ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. 97 
Ενσωμάτωση στο ελληνικό δίκαιο των διατάξε-
ων των άρθρων 10, 15 και 38 της Οδηγίας (ΕΕ) 
2017/2397 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου της 12ης Δεκεμβρίου 2017 σχε-
τικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών 
προσόντων στην εσωτερική ναυσιπλοΐα και την 
κατάργηση των Οδηγιών 91/672/ΕΟΚ και 96/50/ΕΚ του Συμβουλίου.
Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Έχοντας υπόψη:
   1. Τις διατάξεις:
α) των άρθρων 3 και 4 του ν. 1338/1983 «Εφαρμογή 
του κοινοτικού δικαίου» (Α’ 34) όπως ισχύει,
β) της παρ. 3 του άρθρου 39 της Οδηγίας 2017/2397 
(ΕΕ) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 
της 12ης Δεκεμβρίου 2017 σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων στην εσωτερική ναυ-
σιπλοΐα και την κατάργηση των οδηγιών 91/672/ΕΟΚ και 
96/50/ΕΚ του Συμβουλίου (ΕΕ L345/27.12.2017),
γ) του άρθρου 90 του Κώδικα της νομοθεσίας για την 
Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά Όργανα (άρθρο πρώτο του π.δ. 63/2005, Α’ 98),
2. Το γεγονός ότι από τις διατάξεις του παρόντος δεν 
προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπο-
λογισμού.
3. Την υπ’ αρ. 163/2020 γνωμοδότηση του Συμβουλίου 
της Επικρατείας, μετά από πρόταση του Υπουργού Ναυ-
τιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, αποφασίζουμε:
Άρθρο 1
Σκοπός
Σκοπός του παρόντος προεδρικού διατάγματος είναι 
η εναρμόνιση της ελληνικής νομοθεσίας με τις διατάξεις 
των άρθρων 10, 15 και 38 της Οδηγίας (ΕΕ) 2017/2397 
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 12ης Δεκεμβρίου 2017 σχετικά με την αναγνώριση των 
επαγγελματικών προσόντων στην εσωτερική ναυσιπλοΐα 
και την κατάργηση των Οδηγιών 91/672/ΕΟΚ και 96/50/
ΕΚ του Συμβουλίου (εφεξής «Οδηγία»).Άρθρο 2
Πεδίο Εφαρμογής
(Άρθρο 2 της Οδηγίας)
1. Το παρόν διάταγμα εφαρμόζεται στα μέλη του πλη-
ρώματος καταστρώματος, τους εμπειρογνώμονες για 
τη χρήση του υγροποιημένου φυσικού αερίου και τους εμπειρογνώμονες επιβατηγού ναυτιλίας στους ακόλου-
θους τύπους σκαφών που πλέουν σε οποιαδήποτε εσω-
τερική πλωτή οδό της Ε.Ε.:
α) πλοίων μήκους 20 μέτρων και άνω
β) πλοίων των οποίων ο όγκος που προκύπτει ως το 
γινόμενο του μήκους επί το πλάτος επί το βύθισμα είναι ίσος ή ανώτερος των 100 κυβικών μέτρων
γ) ρυμουλκών και ωστικών ρυμουλκών που προορί-
ζονται για:
i) ρυμούλκηση ή ώθηση πλοίων που αναφέρονται στα 
στοιχεία α) και β)
ii) ρυμούλκηση ή ώθηση πλωτού εξοπλισμού
iii) μετακίνηση των πλοίων που αναφέρονται στα 
στοιχεία α) και β) ή πλωτού εξοπλισμού με πλευρική 
πρόσδεση
δ) επιβατηγών πλοίων
ε) πλοίων που υποχρεούνται να διαθέτουν πιστο-
ποιητικό έγκρισης σύμφωνα με την υπό στοιχεία 
Γ5/48222/2474 κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονο-μίας και Ανάπτυξης, Εθνικής Άμυνας, Παιδείας, Έρευνας 
και Θρησκευμάτων, Προστασίας του Πολίτη, Οικονομι-
κών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Υποδομών και Μετα-
φορών «Προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας προς 
τις διατάξεις της Οδηγίας 2008/68/ΕΚ του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, σχετικά με τις εσωτε-
ρικές μεταφορές επικίνδυνων εμπορευμάτων, όπως τα 
παραρτήματά της προσαρμόστηκαν στην επιστημονική 
και τεχνική πρόοδο με τις Οδηγίες 61/2010/ΕΕ, 2012/45/
ΕΕ, 2014/103/ΕΕ, (ΕΕ) 2016/2309, (ΕΕ) 2018/217 και (ΕΕ) 2018/1846 της Επιτροπής» (Β΄2755/2019).
2. Το παρόν διάταγμα δεν εφαρμόζεται σε πρόσωπα 
που:
α) ασχολούνται με τη ναυσιπλοΐα για αθλητισμό ή 
αναψυχή
β) συμμετέχουν στη λειτουργία πορθμείων που δεν 
κινούνται αυτόνομαΕΦΗΜΕΡΙ∆Α
ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ  ∆ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣE
24 Νοεμβρίου 2020 ΤΕΥΧΟΣ  ΠΡΩΤΟ Αρ. Φύλλου  23411393
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 11394 Τεύχος A’ 234/24.11.2020
γ) συμμετέχουν στη λειτουργία σκάφους που χρησιμο-
ποιείται από τις ένοπλες δυνάμεις, τις δυνάμεις τήρησης 
της δημόσιας τάξης, τις υπηρεσίες πολιτικής άμυνας, τις 
διοικήσεις πλωτών οδών, τις πυροσβεστικές υπηρεσίες 
και άλλες υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης.
Άρθρο 3
Ορισμοί
( Άρθρο 3 της Οδηγίας )
Για τους σκοπούς του παρόντος, ισχύουν οι ακόλουθοι 
ορισμοί:
1. «εσωτερική πλωτή οδός»: πλωτή οδός, πλην της 
θάλασσας, ανοιχτή για ναυσιπλοΐα στα σκάφη που ανα-φέρονται στο άρθρο 2 του παρόντος διατάγματος·
2. «σκάφος»: πλοίο ή πλωτός εξοπλισμός·
3. «πλοίο»: πλοίο εσωτερικής ναυσιπλοΐας ή ποντο-
πόρο πλοίο·
4. «ενωσιακό πιστοποιητικό επαγγελματικών προσό-
ντων»: πιστοποιητικό που εκδίδεται από αρμόδια αρχή, 
το οποίο πιστοποιεί ότι έ να πρόσωπο πληροί τις απαι-
τήσεις της Οδηγίας·
5. «σύμβαση STCW»: η «Σύμβαση STCW» όπως ορίζεται 
στο σημείο 21 του άρθρου 2 του π.δ. 119/2014 «Προ-
σαρμογή του ελληνικού δικαίου στην Οδηγία 2008/106/
ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, 
της 19ης Νοεμβρίου 2008 για το ελάχιστο επίπεδο εκ-
παίδευσης των ναυτικών και της Οδηγίας 2012/35/ΕΕ 
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 
21ης Νοεμβρίου 2012 «περί τροποποιήσεως της Οδηγίας 
2008/106/ΕΚ για το ελάχιστο επίπεδο εκπαίδευσης των 
ναυτικών»» (Α΄ 188)·
6. «μέλη του πληρώματος καταστρώματος»: πρόσω-
πα που συμμετέχουν στη γενική λειτουργία σκάφους 
που εκτελεί πλόες στις εσωτερικές πλωτές οδούς της 
Ε.Ε. και εκτελούν διάφορα καθήκοντα όπως καθήκοντα 
σχετικά με τη ναυσιπλοΐα, τον έλεγχο της λειτουργίας 
του σκάφους, τη φορτοεκφόρτωση, τη στοιβασία και 
τη μεταφορά επιβατών, τη ναυτική μηχανολογία, τη συ-
ντήρηση και επισκευή, την επικοινωνία, την υγεία και 
ασφάλεια και την προστασία του περιβάλλοντος, πλην 
των προσώπων που είναι υπεύθυνα αποκλειστικά για τη 
λειτουργία των μηχανών, των γερανών, ή του ηλεκτρικού 
και του ηλεκτρονικού εξοπλισμού·
7. «εμπειρογνώμονας επιβατηγού ναυτιλίας»: πρόσω-
πο που εργάζεται επί του σκάφους και το οποίο διαθέτει 
τα προσόντα για τη λήψη μέτρων σε καταστάσεις έκτα-κτης ανάγκης σε επιβατηγά σκάφη·
8. «εμπειρογνώμονας στη χρήση υγροποιημένου φυ-
σικού αερίου»: πρόσωπο το οποίο διαθέτει τα προσό-
ντα ώστε να συμμετέχει στη διαδικασία ανεφοδιασμού 
σκάφους που χρησιμοποιεί υγροποιημένο φυσικό αέριο 
ως καύσιμο ή ώστε να λειτουργεί ως κυβερνήτης ενός 
τέτοιου σκάφους·
9. «κυβερνήτης σκάφους»: το μέλος πληρώματος κα-
ταστρώματος το οποίο διαθέτει τα προσόντα ώστε να 
εξασφαλίζει τη διακυβέρνηση του σκάφους στις εσωτε-
ρικές πλωτές οδούς των κρατών μελών και διαθέτει τα προσόντα ώστε να φέρει τη συνολική ευθύνη επί του 
σκάφους, μεταξύ άλλων για το πλήρωμα, τους επιβάτες 
και το φορτίο·
10. «ναυτικό φυλλάδιο»: προσωπικό μητρώο στο οποίο 
καταγράφονται τα στοιχεία της προϋπηρεσίας ενός μέ-
λους πληρώματος, και ιδίως ο χρόνος πλεύσης και οι 
πραγματοποιηθείσες διαδρομές·
11. «ημερολόγιο πλοίου»: το επίσημο μητρώο των δι-
αδρομών που πραγματοποιήθηκαν από σκάφος και το πλήρωμά του·
12. «ενεργό ναυτικό φυλλάδιο» ή «ενεργό ημερολό-
γιο πλοίου»: ναυτικό φυλλάδιο ή ημερολόγιο πλοίου το οποίο είναι διαθέσιμο για την καταχώριση δεδομένων·
13. «χρόνος πλεύσης»: χρονικό διάστημα, σε ημέρες, 
το οποίο μέλος του πληρώματος καταστρώματος έχει 
διανύσει επί του σκάφους κατά τον πλου του σε εσωτε-ρικές πλωτές οδούς, μεταξύ άλλων για δραστηριότητες φορτοεκφόρτωσης που απαιτούν ενεργούς χειρισμούς 
πλοήγησης, και το οποίο έχει επικυρωθεί από την αρ-
μόδια αρχή·
14. «Υ.ΝΑ.Ν.Π.»: Το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτι-
κής Πολιτικής·
15. «κράτος μέλος»: Κράτος μέλος της Ε.Ε.
Άρθρο 4
Αναγνώριση πιστοποιητικών( Άρθρο 10 της Οδηγίας )
1. Κάθε ενωσιακό πιστοποιητικό επαγγελματικών προ-
σόντων που αναφέρεται στα άρθρα 4 και 5 της Οδηγίας, 
καθώς και κάθε ναυτικό φυλλάδιο ή ημερολόγιο πλοίου που αναφέρεται στο άρθρο 22 της Οδηγίας και έχει εκ-δοθεί από τις αρμόδιες αρχές σύμφωνα με την εν λόγω 
Οδηγία, αναγνωρίζεται και ισχύει στις εσωτερικές πλωτές 
οδούς της ελληνικής επικράτειας.
2. Κάθε πιστοποιητικό επαγγελματικών προσόντων, 
ναυτικό φυλλάδιο ή ημερολόγιο πλοίου που εκδίδεται 
σύμφωνα με τους κανονισμούς προσωπικού για τη ναυ-
σιπλοΐα στον Ρήνο, οι οποίοι προβλέπουν απαιτήσεις 
ταυτόσημες με εκείνες της Οδηγίας, αναγνωρίζεται και ισχύει στις εσωτερικές πλωτές οδούς της ελληνικής επι-κράτειας.
Τα ανωτέρω πιστοποιητικά επαγγελματικών προσό-
ντων, ναυτικά φυλλάδια ή ημερολόγια πλοίων που έχουν 
εκδοθεί από τρίτη χώρα ισχύουν στις εσωτερικές πλωτές 
οδούς της ελληνικής επικράτειας, με την προϋπόθεση ότι 
η εν λόγω τρίτη χώρα αναγνωρίζει εντός της δικαιοδοσί-
ας της τα ενωσιακά έγγραφα που εκδίδονται σύμφωνα με την Οδηγία.
3. Με την επιφύλαξη της παρ. 2, κάθε πιστοποιητικό 
επαγγελματικών προσόντων, ναυτικό φυλλάδιο ή ημερο-
λόγιο πλοίου που εκδίδεται σύμφωνα με τους εθνικούς 
κανόνες που ισχύουν σε τρίτη χώρα και προβλέπουν 
απαιτήσεις ταυτόσημες με εκείνες της Οδηγίας, αναγνω-
ρίζεται και ισχύει στις εσωτερικές πλωτές οδούς της ελ-ληνικής επικράτειας.
4. Εφόσον το Υ.ΝΑ.Ν.Π. θεωρήσει ότι μια τρίτη χώρα 
δεν πληροί πλέον τις απαιτήσεις του παρόντος άρθρου, 
ενημερώνει αμέσως την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αιτιολο-γώντας επαρκώς τον ισχυρισμό του.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 11395 Τεύχος A’ 234/24.11.2020
5. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσιοποιεί τον κατάλογο 
των τρίτων χωρών που αναφέρονται στις παρ. 2 και 3, 
καθώς και τα έγγραφα που αναγνωρίζονται ως έγκυρα 
σε όλες τις εσωτερικές πλωτές οδούς της Ε.Ε.
Άρθρο 5
Συνεργασία( Άρθρο 15 της Οδηγίας )
1. Το Υ.ΝΑ.Ν.Π., όταν διαπιστώσει ότι πιστοποιητικό 
επαγγελματικών προσόντων εκδοθέν από την αρμόδια 
αρχή άλλου κράτους μέλους δεν πληροί τους όρους της 
Οδηγίας ή όταν συντρέχουν λόγοι ασφάλειας ή δημόσιας 
τάξης, ζητά από την εκδούσα αρχή να εξετάσει το ενδε-
χόμενο αναστολής του πιστοποιητικού επαγγελματικών 
προσόντων. Το Υ.ΝΑ.Ν.Π. ενημερώνει την Ευρωπαϊκή 
Επιτροπή για το αίτημά του. Η αρχή που εξέδωσε το εν 
λόγω πιστοποιητικό εξετάζει το αίτημα και κοινοποιεί 
στo Y.NA.N.Π. την απόφασή της. Το Υ.ΝΑ.Ν.Π. έχει τη δυ-
νατότητα να απαγορεύσει σε πρόσωπα να εργάζονται 
στην ελληνική επικράτεια μέχρι την κοινοποίηση της 
απόφασης της αρχής που εξέδωσε το πιστοποιητικό.
2. Το Υ.ΝΑ.Ν.Π. συνεργάζεται με τις αρμόδιες αρχές άλ-
λων κρατών μελών ώστε να διασφαλίζεται ότι ο χρόνος 
πλεύσης και τα δρομολόγια των κατόχων πιστοποιητικού 
επαγγελματικών προσόντων και ναυτικών φυλλαδίων 
που αναγνωρίζονται δυνάμει της Οδηγίας, καταγράφο-
νται εφόσον ο κάτοχος του ναυτικού φυλλαδίου ζητήσει 
την καταγραφή και επικυρώνονται για περίοδο που δεν 
ξεπερνά τους 15 μήνες πριν από το αίτημα της επικύ-
ρωσης. Το Υ.ΝΑ.Ν.Π ενημερώνει κατά περίπτωση την 
Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με τις εσωτερικές πλωτές οδούς στην ελληνική επικράτεια για τις οποίες απαιτού-νται ικανότητες πλοήγησης θαλασσίου χαρακτήρα.
Άρθρο 6
Μεταβατικές διατάξεις(Άρθρο 38 της Οδηγίας )
1. Τα πιστοποιητικά κυβερν ητών σκαφών που έχουν 
εκδοθεί σύμφωνα με την Οδηγία 96/50/ΕΚ του Συμβου-
λίου της 23ης Ιουλίου 1996 «σχετικά με την εναρμόνιση 
των προϋποθέσεων απόκτησης εθνικού πιστοποιητικού 
κυβερνήτη σκάφους εσωτερικής ναυσιπλοΐας για τη με-
ταφορά εμπορευμάτων και προσώπων στην Κοινότητα» 
(EE L 235/17.9.1996) και τα πιστοποιητικά που αναφέ-
ρονται στην παρ. 6 του άρθρου 1 της Οδηγίας 96/50/
ΕΚ, καθώς και τα διπλώματα κυβερνήτη του Ρήνου που 
αναφέρονται στην παρ. 5 του άρθρου 1 της Οδηγίας 96/50/ΕΚ, τα οποία έχουν εκδοθεί πριν από την 18η Ια-
νουαρίου 2022, ισχύουν στις εσωτερικές πλωτές οδούς 
της ελληνικής επικράτειας, για χρονική περίοδο 10 ετών, 
αρχομένης την 18η Ιανουαρίου 2022.
2. Τα μέλη πληρώματος πλην του κυβερνήτη σκάφους 
που κατέχουν πιστοποιητικό επαγγελματικών προσό-
ντων που έχει εκδοθεί από κράτος μέλος της Ε.Ε. πριν 
από την 18η Ιανουαρίου 2022, ή που κατέχουν τίτλο που 
αναγνωρίζεται σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη της 
Ε.Ε. μπορούν να εξακολουθούν να επικαλούνται το εν 
λόγω πιστοποιητικό ή τίτλο επαγγελματικών προσόντων 
για χρονική περίοδο 10 ετών αρχομένης από την 18η 
Ιανουαρίου 2022. Κατά τη διάρκεια της περιόδου αυτής, 
τα μέλη αυτά του πληρώματος μπορούν να επικαλούνται 
το π.δ. 38/2010 «Προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας 
στην Οδηγία 2005/36/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 
και του Συμβουλίου της 7ης Σεπτεμβρίου 2005, σχετικά 
με την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων, 
και άλλες διατάξεις» (Α’ 78).
3. Ναυτικά φυλλάδια και ημερολόγια πλοίου που έχουν 
εκδοθεί πριν από την 18η Ιανουαρίου 2022, σύμφωνα με 
κανόνες διαφορετικούς από εκείνους που προβλέπονται 
στην Οδηγία, παραμένουν ενεργά για χρονική περίοδο 10 ετών, αρχομένης την 18η Ιανουαρίου 2022.
4. Κατά παρέκκλιση από την παρ. 2, για τα μέλη πλη-
ρωμάτων πορθμείων εσωτερικής ναυσιπλοΐας που έχουν 
εθνικά πιστοποιητικά τα οποία δεν εμπίπτουν στο πεδίο 
εφαρμογής της Οδηγίας 96/50/ΕΚ και εκδόθηκαν πριν 
από την 18η Ιανουαρίου 2022, τα πιστοποιητικά αυτά 
ισχύουν για τις εσωτερικές πλωτές οδούς της ελληνικής 
επικράτειας για χρονική περίοδο 20 ετών, αρχομένης την 
18η Ιανουαρίου 2022.
Άρθρο 7
Η ισχύς του παρόντος αρχίζει από τη δημοσίευσή του 
στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Στον Υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής 
αναθέτουμε τη δημοσίευση και εκτέλεση του παρόντος.
  Αθήνα, 6 Νοεμβρίου 2020
Η Πρόεδρος της Δημοκρατίας
ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΥ
Ο Υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής
ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΛΑΚΙΩΤΑΚΗΣ   
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 11396 Τεύχος A’ 234/24.11.2020
*01002342411200004*Ταχυδρομική Διεύθυνση:  Καποδιστρίου 34, τ.κ. 10432, Αθήνα
ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ: 210 5279000 - fax: 210 5279054
ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΚΟΙΝΟΥ 
Πωλήσεις - Συνδρομές:  (Ισόγειο, τηλ. 210 5279178 - 180)
Πληροφορίες:  (Ισόγειο, Γ ρ. 3 και τηλεφ. κέντρο 210 5279000) 
Παραλαβή Δημ. Ύλης:  (Ισόγειο, τηλ. 210 5279167, 210 5279139) 
Ωράριο για το κοινό:  Δευτέρα ως Παρασκευή: 8:00 - 13:30Ιστότοπος:  www.et.gr  
Πληροφορίες σχετικά με την λειτουργία 
του ιστότοπου: helpdesk.et@et.gr  
Αποστολή ψηφιακά υπογεγραμμένων 
εγγράφων προς δημοσίευση στο ΦΕΚ: webmaster.et@et.gr  
Πληροφορίες για γενικό πρωτόκολλο 
και αλληλογραφία: grammateia@et.grΤο Εθνικό Τυπογραφείο αποτελεί δημόσια υπηρεσία υπαγόμενη στην Προεδρία της Κυβέρ-
νησης και έχει την ευθύνη τόσο για τη σύνταξη, διαχείριση, εκτύπωση και κυκλοφορία των Φύλλων της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ), όσο και για την κάλυψη των εκτυπωτικών - εκδοτικών αναγκών του δημοσίου και του ευρύτερου δημόσιου τομέα (ν. 3469/2006/Α΄ 131 και π.δ. 29/2018/Α΄58). 
1. ΦΥΛΛΟ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΦΕΚ) 
• Τα ΦΕΚ σε ηλεκτρονική μορφή διατίθενται δωρεάν στο www.et.gr , την επίσημη ιστο-
σελίδα του Εθνικού Τυπογραφείου. Όσα ΦΕΚ δεν έχουν ψηφιοποιηθεί και καταχωριστεί στην ανωτέρω ιστοσελίδα, ψηφιοποιούνται και αποστέλλονται επίσης δωρεάν με την υποβολή αί-τησης, για την οποία αρκεί η συμπλήρωση των αναγκαίων στοιχείων σε ειδική φόρμα στον ιστότοπο www.et.gr. 
• Τα ΦΕΚ σε έντυπη μορφή διατίθενται σε μεμονωμένα φύλλα είτε απευθείας από το Τμή-
μα Πωλήσεων και Συνδρομητών, είτε ταχυδρομικά με την αποστολή αιτήματος παραγγελίας μέσω των ΚΕΠ, είτε με ετήσια συνδρομή μέσω του Τμήματος Πωλήσεων και Συνδρομητών. Tο κόστος ενός ασπρόμαυρου ΦΕΚ από 1 έως 16 σελίδες είναι 1,00 €, αλλά για κάθε επιπλέον οκτασέλιδο (ή μέρος αυτού) προ σαυξάνεται κατά 0,20 €. Το κόστος ενός έγχρωμου ΦΕΚ από 1 έως 16 σελίδες είναι 1,50 €, αλλά για κάθε επιπλέον οκτασέλιδο (ή μέρος αυτού) προσαυξά-νεται κατά 0,30 €.  To τεύχος Α.Σ.Ε.Π. διατίθεται δωρεάν.
• Τρόποι αποστολής κειμένων προς δημοσίευση: 
Α. Τα κείμενα προς δημοσίευση στο ΦΕΚ, από τις υπηρεσίες και τους φορείς του 
δημο σίου, αποστέλλονται ηλεκτρονικά στη διεύθυνση webmaster.et@et.gr με χρήση 
προηγμέ νης ψηφιακής υπογραφής και χρονοσήμανσης. 
Β. Κατ’ εξαίρεση, όσοι πολίτες δεν διαθέτουν προηγμένη ψηφιακή υπογραφή μπορούν 
είτε να αποστέλλουν ταχυδρομικά, είτε να καταθέτουν με εκπρόσωπό τους κείμενα προς δημοσίευση εκτυπωμένα σε χαρτί στο Τμήμα Παραλαβής και Καταχώρισης Δημοσιευμάτων. 
• Πληροφορίες, σχετικά με την αποστολή/κατάθεση εγγράφων προς δημοσίευση, την ημε-
ρήσια κυκλοφορία των Φ.Ε.Κ., με την πώληση των τευχών και με τους ισχύοντες τιμοκαταλό-γους για όλες τις υπη ρεσίες μας, περιλαμβάνονται στoν ιστότοπο (www.et.gr). Επίσης μέσω του ιστότοπου δίδονται πληροφορίες σχετικά με την πορεία δημοσίευσης των εγγράφων, με βάση τον Κωδικό Αριθμό Δημοσιεύματος (ΚΑΔ). Πρόκειται για τον αριθμό που εκδίδει το Εθνι-κό Τυπογραφείο για όλα τα κείμενα που πληρούν τις προϋποθέσεις δημοσίευσης. 
2. ΕΚΤΥΠΩΤΙΚΕΣ - ΕΚΔΟΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ 
Το Εθνικό Τυπογραφείο ανταποκρινόμενο σε αιτήματα υπηρεσιών και φορέων του δημοσίου 
αναλαμβάνει να σχεδιάσει και να εκτυπώσει έντυπα, φυλλάδια, βιβλία, αφίσες, μπλοκ, μηχανο-
γραφικά έντυπα, φακέλους για κάθε χρήση, κ.ά.  
Επίσης σχεδιάζει ψηφιακές εκδόσεις, λογότυπα και παράγει οπτικοακουστικό υλικό.
Πείτε μας τη γνώμη σας,
για να βελτιώσουμε τις υπηρεσίες μας,  συμπληρώνοντας την ειδική φόρμα στον ιστότοπό μας.Πείτε μας τη γνώμη σας,