης Απριλίου 2004, 
2006/103/ΕΚ του Συμβουλίου της 20ής Νοεμβρίου 2006, 
2013/22/ΕΕ του Συμβουλίου της 13ης Μαΐου 2013 και 
2018/645/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του 
Συμβουλίου της 18ης Απριλίου 2018.»
Άρθρο 33
Πεδίο εφαρμογής του Πιστοποιητικού Επαγγελματικής Ικανότητας (Π.Ε.Ι.) - Τροποποίηση του άρθρου 3 του π.δ. 74/2008
(παρ. 1 και 2 του άρθρου 1 της Οδηγίας 
2018/645)
Το άρθρο 3 του π.δ. 74/2008 (Α’ 112) αντικαθίσταται 
ως εξής:
«Άρθρο 3
(άρθρα 1, 2, 4 και παρ. 2 του άρθρου 14
της Οδηγίας 2003/59/ΕΚ)
Πεδίο εφαρμογής του Πιστοποιητικού Επαγγελματικής 
Ικανότητας (Π.Ε.Ι.)
1. Από τις 10 Σεπτεμβρίου 2008 το παρόν εφαρμόζεται 
στη δραστηριότητα της οδήγησης από:
α) Έλληνες υπηκόους, υπηκόους κράτους μέλους ή 
κράτους της ΕΖΕΣ (Νορβηγία, Ισλανδία, Λιχτενστάιν) και 
β) υπηκόους τρίτων χωρών, οι οποίοι απασχολούνται ή 
χρησιμοποιούνται από επιχείρηση εγκατεστημένη στην 
Ελλάδα ή σε άλλο κράτος μέλος, εφεξής αποκαλούμε-
νους «οδηγούς», οι οποίοι πραγματοποιούν οδικές με-ταφορές εντός της Ελλάδας ή της Ένωσης στο δημόσιο οδικό δίκτυο με οχήματα για τα οποία απαιτείται άδεια 
οδήγησης μιας από τις κατηγορίες D1, D1E, D ή DE, όπως 
αυτές ορίζονται στο π.δ. 51/2012 (Α’ 101) ή άδεια οδήγη-
σης η οποία αναγνωρίζεται ως ισοδύναμη.
2. Από τις 10 Σεπτεμβρίου 2009 το παρόν εφαρμόζεται 
στη δραστηριότητα της οδήγησης από:
α) Έλληνες υπηκόους, υπηκόους κράτους μέλους ή 
κράτους της ΕΖΕΣ (Νορβηγία, Ισλανδία, Λιχτενστάιν) και 
β) υπηκόους τρίτων χωρών, οι οποίοι απασχολούνται ή 
χρησιμοποιούνται από επιχείρηση εγκατεστημένη στην 
Ελλάδα ή σε άλλο κράτος μέλος, εφεξής αποκαλούμε-
νους «οδηγούς», οι οποίοι πραγματοποιούν οδικές με-ταφορές εντός της Ελλάδας ή της Ένωσης στο δημόσιο οδικό δίκτυο με οχήματα για τα οποία απαιτείται άδεια 
οδήγησης μιας από τις κατηγορίες C1, C1E, C ή CE, όπως 
αυτές ορίζονται στο π.δ. 51/2012 ή άδεια οδήγησης, η 
οποία αναγνωρίζεται ως ισοδύναμη.
3. Το παρόν δεν εφαρμόζεται στους οδηγούς:
α. οχημάτων, των οποίων, η μέγιστη επιτρεπόμενη 
ταχύτητα δεν υπερβαίνει τα 45 χλμ./ώρα,
β. οχημάτων, τα οποία ανήκουν στις Ένοπλες Δυνάμεις, 
τα Σώματα Ασφαλείας (Αστυνομία, Πυροσβεστικό Σώμα, 
Λιμενικό Σώμα), στην Υπηρεσία Εξωτερικής Φρούρησης 
Καταστημάτων Κράτησης και στις υπηρεσίες επείγουσας 
διακομιδής ασθενών, καθώς και οχημάτων τα οποία δεν 
ανήκουν στις ανωτέρω υπηρεσίες, αλλά χρησιμοποι-
ούνται από αυτές για την κάλυψη υπηρεσιακών τους 
αναγκών,γ. οχημάτων, τα οποία εξυπηρετούν τις ανάγκες της 
πολιτικής άμυνας της Χώρας ή της Πολιτικής Σχεδίασης 
Εκτάκτων Αναγκών (Π.Σ.Ε.Α.),
δ. οχημάτων, τα οποία υποβάλλονται σε δοκιμές επί 
της οδού, για λόγους τεχνικής βελτίωσης, επισκευής ή 
συντήρησης και νέων ή μεταποιημένων ή διασκευα-
σμένων οχημάτων, τα οποία δεν έχουν ακόμη τεθεί σε κυκλοφορία,
ε. οχημάτων για τα οποία απαιτείται άδεια οδήγη-
σης κατηγορίας D ή D1 και τα οποία κινούνται χωρίς 
επιβάτες από προσωπικό συντήρησης προς ή από ένα κέντρο συντήρησης που βρίσκεται κοντά στην 
πλησιέστερη βάση συντή ρησης που χρησιμοποιεί ο 
μεταφορέας, υπό την προϋπόθεση ότι η οδήγηση του 
οχήματος δεν συνιστά την κύρια δραστηριότητα του 
οδηγού,
στ. οχημάτων, τα οποία χρησιμοποιούνται σε κατά-
σταση έκτακτης ανάγκης ή για εργασίες διάσωσης, περι-
λαμβανομένων οχημάτων που χρησιμοποιούνται σε μη 
εμπορική μεταφορά ανθρωπιστικής βοήθειας,
ζ. οχημάτων, τα οποία χρησιμοποιούνται για μαθήμα-
τα και εξετάσεις οδήγησης αυτοκινήτων, με σκοπό την απόκτηση άδειας οδήγησης ή Π.Ε.Ι., με την προϋπόθε-
ση ότι δεν χρησιμοποιούνται σε εμπορικές μεταφορές 
εμπορευμάτων και επιβατών.
Επίσης, εξαιρούνται οι οδηγοί οχημάτων, τα οποία 
χρησιμοποιούνται για την παρακολούθηση συμπληρω-
ματικής κατάρτισης για την απόκτηση άδειας οδήγη-
σης ή Π.Ε.Ι., κατά τη διάρκεια μαθημάτων στον χώρο 
εργασίας, εφόσον ο ενδιαφερόμενος συνοδεύεται από 
άλλο πρόσωπο πιστοποιημένο με Π.Ε.Ι., ή εκπαιδευτή 
οδηγών για την κατηγορία στην οποία ανήκει το όχημα που χρησιμοποιείται για τον σκοπό αυτόν,
η. οχημάτων, τα οποία χρησιμοποιούνται σε μη εμπο-
ρικές μεταφορές επιβατών ή εμπορευμάτων,
θ. οχημάτων, τα οποία μεταφέρουν υλικά ή εξοπλισμό 
ή μηχανήματα που πρόκειται να χρησιμοποιηθούν για 
την άσκηση του επαγγέλματος του οδηγού τους, υπό την 
προϋπόθεση ότι η οδήγηση των οχημάτων αυτών δεν 
αποτελεί την κύρια δραστηριότητα του οδηγού.
4. Το παρόν δεν εφαρμόζεται όταν πληρούνται όλοι 
οι ακόλουθοι όροι:
α) οι οδηγοί οχημάτων κινούνται σε αγροτικές περιο-
χές και εφοδιάζουν τη δική τους επιχείρηση,
β) οι οδηγοί δεν παρέχουν υπηρεσίες μεταφορών και,
γ) η μεταφορά είναι περιστασιακή και δεν επηρεάζει 
την οδική ασφάλεια.
Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και Με-
ταφορών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων δύ-
ναται να εξειδικεύονται τα κριτήρια βάσει των οποίων 
μια μεταφορά χαρακτηρίζεται ως περιστασιακή που δεν 
επηρεάζει την οδική ασφάλεια από οδηγούς οχημάτων 
που κινούνται σε αγροτικές περιοχές που εφοδιάζουν 
τη δική τους επιχείρηση και δεν παρέχουν υπηρεσίες 
μεταφορών.
5. Το παρόν δεν εφαρμόζεται σε οδηγούς οχημάτων, 
τα οποία χρησιμοποιούνται ή μισθώνονται χωρίς οδηγό 
από γεωργικές, δενδροκηπευτικές, δασοκομικές, κτη-
νοτροφικές ή αλιευτικές επιχειρήσεις για τη μεταφορά 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5118 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
εμπορευμάτων στο πλαίσιο επιχειρηματικής δραστηρι-
ότητας, εκτός εάν η οδήγηση αποτελεί μέρος της κύριας 
δραστηριότητας του οδηγού ή εάν η οδήγηση υπερ-
βαίνει την απόσταση εκατό (100) χιλιομέτρων από τη 
βάση της επιχείρησης στην οποία ανήκει το όχημα ή η 
οποία ενοικιάζει ή μισθώνει με χρηματοδοτική μίσθωση 
το όχημα.
Η χιλιομετρική απόσταση του προηγούμενου εδα-
φίου δύναται να μεταβάλλεται με κοινή απόφαση των 
Υπουργών Υποδομών και Μεταφορών και Αγροτικής 
Ανάπτυξης και Τροφίμων.
6. Οι οδηγοί που εμπίπτουν στις παραπάνω εξαιρέ-
σεις, προκειμένου να αποκτήσουν Π.Ε.Ι., υποχρεούνται 
να ακολουθήσουν τη διαδικασία αρχικής επιμόρφωσης.
7. Οι οδηγοί των παρακάτω κατηγοριών οχημάτων 
απαλλάσσονται της υποχρέωσης να κατέχουν Π.Ε.Ι. για 
συγκεκριμένο χρονικό διάστημα:
α. οχημάτων των κατηγοριών D1, D1ED και DE, οι οποί-
οι είναι κάτοχοι άδειας οδήγησης αντίστοιχης κατηγορί-
ας η οποία χορηγήθηκε μέχρι και την 9η Σεπτεμβρίου 
2008.
Μετά την ημερομηνία αυτή, υποχρεούνται να κατέ-
χουν Π.Ε.Ι. μεταφοράς επιβατών αφού παρακολουθή-
σουν πρόγραμμα περιοδικής κατάρτισης,
β. οχημάτων των κατηγοριών C1, C1EC και CE, οι οποίοι 
είναι κάτοχοι άδειας οδήγησης αντίστοιχης κατηγορίας η 
οποία χορηγήθηκε μέχρι και την 9η Σεπτεμβρίου 2009. Η απαλλαγή αυτή ισχύει μέχρι και την 9η Σεπτεμβρίου 2014.
Μετά την ημερομηνία αυτή οι κάτοχοι των παραπάνω 
αδειών οδήγησης υποχρεούνται να κατέχουν και Π.Ε.Ι. 
μεταφοράς εμπορευμάτων, αφού παρακολουθήσουν 
πρόγραμμα περιοδικής κατάρτισης, σύμφωνα με όσα 
ορίζονται στο παρόν.
8. Ως ημερομηνία χορήγησης συγκεκριμένης κατηγο-
ρίας άδειας οδήγησης της παρ. 7, θεωρείται η ημερομη-
νία της επιτυχούς πρακτικής εξέτασης του υποψηφίου 
οδηγού, στη συγκεκριμένη κατηγορία. Αν πρόκειται για 
άδεια οδήγησης κράτους μέλους της Ε.Ε., ή κράτους της 
ΕΖΕΣ (Νορβηγία, Ισλανδία και Λιχτενστάιν), ως ημερομη-
νία χορήγησης θεωρείται αυτή που βρίσκεται στη στήλη 
10 στην πίσω όψη του εντύπου της άδειας οδήγησης και 
η ημερομηνία έκδοσης της άδειας.
9. Για τους σκοπούς του παρόντος οι αναφορές στις 
κατηγορίες αδειών οδήγησης που αναφέρονται με ελ-
ληνικούς χαρακτήρες και το σύμβολο «συν» («+») διαβά-
ζονται σύμφωνα με τον πίνακα αντιστοιχίας που παρα-τίθεται στο Παράρτημα III του άρθρου 14.»
Άρθρο 34
Χορήγηση Π.Ε.Ι. περιοδικής κατάρτισης - τόπος περιοδικής κατάρτισης - Τροποποίηση του άρθρου 7 του π.δ. 74/2008 (παρ. 3 του άρθρου 1 της Οδηγίας 2018/645)
Στο άρθρο 7 του π.δ. 74/2008 (Α’ 112), α) οι παρ. 1, 2, 
3, 4 και 5 τροποποιούνται, β) οι παρ. 7, 8 και 9 τροπο-
ποιούνται και αναριθμούνται σε 9, 10 και 11 αντίστοιχα, 
γ) προστίθενται νέες παρ. 7 και 8, και το άρθρο διαμορ-φώνεται ως ακολούθως:«Άρθρο 7
(άρθρα 7 και 8 της Οδηγίας 2003/59/ΕΚ)Χορήγηση Π.Ε.Ι. περιοδικής κατάρτισης - τόπος περιοδικής κατάρτισης
1. Οδηγός, κάτοχος Π.Ε.Ι. αρχικής επιμόρφωσης, προ-
κειμένου να έχει το δικαίωμα να συνεχίσει να οδηγεί 
τα οχήματα της συγκεκριμένης ή των συγκεκριμένων 
κατηγοριών και μετά τη λήξη της ισχύος του Π.Ε.Ι., υπο-
χρεούται να παρακολουθήσει πρόγραμμα περιοδικής 
κατάρτισης και να εφοδιασθεί με νέο Π.Ε.Ι. περιοδικής 
κατάρτισης οδηγού, πενταετούς ισχύος.
Η περιοδική κατάρτιση αποσκοπεί στην επικαιροποίη-
ση γνώσεων των κατόχων Π.Ε.Ι. στην οδική ασφάλεια, με 
ιδιαίτερη μνεία στα χαρακτηριστικά και τις ανάγκες των 
ευάλωτων χρηστών της οδού, συμπεριλαμβανομένων των 
ατόμων με αναπηρία, την υγεία και την ασφάλεια κατά την 
εργασία και τη μείωση της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης 
από την οδήγηση. Υποχρέωση κατοχής Π.Ε.Ι. περιοδικής 
κατάρτισης έχουν και οι οδηγοί της παρ. 7 του άρθρου 3, οι οποίοι εξαιρούνται της υποχρέωσης κατοχής Π.Ε.Ι. αρ-
χικής επιμόρφωσης για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
2. Τα προγράμματα περιοδικής κατάρτισης διενεργού-
νται σύμφωνα με όσα ορίζονται στο Παράρτημα Ι, Τμήμα 3, και αποσκοπούν στην εμβάθυνση και την επανάληψη θεμάτων του Τμήματος 1 του Παραρτήματος I. Περιλαμ-βάνουν διάφορα θέματα και τουλάχιστον ένα θέμα που 
σχετίζεται με την οδική ασφάλεια. Στα θέματα της κατάρτι-
σης λαμβάνονται υπόψη οι εξελίξεις στη νομοθεσία και τε-
χνολογία και οι ιδιαίτερες ανάγκες κατάρτισης του οδηγού.
Η κατάρτιση γίνεται σε εγκεκριμένο κέντρο, σύμφωνα 
με το Τμήμα 4 του Παραρτήματος Ι και περιλαμβάνει δι-
δασκαλία σε αίθουσα, πρακτική κατάρτιση, κατάρτιση με 
τη χρήση εργαλείων της τεχνολογίας της πληροφορίας 
και των επικοινωνιών (ΤΠΕ), ή με προσομοιωτές υψηλής 
τεχνολογίας.
Δικαίωμα διοργάνωσης προγραμμάτων εκπαίδευσης 
περιοδικής κατάρτισης, για τους οδηγούς - εργαζόμε-
νους σε συγκοινωνιακό φορέα, έχουν και οι συγκοινωνι-
ακοί φορείς, εφόσον απασχολούν πάνω από τριακόσιους 
(300) οδηγούς. Στην περίπτωση που οι συγκοινωνιακοί 
φορείς ιδρύσουν εκπαιδευτικά κέντρα, εφοδιάζονται με 
την ειδική προς τούτο άδεια της παρ. 4 σύμφωνα με τη διαδικασία και τις προϋποθέσεις της παρ. 11.
3. Δικαίωμα διοργάνωσης προγραμμάτων εκπαίδευ-
σης περιοδικής κατάρτισης έχουν:
α. οι Σχολές Επαγγελματικής Κατάρτισης Μεταφορέων 
(Σ.Ε.Κ.Α.Μ.),
β. οι Σχολές Επαγγελματικής Κατάρτισης Οδηγών 
Οχημάτων Μεταφοράς Επικινδύνων Εμπορευμάτων 
(Σ.Ε.Κ.Ο.Ο.Μ.Ε.Ε.),
γ. τα Κέντρα Θεωρητικής Εκπαίδευσης Υποψήφιων 
Οδηγών (Κ.Ε.Θ.Ε.Υ.Ο.),
εφόσον όλα τα παραπάνω κέντρα ή σχολές διαθέτουν 
ισχύουσα άδεια λειτουργίας.
Ιδιαίτερα όσον αφορά στην εκπαίδευση σχετικά με τα 
χαρακτηριστικά και τις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία 
οι παραπάνω σχολές και κέντρα δύνανται να συνεργά-
ζονται με το Ινστιτούτο της Εθνικής Συνομοσπονδίας 
Ατόμων με Αναπηρία (ΙΝ-Ε.Σ.Α.με.Α.).
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5119 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
4. Προκειμένου τα κέντρα ή οι σχολές της παρ. 3 να 
διοργανώνουν προγράμματα περιοδικής κατάρτισης, 
προβαίνουν στη διαδικασία απόκτησης ειδικής άδειας, 
η οποία χορηγείται από την Υπηρεσία Μεταφορών και 
Επικοινωνιών της περιφερειακής ενότητας, στην περιοχή 
της οποίας βρίσκεται η έδρα τους.
Για τον σκοπό αυτόν οι σχολές υποβάλλουν αίτηση, συ-
νοδευόμενη από πίνακα των μαθημάτων και των ωρών 
διδασκαλίας ανά μάθημα και τα στοιχεία των καθηγητών 
οι οποίοι πρόκειται να διδάσκουν το κάθε μάθημα. Δι-
καίωμα διδασκαλίας στις σχολές αυτές έχουν οι προβλε-
πόμενοι από τις διατάξεις περί Σ.Ε.Κ.Α.Μ., Σ.Ε.Κ.Ο.Ο.Μ.Ε. και Κ.Ε.Θ.Ε.Υ.Ο., καθηγητές.
5. Μετά το πέρας της περιοδικής κατάρτισης, ο διευ-
θυντής σπουδών της σχολής ή του κέντρου Π.Ε.Ι., αρ-
μόδιος ως προς την κατάρτιση και την υλοποίηση του 
προγράμματος, υπογράφει τις βεβαιώσεις επιτυχούς 
παρακολούθησης των ενδιαφερομένων.
Η βεβαίωση υποβάλλεται από τον ενδιαφερόμενο, 
μαζί με αίτηση, στην Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοι-
νωνιών της Περιφερειακής Ενότητας του τόπου κατοικί-
ας του εκτός εάν προβλέπεται διαφορετικά με απόφαση 
του περιφερειάρχη ή τ ου περιφερειακού συμβουλίου 
στο πλαίσιο ενιαίας εξυπηρέτησης πολιτών από όλες τις 
Υπηρεσίες Μεταφορών και Επικοινωνιών της Περιφέρει-
ας, η οποία του χορηγεί νέο δελτίο επιμόρφωσης οδηγού 
πενταετούς ισχύος ή καταχωρεί στην άδεια οδήγησής 
του τον ενωσιακό κωδικό «95». Για τη χορήγηση του νέου 
δελτίου επιμόρφωσης οδηγού ή την καταχώρηση του 
ενωσιακού κωδικού «95», ο ενδιαφερόμενος καταθέτει 
τα απαιτούμενα παράβολα.
6. Οδηγός κάτοχος Π.Ε.Ι. περιοδικής κατάρτισης εί-
ναι υποχρεωμένος, πριν ή και μετά από τη λήξη ισχύος του, να επαναλάβει την επιμόρφωση και να εφοδιασθεί 
με νέο Π.Ε.Ι., πενταετούς ισχύος, προκειμένου, μετά τη 
λήξη ισχύος του προηγουμένου δελτίου να συνεχίσει 
τη δραστηριότητα του οδηγού μεταφοράς επιβατών ή μεταφοράς εμπορευμάτων.
7. Στους ενδιαφερόμενους οδηγούς που ολοκληρώ-
νουν το πρόγραμμα περιοδικής κατάρτισης:
α) έως έξι (6) μήνες πριν τη λήξη ισχύος του Π.Ε.Ι., χορη-
γείται νέο δελτίο επιμόρφωσης οδηγού ή καταχωρείται 
στην άδεια οδήγησής τους ο ενωσιακός κωδικός «95», 
με ημερομηνία έναρξης ισχύος του νέου Π.Ε.Ι. αυτή της ημέρας λήξης του προηγούμενου Π.Ε.Ι.,
β) μετά από την ημερομηνία λήξης ισχύος του Π.Ε.Ι., 
χορηγείται νέο δελτίο επιμόρφωσης οδηγού ή τους 
καταχωρείται στην άδεια οδήγησής τους αντίστοιχα ο 
ενωσιακός κωδικός «95», με ημερομηνία έναρξης ισχύος 
του νέου Π.Ε.Ι. την ημερομηνία έκδοσης της βεβαίωσης επιτυχούς παρακολούθησης.
8. Οδηγός κάτοχος Π.Ε.Ι. αρχικής επιμόρφωσης ή περι-
οδικής κατάρτισης υποβάλλεται οποτεδήποτε πριν από 
τη λήξη ισχύος του, σε νέα περιοδική κατάρτιση και εφο-
διάζεται με νέο Π.Ε.Ι. πενταετούς ισχύος, προκειμένου να 
ταυτιστεί η ημερομηνία λήξης ισχύος του προς έκδοση Π.Ε.Ι. με την ημερομηνία λήξης ισχύος της άδειας οδή-
γησης για τη χρήση της οποίας απαιτείται η κατοχή Π.Ε.Ι. 
Στην περίπτωση αυτή ως ημερομηνία λήξης του Π.Ε.Ι. 
ορίζεται η ημερομηνία λήξης της αντίστοιχης κατηγορί-ας της άδειας οδήγησης ανεξαρτήτως της ημερομηνίας 
έκδοσης της βεβαίωσης επιτυχούς παρακολούθησης.
9. Κάτοχοι Π.Ε.Ι. περιοδικής κατάρτισης για τη μετα-
φορά επιβατών, για μία από τις κατηγορίες D1, D1E, D 
και DE, απαλλάσσονται από την υποχρέωση απόκτησης 
αντίστοιχου Π.Ε.Ι. για οποιαδήποτε από τις υπόλοιπες κα-
τηγορίες οχημάτων. Κάτοχοι Π.Ε.Ι. περιοδικής κατάρτισης 
για μεταφορά εμπορευμάτων, για μία από τις κατηγορίες 
C1, C1E, C και CE, απαλλάσσονται από την υποχρέωση 
απόκτησης αντίστοιχου Π.Ε.Ι. για οποιαδήποτε από τις 
υπόλοιπες κατηγορίες οχημάτων.
10. Οδηγός κάτοχος Π.Ε.Ι. αρχικής επιμόρφωσης ή 
περιοδικής κατάρτισης, προκειμένου, πριν ή και μετά 
τη λήξη ισχύος του, να αποκτήσει νέο Π.Ε.Ι. περιοδικής 
κατάρτισης, δικαιούται να παρακολουθήσει πρόγραμμα 
περιοδικής κατάρτισης του άρθρου αυτού, σε οποιοδή-
ποτε κράτος μέλος της Ε.Ε., εφόσον:
α. έχει τη συνήθη διαμονή του στο κράτος αυτό ήβ. εργάζεται στο συγκεκριμένο κράτος ως οδηγός.Οι οδηγοί αυτοί, εφόσον αποκτήσουν τη συνήθη δια-
μονή τους στην Ελλάδα, δικαιούνται να υποβάλουν στην 
Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών της περιφερει-
ακής ενότητας ή σε οποιαδήποτε Υπηρεσία Μεταφο-
ρών και Επικοινωνιών της περιφέρειας εάν προβλέπεται 
με απόφαση του περιφερειάρχη ή του περιφερειακού 
συμβουλίου, στο πλαίσιο ενιαίας εξυπηρέτησης πολιτών 
από όλες τις Υπηρεσίες Μεταφορών και Επικοινωνιών 
της περιφέρειας, αίτηση με σχετική βεβαίωση παρακο-λούθησης του προγράμματος και να αποκτήσουν Π.Ε.Ι. περιοδικής κατάρτισης.
Ειδικά οι οδηγοί, οι οποίοι έχουν συνήθη διαμονή και 
εργάζονται στο Λιχτενστάιν δύνανται να υπόκεινται σε 
περιοδική κατάρτιση που προβλέπεται στην Ελβετία, την 
Αυστρία και τη Γερμανία, στον βαθμό που η περιοδική 
κατάρτιση που παρέχεται στα κράτη αυτά, εναρμονίζεται 
πλήρως με τα οριζόμενα στο παρόν.
11. Η διαδικασία έγκρισης των σχολών ή των κέντρων, 
η έγκριση διενέργειας προγραμμάτων περιοδικής κα-
τάρτισης, οι υποχρεώσεις και ο έλεγχος αυτών, η ανα-
γνώριση των βεβαιώσεων παρακολούθησης του προ-
γράμματος περιοδικής κατάρτισης, το χρονοδιάγραμμα 
υποβολής αίτησης και δικαιολογητικών από τους οδη-γούς της παρ. 7 του άρθρου 3 και κάθε λεπτομέρεια για 
την εφαρμογή του παρόντος καθορίζονται με απόφαση 
του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών.»
Άρθρο 35
Χορήγηση Π.Ε.Ι. αρχικής επιμόρφωσης - Αντικατάσταση του άρθρου 6 του π.δ. 74/2008(παρ. 4 του άρθρου 1 της Οδηγίας 2018/645)
Το άρθρο 6 του π.δ. 74/2008 (Α’ 112), αντικαθίσταται 
ως εξής:
«Άρθρο 6
(παρ. 4 και 5 του άρθρου 5, άρθρα 6 και 9 της 
Οδηγίας 2003/59/ΕΚ)
Χορήγηση Π.Ε.Ι. αρχικής επιμόρφωσης
1. Ο ενδιαφερόμενος για την απόκτηση Π.Ε.Ι. αρχικής 
επιμόρφωσης πληροί τις εξής προϋποθέσεις:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5120 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
α. έχει τη συνήθη διαμονή του, όπως αυτή ορίζεται 
στην περ. θ’ της παρ. 2 του άρθρου 2 του π.δ. 51/2012 
(Α’ 101), στην Ελλάδα και την κατοικία του στην περιοχή της Υπηρεσίας Μεταφορών και Επικοινωνιών της περι-φερειακής ενότητας στην οποία υποβάλλεται η σχετική 
αίτηση με τα δικαιολογητικά, εκτός και εάν προβλέπε-
ται διαφορετικά με απόφαση του περιφερειάρχη ή του περιφερειακού συμβουλίου στο πλαίσιο ενιαίας εξυπη-
ρέτησης πολιτών από τις Υπηρεσίες Μεταφορών και 
Επικοινωνιών της περιφέρειας,
β. έχει συμπληρώσει την κατάλληλη ηλικία, σύμφωνα 
με το άρθρο 5 του παρόντος,
γ. έχει επιτύχει σε θεωρητική και πρακτική εξέταση,
δ. έχει καταθέσει τα απαιτούμενα παράβολα.2. Αρμόδια υπηρεσία για την παραλαβή της αίτησης 
και των δικαιολογητικών, τη διεξαγωγή της θεωρητικής 
και πρακτικής εξέτασης και τη χορήγηση του Π.Ε.Ι. και 
του δελτίου επιμόρφωσης οδηγού ή την καταχώρη-
ση του ενωσιακού κωδικού αριθμού «95» πάνω στην 
άδεια οδήγησης είναι η Υπηρεσία Μεταφορών και Επι-
κοινωνιών της Περιφερειακής Ενότη τας, στην περιοχή 
της οποίας βρίσκεται η κατοικία του ενδιαφερομένου, 
εκτός και εάν προβλέπεται διαφορετικά με απόφαση 
του περιφερειάρχη ή τ ου περιφερειακού συμβουλίου 
στο πλαίσιο ενιαίας εξυπηρέτησης πολιτών από τις Υπη-
ρεσίες Μεταφορών και Επικοινωνιών της Περιφέρειας.
3. Η θεωρητική και η πρακτική εξέταση διεξάγονται 
σύμφωνα με το παρόν και με όσα ορίζονται στο Παράρ-
τημα Ι, Τμήμα 2, σημείο 2.1.
4. Η θεωρητική εξέταση διενεργείται είτε εντός του 
ωραρίου λειτουργίας των δημοσίων υπηρεσιών είτε μετά 
το πέρας του ωραρίου λειτουργίας και κατά τις ημέρες 
αργιών με σκοπό τη διευκόλυνση των ενδιαφερομένων.
5. Η θεωρητική εξέταση διενεργείται από δύο (2) υπαλ-
λήλους της Υπηρεσίας Μεταφορών και Επικοινωνιών της 
περιφερειακής ενότητας, που ανήκουν τουλάχιστον στην 
κατηγορία ΔΕ, εφόσον έχουν απολυτήριο δευτεροβάθμι-
ας εκπαίδευσης ή ισότιμης σχολής, εκ των οποίων ο ένας 
(1), τουλάχιστον, είναι τεχνικός. Τα μέλη της επιτροπής 
με τους αναπληρωτές τους, ορίζονται με απόφαση του 
Διευθυντή Μεταφορών και Επικοινωνιών της περιφε-
ρειακής ενότητας.
6. Οι ερωτήσεις της θεωρητικής εξέτασης τίθενται από 
την ύλη βιβλίου, σύμφωνα με όσα ορίζονται στο Παράρ-
τημα Ι, Τμήμα 1 και Τμήμα 2, σημείο 2.1.
7. Μετά την επιτυχή θεωρητική εξέταση, οι ενδιαφερό-
μενοι υποχρεούνται σε πρακτική εξέταση σύμφωνα με το Παράρτημα Ι, Τμήμα 2, σημείο 2.1. Η πρακτική εξέτα-
ση διενεργείται ενώπιον επιτροπής με τη διαδικασία που 
ορίζεται για την πρακτική εξέταση υποψήφιων οδηγών.
Αν ο υποψήφιος πρακτικής εξέτασης για χορήγηση 
Π.Ε.Ι. δεν είναι κάτοχος άδειας οδήγησης κατηγορίας για 
την οποία πληρούνται οι προϋποθέσεις σωματικής και 
ψυχοδιανοητικής κατάστασης της Ομάδας 2 του Παραρ-
τήματος ΙΙΙ του π.δ. 51/2012, προκειμένου να πραγματο-
ποιηθεί η πρακτική εκπαίδευση και εξέταση χορήγησης 
Π.Ε.Ι., διαπιστώνεται ότι πλ ηροί τις προϋποθέσεις αυτές.
Στη δεύτερη περίπτωση ο υποψήφιος εφοδιάζεται με 
Δελτίο Εκπαίδευσης Εξέτασης υποψήφιου οδηγού και υποβάλλεται σε πρακτική εκπαίδευση και εξέταση. Κατά 
την πρακτική εξέταση υποχρεούται σε πορεία ενενήντα 
(90) λεπτών της ώρας σύμφωνα με όσα ορίζονται στο 
Παράρτημα Ι, Τμήμα 2, σημείο 2.1. Εφόσον ο ενδιαφε-
ρόμενος είχε επιτύχει σε θεωρητική εξέταση υποψήφιου 
οδηγού για τη συγκεκριμένη κατηγορία άδειας οδήγη-
σης, μαζί με τη χορήγηση του Π.Ε.Ι. του χορηγείται και η αντίστοιχη κατηγορία άδειας οδήγησης.
8. Η πρακτική εξέταση χορήγησης Π.Ε.Ι., για τους υπο-
ψήφιους οι οποίοι δεν κατέχουν άδεια οδήγησης της 
αντίστοιχης κατηγορίας πραγματοποιείται με εκπαιδευ-
τικό όχημα παρουσία εκπαιδευτή υποψήφιων οδηγών.
Για τους υποψήφιους πρακτικής εξέτασης για χορήγη-
ση Π.Ε.Ι., οι οποίοι κατέχουν ισχύουσα άδεια οδήγησης 
της κατάλληλης κατηγορίας επιτρέπονται η εκπαίδευση 
και η πρακτική εξέταση και σε όχημα ιδιωτικής χρήσης, 
το οποίο κυκλοφορεί στο όνομα του ενδιαφερομένου ή 
στο όνομα της επιχείρησης, στην οποία έχει προσληφθεί 
ο ενδιαφερόμενος, ή σε όχημα δημόσιας χρήσης.
9. Όσοι επιτύχουν στη θεωρητική και πρακτική εξέ-
ταση δικαιούνται Π.Ε.Ι. αρχικής επιμόρφωσης και τους 
χορηγείται δελτίο επιμόρφωσης οδηγού πενταετούς 
ισχύος, η οποία αρχίζει από την ημέρα της επιτυχούς 
πρακτικής εξέτασης του ενδιαφερομένου ή καταχωρεί-ται στην άδεια οδήγησης ο ενωσιακός κωδικός «95».
10. Οδηγοί, κάτοχοι Π.Ε.Ι. για μεταφορά επιβατών ή 
οδηγοί κάτοχοι Π.Ε.Ι. για μεταφορά εμπορευμάτων, προ-
κειμένου να αλλάξουν ή να επεκτείνουν τη δραστηριό-
τητά τους και να εκτελούν και μεταφορές εμπορευμάτων 
ή επιβατών, δεν υποχρεούνται να εξετασθούν στα κοινά 
τμήματα της αρχικής επιμόρφωσης.
11. Κάτοχοι Π.Ε.Ι. αρχικής επιμόρφωσης για μεταφορά 
επιβατών για μια από τις κατηγορίες D1, D1E, D και DE 
απαλλάσσονται από την υποχρέωση απόκτησης τέτοιου 
Π.Ε.Ι. για οποιαδήποτε από τις υπόλοιπες κατηγορίες 
οχημάτων.
Κάτοχοι Π.Ε.Ι. αρχικής επιμόρφωσης για μεταφορά 
εμπορευμάτων για μία από τις κατηγορίες C1, C1E, C 
και CE απαλλάσσονται από την υποχρέωση απόκτησης 
τέτοιου Π.Ε.Ι. για οποιαδήποτε από τις υπόλοιπες κατη-γορίες οχημάτων.
12. Με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μετα-
φορών καθορίζονται η διαδικασία εξέτασης και επανε-
ξέτασης των οδηγών και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για 
την εφαρμογή του άρθρου αυτού.»
Άρθρο 36
Ενωσιακός κωδικός - Αντικατάσταση του άρθρου 8 του π.δ. 74/2008(παρ. 5 του άρθρου 1 της Οδηγίας 2018/645)
Το άρθρο 8 του π.δ. 74/2008 (Α’ 112), αντικαθίσταται 
ως εξής:
«Άρθρο 8
(άρθρο 10 της Οδηγίας 2003/59/ΕΚ)
Ενωσιακός κωδικός
1. Βάσει του Π.Ε.Ι. το οποίο πιστοποιεί αρχική επι-
μόρφωση και του Π.Ε.Ι. το οποίο πιστοποιεί περιοδική 
κατάρτιση, οι αρμόδιες Υπηρεσίες Μεταφορών και Επι-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5121 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
κοινωνιών των περιφερειακών ενοτήτων, αναγράφουν 
τον εναρμονισμένο κωδικό της Ένωσης “95” , που προ-
βλέπεται στο Παράρτημα Ι του π.δ. 51/2012 (Α’ 51) δίπλα 
στις αντίστοιχες κατηγορίες άδειας οδήγησης:
α) πάνω στην άδεια οδήγησης, ή
β) στο δελτίο επιμόρφωσης οδηγού το οποίο συντάσ-
σεται σύμφωνα με το υπόδειγμα του Παραρτήματος ΙΙ.
Σύμφωνα με τα ανωτέρω καθορίζεται ως ενωσιακός 
κωδικός αριθμός «95» με την έννοια: «95: Οδηγός κάτο-
χος Π.Ε.Ι. που πιστοποιεί την αρχική επιμόρφωση ή την 
περιοδική κατάρτιση», ο οποίος ανταποκρίνεται στην 
υποχρέωση επαγγελματικής ικ ανότητας που αναφέρεται 
στο άρθρο 4, μέχρι την ημερομηνία που αναγράφεται, 
για παράδειγμα, «95.01.01.2012».
Εάν οι αρμόδιες Υπηρεσίες Μεταφορών και Επικοινω-
νιών των περιφερειακών ενοτήτων στις οποίες αποκτή-
θηκε το Π.Ε.Ι. δεν μπορούν να καταγράψουν τον ενωσι-
ακό κωδικό επί της άδειας οδήγησης, εκδίδουν δελτίο 
επιμόρφωσης οδηγού.
Η ημερομηνία έναρξης έκδοσης δελτίων επιμόρφωσης 
οδηγού καθορίζεται με κοινή απόφαση των Υπουργών 
Υποδομών και Μεταφορών και Προστασίας του Πολίτη. 
Με όμοια απόφαση ορίζονται ο φορέας έκδοσης των 
δελτίων και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια.
Τα δελτία επιμόρφωσης οδηγού που εκδίδουν τα κρά-
τη μέλη αναγνωρίζονται και ισχύουν επί του ελληνικού 
εδάφους και παρέχουν στους κατόχους τους τα ίδια 
δικαιώματα και υποχρεώσεις, όπως τα ελληνικά δελτία επιμόρφωσης οδηγού.
Οδηγός κάτοχος άδειας οδήγησης η οποία ισχύει και 
στην Ελλάδα πάνω στην οποία είναι καταχωρημένος ο 
ενωσιακός κωδικός αριθμός «95», σύμφωνα με όσα ορί-
ζονται στην παρ. 1 θεωρείται κάτοχος Π.Ε.Ι., αντίστοιχης 
κατηγορίας και εντός του ελληνικού εδάφους.
Κατά την έκδοση του δελτίου επιμόρφωσης οδηγού ή 
κατά τη σήμανση της άδειας οδήγησης με τον ενωσιακό 
κωδικό αριθμό «95», οι αρμόδιες αρχές ελέγχουν εάν η 
άδεια οδήγησης, της οποίας ο αριθμός αναφέρεται στο 
δελτίο, ισχύει για τη συγκεκριμένη κατηγορία οχήματος.
2. Οδηγός, υπήκοος κράτους εκτός Ε.Ε. ή εκτός κρά-
τους της ΕΖΕΣ (Νορβηγία, Ισλανδία και Λιχτενστάιν), ο 
οποίος απασχολείται ή χρησιμοποιείται από επιχείρηση 
εγκατεστημένη σε κράτος μέλος της Ε.Ε. και οδηγεί οχή-
ματα που χρησιμοποιούνται για την οδική μεταφορά 
εμπορευμάτων αποδεικνύει την επιμόρφωση και την 
κατάρτιση που προβλέπει το παρόν με τη βεβαίωση 
οδηγού που προβλέπεται στον Κανονισμό (ΕΚ) αριθμ. 
1072/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμ-
βουλίου της 21ης Οκτωβρίου 2009 για τους κοινούς 
κανόνες πρόσβασης στην αγορά διεθνών οδικών εμπο-
ρευματικών μεταφορών (L 300), εφόσον αυτή φέρει τον 
ενωσιακό κωδικό «95». Για τους σκοπούς του παρόντος το κράτος μέλος έκδοσης αναγράφει τον ενωσιακό κω-
δικό «95» στο τμήμα «παρατηρήσεις» της βεβαίωσης, 
εάν ο οδηγός πληροί τις απαιτήσεις κατάρτισης και εκ-
παίδευσης.
3. Οι βεβαιώσεις οδηγού που δεν φέρουν τον ενωσι-
ακό κωδικό «95» και εκδόθηκαν πριν από τις 23 Μαΐου 
2020 σύμφωνα με το άρθρο 5 του Κανονισμού (ΕΚ) αριθμ. 1072/2009 και, ιδίως την παρ. 7 αυτού, με σκοπό 
την πιστοποίηση της συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις 
κατάρτισης βάσει του παρόντος, γίνονται δεκτές ως 
πιστοποιητικό προσόντων μέχρι την ημερομηνία λή-
ξης τους.»
Άρθρο 37
Βάση δεδομένων εφαρμογής - Προσθήκη νέου άρθρου 8Α στο π.δ. 74/2008(παρ. 6 του άρθρου 1 της Οδηγίας 2018/645)
Μετά το άρθρο 8 του π.δ. 74/2008 (Α’ 112), προστίθεται 
άρθρο 8Α, ως εξής:
«Άρθρο 8Α
Βάση δεδομένων εφαρμογής
1. Τα κράτη μέλη, για σκοπούς εφαρμογής, ανταλλάσ-
σουν πληροφορίες σχετικά με Π.Ε.Ι. που έχουν χορηγηθεί 
ή ανακληθεί. Για τον σκοπό αυτόν, τα κράτη μέλη, σε 
συνεργασία με την Επιτροπή, δημιουργούν ηλεκτρονι-
κό δίκτυο ή εργάζονται για την επέκταση υπάρχοντος 
δικτύου, λαμβάνοντας υπόψη την αξιολόγηση από την Επιτροπή της πλέον συμφέρουσας λύσης.
2. Το δίκτυο μπορεί να περιέχει πληροφορίες που πε-
ριέχονται στα Π.Ε.Ι. και πληροφορίες όσον αφορά στις 
διοικητικές διαδικασίες που συνδέονται με τα Π.Ε.Ι.
3. Διασφαλίζεται ότι η επεξεργασία δεδομένων προ-
σωπικού χαρακτήρα πραγματοποιείται αποκλειστικά 
για τις απαιτήσεις κατάρτισης που εκτίθενται στο πα-
ρόν, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 
27ης Απριλίου 2016, για την προστασία των φυσικών 
προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων 
προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλο-
φορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της 
Οδηγίας 95/46/ΕΚ (Γενικός Κανονισμός για την Προστα-σία Δεδομένων) (L 119) και τον ν. 4624/2019 (Α’ 137), με 
τον οποίο ορίζονται μέτρα εφαρμογής του Κανονισμού.
4. Για την πρόσβαση στη βάση δεδομένων λαμβάνο-
νται τα κατάλληλα τεχνικά και οργανωτικά μέτρα για τη 
διασφάλιση των δεδομένων. Η πρόσβαση στη βάση δε-
δομένων δίδεται στους υπεύθυνους επεξεργασίας των υπηρεσιών που είναι υπεύθυνες για την εφαρμογή του 
διατάγματος.
5. Με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφο-
ρών, θεσπίζονται οι τεχνικές προδιαγραφές του ηλεκτρο-
νικού δικτύου, με σκοπό την εξασφάλιση της ανταλλαγής 
πληροφοριών σχετικά με Π.Ε.Ι. που έχουν χορηγηθεί ή 
ανακληθεί, καθορίζονται οι προϋποθέσεις ενημέρωσης των αλλοδαπών αρχών και κάθε άλλη λεπτομέρεια.»
Άρθρο 38
Αντικατάσταση και προσθήκη Παραρτημάτων - Τροποποίηση του άρθρου 14 του π.δ. 74/2008(παρ. 7 του άρθρου 1 και Παραρτήματα της Οδηγίας 2018/645)
Στο άρθρο 14 του π.δ. 74/2008 (Α’ 112), αντικαθίστα-
νται τα Παραρτήματα Ι και ΙΙ και προστίθεται Παράρτημα 
ΙΙΙ. Τα Παραρτήματα Ι, ΙΙ και ΙΙΙ, προσαρτώνται στο παρόν, 
ως Παραρτήματα του Μέρους Γ’ .
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5122 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’
ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ 
ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ 2006/126/ΕΚ ΤΟΥ 
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ 20ΗΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2006, ΟΠΩΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΙΣ ΟΔΗΓΙΕΣ 2008/65/ΕΚ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ 27ΗΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2008, 2009/113/ΕΚ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ 25ΗΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2009 ΚΑΙ 2011/94/ΕΕ 
ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ 28ΗΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011 - 
ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ ΤΟΥ π.δ. 51/2012
Άρθρο 39
Σκοπός - Αντικατάσταση του άρθρου 1 του π.δ. 51/2012
Το άρθρο 1 του π.δ. 51/2012 (Α’ 101) αντικαθίσταται 
ως εξής:
«Άρθρο 1
Σκοπός
Σκοπός του παρόντος είναι η προσαρμογή της ελλη-
νικής νομοθεσίας προς την Οδηγία 2006/126/ΕΚ του Ευ-
ρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 20ης 
Δεκεμβρίου 2006, για την άδεια οδήγησης, όπως τρο-
ποποιήθηκε με τις Οδηγίες 2009/113/ΕΚ της Επιτροπής 
της 25ης Αυγούστου 2009, 2011/94/ΕΕ της Επιτροπής 
της 28ης Νοεμβρίου 2011, 2012/36/ΕΕ της Επιτροπής 
της 19ης Νοεμβρίου 2012, 2013/22/ΕΕ του Συμβουλίου 
της 13ης Μαΐου 2013, 2013/47/ΕΕ της Επιτροπής της 
2ας Οκτωβρίου 2013, 2014/85/ΕΕ της Επιτροπής της 1ης 
Ιουλίου 2014, 2015/653/ΕΕ της Επιτροπής της 24ης Απρι-
λίου 2015, 2016/1106/ΕΕ της Επιτροπής της 7ης Ιουλίου 
2016 και 2018/645/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου της 18ης Απριλίου 2018».
Άρθρο 40
Χορήγηση άδειας οδήγησης - Αντικατάσταση του άρθρου 6 του π.δ. 51/2012(παρ. 1 του άρθρου 2 της Οδηγίας 2018/645)
Το άρθρο 6 του π.δ. 51/2012 (Α’ 101) αντικαθίσταται 
ως εξής:
«Άρθρο 6
(παρ. 5 των άρθρων 4, 7, 11 της Οδηγίας 2006/126/ΕΚ)Χορήγηση άδειας οδήγησης
1. Για τη χορήγηση οποιασδήποτε κατηγορίας άδειας 
οδήγησης απαιτείται, όπως ο ενδιαφερόμενος:
α) έχει τη συνήθη διαμονή του στην Ελλάδα ή την ιδι-
ότητα του σπουδαστή ή του μαθητή επί έξι (6) τουλάχι-
στον μήνες στην Ελλάδα, πριν από την ημέρα κατάθεσης 
της αίτησης και των δικαιολογητικών,
β) έχει την κατοικία του στην περιοχή αρμοδιότη-
τας της Υπηρεσίας Μεταφορών και Επικοινωνιών στην οποία κατατίθεται η αίτηση, εκτός και εάν προβλέπεται διαφορετικά με απόφαση του περιφερειάρχη ή του πε-ριφερειακού συμβουλίου στο πλαίσιο ενιαίας εξυπηρέ-τησης πολιτών από όλες τις Υπηρεσίες Μεταφορών και Επικοινωνιών της περιφέρειας,γ) έχει συμπληρώσει το κατώτατο όριο ηλικίας για κάθε 
κατηγορία, ως εξής:
γα) των δεκαέξι (16) ετών για την κατηγορία ΑΜ.Αν ο υποψήφιος για χορήγηση άδειας της κατηγορίας 
ΑΜ δεν έχει συμπληρώσει την ηλικία των δεκαοκτώ (18) 
ετών, απαιτείται επιπλέον η έγγραφη συναίνεση του προ-
σώπου που ασκεί την επιμέλειά του, η οποία παρέχεται πάνω στην αίτηση,
γβ) των δεκαοκτώ (18) ετών για την κατηγορία Α1,
γγ) των είκοσι (20) ετών για την κατηγορία Α2,γδ) των είκοσι τεσσάρων (24) ετών για μοτοσικλέτες 
της κατηγορίας Α. Σε περίπτωση που ο ενδιαφερόμενος 
είναι ήδη κάτοχος άδειας οδήγησης της κατηγορίας Α2 
επί διετία, η απαιτούμενη ηλικία μειώνεται στα είκοσι 
δύο (22) έτη,
γε) των είκοσι δύο (22) ετών για μηχανοκίνητα τρίκυ-
κλα ισχύος άνω των 15 κιλοβάτ (kW) της κατηγορίας Α,
γστ) των δεκαοκτώ (18) ετών για τις κατηγορίες Β1, 
Β και ΒΕ.
Η κατηγορία Β1 χορηγείται μόνο σε ήδη κατόχους 
άδειας οδήγησης της εν λόγω κατηγορίας, η οποία έχει 
εκδοθεί από αρχές άλλου κράτους μέλους, κατά την 
ανταλλαγή ή μετατροπή της σε ελληνική,
γζ) των δεκαοκτώ (18) ετών για τις κατηγορίες C1 και 
C1E,
γη) των είκοσι ενός (21) ετών για τις κατηγορίες C και CE,
γθ) των είκοσι ενός (21) ετών για τις κατηγορίες D1 
και D1E,
γι) των είκοσι τεσσάρων (24) ετών για τις κατηγορίες 
D και DE.
Για τις περ. γη’ και γι’ το κατώτατο όριο ηλικίας για την 
έκδοση άδειας οδήγησης των κατηγοριών C, CE και D, 
DE αντίστοιχα, είναι το κατώτατο όριο ηλικίας που προ-βλέπεται για την οδήγηση των οχημάτων από κατόχους Πιστοποιητικού Επαγγελματικής Ικανότητας δηλαδή το 
δέκατο όγδοο (18ο) έτος ηλικίας για τις κατηγορίες C 
και CE και το εικοστό πρώτο (21ο) έτος ηλικίας για τις 
κατηγορίες D και DE,
δ) πληροί τις ελάχιστες απαιτούμενες προδιαγραφές 
σωματικής και διανοητικής ικανότητας του Παραρτή-
ματος III,
ε) έχει πραγματοποιήσει τον προβλεπόμενο ελάχιστο 
αριθμό μαθημάτων θεωρητικής εκπαίδευσης και εκπαί-
δευσης προσόντων και συμπεριφοράς, σύμφωνα με τις προδιαγραφές του Παραρτήματος ΙΙ,
στ) έχει πετύχει σε θεωρητική εξέταση και σε εξέταση 
προσόντων και συμπεριφοράς, στα θέματα των Παραρ-
τημάτων II ή V ή και VI, όπου απαιτείται,
ζ) δεν είναι κάτοχος άδειας οδήγησης ελληνικής ή κρά-
τους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Νορβηγίας, 
της Ισλανδίας ή του Λιχτενστάιν,
η) καταβάλλει τα προβλεπόμενα ποσά, τα πάγια τέλη 
χαρτοσήμου και τις εισφορές υπέρ τρίτων για κάθε κατη-
γορία άδειας οδήγησης. Τα πάγια τέλη χαρτοσήμου και οι 
εισφορές υπέρ τρίτων είναι αυτά που ισχύουν κατά τον 
χρόνο παραλαβής της άδειας οδήγησης και καταβάλλο-
νται πριν την αποστολή της προς εκτύπωση.
Τα πάγια τέλη χαρτοσήμου και οι εισφορές υπέρ τρί-
των καταβάλλονται μόνο για τις κατηγορίες αδειών οδή-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5123 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
γησης, οι οποίες χορηγούνται κατόπιν εξετάσεων και όχι 
για αυτές που χορηγούνται λόγω κάλυψής τους από άλλη 
μεγαλύτερη κατηγορία.
2. Όπου στο παρόν αναφέρεται ως προϋπόθεση η ηλι-
κία, για τον υπολογισμό αυτής, λαμβάνονται υπόψη η 
ημερομηνία και το έτος γέννησης του ενδιαφερομένου. 
Αν δεν προκύπτει η ημέρα ή ο μήνας, τότε, λαμβάνεται ως ημέρα γέννησης η τελευταία του μήνα γέννησης και 
ως μήνας γέννησης, ο τελευταίος του έτους γέννησης.
3. Υποψήφιος οδηγός ή οδηγός, ο οποίος εντός τριετίας 
από την υποβολή της αίτησης και των δικαιολογητικών 
για χορήγηση άδειας οδήγησης, δεν έχει ολοκληρώσει με 
επιτυχία το σύνολο των απαιτούμενων εξετάσεων, υπο-
χρεούται να επανέλθει με νέα αίτηση και δικαιολογητικά 
και να υποβληθεί εκ νέου σε εκπαίδευση και εξετάσεις.
4. Σε περίπτωση απώλειας του εντύπου της άδειας 
οδήγησης με οποιονδήποτε τρόπο ή φθοράς ή αλλοί-
ωσης του εντύπου της άδειας σε τέτοιο βαθμό, ώστε να 
είναι δυσχερής ο έλεγχος των στοιχείων της, χορηγείται 
αντίγραφο αυτής, το οποίο έχει ισχύ πρωτοτύπου. Για 
την έκδοση του αντιγράφου απαιτείται η καταβολή των προβλεπόμενων παραβόλων.
Το πρώτο εδάφιο έχει εφαρμογή και στους κατόχους 
άδειας οδήγησης από κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης ή κράτος της ΕΖΕΣ (Νορβηγία, Ισλανδία, Λι-χτενστάιν), εφόσον ο κάτοχος της άδειας αποκτήσει 
την κανονική του διαμονή στην Ελλάδα. Η έκδοση αντι-γράφου στην περίπτωση αυτή, πραγματοποιείται αφού προσκομισθεί επίσημο έγγραφο του κράτους έκδοσης 
της άδειας οδήγησης, με το οποίο βεβαιώνονται η έκ-
δοσή της, τα αναγκαία στοιχεία της, όπως κατηγορίες, 
χρόνος έκδοσης, διοικητική ισχύς και ότι η άδεια αυτή 
δεν κρατείται από οποιαδήποτε αρχή του κράτους έκ-
δοσης για οποιονδήποτε λόγο.»
Άρθρο 41
Αμοιβαία συνδρομή - Αντικατάσταση του άρθρου 21Α του π.δ. 51/2012
(παρ. 3 του άρθρου 2 της Οδηγίας 2018/645)
Το άρθρο 21Α του π.δ. 51/2012 (Α’ 101) αντικαθίσταται 
ως εξής:
«Άρθρο 21Α
(άρθρο 15 της Οδηγίας 2006/126/ΕΚ)Αμοιβαία συνδρομή
1. Τα κράτη μέλη αλληλοβοηθούνται στην εφαρμογή 
της Οδηγίας 2006/126/ΕΚ και ανταλλάσσουν πληροφο-
ρίες για τις άδειες που χορηγούν, ανταλλάσσουν, αντι-
καθιστούν, ανανεώνουν ή αφαιρούν. Χρησιμοποιούν το 
ενωσιακό δίκτυο αδειών οδήγησης που δημιουργείται 
για τον σκοπό αυτόν, όταν αυτό τεθεί σε λειτουργία.
2. Το δίκτυο της παρ. 1 χρησιμοποιείται για την ανταλ-
λαγή πληροφοριών για σκοπούς ελέγχου που προβλέπο-
νται σε άλλες νομοθετικές πράξεις της Ένωσης.
3. Διασφαλίζεται ότι η επεξεργασία δεδομένων προ-
σωπικού χαρακτήρα που αναφέρεται στο παρόν πραγ-
ματοποιείται αποκλειστικά για σκοπούς εφαρμογής 
του παρόντος, για τη διευκόλυνση της διασυνοριακής 
ανταλλαγής πληροφοριών για τροχαίες παραβάσεις που έχουν σχέση με την οδική ασφάλεια. Κάθε επεξεργασία 
δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στο πλαίσιο του πα-
ρόντος γίνεται σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 
27ης Απριλίου 2016, για την προστασία των φυσικών 
προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων 
προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλο-
φορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της 
Οδηγίας 95/46/ΕΚ (Γενικός Κανονισμός για την Προστα-
σία Δεδομένων) (L 119) και τον ν. 4624/2019 (Α’ 137), με 
τον οποίο ορίζονται μέτρα εφαρμογής του Κανονισμού.
4. Για την πρόσβαση στο δίκτυο και τη βάση δεδομέ-
νων λαμβάνονται τα κατάλληλα τεχνικά και οργανωτι-
κά μέτρα για τη διασφάλισή τους. Η πρόσβαση δίδεται 
στους υπεύθυνους επεξεργασίας των υπηρεσιών που 
είναι αρμόδιες για την εφαρμογή του παρόντος.
5. Με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφο-
ρών θεσπίζονται οι τεχνικές προδιαγραφές και οι διαδι-
κασίες για την εφαρμογή του ενωσιακού δικτύου αδειών 
οδήγησης, με σκοπό την εξασφάλιση της εποπτείας και 
του ελέγχου κάθε κατηγορίας που χορηγείται, ανταλλάσ-
σεται, αντικαθίσταται, ανανεώνεται ή αφαιρείται, καθο-ρίζονται οι προϋποθέσεις ενημέρωσης των αλλοδαπών αρχών και κάθε άλλη σχετική λεπτομέρεια.»
ΜΕΡΟΣ Δ’
ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟ, ΤΗΝ ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’
ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΕΠΙΒΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ
Άρθρο 42
Ρυθμίσεις θεμάτων κυκλοφορίας αυτοματοποιημένων οχημάτων - Τροποποίηση του άρθρου 13 του ν. 2696/1999
Στην παρ. 1 του άρθρου 13 του ν. 2696/1999 (Α’ 57) 
προστίθενται νέες περ. α’ , με υποπερ. αα’ έως αζ’ και 
περ. β’ και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Κάθε κινούμενο όχημα ή συνδυασμός οχημάτων 
επιβάλλεται να έχει οδηγό.
α. αα) Κατ’ εξαίρεση της παρ. 1 επιτρέπεται να κυκλο-
φορεί επί της οδού, χωρίς την παρουσία οδηγού επ’ αυ-
τού, Λεωφορείο Αστικού Τύπου στο πλαίσιο πιλοτικής 
εφαρμογής ή δοκιμαστικής λειτουργίας για ερευνητικούς 
ή άλλους σκοπούς. Η κυκλοφορία του επιτρέπεται, με 
απόφαση του δημοτικού συμβουλίου μετά από σύμφωνη 
γνώμη των κατά τόπους αρμοδίων υπηρεσιών τροχαίας ή των αστυνομικών υπηρεσιών που ασκούν καθήκοντα τροχαίας, για καθορισμένη χρονική περίοδο και συγκε-
κριμένη αστική ή περιαστική διαδρομή, που καθορίζεται 
μετά από κυκλοφοριακή μελέτη, σύμφωνα με το άρθρο 
52 του παρόντος και το άρθρο 83 του ν.  3463/2006 
(Α’ 114), εφόσον η κυκλοφορία του οχήματος πραγματο-
ποιείται στο πλαίσιο εκτέλεσης δημοτικής συγκοινωνίας. 
Ειδικώς για την εκτέλεση της δημοτικής συγκοινωνίας, 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5124 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
επιτρέπεται, για τους σκοπούς του παρόντος, η χρήση 
οχημάτων ιδιοκτησίας του φορέα υλοποίησης του ερευ-
νητικού προγράμματος ή του προμηθευτή/κατασκευα-
στή, στην περίπτωση που το υπόψη πρόγραμμα αποτελεί 
δράση προεμπορικών δημόσιων συμβάσεων.
αβ) Το Λεωφορείο Αστικού Τύπου χωρίς οδηγό επιβάλ-
λεται να διαθέτει κατάλληλους μηχανισμούς και αυτό-
ματα συστήματα, τα οποία εξασφαλίζουν συμπεριφορά 
κίνησης, πέδησης και ακινητο ποίησης, αντίστοιχη με 
λεωφορείο, το οποίο χειρίζεται οδηγός.
αγ) Για τη διασφάλιση της απρόσκοπτης κίνησης του 
Λεωφορείου Αστικού Τύπου χωρίς οδηγό, την ασφά-
λεια των επιβατών και των λοιπών χρηστών της οδού, 
επιβάλλεται η παρακολούθηση του λεωφορείου και της 
οδού, στην οποία κινείται, καθ’ όλη τη διάρκεια κίνησής 
του, από Κέντρο Ελέγχου μέσω ηλεκτρονικών συσκευ-
ών λήψης και καταγραφής εικόνας (κάμερες) και ήχου. 
Οι παραπάνω συσκευές τοποθετούνται επί της εξωτε-
ρικής πλευράς του οχήματος και σε προκαθορισμένα 
σημεία της διαδρομής, προκειμένου να υπάρχει πλήρης 
έλεγχος της κίνησης του λεωφορείου, της λοιπής κυκλο-
φορίας της οδού και του οδικού περιβάλλοντος, ώστε 
να παρέχεται η δυνατότητα από το κέντρο ελέγχου, ακι-
νητοποίησής του ή πραγματοποίησης ελιγμών για την αποφυγή εμποδίων, σε περίπτωση που το επιβάλλουν οι συνθήκες κυκλοφορίας ή λόγοι έκτακτης ανάγκης.
Για λόγους ασφάλειας των επιβατών και για λόγους 
δημόσιας ασφάλειας είναι δυνατή η παρακολούθηση 
του εσωτερικού του λεωφορείου χωρίς οδηγό, καθ’ όλη 
τη διάρκεια κίνησής του, από κέντρο ελέγχου μέσω ηλε-
κτρονικών συσκευών λήψης και καταγραφής εικόνας 
(κάμερες) και ήχου. Με κοινή απόφαση των Υπουργών 
Υποδομών και Μεταφορών, Εσωτερικών και Προστασίας 
του Πολίτη, με την οποία εξειδικεύονται οι αναγκαίες 
προϋποθέσεις, δύναται οι παραπάνω συσκευές να τοπο-
θετούνται στο εσωτερικό του οχήματος. Η απόφαση του 
προηγούμενου εδαφίου εκδίδεται κατόπιν διαβούλευ-
σης με την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού 
Χαρακτήρα και σύμφωνα με τις προβλέψεις του Γενικού 
Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων.
αδ) Ο υπεύθυνος για την παρακολούθηση της κίνη-
σης του λεωφορείου που βρίσκεται στο Κέντρο Ελέγχου 
οφείλει να είναι κάτοχος αντίστοιχης ισχύουσας κατηγο-
ρίας άδειας οδήγησης και Πιστοποιητικού Επαγγελματι-
κής Ικανότητας οδηγού οχημάτων μεταφοράς επιβατών 
και είναι υπεύθυνος για την κυκλοφορία του οχήματος 
χωρίς οδηγό. Ευθύνεται, κατά τις διατάξεις του παρό-
ντος, ως οδηγός του οχήματος, για την ακινητοποίηση 
αυτού ή την πραγματοποίηση ελιγμών για την αποφυγή 
εμποδίων, σε περίπτωση που το επιβάλλουν οι συνθήκες 
κυκλοφορίας ή λόγοι έκτακτης ανάγκης.
Ο υπεύθυνος για την παρακολούθηση της κίνησης του 
Λεωφορείου στο κέντρο ελέγχου παρακολουθεί ταυτό-
χρονα την κίνηση έως τεσσάρων (4) Λεωφορείων, εκτός 
αν ιδιαίτεροι λόγοι ασφαλείας, όπως αυξημένη ταχύτητα, 
υψηλός κυκλοφοριακός φόρτος, επιβάλλουν τον περιο-
ρισμό του αριθμού αυτού.
αε) Το Λεωφορείο Αστικού Τύπου χωρίς οδηγό κυκλο-
φορεί επί της προκαθορισμένης διαδρομής που προβλέ-πεται στην ως άνω κυκλοφοριακή μελέτη και η θέση του 
επί της οδού καθορίζεται από το άρθρο 16. Το Λεωφορείο 
Αστικού Τύπου χωρίς οδηγό συμμορφώνεται πλήρως με 
τους κανόνες οδικής κυκλοφορίας συμπεριλαμβανομέ-
νων εκείνων που δίνονται μέσω οδικής σήμανσης και ση-
ματοδότησης, καθώς και με τα σήματα των τροχονόμων.
αστ) Η κυκλοφορία του Λεωφορείου χωρίς οδηγό στο 
πλαίσιο πιλοτικής εφαρμογής ή δοκιμαστικής λειτουργί-
ας για τους σκοπούς της περ. i διεξάγεται σε διαδοχικά 
στάδια, κατόπιν αξιολόγησης των αποτελεσμάτων κάθε 
σταδίου, τα οποία καθορίζουν τη φύση και τις προϋπο-
θέσεις υλοποίησης του επόμενου, καθώς και την ανά-
γκη λήψης πρόσθετων μέτρων ή παρεμβάσεων, ώστε να 
ελέγχεται η ασφαλής κυκλοφορία του οχήματος.
αζ) Με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μετα-
φορών καθορίζονται οι όροι, οι προϋποθέσεις και η δια-
δικασία θέσης σε κυκλοφορία του Λεωφορείου Αστικού 
Τύπου χωρίς οδηγό, ειδικότερα τεχνικά θέματα για την 
ασφαλή κυκλοφορία του επί της καθορισμένης διαδρο-
μής, καθώς και ο τρόπος υλοποίησης της κυκλοφορίας του Λεωφορείου ανά στάδια.»
β. Κατ’ εξαίρεση της παρ. 1, επιτρέπεται η θέση σε 
κυκλοφορία επί της οδού αυτοκινήτου επιβατηγού ή 
φορτηγού αυτοκινήτου μέγιστου βάρους έως 3.500 χλγ., 
χωρίς την παρουσία οδηγού επ’ αυτού, στο πλαίσιο πιλο-
τικής εφαρμογής μόνο για ερευνητικούς σκοπούς, κατό-
πιν υποβολής από τον ενδιαφερόμενο φορέα σχετικού τεκμηριωμένου αιτήματος.
Με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφο-
ρών καθορίζονται τα δικαιολογητικά που συνοδεύουν το 
σχετικό αίτημα, οι όροι, οι προϋποθέσεις και η διαδικα-
σία θέσης σε κυκλοφορία του οχήματος, καθώς και κάθε 
τεχνικό θέμα για την ασφαλή κυκλοφορία του οχήματος 
επί καθορισμένης διαδρομής.
Για την έγκριση θέσης σε κυκλοφορία οχήματος, δυνά-
μει της παρούσας περίπτωσης, ισχύουν κατ’ αντιστοιχία, 
οι όροι και προϋποθέσεις των υποπερ. αα) έως αζ) της περ. α’ .»
Άρθρο 43
Εκδηλώσεις παλαιών οχημάτων - 
Τροποποίηση του άρθρου 49 του ν. 2696/1999
Στο άρθρο 49 του ν. 2696/1999 (Α’ 57) α) τροποποιεί-
ται η περ. ε’ της παρ. 2, β) διορθώνονται οι αναφερόμε-
νοι τίτλοι των αρμοδίων οργάνων, γ) αντικαθίσταται η 
επωνυμία «Διεθνής Ομοσπονδία Παλαιών Αυτοκινήτων 
(Δ.Ο.Π.Α.)» από την επωνυμία «Διεθνής Ομοσπονδία Πα-
λαιών Οχημάτων (Δ.Ο.Π.Ο.)» και το άρθρο διαμορφώνε-
ται ως εξής:
«Άρθρο 49
Αγώνες στις οδούς
1. Αγώνες ζωηλάτων οχημάτων, ζώων, ποδηλάτων, 
αυτοκινήτων, τετράτροχων οχημάτων, μοτοσυκλετών 
και μοτοποδηλάτων σε οδούς και χώρους του πεδίου 
εφαρμογής του παρόντος, επιτρέπεται να γίνονται μόνο 
έπειτα από σχετική άδεια.
2. Η κατά την προηγούμενη παράγραφο άδεια χορη-
γείται:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5125 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
α) Για τους αγώνες ζωηλάτων οχημάτων και ζώων, από 
τις κατά τόπους Αστυνομικές Διευθύνσεις ή Διευθύνσεις 
Τροχαίας.
β) Για τους αγώνες ποδηλάτων, ομοίως από τις πα-
ραπάνω Αρχές, έπειτα από προηγούμενη αίτηση των 
ενδιαφερομένων και γνώμη της Ελληνικής Ομοσπονδίας 
Ποδηλασίας (Ε.Ο.Π.).
γ) Για όλους τους αγώνες μοτοσυκλετών, μοτοποδηλά-
των και τετράτροχων οχημάτων, που διενεργούνται από 
συλλόγους, μέλη της ειδικώς αναγνωρισμένης Αθλητικής 
Ομοσπονδίας, ή από την ίδια, από το αρμόδιο όργανο 
του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, ή τις εξουσιο-
δοτημένες από αυτό Αρχές, έπειτα από σύμφωνη γνώμη 
της Αθλητικής Ομοσπονδίας Μοτοσυκλετών ή του νομι-
κού προσώπου που εκπροσωπεί νόμιμα το άθλημα στη Διεθνή Ομοσπονδία Μοτοσυκλέτας (Δ.Ο.Μ.), σύμφωνα με τους κανόνες ασφαλείας που ορίζει η Διεθνής Ομο-
σπονδία Μοτοσυκλέτας (Δ.Ο.Μ.). Ειδικά για τους αγώνες 
που διοργανώνονται από την Αθλητική Ομοσπονδία Μο-
τοσυκλετών, απαιτείται γνωστοποίηση προς τις αρμόδιες 
Αρχές.
δ) Για όλους τους εθνικούς αγώνες αυτοκινήτων, οχη-
μάτων καρτ, παλαιών αυτοκινήτων ιστορικού ενδιαφέ-ροντος, από το αρμόδιο όργανο του Υπουργείου Προ-
στασίας του Πολίτη ή τις εξουσιοδοτημένες από αυτό 
Αρχές, έπειτα από σύμφωνη γνώμη της, αναγνωρισμένης 
από τη Γενική Γ ραμματεία Αθλητισμού, Αθλητικής Ομο-σπονδίας Αυτοκινήτων.
Για όλους τους διεθνείς αγώνες αυτοκινήτων, οχημά-
των καρτ, παλαιών αυτοκινήτων ιστορικού ενδιαφέρο-
ντος, που αναγράφονται στο πρόγραμμα αγώνων της Διεθνούς Ομοσπονδίας Αυτοκινήτου, από το αρμόδιο όργανο του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη ή τις 
εξουσιοδοτημένες από αυτό Αρχές, έπειτα από σύμ-
φωνη γνώμη του νομικού προσώπου που εκπροσωπεί 
νόμιμα το άθλημα στη Διεθνή Ομοσπονδία Αυτοκι-
νήτου (Δ.Ο.Α.) ή της αναγνωρισμένης από τη Γενική 
Γ ραμματεία Αθλητισμού Αθλητικής Ομοσπονδίας για 
το μηχανοκίνητο αθλητισμό, σύμφωνα με τους κανόνες 
ασφαλείας που ορίζει η Διεθνής Ομοσπονδία Αυτοκι-νήτων (Δ.Ο.Α.).
ε) Για τις λοιπές διοργανώσεις των φορέων παλαιών 
μηχανοκίνητων οχημάτων ιστορικού ενδιαφέροντος 
(αυτοκινήτων ή μοτοσυκλετών) από το αρμόδιο όρ-
γανο του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη ή τις 
εξουσιοδοτημένες από αυτό αρχές, έπειτα από σύμ-
φωνη γνώμη του νομικού προσώπου που εκπροσωπεί 
νόμιμα τα παραπάνω στη Διεθνή Ομοσπονδία Παλαιών 
Οχημάτων (Δ.Ο.Π.O.) ή τη Διεθνή Ομοσπονδία Αυτοκι-
νήτων (Δ.Ο.Α.) ή τη Διεθνή Ομοσπονδία Μοτοσυκλέτας 
(Δ.Ο.Μ.).
Η αίτηση των ενδιαφερομένων για τις περ. γ’ , δ’ και 
ε’ υποβάλλεται στις ανωτέρω Αθλητικές Ομοσπονδίες 
(Αυτοκινήτου ή Μοτοσυκλετών) ή στα νομικά πρόσω-
πα που εκπροσωπούν νόμιμα το άθλημα στην Ελλάδα 
είτε τη Διεθνή Ομοσπονδία Αυτοκινήτου (Δ.Ο.Α.) είτε 
τη Διεθνή Ομοσπονδία Μοτοσυκλέτας (Δ.Ο.Μ.) είτε τη 
Διεθνή Ομοσπονδία Παλαιών Οχημάτων (Δ.Ο.Π.Ο.) και 
διαβιβάζεται στο αρμόδιο όργανο του Υπουργείου Προ-στασίας του Πολίτη ή στις εξουσιοδοτημένες από αυτό 
αρχές, μαζί με την απαιτούμενη σύμφωνη γνώμη τους, προκειμένου να εκδοθεί η σχετική άδεια.
3. Για την περίπτωση των οχημάτων καρτ απαιτείται 
άδεια οδήγησης αυτοκινήτου ή άδεια οδηγού αγώνων 
κάρτινγκ οποιασδήποτε κατη γορίας, που έχει εκδοθεί 
από την αναγνωρισμένη από τη Γενική Γ ραμματεία 
Αθλητισμού Αθλητική Ομοσπονδία για τον Μηχανοκί-
νητο Αθλητισμό ή σε ό,τι αφορά τους διεθνείς αγώνες 
καρτ από το νομικό πρόσωπο που εκπροσωπεί νόμιμα το 
άθλημα στη Διεθνή Ομοσπονδία Αυτοκινήτου (Δ.Ο.Α.). 
Τα μέτρα ασφαλείας που προβλέπονται από τον Διεθνή 
Κανονισμό Καρτ, τόσο για τους οδηγούς όσο και για τους 
θεατές, εφαρμόζονται αναλόγως.
4. Αυτός που παραβαίνει τις διατάξεις του παρόντος, τι-
μωρείται με διοικητικό πρόστιμο μέχρι πενήντα χιλιάδες 
(50.000) ευρώ και με ποινή απαγόρευσης διοργάνωσης αγώνων για χρονικό διάστημα μέχρι πέντε (5) ετών από την ημερομηνία παράβασης.»
Άρθρο 44
Ταξινόμηση Οχημάτων - Αντικατάσταση του άρθρου 9 του ν. 2465/1997
Το άρθρο 9 του ν. 2465/1997 (Α’ 28) αντικαθίσταται 
ως εξής:
«Άρθρο 9
Ταξινόμηση οχημάτων
1. Επιτρέπεται η ταξινόμηση επιβατικών ιδιωτικής 
χρήσης (Ε.Ι.Χ.), λεωφορείων ιδιωτικής χρήσης (Λ.Ι.Χ.) 
και φορτηγών ιδιωτικής χρήσης (Φ.Ι.Χ.) οχημάτων Ορ-
γανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, νομικών προσώ-
πων, επιχειρήσεων και συνδέσμων των ΟΤΑ, καθώς και 
Ν.Π.Δ.Δ., ιδρυμάτων, νομικών προσώπων και συλλόγων, 
που κύριο έργο έχουν τη φροντίδα, την περίθαλψη και 
την αποκατάσταση ατόμων με αναπηρία, των οποίων 
έχει λήξει η έγκριση τύπου ή στα οποία ουδέποτε έχει 
εκδοθεί έγκριση τύπου με απόφαση του Γενικού Διευ-
θυντή Οχημάτων και Εγκαταστάσεων του Υπουργείου 
Υποδομών και Μεταφορών, μετά από αιτιολογημένη 
εισήγηση της αρμόδιας υπηρεσίας και μόνο για τις πα-ρακάτω περιπτώσεις:
α) δωρεάς των οχημάτων στα αναφερόμενα στην 
παρ. 1 πρόσωπα,
β) λήξης της ισχύουσας έγκρισης τύπου οχήματος κατά 
τη διάρκεια μειοδοτικού διαγωνισμού, που πραγματο-
ποιείται σύμφωνα με την ενωσιακή και εθνική νομοθεσία 
περί δημοσίων συμβάσεων για την προμήθεια των προς 
ταξινόμηση οχημάτων και εφόσον η έγκριση τύπου ίσχυε 
κατά τον προβλεπόμενο χρόνο από την προκήρυξη του 
διαγωνισμού για την ολοκλήρωση της διαδικασίας του, 
συμπεριλαμβανομένου και του χρόνου παράδοσης των 
οχημάτων.
2. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και 
Μεταφορών, Οικονομικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, 
και του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσό-
δων καθορίζονται η διαδικασία και τα δικαιολογητικά 
που απαιτούνται, καθώς και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια 
για την εφαρμογή του παρόντος.»
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5126 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
Άρθρο 45
Χορήγηση αδειών κυκλοφορίας Επιβατηγών Δημοσίας Χρήσης Ειδικής Μίσθωσης
Με απόφαση του αρμοδίου οργάνου του Υπουργεί-
ου Υποδομών και Μεταφορών επιτρέπεται η χορήγηση νέων αδειών κυκλοφορίας Επιβατηγών Δημόσιας Χρή-
σης Ειδικής Μίσθωσης της περ. β’ της παρ. 1 του άρθρου 
82 του ν. 4070/2012 (Α’ 82), που προορίζονται για τη με-ταφορά ατόμων με αναπηρία και τα οποία είναι ειδικά διασκευασμένα για τον σκοπό αυτόν (Ε.Δ.Χ.- ΕΙΔ.ΜΙΣΘ.-ΑμεΑ), σε φορείς που είναι μέλη της Εθνικής Ομοσπον-
δίας Κινητικά Αναπήρων (Ε.Ο.Κ.Α.). Με την ίδια απόφαση 
καθορίζονται οι όροι και οι προϋποθέσεις χορήγησης 
αυτών, τα κριτήρια για την κατανομή των νέων αδειών στους δικαιούχους, η διαδικασία έκδοσης νέων αδειών, τα απαραίτητα δικαιολογητικά για τη χορήγηση αυτών, 
οι σχετικές κυρώσεις, καθώς και κάθε άλλο ειδικότερο 
ζήτημα για την εφαρμογή του παρόντος.
Άρθρο 46
Ρύθμιση θεμάτων χορήγησης αδειών κυκλοφορίας φορτηγών ιδιωτικής χρήσης - Τροποποίηση του άρθρου 2 του β.δ. 281/1973
Στο άρθρο 2 του β.δ. 281/1973 (Α’ 84), α) στην παρ. 3, 
μετά τη φράση «σε φυσικά πρόσωπα που αποκτούν και 
δηλώνουν», αντικαθίσταται η φράση «αρμοδίως γεωρ-
γικό εισόδημα από οποιαδήποτε γεωργική δραστηρι-
ότητα» από τη φράση «εισόδημα από αγροτική επιχει-
ρηματική δραστηριότητα», β) προστίθεται νέα παρ. 3Α, 
γ) αντικαθίσταται η περ. γ’ της παρ. 5 και οι παρ. 3, 3Α 
και 5 διαμορφώνονται ως εξής:
«3. Η παραπάνω εισφορά υπέρ του Δημοσίου περιορί-
ζεται στο ένα τρίτο (1/3) για Φ.Ι.Χ. αυτοκίνητα που ανή-κουν σε επαγγελματίες αγρότες, σε δασεργάτες, ρητινο-
συλλέκτες μέλη ή μη αγροτικών - δασικών συνεταιρισμών 
ή δασικών επιχειρήσεων που ασκούν αγροτική δραστη-
ριότητα σύμφωνα με το Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών 
Εκμεταλλεύσεων (ΜΑΑΕ), καθώς και για αυτοκίνητα που 
εκποιούνται από τον Ο.Δ.Δ.Υ. Επιτρέπεται η χορήγηση 
άδειας κυκλοφορίας ενός φορτηγού αυτοκινήτου ιδιω-
τικής χρήσης, μέγιστης αποδεκτής μάζας φορτωμένου 
οχήματος (ΜΑΜΦΟ) μέχρι 2.500 χιλιόγραμμα ή ωφέλιμου 
φορτίου μέχρι 1.300 χιλιόγραμμα σε φυσικά πρόσωπα 
που αποκτούν και δηλώνουν εισόδημα από αγροτική επι-
χειρηματική δραστηριότητα. Απαραίτητη προϋπόθεση 
για τους δικαιούχους αποτελεί η άσκηση άλλης κύριας 
επαγγελματικής δραστηριότητας. Στην περίπτωση αυτήν 
καταβάλλεται ολόκληρη η υπέρ του Δημοσίου εφάπαξ 
εισφορά, που προσδιορίζεται στην παρούσα παράγραφο. 
Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, Υποδο-
μών και Μεταφορών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφί-
μων, καθορίζονται οι προϋποθέσεις και τα δικαιολογητικά 
για τη χορήγηση των ανωτέρω αδειών, καθώς και κάθε 
σχετική λεπτομέρεια για την εφαρμογή της διάταξης.
3Α. Επιτρέπεται η θέση σε κυκλοφορία περισσοτέρων 
του ενός ρυμουλκουμένων για κάθε ρυμουλκό I.X. Στην 
έννοια των ρυμουλκουμένων περιλαμβάνονται και τα 
ημιρυμουλκούμενα. Οι όροι με τους οποίους τίθενται 
σε κυκλοφορία τα ρυμουλκούμενα I.X. καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών. 
Για τη θέση σε κυκλοφορία κάθε ρυμουλκουμένου πέ-
ραν του πρώτου, με το οποίο τέθηκε σε κυκλοφορία 
και το ρυμουλκό, καταβάλλεται εφάπαξ εισφορά υπέρ 
του Δημοσίου 0,05 ευρώ ανά χιλιόγραμμο. Το ύψος της 
εισφοράς αναπροσαρμόζεται με κοινή απόφαση των 
Υπουργών Υποδομών και Μεταφορών και Οικονομικών.
5. Για τη χορήγηση άδειας κυκλοφορίας ενός ή περισ-
σοτέρων Φορτηγών αυτοκινήτων Ιδιωτικής Χρήσης, 
υποβάλλεται αίτημα στην αρμόδια Διεύθυνση Μεταφο-
ρών και Επικοινωνιών με τα ακόλουθα δικαιολογητικά:
α) Αίτηση του ενδιαφερόμενου φυσικού προσώπου ή 
του προσώπου που εκπροσωπεί το νομικό πρόσωπο ή 
νομίμως εξουσιοδοτημένου εκπρόσωπου αυτών.
β) Βεβαίωση της Δημόσιας Οικονομικής Υπηρεσίας, 
η οποία έχει εκδοθεί εντός των τελευταίων τριάντα (30) ημερών από την υποβολή της αίτησης, με την οποία βε-βαιώνεται η έναρξη και λειτουργία της επιχείρησης και το αντικείμενο αυτής.
γ) Αναγγελία έναρξης επαγγέλματος ή επιχείρησης, 
γνωστοποίηση, διοικητική άδεια, έγκριση ή εγγραφή 
σε μητρώο, όταν αυτό προβλέπεται από νομοθετική ή 
κανονιστική διάταξη ως προϋπόθεση για την χορήγηση 
άδειας κυκλοφορίας φορτηγού ιδιωτικής χρήσης.
Η κατηγορία της αιτούμενης άδειας του Φορτηγού Ιδι-
ωτικής Χρήσης αυτοκινήτου προσδιορίζεται στην αίτηση 
που υποβάλλεται στην αρμόδια Διεύθυνση Μεταφορών 
και Επικοινωνιών. Για τη διακοπή των εργασιών της επι-
χείρησης από την οικεία Δημόσια Οικονομική Υπηρεσία, 
απαιτείται η υποβολή βεβαίωσης της αρμόδιας υπηρε-σίας μεταφορών περί κατάθεσης των στοιχείων κυκλο-φορίας των κατεχόμενων Φορτηγών Ιδιωτικής Χρήσης ή βεβαίωσης περί μεταβίβασης αυτών.»
Άρθρο 47
Χορήγηση δυνατότητας συνέχισης εκμετάλλευσης φορτηγού ή λεωφορείου δημόσιας χρήσης μετά τη συνταξιοδότηση
1. Πρόσωπα, τα οποία καθίστανται συνταξιούχοι λόγω 
γήρατος ή αναπηρίας, ως αυτοκινητιστές ή μέτοχοι λε-ωφορείων δημοσίας χρήσης, δύνανται, από την έναρξη ισχύος του παρόντος, να διατηρούν και μετά τη συντα-
ξιοδότησή τους την κυριότητα και νομή ή χρήση και 
εκμετάλλευση δύο (2) αυτοκινήτων δημόσιας χρήσης 
φορτηγού ή λεωφορείου ή ποσοστά σε αυτοκίνητα δη-μόσιας χρήσης της ίδιας κατηγορίας ή διαφόρων κατη-γοριών, τα οποία δεν υπερβαίνουν το ποσοστό δύο (2) ολόκληρων αυτοκινήτων Δ.Χ.
2. Κατά την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης 
από τα πρόσωπα της παρ. 1, δεν απαιτείται η κατάθε-
ση της άδειας κυκλοφορίας του αυτοκινήτου δημόσιας χρήσης φορτηγού ή λεωφορείου και της άδειας οδικού μεταφορέα.
Άρθρο 48
Επαναχορήγηση ειδικής άδειας οδήγησης Ε.Δ.Χ. - Τροποποίηση του άρθρου 95 του ν. 4070/2012
Στην παρ. 3 του άρθρου 95 του ν. 4070/2012 (Α’ 82) 
προστίθεται περ. γ’ και η παρ. 3 διαμορφώνεται ως εξής:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5127 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
3. α. Με την αίτηση για την χορήγηση ειδικής άδειας 
οδήγησης Ε.Δ.Χ., ο ενδιαφερόμενος, για την απόδειξη 
συνδρομής των προϋποθέσεων που ορίζονται στην 
παρ. 2, υποβάλλει ως αναγκαία δικαιολογητικά τα εξής: 
για τις περιπτώσεις των εδαφίων πρώτου και δεύτε-
ρου υπεύθυνη δήλωση του ν. 1599/1986, για την περί-
πτωση του εδαφίου τρίτου υποβάλλει πιστοποιητικό 
ποινικού μητρώου γενικής χρήσης, για την περίπτωση 
του εδαφίου τέταρτου υποβάλλει υπεύθυνη δήλωση, 
για την περίπτωση του εδαφίου πέμπτου υποβάλλει 
πιστοποιητικό Ελληνομάθειας τουλάχιστον ειδικού 
επαγγελματικού σκοπού (Επίπεδο Α2), που χορηγείται 
από το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας του Υπουργείου 
Παιδείας και Θρησκευμάτων, για την περίπτωση του 
εδαφίου έκτου υποβάλλει επικυρωμένο αντίγραφο 
τίτλου σπουδών ή αντίστοιχο πιστοποιητικό, για την 
περίπτωση του εδαφίου έβδομου υποβάλλει ιατρικό 
πιστοποιητικό, ο τύπος και το περιεχόμενο του οποίου 
καθορίζονται με την υπουργική απόφαση που εκδίδεται 
κατ’ εξουσιοδότηση της παρ. 4 του παρόντος άρθρου 
και για την περίπτωση του εδαφίου όγδοου υποβάλλει 
επικυρωμένο αντίγραφο της άδειας του οδηγήσεως. 
Επιπλέον αυτών υποβάλλει επικυρωμένο φωτοαντίγρα-
φο αστυνομικής ταυτότητος εφόσον είναι Έλληνας υπή-
κοος ή διαβατηρίου σε ισχύ εφόσον είναι αλλοδαπός και δύο πρόσφατες έγχρωμες φωτογραφίες μεγέθους και τύπου ταυτότητας.
β. Με την αίτηση για την ανανέωση της ειδικής άδειας 
οδήγησης Ε.Δ.Χ., ο ενδιαφερόμενος υποβάλλει τα δι-
καιολογητικά που προβλέπονται στην περ. α’ , πλην των δικαιολογητικών που αποδεικνύουν την συνδρομή των 
προϋποθέσεων των περ. ε’ , στ’ και η’ της παρ. 2.
γ. Ειδική άδεια οδήγησης Ε.Δ.Χ. αυτοκινήτου που έχει 
αρχικώς χορηγηθεί πριν τη θέση σε ισχύ του ν. 4070/2012 
(Α’ 82) και έχει αφαιρεθεί λόγω παρέλευσης πενταετίας 
από τη λήξη ισχύος της επαναχορηγείται στον κάτοχο 
αυτής δίχως την πλήρωση της προϋπόθεσης της περ. στ’ 
της παρ. 2 του άρθρου 95 του ν. 4070/2012.»
Άρθρο 49
Ρύθμιση κοινωνικών διατάξεων στις οδικές 
μεταφορές - Τροποποίηση εξουσιοδοτικών 
διατάξεων του άρθρου 14 του ν. 3534/2007
Στο άρθρο 14 του ν. 3534/2007 (Α’ 40) αντικαθίστανται 
οι παρ. 5Α και 7 και διαμορφώνονται ως εξής:
«5A. Με αποφάσεις του Υπουργού Υποδομών και Με-
ταφορών μπορούν να εξαιρούνται από την εφαρμογή 
των άρθρων 5 έως και 9 του Κανονισμού (ΕΚ) 561/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 15ης Μαρτίου 2006 για την εναρμόνιση ορισμένων κοι-
νωνικών διατάξεων στον τομέα των οδικών μεταφορών 
και για την τροποποίηση των Κανονισμών (ΕΟΚ) αριθμ. 3821/1985 και (ΕΚ) αριθμ. 2135/1998 του Συμβουλίου, 
καθώς και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) 
αριθμ. 3820/1985 του Συμβουλίου (L 102), ορισμένες ή όλες οι μεταφορές της παρ. 1 του άρθρου 13 του Κανο-
νισμού. Με τις ίδιες αποφάσεις ρυθμίζονται τα θέματα 
σχετικά με τη διαδικασία χορήγησης εξαιρέσεων σύμφω-
να με το άρθρο 13 του Κανονισμού 561/2006, τα απα-ραίτητα δικαιολογητικά και κάθε διοικητική λεπτομέρεια 
για την εφαρμογή του ιδίου άρθρου.
7. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και 
Μεταφορών, Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων και 
του κατά περίπτωση συναρμόδιου υπουργού ενσωμα-
τώνονται στο εθνικό δίκαιο οι Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που καθορίζουν τις κοινωνικές διατάξεις στον τομέα των οδικών μεταφορών και τους ειδικούς κανό-νες για την απόσπαση οδηγών στον τομέα των οδικών μεταφορών.»
Άρθρο 50
Αυτοδίκαιη άρση παρακράτησης κυριότητας 
για οχήματα ιδιωτικής χρήσης
1. Σε περίπτωση μεταβίβασης οχήματος των κατηγορι-
ών Μ1, Μ2, Μ3, Ν1 και μοτοσυκλετών ιδιωτικής χρήσης, 
των οποίων η κυριότητα παρακ ρατείται από τον πωλητή, 
η παρακράτηση κυριότητας αίρεται αυτοδίκαια μετά την 
παρέλευση επτά (7) ετών από την ημερομηνία έκδοσης 
της άδειας κυκλοφορίας, στην οποία αυτή έχει καταγρα-
φεί. Η ρύθμιση ισχύει και για τα αυτοκίνητα οχήματα των 
ανωτέρω κατηγοριών και τις μοτοσυκλέτες ιδιωτικής 
χρήσης που ήδη κυκλοφορούν κατά την έναρξη ισχύος 
του παρόντος.
2. Η παρακράτηση κυριότητας δεν αίρεται, σύμφωνα 
με την παρ. 1 και εξακολουθεί να ισχύει σε περίπτωση 
που ο παρακρατήσας την κυριότητα αποδεικνύει εγγρά-
φως, με αίτησή του προς την Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών της Περιφέρειας, την ύπαρξη εκκρεμούς 
διαδικασίας ενώπιον των δικαστικών αρχών σχετικά 
με την κυριότητα του οχήματος, η οποία υποβάλλεται 
εντός αποκλειστικού διαστήματος δύο (2) μηνών προ 
της αυτοδίκαιης άρσης της παρακράτησης κυριότητας, 
σύμφωνα με την παρ. 1.
Άρθρο 51
Σύσταση Μητρώου Εισαγόμενων 
Μεταχειρισμένων Οχημάτων
1. Στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών κα-
ταρτίζεται και τηρείται Μητρώο Εισαγόμενων Μετα-
χειρισμένων Οχημάτων (Μ.Ε.Μ.Ο.), για την κεντρική εξ 
αποστάσεως εποπτεία και τον έλεγχο της τήρησης των δικαιολογητικών που απαιτούνται για την εισαγωγή και 
πρώτη ταξινόμηση μεταχειρισμένων οχημάτων στη 
χώρα μας.
2. Στο Μ.Ε.Μ.Ο. καταχωρούνται υποχρεωτικά από τους 
εισαγωγείς μεταχειρισμένων οχημάτων για κάθε εισαγό-
μενο μεταχειρισμένο όχημα τα κάτωθι στοιχεία:
α. ο αριθμός πλαισίου του,
β. η κατηγορία του (μεταφοράς προσώπων Μ1, Μ2 και 
Μ3, μεταφοράς αγαθών Ν1, Ν2 και Ν3, ρυμουλκούμενα και ημιρυμουλκούμενα Ο1, Ο2 και Ο3),
γ. ο κατασκευαστικός του οίκος,
δ. το μοντέλο, ο τύπος, η παραλλαγή και η έκδοσή του,
ε. ο κυβισμός του κινητήρα του,
στ. το μέγιστο μικτό βάρος του, αν πρόκειται για όχημα 
κατηγορίας Ν1, Ν2, Ν3, Ο1, 02 ή Ο2,
ζ. οι θέσεις καθημένων του, αν πρόκειται για όχημα 
κατηγορίας Μ1, Μ2 ή Μ3,
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5128 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
η. η εκ κατασκευής αντιρρυπαντική του τεχνολογία,
θ. οι συνδυασμένες και οι σταθμισμένες εκπομπές του 
διοξειδίου του άνθρακα,
ι. η ημερομηνία πρώτης κυκλοφορίας του στην αλ-
λοδαπή,
κ. οι εκκρεμείς ανακλήσεις ασφαλείας αυτού.
Στο Μ.Ε.Μ.Ο. καταχωρούνται ψηφιοποιημένα αντί-
γραφα για το εισαγόμενο μεταχειρισμένο όχημα: 1) της 
βεβαίωσης του αντιπροσώπου και πληροφοριών εξο-
πλισμού στην περίπτωση κατά την οποία κατατίθενται υποχρεωτικά στο τελωνείο για τον υπολογισμό της φο-ρολογητέας αξίας του, 2) του Δελτίου Τεχνικού Ελέγχου 
στην αλλοδαπή, εφόσον το όχημα είχε καταστεί, σε προ-
γενέστερο χρόνο, υπόχρεο για περιοδικό τεχνικό έλεγχο, 
σύμφωνα με τη συχνότητα ελέγχου του κράτους μέλους 
προηγούμενης κυκλοφορίας του, 3) του πιστοποιητικού 
συμμόρφωσής του, 4) του παραστατικού πώλησης από τον αλλοδαπό διανομέα, 5) της διαγεγραμμένης άδειας 
κυκλοφορίας του της αλλοδαπής, 6) του πιστοποιητικού 
ταξινόμησης.
3. Κάθε εισαγωγέας μεταχειρισμένου οχήματος κατα-
χωρεί τα στοιχεία της παρ. 2 στο Μ.Ε.Μ.Ο. το αργότερο εντός είκοσι (20) ημερολογιακών ημερών από την ημε-
ρομηνία της κατάθεσης της αίτησης για έκδοση πρώτης 
άδειας κυκλοφορίας του οχήματος.
4. Η μη καταχώρηση, ή η εκπρόθεσμη καταχώρηση και 
η ανακριβής καταχώρηση στο Μ.Ε.Μ.Ο. του μεταχειρι-
σμένου οχήματος εντός της προβλεπόμενης στην παρ. 4 
προθεσμίας, επιφέρει χρηματικό πρόστιμο το ύψος του οποίου κυμαίνεται από πεντακόσια (500,00) έως δύο χι-
λιάδες (2.000,00) ευρώ στον υπόχρεο προς καταχώρηση 
ανάλογα με την παράβαση.
5. Αρμόδια υπηρεσία για την τήρηση του Μ.Ε.Μ.Ο. ορί-
ζεται η Διεύθυνση Εποπτείας και Ελέγχου, της Γενικής 
Γ ραμματείας Μεταφορών του Υπουργείου Υποδομών 
και Μεταφορών, η οποία ανά τρεις (3) μήνες από την 
έναρξη της λειτουργίας του διενεργεί δειγματοληπτικούς 
ελέγχους στις καταχωρήσεις αυτού, προκειμένου να επα-
ληθεύει τη γνησιότητα των υποβαλλόμενων στοιχείων 
από τους υπόχρεους.
Άρθρο 52
Αστικά Κέντρα Ενοποίησης Εμπορευμάτων (Α.Κ.Ε.Ε.) - Αντικατάσταση του άρθρου 4 του ν. 4302/2014
Το άρθρο 4 του ν. 4302/2014 (Α’ 225) αντικαθίσταται 
ως εξής:
«Άρθρο 4
Αστικά Κέντρα Ενοποίησης Εμπορευμάτων
Με διάταγμα, που εκδίδεται έπειτα από πρόταση των 
Υπουργών Υποδομών και Μεταφορών, Ανάπτυξης και 
Επενδύσεων, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, και Εσωτε-
ρικών και αφού προηγηθεί διαβούλευση επί του σχε-
δίου με την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (Κ.Ε.Δ.Ε.), 
θεσμοθετείται πλαίσιο κανόνων για τη δημιουργία, χω-
ροθέτηση και λειτουργία Αστικών Κέντρων Ενοποίησης 
Εμπορευμάτων (Α.Κ.Ε.Ε.), καθώς και για τη μεταφορά και 
τη διανομή αγαθών και εμπορευμάτων εντός και περι-μετρικά αστικής περιοχής, με γνώμονα τη διασφάλιση 
της ελάχιστης δυνατής διατάραξης της αστικής κυκλο-
φορίας. Με το διάταγμα ρυθμίζονται ιδίως:
α) η δημιουργία ειδικών εγκαταστάσεων (Α.Κ.Ε.Ε.), 
προσωρινής αποθήκευσης, ενοποίησης και αποομαδο-
ποίησης φορτίων, φορτοεκφόρτωσης εμπορευμάτων και 
στάθμευσης φορτηγών αυτοκινήτων σε περιοχές αρ-
μοδιότητας των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης 
α’ βαθμού, προκειμένου να επιτευχθεί συγκεντρωτική 
μεταφορά και εκφόρτωση προς τα καταστήματα και 
ρυθμιζόμενη πρόσβαση φορτηγών αυτοκινήτων εντός και διαμέσου της πόλης,
β) οι όροι για τη χωροθέτηση των εγκαταστάσεων του 
παρόντος σε περιοχές εντός σχεδίου,
γ) οι κανόνες για τη μεταφορά και τη διανομή αγα-
θών και εμπορευμάτων εντός και περιμετρικά αστικής 
περιοχής,
δ) η χρήση «καθαρών τεχνολογιών» εντός του αστι-
κού ιστού και οι ελάχιστες απαιτήσεις σε σχέση με τους όρους φορτοεκφόρτωσης εμπορευμάτων.»
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’
ΑΔΕΙΕΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ - ΣΧΟΛΕΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ
Άρθρο 53
Ρυθμίσεις θεμάτων δοκιμασιών προσόντων και συμπεριφοράς
Η καταληκτική προθεσμία του δευτέρου εδαφίου της 
παρ. 4 του άρθρου 1 του ν. 4625/2019 (Α’ 139) για τη 
δυνατότητα, κατόπιν αιτιολογημένης απόφασης του πε-
ριφερειάρχη, διενέργειας των δοκιμασιών προσόντων 
και συμπεριφοράς υποψηφίων οδηγών και οδηγών υπό 
την παρουσία ενός (1) εξεταστή, παρατείνεται έως την 
30ή Σεπτεμβρίου 2021.
Άρθρο 54
Κατηγορίες αδειών οδήγησης και ισοδυναμίες - Τροποποίηση των άρθρων 3 και 4 του π.δ. 51/2012
1. Η περ. α’ της παρ. 1 του άρθρου 3 του π.δ. 51/2012 
(Α’ 101) αντικαθίσταται και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Οι άδειες οδήγησης διακρίνονται στις παρακάτω 
κατηγορίες και παρέχουν, στους κατόχους τους, το δι-
καίωμα να οδηγούν μηχανοκίνητα οχήματα των αντί-
στοιχων κατηγοριών:
α. Κατηγορία ΑΜ:Μοτοποδήλατα και ελαφρά τετράκυκλα,Ειδικά για την οδήγηση των μοτοποδηλάτων με μέγι-
στη εκ κατασκευής ανώτατη ταχύτητα έως 25 χλμ. ανά 
ώρα, δεν απαιτείται η κατοχή άδειας οδήγησης.
β. Κατηγορία Α1:- μοτοσικλέτες μέγιστου κυβισμού 125 cm
3, μέγιστης 
ισχύος 11 κιλοβάτ (kW) και λόγο ισχύος προς βάρος μι-κρότερο από 0,1 κιλοβάτ ανά χιλιόγραμμο (kW/kg) και,
- μηχανοκίνητα τρίκυκλα, των οποίων η ισχύς δεν 
υπερβαίνει τα 15 κιλοβάτ (kW).
γ. Κατηγορία Α2: μοτοσικλέτες μέγιστης ισχύος 35 
κιλοβάτ (kW) και με λόγο ισχύος προς βάρος μικρότε-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5129 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
ρο από 0,2 κιλοβάτ ανά χιλιόγραμμο (kW/kg), που δεν 
προέρχονται από διασκευή άλ λης μοτοσικλέτας ισχύος 
μεγαλύτερης του διπλάσιου της ισχύος της διασκευα-
σθείσας μοτοσικλέτας.
δ. Κατηγορία Α:
- μοτοσικλέτες και,
- μηχανοκίνητα τρίκυκλα η ισχύς των οποίων υπερβαί-
νει τα 15 κιλοβάτ (kW),
ε. Κατηγορία Β1:
Τετράκυκλα.Η κατηγορία αυτή χορηγείται μόνο σε ήδη κατόχους 
άδειας οδήγησης της εν λόγω κατηγορίας, η οποία έχει εκδοθεί από αρχές της αλλοδαπής, κατά την ανταλλαγή 
ή μετατροπή της σε ελληνική.
στ. Κατηγορία Β:
Αυτοκίνητα με μέγιστη επιτρεπόμενη μάζα μέχρι 3.500 
χιλιόγραμμα (kg) και σχεδιασμένα και κατασκευασμένα 
για τη μεταφορά οκτώ (8), (το πολύ) επιβατών, εκτός 
από τον οδηγό. Τα αυτοκίνητα της κατηγορίας αυτής 
επιτρέπεται να συνδυάζονται με ρυμουλκούμενο, του 
οποίου η μέγιστη επιτρεπόμενη μάζα δεν υπερβαίνει 
τα 750 χιλιόγραμμα (kg).
Με την επιφύλαξη των διατάξεων των κανόνων έγκρι-
σης τύπου, τα αυτοκίνητα της κατηγορίας αυτής μπο-
ρούν να συνδυάζονται με οποιοδήποτε ρυμουλκούμενο, 
με μέγιστη επιτρεπόμενη μάζα που υπερβαίνει τα 750 
χιλιόγραμμα (kg) και υπό τον όρο ότι η μέγιστη επιτρε-
πόμενη μάζα του συνδυασμού αυτού δεν υπερβαίνει 
τα 4.250 χιλιόγραμμα (kg). Στην περίπτωση όμως που 
ο συνδυασμός αυτός υπερβαίνει τα 3.500 χιλιόγραμμα 
(kg), απαιτείται, η οδήγησή του να γίνεται μόνον μετά 
από ολοκλήρωση σχετικής εκπαίδευσης, σύμφωνα με 
τις διατάξεις του Παραρτήματος V, ενώ το έντυπο της 
άδειας οδήγησης φέρει στην κατηγορία Β’ τον κοινοτικό 
κωδικό αριθμό 96.
ζ. Κατηγορία ΒΕ:
Σύνολα συζευγμένων οχημάτων, που αποτελούνται 
από έλκον όχημα της κατηγορίας Β και από ρυμουλκού-
μενο ή ημιρυμουλκούμενο, όταν η μέγιστη επιτρεπόμενη 
μάζα του ρυμουλκουμένου ή του ημιρυμουλκουμένου δεν υπερβαίνει τα 3.500 χιλιόγραμμα (kg).
η. Κατηγορία C1:
Αυτοκίνητα (πλην εκείνων των κατηγοριών D1 και D) 
η μέγιστη επιτρεπόμενη μάζα των οποίων υπερβαίνει 
τα 3.500 χιλιόγραμμα (kg) και είναι μικρότερη ή ίση των 7.500 χιλιογράμμων (kg), τα οποία σχεδιάζονται και κα-
τασκευάζονται για τη μεταφορά οκτώ το πολύ επιβατών, 
εκτός του οδηγού.
Τα αυτοκίνητα της κατηγορίας αυτής επιτρέπεται να 
συνδυάζονται με ρυμουλκούμενο, του οποίου η μέγιστη 
επιτρεπόμενη μάζα δεν υπερβαίνει τα 750 χιλιόγραμμα (kg),
θ. Κατηγορία C1Ε:
- σύνολα οχημάτων που αποτελούνται από έλκον όχη-
μα της κατηγορίας C1 και από ρυμουλκούμενο ή ημιρυ-μουλκούμενο, με μέγιστη επιτρεπόμενη μάζα άνω των 
750 χιλιογράμμων (kg), εφόσον η μέγιστη επιτρεπόμενη 
μάζα του συνόλου δεν υπερβαίνει τα 12.000 χιλιόγραμμα 
(kg) και,- σύνολα οχημάτων που αποτελούνται από έλκον 
όχημα της κατηγορίας Β και από ρυμουλκούμενο ή ημι-ρυμουλκούμενα όχημα με μέγιστη επιτρεπόμενη μάζα 
άνω των 3.500 χιλιογράμμων (kg), εφόσον η μέγιστη επι-
τρεπόμενη μάζα του συνόλου δεν υπερβαίνει τα 12.000 χιλιόγραμμα (kg).
ι. Κατηγορία C:Αυτοκίνητα (πλην εκείνων των κατηγοριών D1 και D) 
η μέγιστη επιτρεπόμενη μάζα των οποίων υπερβαίνει 
τα 3.500 χιλιόγραμμα (kg) και τα οποία σχεδιάζονται και 
κατασκευάζονται για τη μεταφορά οκτώ (8) το πολύ επι-
βατών, εκτός του οδηγού.
Τα αυτοκίνητα της κατηγορίας αυτής επιτρέπεται να συν-
δυάζονται με ρυμουλκούμενο, του οποίου η μέγιστη επι-τρεπόμενη μάζα δεν υπερβαίνει τα 750 χιλιόγραμμα (kg).
ια. Κατηγορία CΕ:
Σύνολα συζευγμένων οχημάτων που αποτελούνται 
από έλκον όχημα, το οποίο υπάγεται στην κατηγορία 
C και από ρυμουλκούμενο ή ημιρυμουλκούμενο, του 
οποίου η μέγιστη επιτρεπόμενη μάζα υπερβαίνει τα 750 
χιλιόγραμμα (kg).
ιβ. Κατηγορία D1:
Αυτοκίνητα που σχεδιάζονται και κατασκευάζονται 
για τη μεταφορά μέχρι 16 επιβατών, εκτός του οδηγού, μέγιστου μήκους 8 m.
Τα αυτοκίνητα της κατηγορίας αυτής επιτρέπεται να 
συνδυάζονται με ρυμουλκούμενο, του οποίου η μέγιστη 
επιτρεπόμενη μάζα δεν υπερβαίνει τα 750 χιλιόγραμμα (kg).
ιγ. Κατηγορία D1Ε:
Σύνολα οχημάτων που αποτελούνται από έλκον όχημα 
της κατηγορίας D1 και ρυμουλκούμενο, με μέγιστη επι-τρεπόμενη μάζα άνω των 750 χιλιόγραμμα (kg).
ιδ. Κατηγορία D:
Αυτοκίνητα που σχεδιάζονται και κατασκευάζονται 
για τη μεταφορά άνω των οκτώ (8) επιβατών, εκτός του 
οδηγού.
Τα αυτοκίνητα της κατηγορίας αυτής επιτρέπεται να 
συνδυάζονται με ρυμουλκούμενο, του οποίου η μέγιστη 
επιτρεπόμενη μάζα δεν υπερβαίνει τα 750 χιλιόγραμμα (kg).
ιε. Κατηγορία DΕ:
Σύνολα συζευγμένων οχημάτων που αποτελούνται 
από έλκον όχημα, το οποίο υπάγεται στην κατηγορία 
D και από ρυμουλκούμενο, του οποίου η μέγιστη επι-
τρεπόμενη μάζα υπερβαίνει τα 750 χιλιόγραμμα (kg).»
2. Στο άρθρο 4 του π.δ. 51/2012: α) τροποποιείται η 
περ. ζ’ της παρ. 2, β) προστίθενται νέες περ. η’ , θ’ και ι’ 
στην παρ. 2, γ) καταργείται η παρ. 4 και οι παρ. 2 και 4 
διαμορφώνονται ως εξής:
«2. Η ισοδυναμία μεταξύ των κατηγοριών των αδειών 
οδήγησης καθορίζεται ως εξής:
α. Οι κατηγορίες C1E, CE, D1E και DE ισχύουν και για 
οδήγηση οχημάτων της κατηγορίας ΒΕ.
β. Η κατηγορία CE ισχύει και για την οδήγηση οχη-
μάτων της κατηγορίας DE, εφόσον ο οδηγός είναι ήδη 
κάτοχος της κατηγορίας D.
γ. Οι κατηγορίες CE και DE ισχύουν και για την οδήγη-
ση οχημάτων των κατηγοριών C1E και D1E, αντίστοιχα.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5130 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
δ. Οι κατηγορίες Β, C και D ισχύουν και για οδήγηση 
οχημάτων των κατηγοριών Β1, C1 και D1, αντίστοιχα
ε. Η κατηγορία Α ισχύει και για την οδήγηση οχημάτων 
των κατηγοριών Α1, Α2 και ΑΜ.
στ. Η κατηγορία Α2 ισχύει και για την οδήγηση οχημά-
των της κατηγορίας Α1 και ΑΜ.
ζ. Η κατηγορία A1 ισχύει και για την οδήγηση οχημά-
των της κατηγορίας ΑΜ.
η. Η κατηγορία Β ισχύει και για την οδήγηση οχημάτων 
της κατηγορίας ΑΜ υπό τις εξής προϋποθέσεις:
i. κατοχής της κατηγορίας Β πάνω από έξι (6) έτη, και
ii. συμπλήρωσης της ηλικίας των είκοσι επτά (27) ετών.
θ. Η κατηγορία Β με τον εθνικό κωδικό αριθμό «121», 
ισχύει και για την οδήγηση οχημάτων της κατηγορίας 
Α1, μόνο εντός της ελληνικής επικράτειας, υπό τις εξής προϋποθέσεις:
i. κατοχής της κατηγορίας Β πάνω από έξι (6) έτη,
ii. συμπλήρωσης της ηλικίας των είκοσι επτά (27) ετών,
iii. υποχρεωτικής πρακτικής εκπαίδευσης, διάρκειας 
τουλάχιστον πέντε (5) μαθημάτων.»
ι. Η κατηγορία Β, ισχύει και για την οδήγηση οχημάτων 
της κατηγορίας Α1, μόνο εντός της Ελληνικής Επικράτει-
ας, υπό τις εξής προϋποθέσεις: i. κατοχής της κατηγορίας 
ΑΜ πάνω από τέσσερα (4) έτη, ii. κατοχής της κατηγορίας 
Β πάνω από (4) έτη, iii. συμπλήρωσης της ηλικίας των 
είκοσι επτά (27) ετών.»
«4. Καταργείται.»
Άρθρο 55
Αίτηση συνταξιοδότησης από εκπαιδευτή υποψηφίων οδηγών
1.Για την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης εκ-
παιδευτή υποψηφίων οδηγών, δεν απαιτείται η κατάθε-
ση στον ασφαλιστικό φορέα της άδειας οδήγησης για 
περιορισμό των κατηγοριών C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D 
και DE. Σε περίπτωση που ο ενδιαφερόμενος επιθυμεί 
τη συνέχιση της απασχόλησής του ως εκπαιδευτή υπο-ψηφίων οδηγών, τούτο δηλώνεται στην αίτηση συντα-ξιοδότησής του.
2. Η παρ. 1 ισχύει και για τους εκπαιδευτές υποψηφίων 
οδηγών, οι οποίοι έχουν υποβάλει αίτηση συνταξιοδό-τησης κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’
ΛΟΙΠΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ 
ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ
Άρθρο 56
Διεύρυνση ειδικοτήτων των ιατρών που δύνανται να ενταχθούν στο Μητρώο Ιατρών του άρθρου 56 του ν. 4663/2020 - Τροποποίηση του Παραρτήματος ΙΙΙ του π.δ. 51/2012
Στην περ.  δ’ της παρ.  3 του Παραρτήματος ΙΙΙ του 
π.δ. 51/2012 (Α’ 101) προστίθενται δεύτερο και τρίτο 
εδάφιο και η περίπτωση διαμορφώνεται ως εξής:
«δ) Η οριστική εκτίμηση της ικανότητας για ασφα-
λή οδήγηση των οδηγών των αστικών συγκοινωνιών 
Αθήνας και Θεσσαλονίκης, που εμφανίζουν προβλήμα-τα υγείας, τα οποία εμπίπτουν στο Παράρτημα III του 
ν. 4413/2016, διενεργείται από ειδική επιτροπή ιατρών, 
που συστήνεται διά του παρόντος.
Προς τον σκοπό στελέχωσης της ειδικής επιτροπής 
συστήνεται στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών Μητρώο Ιατρών. Στο Μητρώο αυτό εντάσσονται ιατροί 
του Εθνικού Συστήματος Υγείας και του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και 
ιδιώτες των ιατρικών ειδικοτήτων του παθολόγου, καρ-
διολόγου, νευρολόγου, οφθαλμιάτρου, ΩΡΛ, ψυχιάτρου, 
ορθοπεδικού, ενδοκρινολόγου, διαβητολόγου, κατόπιν 
ανοιχτής πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος του 
Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών.
Ο πρόεδρος της ειδικής επιτροπής Ιατρών, καθώς και ο 
αναπληρωτής του ορίζονται με απόφαση του Υπουργού 
Υποδομών και Μεταφορών για διετή θητεία.
Τα υπόλοιπα μέλη της ειδικής επιτροπής Ιατρών και οι 
αναπληρωτές τους επιλέγονται πριν από κάθε συνεδρία-
ση, με δημόσια κλήρωση, από τους ιατρούς του Μητρώ-
ου Ιατρών, οι οποίοι κατέχουν την ειδικότητα που αφορά 
το νόσημα, για το οποίο παραπέμφθηκε στην Επιτροπή ο οδηγός της αντίστοιχης εταιρείας αστικών συγκοινω-
νιών. Το αποτέλεσμα της κλήρωσης επικυρώνεται με 
απόφαση του Προϊσταμένου της Γενικής Διεύθυνσης 
Διοικητικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Υποδομών και 
Μεταφορών. Την κλήρωση διενεργεί τριμελής επιτροπή, 
που αποτελείται από τον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας 
Υποστήριξης Πληροφορικής και Ηλεκτρονικών Συστη-μάτων του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, τον 
Προϊστάμενο της Διεύθυνσης Επιβατικών Μεταφορών 
του ιδίου Υπουργείου και πρόσωπο υποδεικνυόμενο 
από το Διοικητικό Συμβούλιο της αντίστοιχης εταιρεί-
ας αστικών συγκοινωνιών. Με απόφαση του Υπουργού 
Υποδομών και Μεταφορών καθορίζεται κάθε ειδικότερο 
θέμα σχετικά με την ανωτέρω κλήρωση.
Στην απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφο-
ρών περί ορισμού του Προέδρου της ειδικής επιτροπής Ιατρών και του αναπληρωτή του καθορίζεται κάθε ειδι-
κότερο θέμα σχετικά με την οργάνωση και τη λειτουργία 
της εν λόγω επιτροπής.
Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και Με-
ταφορών και Οικονομικών καθορίζεται η αποζημίωση 
των μελών της ειδικής επιτροπής Ιατρών.
Η παραπομπή οδηγού των αστικών συγκοινωνιών 
Αθήνας και Θεσσαλονίκης στην ειδική επιτροπή πραγμα-
τοποιείται ύστερα από σχετική εισήγηση του αντίστοιχου 
ιατρού εργασίας της εταιρείας στην οποία εργάζεται ο οδηγός.
Στις συνεδριάσεις της ειδικής επιτροπής συμμετέχει ως 
εισηγητής, παρουσιάζοντας τον σχετικό ιατρικό φάκελο 
του παραπεμπόμενου οδηγού, ο αρμόδιος ιατρός εργα-
σίας της αντίστοιχης εταιρείας, χωρίς δικαίωμα ψήφου.
Η ιατρική αξιολόγηση και οριστική κρίση περί της σω-
ματικής και διανοητικής ικανότητας του παραπεμπό-
μενου οδηγού διενεργείται από την ειδική επιτροπή, η 
οποία, αφού λάβει υπόψη τις διατάξεις του παρόντος 
Παραρτήματος διαπιστώνει, με αιτιολογημένη απόφασή 
της, την καταλληλότητα του παραπεμπόμενου οδηγού για ασφαλή οδήγηση και εκδίδει σχετικό Πόρισμα Εξέ-τασης.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5131 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
Η ειδική επιτροπή, πριν από την έκδοση του πορί-
σματος εξέτασης, δύναται να ζητήσει την εξέταση του 
υπό κρίση οδηγού από ιατρό κρατικού νοσηλευτικού 
ιδρύματος του Εθνικού Συστήματος Υγείας (Ε.Σ.Υ.), ειδι-
κότητας αντίστοιχης με το πρόβλημα του εξεταζόμενου 
οδηγού.
Στο Πόρισμα Εξέτασης της ειδικής επιτροπής περιλαμ-
βάνεται υποχρεωτικά ο χαρακτηρισμός «ΙΚΑΝΟΣ/Η» ή 
«ΜΗ ΙΚΑΝΟΣ/Η» της ομάδας 2 ή και της ομάδας 1 του πα-
ρόντος Παραρτήματος και εφόσον απαιτείται, ο χρόνος 
επαναξιολόγησης του κριθέντος οδηγού από επόμενη 
ειδική επιτροπή.
Το Πόρισμα Εξέτασης αποστέλλεται στην αντίστοιχη 
εταιρεία, στην οποία απασχολείται ο οδηγός.
Σε περίπτωση που ο οδηγός κριθεί «ΜΗ ΙΚΑΝΟΣ/Η», 
το Πόρισμα Εξέτασης αποστέλλεται και στην οικεία Δι-
εύθυνση Μεταφορών και Επικοινωνιών, προκειμένου 
η τελευταία να προβεί στην αφαίρεση της άδειας οδή-γησης ή κατηγοριών αυτής, κατά περίπτωση, σύμφωνα 
με το Πόρισμα Εξέτασης. Σε περίπτωση που το Πόρισμα 
Εξέτασης προβλέπει επαναξιολόγηση του οδηγού από 
επόμενη ειδική επιτροπή και εφόσον το Πόρισμα Εξέτα-
σης της ειδικής επιτροπής επαναξιολόγησης κρίνει τον οδηγό ως «ΙΚΑΝΟ/Η», ενημερώνεται η οικεία Διεύθυν-ση Μεταφορών και Επικοινωνιών και η άδεια οδήγησης 
επαναχορηγείται είτε με τη διαδικασία της αντικατά-
στασης εντύπου, στην περίπτωση που δεν έχει λήξει η διοικητική ισχύς των κατηγοριών που αφαιρέθηκαν σε 
συμμόρφωση προς το πρώτο πόρισμα εξέτασης, είτε με 
τη διαδικασία της ανανέωσης.
Η ειδική επιτροπή ιατρών, που συστήθηκε με την υπό 
στοιχεία Δ4δ/οικ.27509/04-04-2019(ΑΔΑ: Ω57Ω465ΧΘΞ-
Η3Ν) απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφο-
ρών, καταργείται και οι εκκρεμείς υποθέσεις παραπομπής 
οδηγών μεταβιβάζονται αυτοδικαίως στην αρμοδιότητα 
της ειδικής επιτροπής ιατρών που συστήνεται διά του 
παρόντος.»
Άρθρο 57
Αρμοδιότητα εποπτείας και παρακολούθησης της συμβατικής συμφωνίας Ελληνικού 
Δημοσίου και Διαχειριστή Υποδομής και 
απαλλαγή της χρηματοδότησης του τελευταίου από τον Φ.Π.Α. - Τροποποίηση του άρθρου 30 
του ν. 4408/2016
Στο άρθρο 30 του ν. 4408/2016 (Α’ 135): α) τροποποι-
είται η παρ. 2, β) διορθώνονται οι τίτλοι των υπουργών και η παρ. 2 διαμορφώνεται ως εξής:
«2. Με την επιφύλαξη της αρμοδιότητάς τους σχετικά 
με τον σχεδιασμό και τη χρηματοδότηση σιδηροδρομι-
κής υποδομής και με την επιφύλαξη της δημοσιονομικής 
αρχής της ετήσιας διάρκειας κατά περίπτωση, οι Υπουρ-
γοί Υποδομών και Μεταφορών και Οικονομικών και ο δι-
αχειριστής υποδομής συνάπτουν συμβατική συμφωνία, 
η οποία καλύπτει τις βασικές αρχές και παραμέτρους του 
Παραρτήματος V του άρθρου 62 και ισχύει για τουλάχι-στον πέντε (5) έτη.
Το συνολικό ποσό, που δύναται να αποδίδεται στον Δι-
αχειριστή Υποδομής, μέσω της συμβατικής συμφωνίας, δεν επιβαρύνεται με Φόρο Προστιθέμενης Αξίας, εφόσον 
αυτό δεν αποτελεί την αντιπαροχή που αυτός λαμβάνει 
έναντι παρεχόμενου από αυτόν έργου, ούτε συνδέεται με την τιμή τελών που αυτός εισπράττει.
Για τον έλεγχο τήρησης από τον Διαχειριστή Υποδο-
μής των οικονομικών όρων της συμβατικής συμφωνίας 
(παραλαβή και έλεγχος δικαιολογητικών οικονομικού 
αντικειμένου, έλεγχος και εισήγηση για το ποσό της χρη-
ματοδότησης προς τον αρμόδιο διατάκτη) αρμόδια εί-
ναι η Διεύθυνση Προϋπολογισμού και Δημοσιονομικών 
Αναφορών (Δ1) της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών 
Υπηρεσιών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών. 
Για τον έλεγχο τήρησης του φυσικού και τεχνικού αντικει-
μένου της συμβατικής συμφωνίας (παραλαβή σχετικών 
δικαιολογητικών, έλεγχος και έκθεση τήρησης των υπο-
χρεώσεων) αρμόδια είναι η Διεύθυνση Σιδηροδρομικών 
Μεταφορών (Δ33) της Γενικής Διεύθυνσης Μεταφορών του ιδίου Υπουργείου.»
Άρθρο 58
Σύναψη προγραμματικών συμβάσεων
Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών δύναται να 
συνάπτει προγραμματικές συμβάσεις, προγραμματικές 
συμφωνίες και μνημόνια συνεργασίας με Ανώτατα Εκ-
παιδευτικά Ιδρύματα και γενικότερα με τους φορείς της 
παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α’ 143), με νομικά 
πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, καθώς και με ευρωπαϊκούς 
και διεθνείς ερευνητικούς φορείς.
Άρθρο 59
Κυρώσεις για εγκρίσεις τύπου οχημάτων - Τροποποίηση του άρθρου 50 του ν. 4530/2018
Στο άρθρο 50 του ν. 4530/2018 (Α’ 59): α) τροποποι-
ούνται οι παρ. 1, 4, 5, 7 και 8, β) προστίθεται περ. γ’ στην παρ. 4 και το άρθρο 50 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 50
Κυρώσεις για εγκρίσεις τύπου οχημάτων
1. α. Σε κατασκευαστή οχημάτων ο όποιος: αα) υπο-
βάλλει ψευδείς δηλώσεις στο πλαίσιο των διαδικασιών 
έγκρισης ή των διορθωτικών ή περιοριστικών μέτρων 
που επιβάλλονται σύμφωνα με κανονιστικές πράξεις 
που προβλέπονται από τη διαδικασία της χορήγησης 
της έγκρισης ή των διαδικασιών που οδηγούν σε ανά-
κληση έγκρισης τύπου, αβ) παραποιεί τα αποτελέσματα 
των δοκιμών για την έγκριση τύπου ή τη συμμόρφωση 
εν χρήσει, αγ) αποκρύπτει στοιχεία ή τεχνικές προδι-
αγραφές που μπορεί να οδηγήσουν στην ανάκληση 
οχημάτων, συστημάτων, κατασκευαστικών στοιχείων 
και χωριστών τεχνικών μονάδων, στην απόρριψη της 
χορήγησης ή στην ανάκληση της έγκρισης τύπου, αδ) 
χρησιμοποιεί στρατηγικές ή συστήματα αναστολής για την έκδοση έγκρισης ή τη διατήρηση σε ισχύ αυτής και 
αε) αρνείται την παροχή πρόσβασης σε πληροφορίες, 
επιβάλλεται πρόστιμο σύμφωνα με τις παρ. 4 και 5. Αν ο κατασκευαστής υποπέσει εκ νέου στις πράξεις ή παρα-
λείψεις των περ. α’ έως ε’ μέσα σε μία πενταετία από την 
τέλεση αυτών, επιβάλλεται νέο πρόστιμο πενταπλάσιο της αξίας του επιβληθέντος.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5132 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
β. Σε τεχνική υπηρεσία η οποία: βα) δεν συμμορφώ-
νεται με τις απαιτήσεις του ορισμού της, ή ββ) εκτελεί 
πλημμελώς τα καθήκοντά της, επιβάλλεται διοικητική 
κύρωση σύμφωνα με τις παρ. 4 και 5.
2. Σε κατασκευαστή, αντιπρόσωπο του κατασκευαστή, 
εισαγωγέα ή διανομέα που διαθέτει στην αγορά οχή-
ματα, συστήματα, μηχανικά μέρη ή χωριστές τεχνικές 
μονάδες που υπόκεινται σε έγκριση, σύμφωνα με οποια-
δήποτε εθνική ή κοινοτική κανονιστική πράξη, χωρίς να 
έχει χορηγηθεί τέτοια έγκριση ή παραποιεί τα σχετικά 
έγγραφα ή σήματα ή αρνείται την παροχή πρόσβασης 
σε πληροφορίες που απαιτούνται για τη διαπίστωση των 
παραβάσεων αυτών επιβάλλεται πρόστιμο, σύμφωνα 
με τις παρ. 4 και 5. Αν ο κατασκευαστής, αντιπρόσωπος 
του κατασκευαστή, εισαγωγέας ή διανομέας υποπέσει 
εκ νέου στις ίδιες πράξεις ή παραλείψεις του προηγού-
μενου εδαφίου επιβάλλεται νέο πρόστιμο πενταπλάσιο 
της αξίας του ήδη επιβληθέντος.
3. Σε κατασκευαστή που εκδίδει πιστοποιητικά συμ-
μόρφωσης για έγκριση τύπου οχήματος που εκδόθηκαν 
κατά παράβαση των ευρωπαϊκών και εθνικών διατάξε-
ων ή με τη μη νόμιμη χρήση συστημάτων αναστολής, 
επιβάλλεται πρόστιμο ανά όχημα που τέθηκε σε κυκλο-
φορία βάσει των παραπάνω πιστοποιητικών συμμόρ-
φωσης, ποσού ίσου με την τιμή κτήσης του οχήματος, 
εφόσον το όχημα έχει τεθεί σε κυκλοφορία κατά τα προ-
ηγούμενα τρία (3) έτη. Για οχήματα που έχουν τεθεί σε 
κυκλοφορία προ των τριών (3) προηγούμενων ετών το 
ποσό του προστίμου ανά όχημα μειώνεται κατά πέντε 
τοις εκατό (5%) για κάθε έτος πέραν των τριών (3) από 
τη θέση σε κυκλοφορία του οχήματος και με ανώτατο 
ποσοστό μείωσης το εξήντα τοις εκατό (60%).
4. α) Τα πρόστιμα και οι κατηγοριοποιήσεις των 
παρ. 1α, 2 και 6 επιβάλλονται διακριτά ανά παράβαση 
ως εξής:
αα) πρόστιμο ίσο τουλάχιστον με το επτακοσιαπλάσιο 
(700πλάσιο) και έως το χιλιαπλάσιο (1.000πλάσιο) του 
παράβολου για την έκδοση της έγκρισης, αν από την 
παράβαση μπορεί να δημιουργηθεί κίνδυνος θανάτου 
ή τραυματισμού, βλάβης στην περιουσία του χρήστη 
ή τρίτου,
ββ) πρόστιμο ίσο τουλάχιστον με το τετρακοσιαπλάσιο 
(400πλάσιο) και έως το επτακοσιαπλάσιο (700πλάσιο) 
του παράβολου για την έκδοση της έγκρισης, αν από 
την παράβαση μπορεί να προκληθεί ζημία του περιβάλ-
λοντος,
γγ) πρόστιμο ίσο τουλάχιστον με το εκατονταπλάσιο 
(100πλάσιο) και έως το τετρακοσιαπλάσιο (400πλάσιο) 
του παράβολου για την έκδοση της έγκρισης, αν από 
την παράβαση μπορεί να προκληθεί ζημία του οδικού 
δικτύου ή παραβιάζεται η νομοθεσία έκδοσης έγκρισης 
τύπου.
β) Για την επιβολή του προστίμου σε κάθε συγκεκρι-
μένη περίπτωση λαμβάνεται υπόψη και ο αριθμός των 
οχημάτων, συστημάτων χωριστών τεχνικών μονάδων, 
μηχανικών μερών ή χωριστών τεχνικών μονάδων που 
πωλήθηκαν ή διατέθηκαν προς πώληση.
γ) Οι διοικητικές κυρώσεις της περ. β’ της παρ. 1 επι-
βάλλονται διακριτά ανά παράβαση.γα. Οι παραβάσεις των απαιτήσεων που προβλέπονται 
για τον ορισμό της Τεχνικής Υπηρεσίας και της απόφα-σης ορισμού της κατηγοριοποιούνται ως εξής:
i. Παραβάσεις των απαιτήσεων που αφορούν:- στην ανεξαρτησία των Τεχνικών Υπηρεσιών,- σε θέματα σχετικά με τις θυγατρικές και τους υπερ-
γολάβους των Τεχνικών Υπηρεσιών,
- σε θέματα σχετικά με την αξιολόγηση και τον ορισμό 
των Τεχνικών Υπηρεσιών,
- σε θέματα σχετικά με τις αλλαγές και την ανανέωση 
του ορισμού των Τεχνικών Υπηρεσιών,
- σε θέματα σχετικά με την παρακολούθηση των Τε-
χνικών Υπηρεσιών.
ii. Παραβάσεις των απαιτήσεων που αφορούν:- την επάρκεια των Τεχνικών Υπηρεσιών,
- την ορθότητα της μεθοδολογίας δοκιμών και ελέγχου 
και την ορθότητα των αποτελεσμάτων των δοκιμών των 
Τεχνικών Υπηρεσιών.
iii. Άρνηση, παρεμπόδιση, αδικαιολόγητη καθυστέ-
ρηση παροχής πληροφόρησης και συνεργασίας με την 
Εγκριτική Αρχή κατά τη διερεύνηση θεμάτων που σχε-
τίζονται με τη λειτουργία και τους ελέγχους της Τεχνικής 
Υπηρεσίας.
γβ. Οι διοικητικές κυρώσεις κατηγοριοποιούνται ως 
εξής:
i. πρόστιμο από πεντακόσια (500) έως χίλια (1.000) 
ευρώ. Αν διαπιστωθούν περισσότερες παραβάσεις, το 
ανώτατο ύψος του συνολικού προστίμου μπορεί να 
ανέλθει έως το ποσό των είκοσι χιλιάδων (20.000) ευρώ,
ii. αναστολή του ορισμού του φορέα από δέκα (10) 
ημέρες έως και έναν (1) χρόνο.
Σε περίπτωση υποτροπής μέσα σε ένα (1) έτος από την 
προηγούμενη παραβίαση επιβάλλεται διπλάσια ποινή 
και σε νέα υποτροπή εντός του έτους από την προηγού-
μενη επιβάλλεται τριπλάσια ποινή.
Για την παράβαση της κατηγορίας του στοιχείου iii) 
της περ. γα’ , αναστέλλεται ο ορισμός της για τριάντα 
(30) ημέρες. Σε περίπτωση υποτροπής μέσα σε ένα έτος 
από την προηγούμενη παραβίαση επιβάλλεται διπλά-
σια ποινή και σε νέα υποτροπή εντός του έτους από 
την προηγούμενη ακυρώνεται ο ορισμός της τεχνικής 
υπηρεσίας.
Εκτός των ανωτέρω διοικητικών κυρώσεων ο ορισμός 
της τεχνικής υπηρεσίας αναστέλλεται μέχρι ικανοποίη-
σης εκ μέρους της, όλων των απαιτήσεων που αφορούν 
τον ορισμό της.
5. Για τη διαπίστωση των παραβάσεων των περ. α’ και 
β’ της παρ. 1 και των παρ. 2, 3 και 6 συντάσσεται έκθεση 
διαπίστωσης παράβασης από την αρμόδια υπηρεσία του 
Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, η οποία υπο-
γράφεται και από τον Γενικό Διευθυντή Οχημάτων και 
Εγκαταστάσεων του Υπουργείου και κοινοποιείται στον καθ’ ου με κλήση σε ακρόαση εντός δέκα (10) ημερών. 
Ο καθ’ ου μπορεί να ζητήσει και να λάβει προθεσμία έως 
είκοσι (20) ημέρες για να εκθέσει τις απόψεις του επί της 
ανωτέρω έκθεσης.
Μετά την υποβολή των απόψεων του καθ’ ου και εφό-
σον αυτές κριθούν βάσιμες, διαγράφεται η παράβαση και 
δεν επιβάλλεται η, κατά περίπτωση παράβασης, κύρωση. 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5133 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
Στην περίπτωση όμως, που οι απόψεις του καθ’ ου δεν 
κριθούν βάσιμες και απορριφθούν ή δεν υποβληθούν 
ή υποβληθούν μετά την πάροδο των ως άνω τιθέμενων 
προθεσμιών, εκδίδεται απόφαση του αρμοδίου οργά-
νου του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών για την 
επιβολή του προστίμου με ειδική αιτιολογία, βάσει της 
ανωτέρω έκθεσης διαπίστωσης παράβασης και ακολου-
θείται η διαδικασία που ορίζεται στην κοινή υπουργική 
απόφαση της παρ. 8, για τη βεβαίωση και είσπραξη της προβλεπόμενης, για αυτή, κύρωση.
6. Σε περίπτωση που οχήματα που κυκλοφορούν στην 
Ελληνική Επικράτεια, είτε συστήματά τους είτε μηχανικά 
μέρη τους ή χωριστές τεχνικές μονάδες που υπόκεινται σε έγκριση, δεν είναι σύμφωνα με την έγκριση τύπου ή 
έχουν υποβληθεί γι’ αυτά ψευδείς δηλώσεις στο πλαί-
σιο των διαδικασιών έγκρισης ή των διαδικασιών που 
οδηγούν σε ανάκληση έγκρισης τύπου ή έχουν δηλωθεί 
για αυτά παραποιημένα αποτελέσματα δοκιμών για την 
έγκριση τύπου ή τη συμμόρφωση εν χρήσει ή έχουν απο-
κρυφθεί γι’ αυτά στοιχεία ή τεχνικές προδιαγραφές που μπορεί να οδηγήσουν στην ανάκληση ή την απόσυρση της έγκρισης τύπου ή έχουν χρησιμοποιηθεί ελαττωμα-
τικές συσκευές ή συστήματα αναστολής για την έκδοση 
έγκρισης ή τη διατήρηση σε ισχύ αυτής, επιβάλλονται 
στον κατασκευαστή, αντιπρόσωπο του κατασκευαστή, 
εισαγωγέα ή διανομέα που τα διαθέτει στην αγορά πρό-
στιμα σύμφωνα με τις παρ. 4 και 5.
7. Τα πρόστιμα του παρόντος που αφορούν:
α) στην παράβαση των περ. α’ και β’ της παρ. 1 καταβάλ-
λονται υπέρ του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών 
και χρησιμοποιούνται για τη λειτουργία, τον εξοπλισμό και τη συντήρηση του εργαστηρίου ανάλυσης καυσαε-
ρίων του υπόψιν Υπουργείου, για τις ανάγκες λειτουργίας 
της εθνικής «εγκριτικής αρχής» αυτοκινήτων οχημάτων 
που αναφέρεται στον Κανονισμό αριθμ. 168/2013/EE 
του Ευρωπαϊκού Κοινoβουλίου και του Συμβουλίου, της 
15 Ιανουαρίου 2013, για την έγκριση και την εποπτεία 
της αγοράς δίκυκλων ή τρίκυκλων οχημάτων και τετρά-
κυκλων (L 60) και στον Κανονισμό αριθμ. 858/2018/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και του Συμβουλίου της 
30ης Μαΐου 2018, για την έγκριση και την εποπτεία της 
αγοράς μηχανοκίνητων οχημάτων και των ρυμουλκου-
μένων τους και των συστημάτων, κατασκευαστικών στοι-
χείων και χωριστών τεχνικών μονάδων που προορίζονται 
για τα οχήματα αυτά, για την τροποποίηση των Κανονι-σμών (ΕΚ) αριθμ. 715/2007 και (ΕΚ) αριθμ. 595/2009 και για την κατάργηση της Οδηγίας 2007/46/ΕΚ, καθώς και για την ενίσχυση των μέσων μαζικής μεταφοράς,
β) στις παραβάσεις των παρ. 2, 3 και 6, καταβάλλονται 
υπέρ του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών και 
χρησιμοποιούνται για τη λειτουργία, τον εξοπλισμό και τη συντήρηση του εργαστηρίου ανάλυσης καυσαερίων 
του υπουργείου, για τις ανάγκες λειτουργίας της εθνικής 
«εποπτικής αρχής» της εγχώριας αγοράς αυτοκινήτων 
οχημάτων και των εξαρτημάτων τους, που αναφέρεται 
στον Κανονισμό 168/2013/ΕΕ, (L 60) και στον Κανονισμό 
858/2018/ΕΕ (L 151), καθώς και για την ενίσχυση των 
μέσων μαζικής μεταφοράς.
8. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και 
Υποδομών και Μεταφορών:
α. Καθορίζονται η διαδικασία επιβολής της διοικητικής 
κύρωσης της αναστολής ή ακύρωσης του ορισμού της Τεχνικής Υπηρεσίας και το όργανο επιβολής της.
β. Κατηγοριοποιούνται τα ανωτέρω πρόστιμα, καθο-
ρίζονται η διαδικασία επιβολής, τα όργανα και η διαδι-
κασία είσπραξής τους.
γ. Μπορεί να αναπροσαρμόζονται τα ποσά των προστί-
μων και να ρυθμίζεται κάθε θέμα σχετικό με την εφαρ-μογή του παρόντος.»
Άρθρο 60
Κωδικοί κοινού λεξιλογίου για τις δημόσιες συμβάσεις (CPV) - Τροποποίηση του πίνακα 1 του άρθρου 38 του ν. 4710/2020
Στο άρθρο 38 του ν. 4710/2020 (Α’ 142) διορθώνεται 
ο πίνακας 1 «Κωδικοί κοινού λεξιλογίου για τις δημόσιες 
συμβάσεις (CPV) για υπηρεσίες που αναφέρονται στο 
άρθρο 66 παρ. 1 στοιχείο γ)» του Παραρτήματος του 
άρθρου 71 του ν. 3982/2011 (Α’ 143), ως εξής:

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5134 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
Άρθρο 61
Μητρώο Εποπτών Κ.Τ.Ε.Ο.
1. Στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών καταρ-
τίζεται και τηρείται Μητρώο Εποπτών Κ.Τ.Ε.Ο. για τις 
ανάγκες της κεντρικής εξ αποστάσεως εποπτείας και 
ελέγχου της τήρησης των:
α) όρων και προϋποθέσεων βάσει των οποίων χο-
ρηγήθηκε η άδεια λειτουργίας ή η βεβαίωση νόμιμης 
λειτουργίας των Κέντρων Τεχνικού Ελέγχου Οχημάτων 
(Κ.Τ.Ε.Ο.) και
β) κείμενων διατάξεων επί των διενεργούμενων στις 
εν λόγω οικονομικές δραστηριότητες τεχνικών ελέγχων 
οχημάτων.
2. Στο Μητρώο δύνανται να εγγραφούν διπλωματού-
χοι και τεχνολόγοι Μηχανολόγοι Μηχανικοί και άλλες 
ειδικότητες με συναφή επαγγελματικά δικαιώματα, που 
διαθέτουν τη σχετική άδεια άσκησης επαγγέλματος, 
μετά από αίτησή τους και κατόπιν ειδικής πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, που λαμβάνει την απαιτούμενη δημο-σιότητα σε έντυπη και ηλεκτρονική μορφή και η οποία 
προσδιορίζει τα απαιτούμενα τυπικά και ουσιαστικά 
προσόντα των συμμετεχόντων, τους ειδικότερους όρους 
και τις προϋποθέσεις ένταξής τους στο Μητρώο και τον τρόπο επιλογής των οργάνων αξιολόγησής τους, ώστε να τηρούνται η αξιοκρατία και η διαφάνεια.
Για την ένταξή τους στο Μητρώο οι υποψήφιοι οφεί-
λουν να ολοκληρώσουν επιτυχώς ειδικά επιμορφωτικά προγράμματα κατάρτισης.
3. Οι επόπτες - μέλη του Μητρώου Εποπτών Κ.Τ.Ε.Ο. 
λαμβάνουν αποζημίωση για τη συμμετοχή τους στην 
εποπτεία των Κ.Τ.Ε.Ο.
4. Τα προσωπικά δεδομένα των μελών του Μητρώου 
Εποπτών που τυγχάνουν επεξεργασίας, τηρούνται σε 
ειδική βάση δεδομένων του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 679/2016 
(Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων) και 
τον ν. 4624/2019 (Α’ 137), για την προστασία των φυ-
σικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων 
προσωπικού χαρακτήρα. Τα δεδομένα των μελών τη-
ρούνται για όσο χρόνο το μέλος είναι εγγεγραμμένο στο 
Μητρώο και για χρονικό διάστημα πέντε (5) ετών από 
τη διαγραφή του από αυτό για οποιονδήποτε λόγο. Τα προσωπικά δεδομένα διαγράφονται μετά το πέρας του ανωτέρω χρονικού διαστήματος, εκτός εάν έχει εκκινή-
σει οποιαδήποτε διοικητική ή πειθαρχική ή δικαστική 
διαδικασία, οπότε το υλικό διατηρείται μέχρι το πέρας των εν λόγω διαδικασιών, με τη λήψη των κατάλληλων 
τεχνικών και οργανωτικών μέτρων για την ασφάλεια 
της επεξεργασίας. Το Υπουργείο Υποδομών και Μετα-
φορών είναι ο Υπεύθυνος Επεξεργασίας των εν λόγω 
δεδομένων.
Άρθρο 62
Ανακατασκευή οικοδομών στον Δήμο Ληξουρίου - Τροποποίηση του άρθρου 43 του ν. 4305/2014
Στο άρθρο 43 του ν. 4305/2014 (Α’ 237), ως προς την 
ανακατασκευή ή επισκευή των εργατικών κατοικιών του Δήμου Ληξουρίου, οι οποίες υπέστησαν ζημιές από 
τους σεισμούς της 26ης Ιανουαρίου 2014 και της 3ης 
Φεβρουαρίου 2014, προστίθεται παρ. 7, ως εξής:
«7. α. Οι προηγούμενες διατάξεις ισχύουν κατά παρέκ-
κλιση κάθε άλλης διάταξης όσον αφορά στο ύψος των 
οικοδομών που έχουν χαρακτηρισθεί ως κατεδαφιστέες, 
το οποίο δύναται να ανέρχεται έως τρεις (3) ορόφους 
σε ανακατασκευή της αρχικής ομοίως τριώροφης οι-
κοδομής, τον συντελεστή δόμησης και την κάλυψη του 
οικοπέδου. Κατά τα λοιπά εφαρμόζεται το από 8.2.1979 
π.δ. (Δ’ 130).
β. Κατά την ανακατασκευή των εργατικών κατοικιών 
του οικισμού «Ληξούρι Ι» και «Ληξούρι ΙΒ» δύνανται να 
ανασχεδιαστούν και να μεταβληθούν οι κοινόχρηστοι 
χώροι των κτιρίων με την προσθήκη κοινόχρηστων ανελ-
κυστήρων καθ’ υπέρβαση του περιγράμματος των υφι-
σταμένων κτιρίων και των όρων δόμησης που ισχύουν.»
Άρθρο 63Εξουσιοδοτικές διατάξ εις του Κεφαλαίου Γ’
1. Με αποφάσεις του Υπουργού Υποδομών και Μετα-
φορών δύναται να καθορίζονται κατηγορίες φυσικών ή νομικών προσώπων, όπως Ν.Π.Δ.Δ., Ν.Π.Ι.Δ., (σωματεία, 
μη κερδοσκοπικές οργανώσεις, σύλλογοι, επιχειρήσεις) 
στα οποία δίδεται το δικαίωμα θέσης σε κυκλοφορία 
και ταξινόμησης λεωφορείων ιδιωτικής χρήσης αυτο-
κινήτων για τη μεταφορά προσώπων που έχουν άμεση 
σχέση με το επιτελούμενο από αυτά έργο ή για την εξυ-
πηρέτηση μεταφοράς του προσωπικού, προς και από 
τις εγκαταστάσεις αυτών. Με τις ίδιες αποφάσεις καθο-
ρίζονται οι προϋποθέσεις, η διαδικασία, καθώς και κάθε 
άλλη σχετική λεπτομέρεια.
2. Με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μετα-
φορών καθορίζονται ο τρόπος εισαγωγής των στοιχείων 
στο Μ.Ε.Μ.Ο. του άρθρου 51, καθώς και κάθε άλλη ανα-γκαία λεπτομέρεια. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και Μεταφορών και Ψηφιακής Διακυβέρνη-
σης δύναται να ρυθμίζεται η αναγκαία διαλειτουργικό-
τητα του Μητρώου με λοιπά πληροφοριακά συστήματα 
των φορέων του δημοσίου τομέα.
3. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και 
Υποδομών και Μεταφορών καθορίζονται η κατηγοριο-ποίηση των παραβάσεων και των επιβαλλόμενων διοι-
κητικών προστίμων της παρ. 4 του άρθρου 51, ο τρόπος 
επιβολής αυτών, καθώς και κάθε άλλη σχετική αναγκαία 
λεπτομέρεια.
4. Με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφο-
ρών ορίζονται πιστοποιημένοι φορείς, νομικά ή φυσικά 
πρόσωπα, προκειμένου να συνεπικουρούν την αρμόδια 
Υπηρεσία της παρ. 5 του άρθρου 51 στη διενέργεια των ελέγχων αυτής, καθώς και κάθε άλλη σχετική λεπτομέ-
ρεια.
5. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Παιδείας και 
Θρησκευμάτων και Υποδομών και Μεταφορών καθο-
ρίζονται το περιεχόμενο των ειδικών επιμορφωτικών 
προγραμμάτων κατάρτισης, ο φορέας και ο τόπος διε-
ξαγωγής τους, η διάρκειά τους, τα τυπικά και ουσιαστικά 
προσόντα των διδασκόντων, η διαδικασία πιστοποίησης 
των υποψηφίων προς ένταξη στο Μητρώο Εποπτών του 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5135 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
άρθρου 61 μέσω γραπτών εξετάσεων, καθώς και κάθε 
άλλη σχετική αναγκαία λεπτομέρεια.
6. Με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Με-
ταφορών καθορίζονται: i) τα ελάχιστα προσόντα των 
Εποπτών που εγγράφονται στο Μητρώο του άρθρου 
61, ii) η διαδικασία και τα αρμόδια για την αξιολόγη-
ση και επιλογή των υποψηφίων όργανα, iii) ο τρόπος 
κατάρτισης και τήρησης του Μητρώου και η αρμόδια 
προς τούτο Υπηρεσία, iv) η διαδικασία και το αρμόδιο 
όργανο για τον ορισμό των Εποπτών και για την επιλογή 
αυτών προκειμένου να συμμετάσχουν σε ελέγχους, v) 
τα κωλύματα, ασυμβίβαστα, οι ειδικές προϋποθέσεις 
ένταξης και παραμονής και ο τρόπος αποβολής από το 
Μητρώο, vi) η διαδικασία, οι όροι και οι προϋποθέσεις εκτέλεσης της εποπτείας και του ελέγχου της τήρησης 
των όρων και προϋποθέσεων βάσει των οποίων χο-
ρηγήθηκε η άδεια λειτουργίας ή η βεβαίωση νόμιμης 
λειτουργίας των Κέντρων Τεχνικού Ελέγχου Οχημάτων 
(Κ.Τ.Ε.Ο.), της εποπτείας τήρησης των κείμενων διατά-ξεων επί των διενεργούμενων στις εν λόγω οικονομι-
κές δραστηριότητες τεχνικών ελέγχων οχημάτων, vii) 
τα ειδικότερα τεχνικά και οργανωτικά μέτρα για την 
ασφάλεια της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού 
χαρακτήρα, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα. Με κοι-
νή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και Μεταφορών 
και Ψηφιακής Διακυβέρνησης δύναται να ρυθμίζονται 
η αναγκαία διαλειτουργικότητα του Μητρώου με λοιπά 
πληροφοριακά συστήματα των φορέων του δημοσίου 
τομέα.
7. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και 
Μεταφορών και Οικονομικών καθορίζονται το ύψος της 
αποζημίωσης των εποπτών Κ.Τ.Ε.Ο. του άρθρου 61, η 
διαδικασία και ο τρόπος καταβολής αυτής, καθώς και ο ελάχιστος αριθμός ελέγχων ανά Επόπτη.
8. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και 
Μεταφορών και Οικονομικών δύναται να αναθεωρείται 
το ποσό της αποζημίωσης που λαμβάνουν οι επόπτες 
της παρ. 2 του άρθρου 61.
Άρθρο 64
Καταργούμενες διατάξεις του Κεφαλαίου Γ’
Από την έναρξη ισχύος του παρόντος, καταργούνται:
α. Η παρ. 6 του άρθρου 10 του ν. 2898/2001 (Α’ 71).β. Οι παρ. 4 έως και 8 του άρθρου 48 του ν. 4313/2014 
(Α’ 261).
γ. Η περ.  ε’ των παρ.  1 και 2 του άρθρου 72 του 
ν. 4530/2018 (Α’ 59).
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’
ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ 
ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ
Άρθρο 65
Παράταση διάρκειας ισχύος σύμβασης Υποχρέωσης Δημόσιας Υπηρεσίας (ΥΔΥ) - 
Τροποποίηση του άρθρου 12 του ν. 3891/2010
Στην παρ. 6.ε. του άρθρου 12 του ν. 3891/2010 (Α’ 188) 
προστίθενται εδάφια δεύτερο και τρίτο και το άρθρο 12 
διαμορφώνεται ως εξής:«Άρθρο 12
Ανάθεση Υποχρεώσεων Δημόσιας Υπηρεσίας (ΥΔΥ)
1. Σε περίπτωση που δεν υποβάλλονται αιτήματα στον 
Διαχειριστή Υποδομής από σιδηροδρομικές επιχειρήσεις 
για τη διενέργεια επιβατικού δρομολογίου ή τα αιτήματα 
που έχουν υποβληθεί δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες 
περιφερειακής εξυπηρέτησης των επιβατικών σιδηρο-
δρομικών μεταφορών, είναι δυνατή η σύναψη σύμβασης 
με την οποία ανατίθεται η εκτέλεση σιδηροδρομικού 
επιβατικού δρομολογίου ως Υποχρέωση Δημόσιας Υπη-
ρεσίας (ΥΔΥ).
2. Με απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Υπο-
δομών και Μεταφορών, που δημοσιεύεται στην Εφη-
μερίδα της Κυβερνήσεως δύναται να εξειδικεύεται η 
διαδικασία διαγωνισμού, το περιεχόμενο, τα απαιτού-
μενα δικαιολογητικά, οι τεχνικοί και οικονομικοί όροι, ο τρόπος υπολογισμού της αντιστάθμισης και κάθε απα-
ραίτητη λεπτομέρεια για τη σύναψη συμβάσεων ΥΔΥ 
στις επιβατικές σιδηροδρομικές μεταφορές.
3. Οι λογαριασμοί που αντιστοιχούν σε καθεμία από τις 
άνω υποχρεώσεις δημόσιας υπηρεσίας είναι ξεχωριστοί 
και τα αντίστοιχα στοιχεία του ισολογισμού κατανέμο-
νται, σύμφωνα με τους παραδεδεγμένους λογιστικούς 
κανόνες. Οι δαπάνες που αντιστοιχούν σε καθεμία από 
τις ως άνω ΥΔΥ ισοσκελίζονται από τα έσοδα εκμετάλλευ-
σης και από τις καταβολές δυνάμει της σύμβασης ΥΔΥ, 
χωρίς να είναι δυνατή η μεταφορά πόρων από ή προς 
άλλον τομέα της δραστηριότητας της σιδηροδρομικής 
επιχείρησης. Τα προαναφερόμενα στοιχεία ισολογισμού 
σχετικά με τις συμβάσεις ΥΔΥ μπορούν να εξειδικεύονται 
περαιτέρω με απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και 
Υποδομών και Μεταφορών.
4. Για τους σκοπούς της πρώτης εφαρμογής των διατά-
ξεων της παρ. 1 του παρόντος άρθρου, οι αρμόδιες υπη-
ρεσίες προβαίνουν στην κατάλληλη προεργασία ώστε 
να καταστεί δυνατή η υπογραφή συμβάσεων ανάθεσης 
ΥΔΥ έως την 31.12.2010.
5. Το συνολικό ποσό αποζημιώσεων για ΥΔΥ στις επι-
βατικές σιδηροδρομικές μεταφορές δεν μπορεί να υπερ-
βαίνει το ποσό των πενήντα εκατομμυρίων (50.000.000) 
ευρώ ετησίως για τα έτη 2011, 2012 και 2013 και προ-
καταβάλλεται ανά μήνα. Φόροι, εισφορές υπέρ τρίτων 
και κρατήσεις για οποιαδήποτε αιτία που σχετίζεται με 
την αποζημίωση του προηγούμενου εδαφίου, πλην του 
οικείου φόρου εισοδήματος, βαρύνουν το Ελληνικό Δη-
μόσιο. Μετά τη χρονική περίοδο που αναφέρεται στο 
πρώτο εδάφιο, το επίπεδο του συνολικού ετήσιου πο-
σού αποζημιώσεων για ΥΔΥ θα συμφωνεί πλήρως με 
την ελληνική και κοινοτική νομοθεσία για τις κρατικές 
ενισχύσεις και τον έλεγχο και εκτέλεση των δημοσιονο-
μικών του Κράτους.
6.α. Η παροχή υπηρεσιών ΥΔΥ στις επιβατικές σιδηρο-
δρομικές μεταφορές για τα έτη 2015 έως και 2020 ανα-τίθεται στην εταιρεία ΤΡΑΙΝΟΣΕ Α.Ε. Το συνολικό ποσό 
αποζημιώσεων της ΤΡΑΙΝΟΣΕ από το Δημόσιο για την 
εκτέλεση υπηρεσιών ΥΔΥ δεν μπ ορεί να υπερβεί το ποσό 
των πενήντα εκατομμυρίων (50.000.000) ευρώ ετησίως 
για τα έτη 2015 έως 2020. Φόροι, εισφορές υπέρ τρίτων 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5136 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
και κρατήσεις για οποιαδήποτε αιτία που σχετίζεται με 
την αποζημίωση του προηγούμενου εδαφίου, πλην του 
οικείου φόρου εισοδήματος, βαρύνουν το Ελληνικό Δη-
μόσιο.
6.β. Εξαιρετικά για το έτος 2014, η παροχή υπηρεσιών 
ΥΔΥ από την ΤΡΑΙΝΟΣΕ, διενεργείται, σύμφωνα με τις 
προβλέψεις της, από 23.7.2012, υπογραφείσας σύμβα-σης μεταξύ Ελληνικού Δημοσίου και ΤΡΑΙΝΟΣΕ για την 
παροχή υπηρεσιών ΥΔΥ τα έτη 2011-2013, η διάρκεια 
της οποίας παρατείνεται μέχρι τις 31.12.2014.
6.γ. Η παροχή υπηρεσιών ΥΔΥ από την ΤΡΑΙΝΟΣΕ 
για τα έτη 2016 έως και 2020, διενεργείται, σύμφωνα 
με τις προβλέψεις σύμβασης που υπογράφεται μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου εκπροσωπουμένου από τους 
Υπουργούς Οικονομικών και Υποδομών και Μεταφορών 
και της ΤΡΑΙΝΟΣΕ με την οποία ορίζεται μεταξύ άλλων 
το εύρος των παρεχόμενων υπηρεσιών, τα δρομολό-
για που καλύπτονται από τη σύμβαση, η μεθοδολογία 
υπολογισμού της αποζημίωσης της ΤΡΑΙΝΟΣΕ, ο τρόπος 
παρακολούθησης της εκτέλεσης της σύμβασης, οι μηχα-
νισμοί ελέγχου και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
6.δ. Με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Με-
ταφορών καθορίζονται οι απαιτούμενοι όροι, προϋπο-
θέσεις, διαδικασίες και ενέργειες των εμπλεκόμενων 
φορέων για την ανάπτυξη και λειτουργία κατάλληλου 
πληροφοριακού συστήματος παρακολούθησης εκτέλε-
σης της σύμβασης παροχ ής σιδηροδρομικών υπηρεσιών 
ΥΔΥ, οι διαδικασίες συλλογής δεδομένων, στοιχείων και 
πληροφοριών, οι μηχανισμοί ελέγχου, οι ρήτρες ορθής 
λειτουργίας και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
6.ε. Από 1.1.2021 η παροχή υπηρεσιών ΥΔΥ στις επι-
βατικές σιδηροδρομικές μεταφορές, ανατίθεται από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, σύμφωνα με τις 
διατάξεις του άρθρου 5 του Κανονισμού (ΕΚ) 1370/2007 
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Οκτωβρίου 2007 (L 315), όπως τροποποιήθηκε με τον Κανονισμό Ε.Κ.2338/16 του Ευρωπαϊκού Κοινοβου-
λίου και του Συμβουλίου της 14ης Δεκεμβρίου 2016 
(L 354).
Παρατείνεται έως 31.12.2021 η διάρκεια ισχύος της 
από 17.12.2015 συμβάσεως ΥΔΥ. Η ισχύς της παρούσας αρχίζει από την 01.01.2021.
7. Κατά την εκτέλεση των συμβάσεων παροχής δημό-
σιας υπηρεσίας επιβατικών σιδηροδρομικών μεταφο-
ρών το Δημόσιο δύναται να επιτρέπει εκχώρηση απαι-
τήσεων των Παρόχων από τις συμβάσεις αυτές μέσω 
σύναψης ειδικότερων συμφωνιών μεταξύ των Παρόχων, 
ως εκχωρητών, και το Δημόσιο, τον ΟΣΕ Α.Ε. ή τη Γ ΑΙΑ-ΟΣΕ Α.Ε. ως εκδοχέων, για την εξόφληση οφειλών προς 
τους ανωτέρω φορείς, όπως μισθώματα από συμβάσεις 
μίσθωσης μονάδων τροχαίου υλικού ή αμοιβών για πα-ροχή υπηρεσιών συντήρησης τροχαίου υλικού ή άλλων υπηρεσιών.»
Άρθρο 66
Έκδοση βιβλίων θεωρη τικής εκπαίδευσης 
υποψηφίων οδηγών
1. Ανατίθεται στο Ίδρυμα Ευγενίδου η αρμοδιότητα για 
τη συγγραφή και έκδοση των βιβλίων θεωρητικής εκπαί-δευσης υποψηφίων οδηγών όλων των κατηγοριών οχη-
μάτων, συμπεριλαμβανομένων των βιβλίων για την εκ-
παίδευση και εξέταση για τη χορήγηση Πιστοποιητικών 
Επαγγελματικής Ικανότητας (Π.Ε.Ι.) οδηγών φορτηγών 
και λεωφορείων. Η ευθύνη για τη συγγραφή, γλωσσική 
επιμέλεια και έκδοση των βιβλίων αυτών ανατίθεται στην 
Επιτροπή Εκδόσεων του Ιδρύματος Ευγενίδου.
2. Τα βιβλία της παρ. 1 διατίθενται από το Ίδρυμα Ευ-
γενίδου σε τιμή κόστους. Η σχετική δαπάνη βαρύνει τις 
πιστώσεις του τακτικού προϋπολογισμού του Υπουργεί-
ου Υποδομών και Μεταφορών.
3. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και 
Μεταφορών και Οικονομικών καθορίζονται οι όροι έκ-
δοσης και διάθεσης των ανωτέρω βιβλίων, καθώς και 
αποζημίωσης των συγγραφέων τους.
Άρθρο 67
Θέματα συμβάσεων προμήθειας εταιρειών Αστικών Συγκοινωνιών Αθηνών και Θεσσαλονίκης, λόγω κορωνοΐού COVID-19
Εφόσον εξακολουθεί να υφίσταται κίνδυνος διάδο-
σης του κορωνοΐού COVID-19 και πάντως όχι πέραν της 
30ής.9.2021, οι δημόσιες επιχειρήσεις που εδρεύουν 
στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη και παρέχουν συγκοι-
νωνιακό έργο, δύνανται κατά παρέκκλιση κάθε σχετικής 
διάταξης της εθνικής νομοθεσίας περί δημοσίων συμβά-
σεων, να προβαίνουν στην ανάθεση συμβάσεων με προ-
σφυγή στη διαδικασία του άρθρου 269 του ν. 4412/2016 
(Α’ 147) με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσί-
ευση, με σκοπό την προμήθεια συσκευών διασφάλισης της συνεχούς απολύμανσης του εσωτερικού ατμοσφαι-
ρικού αέρα των πάσης φύσεως μέσων εκτέλεσης συγκοι-
νωνιακού έργου, με δυνατότητα μεταφοράς επιβατών 
κατά τη λειτουργία των συσκευών, καθώς και συσκευ-
ών απολύμανσης στην περίοδο εκτός δρομολογίων των 
εσωτερικών επιφανειών των μέσων αυτών.
Για την ανάθεση της προμήθειας του προηγούμενου 
εδαφίου προσκαλούνται τρεις (3) τουλάχιστον υπο-
ψήφιοι προμηθευτές, οι οποίοι αποδεδειγμένα διαθέ-
τουν προϊόντα που πληρούν τις τεχνικές προδιαγρα-
φές, προκειμένου να υποβάλλουν την προσφορά τους 
εντός πέντε (5) εργάσιμων ημερών από την πρόσκλη-
ση. Αποκλειστικά κριτήρια επιλογής του αναδόχου, κατ’ 
εφαρμογή της παρ. 1, είναι η πλέον συμφέρουσα από 
οικονομική άποψη προσφορά βάσει τιμής και η επί ποινή 
αποκλεισμού εκτέλεση και παράδοση της προμήθειας 
εντός τριάντα (30) ημερών από την υπογραφή της σύμ-
βασης. Κατά της απόφασης ανάθεσης δεν επιτρέπεται 
η άσκηση της προδικαστικής προσφυγής του άρθρου 
362 του ν. 4412/2016, εφόσον η σύμβαση δεν υπερβαί-
νει τα κατώτερα όρια της περ. α’ του άρθρου 235 του 
ν. 4412/2016.
Άρθρο 68
Ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις μισθωμάτων του 
Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών
Δαπάνες μισθωμάτων και κοινοχρήστων κτιρίων 
στέγασης υπηρεσιών του Υπουργείου Υποδομών και 
Μεταφορών, έτους 2020, που δεν εξοφλήθηκαν, λόγω 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5137 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
ανεπάρκειας πιστώσεων, κατά το έτος γέννησης της 
υποχρέωσης, δύνανται να εκκαθαρισθούν, επιφυλασ-
σομένων των διατάξεων περί παραγραφής των σχετικών 
αξιώσεων, σε βάρος του εκτελούμενου προϋπολογισμού 
του εν λόγω φορέα του έτους 2021. Οι δαπάνες του προ-
ηγουμένου εδαφίου εκκαθαρίζονται κατά παρέκκλιση 
του π.δ. 80/2016 (Α’ 45) περί αναλήψεων υποχρεώσεων.
Άρθρο 69
Καταβολή αποδοχών Προέδρου και μελών της Επιτροπής Διερεύνησης Ατυχημάτων και Ασφάλειας Πτήσεων
Οι αποδοχές του Προέδρου και των μελών της Επιτρο-
πής Διερεύνησης Ατυχημάτων και Ασφάλειας Πτήσεων 
του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών έτους 2020, 
που δεν εξοφλήθηκαν λόγω ανεπάρκειας πιστώσεων, 
κατά το έτος 2020, δύνανται να εκκαθαρισθούν σε βά-
ρος του εκτελούμενου προϋπολογισμού του φορέα του 
έτους 2021. Οι δαπάνες του προηγουμένου εδαφίου εκ-
καθαρίζονται κατά παρέκκλιση του π.δ. 80/2016 (Α’ 145) 
περί αναλήψεων υποχρεώσεων.
ΜΕΡΟΣ Ε’
ΛΟΙΠΕΣ ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 70
Αναστολή ισχύος για τα νοσοκομεία και τις 
δομές πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας της 
παρ. 2 του άρθρου 5 του ν. 4736/2020
Αναστέλλεται έως την 3η.7.2021 για τα νοσοκομεία και 
τις πάσης φύσεως δομές παροχής υπηρεσιών υγείας η 
έναρξη ισχύος της παρ. 2 του άρθρου 5 του ν. 4736/2020 
(Α’ 200).
Άρθρο 71
Παράταση συμβάσεων καθαριότητας Πανεπιστημίου Πατρών
Συμβάσεις Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου προ-
σωπικού, που απασχολείται για τις ανάγκες καθαριότη-τας στο Πανεπιστήμιο Πατρών και οι οποίες έχουν λήξει από την 1η Μαρτίου 2021 ή πρόκειται να λήξουν μέχρι 
την 31η Μαρτίου 2021, παρατείνονται για λόγους δη-
μόσιας υγείας και ως προς όλες τις συνέπειές τους, έως 
τη σύναψη νέων συμβάσεων μετά την ολοκλήρωση των 
διαγωνιστικών διαδικασιών πρόσληψης που ήδη διενερ-
γούνται και πάντως όχι πέραν της 31ης Μαΐου 2021 για την κάλυψη των ανωτέρω αναγκών.
ΜΕΡΟΣ ΣΤ’
ΕΝΑΡΞΗ ΙΣΧΥΟΣ
Άρθρο 72
Έναρξη ισχύος
1. Οι διατάξεις του Κεφαλαίου Β’ του Μέρους Β’ τίθενται 
σε ισχύ εξήντα (60) ημέρες από την έναρξη ισχύος του 
παρόντος εκτός του άρθρου 29, το οποίο τίθεται σε ισχύ 
τρεις (3) μήνες από την έναρξη ισχύος του παρόντος.
2. To άρθρο 37 τίθεται σε ισχύ την 23η Μαΐου 2021.3. Οι λοιπές διατάξεις για τις οποίες δεν ορίζεται δια-
φορετικά ισχύουν από την έναρξη ισχύος του παρόντος.ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΜΕΡΟΥΣ Α’
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι
ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΑΝΑΦΟΡΑΣ ΚΥΚΛΟΥ Σ.Β.Α.Κ.
Το υπόδειγμα Αναφοράς Κύκλου Σ.Β.Α.Κ. συμπληρώ-
νεται με ευθύνη του Φορέα Εκπόνησης για την ακρίβεια 
των αναφερόμενων σε αυτή στοιχείων και περιλαμβά-
νει κατ’ ελάχιστον τις πληροφορίες που περιγράφονται στις ακόλουθες ενότητες και υποενότητες και οι οποίες 
ενσωματώνονται στο Σ.Β.Α.Κ. σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος.
ΦΑΣΗ Α’ - ΦΑΣΗ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ Σ.Β.Α.Κ.1. ΦΟΡΕΑΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣΑναφέρονται ο Φορέας Εκπόνησης του Σ.Β.Α.Κ. σύμ-
φωνα με την παρ. 3 του άρθρου 2 και οι προϋποθέσεις που πληροί για την κατάρτιση Σ.Β.Α.Κ. βάσει της παρ. 3 του άρθρου 1. Εφόσον πρόκειται για κατάρτιση ενιαίου 
Σ.Β.Α.Κ., αναφέρονται οι συμμετέχοντες ΟΤΑ και η μεταξύ 
τους συνεργασία σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 2. 
Προσδιορίζεται αν πρόκειται για την πρώτη έκδοση του 
Σ.Β.Α.Κ. ή την αναθεώρησή του.
2. ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓ ΑΣΙΑΣ2.1 Στελέχωση Ομάδας ΕργασίαςΕπισυνάπτεται η απόφαση συγκρότησης της Ομάδας 
Εργασίας και αναφέρονται, σύμφωνα με το άρθρο 5:
(α) τα στελέχη της Ομάδας Εργασίας, η ιδιότητά τους, ο 
φορέας, η υπηρεσία προέλευσής τους, και ο επικεφαλής 
της ομάδας εργασίας,
(β) στις περιπτώσεις περιοχών παρέμβασης της παρ. 3 
του άρθρου 1, το στέλεχος με εμπειρία σε συγκοινωνιακά 
θέματα και θέματα οδικής ασφάλειας,
(γ) στις περιπτώσεις περιοχών παρέμβασης της παρ. 3 
του άρθρου 5, οι εκπρόσωποι των συγκοινωνιακών φο-ρέων.
Οι φορείς εκπόνησης που ακολουθούν τα οριζόμενα 
στις περ. β’ της παρ. 1, α’ και β’ της παρ. 2 του άρθρου 13, 
συμπληρώνουν την υποενότητα 2.1 πλην των περ. β’και γ’ .
2.2 Πρόσκληση στις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουρ-
γείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, στην αρμόδια 
λιμενική αρχή και στον Φορέα Διοίκησης και Εκμετάλ-
λευσης του Λιμένα για συμμετοχή στην ομάδα εργασίας
Εφόσον η περιοχή παρέμβασης εμπίπτει στην παρ. 2 
του άρθρου 5, συμπληρώνονται ο αριθμός πρωτοκόλλου 
της πρόσκλησης και επισυνάπτεται αντίγραφό της.
3. ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑΣ3.1. Ιστοσελίδα αναφορικά με το Σ.Β.Α.Κ. που καταρ-
τίζεται
Συμπληρώνεται ο ενιαίος εντοπιστής πόρων (URL) 
της ιστοσελίδας της περ. ε’ του άρθρου 4 (ιστοσελίδα 
του Σ.Β.Α.Κ.) με ενεργό σύνδεσμο και περιγράφεται η 
δυνατότητα υποβολής σχολίων από τους πολίτες και τα εμπλεκόμενα μέρη.
3.2 Ψηφιακή προσβασιμότητα της ιστοσελίδας
Δηλώνεται ότι η ιστοσελίδα είναι προσβάσιμη στα άτο-
μα με αναπηρία σύμφωνα με τον ν. 4727/2020 (Α’ 184).
4. ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ4.1 Όρια περιοχής παρέμβασης του Σ.Β.Α.Κ.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5138 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
Περιγράφεται η περιοχή παρέμβασης της παρ. 2 του 
άρθρου 2 και ιδίως σε σχέση με τα διοικητικά όρια του ΟΤΑ και των όμορων ΟΤΑ. Επισυνάπτεται σχετικός χάρ-της όπου είναι ευκρινώς αποτυπωμένες τουλάχιστον οι ανωτέρω πληροφορίες και επισημαίνονται τα όρια της 
περιοχής παρέμβασης. Αναφέρονται η κατηγορία δή-
μου κατά τις διατάξεις του προγράμματος «Κλεισθένης 
Ι» (ν. 4555/2018, Α’ 133), και τα πληθυσμιακά στοιχεία 
της περιοχής.
4.2 Ζώνες λιμένα στην περιοχή παρέμβασηςΕφόσον η περιοχή παρέμβασης περιλαμβάνει ή γειτ-
νιάζει με ζώνη λιμένα, αναφέρεται ο φορέας διοίκησης 
και εκμετάλλευσης του λιμένα και η ζώνη αποτυπώνεται 
ευκρινώς στον χάρτη της παρ. 4.1.
5. ΔΙΚΤΥΟ ΦΟΡΕΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ
5.1. Δημόσια πρόσκληση για συμμετοχή στο Δίκτυο 
Φορέων
Αναφέρεται ο ενεργός σύνδεσμος της ιστοσελίδας του 
Σ.Β.Α.Κ. με αναρτημένη τη σχετική δημόσια πρόσκληση 
(περ. β’ της παρ. 1).
5.2. Προσκλήσεις συμμετοχής στο Δίκτυο Φορέων 
προς τους φορείς της παρ. 1 του άρθρου 6
Για τις περιπτώσεις της παρ. 1 του άρθρου 6 συμπλη-
ρώνονται οι αριθμοί πρωτοκόλλου των προσκλήσεων 
και επισυνάπτεται στην Αναφορά Κύκλου Σ.Β.Α.Κ. αντί-γραφό τους.
5.3 Υπογραφή Συμφώνου ΣυμμετοχήςΑναγράφεται λίστα των εμπλεκόμενων μερών του Δι-
κτύου Φορέων σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 5 του άρθρου 2 και την παρ. 1 του άρθρου 6. Αναφέρεται 
ο ενεργός σύνδεσμος της ιστοσελίδας του Σ.Β.Α.Κ. με 
αναρτημένο το Σύμφωνο Συμμετοχής της παρ. 7 του άρ-
θρου 2. Αναφέρονται τροποποιήσεις ως προς τη σύνθε-
ση του δικτύου φορέων κατά την κατάρτιση του Σ.Β.Α.Κ. 
και επισυνάπτεται στην Αναφορά Κύκλου Σ.Β.Α.Κ. αντί-γραφο του Συμφώνου Συμμετοχής.
6. ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ, ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΚΑΙ ΤΟΠΙ-
ΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ
6.1. Συγκέντρωση κειμένων και μελετών εθνικού, πε-
ριφερειακού και τοπικού επιπέδου
Αναγράφεται λίστα των στρατηγικών σχεδίων, κει-
μένων, μελετών και Σ.Β.Α.Κ. που λαμβάνονται υπόψη 
(περ. δ’ της παρ. 1 της Φάσης Προετοιμασίας του άρθρου 
7 και περ. δ’ , ε’ , στ’ και ζ’ της παρ. 2 του άρθρου 3).
6.2 Εξέταση πληρότητας δεδομένων
Επισυνάπτεται η εισήγηση της ομάδας εργασίας προς 
τον φορέα εκπόνησης για τη συμπλήρωση των διαθέσι-
μων δεδομένων ή την πληρότητα αυτών αναφορικά με την περιοχή παρέμβασης (περ. δ’ της παρ. 1 της Φάσης 
Προετοιμασίας του άρθρου 7).
ΦΑΣΗ Β’ - ΦΑΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σ.Β.Α.Κ.ΣΤΑΔΙΟ 1: ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΑΝΑΠΤΥ-
ΞΗΣ ΤΟΥ Σ.Β.Α.Κ.
1.1. Χρονοδιάγραμμα ανάπτυξης του Σ.Β.Α.Κ.
Περιγράφεται συνοπτικά το εκτιμώμενο χρονοδιά-
γραμμα του σχεδίου για τα επόμενα στάδια και εργασίες 
(περ. α’ της παρ. 2 της Φάσης Ανάπτυξης του άρθρου 7).
1.2. Σχέδιο συμμετοχής για την ενημέρωση και την 
ενεργοποίηση των πολιτών και των εμπλεκόμενων μερώνΠεριγράφεται συνοπτικά το σχέδιο συμμετοχής με 
τις προγραμματισμένες δράσεις (περ. α’ της παρ. 2 της 
Φάσης Ανάπτυξης του άρθρου 7). Αναφέρονται οι πραγ-
ματοποιηθείσες δράσεις.
1.3 Ανάρτηση παραδοτέου Σταδίου 1 στην ιστοσελίδα
Αναφέρεται ο ενεργός σύνδεσμος της ιστοσελίδας του 
Σ.Β.Α.Κ. με το αναρτημένο παραδοτέο (περ. α’ της παρ. 2 
της Φάσης Ανάπτυξης του άρθρου 7).
ΣΤΑΔΙΟ 2: ΑΝΑΛΥΣΗ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ 
ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΣΕΝΑΡΙΩΝ
2.1 Κύρια σημεία της πρώτης διαβούλευσης με τους 
πολίτες και τα εμπλεκόμενα μέρη
Αναφέρεται ο τρόπος της διαβούλευσης και της συμ-
μετοχής των πολιτών και εμπλεκόμενων μερών και περι-
γράφονται συνοπτικά τα πορίσματα της διαβούλευσης 
(περ. β’ της παρ. 2 της Φάσης Ανάπτυξης του άρθρου 7). Επισυνάπτονται οι σχετικές προσκλήσεις.
2.2 Αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης κινητι-
κότητας στην περιοχή παρέμβασης
Αναφέρονται και αναπτύσσονται συνοπτικά τα κύρια 
σημεία της έκθεσης αποτύπωσης υφιστάμενης κατά-
στασης (υποπερ. ββ’ της περ. β’ της παρ. 2 της Φάσης 
Ανάπτυξης του άρθρου 7) κατ’ ελάχιστον για τα κάτωθι:
α) δημόσια μέσα μεταφοράς,β) ήπιοι τρόποι μετακίνησης (πεζή, ποδήλατο),
γ) προσβασιμότητα, ασφάλεια και προστασία στο 
δίκτυο μεταφορών για το σύνολο των χρηστών, με μέ-ριμνα για τα άτομα με αναπηρία και τα εμποδιζόμενα άτομα,
δ) οδική ασφάλεια των χρηστών και ειδικότερα των 
ευάλωτων χρηστών της οδού,
ε) διαχείριση κυκλοφορίας των οχημάτων,
στ) χρήση ηλεκτροκίνησης και άλλων εναλλακτικών 
καυσίμων στον τομέα των μεταφορών,
ζ) διαχείριση της πρόσβασης των οχημάτων διανομής,
η) οργάνωση της στάθμευσης,θ) νέες τεχνολογίες στο σύστημα μεταφορών.
2.3 Εντοπισμός προβλημάτων στην περιοχή παρέμ-
βασης
Αναγράφονται σε λίστα και αναπτύσσονται περιληπτι-
κά (υποπερ. ββ’ της περ. β’ της παρ. 2 της Φάσης Ανάπτυ-
ξης του άρθρου 7).
2.4 Ανάδειξη ευκαιριών της περιοχής παρέμβασης
Αναγράφονται σε λίστα και αναπτύσσονται περιληπτι-
κά (υποπερ. ββ’ της περ. β’ της παρ. 2 Φάσης Ανάπτυξης του άρθρου 7).
2.5 Σενάρια για την κινητικότητα στην περιοχή παρέμ-
βασης
Περιγράφονται συνοπτικά τα σενάρια που εξετάστη-
καν (υποπερ. βγ’ της περ. β’ της παρ. 2 της Φάσης Ανά-πτυξης του άρθρου 7).
2.6 Ανάρτηση παραδοτέου Σταδίου 2 στην ιστοσελίδα
Αναφέρεται ο ενεργός σύνδεσμος της ιστοσελίδας του 
Σ.Β.Α.Κ. με το αναρτημένο παραδοτέο (περ. β’ της παρ. 2 
της Φάσης Ανάπτυξης του άρθρου 7).
ΣΤΑΔΙΟ 3: ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΚΟΙΝΟΥ 
ΟΡΑΜΑΤΟΣ, ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΣΤΟΧΩΝ
3.1. Επικοινωνία αρχικού κοινού οράματος και προ-
τεραιοτήτων
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5139 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
Περιγράφονται το αρχικό κοινό όραμα και οι προ-
τεραιότητες του Σ.Β.Α.Κ. και αναφέρεται ο ενεργός 
σύνδεσμος της ιστοσελίδας του Σ.Β.Α.Κ. με την ανάρ-
τησή τους (περ. γ’ της παρ. 2 της Φάσης Ανάπτυξης 
του άρθρου 7).
3.2 Αποτύπωση κύριων σχολίων και απόψεων ανα-
φορικά με τις προτεραιότητες και το όραμα του Σ.Β.Α.Κ.
Περιγράφονται τα κύρια σχόλια των πολιτών και 
εμπλεκόμενων μερών, καθώς και οι απόψεις του Δικτύ-
ου Φορέων, που, κατά την κρίση της Ομάδας Εργασίας, συνέβαλαν σημαντικά στη διαμόρφωση των προτεραι-οτήτων και του κοινού οράματος του Σ.Β.Α.Κ. (περ γ’ της 
παρ. 2 της Φάσης Ανάπτυξης του άρθρου 7).
3.3. Διατύπωση τελικού κοινού οράματος και προτε-
ραιοτήτων
Περιγράφονται το τελικό κοινό όραμα και οι προτε-
ραιότητες του Σ.Β.Α.Κ., ε φόσον τροποποιήθηκαν, μετά 
την υποβολή σχολίων και απόψεων, τα προβλήματα 
που επιδιώκει να επιλύσει το Σ.Β.Α.Κ. και αναφέρεται ο 
ενεργός σύνδεσμος της ιστοσελίδας του Σ.Β.Α.Κ. με την 
ανάρτησή τους (περ. γ’ της παρ. 2 της Φάσης Ανάπτυξης 
του άρθρου 7).
3.4 Προσδιορισμός επιμέρους στόχωνΕπισυνάπτονται οι στόχοι με τα χαρακτηριστικά τους 
(περ. γ’ της παρ. 2 της Φάσης Ανάπτυξης του άρθρου 7 και παρ. 12 του άρθρου 2).
3.5 Ανάρτηση παραδοτέου Σταδίου 3 στην ιστοσελίδα
Αναφέρεται ο ενεργός σύνδεσμος της ιστοσελίδας του 
Σ.Β.Α.Κ. με το αναρτημένο παραδοτέο (περ. γ’ της παρ. 2 
της Φάσης Ανάπτυξης του άρθρου 7).
ΣΤΑΔΙΟ 4: ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΑΚΕΤΟΥ 
ΜΕΤΡΩΝ
4.1. Αναλυτικός κατάλογος μέτρων και αξιολόγηση της 
συμβολής τους προς την επίτευξη του οράματος και των 
στόχων του Σ.Β.Α.Κ.
Περιγράφονται ο αναλυτικός κατάλογος μέτρων και 
πακέτων μέτρων του Σ.Β.Α.Κ. και η σύνδεση τους με το 
όραμα, τις προτεραιότητες και τους στόχους (περ. δ’ της 
παρ. 2 της Φάσης Ανάπτυξης του άρθρου 7), καθώς και οι σχετικοί δείκτες παρακολούθησης. Συγκεκριμένα τα μέτρα ή πακέτα μέτρων αναλύονται και κατηγοριοποι-
ούνται κατ’ ελάχιστον στις κάτωθι ενότητες:
1. ενίσχυση των δημόσιων μέσων μεταφοράς,2. προώθηση των ήπιων τρόπων μετακίνησης (πεζή, 
ποδήλατο),
3. εξασφάλιση της προσβασιμότητας, της ασφάλειας 
και προστασίας στο δίκτυο μεταφορών για το σύνολο 
των χρηστών,
4. βελτίωση της οδικής ασφάλειας των χρηστών και 
ειδικότερα των ευάλωτων χρηστών της οδού,
5. μείωση της κυκλοφορίας των αυτοκινήτων,6. προώθηση της ηλεκτροκίνησης και άλλων εναλλα-
κτικών καυσίμων στον τομέα των μεταφορών,
7. καλύτερη διαχείριση της πρόσβασης των οχημάτων 
διανομής,
8. οργάνωση της στάθμευσης,
9. αξιοποίηση νέων τεχνολογιών.
4.2 Αποτελέσματα διαβούλευσης μέτρων με τους πο-
λίτες και τα εμπλεκόμενα μέρηΑναφέρεται ο τρόπος της διαβούλευσης και της συμ-
μετοχής των πολιτών και εμπλεκόμενων μερών και περι-
γράφονται συνοπτικά τα πορίσματα της διαβούλευσης 
της περ. δ’ της παρ. 2 της Φάσης Ανάπτυξης του άρθρου 
7. Επισυνάπτονται οι σχετικές προσκλήσεις.
4.3 Ανάρτηση παραδοτέου Σταδίου 4 στην ιστοσελίδα
Αναφέρεται ο ενεργός σύνδεσμος της ιστοσελίδας του 
Σ.Β.Α.Κ. με το αναρτημένο παραδοτέο (περ. δ’ της παρ. 2 
της Φάσης Ανάπτυξης του άρθρου 7).
ΣΤΑΔΙΟ 5: ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΚΑΙ ΥΠΟΒΟΛΗ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΡΑΣΗΣ
5.1 Τελικό Σχέδιο Δράσης
Επισυνάπτεται το τελικό σχέδιο δράσης, σύμφωνα με 
τα οριζόμενα στην παρ. 8 του άρθρου 2. Για κάθε μέτρο 
αναφέρονται οι καθ’ ύλην α ρμόδιες υπηρεσίες, οι οποίες 
βάσει του νόμου είτε θα εγκρίνουν μεταγενέστερα την 
υλοποίηση των μέτρων είτε θα τα υλοποιήσουν (περ. ε’ 
της παρ. 2 της Φάσης Ανάπτυξης του άρθρου 7). Αναφέ-
ρεται ο ενεργός σύνδεσμος της ιστοσελίδας του Σ.Β.Α.Κ. 
(υποπερ. εδ’ της περ. ε’ της παρ. 2 της Φάσης Ανάπτυξης 
του άρθρου 7) με το αναρτημένο τελικό Σχέδιο Δράσης.
5.2 Υποβολή σχεδίου δράσης στις καθ’ ύλην αρμόδιες 
υπηρεσίες
Αναφέρονται οι καθ’ ύλην αρμόδιες υπηρεσίες στις 
οποίες απεστάλη το σχέδιο δράσης (περ. ε’ της παρ. 2 
της Φάσης Ανάπτυξης του άρθρου 7). Επισυνάπτεται 
δήλωση του φορέα εκπόνησης με την οποία βεβαιώνεται 
ότι έχει ενσωματώσει στο σχέδιο δράσης τεκμηριωμένες 
αντιρρήσεις των φορέων του προηγούμενου εδαφίου 
κατά τα οριζόμενα στις υποπερ. εβ’ και εγ’ της περ. ε’ της παρ. 2 του άρθρου 7.
Οι φορείς εκπόνησης της περ. β’ της παρ. 1 και των 
περ. α’ και β’ της παρ. 2 του άρθρου 13 συμπληρώνουν 
την ως άνω υποενότητα αναφέ ροντας τις υπηρεσίες στις 
οποίες απεστάλη το Σ.Β.Α.Κ. για γνωμοδότηση σύμφωνα 
με τα προτεινόμενα μέτρα παρέμβασης κατά τα οριζό-
μενα στις περ. β’ και γ’ της παρ. 9 του άρθρου 22 του 
ν. 4599/2019 (Α’ 40) και δεν απαιτείται η δήλωση-βεβαί-
ωση του φορέα εκπόνησης.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ
ΔΗΛΩΣΕΙΣ-ΒΕΒΑΙΩΣΕΙΣ-ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΑ του ΑΡΘΡΟΥ 29 της παρ. 2
Δήλωση της περ. α’
«Το ποδήλατο με υποβοηθούμενη ποδηλάτηση με 
αριθμό πλαισίου ……………..…………, που βρίσκεται 
στη θέση ……………………………………. αυτού (ή 
ο ηλεκτροκινητήρας με αριθμό ……………..………… 
και ο λοιπός συνοδευτικός εξοπλισμός, στην περίπτωση 
μετατροπής συμβατικού ποδηλάτου σε ποδήλατο με 
υποβοηθούμενη ποδηλάτηση), πληροί το ευρωπαϊκό 
πρότυπο ασφαλείας προϊόντος ΕΛΟΤ EN 15194/2009, 
ή τυχόν αντικατάσταση αυτού και έχει τοποθετηθεί στη 
θέση ……………………………………. αυτού αντίστοι-
χο σήμα, το οποίο είναι ευδιάκριτο, ευανάγνωστο και 
ανεξίτηλο.
Κατασκευάστηκε χωρίς εγκατεστημένο μηχανισμό, 
προκειμένου να το θέτει σε καθεστώς αυτόνομης κίνη-
σης μέσω του ηλεκτροκινητήρα (χωρίς τη χρήση ποδω-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5140 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
στήριων - πεντάλ) ή εναλλακτικά, κατασκευάστηκε με 
εγκατεστημένο μηχανισμό που το θέτει σε καθεστώς 
αυτόνομης κίνησης μέσω του ηλεκτροκινητήρα (χωρίς 
τη χρήση πεντάλ), με τον οποίο η ταχύτητα του οχήματος 
δεν δύναται να υπερβεί τα 6 χλμ./ώρα.»
Βεβαίωση της περ. β’
«Το ποδήλατο με υποβοηθούμενη ποδηλάτηση με 
αριθμό πλαισίου ……………..…………, ο οποίος βρίσκε-
ται στη θέση ……………………………………. αυτού, 
(ή ο ηλεκτροκινητήρας με αριθμό ……………..………… 
και ο λοιπός συνοδευτικός εξοπλισμός, στην περίπτωση 
μετατροπής συμβατικού ποδηλάτου σε ποδήλατο με 
υποβοηθούμενη ποδηλάτηση), πληροί το ευρωπαϊκό 
πρότυπο ασφαλείας προϊόντος ΕΛΟΤ EN 15194/2009, 
ή αντικατάσταση αυτού και έχει τοποθετηθεί στη θέση 
……………………………………. αυτού αντίστοιχο 
σήμα, το οποίο είναι ευδιάκριτο, ευανάγνωστο και ανε-ξίτηλο.
Διατέθηκε χωρίς εγκατεστημένο μηχανισμό, προκει-
μένου να το θέτει σε καθεστώς αυτόνομης κίνησης μέσω 
του ηλεκτροκινητήρα (χωρίς τη χρήση ποδωστήριων - 
πεντάλ) ή εναλλακτικά, διατέθηκε με εγκατεστημένο μη-
χανισμό που το θέτει σε καθεστώς αυτόνομης κίνησης μέσω του ηλεκτροκινητήρα (χωρίς τη χρήση ποδωστή-ριων - πεντάλ), με τον οποίο η ταχύτητα του οχήματος δεν δύναται να υπερβεί τα 6 χλμ./ώρα.
Ο αγοραστής  - κάτοχός του κ. 
……………………………….. (αναγραφή ονοματεπω-
νύμου και Α.Δ.Τ. κατόχου) ενημερώθηκε ότι, απαγορεύε-
ται να λάβει χώρα οποιαδήποτε τεχνική παρέμβαση στο 
υπόψη όχημα, προκειμένου αυτό να δύναται να τεθεί σε 
καθεστώς αυτόνομης κίνησης μέσω του ηλεκτροκινη-
τήρα (χωρίς τη χρήση ποδωστήριων - πεντάλ), με την 
οποία η ταχύτητα του οχήματος να δύναται να υπερβεί 
τα 6 χλμ./ώρα, διότι το ανωτέρω όχημα δεν συνοδεύεται 
από Πιστοποιητικό Συμμόρφωσης ευρωπαϊκής έγκρισης 
τύπου και δεν δύναται να ταξινομηθεί.»
Πιστοποιητικό της περ. γ’
«Το ποδήλατο με υποβοηθούμενη ποδηλάτηση με 
αριθμό πλαισίου ……………..…………, που βρίσκεται 
στη θέση ……………………………………. αυτού (ή 
ο ηλεκτροκινητήρας με αριθμό ……………..………… 
και ο λοιπός συνοδευτικός εξοπλισμός, στην περίπτωση 
μετατροπής συμβατικού ποδηλάτου σε ποδήλατο με 
υποβοηθούμενη ποδηλάτηση), πληροί το ευρωπαϊκό 
πρότυπο ασφαλείας προϊόντος ΕΛΟΤ EN 15194/2009, 
ή τυχόν αντικατάσταση αυτού και έχει τοποθετηθεί στη 
θέση ……………………………………. αυτού αντίστοι-
χο σήμα, το οποίο είναι ευδιάκριτο, ευανάγνωστο και 
ανεξίτηλο.
Κατασκευάστηκε χωρίς εγκατεστημένο μηχανισμό, 
προκειμένου να το θέτει σε καθεστώς αυτόνομης κίνη-
σης μέσω του ηλεκτροκινητήρα (χωρίς τη χρήση ποδω-
στήριων - πεντάλ) ή εναλλακτικά, κατασκευάστηκε με 
εγκατεστημένο μηχανισμό που το θέτει σε καθεστώς 
αυτόνομης κίνησης μέσω του ηλεκτροκινητήρα (χωρίς 
τη χρήση ποδωστήριων - πεντάλ), με τον οποίο η ταχύτη-
τα του οχήματος δεν δύναται να υπερβεί τα 6 χλμ./ώρα.»ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΜΕΡΟΥΣ Γ’
«ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι
ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΕΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ
Τμήμα 1: Περιεχόμενα
Οι γνώσεις που λαμβάνονται υπόψη για τη διαπί-
στωση της αρχικής επιμόρφωσης και της περιοδικής 
κατάρτισης του οδηγού περιλαμβάνουν τουλάχιστον 
τα θέματα του παρόντος καταλόγου. Οι υποψήφιοι 
οδηγοί αποκτούν το απαραίτητο επίπεδο γνώσεων και 
πρακτικών ικανοτήτων για την οδήγηση υπό συνθήκες απόλυτης ασφάλειας οχημάτων της αντίστοιχης κατη-γορίας αδείας.
Το ελάχιστο επίπεδο προσόντων είναι συγκρίσιμο 
τουλάχιστον με το επίπεδο 2 του ευρωπαϊκού πλαισίου 
επαγγελματικών προσόντων, όπως ορίζεται στο παράρ-
τημα II της σύστασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου, της 23ης Απριλίου 2008.
1. Λεπτομερής κατάρτιση της ορθολογικής οδήγησης 
βάσει των κανόνων ασφαλείας.
Όλες οι άδειες οδήγησης1.1. Στόχος: γνώση των χαρακτηριστικών του συστή-
ματος μετάδοσης της κίνησης για τη βελτιστοποίηση 
της χρήσης του.
Καμπύλες ροπής, ισχύος, και ειδικής κατανάλωσης του 
κινητήρα, περιοχή βέλτιστης χρήσης του στροφόμετρου, 
διαγράμματα επικάλυψης των σχέσεων μετάδοσης του κιβωτίου ταχυτήτων.
1.2. Στόχος: γνώση των τεχνικών χαρακτηριστικών και 
της λειτουργίας των οργάνων ασφαλείας με στόχο τον έλεγχο του οχήματος, την ελαχιστοποίηση της φθοράς του και την πρόληψη δυσλειτουργιών.
Περιορισμοί στη χρήση πέδης και επιβραδυντή, συν-
δυασμένη χρήση πέδης και επιβραδυντή, επιδίωξη του 
καλύτερου συνδυασμού της ταχύτητας με τις σχέσεις 
του κιβωτίου, χρήση της αδράνειας του οχήματος, χρήση 
των μέσων επιβράδυνσης και πέδησης σε κατωφέρεια, 
ενέργεια σε περίπτωση βλάβης, χρήση ηλεκτρονικών 
και μηχανικών διατάξεων, όπως ο ηλεκτρονικός έλεγχος 
ευστάθειας (ESP), τα προηγμένα συστήματα πέδησης 
έκτακτης ανάγκης (ΑEBS), το σύστημα αντιεμπλοκής των 
τροχών κατά την πέδηση (ΑBS), τα συστήματα ελέγχου της πρόσφυσης (TCS) και τα συστήματα παρακολούθη-σης εντός του οχήματος (IVMS) και άλλες, εγκεκριμένες προς χρήση, διατάξεις υποβοήθησης του οδηγού ή αυ-τόματες.
1.3. Στόχος: δυνατότητα βελτιστοποίησης της κατα-
νάλωσης καυσίμου.
Βελτιστοποίηση της κατανάλωσης καυσίμου με την 
εφαρμογή της τεχνογνωσίας όσον αφορά τα σημεία 1.1 και 1.2, πρόβλεψη της κυκλοφοριακής ροής, κα-
τάλληλη απόσταση από άλλα οχήματα και χρήση της 
δυναμικής του οχήματος, σταθερή ταχύτητα, ομαλός 
τρόπος οδήγησης και κατάλληλη πίεση των ελαστικών επισώτρων, καθώς και εξοικείωση με τα ευφυή συστή-
ματα μεταφοράς που επιτρέπουν μεγαλύτερη οικονομία 
καυσίμων κατά την οδήγηση και καλύτερο σχεδιασμό 
της διαδρομής.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5141 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
1.3α. Στόχος: ικανότητα πρόβλεψης, εκτίμησης και 
προσαρμογής στους κινδύνους της κυκλοφορίας.
Επίγνωση των διαφορετικών οδικών, κυκλοφοριακών 
και καιρικών συνθηκών και προσαρμογή σε αυτές, πρό-
βλεψη επικείμενων συμβάντων· κατανόηση του τρόπου 
προετοιμασίας και προγραμματισμού ενός ταξιδιού σε 
μη φυσιολογικές καιρικές συνθήκες· εξοικείωση με τη 
χρήση του σχετικού εξοπλισμού ασφαλείας και κατανό-
ηση των συνθηκών υπό τις οποίες πρέπει να αναβληθεί 
ή να ακυρωθεί ένα ταξίδι λόγω ακραίων καιρικών φαινο-
μένων· προσαρμογή στους κινδύνους της κυκλοφορίας, 
συμπεριλαμβανομένης της επικίνδυνης συμπεριφοράς 
κατά την κυκλοφορία ή των περισπασμών της οδήγησης, 
όπως χρήση ηλεκτρονικών συσκευών, φαγητό, ποτό· 
αναγνώριση επικίνδυνων καταστάσεων και ανάλογη 
προσαρμογή, καθώς και αντιμετώπιση του άγχους που 
απορρέει από αυτές, ιδίως σε σχέση με το μέγεθος και το 
βάρος των οχημάτων και τους ευάλωτους χρήστες του 
οδικού δικτύου, όπως οι πεζοί, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με αναπηρία και ατόμων τρίτης ηλικίας, οι 
ποδηλάτες και οι αναβάτες μηχανοκίνητων δίκυκλων.
Εντοπισμός ενδεχόμενων επικίνδυνων καταστάσεων 
και ορθή ερμηνεία του τρόπου με τον οποίο οι εν λόγω 
δυνητικά επικίνδυνες καταστάσεις μπορούν να αποβούν 
καταστάσεις στις οποίες οι συγκρούσεις δεν είναι πλέ-
ον δυνατόν να αποφευχθούν και επιλογή και ανάληψη 
ενεργειών που αυξάνουν τα περιθώρια ασφάλειας σε 
βαθμό που η σύγκρουση μπορεί ακόμη να αποφευχθεί σε περίπτωση δυνητικών κινδύνων.
Άδειες οδήγησης C, CE, C1, C1E
1.4. Στόχος: ικανότητα φόρτωσης του οχήματος με δέ-
ουσα τήρηση των κανόνων ασφαλείας και ορθή χρήση του οχήματος.
Δυνάμεις ασκούμενες σε οχήματα εν κινήσει, χρήση 
των σχέσεων μετάδοσης του κιβωτίου συναρτήσει του 
φορτίου του οχήματος και των χαρακτηριστικών του 
οδοστρώματος, χρήση συστημάτων αυτόματης μετά-
δοσης, υπολογισμός του ωφέλιμου φορτίου του οχήμα-
τος ή του συνόλου, υπολογισμός του συνολικού όγκου, 
κατανομή του φορτίου, συνέπειες της υπερφόρτωσης 
του άξονα, ευστάθεια του οχήματος και κέντρο βάρους, 
τύποι συσκευασίας και παλέτες φορτίου.
Κύριες κατηγορίες εμπορευμάτων για τις οποίες απαι-
τείται ασφάλιση, τεχνικές σφήνωσης και ασφάλισης, χρή-
ση ιμάντων πρόσδεσης, έλεγχος των διατάξεων ασφά-
λισης, χρήση μέσων διαχείρισης φορτίων, τοποθέτηση 
και αφαίρεση καλυμμάτων του φορτίου.
Άδειες οδήγησης D, DE, D1, D1E
1.5. Στόχος: εξασφάλιση της ασφάλειας και άνεσης των 
επιβατών.
Συνυπολογισμός των διαμήκων και πλάγιων μετατο-
πίσεων, κατανομή της χρήσης της οδού, θέση στο οδό-στρωμα, απαλότητα της πέδησης, κινήσεις των προβό-
λων, χρήση ειδικών έργων υποδομής (δημόσιοι χώροι, 
οδοί περιορισμένης χρήσης), διαχείριση από την οπτική 
γωνία του οδηγού των αντικρουόμενων στοιχείων της 
ασφαλούς οδήγησης και των άλλων λειτουργιών, συ-
νεργασία με τους επιβάτες, ιδιαίτερα χαρακτηριστικά 
ορισμένων ομάδων επιβατών (άτομα με αναπηρία και 
μειωμένη κινητικότητα, παιδιά).1.6. Στόχος: ικανότητα φόρτωσης του οχήματος με δέ-
ουσα τήρηση των κανόνων ασφαλείας και ορθή χρήση 
του οχήματος.
Δυνάμεις που ασκούνται στα εν κινήσει οχήματα, χρή-
ση των σχέσεων μετάδοσης του κιβωτίου συναρτήσει 
του φορτίου του οχήματος και των χαρακτηριστικών του 
οδοστρώματος, χρήση συστημάτων αυτόματης μετάδο-
σης, υπολογισμός του ωφέλιμου φορτίου ενός οχήματος 
ή του συνδυασμού οχημάτων, κατανομή του φορτίου, 
συνέπειες της υπερφόρτωσης του άξονα, ευστάθεια του 
οχήματος και κέντρο βάρους.
2. Εφαρμογή των κανονιστικών ρυθμίσεωνΌλες οι άδειες οδήγησης
2.1. Στόχος: γνώση του κοινωνικού περιβάλλοντος των 
οδικών μεταφορών και του κανονιστικού του πλαισίου.
Μέγιστες περίοδοι εργασίας ειδικά στις μεταφορές· 
αρχές, εφαρμογή και συνέπειες των Κανονισμών (ΕΚ) 
αριθ. 561/2006 και (ΕΕ) αριθμ. 165/2014 του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου· κυρώσεις σε περί-
πτωση μη χρήσης, κακής χρήσης και παραποίησης του 
ταχογράφου· γνώση του κοινωνικού περιβάλλοντος των 
οδικών μεταφορών: δικαιώματα και υποχρεώσεις των 
οδηγών όσον αφορά την αρχική επιμόρφωση και την 
περιοδική κατάρτιση.
Άδειες οδήγησης C, CE, C1, C1E
2.2. Στόχος: γνώση του κανονιστικού πλαισίου των 
μεταφορών εμπορευμάτων.
Άδειες εκμετάλλευσης μεταφορών, έγγραφα που φέρει 
ο μεταφορέας, απαγορεύσεις χρήσης συγκεκριμένων 
οδών, οδικά τέλη, υπ οχρεώσεις των τυποποιημένων 
συμβάσεων μεταφοράς εμπορευμάτων, σύνταξη των 
εγγράφων που συνιστούν τη σύμβαση μεταφοράς, 
άδειες διεθνών μεταφορών, υποχρεώσεις που απορρέ-
ουν από τον ν. 559/1977, περί κυρώσεως της εν Γενεύη 
την 19ην Μαϊου 1956 υπογραφείσης Συμβάσεως επί του 
Συμβολαίου δια την διεθνή μεταφοράν εμπορευμάτων 
οδικώς (C.M.R.) και του Πρωτοκόλλου υπογραφής (Α’ 78), 
σύνταξη της διεθνούς φορτωτικής, διέλευση συνόρων, 
πράκτορες μεταφορών, ειδικά συνοδευτικά έγγραφα 
εμπορευμάτων.
Άδειες οδήγησης D, DE, D1, D1E2.3. Στόχος: γνώση του κανονιστικού πλαισίου της με-
ταφοράς επιβατών.
Μεταφορά ειδικών ομάδων, εξοπλισμός ασφαλείας 
του λεωφορείου, ζώνες ασφαλείας, φόρτωση του οχή-ματος.
3. Υγεία, οδική ασφάλεια και περιβαλλοντική ασφά-
λεια, εξυπηρέτηση, υλικοτεχνική υποστήριξη.
Όλες οι άδειες οδήγησης
3.1. Στόχος: ευαισθητοποίηση στους κινδύνους της 
οδού και στα εργατικά ατυχήματα.
Τυπολογία των εργατικών ατυχημάτων στον κλάδο 
των μεταφορών, στατιστικές τροχαίων ατυχημάτων, 
συμμετοχή των βαρέων οχημάτων/πούλμαν στα ατυ-
χήματα, συνέπειες στον άνθρωπο, υλικές και οικονομικές 
συνέπειες.
3.2. Στόχος: ικανότητα πρόληψης της εγκληματικότη-
τας και της διακίνησης παράνομων μεταναστών.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5142 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
Γενική ενημέρωση, συνέπειες για τους οδηγούς, προ-
ληπτικά μέτρα, κατάλογος σημείων επαλήθευσης, νομο-
θεσία σχετική με την ευθύνη των μεταφορέων.
3.3. Στόχος: ικανότητα πρόληψης των φυσικών κιν-
δύνων.
Εργονομικές αρχές: επικίνδυνες κινήσεις και σωματικές 
στάσεις, φυσική κατάσταση, ασκήσεις χειρισμού, μέσα 
ατομικής προστασίας.
3.4. Στόχος: συνειδητοποίηση της σημασίας της φυσι-
κής και πνευματικής ικανότητας.
Αρχές υγιούς και ισορροπημένης διατροφής, επιπτώ-
σεις της κατανάλωσης οινοπνεύματος, φαρμάκων ή κάθε 
άλλης ουσίας που μπορεί να μεταβάλει τη συμπεριφορά, 
συμπτώματα, αιτίες, αποτελέσματα της κόπωσης και του 
άγχους, θεμελιώδης ρόλος του βασικού κύκλου εργασί-
ας/ανάπαυσης.
3.5. Στόχος: ικανότητα εκτίμησης καταστάσεων έκτα-
κτης ανάγκης.
Συμπεριφορά σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.
Αξιολόγηση της κατάστασης, αποτροπή του δευτερεύ-
οντος ατυχήματος, ειδοποίηση των υπηρεσιών άμεσης 
βοήθειας, περίθαλψη των τραυματιών και παροχή πρώ-
των βοηθειών, βασικές αρχές επικοινωνίας με επιβάτες 
με αναπηρία, αντίδραση σε περίπτωση πυρκαγιάς, απο-
μάκρυνση των επιβαινόντων του φορτηγού/των επιβα-
τών του λεωφορείου, προστασία της ασφάλειας όλων 
των επιβατών, αντιδράσεις σε περιπτώσεις επιθέσεων, 
βασικές αρχές της σύνταξης της φιλικής δήλωσης τρο-χαίου ατυχήματος.
3.6. Στόχος: συμπεριφορά η οποία θα συμβάλλει στην 
ανάδειξη του γοήτρου της εταιρείας.
Συμπεριφορά του οδηγού και γόητρο της εταιρείας: 
σημασία για την επιχείρηση της ποιότητας εργασίας του 
οδηγού, διάφοροι ρόλοι του οδηγού, διάφοροι συνομι-
λητές του οδηγού, βασικές αρχές επικοινωνίας με άτομα 
με αναπηρία, συντήρηση του οχήματος, οργάνωση της 
εργασίας, εμπορικές και οικονομικές συνέπειες μιας δι-
αφοράς.
Άδειες οδήγησης C, CE, C1, C1E
3.7. Στόχος: γνώση του οικονομικού περιβάλλοντος 
των οδικών εμπορευματικών μεταφορών και οργάνωση 
της αγοράς.
Σχέση των οδικών μεταφορών με τους άλλους τρό-
πους μεταφοράς (ανταγωνισμός, φορτωτές), διάφορες 
δραστηριότητες οδικών μεταφορών (μεταφορές για 
λογαριασμό τρίτου, για ίδιο λογαριασμό, επικουρικές 
δραστηριότητες των μεταφορών), οργάνωση των κύρι-
ων τύπων επιχειρήσεων μεταφορών και των επικουρικών 
δραστηριοτήτων των μεταφορών, διάφορες εξειδικεύ-σεις μεταφορών, όπως βυτιοφόρα οχήματα, ελεγχόμε-
νη θερμοκρασία, επικίνδυνα εμπορεύματα, μεταφορά 
ζώων, εξελίξεις στον κλάδο, όπως διαφοροποίηση των 
παρεχόμενων υπηρεσιών, συνδυασμένες σιδηροδρομι-
κές-οδικές μεταφορές, υπεργολαβία.
Άδειες οδήγησης D, DE, D1, D1E
3.8. Στόχος: γνώση του οικονομικού περιβάλλοντος της 
οδικής μεταφοράς επιβατών και οργάνωση της αγοράς.
Σχέση των οδικών μεταφορών επιβατών με τους άλ-
λους τρόπους μεταφοράς επιβατών (σιδηρόδρομοι, ΙΧ αυτοκίνητα), διάφορες δραστη ριότητες με οδικές μετα-
φορές επιβατών, διέλευση συνόρων (διεθνείς μεταφο-
ρές), οργάνωση των κύριων τύπων επιχειρήσεων οδικών 
μεταφορών επιβατών.
Τμήμα 2: Υποχρεωτική αρχική επιμόρφωση, η οποία 
προβλέπεται στο άρθρο 4
2.1. Επιλογή εξετάσεων
Οι αρμόδιες Υπηρεσίες Μεταφορών και Επικοινωνιών 
των Περιφερειακών Ενοτή των διοργανώνουν θεωρητι-
κές και πρακτικές εξετάσεις, οι οποίες αναφέρονται πα-
ραπάνω, για να επαληθεύσουν εάν οι υποψήφιοι οδηγοί 
διαθέτουν το επίπεδο των γνώσεων που απαιτείται από 
το Τμήμα 1 όσον αφορά τους αναφερόμενους στόχους 
και θέματα.
α) Η θεωρητική εξέταση αποτελείται από δύο τουλά-
χιστον δοκιμασίες:
i) ερωτήματα που περιλαμβάνουν είτε ερωτήσεις πολ-
λαπλών επιλογών, είτε ερωτήσεις που απαιτούν άμεση απάντηση, είτε συνδυασμό των δύο συστημάτων,
ii) μελέτες συγκεκριμένων περιπτώσεων.
Οι θεωρητικές εξετάσεις διαρκούν τουλάχιστον τέσ-
σερις (4) ώρες.
β) Η πρακτική εξέταση αποτελείται από δύο δοκιμα-
σίες:
i) δοκιμασία οδήγησης που προορίζεται να αξιολο-
γήσει την εις βάθος γνώση της ορθολογικής οδήγησης 
βάσει των κανόνων ασφαλείας. Η δοκιμασία αυτή διε-
ξάγεται, κατά το δυνατόν, επί οδών εκτός κατοικημένων 
περιοχών, σε οδούς ταχείας κυκλοφορίας και σε αυτοκι-
νητοδρόμους (ή παρόμοιες οδούς), καθώς και σε όλους 
τους τύπους των αστικών οδών. Οι οδοί αυτές πρέπει 
να παρουσιάζουν διάφορους τύπους δυσκολιών που 
ενδέχεται να συναντήσει ένας οδηγός. Είναι επιθυμητό 
η δοκιμασία αυτή να διεξάγεται κάτω από διαφορετικές 
συνθήκες πυκνότητας της κυκλοφορίας. Ο χρόνος οδή-γησης σε οδό πρέπει να χρησιμοποιείται κατά βέλτιστο 
τρόπο, ούτως ώστε να αξιολογείται ο υποψήφιος σε όλες 
τις ζώνες κυκλοφορίας που θα μπορούσε να συναντήσει. 
Η ελάχιστη διάρκεια της δοκιμασίας αυτής είναι ενενή-ντα (90) λεπτά,
ii) πρακτική δοκιμασία ως προς τα σημεία 1.4, 1.5, 1.6, 
3.2, 3.3 και 3.5.
Η ελάχιστη διάρκεια της δοκιμασίας αυτής είναι τρι-
άντα (30) λεπτά.
Τα οχήματα που χρησιμοποιούνται κατά τις πρακτικές 
εξετάσεις πληρούν τουλάχιστον τις απαιτήσεις για τα 
αντίστοιχα εκπαιδευτικά οχήματα που καθορίζονται στο 
Παράρτημα ΙΙ του π.δ. 51/2012 (Α’ 101), καθώς και το άρ-
θρο 31 και το Παράρτημα VIII της υπουργικής απόφασης 
50984/7974/2013 (Β’ 3056).
Η πρακτική άσκηση μπορεί να συμπληρωθεί από τρίτη 
δοκιμασία σε ειδικό γήπεδο ή σε προσομοιωτή υψηλής 
τεχνολογίας, εφόσον δημιουργηθούν οι κατάλληλες υπο-
δομές, για να αξιολογηθεί η εις βάθος γνώση της ορθο-
λογικής οδήγησης βάσει των κανόνων ασφαλείας, ιδίως 
όσον αφορά τον έλεγχο του οχήματος σε συνάρτηση με 
την κατάσταση των διαφόρων οδοστρωμάτων, καθώς 
και τις αλλαγές τους με τις ατμοσφαιρικές συνθήκες, 
την ημέρα ή τη νύχτα. Η διάρκεια αυτής της προαιρε-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5143 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
τικής δοκιμασίας, όταν αυτή καθοριστεί, και εφόσον ο 
οδηγός εξετασθεί στην ανωτέρω δοκιμασία, μπορεί να 
αφαιρεθεί από τη διάρκεια των ενενήντα (90) λεπτών 
της δοκιμασίας οδήγησης του σημείου βi). Η μείωση 
αυτή δεν μπορεί να υπερβαίνει τα τριάντα (30) λεπτά 
κατ’ ανώτατο όριο.
Για τους οδηγούς που αναφέρονται στην παρ. 10 του 
άρθρου 6, η θεωρητική εξέταση περιορίζεται στα θέμα-
τα του Τμήματος 1 που αφορούν στα οχήματα της νέας 
αρχικής επιμόρφωσης. Οι οδηγοί αυτοί υποβάλλονται 
στο σύνολο της πρακτικής εξέτασης.
Τμήμα 3: Υποχρεωτική περιοδική κατάρτιση που προ-
βλέπεται στην παρ. 2 του άρθρου 7
Τα μαθήματα υποχρεωτικής περιοδικής κατάρτισης 
πρέπει να διοργανώνονται από εγκεκριμένο κέντρο 
εκπαίδευσης. Η περιοδική κατάρτιση είναι συνολικής 
διάρκειας τριάντα πέντε (35) ωρών ανά πενταετία, δι-
αιρούμενη σε περιόδους τουλάχιστον επτά (7) ωρών, οι οποίες μπορεί να κατανέμονται σε δύο (2) συνεχόμενες ημέρες.
Εάν χρησιμοποιηθεί ηλεκτρονική μάθηση, το εγκεκρι-
μένο κέντρο κατάρτισης εξασφαλίζει ότι διατηρείται η σωστή ποιότητα της κατάρτισης, μεταξύ άλλων, επιλέ-
γοντας τα θέματα για τα οποία τα εργαλεία ΤΠΕ μπορούν 
να χρησιμοποιηθούν αποτελεσματικότερα. Ειδικότερα, 
απαιτούνται αξιόπιστη αναγνώριση χρήστη και κατάλλη-
λα μέσα ελέγχου. Η μέγιστη διάρκεια της ηλεκτρονικής μάθησης δεν υπερβαίνει τις δώδεκα (12) ώρες.
Τουλάχιστον μία από τις περιόδους μαθημάτων κατάρ-
τισης καλύπτει θέμα σχετιζόμενο με την οδική ασφάλεια. 
Στο περιεχόμενο της κατάρτισης συνεκτιμώνται οι ανά-γκες επιμόρφωσης ειδικά σε συγκεκριμένες μεταφορές 
που εκτελεί ο οδηγός και οι εξελίξεις της σχετικής νομο-
θεσίας και της τεχνολογίας και, στο μέτρο του δυνατού, 
λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαίτερες ανάγκες κατάρτισης 
του οδηγού. Μέσα στις τριάντα πέντε (35) ώρες καλύ-
πτεται ένα φάσμα από διαφορετικά θέματα, συμπερι-
λαμβανομένης της πιθανής επανάληψης της κατάρτισης, 
εφόσον προκύψει ότι ο οδηγός χρειάζεται ειδική διορ-θωτική κατάρτιση.
Μπορεί να υπολογίζεται η ολοκληρωμένη ειδική κα-
τάρτιση που απαιτείται σύμφωνα με άλλη νομοθεσία 
της Ένωσης ως μία το πολύ από τις προβλεπόμενες 
επτάωρες περιόδους. Πρόκειται κυρίως για την ειδική 
κατάρτιση, χωρίς να περιορίζεται σε αυτήν, που απαι-
τείται βάσει της Οδηγίας 2008/68/ΕΚ για τη μεταφορά 
επικίνδυνων εμπορευμάτων, την κατάρτιση στη μετα-
φορά ζώων βάσει του Κανονισμού (ΕΚ) αριθμ. 1/2005 
και για τη μεταφορά επιβατών, την κατάρτιση, με στόχο 
την ευαισθητοποίηση στο θέμα των αναπηριών βάσει 
του Κανονισμού (ΕΕ) αριθμ. 181/2011.
Τμήμα 4: Έγκριση της αρχικής επιμόρφωσης και της 
περιοδικής κατάρτισης
4.1. Τα κέντρα περιοδικής κατάρτισης είναι εγκεκριμέ-
να από τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών. Η έγκριση 
αυτή χορηγείται μόνο με γραπτή αίτηση. Η αίτηση συ-
νοδεύεται από έγγραφα που περιέχουν:
4.1.1. Κατάλληλο πρόγραμμα επιμόρφωσης, όπου δι-
ευκρινίζονται τα διδασκόμενα θέματα και αναφέρονται το προτεινόμενο σχέδιο εκτέλεσης και οι προτεινόμενες 
μέθοδοι διδασκαλίας,
4.1.2. τα προσόντα και τα πεδία δραστηριότητας των 
διδασκόντων,
4.1.3. πληροφορίες σχετικά με τους χώρους όπου 
πραγματοποιούνται τα μαθήματα, το παιδαγωγικό υλικό, 
τα μέσα που διατίθενται για την πρακτική εξάσκηση, το στόλο των χρησιμοποιούμενων οχημάτων,
4.1.4. τους όρους συμμετοχής στα μαθήματα (αριθμός 
συμμετεχόντων).
4.2. Η αρμόδια αρχή οφείλει να χορηγεί την έγκριση 
γραπτώς και με την επιφύλαξη των κάτωθι όρων:
4.2.1. Η κατάρτιση παρέχεται σύμφωνα με τα έγγραφα 
που συνοδεύουν την αίτηση,
4.2.2. η αρμόδια αρχή έχει τη δυνατότητα αποστο-
λής εξουσιοδοτημένων ατόμων για να παρίστανται στα 
μαθήματα κατάρτισης των εγκεκριμένων κέντρων, και 
πρέπει να έχει τη δυνατότητα να ελέγχει τα κέντρα αυτά 
όσον αφορά στα χρησιμοποιούμενα μέσα και την ορθή 
διεξαγωγή των μαθημάτων κατάρτισης και των εξετά-
σεων,
4.2.3. η έγκριση μπορεί να ανακαλείται ή να αναστέλ-
λεται όταν δεν πληρούνται πλέον οι όροι έγκρισης.
Το εγκεκριμένο κέντρο κατάρτισης εξασφαλίζει ότι οι 
εκπαιδευτές γνωρίζουν καλά τις τελευταίες εξελίξεις των 
κανονιστικών ρυθμίσεων και των οδηγιών κατάρτισης. 
Στο πλαίσιο διαδικασίας ειδικής επιλογής, οι εκπαιδευτές 
αποδεικνύουν ότι διαθέτουν διδακτικές και παιδαγωγι-
κές ικανότητες. Όσον αφορά στην πρακτική πλευρά της 
κατάρτισης, οι εκπαιδευτές αποδεικνύουν ότι διαθέτουν 
εμπειρία ως επαγγελματίες οδηγοί ή ανάλογη εμπειρία 
οδήγησης, όπως οι εκπαιδευτές οδήγησης βαρέων οχη-
μάτων.
Το πρόγραμμα διδασκαλίας πρέπει να καταρτίζεται 
σύμφωνα με την έγκριση, και πρέπει να περιλαμβάνει 
τα θέματα που αναφέρονται στον κατάλογο του Τμή-
ματος 1.»
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ
ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΔΕΛΤΙΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΟΔΗΓΟΥ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ 
ΕΝΩΣΗΣ
1. Τα φυσικά χαρακτηριστικά του δελτίου είναι σύμ-
φωνα με τα πρότυπα ISO 7810 και ISO 7816-1.
Οι μέθοδοι ελέγχου των χαρακτηριστικών των δελτίων 
επιμόρφωσης οδηγού, οι οποίες αποσκοπούν στην εξα-
σφάλιση της συμφωνίας τους προς τα διεθνή πρότυπα, είναι σύμφωνες με το πρότυπο ISO 10373.
2. Το δελτίο περιλαμβάνει δύο όψεις:Η πλευρά 1 περιλαμβάνει:α) την ένδειξη «δελτίο επιμόρφωσης οδηγού», τυπω-
μένη με παχιά γράμματα στην ή στις γλώσσες του κρά-τους μέλους που εκδίδει το δελτίο,
β) την αναγραφή του ονόματος του κράτους μέλους 
που εκδίδει το δελτίο (προαιρετική εγγραφή),
γ) το διακριτικό σήμα του κράτους μέλους που εκδίδει 
το δελτίο, τυπωμένο αρνητικά μέσα σε ένα μπλε παραλ-
ληλόγραμμο και περιβαλλόμενο από δώδεκα κίτρινα 
αστέρια• τα διακριτικά σήματα είναι τα εξής:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5144 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
Β: Βέλγιο,
BG: Βουλγαρία,CZ: Δημοκρατία της Τσεχίας,DK: Δανία,D: Γερμανία,EST: Εσθονία,GR: Ελλάδα,E: Ισπανία,F: Γαλλία,HR: Κροατία,IRL: Ιρλανδία,I: Ιταλία,CY: Κύπρος,LV: Λετονία,LT: Λιθουανία,L: Λουξεμβούργο,H: Ουγγαρία,M: Μάλτα,NL: Κάτω Χώρες,A: Αυστρία,PL: Πολωνία,P: Πορτογαλία,RO: Ρουμανία,SLO: Σλοβενία,SK: Σλοβακία,FIN: Φινλανδία,S: Σουηδία,
δ) τις ειδικές πληροφορίες του δελτίου, οι οποίες αριθ-
μούνται ως εξής:
1. το επώνυμο του δικαιούχου,2. το όνομα του δικαιούχου,
3. την ημερομηνία και τον τόπο γέννησης του δικαι-
ούχου,
4. α) την ημερομηνία έκδοσης,β) την ημερομηνία λήξης ισχύος,
γ) το όνομα της αρχής που εκδίδει το δελτίο (μπορεί 
να τυπώνεται στη σελίδα 2),
δ) αριθμό διαφορετικό από τον αριθμό της αδείας 
οδήγησης, για διοικητικούς σκοπούς
(προαιρετική εγγραφή),5. α) τον αριθμό της άδειας οδήγησης,
β) τον αύξοντα αριθμό,
6. τη φωτογραφία του δικαιούχου,7. την υπογραφή του δικαιούχου,
8. τον τόπο διαμονής, τον τόπο κατοικίας ή την ταχυ-
δρομική διεύθυνση (προαιρετική εγγραφή),
9. τις κατηγορίες οχημάτων για τις οποίες ο οδηγός 
πληροί τις απαιτήσεις αρχικής επιμόρφωσης και περι-
οδικής κατάρτισης,
ε) την ένδειξη «υπόδειγμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης» 
στην ή στις γλώσσες του κράτους-μέλους που εκδίδει το 
δελτίο και την ένδειξη «δελτίο επιμόρφωσης οδηγού» 
στις λοιπές επίσημες γλώσσες της Ένωσης τυπωμένες σε 
μπλε χρώμα, ώστε να αποτελούν το φόντο του δελτίου:
tarjeta de cualificación del conductor,KapTa 3d KBa^i^iiKamia Ha Befana,
Osvëdcení profesní zpûsobilosti ridice,
chaufføruddannelsesbevis,Fahrerqualifizierungsnachweis,Juhi ametipädevusekaart,
Δελτίο επιμόρφωσης οδηγού,driver qualification card,carte de qualification de conducteur,cárta cáilíochta fiomána,kvalifikacijskakarticavozač,carta di qualificazione del conducente,vadïtâjakvalifikâcijasaplieciba,vairuotojo kvalifikacinékortelé,gépjármuvezetoiképesítésiigazolvány,karta ta’ kwalifikazzjoni tas-sewwieq,kwalificatiekaartbestuurder,kartakwalifikacjikierowcy,carta de qualificação do motorista,
Cartela de pregätire profesionala a conducätorului 
auto,
preukaz o kvalifikáciivodica,
kartica o usposobljenostivoznika,
kuljettajan ammattipätevyyskortti,yrkeskompetensbevis för förare,στ) τα χρώματα αναφοράς:- μπλε: Pantone Reflex blue,- κίτρινο: Pantone yellow.Η πλευρά 2 περιλαμβάνει:α) 9. τις κατηγορίες οχημάτων για τις οποίες ο οδηγός 
πληροί τις απαιτήσεις αρχικής επιμόρφωσης και περιο-δικής κατάρτισης,
10. τον εναρμονισμένο κωδικό «95» της Ένωσης που 
προβλέπεται στο Παράρτημα Ι του π.δ. 51/2012 (Α’ 101),
11. χώρο για την ενδεχόμενη αναγραφή, από το κρά-
τος μέλος που εκδίδει το δελτίο, των ενδείξεων οι οποί-
ες είναι απαραίτητες για τη διαχείρισή του ή οι οποίες 
αφορούν την οδική ασφάλεια (προαιρετική εγγραφή). 
Όταν μια εγγραφή αφορά ένα σημείο που ορίζεται στο παράρτημα, της εγγραφής αυτής πρέπει να προηγείται ο αριθμός του αντίστοιχου σημείου,
β) επεξήγηση των αριθμημένων σημείων των πλευρών 
1 και 2 του δελτίου (τουλάχιστον των σημείων 1, 2, 3, 4α), 
4β), 4γ), 5α), 5β) και 10).
Οι ενδείξεις αυτές σε εθνική γλώσσα διαφορετική από 
τις ακόλουθες: βουλγαρική, ισπανική, τσεχική, δανική, 
γερμανική, εσθονική, ελληνική, αγγλική, γαλλική, ιταλική, 
κροατική, λετονική, λιθουανική, ουγγρική, μαλτέζικη, 
ολλανδική, πολωνική, πορτογαλική, ρουμανική, σλοβα-
κική, σλοβενική, φινλανδική και σουηδική, είναι έγκυρες, 
εφόσον το δελτίο είναι δίγλωσσο και περιλαμβάνει τις 
ενδείξεις σε μία τουλάχιστον από τις προαναφερόμενες γλώσσες, με την επιφύλαξη των λοιπών διατάξεων του παρόντος παραρτήματος.
3. Ασφάλεια, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας 
των δεδομένων.
Τα διάφορα στοιχεία που απαρτίζουν το δελτίο, απο-
σκοπούν στην αποφυγή οποιασδήποτε παραποίησης ή 
αθέμιτης παρέμβασης και στην ανίχνευση οποιασδήπο-
τε τέτοιας απόπειρας.
Το επίπεδο ασφαλείας του δελτίου είναι τουλάχιστον 
ανάλογο προς το επίπεδο ασφαλείας της άδειας οδή-
γησης.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5145 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
4. Ειδικές διατάξεις
Ύστερα από διαβούλευση με την Επιτροπή, μπορεί να προστεθούν χρώματα ή σημάνσεις, όπως ραβδωτός κωδικός, 
εθνικά σύμβολα και στοιχεία ασφαλείας, με την επιφύλαξη των λοιπών διατάξεων του παρόντος παραρτήματος.
Στο πλαίσιο της αμοιβαίας αναγνώρισης των δελτίων, ο ραβδωτός κωδικός δεν επιτρέπεται να περιέχει άλλες 
πληροφορίες, πλην εκείνων οι οποίες είναι ήδη ορατές στο δελτίο επιμόρφωσης οδηγού ή οι οποίες είναι απαραί-
τητες για τη διαδικασία έκδοσης του δελτίου.
5. Μεταβατικές διατάξειςΤα δελτία επιμόρφωσης οδηγού που έχουν εκδοθεί πριν από τις 23 Μαΐου 2020, ισχύουν μέχρι την ημερομηνία 
λήξης τους.  

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5146 Τεύχος A’ 40/16.03.2021

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5147 Τεύχος A’ 40/16.03.2021

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5148 Τεύχος A’ 40/16.03.2021

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5149 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
Παραγγέλλομε τη δημοσίευση του παρόντος στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και την εκτέλεσή του ως νόμου 
του Κράτους.
Αθήνα, 16 Μαρτίου 2021
Η Πρόεδρος της Δημοκρατίας
ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΥ
Ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΙΚΡΑΜΜΕΝΟΣ
Οι Υπουργοί
Οικονομικών
ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΤΑΪΚΟΥΡΑΣ  Αναπληρωτής 
Υπουργός Οικονομικών
ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΣΚΥΛΑΚΑΚΗΣ  Ανάπτυξης και Επενδύσεων
ΣΠΥΡΙΔΩΝ - ΑΔΩΝΙΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ  
Αναπληρωτής ΥπουργόςΕξωτερικών
ΜΙΛΤΙΑΔΗΣ ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ  Προστασίας του Πολίτη
ΜΙΧΑΗΛ ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ  Υφυπουργός Προστασίας του Πολίτη
ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΧΑΡΔΑΛΙΑΣ  
Εθνικής Άμυνας
ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ  Παιδείας και Θρησκευμάτων
ΝΙΚΗ ΚΕΡΑΜΕΩΣ  Εργασίας καιΚοινωνικών Υποθέσεων
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ  
Υγείας
ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΚΙΚΙΛΙΑΣ  Περιβάλλοντος και Ενέργειας
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΚΡΕΚΑΣ  ΥφυπουργόςΠολιτισμού και Αθλητισμού
ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΑΥΓΕΝΑΚΗΣ  
Δικαιοσύνης
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΣΙΑΡΑΣ  Εσωτερικών
ΜΑΥΡΟΥΔΗΣ ΒΟΡΙΔΗΣ  Αναπληρωτής Υπουργός Εσωτερικών
ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ ΠΕΤΣΑΣ  
Υποδομών και Μεταφορών
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ  Ναυτιλίαςκαι Νησιωτικής Πολιτικής
ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΛΑΚΙΩΤΑΚΗΣ  Αγροτικής Ανάπτυξηςκαι Τροφίμων
ΣΠΥΡΙΔΩΝ-ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΛΙΒΑΝΟΣ  
Τουρισμού
ΘΕΟΧΑΡΗΣ ΘΕΟΧΑΡΗΣ  Επικρατείας
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ  Επικρατείας
ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ  
Θεωρήθηκε και τέθηκε η Μεγάλη Σφραγίδα του Κράτους.
Αθήνα, 16 Μαρτίου 2021
Ο επί της Δικαιοσύνης Υπουργός
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΣΙΑΡΑΣ
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5150 Τεύχος A’ 40/16.03.2021
*01000401603210060*Ταχυδρομική Διεύθυνση:  Καποδιστρίου 34, τ.κ. 10432, Αθήνα
ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ: 210 5279000 - fax: 210 5279054
ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΚΟΙΝΟΥ 
Πωλήσεις - Συνδρομές:  (Ισόγειο, τηλ. 210 5279178 - 180)
Πληροφορίες:  (Ισόγειο, Γ ρ. 3 και τηλεφ. κέντρο 210 5279000) 
Παραλαβή Δημ. Ύλης:  (Ισόγειο, τηλ. 210 5279167, 210 5279139) 
Ωράριο για το κοινό:  Δευτέρα ως Παρασκευή: 8:00 - 13:30Ιστότοπος:  www.et.gr  
Πληροφορίες σχετικά με την λειτουργία 
του ιστότοπου: helpdesk.et@et.gr  
Αποστολή ψηφιακά υπογεγραμμένων 
εγγράφων προς δημοσίευση στο ΦΕΚ: webmaster.et@et.gr  
Πληροφορίες για γενικό πρωτόκολλο 
και αλληλογραφία: grammateia@et.grΤο Εθνικό Τυπογραφείο αποτελεί δημόσια υπηρεσία υπαγόμενη στην Προεδρία της Κυβέρ-
νησης και έχει την ευθύνη τόσο για τη σύνταξη, διαχείριση, εκτύπωση και κυκλοφορία των Φύλλων της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ), όσο και για την κάλυψη των εκτυπωτικών - εκδοτικών αναγκών του δημοσίου και του ευρύτερου δημόσιου τομέα (ν. 3469/2006/Α΄ 131 και π.δ. 29/2018/Α΄58). 
1. ΦΥΛΛΟ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΦΕΚ) 
• Τα ΦΕΚ σε ηλεκτρονική μορφή διατίθενται δωρεάν στο www.et.gr , την επίσημη ιστο-
σελίδα του Εθνικού Τυπογραφείου. Όσα ΦΕΚ δεν έχουν ψηφιοποιηθεί και καταχωριστεί στην ανωτέρω ιστοσελίδα, ψηφιοποιούνται και αποστέλλονται επίσης δωρεάν με την υποβολή αί-τησης, για την οποία αρκεί η συμπλήρωση των αναγκαίων στοιχείων σε ειδική φόρμα στον ιστότοπο www.et.gr. 
• Τα ΦΕΚ σε έντυπη μορφή διατίθενται σε μεμονωμένα φύλλα είτε απευθείας από το Τμή-
μα Πωλήσεων και Συνδρομητών, είτε ταχυδρομικά με την αποστολή αιτήματος παραγγελίας μέσω των ΚΕΠ, είτε με ετήσια συνδρομή μέσω του Τμήματος Πωλήσεων και Συνδρομητών. Tο κόστος ενός ασπρόμαυρου ΦΕΚ από 1 έως 16 σελίδες είναι 1,00 €, αλλά για κάθε επιπλέον οκτασέλιδο (ή μέρος αυτού) προ σαυξάνεται κατά 0,20 €. Το κόστος ενός έγχρωμου ΦΕΚ από 1 έως 16 σελίδες είναι 1,50 €, αλλά για κάθε επιπλέον οκτασέλιδο (ή μέρος αυτού) προσαυξά-νεται κατά 0,30 €.  To τεύχος Α.Σ.Ε.Π. διατίθεται δωρεάν.
• Τρόποι αποστολής κειμένων προς δημοσίευση: 
Α. Τα κείμενα προς δημοσίευση στο ΦΕΚ, από τις υπηρεσίες και τους φορείς του 
δημο σίου, αποστέλλονται ηλεκτρονικά στη διεύθυνση webmaster.et@et.gr με χρήση 
προηγμέ νης ψηφιακής υπογραφής και χρονοσήμανσης. 
Β. Κατ’ εξαίρεση, όσοι πολίτες δεν διαθέτουν προηγμένη ψηφιακή υπογραφή μπορούν 
είτε να αποστέλλουν ταχυδρομικά, είτε να καταθέτουν με εκπρόσωπό τους κείμενα προς δημοσίευση εκτυπωμένα σε χαρτί στο Τμήμα Παραλαβής και Καταχώρισης Δημοσιευμάτων. 
• Πληροφορίες, σχετικά με την αποστολή/κατάθεση εγγράφων προς δημοσίευση, την ημε-
ρήσια κυκλοφορία των Φ.Ε.Κ., με την πώληση των τευχών και με τους ισχύοντες τιμοκαταλό-γους για όλες τις υπη ρεσίες μας, περιλαμβάνονται στoν ιστότοπο (www.et.gr). Επίσης μέσω του ιστότοπου δίδονται πληροφορίες σχετικά με την πορεία δημοσίευσης των εγγράφων, με βάση τον Κωδικό Αριθμό Δημοσιεύματος (ΚΑΔ). Πρόκειται για τον αριθμό που εκδίδει το Εθνι-κό Τυπογραφείο για όλα τα κείμενα που πληρούν τις προϋποθέσεις δημοσίευσης. 
2. ΕΚΤΥΠΩΤΙΚΕΣ - ΕΚΔΟΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ 
Το Εθνικό Τυπογραφείο ανταποκρινόμενο σε αιτήματα υπηρεσιών και φορέων του δημοσίου 
αναλαμβάνει να σχεδιάσει και να εκτυπώσει έντυπα, φυλλάδια, βιβλία, αφίσες, μπλοκ, μηχανο-
γραφικά έντυπα, φακέλους για κάθε χρήση, κ.ά.  
Επίσης σχεδιάζει ψηφιακές εκδόσεις, λογότυπα και παράγει οπτικοακουστικό υλικό.
Πείτε μας τη γνώμη σας,
για να βελτιώσουμε τις υπηρεσίες μας,  συμπληρώνοντας την ειδική φόρμα στον ιστότοπό μας.Πείτε μας τη γνώμη σας,