NOMOΣ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. 4986 
Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944 του Ευ-
ρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 
5ης Ιουνίου 2019 σχετικά με τους κοινούς κανό-
νες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργει-
ας και την τροποποίηση της Οδηγίας 2012/27/ΕΕ 
και άλλες επείγουσες διατάξεις.
Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή:
ΜΕΡΟΣ Α’ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΆρθρο 1 ΣκοπόςΆρθρο 2 ΑντικείμενοΜΕΡΟΣ Β’
ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 3 Τροποποίηση τίτλου Ενότητας Α’ ν. 4001/2011
Άρθρο 4 Σκοπός και πεδίο εφαρμογής - Τροποποίηση 
άρθρου 1 ν. 4001/2011
Άρθρο 5 Ορισμοί - Τροποποίηση άρθρου 2 ν. 4001/2011 
(άρθρο 2 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Άρθρο 6 Κατάργηση έννοιας Επιλεγόντων Πελατών 
για τον ηλεκτρισμό - Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 37 
και παρ. 1 και 2 άρθρου 46 ν. 4001/2011
ΜΕΡΟΣ Γ’
ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
Άρθρο 7 Υποχρεώσεις ενεργειακής απόδοσης και 
παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη κατά την άσκηση 
των αρμοδιοτήτων του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας και της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας - Τρο-
ποποίηση άρθρου 3 ν. 4001/2011 (παρ. 1 άρθρου 19 
Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Άρθρο 8 Νομικό καθεστώς μελών της Ρυθμιστικής Αρ-
χής Ενέργειας - Τροποποίηση άρθρου 10 ν. 4001/2011 (περ. στ’ παρ. 5 άρθρου 57 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Άρθρο 9 Ασφάλεια εφοδιασμού - Τροποποίηση άρ-
θρου 12 ν. 4001/2011 (περ. κβ’ παρ. 1 άρθρου 59 και 
περ. γ’ παρ. 2 άρθρου 61 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)Άρθρο 10 Ανάπτυξη υποδομών και παρακολούθηση 
προγράμματος ανάπτυξης - Τροποποίηση άρθρου 14 
ν. 4001/2011 (παρ. 2 άρθρου 3, περ. ιβ’ παρ. 1 άρθρου 
59 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Άρθρο 11 Τιμολόγια Μη Ανταγωνιστικών Δραστηρι-
οτήτων - Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 15 ν. 4001/2011 (παρ. 1 άρθρου 32 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Άρθρο 12 Πρόσβαση στις διασυνδέσεις - Τροποποίη-
ση παρ. 1 άρθρου 21 ν. 4001/2011 (παρ. 10 άρθρου 59 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Άρθρο 13 Παρακολούθηση και εποπτεία της αγοράς 
ενέργειας - Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 22 ν. 4001/2011 
(άρθρο 55 και περ. ι’ και ιε’ παρ. 1 άρθρου 59 Οδηγίας 
(ΕΕ) 2019/944)
Άρθρο 14 Περιφερειακή συνεργασία - Οργανισμός Συ-
νεργασίας Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας - Τροποποίηση 
άρθρου 25 ν. 4001/2011 (περ. β’ και γ’ παρ. 1 άρθρου 59, 
περ. β’ , δ’ και ε’ παρ. 2 και παρ. 3 άρθρου 61, παρ. 1 και 8 
άρθρου 63 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Άρθρο 15 Καθήκοντα και αρμοδιότητες της Ρυθμιστι-
κής Αρχής Ενέργειας ως προς τα περιφερειακά συντονι-
στικά κέντρα - Προσθήκη άρθρου 25Α στον ν. 4001/2011 
(άρθρο 62 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Άρθρο 16 Καταγγελία ενώπιον της Ρυθμιστικής Αρχής 
Ενέργειας - Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 34 ν. 4001/2011 
(παρ. 2 άρθρου 60 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Άρθρο 17 Διοικητικές κυρώσεις - Τροποποίηση παρ. 1 
άρθρου 36 ν. 4001/2011 (περ. β’ παρ. 1 άρθρου 59 Οδη-γίας (ΕΕ) 2019/944)
ΜΕΡΟΣ Δ’
ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 18 Δικαιώματα πελατών - Τροποποίηση άρ-
θρου 47 ν. 4001/2011 (άρθρο 4, παρ. 2, 3, 4 και 5 άρθρου 
12, παρ. 2 και 5 άρθρου 18 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Άρθρο 19 Υποχρεώσεις των προμηθευτών - Αντικατά-
σταση παρ. 2 άρθρου 48 ν. 4001/2011 (παρ. 5 Παραρτή-
ματος Ι Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α
ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ  ∆ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣE
28 Οκτωβρίου 2022 ΤΕΥΧΟΣ  ΠΡΩΤΟ Αρ. Φύλλου  2046609
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6610 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
Άρθρο 20 Συμβάσεις δυναμικής τιμολόγησης ηλε-
κτρικής ενέργειας  - Προσθήκη άρθρου 48Α στον 
ν. 4001/2011 (άρθρο 11 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Άρθρο 21 Σύμβαση παροχ ής υπηρεσιών απόκρισης 
ζήτησης - Προσθήκη άρθρου 48Β στον ν. 4001/2011 
(άρθρο 13 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Άρθρο 22 Εργαλεία σύγκρισης - Προσθήκη άρθρου 
48Γ στον ν. 4001/2011 (άρθρο 14 και περ. κε’ παρ. 1 άρ-
θρου 59 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Άρθρο 23 Απόκριση ζήτησης μέσω σωρευτικής εκπρο-
σώπησης - Προσθήκη άρθρου 48Δ στον ν. 4001/2011 
(παρ. 1 άρθρου 17 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Άρθρο 24 Διαφάνεια των χρεώσεων και των πληρο-
φοριών - Τροποποίηση άρθρου 49 ν. 4001/2011 (παρ. 8 άρθρου 10 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Άρθρο 25 Εξειδίκευση ρυθμίσεων Κωδίκων Προμή-
θειας ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου - Τροπο-
ποίηση άρθρου 51 ν. 4001/2011 (παρ. 1 άρθρου 12 και παρ. 6 άρθρου 18 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Άρθρο 26 Ενιαία σημεία επαφής - Τροποποίηση άρ-
θρου 54 ν. 4001/2011 (άρθρο 25 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Άρθρο 27 Επιβολή Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας χωρίς 
διακρίσεις για τους συμμετέχοντες - Τροποποίηση παρ. 2 
άρθρου 55 ν. 4001/2011 (παρ. 4 άρθρου 5 και άρθρο 9 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’ΕΥΦΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
Άρθρο 28 Παρακολούθηση, εγκατάσταση, αξιολόγηση 
και εφαρμογή ευφυών συστημάτων μέτρησης - Τροπο-ποίηση άρθρου 59 ν. 4001/2011 (παρ. 2 έως 6 άρθρου 19 και Παράρτημα ΙΙ Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Άρθρο 29 Λειτουργικές δυνατότητες ευφυούς μέτρη-
σης για την ηλεκτρική ενέργεια - Προσθήκη άρθρου 59Α 
στον ν. 4001/2011 (άρθρο 20 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Άρθρο 30 Διαχείριση δεδομένων, απαιτήσεις δια-
λειτουργικότητας και διαδικασίες για πρόσβαση στα 
δεδομένα που αφορούν ενεργε ιακές δραστηριότητες 
ηλεκτρικής ενέργειας - Προσθήκη άρθρου 59Β στον 
ν. 4001/2011 (άρθρο 23, άρθρο 24, περ. η’ άρθρου 58 
και περ. κ’παρ. 1 άρθρου 59 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Άρθρο 31 Τήρηση αρχείων - Προσθήκη άρθρου 59Γ 
στον ν. 4001/2011 (άρθρο 64 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
ΜΕΡΟΣ Ε’
ΟΡΓ ΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣΆρθρο 32 Τεχνικές απαιτήσεις για τη συμμετοχή από-
κρισης ζήτησης μέσω σωρευτικής εκπροσώπησης και 
ζητήματα πρόσβασης σε δεδομένα - Τροποποίηση άρ-
θρου 96 ν. 4001/2011 (παρ. 5 άρθρου 17, παρ. 1 και 5 
άρθρου 23 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Άρθρο 33 Καθήκοντα του Διαχειριστή του Ελληνικού 
Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας - Τρο-
ποποίηση άρθρου 17 ν. 4425/2016 (άρθρο 40 Οδηγίας 
(ΕΕ) 2019/944)
Άρθρο 34 Ανάπτυξη του Ελληνικού Συστήματος Με-
ταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας και εξουσία λήψης απο-φάσεων για επενδύσεις  - Τροποποίηση άρθρου 108 
ν. 4001/2011 (άρθρο 51 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Άρθρο 35 Σύνδεση νέων εγκαταστάσεων ηλεκτροπα-
ραγωγής στο Ελληνικό Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής 
Ενέργειας - Τροποποίηση άρθρου 109 ν. 4001/2011 (άρ-
θρο 42 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ 
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣΆρθρο 36 Ιδιοκτησιακός διαχωρισμός της δραστηρι-
ότητας μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας - Τροποποίη-
ση άρθρου 110 ν. 4001/2011 (άρθρο 43 Οδηγίας (ΕΕ) 
2019/944)
Άρθρο 37 Έννομα αποτελέσματα απόφασης της Ρυθ-
μιστικής Αρχής Ενέργειας επί αιτήσεως πιστοποίησης 
Ανεξάρτητου Διαχειριστή Μεταφοράς - Τροποποίηση 
παρ. 4 άρθρου 113 ν. 4001/2011 (άρθρο 52 Οδηγίας (ΕΕ) 
2019/944)
Άρθρο 38 Πιστοποίηση του Ανεξάρτητου Διαχειριστή 
Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας στην περίπτωση που 
ενδέχεται να ελέγχεται από πρόσωπα τρίτης χώρας - Τρο-
ποποίηση άρθρου 114 ν. 4001/2011 (άρθρο 53 Οδηγίας 
(ΕΕ) 2019/944)
Άρθρο 39 Απαιτήσεις εμπιστευτικότητας και διαφά-
νειας - Τροποποίηση άρθρου 116 ν. 4001/2011 (άρθρο 41 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’
ΑΓΟΡΑ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ 
ΔΙΑΝΟΜΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
Άρθρο 40 Ρυθμίσεις Κώδικα του Διαχειριστή Ανανε-
ώσιμων Πηγών Ενέργειας και Εγγυήσεων Προέλευσης - Τροποποίηση παρ. 3 άρθρου 118Α ν. 4001/2011 (παρ. 1 και 5 άρθρου 23 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Άρθρο 41 Στοιχεία που καθορίζονται στον Κανονι-
σμό του Χρηματιστηρίου Ενέργειας και στον Κανονι-σμό Αγοράς Εξισορρόπησης - Τροποποίηση άρθρου 
18 ν. 4425/2016 (παρ. 1 και 5 άρθρου 23 Οδηγίας (ΕΕ) 
2019/944)
Άρθρο 42 Νομικός και λειτουργικός διαχωρισμός της 
δραστηριότητας Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας - Τρο-
ποποίηση άρθρου 123 ν. 4001/2011 (άρθρο 30 Οδηγίας 
(ΕΕ) 2019/944)
Άρθρο 43 Επέκταση αρμοδιοτήτων Υπεύθυνου Συμ-
μόρφωσης - Τροποποίηση τίτλου και παρ. 10 άρθρου 
124 ν. 4001/2011 (άρθρο 35 και παρ. 4 άρθρου 23 Οδη-γίας (ΕΕ) 2019/944)
Άρθρο 44 Επέκταση των υποχρεώσεων του Διαχειρι-
στή Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας - 
Τροποποίηση άρθρου 127 ν. 4001/2011 (άρθρα 31, 32 και 37 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Άρθρο 45 Διεύρυνση του ρυθμιστικού περιεχομένου 
του Κώδικα Διαχείρισης του Ελληνικού Δικτύου Διανο-
μής Ηλεκτρικής Ενέργειας - Τροποποίηση άρθρου 128 
ν. 4001/2011 (παρ. 2 άρθρου 6, παρ. 5 άρθρου 17 και 
παρ. 1 και 5 άρθρου 23 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Άρθρο 46 Διάκριση των διατάξεων που αφορούν στο 
Δίκτυο Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών από τις διατάξεις 
που αφορούν στα λοιπά Κλειστά Δίκτυα Διανομής - Τρο-
ποποίηση άρθρου 131 ν. 4001/2011
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6611 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
Άρθρο 47 Κλειστά Δίκτυα Διανομής - Προσθήκη άρ-
θρου 131Α στον ν. 4001/2011 (άρθρο 38 Οδηγίας (ΕΕ) 
2019/944)
Άρθρο 48 Καθορισμός αρμοδιοτήτων και καθηκόντων 
του Διαχειριστή Συστήματος Διανομής - Προσθήκη άρ-
θρου 131Β στον ν. 4001/2011 (άρθρα 30, 31, 32 και 37 
Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Άρθρο 49 Νομική και λειτουργική ανεξαρτησία Δια-
χειριστών Συστημάτων Διανομής - Προσθήκη άρθρου 
131Γ στον ν. 4001/2011 (άρθρα 35 και 37 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Άρθρο 50 Διαχειριστές συνδυασμένων συστημάτων 
μεταφοράς και διανομής - Προσθήκη άρθρου 131Δ στον 
ν. 4001/2011 (άρθρο 39 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’
ΠΑΡΑΓΩΓΗ, ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓ ΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ 
ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣΆρθρο 51 Υποχρέωση συνεργασίας Διαχειριστών Συ-
στημάτων Διανομής για τη σύνδεση στο δίκτυο διανο-μής - Τροποποίηση άρθρου 134Β ν. 4001/2011 (παρ. 1 και 2 άρθρου 33 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Άρθρο 52 Ενεργοί πελάτες - Προσθήκη άρθρου 137Β 
στον ν. 4001/2011 (άρθρο 15 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Άρθρο 53 Συμβατικά δικαιώματα τελικών πελατών - 
Τροποποίηση άρθρου 138 ν. 4001/2011 (παρ. 3 και 11 
άρθρου 10, παρ. 5 άρθρου 18 και παρ. 1 και 5 άρθρου 23 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Άρθρο 54 Δυνατότητα παρέκκλισης - Τροποποίηση 
άρθρου 139 ν. 4001/2011
Άρθρο 55 Κριτήρια τιμολόγησης - Τροποποίηση άρ-
θρου 140 ν. 4001/2011 (παρ. 1 άρθρου 32 και περ. στ’ 
άρθρου 58 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Άρθρο 56 Απαλοιφή αναφορών και ρυθμίσεων σχετι-
κών με τη μέτρηση ηλεκτρικής ενέργειας - Τροποποίηση 
άρθρου 11 ν. 4342/2015 (παρ. 1 άρθρου 70 Οδηγίας (ΕΕ) 
2019/944)
Άρθρο 57 Προσθήκη αναφορών σχετικά με την τιμο-
λόγηση τελικών καταναλωτών φυσικού αερίου - Τροπο-
ποίηση άρθρου 12 ν. 4342/2015 (παρ. 2 και 3 άρθρου 70 
Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Άρθρο 58 Απαλοιφή αναφοράς στην ηλεκτρική  
ενέργεια  - Τροποποίηση τίτλου Παραρτήματος VII 
ν. 4342/2015 (παρ. 6 άρθρου 70 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’
ΚΑΤΑΡΓΟΥΜΕΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 59 Καταργούμενες διατάξειςΜΕΡΟΣ ΣΤ’ΑΛΛΕΣ ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’
ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣΆρθρο 60 Τμηματική Άδεια Εγκατάστασης για Υδρο-
ηλεκτρικούς Σταθμούς ισχύος άνω των δέκα πέντε (15) 
μεγαβάτ - Προσθήκη άρθρου 23Α στον ν. 4951/2022
Άρθρο 61 Καθορισμός Υπηρεσίας Κοινής Ωφέλειας - 
Μοναδιαίες χρεώσεις για τον υπολογισμό της επιβάρυν-
σης των καταναλωτών για την παροχή Υπηρεσιών Κοινής 
Ωφέλειας - Tροποποίηση άρθρου 36 ν. 4067/2012 και 
προσθήκη άρθρου 58Γ στον ν. 4001/2011Άρθρο 62 Ειδική εισφορά ανά θερμική μεγαβατώρα 
υπέρ του Ταμείου Ενεργειακής Μετάβασης στις εταιρείες 
ηλεκτροπαραγωγής
Άρθρο 63 Προώθηση εγκατάστασης σταθμών Ανανε-
ώσιμων Πηγών Ενέργειας σε λιγνιτικές περιοχές - Τροπο-
ποίηση παρ. 2Α άρθρου 156 ν. 4759/2020
Άρθρο 64 Υπολογισμός Ειδικής Τιμής Αγοράς - Τρο-
ποποίηση άρθρου 12Α ν. 4425/2016
Άρθρο 65 Ρυθμίσεις για σταθμούς Ανανεώσιμων 
Πηγών Ενέργειας που αναπτύσσονται στα Μη Δια-
συνδεδεμένα Νησιά - Τροποποίηση παρ. 3 άρθρου 56 
ν. 4546/2018
Άρθρο 66 Θέματα προσωπικού του Ανεξάρτητου Δι-
αχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας και των 
συνδεδεμένων αυτής εταιρειών - Αντικατάσταση παρ. 1 άρθρου 144 ν. 4819/2021
Άρθρο 67 Ειδικότερες ρυθμίσεις επί προθεσμιών - 
Τροποποίηση παρ. 4 άρθρου 37 ν. 4936/2022 και παρ. 9 άρθρου 54 ν. 4951/2022
Άρθρο 68 Προγράμματα εγκατάστασης ηλιοθερμικών 
συστημάτων, φωτοβολταϊκών συστημάτων και συστη-
μάτων αποθήκευσης - Εξουσιοδοτική διάταξη
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 69 Επιτρεπόμενες λειτουργίες σταδίου «Καρα-
ϊσκάκη» - Τροποποίηση παρ. 3 άρθρου 8 ν. 2947/2001
Άρθρο 70 Χωροταξικά ζητήματα στον Δήμο Αχαρνών
Άρθρο 71 Πάρκο πόλης - Τροποποίηση παρ. 1α άρ-
θρου 31 ν. 3937/2011
Άρθρο 72 Ολοκλήρωση έργων τεχνικής υποδομής στις 
εκτάσεις των Οικοδομικών Συνεταιρισμών
Άρθρο 73 Ειδική κατηγορία χρήσεως γης «κατοικίας» - 
Τροποποίηση παρ. ΙΙ άρθρου 1 π.δ. 59/2018
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΔΑΣΗ
Άρθρο 74 Εκτάσεις που δεν έχουν δασικό χαρακτήρα 
στους δασικούς χάρτες - Προσθήκη παρ. 5 και 6 στο άρ-
θρο 44 του ν. 998/1979
Άρθρο 75 Κατασκευές επί Οργανωμένων Τουριστι-
κών Κατασκηνώσεων - Τροποποίηση παρ. 14 άρθρου 
52 ν. 4280/2014
Άρθρο 76 Οικονομική ενίσχυση ρητινεργατών που 
πραγματοποίησαν εργασίες πυροπροστασίας δασών 
κατά το έτος 2018
Άρθρο 77 Έγκριση επέμβασης εγκαταστάσεων πα-
ραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσιμες Πη-
γές Ενέργειας και του Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’
ΛΟΙΠΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣΆρθρο 78 Εθνική Στρατηγική για τo Περπάτημα
Άρθρο 79 Ειδικά τέλη διελεύσεως, λειτουργίας και 
εκμεταλλεύσεως αγωγού καυσίμου αεροδρομίου Αθη-
νών - Προσθήκη παρ. 3α στο άρθρο 25 του ν. 3054/2002
Άρθρο 80 Παράταση του χρόνου εκκαθάρισης του 
Ινστιτούτου Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών 
και της θητείας του εκκαθαριστή του
Άρθρο 81 Ορισμός αποφαινόμενου οργάνου Υπουρ-
γείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6612 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’
ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Άρθρο 82 Απόσπαση μελών Διδακτικού Ερευνητι-
κού Προσωπικού σε διεθνείς οργανισμούς - Προσθήκη παρ. 9 στο άρθρο 157 του ν. 4957/2022
Άρθρο 83 Ρυθμίσεις για τη Διοικούσα Επιτροπή του 
Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου - Αντικατάσταση 
παρ. 1 άρθρου 10 ν. 2552/1997
Άρθρο 84 Παράταση ατομικών συμβάσεων εργασίας 
ορισμένου χρόνου για την καθαριότητα του Πανεπιστη-
μίου Πατρών και του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπι-
στημίου
Άρθρο 85 Ρυθμίσεις για την έγκριση κτηριολογικών 
προγραμμάτων - Τροποποίηση περ. α) παρ. 2 άρθρου 
18 ν. 3467/2006
Άρθρο 86 Θέματα επιμόρφωσης εκπαιδευτικών και 
μελών Ειδικού Εκπαιδευτικού και Ειδικού Βοηθητικού 
Προσωπικού - Αντικατάσταση υποπερ. γγ) περ. α) παρ. 1 
άρθρου 65 ν. 4589/2019
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ’ΛΟΙΠΕΣ ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 87 Παρατηρητήριο τιμών προϊόντων που είναι 
απαραίτητα για την αξιοπρεπή διαβίωση των νοικοκυ-ριών - «Καλάθι του νοικοκυριού»
Άρθρο 88 Χρήση υπογείου από βιομηχανικές - βιοτε-
χνικές εγκαταστάσεις αρτοποιίας - Τροποποίηση περ. β) 
παρ. 5 άρθρου 2 ν. 3526/2007
Άρθρο 89 Δυνατότητα αντικατάστασης φυσικού αε-
ρίου σε σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας 
από Συμπαραγωγή Ηλεκτρισμού  - Θερμότητας Υψηλής 
Απόδοσης
Άρθρο 90 Συμβάσεις υπηρεσιών φύλαξης των κτηρίων 
της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων
Άρθρο 91 Ανανέωση συμβάσεων εργασίας προσω-
πικού Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου των Διευ-
θύνσεων και των Τομέων Αποκατάστασης Επιπτώσεων 
Φυσικών Καταστροφών της Γενικής Γ ραμματείας Υπο-
δομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών - 
Τροποποίηση παρ. 1, 2, 3 και 4 άρθρου 49 ν. 4940/2022
ΜΕΡΟΣ Ζ’ΕΝΑΡΞΗ ΙΣΧΥΟΣ
Άρθρο 92 Έναρξη ισχύος
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΡΘΡΟΥ 70 (ΑΡΘΡΟ 4Α ΥΠΟ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Γ .32395/31.6.1987 Π.Δ.)
ΜΕΡΟΣ Α’
ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ
Άρθρο 1
Σκοπός
Σκοπός του παρόντος νόμου είναι:
α) ο εκσυγχρονισμός της εθνικής νομοθεσίας για την 
αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και η εναρμόνισή της με 
την αντίστοιχη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ενώσεως,
β) η ομαλή μετάβαση σε ένα ενεργειακό σύστημα χα-
μηλών ανθρακούχων εκπομπών,
γ) η διασφάλιση οικονομικά προσιτών και διαφανών 
τιμών ενέργειας,
δ) η ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού, καθώς και 
της θέσης των καταναλωτών ηλεκτρικής ενέργειας,ε) η επέκταση των αρμοδιοτήτων φορέων και αρχών 
της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, και
στ) η ενίσχυση της χωροταξικής, πολεοδομικής και 
δασικής προστασίας.
Άρθρο 2
Αντικείμενο
Αντικείμενο του παρόντος είναι η ρύθμιση ζητημά-
των της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, ιδίως μέσω της 
ενσωμάτωσης της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944 του Ευρωπα-ϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 5ης Ιουνίου 2019 «σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτε-ρική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και την τροποποίηση 
της Οδηγίας 2012/27/ΕΕ» (L 158). Παράλληλα, επιδιώκε-
ται η αντιμετώπιση επειγόντων ζητημάτων που έχουν 
ανακύψει, τα οποία δυσχεραίνουν την αποτελεσματική περιβαλλοντική προστασία.
ΜΕΡΟΣ Β’
ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 3
Τροποποίηση τίτλου Ενότητας Α’ ν. 4001/2011
O τίτλος της Ενότητας Α’ του ν. 4001/2011 (Α’ 179), τρο-
ποποιείται, για να συμπεριλάβει την υπό ενσωμάτωση 
Οδηγία (ΕΕ) 2019/944 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου της 5ης Ιουνίου 2019 «σχετικά με τους 
κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής 
ενέργειας και την τροποποίηση της Οδηγίας 2012/27/
ΕΕ» (L 158), και διαμορφώνεται ως εξής:
«ΕΝΟΤΗΤΑ Α’
ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓ ΑΝΩΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΑΓΟΡΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ [ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΟΔΗΓΙΩΝ (ΕΕ) 2019/944, 2009/73/ΕΚ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ]»
Άρθρο 4
Σκοπός και πεδίο εφαρμογής - Τροποποίηση 
άρθρου 1 ν. 4001/2011
Το πρώτο εδάφιο του άρθρου 1 του ν. 4001/2011 
(Α’ 179), περί του σκοπού του εν λόγω νόμου, επικαι-
ροποιείται ως προς την αναφορά της υπό ενσωμά-
τωση Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944 του Ευρωπαϊκού Κοι-
νοβουλίου και του Συμβουλίου της 5ης Ιουνίου 2019 
«σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική 
αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και την τροποποίηση της 
Οδηγίας 2012/27/ΕΕ» (L 158), η δραστηριότητα της 
«αγοράς» του δευτέρου εδαφίου αντικαθίσταται από 
αυτή της «εμπορίας», και το άρθρο 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 1Σκοπός και πεδίο εφαρμογής
Σκοπός του παρόντος νόμου είναι η ενσωμάτωση στην 
ελληνική νομοθεσία της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944 του Ευ-
ρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 5ης Ιου-
νίου 2019 «σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσω-
τερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και την τροποποίηση 
της Οδηγίας 2012/27/ΕΕ» (ΕΕ L 158 της 14.06.2019) και 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6613 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
της Οδηγίας 2009/73/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 
και του Συμβουλίου της 13ης Ιουλίου 2009 «Σχετικά με 
τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά Φυσικού 
Αερίου και την κατάργηση της Οδηγίας 2003/55/ΕΚ» (ΕΕ 
L 211 της 14.8.2009).
Οι δραστηριότητες της παραγωγής, αποθήκευσης, 
σωρευτικής εκπροσώπησης, προμήθειας, εμπορίας, 
μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς 
και της παραγωγής, της προμήθειας, της αγοράς, της με-
ταφοράς, διανομής της αποθήκευσης, της υγροποίησης 
και της αεριοποίησης υγροποιημένου Φυσικού Αερίου 
εντός της Ελληνικής Επικράτειας ασκούνται σύμφωνα 
με τις διατάξεις του νόμου αυτού. Οι δραστηριότητες 
αυτές είναι κοινής ωφέλειας και τελούν υπό την εποπτεία 
του κράτους.»
Άρθρο 5
Ορισμοί - Τροποποίηση άρθρου 2 ν. 4001/2011(άρθρο 2 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στο άρθρο 2 του ν. 4001/2011 (Α’ 179), οι ορισμοί των 
περ. (α), (β), (γ), (στ), (η), (ιβ), (ιδ), (ιε), (ιστ), (ιη), (ιθ), (κστ) (κθ) και (λστ) της παρ. 1, των περ. (η1), (θ), (ι) και (ια) της παρ. 2, και των περ. (β), (γ), (θ), (ι), (ια), (ιγ), (ιδ), (ιστ), (ιζ), (ιθ), (κε), (κστ), (λ) και (λε) της παρ. 3, επικαιροποιούνται, 
προστίθενται οι ορισμοί των περ. (λη), (λθ), και (μ) στην 
παρ. 1 και των περ. (λιδ), (λιε), (λιστ), (λιζ), (λιη), (λιθ), (μ), (μα), (μβ), (μγ), (μδ), (με), (μστ), (μζ), (μη), (μθ), (μι), (μια), (μιβ), (μιγ), (μιδ), (μιε), (μιστ), (μιζ) και (μιη) στην παρ. 3, και το άρθρο 2 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 2
Ορισμοί
1. Για την εφαρμογή του παρόντος νόμου οι όροι που 
χρησιμοποιούνται στις διατάξεις αυτού έχουν την ακό-λουθη έννοια:
(α) Ανεξάρτητοι Διαχειριστές Μεταφοράς: Οι διαχειρι-
στές που πιστοποιούνται κατά τα οριζόμενα στο Κεφά-λαιο IV της Οδηγίας 2009/73/ΕΚ και στο Κεφάλαιο VΙ της 
Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 
και του Συμβουλίου της 5ης Ιουνίου 2019 «σχετικά με 
τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλε-κτρικής ενέργειας και την τροποποίηση της Οδηγίας 
2012/27/ΕΕ» (L 158).
(β) Ανεξάρτητοι Διαχειριστές Συστήματος: Οι διαχειρι-
στές που πιστοποιούνται κατά τα οριζόμενα στα άρθρα 14 και 15 της Οδηγίας 2009/73/ΕΚ και στα άρθρα 44 και 45 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944.
(γ) Δημόσιος Τομέας: Ο κατά τα οριζόμενα στην περ. α’ 
της παρ.  1 του άρθρου 14 του ν.  4270/2014 τομέας 
(Α’ 143).
(δ) Διασυνδεμένο Σύστημα: Το σύστημα που αποτε-
λείται από αριθμό συστημάτων μεταφοράς και διανομής 
ηλεκτρικής ενέργειας ή Φυσικού Αερίου τα οποία συνδέ-
ονται μεταξύ τους με μία ή περισσότερες διασυνδέσεις.
(ε) Διαχειριστής Συστήματος Ενέργειας: Τα νομικά 
πρόσωπα που ασκούν, κατά τις διατάξεις του παρόντος 
νόμου, καθήκοντα Διαχειριστή του ΕΣΦΑ, ή Διαχειριστή 
του ΑΣΦΑ ή Διαχειριστή του Συστήματος Μεταφοράς 
Ηλεκτρικής Ενέργειας.(στ) Διαχειριστής Δικτύου ή Συστήματος Διανομής: 
Το νομικό πρόσωπο που ασκεί, κατά τις διατάξεις του 
παρόντος νόμου, καθήκοντα Διαχειριστή Δικτύου Δι-
ανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας ή Φυσικού Αερίου, περι-
λαμβανομένων των Διαχειριστών των Κλειστών Δικτύων 
Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας ή Φυσικού Αερίου και 
του Διαχειριστή του ΕΔΔΗΕ.
(ζ) Έλεγχος: Δικαιώματα, συμβάσεις ή άλλα μέσα που, 
είτε μεμονωμένα είτε σε συνδυασμό με άλλα, και λαμβα-
νομένων υπόψη των σχετικών πραγματικών ή νομικών συνθηκών, παρέχουν τη δυνατότητα άσκησης καθορι-στικής επιρροής της δραστηριότητας μιας επιχείρησης, και ιδίως μέσω:
(αα) δικαιωμάτων κυριότητας ή χρήσης επί του συ-
νόλου ή μέρους των περιουσιακών στοιχείων της επι-
χείρησης,
(ββ) δικαιωμάτων ή συμβάσεων που παρέχουν δυνα-
τότητα καθοριστικής επιρροής επί της σύνθεσης, της 
ψηφοφορίας ή των αποφάσεων των οργάνων μιας επι-χείρησης.
(η) Ενεργειακή Δραστηριότητα: Η Παραγωγή, Μετα-
φορά, Διανομή και Προμήθεια Ηλεκτρικής Ενέργειας 
ή Φυσικού Αερίου, η Εμπορία Ηλεκτρικής Ενέργειας, η 
αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας, η παραγωγή, η δια-
νομή και η προμήθεια θερμικής ενέργειας, η σωρευτική 
εκπροσώπηση ηλεκτρικής ενέργειας δυνητικά συμμετε-
χόντων παραγωγών ή καταναλωτών ηλεκτρικής ενέργει-
ας για ένα ή περισσότερα σημεία σύνδεσης στην αγορά 
ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και η Χρήση Εγκατάστασης 
Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου και η Χρήση Εγκατά-
στασης Αποθήκευσης Φυσικού Αερίου.
(θ) Ενεργειακή Πενία: Η κατάσταση των καταναλωτών, 
κατά την οποία, αυτοί ευρίσκονται σε δυσχερή θέση, 
λόγω του χαμηλού εισοδήματός τους, όπως αυτό προκύ-
πτει από τις φορολογικές τους δηλώσεις, σε συνδυασμό 
με την επαγγελματική τους κατάσταση, την οικογενειακή 
τους κατάσταση και ειδικών καταστάσεων υγείας, να κα-
λύψουν τις δαπάνες για τις εύλογες ανάγκες εφοδιασμού 
τους σε ηλεκτρική ενέργεια ή Φυσικό Αέριο, καθώς οι 
δαπάνες αυτές αποτελούν σημαντικό ποσοστό του δι-
αθέσιμου εισοδήματός τους.
(ι) Ευάλωτοι Πελάτες: Οι Καταναλωτές που εντάσσο-
νται στις κατηγορίες πελατών που περιγράφονται στο 
άρθρο 52 του παρόντος.
(ια) Κέντρα Διανομής ηλεκτρικής ενέργειας (Κ/Δ): Οι 
κλειστού τύπου (εντός κτη ρίου) υποσταθμοί υποβιβα-
σμού της τάσης από υψηλή σε μέση σε εντός σχεδίου 
περιοχές και γενικώς σε οικιστικές περιοχές, καθώς και 
σε κάθε άλλου είδους πολεοδομικό ιστό, των οποίων η 
σύνδεση με τα δίκτυα υψηλής τάσης και μέσης τάσης 
είναι αμιγώς υπόγεια.
(ιβ) Κλειστά Δίκτυα Διανομής Ενέργειας: Το Δίκτυο Δι-
εθνούς Αερολιμένα Αθηνών και τα δίκτυα διανομής που 
ορίζονται με το άρθρο 131A.
(ιγ) Σύστημα Μεταφοράς: Τα Συστήματα Μεταφοράς 
ηλεκτρικής ενέργειας και τα Συστήματα Μεταφοράς 
Φυσικού Αερίου περιλαμβανομένων των Ανεξάρτητων Συστημάτων Φυσικού Αερίου (ΑΣΦΑ).
(ιδ) Πελάτης: Ο Πελάτης Φυσικού Αερίου και ο Πελά-
της ηλεκτρικής ή θερμικής ενέργειας, εξαιρουμένων των 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6614 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς και Δικτύων Δι-
ανομής Φυσικού Αερίου και Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς ή Δικτύων Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας. 
Για τους σκοπούς του παρόντος οι πελάτες διακρίνονται 
σε πελάτες χονδρικής και σε τελικούς πελάτες, καθώς και 
σε οικιακούς και μη οικιακούς.
(ιε) Πελάτης χονδρικής: Το φυσικό ή νομικό πρόσωπο 
που αγοράζει Φυσικό Αέριο ή Ηλεκτρική Ενέργεια, με 
σκοπό τη μεταπώλησή τους εντός ή εκτός του συστή-
ματος, όπου είναι εγκατεστημένο.
(ιστ) Τελικός Πελάτης ή Καταναλωτής: 1) Το φυσικό 
ή νομικό πρόσωπο που αγοράζει Φυσικό Αέριο ή ηλε-
κτρική ενέργεια ή θερμική ενέργεια αποκλειστικά για 
δική του χρήση, και 2) το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που 
αγοράζει Ηλεκτρική Ενέργεια με σκοπό την παροχή υπη-
ρεσιών φόρτισης ηλεκτροκίνητων οχημάτων (Η/Ο).
(ιζ) Οικιακός Πελάτης: Ο Πελάτης που αγοράζει Φυσικό 
Αέριο ή ηλεκτρική ενέργεια για δική του οικιακή κατανά-
λωση, αποκλειομένων των εμπορικών ή επαγγελματικών 
δραστηριοτήτων.
(ιη) Μη Οικιακός Πελάτης: Ο Πελάτης που αγοράζει 
Φυσικό Αέριο ή Ηλεκτρική Ενέργεια, η οποία δεν προορί-
ζεται για οικιακή χρήση, συμπεριλαμβανομένων των βι-
ομηχανικών πελατών, των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, 
των πελατών χονδρικής και των παραγωγών Ηλεκτρικής 
Ενέργειας.
(ιθ) Επιλέγων Πελάτης: Ο Πελάτης Φυσικού Αερίου που 
δικαιούται να επιλέγει Προμηθευτή.
(κ) Προγράμματα Ανάπτυξης: Τα δεκαετή προγράμμα-
τα ανάπτυξης των δικτύων μεταφοράς Φυσικού Αερίου 
και ηλεκτρικής ενέργειας που καταρτίζονται σύμφωνα 
με τις διατάξεις των άρθρων 69 και 108.
(κα) Προμήθεια: Η πώληση, περιλαμβανομένης της 
μεταπώλησης, Φυσικού Αερίου (περιλαμβανομένου του 
συμπιεσμένου Φυσικού Αερίου και του ΥΦΑ, ακόμη και 
για λόγους χρήσης του ως καυσίμου σε κινητήρες μέσων 
θαλάσσιας και χερσαίας μεταφοράς) και ηλεκτρικής ή 
θερμικής ενέργειας σε Πελάτες.
(κβ) Προμηθευτής: Το φυσικό και νομικό πρόσωπο που 
ασκεί δραστηριότητα Προμήθε ιας Φυσικού Αερίου ή και 
Ηλεκτρικής Ενέργειας ή και θερμικής ενέργειας.
(κγ) Τιμολόγια Μη Ανταγωνιστικών Δραστηριοτήτων: 
Τα τιμολόγια για τη χρέωση των Βασικών Δραστηριο-
τήτων Φυσικού Αερίου και τα τιμολόγια για τη χρέωση 
χρήσης του Συστήματος Μεταφοράς και του Δικτύου 
Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας.
(κδ) Υπεύθυνος Συμμόρφωσης: Το φυσικό ή νομικό 
πρόσωπο που ορίζεται για τον έλεγχο συμμόρφωσης του 
οικείου Διαχειριστή προς το πρόγραμμα συμμόρφωσης, 
όταν και όπου αυτό απαιτείται, σύμφωνα με τις διατάξεις 
του παρόντος.
(κε) Ασφάλεια: νοείται, τόσο η ασφάλεια του εφοδια-
σμού και της παροχής Φυσικού Αερίου και ηλεκτρικής 
ενέργειας, όσο και η τεχνική ασφάλεια.
(κστ) Συνδεδεμένες επιχειρήσεις: Η μητρική οντότητα 
και κάθε άλλη οντότητα για την οποία η μητρική οντό-
τητα υποχρεωτικά συντάσσει ενοποιημένες χρηματο-
οικονομικές καταστάσεις, σύμφωνα με την παρ. 2 του 
άρθρου 32 του ν. 4308/2014 (Α’ 251).(κζ) Φορέας Εκμετάλλευσης Υποδομών Φόρτισης Η/Ο: 
Το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που δραστηριοποιείται 
στην εκμετάλλευση υποδομών φόρτισης για τις οποίες 
προμηθεύεται Ηλεκτρική Ενέργεια με σκοπό την παροχή 
υπηρεσιών φόρτισης Η/Ο.
(κη) Ηλεκτρικό Όχημα (Η/Ο): Έχει την έννοια που του 
αποδίδεται στο άρθρο 2 του ν. 4439/2016 (Α’ 222).
(κθ) Σημείο Επαναφόρτισης: Έχει την έννοια που του 
αποδίδεται στην περ. (β) του άρθρου 2 του ν. 4710/2020 
(Α’ 142).
(λ) Δημοσίως Προσβάσ ιμο Σημείο Επαναφόρτισης: 
Έχει την έννοια που του αποδίδεται στο άρθρο 2 του 
ν. 4439/2016.
(λα) Υπηρεσίες Επαναφόρτισης Η/Ο: Σύνολο υπηρεσι-
ών, περιλαμβανομένης της επαναφόρτισης καθ’ εαυτής 
και άμεσα σχετιζόμενων ή συνοδευτικών με αυτή χαρα-
κτηριστικών προστιθέμενης αξίας (ταχύτητα φόρτισης, 
ευκολία χρήσης και χρέωσης, ευχέρεια προσβασιμότη-
τας, υπηρεσίες στάθμευσης κ.λπ.).
(λβ) Υπηρεσίες Ηλεκτ ροκίνησης: Σύνολο υπηρεσιών 
προς χρήστες Η/Ο, σχετιζόμενων με την επαναφόρτιση 
και την τιμολόγηση αυτής, τη βέλτιστη εξυπηρέτηση 
των χρηστών, ενδεικτικώς εύρεση διαθέσιμων σημείων 
φόρτισης και πλοήγηση, κράτηση θέσεων, αλλά και εν 
γένει υπηρεσίες, όπως διαχείριση στόλου Η/Ο οχημάτων 
και της διάθεσής τους προς χρήστες Η/Ο.
(λγ) Χρήστης Η/Ο: Φυσικό ή νομικό πρόσωπο που έχει 
στην κυριότητα ή κατοχή του Η/Ο και λαμβάνει υπηρε-
σίες ηλεκτροκίνησης.
(λδ) Ιδιοκτήτης Υποδομών Φόρτισης: Φυσικό ή νομικό 
πρόσωπο, το οποίο έχει στην κυριότητά του Σημείο ή 
Σημεία Επαναφόρτισης Η/Ο.
(λε) Πάροχος Υπηρεσιών Ηλεκτροκίνησης (ΠΥΗ): Ατο-
μική επιχείρηση ή νομικό πρόσωπο εγγεγραμμένο στο Γ .Ε.ΜΗ. με σκοπό την παροχή υπηρεσιών ηλεκτροκίνη-σης σε συμβεβλημένους χρήστες.
(λστ) Φορέας Διεκπεραίωσης Συναλλαγών (ΦΔΣ): Έχει 
την έννοια που του αποδίδεται στην περ. (ιβ) του άρθρου 
2 του ν. 4710/2020.
(λζ) Φορέας Σωρευτικής Εκπροσώπησης (aggrega-
tor) Φορτίου Η/Ο - ΦΟΣΕΦΗΟ: Νομικό πρόσωπο, το 
οποίο αναλαμβάνει τη σωρευτική εκπροσώπηση του φορτίου συνδεδεμένων με το Δίκτυο Η/Ο για συμμε-
τοχή στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και την παροχή 
υπηρεσιών προς τους Διαχειριστές Δικτύου και Συστή-
ματος.
(λη) Μικρή Επιχείρηση: Η επιχείρηση, η οποία απα-
σχολεί λιγότερους από πενήντα (50) εργαζομένους και 
της οποίας ο ετήσιος κύκλος εργασιών ή το σύνολο του 
ετήσιου ισολογισμού δεν υπερβαίνει τα δέκα εκατομμύ-
ρια (10.000.000) ευρώ.
(λθ) Πολύ Μικρή Επιχείρηση: Η επιχείρηση, η οποία 
απασχολεί λιγότερους από δέκα (10) εργαζομένους και 
της οποίας ο ετήσιος κύκλος εργασιών ή το σύνολο του ετήσιου ισολογισμού δεν υπερβαίνει τα δύο εκατομμύ-ρια (2.000.000) ευρώ.
(μ) Πληροφορίες Τιμολόγησ ης: οι πληροφορίες που 
παρέχονται στους λογαριασμούς των τελικών πελατών, 
πέραν του αιτήματος πληρωμής.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6615 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
2. Ορισμοί που αναφέρονται ιδίως στο Φυσικό Αέριο:
(α) Ανεξάρτητο Σύστημα Φυσικού Αερίου (ΑΣΦΑ): Σύ-
στημα Φυσικού Αερίου που δεν εντάσσεται στο Εθνικό 
Σύστημα Φυσικού Αερίου (ΕΣΦΑ) ανεξαρτήτως διασύν-δεσης με το Σύστημα αυτό.
(β) Ανώτερη Θερμογόνος Δύναμη (ΑΘΔ): Η ποσότη-
τα θερμότητας που παράγετ αι από την πλήρη στοιχει-
ομετρική καύση, με αέρα, ενός (1) κανονικού κυβικού 
μέτρου Φυσικού Αερίου σε σταθερή απόλυτη πίεση 
1,01325 bar, όταν η αρχική θερμοκρασία του καυσίμου 
μίγματος και η τελική θερμοκρασία των προϊόντων της 
καύσης θεωρείται ότι είναι είκοσι πέντε (25) βαθμοί Κελ-
σίου και το παραγόμενο, κατά την καύση, νερό βρίσκεται 
συμπυκνωμένο στην υγρή κατάσταση. Ως κανονικό κυβι-
κό μέτρο νοείται η ποσότητα μάζας Φυσικού Αερίου που, 
υπό συνθήκες απόλυτης πίεσης 1,01325 bar και θερμο-
κρασίας μηδέν (0) βαθμών Κελσίου, καταλαμβάνει όγκο 
ενός (1) κυβικού μέτρου.
(γ) Απευθείας Γ ραμμή: Αγωγός Φυσικού Αερίου, συ-
μπληρωματικός του ΕΣΦΑ ή άλλου ΑΣΦΑ, τον οποίο κα-
τασκευάζουν οι Επιχειρήσεις Φυσικού Αερίου για τον 
εφοδιασμό των Επιλεγόντων Πελατών τους ή οι Επιλέγο-
ντες Πελάτες για τον εφοδιασμό τους από Επιχειρήσεις 
Φυσικού Αερίου και ο οποίος δεν εντάσσεται στο ΕΣΦΑ ή 
σε άλλον ΑΣΦΑ. Οι Απευθείας Γ ραμμές αποτελούν ΑΣΦΑ 
και μπορούν να τροφοδοτούνται από το ΕΣΦΑ, από άλλο 
ΑΣΦΑ ή από Σύστημα Φυσικού Αερίου άλλης χώρας.
(δ) Βασικές Δραστηριότητες Φυσικού Αερίου: Η παρο-
χή υπηρεσιών Μεταφοράς Φυσικού Αερίου, Διανομής 
Φυσικού Αερίου, Εγκατάστασης ΥΦΑ και Εγκατάστασης 
Αποθήκευσης Φυσικού Αερίου.
(ε) Διανομή Φυσικού Αερίου: Η διοχέτευση Φυσικού 
Αερίου μέσω αγωγών, εκτός των αγωγών πίεσης σχεδι-
ασμού άνω των 19 barg, με σκοπό την τροφοδότηση 
Πελατών, μη συμπεριλαμβανομένης της Προμήθειας.
(στ) Διαχειριστής ΑΣΦΑ: Ο κάτοχος Άδειας Διαχείρισης 
ΑΣΦΑ.
(ζ) Διαχειριστής Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου 
ΑΕ (ΔΕΣΦΑ ΑΕ): Ο Διαχειριστής του ΕΣΦΑ, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην παράγραφο 3 του άρθρου 67.
(ζ1) Διαχειριστής Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού 
Αερίου: κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο το οποίο διεκ-περαιώνει το έργο της μεταφοράς Φυσικού Αερίου και είναι υπεύθυνο για τη λειτουργία, τη συντήρηση και, αν 
χρειάζεται, την ανάπτυξη του Συστήματος Μεταφοράς 
Φυσικού Αερίου σε μία δεδομένη περιοχή και, κατά πε-
ρίπτωση, των διασυνδέσεών του με άλλα συστήματα, 
και για τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης ικανότητας 
του συστήματος να ανταποκρίνεται στην εύλογη ζήτηση 
μεταφοράς Φυσικού Αερίου.
(η) Διαχωρισμένος Διαχειριστής Συστήματος Μεταφο-
ράς Φυσικού Αερίου: Ο Διαχειριστής Συστήματος Μετα-
φοράς Φυσικού Αερίου που πλ ηροί τις προϋποθέσεις του 
άρθρου 62 του παρόντος.
(η1) Διαχωρισμένος Διαχειριστής Δικτύου Διανομής 
Φυσικού Αερίου: Ο Διαχειριστής Δικτύου Διανομής Φυσι-
κού Αερίου που πληροί τις προϋπ οθέσεις και τους όρους 
του νομικού και λειτουργικού διαχωρισμού, σύμφωνα με 
το Κεφάλαιο Ε’ και τις αποφάσεις της ΡΑΕ.(θ) Δίκτυο Διανομής: Οι αγωγοί συμπεριλαμβανο-
μένων των παροχετευτικών αγωγών και των αγωγών 
σύνδεσης με το Σύστημα Μεταφοράς, οι εγκαταστά-
σεις αποθήκευσης, οι εγκαταστάσεις αποσυμπίεσης 
ή αεριοποίησης και μετρήσεων, ο εξοπλισμός και οι 
εγκαταστάσεις ελέγχου και συντήρησης και γενικά 
όλες οι υποδομές που προορίζονται για Διανομή Φυ-
σικού Αερίου σε επίπεδο πε ριφέρειας, οι οποίες έχουν 
αναπτυχθεί και τη διαχείρισή τους έχει αναλάβει Δια-
χειριστής Διανομής Φυσικού Αερίου ή πρόκειται να 
αναπτυχθούν από τον ίδιο στο πλαίσιο εγκεκριμένου 
Προγράμματος Ανάπτυξης, σύμφωνα με την οικεία 
Άδεια Διαχείρισης.
(θ1) Δίκτυο Διανομής Αττικής: Το Δίκτυο Διανομής που 
έχει ήδη αναπτυχθεί ή πρόκειται να αναπτυχθεί, σύμ-
φωνα με εγκεκριμένο πρόγραμμα ανάπτυξης, εντός της 
γεωγραφικής περιοχής που ορίζεται με την υπ’ αριθμ. 
Δ1/18887/6.11.2001 υπουργική απόφαση (Β’ 1521) και 
εκτείνεται μέχρι τις εγκαταστάσεις των καταναλωτών.
(θ2) Δίκτυο Διανομής Θεσσαλονίκης: Το Δίκτυο Διανο-
μής που έχει ήδη αναπτυχθεί ή πρόκειται να αναπτυχθεί, 
σύμφωνα με εγκεκριμένο πρόγραμμα ανάπτυξης, εντός 
της γεωγραφικής περιοχής που ορίζεται με την υπ’ αριθμ. 
Δ1/Γ/Φ7/11819/29.8.2000 υπουργική απόφαση (Β’ 1086) 
και εκτείνεται μέχρι τις εγκαταστάσεις των καταναλωτών.
(θ3) Δίκτυο Διανομής Θεσσαλίας: Το Δίκτυο Διανο-
μής που έχει ήδη αναπτυχθεί ή πρόκειται να αναπτυχθεί, 
σύμφωνα με εγκεκριμένο πρόγραμμα ανάπτυξης, εντός 
της γεωγραφικής περιοχής που ορίζεται με την υπ’ αριθμ. 
Δ1/Γ/Φ7/11818/29.8.2000 υπουργική απόφαση (Β’ 1087) 
και εκτείνεται μέχρι τις εγκαταστάσεις των καταναλωτών.
(θ4) Δίκτυο Διανομής Λοιπής Ελλάδος: Το Δίκτυο Δια-
νομής που έχει ήδη αναπτυχθεί, σύμφωνα με πρόγραμμα 
ανάπτυξης, που έχει εκπονηθεί ή πρόκειται να αναπτυ-χθεί, σύμφωνα, με εγκεκριμένο πρόγραμμα ανάπτυξης, 
εκτός των γεωγραφικών ορίων των Δικτύων Διανομής 
Αττικής, Θεσσαλονίκης και Θεσσαλίας και εκτείνεται μέ-
χρι τις εγκαταστάσεις των καταναλωτών.
(θ5) Αναδυόμενη Περιοχή Διανομής Φυσικού Αερίου: 
η περιοχή σε επίπεδο Δήμου, στην οποία δεν έχει συ-
μπληρωθεί εικοσαετία από την έναρξη τροφοδότησης 
με Φυσικό Αέριο.
(ι) Εγκατάσταση Αποθήκευσης: Εγκατάσταση που χρη-
σιμοποιείται για την αποθήκευση Φυσικού Αερίου. Ως 
Εγκαταστάσεις Αποθήκευσης θεωρούνται και τα τμήμα-
τα των Εγκαταστάσεων ΥΦΑ που χρησιμοποιούνται για 
αποθήκευση, εξαιρουμένου του μέρους αυτών που χρη-
σιμοποιείται για προσωρινή αποθήκευση, επαναεριοποί-
ηση του ΥΦΑ και έγχυσή του σε Σύστημα Μεταφοράς 
Φυσικού Αερίου. Δεν περιλαμβάνονται εγκαταστάσεις 
που χρησιμοποιεί ο Διαχειριστής Συστήματος Φυσικού 
Αερίου αποκλειστικά για την άσκηση των καθηκόντων 
του. Εγκατάσταση ΥΦΑ μπορεί να περιλαμβάνει πλοίο ως 
πλωτή δεξαμενή ΥΦΑ, προς τον σκοπό της αύξησης της αποθηκευτικής δυνατότητας της Εγκατάστασης αυτής, 
είτε αυτό είναι σταθερά συνδεδεμένο με την Εγκατά-
σταση ΥΦΑ, είτε όχι.
(ια) Εγκατάσταση Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου 
(ΥΦΑ): Σταθμός που χρησιμοποιείται για την εισαγωγή, 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6616 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
εκφόρτωση και αεριοποίηση του ΥΦΑ και για την υγρο-
ποίηση Φυσικού Αερίου, συμπεριλαμβανομένων των βο-
ηθητικών υπηρεσιών και της προσωρινής αποθήκευσης, 
που είναι αναγκαία για την επαναεριοποίησή του και την 
έγχυσή του σε Σύστημα Μεταφοράς Φυσικού Αερίου. 
Δεν περιλαμβάνονται τα τμήματα της εγκατάστασης που 
χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για αποθήκευση.
(ιβ) Εθνικό Σύστημα Φυσικού Αερίου (ΕΣΦΑ): Το Σύ-
στημα Φυσικού Αερίου που ορίζεται σύμφωνα με τις 
διατάξεις του άρθρου 67 του παρόντος.
(ιγ) (Έχει καταργηθεί).
(ιγ1) Εταιρείες Διανομής Αερίου (ΕΔΑ): Οι εταιρείες που 
προκύπτουν σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 80Α 
και ασκούν τις δραστηριότητες του Διαχειριστή Δικτύου 
Διανομής.
(ιγ2) Εταιρείες Παροχής Αερίου (υφιστάμενες ΕΠΑ): 
Οι εταιρείες με την επωνυμία «ΕΠΑ Αττικής Α.Ε.», «ΕΠΑ 
Θεσσαλονίκης Α.Ε.» και «ΕΠΑ Θεσσαλίας Α.Ε.», που έχουν 
συσταθεί σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 6 του άρ-θρου 4 του ν. 2364/1995.
(ιγ3) Εταιρείες Προμήθειας Αερίου (νέες ΕΠΑ): Οι εται-
ρείες που προκύπτουν σύμφωνα με τις διατάξεις του 
άρθρου 80A και ασκούν τη δραστηριότητα της Προμή-θειας Φυσικού Αερίου.
(ιδ) Επιχείρηση Φυσικού Αερίου: Το φυσικό ή νομικό 
πρόσωπο που ασκεί τουλάχιστον μία από τις ακόλουθες 
δραστηριότητες: Παραγωγής, Μεταφοράς, Διανομής, 
Προμήθειας, Αγοράς, Αποθήκευσης Φυσικού Αερίου, ή προσωρινής αποθήκευσης και επαναεριοποίησης ΥΦΑ και είναι υπεύθυνο για τα εμπορικά και τεχνικά καθήκο-
ντα ή/και τα καθήκοντα συντήρησης τα σχετικά με τις 
δραστηριότητες αυτές. Στον ορισμό αυτόν δεν περιλαμ-
βάνονται οι Πελάτες που αγοράζουν Φυσικό Αέριο για δική τους χρήση.
(ιε) Κάθετα Ολοκληρωμένη Επιχείρηση Φυσικού Αερί-
ου: Επιχείρηση Φυσικού Αερίου ή όμιλος επιχειρήσεων Φυσικού Αερίου, όπου:
(αα) το ίδιο πρόσωπο ή τα ίδια πρόσωπα δικαιούνται, 
άμεσα ή έμμεσα, να ασκούν τον Έλεγχο, και
(ββ) η εν λόγω επιχείρηση ή ο όμιλος επιχειρήσεων 
ασκούν τουλάχιστον μία από τις δραστηριότητες Μετα-
φοράς, Διανομής, ΥΦΑ και αποθήκευσης και τουλάχιστον 
μία από τις δραστηριότητες παραγωγής ή Προμήθειας Φυσικού Αερίου.
(ιστ) Λειτουργός της ΕΑΦΑ: Το νομικό πρόσωπο που 
είναι αρμόδιο για την οργάνωση και λειτουργία της Ενι-
αίας Αγοράς Φυσικού Αερίου (ΕΑΦΑ) όπως αυτή ορίζεται 
στο άρθρο 86.
(ιζ) Μεγάλος Πελάτης: Πελάτης, ο οποίος προμηθεύε-
ται εντός χρονικού διαστήματος δώδεκα (12) διαδοχικών 
μηνών, ποσότητα τουλάχ ιστον 100.000 ΜWh ΑΘΔ, ανά 
θέση κατανάλωσης, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 2 
του άρθρου 82.
(ιη) Μεταφορά Φυσικού Αερίου: Η διοχέτευση Φυσι-
κού Αερίου μέσω δικτύου αγωγών πίεσης σχεδιασμού 
άνω των 19 barg με σκοπό την παροχή Φυσικού Αερίου 
σε Πελάτες, μη συμπεριλαμβανομένης της Προμήθειας.
(ιθ) Ολοκληρωμένη Επιχείρηση Φυσικού Αερίου: Η 
επιχείρηση που είναι κάθετα ή οριζόντια ολοκληρωμένη.(κ) Οριζόντια Ολοκληρωμένη Επιχείρηση Φυσικού 
Αερίου: Επιχείρηση που ασκεί τουλάχιστον μία από τις 
δραστηριότητες παραγωγής, Μεταφοράς, Διανομής, Προμήθειας, Αποθήκευσης Φυσικού Αερίου ή προ-
σωρινής αποθήκευσης και επαναεριοποίησης ΥΦΑ και 
(τουλάχιστον) μία άλλη (επιχειρηματική) δραστηριότητα 
εκτός του τομέα του Φυσικού Αερίου.
(κα) Ποσότητα Φυσικού Αε ρίου: Η ποσότητα του Φυ-
σικού Αερίου που μετράται σε κιλοβατώρες (kWh) ΑΘΔ, 
εκτός εάν προσδιορίζεται διαφορετικά.
(κβ) Προμηθευτής: Το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που 
ασκεί νόμιμα τη δραστηριότητα Προμήθειας Φυσικού 
Αερίου κατά τις διατάξεις του άρθρου 81 του παρόντος.
(κβ1) Προστατευόμενοι Καταναλωτές Φυσικού Αερίου: 
Οι Οικιακοί Πελάτες που είναι συνδεδεμένοι με δίκτυο διανομής φυσικού αερίου. Με απόφαση του Υπουργού 
Περιβάλλοντος και Ενέργειας δύναται να θεωρηθούν ως 
προστατευόμενοι καταναλωτές φυσικού αερίου και οι 
κατηγορίες που προβλέπονται στο άρθρο 2 παράγραφος 
1 (α) και (β) του Κανονισμού 994/2010.
(κγ) Σύστημα Μεταφοράς Φυσικού Αερίου: Οι αγωγοί 
και οι κλάδοι πίεσης σχεδιασμού άνω των 19 barg, οι 
εγκαταστάσεις μετρήσεων, συμπίεσης και αποσυμπί-
εσης, ο εξοπλισμός και οι εγκαταστάσεις ελέγχου και 
συντήρησης, που απαιτούνται για τη μεταφορά Φυσι-
κού Αερίου από τα σημεία έγχυσης προς άλλο Σύστη-
μα Φυσικού Αερίου, Δίκτυο Διανομής ή εγκαταστάσεις Πελατών.
(κδ) Σύστημα Φυσικού Αερίου: Τα Συστήματα Με-
ταφοράς, οι Εγκαταστάσεις ΥΦΑ και οι Εγκαταστάσεις 
Αποθήκευσης Φυσικού Αερίου.
(κε) Φυσικό Αέριο: Το καύσιμο αέριο που εξάγεται από 
γεωλογικούς σχηματισμούς και αποτελείται κυρίως από 
μεθάνιο (τουλάχιστον (75%) σε αναλογία γραμμομορί-
ων) και από υδρογονάνθρακες υψηλότερου μοριακού 
βάρους και ενδεχομένως από μικρές ποσότητες αζώ-
του, διοξειδίου του άνθρακα, οξυγόνου και ίχνη άλλων 
ενώσεων και στοιχείων, στο οποίο μπορεί να έχουν προ-
στεθεί και οσμητικές ουσίες. Ως Φυσικό Αέριο νοείται 
το ανωτέρω μίγμα σε οποιαδήποτε κατάσταση και αν 
περιέλθει, με μεταβολή των φυσικών συνθηκών, όπως 
συμπίεση, ψύξη ή οποιαδήποτε άλλη μεταβολή, συμπε-ριλαμβανομένης της υγροποίησης (Υγροποιημένο Φυ-σικό Αέριο - ΥΦΑ).
(κστ) Χρήστης: Το φυσικό ή νομικό πρόσωπο το οποίο 
δικαιούται να συνάπτει συμβάσεις για τη χρήση Συστή-
ματος Φυσικού Αερίου ή Δικτύου Διανομής Φυσικού 
Αερίου.
(κζ) Αγωγός διασύνδεσης (interconnector): αγωγός 
μεταφοράς φυσικού αερίου που διασχίζει ή γεφυρώνει 
σύνορο μεταξύ κρατών μελών με σκοπό τη σύνδεση των 
εθνικών Συστημάτων Μεταφοράς αυτών των κρατών 
μελών, ή αγωγός μεταφοράς φυσικού αερίου μεταξύ 
ενός κράτους-μέλους και μιας τρίτης χώρας μέχρι το 
έδαφος των κρατών μελών ή τα χωρικά ύδατα του εν 
λόγω κράτους μέλους.
(κη) Ανάντη (ή ανωρευματικό) δίκτυο αγωγών 
(upstream pipeline network): κάθε αγωγός ή δίκτυο 
αγωγών που λειτουργεί ή/και κατασκευάζεται ως μέρος 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6617 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
ενός έργου παραγωγής υδρογονανθράκων (πετρελαίου 
ή φυσικού αερίου), ή χρησιμοποιείται για τη διοχέτευ-
ση φυσικού αερίου από ένα ή περισσότερα τέτοια έργα 
προς μία εγκατάσταση επεξεργασίας ή έναν τερματικό 
σταθμό ή έναν τελικό παράκτιο σταθμό υποδοχής/εκ-
φόρτωσης.
3. Ορισμοί που αναφέρονται ιδίως στην ηλεκτρική 
ενέργεια:
(α) Αποκεντρωμένη Παραγωγή: Η παραγωγή ηλεκτρι-
κής ενέργειας από μονάδες παραγωγής που συνδέονται 
στο δίκτυο διανομής.
(β) Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ): Οι μη ορυ-
κτές ΑΠΕ, ήτοι η αιολική ενέργεια, η ηλιακή θερμική και 
η ηλιακή φωτοβολταϊκή, η γεωθερμική, η ενέργεια του 
περιβάλλοντος, παλιρροϊκή, κυματική και λοιπές μορφές 
ενέργειας των ωκεανών, η υδροηλεκτρική, η ενέργεια 
από βιομάζα, η ενέργεια από τα εκλυόμενα στους χώρους 
υγειονομικής ταφής αέρια, από τα αέρια που παράγονται 
σε σταθμούς επεξεργασίας λυμάτων και τα βιοαέρια.
(γ) Απευθείας γραμμή: Η γραμμή ηλεκτρικής ενέργειας, 
η οποία συνδέει είτε μια απομονωμένη μονάδα παραγω-
γής με έναν απομονωμένο πελάτη, είτε έναν παραγωγό 
ηλεκτρικής ενέργειας με μια επιχείρηση προμήθειας 
ηλεκτρικής ενεργείας, η οποία προμηθεύει απευθείας 
τις δικές της εγκαταστάσεις, θυγατρικές επιχειρήσεις και 
Πελάτες. Οι απευθείας γραμμές δεν εντάσσονται στο 
Σύστημα Μεταφοράς ή στο Δίκτυο Διανομής.
(δ) Απομονωμένο Μικροδίκτυο: είναι το σύστημα ηλε-
κτρικής ενέργειας κάθε Μη Διασυνδεδεμένου Νησιού το 
οποίο είχε κατά το έτος 1996 συνολική ετήσια κατανά-λωση ενέργειας μικρότερη των 500 GWh.
(ε) Αυτοπαραγωγός: είναι ο παραγωγός, ο οποίος πα-
ράγει ηλεκτρική ενέργεια κυρίως για δική του χρήση και 
διοχετεύει τυχόν πλεόνασμα της ενέργειας αυτής στο 
σύστημα μεταφοράς ή στο δίκτυο διανομής.
(στ) Διαδικασία πρόσκλησης προς υποβολή προσφο-
ρών: η διαδικασία με την οποία καλύπτονται προγραμμα-
τισμένες πρόσθετες ανάγκες και ανάγκες αντικατάστα-σης δυναμικού με προμήθειες από νέες ή υπάρχουσες εγκαταστάσεις παραγωγής.
(ζ) Διανομή ηλεκτρικής ενέργειας: η μεταφορά μέσω 
δικτύου διανομής υψηλής, σε περίπτωση που έχει ειδικά 
καθορισθεί ότι ανήκουν στο δίκτυο διανομής, μέσης και 
χαμηλής τάσης της ηλεκτρικής ενεργείας που εγχέεται σε 
αυτό από το διασυνδεδεμένο με αυτό σύστημα μεταφο-
ράς και τις μονάδες παραγωγής που συνδέονται άμεσα 
στο δίκτυο διανομής με σκοπό την παράδοσή της σε πε-
λάτες, μη συμπεριλαμβανομένης όμως της προμήθειας.
(η) Διασυνδεδεμένο σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας: 
ένα σύνολο συστημάτων μεταφοράς και δικτύων διανο-
μής ηλεκτρικής ενέργειας τα οποία συνδέονται μεταξύ τους με μία ή περισσότερες διασυνδέσεις.
(θ) Διασύνδεση: είναι οι γραμμές, οι εγκαταστάσεις 
και οι μετρητές που χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά 
ηλεκτρικής ενέργειας μέσω του Συστήματος Μεταφοράς 
από ή προς την Ελληνική Επικράτεια, καθώς και με το 
Δίκτυο Διανομής.
(ι) Διαχειριστής δικτύου διανομής: κάθε φυσικό ή 
νομικό πρόσωπο, το οποίο είναι υπεύθυνο για: ια) τη λειτουργία, συντήρηση και παροχή πρόσβασης σε πελά-
τες και παραγωγούς που συνδέονται σε αυτό, καθώς και 
την ανάπτυξη, αν είναι αναγκαίο, του δικτύου διανομής σε μια δεδομένη περιοχή και των διασυνδέσεών του με 
άλλα δίκτυα διανομής και συστήματα μεταφοράς και 
ιβ) τη μακροπρόθεσμη ικανότητα του δικτύου να αντα-
ποκρίνεται στην εύλογη ζήτηση υπηρεσιών διανομής 
ηλεκτρικής ενέργειας.
Όπου στον παρόντα γίνεται αναφορά σε Διαχειριστή 
συστήματος διανομής, νοείται ο Διαχειριστής δικτύου 
διανομής και το αντίστροφο.
(ια) Διαχειριστής συστήματος μεταφοράς: Κάθε φυσικό 
ή νομικό πρόσωπο, το οποίο είναι υπεύθυνο για: ιαα) τη 
λειτουργία, συντήρηση και ανάπτυξη, αν είναι αναγκαίο, 
του συστήματος μεταφοράς σε μια δεδομένη περιοχή 
και των τυχόν διασυνδέσεών του με άλλα συστήματα, 
και ιαβ) τη μακροπρόθεσμη ικανότητα του συστήματος 
να ανταποκρίνεται στην εύλογη ζήτηση υπηρεσιών με-
ταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
(ιβ) Δίκτυο του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών: Οι γραμ-
μές διανομής μέσης και χαμηλής τάσης και οι εγκατα-
στάσεις διανομής ηλεκτρικής ενέργειας που βρίσκονται 
εντός των ορίων του ακινήτου που περιγράφεται στις 
διατάξεις του άρθρου πρώτου του ν. 2338/1995 (Α’ 202) και οι οποίες, σύμφωνα με τις διατάξεις του ίδιου νόμου 
κατασκευάζονται, αναπτύσσονται και τίθενται σε λει-
τουργία από την εταιρεία «Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών 
ΑΕ», καθώς και οι μελλοντικές επεκτάσεις αυτών εντός 
διανομής της ίδιας έκτασης, αποτελούν το Δίκτυο του 
Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών (Δίκτυο ΔΑΑ) και δεν 
εντάσσονται στο Δίκτυο, κατά την έννοια του άρθρου 
2 του ν. 2773/1999.
(ιγ) Δραστηριότητα Ηλεκτρικής Ενέργειας: είναι κα-
θεμία από τις επιχειρηματικές δραστηριότητες Παρα-
γωγής, Μεταφοράς, Διανομής, Προμήθειας, Εμπορίας, 
Αποθήκευσης και Σωρευτικής Εκπροσώπησης Ηλεκτρι-
κής Ενέργειας.
(ιδ) Ελληνικό Δίκτυο Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας 
(ΕΔΔΗΕ): είναι το δίκτυο διανομής ηλεκτρικής ενέργει-
ας της ΔΕΔΔΗΕ που είναι εγκατεστημένο στην Ελληνική 
Επικράτεια, το οποίο αποτελείται από γραμμές μέσης και 
χαμηλής τάσης και εγκαταστάσεις διανομής ηλεκτρικής 
ενέργειας, καθώς και από γραμμές και εγκαταστάσεις 
υψηλής τάσης που έχουν ενταχθεί στο δίκτυο αυτό. Το 
Δίκτυο, εκτός από το δίκτυο των Μη Διασυνδεδεμένων 
Νησιών, συνδέεται στο ΕΣΜΗΕ μέσω των υποσταθμών 
υψηλής τάσης και μέσης τάσης (ΥΤ/ΜΤ). Όριο μεταξύ 
Συστήματος και Δικτύου αποτελεί το διακοπτικό μέσο 
που βρίσκεται στην πλευρά της ΥΤ του μετασχηματιστή ισχύος του υποσταθμού και το οποίο αποτελεί στοιχείο του Δικτύου. Για τις περιοχές, στο δίκτυο διανομής των 
οποίων ανήκουν γραμμές ΥΤ, το όριο μεταξύ συστήματος 
και δικτύου διανομής καθορίζεται με απόφαση της ΡΑΕ, 
μετά από εισήγηση των Διαχειριστών του ΕΣΜΗΕ και του 
ΕΔΔΗΕ και γνώμη των Κυρίων του ΕΣΜΗΕ και του ΕΔΔΗΕ.
(ιε) Ελληνικό Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέρ-
γειας (ΕΣΜΗΕ): είναι οι γραμμές υψηλής τάσης, οι εγκα-
τεστημένες στην Ελληνική Επικράτεια διασυνδέσεις, 
χερσαίες ή θαλάσσιες και όλες οι εγκαταστάσεις, εξο-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6618 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
πλισμός και εγκαταστάσεις ελέγχου που απαιτούνται για 
την ομαλή, ασφαλή και αδιάλειπτη διακίνηση ηλεκτρικής 
ενέργειας από έναν σταθμό παραγωγής σε έναν υπο-
σταθμό, από έναν υποσταθμό σε έναν άλλο ή προς ή από 
οποιαδήποτε διασύνδεση. Τα έργα διασύνδεσης Μη Δι-
ασυνδεδεμένων Νησιών με το ΕΣΜΗΕ. εντάσσονται στο 
ΕΣΜΗΕ. Στο Σύστημα Μεταφοράς δεν περιλαμβάνονται 
οι εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, οι 
γραμμές και εγκαταστάσεις υψηλής τάσης που έχουν 
ενταχθεί στο Δίκτυο Διανομής, καθώς και τα δίκτυα των 
μη Διασυνδεδεμένων Νησιών.
(ιστ) Ενεργειακή απόδοση: Ο λόγος της εκροής επιδό-
σεων, υπηρεσιών, αγαθών ή ενέργειας προς την εισροή ενέργειας.
(ιζ) Επικουρική υπηρεσία: Όλ ες οι υπηρεσίες που είναι 
αναγκαίες για τη διαχείριση συστήματος μεταφοράς ή 
διανομής, συμπεριλαμβανομένων των υπηρεσιών εξι-
σορρόπησης και των επικουρικών υπηρεσιών μη σχε-
τικών με τη συχνότητα, εξαιρουμένης της διαχείρισης 
συμφόρησης.
(ιη) Επιχείρηση ηλεκτρικής ενέργειας: το φυσικό ή νο-
μικό πρόσωπο που ασκεί τουλάχιστον μία από τις ακό-
λουθες δραστηριότητες: παραγωγή, μεταφορά, διανομή, 
αποθήκευση, σωρευτική εκπ ροσώπηση, απόκριση ζήτη-
σης, προμήθεια ή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και είναι 
υπεύθυνο για τα εμπορικά και τεχνικά καθήκοντα ή/και τα καθήκοντα συντήρησης τα σχετικά με τις δραστηρι-ότητες αυτές. Στον ορισμό αυτόν δεν περιλαμβάνονται οι τελικοί πελάτες.
(ιθ) Κάθετα Ολοκληρωμένη Επιχείρηση ηλεκτρικής 
ενέργειας: η επιχείρηση ηλεκτρικής ενέργειας ή όμιλος επιχειρήσεων ηλεκτρικής ενέργειας, στον οποίο το ίδιο πρόσωπο ή πρόσωπα δικαιούνται, άμεσα ή έμμεσα, να ασκούν τον Έλεγχο, και όπου η εν λόγω επιχείρηση ή ο 
όμιλος επιχειρήσεων ασκούν τουλάχιστον μία από τις 
δραστηριότητες μεταφοράς ή διανομής, και τουλάχιστον 
μία από τις δραστηριότητες παραγωγής ή αποθήκευσης 
ή προμήθειας ή εμπορίας ή σωρευτικής εκπροσώπησης 
ηλεκτρικής ενέργειας.
(κ) Μακροπρόθεσμος προγραμματισμός: ο προγραμ-
ματισμός των επενδυτικών αναγκών όσον αφορά το δυ-
ναμικό παραγωγής, μεταφοράς και διανομής σε μακρο-πρόθεσμη βάση, προκειμένου να καλύπτεται η ζήτηση 
ηλεκτρικής ενέργειας στο σύστημα και να εξασφαλίζεται 
ο εφοδιασμός των πελατών.
(κα) Μεταφορά ηλεκτρικής ενεργείας: η Μεταφορά 
μέσω συστήματος υπερυψηλής και υψηλής τάσης της 
ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από μονάδες παρα-
γωγής που συνδέονται άμεσα σε αυτό, καθώς και αυτής 
που εγχέεται σε αυτό μέσω των διασυνδέσεών του με 
όμορα συστήματα μεταφοράς με σκοπό την παροχή 
ηλεκτρικής ενέργειας σε τελικούς πελάτες άμεσα συν-
δεδεμένους στο σύστημα αυτό, σε όμορα συστήματα 
μεταφοράς με τα οποία διασυνδέεται και σε δίκτυα δια-
νομής, μη συμπεριλαμβανομένης όμως της προμήθειας.
(κβ) Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά: είναι τα νησιά της 
Ελληνικής Επικράτειας των οποίων το δίκτυο διανομής ηλεκτρικής ενέργειας δεν συνδέεται με το Σύστημα Με-
ταφοράς και το Δίκτυο Διανομής της ηπειρωτικής χώρας.(κγ) Μικρό απομονωμένο σύστημα: είναι το σύστημα 
ηλεκτρικής ενέργειας κάθε Μη Διασυνδεδεμένου Νη-
σιού το οποίο είχε κατά το έτος 1996 συνολική ετήσια 
κατανάλωση ενέργειας μικρότερη των 3000 GWh και 
το οποίο ποσοστό κάτω του πέντε τοις εκατό (5%) της 
ετήσιας κατανάλωσης προέρχεται από διασύνδεση με 
άλλα συστήματα.
(κδ) Ολοκληρωμένη Επιχείρηση ηλεκτρικής ενέργειας: 
η επιχείρηση ηλεκτρικής ενέργειας που είναι κάθετα ή 
οριζόντια ολοκληρωμένη.
(κε) Οριζόντια Ολοκληρωμένη επιχείρηση: η επιχεί-
ρηση που ασκεί μία τουλάχιστον από τις δραστηριότη-τες παραγωγής με σκοπό την πώληση ή αποθήκευση ή 
εμπορία ή προμήθεια ηλεκτρικής ενεργείας ή σωρευ-
τικής εκπροσώπησης ή μεταφοράς ή διανομής, και μια 
δραστηριότητα εκτός του τομέα της ηλεκτρικής ενέρ-
γειας.
(κστ) Παράγωγο ηλεκτρικής ενέργειας: Το χρηματο-
πιστωτικό μέσο των παρ. 5, 6 ή 7 του τμήματος Γ’ του 
παραρτήματος I της Οδηγίας 2014/65/ΕE του Ευρωπαϊ-κού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Μαΐου 
2014, «για τις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων και την 
τροποποίηση της Οδηγίας 2002/92/ΕΚ και της Οδηγίας 
2011/61/ΕΕ» (L 173), εφόσον σχετίζεται με την ηλεκτρική 
ενέργεια.
(κζ) Παραγωγός ηλεκτρικής ενέργειας: κάθε φυσικό ή 
νομικό πρόσωπο το οποίο παράγει ηλεκτρική ενέργεια.
(κη) Πρόσβαση: είναι η σύνδεση με το Σύστημα Με-
ταφοράς και το Δίκτυο Διανομής ηλεκτρικής ενέργειας και η χρήση αυτών.
(κθ) Σύμβαση Προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας: η 
σύμβαση για την προμήθεια ηλεκτρικής ενεργείας, μη 
συμπεριλαμβανομένου παραγώγου ηλεκτρικής ενέρ-
γειας.
(λ) Χρήστης συστήματος μεταφοράς ή διανομής: Το 
φυσικό ή νομικό πρόσωπο που τροφοδοτεί με ηλεκτρική 
ενέργεια ένα σύστημα μεταφοράς ή δίκτυο διανομής ή 
που τροφοδοτείται από ένα τέτοιο σύστημα ή δίκτυο, 
συμπεριλαμβανομένων και των Προμηθευτών.
(λα) Μικρό συνδεδεμένο σύστημα (ΜΣΣ): κάθε σύστη-
μα με κατανάλωση μικρότερη των τριών χιλιάδων (3.000) 
GWh το 1996, στο οποίο ποσοστό άνω του πέντε τοις 
εκατό (5%) της ετήσιας κατανάλωσης προέρχεται από 
διασύνδεση με άλλα συστήματα, κατά την έννοια που 
αποδίδεται στην Οδηγία (ΕΕ) 2019/944 του Ευρωπαϊ-
κού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 5ης Ιουνίου 
2019 σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική 
αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και την τροποποίηση της 
Οδηγίας 2012/27/ΕΕ (L 158).
(λβ) Σωρευτική Εκπροσώπηση: δραστηριότητα ασκού-
μενη από φυσικό ή νομικό πρόσωπο που συνδυάζει 
καταναλισκόμενη ή παραγόμενη ενέργεια από περισ-
σότερους του ενός καταναλωτές, παραγωγούς ή αποθη-
κευτικούς σταθμούς προς πώληση, αγορά ή δημοπρασία 
σε οποιαδήποτε αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
(λγ) Ανεξάρτητος Φορέας Σωρευτικής Εκπροσώπησης: 
συμμετέχων στην αγορά δραστηριοποιούμενος στη σω-
ρευτική εκπροσώπηση που δεν είναι συνδεδεμένος με τον προμηθευτή του πελάτη του.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6619 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
(λδ) Άδεια αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας: η άδεια 
η οποία χορηγείται από τη ΡΑΕ κατά τα άρθρα 132Ε έως 
132Ζ και τον Κανονισμό Αδειών Αποθήκευσης του άρ-
θρου 135A για την άσκηση της δραστηριότητας αποθή-
κευσης ηλεκτρικής ενέργειας.
(λε) Αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας: η αναβολή 
της τελικής χρήσης της ηλεκτρικής ενέργειας σε χρο-
νική στιγμή μεταγενέστερη της παραγωγής της, με τη 
μετατροπή της σε μορφή ενέργειας που μπορεί να απο-
θηκευτεί, η αποθήκευση της εν λόγω ενέργειας και η 
μεταγενέστερη εκ νέου μετατροπή της εν λόγω ενέρ-
γειας σε ηλεκτρική ενέργεια ή η χρήση της ως άλλου 
ενεργειακού φορέα.
(λστ) Εγκατάσταση αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργει-
ας: εγκατάσταση στην οποία γίνεται αποθήκευση της 
ηλεκτρικής ενέργειας.
(λζ) Εγκατεστημένη χωρητικότητα Σταθμού Αποθή-
κευσης ηλεκτρικής ενέργειας: η αρχική εγκατεστημένη 
ενεργειακή χωρητικότητα του εξοπλισμού αποθήκευσης 
του Σταθμού Αποθήκευσης που εκφράζει τη μέγιστη 
ποσότητα ενέργειας, η οπ οία μπορεί να αποθηκευτεί 
στα συστήματα του Σταθμού Αποθήκευσης ηλεκτρικής 
ενέργειας.
(λη) Εγγυημένη (ωφέλιμη) χωρητικότητα Σταθμού 
Αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας: Η μέγιστη ποσό-
τητα ενέργειας, την οποία ο Σταθμός Αποθήκευσης 
είναι δυνατό να αποδίδει εξασφαλισμένα στην έξοδό 
του, αξιοποιώντας ενέργεια των αποθηκευτικών του 
συστημάτων, χωρίς ενδιάμεση φόρτιση αυτών. Η ενέρ-
γεια αυτή μετράται στο σημείο σύνδεσης του Σταθμού 
Αποθήκευσης με το σύστημα μεταφοράς ή το δίκτυο 
διανομής ηλεκτρικής ενέργειας.
(λθ) Μέγιστη ισχύς απορρόφησης Σταθμού Αποθή-
κευσης ηλεκτρικής ενέργειας: Η μέγιστη ισχύς που ο 
Σταθμός Αποθήκευσης δύναται να απορροφήσει από 
το Σύστημα Μεταφοράς ή το Δίκτυο Διανομής, όπως 
μετράται στο σημείο σύνδεσης του Σταθμού με το Σύ-στημα ή το Δίκτυο, αντίστοιχα.
(λι) Μέγιστη ισχύς έγχυσης Σταθμού Αποθήκευσης 
ηλεκτρικής ενέργειας: η μέγιστη καθαρή ισχύς που ο 
Σταθμός Αποθήκευσης δύναται να αποδίδει συνεχώς 
στην έξοδό του (σημείο σύνδεσης με το σύστημα ή το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας).
(λια) Σταθμός αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας: 
το σύνολο των εγκαταστάσεων που συνδέονται με το 
Σύστημα Μεταφοράς ή το Δίκτυο Διανομής ηλεκτρικής ενέργειας του Διασυνδεδεμένου Συστήματος και επιτε-
λούν αποκλειστικά λειτουργία Αποθήκευσης ηλεκτρικής 
ενέργειας, κατά τον ορισμό της περ. (λε).
(λιβ) Άδεια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ορυ-
κτά καύσιμα: Η άδεια η οποία χορηγείται από τη ΡΑΕ κατά 
τα άρθρα 132 και 132Α και τον Κανονισμό Αδειών του 
άρθρου 135 για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας 
από άνθρακα, φυσικό αέριο και αργό πετρέλαιο και τα προϊόντα του (μαζούτ, ντίζελ και υγραέριο).
(λιγ) Μέγιστη ισχύς έγχυσης σταθμού παραγωγής ηλε-
κτρικής ενέργειας από ΑΠΕ και μέσω Συμπαραγωγής 
Ηλεκτρισμού Θερμότητας Υ ψηλής Απόδοσης (ΣΗΘΥΑ) 
με διατάξεις αποθήκευσης: Ειδικά για σταθμούς παρα-γωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ ή ΣΗΘΥΑ με δια-
τάξεις αποθήκευσης, η ηλεκτρική ισχύς που επιτρέπεται 
να παρέχεται, κατά ανώτατο όριο, από τον σταθμό στο 
σημείο σύνδεσής του με το Δίκτυο. Επιτρέπεται υπέρβα-
ση της μέγιστης ισχύος έγχυσης μέχρι ποσοστού πέντε 
τοις εκατό (5%), εφόσον η υπέρβαση αυτή εμφανίζεται 
σε μικρή συχνότητα, σύμφωνα με τα οριζόμενα στον 
Κανονισμό Βεβαιώσεων. Για τον έλεγχο της υπέρβασης, 
ως μέγιστη τιμή ισχύος θεωρείται η μέση τιμή ισχύος των 
μετρήσεων που πραγματοποιούνται κατά τη διάρκεια 
χρονικού διαστήματος δεκαπέντε (15) λεπτών.
(λιδ) Ενεργός πελάτης: Ο τελικός πελάτης ή η ομάδα 
τελικών πελατών που δρουν από κοινού, οι οποίοι κα-
ταναλώνουν ή αποθηκεύουν ηλεκτρική ενέργεια που 
παράγεται στους χώρους τους, εντός καθορισμένων 
ορίων ή σε άλλους χώρους ή πωλούν αυτοπαραγόμενη 
ηλεκτρική ενέργεια ή συμμετέχουν σε προγράμματα ευ-
ελιξίας ή ενεργειακής απόδοσης, υπό τον όρο ότι οι εν λόγω δραστηριότητες δεν αποτελούν την κύρια εμπο-
ρική ή επαγγελματική τους δραστηριότητα.
(λιε) Αγορές ηλεκτρικής ενέργειας: Αγορές για ηλε-
κτρική ενέργεια, περιλαμβανομένων των εξωχρηματι-
στηριακών αγορών και των χρηματιστηρίων ηλεκτρικής 
ενέργειας, αγορές για συναλλαγές ενέργειας, ισχύος, εξι-
σορρόπησης και επικουρικών υπηρεσιών σε κάθε χρονι-
κό πλαίσιο, συμπεριλαμβανομένων των προθεσμιακών αγορών, των αγορών επόμενης ημέρας και των ενδοη-μερήσιων αγορών.
(λιστ) Συμμετέχων στην αγορά: Ο συμμετέχων στην 
αγορά της παρ. 25 του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΕ) 
2019/943 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμ-
βουλίου, της 5ης Ιουνίου 2019, «σχετικά με την εσωτε-ρική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας» (L 158).
(λιζ) Αυτοπρομηθευόμενος πελάτης: Ο συμμετέχων 
στην αγορά, ο οποίος επιλέγει να προμηθεύεται ενέργεια 
απευθείας από τις Αγορές Ενέργειας αποκλειστικά προς 
ιδία χρήση.
(λιη) Σύμβαση δυναμικής τιμολόγησης ηλεκτρικής 
ενέργειας: Σύμβαση προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας, 
μεταξύ προμηθευτή και τελικού πελάτη, η οποία αντικα-
τοπτρίζει τη διακύμανση της τιμής στις αγορές άμεσης 
παράδοσης, συμπεριλαμβανομένων των αγορών επόμε-
νης ημέρας και των ενδοημερήσιων αγορών, σε χρονικά 
διαστήματα ίσα ή μεγαλύτερα σε σχέση με την περίοδο εκκαθάρισης της τιμής της αγοράς.
(λιθ) Τέλος τερματισμού σύμβασης: Κάθε χρέωση ή κύ-
ρωση που επιβάλλεται στους πελάτες από προμηθευτές 
ή συμμετέχοντες στην αγορά, δραστηριοποιούμενους 
στη σωρευτική εκπροσώπηση, σε περίπτωση τερμα-
τισμού σύμβασης προμήθειας ή παροχής υπηρεσιών 
ηλεκτρικής ενέργειας.
(μ) Τέλος σχετιζόμενο με την αλλαγή προμηθευτή: 
Κάθε χρέωση ή κύρωση που επιβάλλεται στους πελά-
τες από προμηθευτές ή συμμετέχοντες στην αγορά, 
δραστηριοποιούμενους στη σωρευτική εκπροσώπηση 
ή διαχειριστές συστημάτων, άμεσα ή έμμεσα, σε περί-
πτωση αλλαγής προμηθευτών ή συμμετεχόντων στην 
αγορά, δραστηριοποιούμενων στη σωρευτική εκπροσώ-
πηση, συμπεριλαμβανομένων των τελών τερματισμού 
σύμβασης.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6620 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
(μα) Απόκριση ζήτησης: Οι αλλαγές στο ηλεκτρικό 
φορτίο από τους τελικούς πελάτες σε σύγκριση με τις 
κανονικές ή τρέχουσες καταναλωτικές τους συνήθειες, 
με βάση τα σήματα της αγοράς, συμπεριλαμβανομέ-
νης της απόκρισης σε χρονικά μεταβαλλόμενες τιμές 
ηλεκτρικής ενέργειας ή σε οικονομικά κίνητρα, ή της 
απόκρισης μετά την αποδοχή προσφοράς του τελι-
κού πελάτη, είτε μεμονωμένα, είτε μέσω σωρευτικής 
εκπροσώπησης, με σκοπό την πώληση της μείωσης ή 
της αύξησης της ζήτησης σε δεδομένη τιμή σε οργα-
νωμένες αγορές, όπως αυτές ορίζονται στην παρ. 4 του 
άρθρου 2 του εκτελεστικού Κανονισμού (ΕΕ) 1348/2014 
της Επιτροπής της 17ης Δεκεμβρίου 2014 «σχετικά με 
την αναφορά δεδομένων για την εφαρμογή του άρθρου 
8 παρ. 2 και 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθμ. 1227/2011 
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για 
την ακεραιότητα και τη διαφάνεια στη χονδρική αγορά 
ενέργειας» (L 363).
(μβ) Συμβατικός μετρητής: Αναλογικός ή ηλεκτρονικός 
μετρητής που δεν υποστηρίζει την ταυτόχρονη μετάδο-
ση και λήψη δεδομένων.
(μγ) Ευφυές σύστημα μέτρησης ή ευφυής μετρητής: 
Ηλεκτρονικό σύστημα, το οποίο υποστηρίζει τη μέτρηση 
της ποσότητας της ηλεκτ ρικής ενέργειας που τροφο-
δοτείται στο δίκτυο ή την κατανάλωση ενέργειας από 
το δίκτυο, παρέχοντας περισσότερες πληροφορίες από 
έναν συμβατικό μετρητή, και μπορεί να μεταδίδει και να 
λαμβάνει δεδομένα για σκοπούς πληροφόρησης, παρα-
κολούθησης και ελέγχου, χρησιμοποιώντας μια μορφή 
ηλεκτρονικών επικοινωνιών.
(μδ) Διαλειτουργικότητα: Στο πλαίσιο της ευφυούς 
μέτρησης, η ικανότητα δυο ή περισσότερων δικτύων, 
συστημάτων, συσκευών, εφαρμογών ή εξαρτημάτων 
ενέργειας ή επικοινωνιών να διασυνδέονται και να συ-
νεργάζονται, να ανταλλάσσουν και να χρησιμοποιούν 
πληροφορίες με στόχο την εκτέλεση απαιτούμενων 
λειτουργιών.
(με) Περίοδος εκκαθάρισης αποκλίσεων: Η περίοδος 
εκκαθάρισης αποκλίσεων της περ. 15 του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/943.
(μστ) Σχεδόν πραγματικός χρόνος: Στο πλαίσιο της 
ευφυούς μέτρησης, ένα σύντομο χρονικό διάστημα δι-
άρκειας, συνήθως δευτερολέπτων ή όχι μεγαλύτερης 
από την περίοδο εκκαθάρισης αποκλίσεων, στην εθνική 
αγορά.
(μζ) Βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές: Στο πλαίσιο της 
προστασίας και ασφάλειας δεδομένων σε περιβάλλον 
ευφυούς μέτρησης, οι πλέον αποτελεσματικές, προηγ-μένες και κατάλληλες από πρακτική άποψη τεχνικές, οι 
οποίες συνιστούν καταρχήν τη βάση για τη συμμόρφωση 
με τους ενωσιακούς κανόνες προστασίας και ασφάλειας 
των δεδομένων.
(μη) Παραγωγή: Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
(μθ) Γ ραμμή διασύνδεσης: Ο εξοπλισμός που χρησι-
μοποιείται για τη διασύνδεση ηλεκτρικών συστημάτων.
(μι) Συμφόρηση: Η συμφόρηση της περ. 4 του άρθρου 
2 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/943.
(μια) Εξισορρόπηση: Η εξισορρόπηση της περ. 10 του 
άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/943.(μιβ) Ενέργεια εξισορρόπησης: Η ενέργεια εξισορρό-
πησης της περ. 11 του άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΕ) 
2019/943.
(μιγ) Μέρος με Ευθύνη Εξισορρόπησης: Το υπεύθυνο 
για την ισορροπία μέρος της περ. 4 του άρθρου 2 του 
Κανονισμού (ΕΕ) 2019/943.
(μιδ) Επικουρική υπηρεσία μη σχετική με τη συχνότη-
τα: Υπηρεσία που χρησιμοποιείται από διαχειριστή συ-στήματος μεταφοράς ή διαχειριστή συστήματος διανο-
μής για τον έλεγχο τάσης σταθερής κατάστασης, ταχείες 
εγχύσεις άεργου ρεύματος, αδράνεια για σταθερότητα των τοπικών δικτύων, ρεύμα βραχυκυκλώσεως, ικανό-
τητα επανεκκίνησης από ολική διακοπή και ικανότητα 
λειτουργίας νησίδας (νησιδοποίηση).
(μιε) Περιφερειακό συντονιστικό κέντρο: Το περιφε-
ρειακό συντονιστικό κέντρο, όπως συστάθηκε δυνάμει του άρθρου 35 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/943.
(μιστ) Πλήρως ενσωματωμένα στοιχεία δικτύου: 
Στοιχεία δικτύου που έχουν ενσωματωθεί στο σύστημα 
μεταφοράς ή διανομής, συμπεριλαμβανομένων εγκατα-
στάσεων αποθήκευσης, και χ ρησιμοποιούνται αποκλει-
στικά για τον σκοπό της διασφάλισης της ασφαλούς και 
αξιόπιστης λειτουργίας του συστήματος μεταφοράς ή 
του δικτύου διανομής και όχι για εξισορρόπηση ή δια-
χείριση συμφόρησης.
(μιζ) Εγκατάσταση αποθήκευσης ενέργειας: Εγκατά-
σταση στην οποία δύναται να αποθηκευτεί ενέργεια.
(μιη) Διαχειριστής συνδυασμένων συστημάτων μετα-
φοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας: Το πιστοποι-
ημένο πρόσωπο που ασκεί παράλληλα τις δραστηριό-τητες του Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς και του 
Διαχειριστή Δικτύου Διανομής.
4. Ορισμοί που αναφέρονται ιδίως στη θερμική ενέρ-
γεια:
(α) Διανομή Θερμικής Ενέργειας: Η διοχέτευση Θερμι-
κής Ενέργειας μέσω Δικτύου Διανομής Θερμικής Ενέρ-γειας με σκοπό την τροφοδότηση τρίτων καταναλωτών (τηλεθέρμανση ή τηλεψύξη).
(β) Δίκτυο Διανομής Θερμικής Ενέργειας: Οι αγωγοί, 
τα αντλιοστάσια, οι εγκαταστάσεις μετρήσεων, ο εξοπλι-
σμός και οι εγκαταστάσεις ελέγχου και συντήρησης και 
οι λοιπές εγκαταστάσεις που απαιτούνται για τη Διανομή 
Θερμικής Ενέργειας.
(γ) Θερμική Ενέργεια: Η θερμική ή ψυκτική ενέργεια.
5. Κατά τα λοιπά, για την εφαρμογή των διατάξεων 
του Τέταρτου Μέρους του παρόντος νόμου, ισχύουν οι ορισμοί των διατάξεων του ν. 2773/1999 (Α’ 286), όπως ισχύει, καθώς και των σχετικών διατάξεων της κείμενης 
νομοθεσίας και των κανονιστικών πράξεων που εκδίδο-
νται κατ’ εξουσιοδότησή τους.»
Άρθρο 6
Κατάργηση έννοιας Επιλεγόντων Πελατών για τον ηλεκτρισμό - Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 37 και παρ. 1 και 2 άρθρου 46 ν. 4001/2011
1. Στην περ.  (β) της παρ.  1 του άρθρου 37 του 
ν. 4001/2011 (Α’ 179), περί υπαγωγής σε διαιτησία των 
διαφορών των Επιλεγόντων Πελατών, απαλείφεται η 
λέξη «Επιλεγόντων» και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6621 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
«1. Με τον παρόντα νόμο οργανώνεται μόνιμη Διαι-
τησία στην ΡΑΕ, στην οποία υπάγονται προς επίλυση:
(α) οι διαφορές μεταξύ προσώπων που δραστηριοποι-
ούνται με οποιονδήποτε τρόπο στον τομέα της ενέργειας,
(β) οι διαφορές μεταξύ Πελατών, όπως αυτοί προσδι-
ορίζονται στις διατάξεις του παρόντος νόμου και των 
επιχειρήσεων που ασκούν Ενε ργειακές Δραστηριότητες,
(γ) κάθε διαφορά που αναφύεται μεταξύ των ανωτέρω 
προσώπων από την εφαρμογή της σχετικής κείμενης 
εθνικής και ευρωπαϊκής νομοθεσίας.»
2. Στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 1 και στην παρ. 2 του 
άρθρου 46 του ν. 4001/2011, επικαιροποιείται η έννοια 
των Πελατών, προκειμένου να ενσωματωθεί η κατάρ-
γηση της έννοιας των Επιλεγόντων Πελατών για τον 
ηλεκτρισμό, και το άρθρο 46 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 46
1. Με την επιφύλαξη των διατάξεων του ν. 2251/1994 
(Α’ 191) οι διατάξεις των Κεφαλαίων Α’ και Β’ του παρό-ντος Δεύτερου Μέρους ρυθμίζουν ειδικότερα τα ζητή-
ματα προστασίας των Πελατών στον τομέα Προμήθει-
ας ηλεκτρικής ενέργειας και Φυσικού Αερίου. Για τους 
σκοπούς των Κεφαλαίων αυτών οποιαδήποτε αναφορά σε Πελάτες νοείται ως αναφορά σε Πελάτες Ηλεκτρικής Ενέργειας και Επιλέγοντες Πελάτες φυσικού αερίου. Οι 
διατάξεις των Κεφαλαίων Α’ και Β’ δεν εφαρμόζονται στις 
ΕΠΑ ως Επιλέγοντες Πελάτες.
2. Η ΡΑΕ εποπτεύει την τήρηση των διατάξεων των 
Κεφαλαίων Α’ και Β’ του παρόντος Δεύτερου Μέρους από 
τους Προμηθευτές που προμηθεύουν Πελάτες Ηλεκτρι-
κής Ενέργειας και Επιλέγοντες Πελάτες φυσικού αερίου, 
καθώς και όσον αφορά στο Κεφάλαιο Γ’ από τους Δια-
χειριστές των Δικτύων Διανομής και δύναται να επιβάλει 
στους παραβάτες, διοικητικές κυρώσεις, σύμφωνα με τις 
διατάξεις του άρθρου 36 του παρόντος νόμου.»
ΜΕΡΟΣ Γ’
ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ 
ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
Άρθρο 7
Υποχρεώσεις ενεργειακής απόδοσης και παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας και της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας - 
Τροποποίηση άρθρου 3 ν. 4001/2011 (παρ. 1 
άρθρου 19 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στην παρ. 3 του άρθρου 3 του ν. 4001/2011 (Α’ 179), 
περί υποχρεώσεων των επιχειρήσεων που ασκούν ενερ-
γειακές δραστηριότητες, αντικαθίσταται η περ. (ε), στην 
παρ. 4, περί αρμοδιοτήτων του Υπουργού Περιβάλλο-
ντος και Ενέργειας και της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας 
(ΡΑΕ), αντικαθίσταται η περ. (δ), προστίθεται περ. (ι) και οι παρ. 3 έως 4 διαμορφώνονται ως εξής:
«3. Οι επιχειρήσεις που ασκούν Ενεργειακές Δραστη-
ριότητες υποχρεούνται:
(α) Να ασκούν τη δραστηριότητά τους και να παρέ-
χουν τις υπηρεσίες τους σύμφωνα με τις διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας και τις πράξεις που εκδίδονται κατ’ 
εξουσιοδότησή της και τους όρους και τις προϋποθέσεις 
που περιλαμβάνονται στις άδειές τους.
(β) Να τηρούν τις αρχές της ίσης μεταχείρισης, της αμε-
ροληψίας και της μη διάκρισης των Χρηστών και των 
Πελατών, ιδίως για τις υπηρεσίες που παρέχουν υπό κα-
θεστώς αποκλειστικών δικαιωμάτων.
(γ) Να λειτουργούν και να παρέχουν τις υπηρεσίες τους 
κατά τρόπον ώστε να προάγεται ο υγιής ανταγωνισμός 
στην αγορά ενέργειας, εκπληρώνοντας τις υποχρεώσεις 
παροχής υπηρεσιών κοινής ωφέλειας που τους ανατί-
θενται.
(δ) Να ασκούν τη δραστηριότητά τους κατά τρόπο 
τέτοιο, ώστε να μη θίγονται τα δικαιώματα των Πελατών, 
όπως αυτά εξειδικεύονται με τις διατάξεις του παρόντος 
νόμου και με τις πράξεις που εκδίδονται κατ’ εξουσιο-
δότησή του.
(ε) Να παρέχουν υπηρεσίες στο πλαίσιο του καθεστώ-
τος επιβολής υποχρέωσης ενεργειακής απόδοσης κατ’ 
εφαρμογή του άρθρου 9 του ν. 4342/2015 (Α’ 143) και 
των πράξεων που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότησή του.
(στ) Να εφαρμόζουν τα μέτρα για την καταπολέμηση 
της Ενεργειακής Πενίας και την προστασία των Ευάλω-των Πελατών.
(ζ) Να παρέχουν στις αρμόδιες αρχές τις πληροφορίες 
που τους ζητούνται στο πλαίσιο της άσκησης των αρμο-
διοτήτων τους, εντός των προθεσμιών που τίθενται με 
τις ειδικότερες διατάξεις του παρόντος νόμου και των 
πράξεων που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότησή του.
3α. Οι Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς ή άλλοι 
οικονομικοί παράγοντες δύνανται να διατηρούν σε ισχύ 
ή να συνάπτουν τεχνικές συμφωνίες για ζητήματα που 
αφορούν στη λειτουργία αγωγών μεταφοράς φυσικού 
αερίου μεταξύ της Ελλάδας και τρίτης χώρας, υπό την 
προϋπόθεση ότι οι εν λό γω συμφωνίες είναι συμβατές με 
το εθνικό και ενωσιακό δίκαιο και τις σχετικές αποφάσεις 
της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ). Οι συμφωνίες 
αυτές κοινοποιούνται στη ΡΑΕ.
4. Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας και η ΡΑΕ 
ασκούν τις αρμοδιότητες που τους ανατίθενται με τον 
παρόντα νόμο και τις πράξεις που εκδίδονται κατ’ εξου-
σιοδότησή του με τέτοιον τρόπο ώστε:
(α) Να προστατεύεται το φυσικό περιβάλλον από τις 
επιπτώσεις των Ενεργειακών Δραστηριοτήτων, να δια-
σφαλίζεται η ενεργειακή αποδοτικότητα, η προστασία 
του κλίματος και η βιώσιμη και ισόρροπη ανάπτυξη.
(β) Να ικανοποιείται το σύνολο των ενεργειακών ανα-
γκών της χώρας και να διαφυλάσσεται η ασφάλεια εφο-
διασμού και το αδιάλειπτο της τροφοδοσίας σε ενέργεια, 
σύμφωνα με την οικονομικά βέλτιστη από τις διαθέσιμες 
τεχνολογίες.
(γ) Να ελέγχεται, αν οι κάτοχοι άδειας που δραστηρι-
οποιούνται στην αγορά ενέργειας, μπορούν να χρημα-
τοδοτούν τις δραστηριότητε ς για τις οποίες τους χορη-
γήθηκε άδεια.
(δ) Να προάγεται η εφαρμογή ενεργειακά αποδοτικών 
και οικονομικά αποτελεσματικών μεθόδων και πρακτι-κών από τις ενεργειακές επιχειρήσεις και τους συμμετέ-
χοντες στις αγορές ενέργειας, όπως η προσφορά υπηρε-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6622 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
σιών ενεργειακής διαχείρισης, η ανάπτυξη καινοτόμων 
μεθόδων τιμολόγησης και η εισαγωγή ευφυών συστη-
μάτων μέτρησης, τα οποία είναι διαλειτουργικά, ιδίως με 
συστήματα διαχείρισης της κατανάλωσης ενέργειας και με ευφυή δίκτυα, σύμφωνα με την ισχύουσα ενωσιακή 
νομοθεσία για την προστασία των προσωπικών δεδο-
μένων, καθώς και να προάγεται η ενεργειακά αποδοτική 
και οικονομικά αποτελεσματική χρήση της ενέργειας που 
προμηθεύονται οι πελάτες.
(ε) Να προάγεται ο υγιής ανταγωνισμός στην αγορά 
ενέργειας και η εύρυθμη λειτουργία αυτής, σύμφωνα με 
το ισχύον εθνικό και ευρωπαϊκό δίκαιο και να διασφαλί-
ζεται η ακεραιότητα και η διαφάνεια στη χονδρική αγορά 
ενέργειας η οποία να περιλαμβάνει τόσο τις αγορές βασι-
κών προϊόντων όσο και τις αγορές χρηματοοικονομικών 
παραγώγων.
(στ) Να προστατεύονται τα συμφέροντα των Πελατών 
και ιδιαίτερα των Ευάλωτων Πελατών, ιδίως σε σχέση με 
τις τιμές, τη διαφάνεια των τιμολογίων και των χρεώσεων, 
τους όρους προμήθειας ενέργειας, την ασφάλεια εφο-
διασμού, την τακτική παροχή, την ποιότητα των παρε-χόμενων υπηρεσιών παροχής ενέργειας και να ασκείται 
αποτελεσματικά το δικαίωμα των Πελατών να επιλέγουν 
Προμηθευτή.
(ζ) Να λαμβάνονται υπόψη οι δαπάνες στις οποίες προ-
βαίνουν οι κάτοχοι άδειας για την έρευνα, ανάπτυξη και 
χρήση νέων τεχνικών, μεθόδων και διαδικασιών κατά την 
άσκηση των Ενεργειακών Δραστηριοτήτων.
(η) Να προστατεύεται το κοινό από κινδύνους που δη-
μιουργούνται από τις Ενεργειακές Δραστηριότητες και 
να τηρούνται οι κανόνες υγιεινής και ασφάλειας όσων 
απασχολούνται στις δραστηριότητες αυτές.
(θ) Να υλοποιούνται τα μέτρα που θεσπίζονται με το 
Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την καταπολέμηση της Ενερ-
γειακής Πενίας σε συνεργασία με όλους τους εμπλεκό-
μενους φορείς, τόσο του δημοσίου τομέα, όσο και του ιδιωτικού.
(ι) Να διευκολύνεται η πλήρης διαλειτουργικότητα των 
ενεργειακών υπηρεσιών εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.»
Άρθρο 8
Νομικό καθεστώς μελών της Ρυθμιστικής 
Αρχής Ενέργειας - Τροποποίηση άρθρου 10 ν. 4001/2011
(περ. στ’ παρ. 5 άρθρου 57 Οδηγίας (ΕΕ) 
2019/944)
Στο πρώτο εδάφιο της παρ.  2 του άρθρου 10 του 
ν. 4001/2011 (Α’ 179), περί καθηκόντων των μελών της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ), προστίθεται η υπο-
χρέωση τήρησης διαφάνειας και η παρ. 2 διαμορφώνεται 
ως εξής:
«2. Κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, τα μέλη της 
ΡΑΕ δεσμεύονται από τις διατάξεις του παρόντος νόμου, 
έχουν υποχρέωση τήρησης των αρχών της ανεξαρτησί-
ας, της αμεροληψίας και της διαφάνειας και ενεργούν 
ανεξάρτητα από οποιοδήποτε οικονομικό συμφέρον. 
Τα μέλη της ΡΑΕ δεν ζητούν ούτε λαμβάνουν απευθείας 
Οδηγίες από κυβερνητικά και διοικητικά όργανα ή από οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο ή φορέα.»Άρθρο 9
Ασφάλεια εφοδιασμού - Τροποποίηση άρθρου 12 ν. 4001/2011 (περ. κβ’ παρ. 1 άρθρου 59 και περ. γ’ παρ. 2 άρθρου 61 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στο πρώτο εδάφιο της παρ.  1 του άρθρου 12 του 
ν. 4001/2011 (Α’ 179), περί παρακολούθησης της ασφά-
λειας εφοδιασμού από τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας 
(ΡΑΕ), προστίθεται και αναφορά στην αποθήκευση ηλε-κτρικής ενέργειας, προστίθεται νέο δεύτερο εδάφιο και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Η ΡΑΕ παρακολουθεί την ασφάλεια του ενεργει-
ακού εφοδιασμού, ιδίως σε σχέση με το ισοζύγιο προ-
σφοράς και ζήτησης στην ελληνική αγορά ενέργειας, 
το επίπεδο της προβλεπόμενης μελλοντικής ζήτησης, 
το προβλεπόμενο πρόσθετο δυναμικό παραγωγής, συ-
μπεριλαμβανομένης της αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέρ-
γειας, μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας και 
Φυσικού Αερίου που βρίσκεται υπό προγραμματισμό 
ή υπό κατασκευή, την ποιότητα και το επίπεδο συντή-
ρησης και αξιοπιστίας των συστημάτων μεταφοράς και 
των δικτύων διανομής, και την εφαρμογή μέτρων για την 
κάλυψη της αιχμής ζήτησης, καθώς και τις συνθήκες της 
αγοράς ενέργειας σε σχέση με τη δυνατότητα ανάπτυξης 
νέου παραγωγικού δυναμικού. Ειδικότερα, η ΡΑΕ, συνερ-
γάζεται, τουλάχιστον σε περιφερειακό επίπεδο κατά την 
έννοια της παρ. 2 του άρθρου 25, με τις εμπλεκόμενες 
αρχές, για τον συντονισμό της από κοινού εποπτείας 
των εκτιμήσεων επάρκειας σε εθνικό, περιφερειακό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Για τους ανωτέρω σκοπούς, η ΡΑΕ δύναται, με απόφασή της, να συστήνει και να συγκροτεί 
επιτροπές και ομάδες εργασίας με συμμετοχή εκπροσώ-
πων της, εκπροσώπων του Υπουργείου Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας, των αρμόδιων Διαχειριστών, καθώς και 
εκπροσώπων τρίτων φορέων, σχετικών με την ενεργει-ακή αγορά.»
Άρθρο 10
Ανάπτυξη υποδομών και παρακολούθηση προγράμματος ανάπτυξης -
Τροποποίηση άρθρου 14 ν. 4001/2011 (παρ. 2 
άρθρου 3, περ. ιβ’ παρ. 1 άρθρου 59 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στο άρθρο 14 του ν. 4001/2011 (Α’ 179), περί εξέτασης 
των προγραμμάτων ανάπτυξης από τη Ρυθμιστική Αρχή 
Ενέργειας (ΡΑΕ), προστίθενται παρ. 4 και 5, και το άρθρο 
14 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 14
Ανάπτυξη υποδομών και παρακολούθηση 
προγράμματος ανάπτυξης
1. Η ΡΑΕ, μετά από δημόσια διαβούλευση με τους υφι-
στάμενους και δυνητικούς χρήστες, αποφασίζει σχετι-
κά με τροποποιήσεις των Προγραμμάτων Ανάπτυξης 
που καταρτίσθηκαν από τους αρμόδιους Διαχειριστές 
Μεταφοράς. Η ΡΑΕ δημοσιοποιεί τα αποτελέσματα της 
δημόσιας διαβούλευσης και εξετάζει:
(α) εάν το Πρόγραμμα Ανάπτυξης καλύπτει όλες τις 
ανάγκες που προσδιορίστηκαν κατά τη διαδικασία της 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6623 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
ως άνω διαβούλευσης, ιδιαίτερα δε τις επενδυτικές ανά-
γκες,
(β) εάν το Πρόγραμμα Ανάπτυξης είναι σύμφωνο 
προς το αντίστοιχο διενωσιακό μη δεσμευτικό δεκαε-
τές πρόγραμμα ανάπτυξης των συστημάτων μεταφοράς 
ηλεκτρικής ενέργειας και Φυσικού Αερίου που καταρτί-
ζεται σύμφωνα με τους Κανονισμούς (ΕΚ) 714/2009 και 715/2009 (L 211), και στη συνέχεια δύναται να ζητήσει από τον αρμόδιο Διαχειριστή Μεταφοράς να τροποποι-
ήσει ανάλογα το Πρόγραμμά του. Εάν προκύψει αμφιβο-
λία όσον αφορά τη συμφωνία ή μη του Προγράμματος 
Ανάπτυξης με το αντίστοιχο διενωσιακό, η ΡΑΕ συμ-
βουλεύεται τον Οργανισμό Συνεργασίας Ρυθμιστικών 
Αρχών Ενέργειας που συστάθηκε με τον Κανονισμό (ΕΚ) 
713/2009.
2. Σε περίπτωση που έργα, τα οποία εντάσσονται στο 
Πρόγραμμα Ανάπτυξης, δεν υλοποιούνται για λόγους 
οφειλόμενους σε πταίσμα του αρμόδιου Ανεξάρτητου 
Διαχειριστή Μεταφοράς, η ΡΑΕ ενεργεί σύμφωνα με 
τα οριζόμενα στο άρθρο 63Θ εφόσον πρόκειται για το 
ΕΣΦΑ ή το άρθρο 108 εφόσον πρόκειται για το Σύστημα 
Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας.
3. Η ΡΑΕ παρακολουθεί και αξιολογεί την εφαρμογή 
των Προγραμμάτων Ανάπτυξης. Επίσης, η ΡΑΕ παρακο-
λουθεί το χρόνο που χρειάζονται οι Διαχειριστές των 
Συστημάτων Μεταφοράς και των Δικτύων Διανομής 
για την πραγματοποίηση των συνδέσεων χρηστών, 
την υλοποίηση επισκευών και την παροχή υπηρεσιών 
στους χρήστες των Συστημάτων και των Δικτύων τους. 
Η ΡΑΕ δύναται να καθορίζει προθεσμίες σχετικά με τα 
ανωτέρω, καθώς και ποινικές ρήτρες που καταπίπτουν 
υπέρ των χρηστών σε περίπτωση μη τήρησης των προ-
θεσμιών.
4. Η ΡΑΕ παρακολουθεί και αξιολογεί τις επιδόσεις των 
διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς και των διαχειρι-στών συστημάτων διανομής, όσον αφορά την ανάπτυ-ξη έξυπνου δικτύου, το οποίο προωθεί την ενεργειακή 
απόδοση και την ενσωμάτωση των Ανανεώσιμων Πηγών 
Ενέργειας, βάσει ενός περιορισμένου συνόλου δεικτών 
και δημοσιεύει σχετική έκθεση ανά διετία, στην οποία 
περιλαμβάνονται και συστάσεις προς τους διαχειριστές συστημάτων.
5. Κατά την ανάπτυξη νέων γραμμών διασύνδεσης, 
λαμβάνεται υπόψη ο στόχος διασύνδεσης ηλεκτρικής 
ενέργειας σε ποσοστό τουλάχιστον δέκα πέντε τοις εκα-
τό (15%) μέχρι το 2030, όπως αναφέρεται στην περ. δ) 
του άρθρου 4 του Κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999 του Ευ-
ρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης 
Δεκεμβρίου 2018, για τη διακυβέρνηση της Ενεργειακής 
Ένωσης και της Δράσης για το Κλίμα (L 328).»
Άρθρο 11
Τιμολόγια Μη Ανταγωνιστικών Δραστηριοτήτων - Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 15 ν. 4001/2011 
(παρ. 1 άρθρου 32 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στην παρ. 2 του άρθρου 15 του ν. 4001/2011 (Α’ 179), 
περί υπολογισμού Τιμολογίων Μη Ανταγωνιστικών Δρα-
στηριοτήτων από τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ), προστίθενται ως παράμετροι η χρήση υπηρεσιών ευε-
λιξίας και η βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών, και η παρ. 2 διαμορφώνεται ως εξής:
«2. Κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων της, σύμ-
φωνα με την παρ. 1, η ΡΑΕ λαμβάνει υπόψη της την 
ανάγκη για τη θέσπιση βραχυπρόθεσμων και μακρο-
πρόθεσμων κινήτρων για τους Διαχειριστές των Συστη-
μάτων Μεταφοράς και τους Διαχειριστές των Δικτύων 
Διανομής, προκειμένου να βελτιώνεται η αποδοτικό-
τητα των Συστημάτων Μεταφοράς και των Δικτύων 
Διανομής, μεταξύ άλλων και με τη χρήση υπηρεσιών 
ευελιξίας, να προωθείται η ανάπτυξη της αγοράς ενέρ-
γειας, η ασφάλεια του εφοδιασμού, η βελτίωση της 
ποιότητας υπηρεσιών, η αξιοποίηση ηλεκτρικής ενέρ-
γειας παραγόμενης από ΑΠΕ, με ανάλογες επενδύσεις 
ανάπτυξης στα Συστήματα Μεταφοράς και Δικτύων 
Διανομής, καθώς και να υποστηρίζονται οι σχετικές με 
τις αρμοδιότητες των ως άνω Διαχειριστών ερευνητικές 
δραστηριότητες αυτών.»
Άρθρο 12
Πρόσβαση στις διασυνδέσεις - Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 21 ν. 4001/2011(παρ. 10 άρθρου 59 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 21 του 
ν. 4001/2011 (Α’ 179), περί παρακολούθησης και εποπτεί-
ας της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ) ως προς τους 
κανόνες πρόσβασης στις διασυνδέσεις, προστίθεται η 
δυνατότητα υποβολής κανόνων διαχείρισης συμφόρη-σης, και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Η ΡΑΕ θεσπίζει, παρακολουθεί και εποπτεύει την 
εφαρμογή των κανόνων πρόσβασης στις Διασυνδέσεις, 
συμπεριλαμβανόμενων των σχετικών τιμολογίων και της 
μεθοδολογίας υπολογισμού αυτών, του μηχανισμού 
κατανομής και αποδέσμευσης της δυναμικότητας και 
διαχείρισης της συμφόρησης, καθώς και της παροχής 
των υπηρεσιών εξισορρόπησης, της διαδικασίας εξωδι-
καστικής επίλυσης των διαφορών που αναφύονται κατά 
την εφαρμογή των ανωτέρω, καθώς και κάθε άλλη ανα-
γκαία λεπτομέρεια. Προς τούτο, η ΡΑΕ ζητεί από τους 
αρμόδιους Διαχειριστές των Συστημάτων Μεταφοράς να 
υποβάλουν, κατά περίπτωση, σχετική γνώμη ή τους κα-
νόνες διαχείρισης συμφόρησης, συμπεριλαμβανομένης 
της κατανομής δυναμικότητας. Η ΡΑΕ συνεργάζεται, για 
τον σκοπό αυτόν, με τις ρυθμιστικές αρχές άλλων χωρών 
με τις οποίες υφίσταται διασύνδεση.»
Άρθρο 13
Παρακολούθηση και εποπτεία της αγοράς ενέργειας -Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 22 ν. 4001/2011(άρθρο 55 και περ. ι’ και ιε’ παρ. 1 άρθρου 59 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στο πρώτο εδάφιο της παρ.  1 του άρθρου 22 του 
ν. 4001/2011 (Α’ 179), περί παρακολούθησης και επο-
πτείας της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ) επί της 
αγοράς ενέργειας, προστίθενται και τα χρηματιστήρια 
ηλεκτρικής ενέργειας, και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως 
εξής:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6624 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
«1. Η ΡΑΕ, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, πα-
ρακολουθεί και εποπτεύει τη λειτουργία της αγοράς 
ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των χρηματιστηρί-
ων ηλεκτρικής ενέργειας, εκπονεί μελέτες, συντάσσει, 
δημοσιεύει και υποβάλλει εκθέ σεις, προβαίνει σε συ-
στάσεις, αποφασίζει ή εισηγείται στα αρμόδια όργανα 
τη λήψη αναγκαίων μέτρων, συμπεριλαμβανομένης της 
έκδοσης κανονιστικών και ατομικών πράξεων, ιδίως για 
την τήρηση των κανόνων του ανταγωνισμού και των 
ρυθμιστικών υποχρεώσεων που τίθενται με τον παρόντα 
νόμο, την προστασία των καταναλωτών, την εκπλήρω-
ση υποχρεώσεων παροχής υπηρεσιών κοινής ωφέλει-
ας, την προστασία του περιβάλλοντος, την ασφάλεια 
εφοδιασμού και την ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς 
ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για τον σκοπό αυτόν 
η ΡΑΕ παρακολουθεί και εποπτεύει ιδίως:
(α) τον βαθμό και την αποτελεσματικότητα του αντα-
γωνισμού στην αγορά ενέργειας, σε επίπεδο χονδρικής και λιανικής,
(β) τις τιμές για τους οικιακούς καταναλωτές, συμπε-
ριλαμβανομένων των συστημάτων προπληρωμής, το 
ποσοστό αλλαγής Προμηθευτή, το ποσοστό διακοπής 
παροχής, την παροχή υπηρεσιών συντήρησης και τα 
σχετικά τέλη, καθώς και τα παράπονα των Πελατών,
(γ) την εμφάνιση στρεβλώσεων ή περιορισμών του 
ανταγωνισμού και περιοριστικών συμβατικών πρακτι-
κών, όπως ρητρών αποκλειστικότητας που ενδέχεται 
να εμποδίζουν Πελάτες να συνάπτουν συμβάσεις ταυ-
τόχρονα με περισσότερους από έναν Προμηθευτές ή 
να περιορίζουν τη δυνατότητα επιλογής Προμηθευτή,
(δ) τη συμβατότητα των όρων συμβάσεων Προμήθειας 
ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου με δυνατότητα 
διακοπής, καθώς και των μακροπρόθεσμων συμβάσεων 
Προμήθειας, με το εθνικό και ευρωπαϊκό δίκαιο,
(ε) την τήρηση των ειδικών ρυθμιστικών υποχρεώσε-
ων που βαρύνουν τις επιχειρήσεις που ασκούν Ενεργεια-
κές Δραστηριότητες, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις 
και τους όρους των αδειών που τους έχουν χορηγηθεί.»
Άρθρο 14
Περιφερειακή συνεργασία - Οργανισμός 
Συνεργασίας Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας - 
Τροποποίηση άρθρου 25 ν. 4001/2011 (περ. β’ και γ’ παρ. 1 άρθρου 59, περ. β’ , δ’ και ε’ παρ. 2, και παρ. 3 άρθρου 61, παρ. 1 και 8 άρθρου 63 
Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στο άρθρο 25 του ν. 4001/2011 (Α’ 179), περί ανά-
πτυξης συνεργασιών της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας 
(ΡΑΕ): α) στο πρώτο εδάφιο της παρ. 1 προστίθενται οι 
ρυθμιστικές αρχές ενέργειας των άλλων κρατών μελών 
της Ευρωπαϊκής Ένωσης, β) στην παρ. 2 προστίθενται 
περ. (δ) και (ε), γ) στην υποχρέωση ενημέρωσης της 
Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της παρ. 3, προστίθεται και η 
παραβίαση των κωδίκων των δικτύων, δ) στην παρ. 4 
προστίθεται δεύτερο εδάφιο, ε) στα θέματα διαβού-
λευσης της ΡΑΕ της περ. (β) της παρ. 5 προστίθεται ο συντονισμός της ανάπτυξης κωδίκων δικτύων και 
σχετικών κατευθυντήριων γραμμών, και το άρθρο 25 
διαμορφώνεται ως εξής:«Άρθρο 25
Περιφερειακή Συνεργασία - Οργανισμός Συνεργασίας Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας
1. Η ΡΑΕ, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη της εσωτε-
ρικής αγοράς ενέργειας, μπορεί να συνεργάζεται, καθ’ 
οιονδήποτε τρόπον, με όργανα που λειτουργούν στο 
πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ενεργειακής 
Κοινότητας, διεθνείς οργανισμούς ή άλλα όργανα που 
προβλέπονται από διεθνείς συμφωνίες και συνθήκες, 
καθώς και με ρυθμιστικές αρχές ενέργειας των άλλων 
κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με στόχο την 
ανάπτυξη εναρμονισμένου ρυθμιστικού πλαισίου, την 
ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού, την προστασία 
των Πελατών, την προστασία του περιβάλλοντος και την 
ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας. Για την άσκηση των ως άνω αρμοδιοτήτων της, η ΡΑΕ συμμετέχει σε επιτρο-
πές και ομάδες, συνεδριάσεις και συνόδους συμβουλίων 
και οργάνων και καταβάλλει κάθε είδους δαπάνες που προκύπτουν από τις σχετικές υποχρεώσεις της.
2. Η ΡΑΕ συμβάλλει με κάθε τρόπο στην ανάπτυξη της 
εσωτερικής αγοράς ενέργειας και στην προαγωγή του 
υγιούς ανταγωνισμού σε αυτή, συνεργαζόμενη με τις 
ρυθμιστικές αρχές των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άλλες ρυθμιστικές αρχές, ιδίως στην περιο-χή της Ενεργειακής Κοινότητας, της Μαύρης Θάλασσας και της Μεσογείου, καθώς και με τον Οργανισμό Συνερ-
γασίας Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας, την Ευρωπαϊκή 
Επιτροπή, τα όργανα της Ενεργειακής Κοινότητας και 
διεθνείς οργανισμούς, και ιδίως:
(α) Κοινοποιεί στις ρυθμιστικές αρχές ενέργειας άλλων 
κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τον Οργανι-
σμό Συνεργασίας Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας οποιεσ-
δήποτε πληροφορίες είναι απ αραίτητες για την εκτέλεση 
των καθηκόντων τους.
(β) Παρακολουθεί την τεχνική συνεργασία μεταξύ των 
Ευρωπαίων διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς και 
των ομολόγων τους σε τρίτες χώρες, ιδίως σε χώρες της 
Ενεργειακής Κοινότητας και σε χώρες με τα συστήματα 
των οποίων διασυνδέονται τα Συστήματα Μεταφοράς 
της Ελλάδος.
(γ) Συμβάλλει σε διαδικασίες ανταλλαγής δεδομένων 
για τις πιο σημαντικές διαδικασίες της αγοράς σε περι-φερειακό επίπεδο.
(δ) Συνεργάζεται με τις άλλες ρυθμιστικές αρχές, 
προκειμένου να συντονίσουν από κοινού την εποπτεία φορέων που ασκούν δραστη ριότητες σε περιφερειακό 
επίπεδο.
(ε) Σε στενή συνεργασία με τις άλλες ρυθμιστικές αρχές 
του παρόντος:
(εα) εξασφαλίζει τη συμμόρφωση του Ευρωπαϊκού 
Δικτύου Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Ηλε-
κτρικής Ενέργειας (ΕΔΔΣΜ) και του φορέα Διαχειριστών 
Συστημάτων Διανομής (ΔΣΔ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 
προς τις υποχρεώσεις που υπέχουν από την Οδηγία 
2019/944 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμ-
βουλίου, της 5ης Ιουνίου 2019, «σχετικά με τους κοινούς 
κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας 
και την τροποποίηση της Οδηγίας 2012/27/ΕΕ» (L 158), 
τον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/943 του Ευρωπαϊκού Κοινοβου-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6625 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
λίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουνίου 2019, «σχετικά 
με την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας» (L 158), 
τους κώδικες δικτύου και τις κατευθυντήριες γραμμές 
που εκδίδονται δυνάμει των άρθρων 59, 60 και 61 του 
ως άνω Κανονισμού, καθώς και από τη λοιπή κείμενη 
ενωσιακή νομοθεσία, μεταξύ άλλων, όσον αφορά δια-
συνοριακά θέματα και τις αποφάσεις του Οργανισμού 
Συνεργασίας των Ρυθμιστικών Αρχών Ενεργείας (ΟΣΡΑΕ),
(εβ) εντοπίζει ταχέως από κοινού τη μη συμμόρφωση 
του ΕΔΔΣΜ Ηλεκτρικής Ενέργειας και του φορέα ΔΣΔ 
της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις αντίστοιχες υποχρεώσεις 
τους. Εάν οι ρυθμιστικές αρχές δεν έχουν κατορθώσει 
να καταλήξουν σε συμφωνία εντός τεσσάρων (4) μη-
νών από την έναρξη των διαβουλεύσεων, προκειμένου 
να εντοπισθεί από κοινού η μη συμμόρφωση, το θέμα 
παραπέμπεται στον ΟΣΡΑΕ για λήψη απόφασης, σύμ-
φωνα με την παρ. 10 του άρθρου 6 του Κανονισμού 
(ΕΕ) 2019/942 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του 
Συμβουλίου, της 5ης Ιουνίου 2019, «για την ίδρυση Ορ-
γανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Συνεργασία 
των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας» (L 158).
3. Η ΡΑΕ δύναται να ζητεί τη γνώμη του Οργανισμού 
Συνεργασίας Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας και να ενη-μερώνει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για θέματα διασυνο-ριακού εμπορίου και ιδίως σε σχέση με αποφάσεις ρυθ-μιστικών αρχών άλλων κρατών μελών, που πιθανώς να 
αντίκεινται στους κώδικες δικτύου και στις κατευθυντή-
ριες γραμμές που αναφέρονται στη σχετική ευρωπαϊκή 
νομοθεσία, εντός δύο (2) μηνών από την ημερομηνία 
δημοσίευσης της εν λόγω απόφασης.
4. Η ΡΑΕ εφαρμόζει τις νομικά δεσμευτικές αποφά-
σεις του Οργανισμού Συνεργασίας Ρυθμιστικών Αρχών 
Ενέργειας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς και των 
οργάνων της Ενεργειακής Κοινότητας. Ειδικότερα, σε 
περίπτωση που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακαλεί από-
φαση της ΡΑΕ σχετικά με το διασυνοριακό εμπόριο, για λόγους μη συμφωνίας της με τους κώδικες δικτύου και 
με τις κατευθυντήριες γραμμές που αναφέρονται στην 
Οδηγία 2019/944 ή στο Κεφάλαιο VII του κανονισμού (EE) 
2019/943, η ΡΑΕ συμμορφώνεται εντός δύο (2) μηνών και 
ενημερώνει σχετικά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
5. Η ΡΑΕ διαβουλεύεται και συνεργάζεται για διασυ-
νοριακά θέματα με τις ρυθμιστικές αρχές ενέργειας 
άλλων κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της 
Ενεργειακής Κοινότητας, καθώς και τρίτων χωρών με τα 
συστήματα των οποίων διασυνδέονται τα Συστήματα 
Μεταφοράς της Ελλάδος, με τον Οργανισμό Συνεργα-
σίας Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και ιδίως για:
(α) Την προώθηση της δημιουργίας λειτουργικών 
διευθετήσεων, ώστε να παρέχεται η δυνατότητα για 
βέλτιστη διαχείριση του συστήματος, να προωθείται η ανάπτυξη κοινών χρηματιστηρίων ηλεκτρικής ενέργει-
ας και φυσικού αερίου και η διασυνοριακή κατανομή 
δυναμικότητας, καθώς και να παρέχεται η δυνατότητα 
επαρκούς επιπέδου δυναμικού διασύνδεσης, μέσω και 
νέων Διασυνδέσεων, σε περιφερειακό επίπεδο και μετα-
ξύ περιφερειών, ώστε να καθίσταται εφικτή η ανάπτυξη 
υγιούς ανταγωνισμού και η βελτίωση της ασφάλειας του εφοδιασμού, χωρίς διακρίσεις μεταξύ προμηθευτών σε 
διάφορα κράτη μέλη.
(β) Τον συντονισμό της ανάπτυξης όλων των κωδίκων 
δικτύου και των κατευθυντήριων γραμμών για τους σχετι-
κούς φορείς εκμετάλλευσης συστημάτων μεταφοράς και 
άλλους παράγοντες της αγοράς, καθώς και την ανάπτυξη 
κοινών κανόνων σχετικά με την κατανομή δυναμικότητας 
και διαχείρισης της συμφόρησης στις διασυνδέσεις.
(γ) Τη διασφάλιση της συνεπούς εφαρμογής της Οδη-
γίας 2009/73/ΕΚ στο έδαφος των κρατών μελών, προκει-
μένου για υποδομή φυσικού αερίου προς και από τρίτη χώρα, το πρώτο σημείο διασύνδεσης της οποίας με το δίκτυο των κρατών μελών ευρίσκεται στην Ελλάδα.
(δ) Τη διασφάλιση της συνεπούς εφαρμογής της Οδη-
γίας 2009/73/ΕΚ στο έδαφος και στα χωρικά ύδατα της 
Ελλάδας, προκειμένου για την εκμετάλλευση των υπο-δομών φυσικού αερίου προς και από τρίτες χώρες.»
Άρθρο 15
Καθήκοντα και αρμοδιότητες της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας ως προς τα περιφερειακά συντονιστικά κέντρα - Προσθήκη άρθρου 25Α στον ν. 4001/2011(άρθρο 62 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στον ν. 4001/2011 (Α’ 179) προστίθεται άρθρο 25Α ως 
εξής:
«Άρθρο 25Α
Καθήκοντα και αρμοδιότητες της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας ως προς τα περιφερειακά συντονιστικά κέντρα
1. Η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) συνεργάζεται 
στενά με τις περιφερειακές ρυθμιστικές αρχές της επι-
χειρησιακής περιφέρειας του συστήματος στην οποία 
είναι εγκατεστημένο έκαστο περιφερειακό συντονιστικό 
κέντρο, με στόχο:
(α) την έγκριση πρότασης για την εγκατάσταση πε-
ριφερειακού συντονιστικού κέντρου, σύμφωνα με την 
παρ. 1 του άρθρου 35 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης 
Ιουνίου 2019, «σχετικά με την εσωτερική αγορά ηλεκτρι-
κής ενέργειας» (L 158),
(β) την έγκριση των δαπανών που σχετίζονται με τις 
δραστηριότητες των πε ριφερειακών συντονιστικών κέ-
ντρων, οι οποίες βαρύνουν τους διαχειριστές συστημά-
των μεταφοράς και λαμβάνονται υπόψη κατά τον υπολο-
γισμό των τιμών, εφόσον είναι εύλογες και κατάλληλες,
(γ) την έγκριση της συνεργατικής διαδικασίας λήψης 
αποφάσεων,
(δ) την εξασφάλιση ότι τα περιφερειακά συντονιστικά 
κέντρα είναι εξοπλισμένα με όλους τους ανθρώπινους, 
τεχνικούς, υλικούς και οικονομικούς πόρους που είναι 
αναγκαίοι για την εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους, 
δυνάμει της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944 του Ευρωπαϊκού Κοι-
νοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουνίου 2019, 
«σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική 
αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και την τροποποίηση της 
Οδηγίας 2012/27/ΕΕ» (L 158) και για την ανεξάρτητη και αμερόληπτη άσκηση των καθηκόντων τους,
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6626 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
(ε) την πρόταση, από κοινού, με άλλες ρυθμιστικές 
αρχές, της επιχειρησιακής περιφέρειας συστήματος, της ανάθεσης ενδεχόμενων πρόσθετων καθηκόντων 
και εξουσιών στα περιφερειακά συντονιστικά κέντρα, 
από τα κράτη μέλη της επιχειρησιακής περιφέρειας συ-στήματος,
(στ) τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τις υποχρε-
ώσεις που απορρέουν από την Οδηγία (ΕΕ) 2019/944 
και τη λοιπή ενωσιακή νομοθεσία, ιδίως όσον αφορά τα 
διασυνοριακά θέματα και τον εντοπισμό, από κοινού, της 
μη συμμόρφωσης των περιφερειακών συντονιστικών 
κέντρων με τις αντίστοιχες υποχρεώσεις τους,
(ζ) την παρακολούθηση της διενέργειας του συντονι-
σμού του συστήματος και την υποβολή σχετικής ετήσιας 
έκθεσης στον Οργανισμό Συνεργασίας των Ρυθμιστικών 
Αρχών Ενεργείας (ΟΣΡΑΕ), σύμφωνα με το άρθρο 46 του 
Κανονισμού (ΕΕ) 2019/943.
2. Για την εκτέλεση των καθηκόντων της παρ. 1, η ΡΑΕ 
δύναται:
(α) να ζητάει πληροφορίες από τα περιφερειακά συ-
ντονιστικά κέντρα,
(β) να διενεργεί επιθεωρήσεις, ακόμη και χωρίς προ-
ηγούμενη ανακοίνωση, στις εγκαταστάσεις των περιφε-
ρειακών συντονιστικών κέντρων,
(γ) να εκδίδει κοινές δεσμευτικές αποφάσεις επί των 
περιφερειακών συντονιστικών κέντρων.
3. Η ΡΑΕ, με απόφασή της, η οποία εκδίδεται σύμφωνα 
με το άρθρο 36, δύναται να επιβάλλει αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές κυρώσεις σε κάθε περιφε-ρειακό συντονιστικό κέντρο που εδρεύει στην Ελλάδα, 
όταν αυτό δεν συμμορφώνεται προς τις υποχρεώσεις 
που υπέχει από την Οδηγία (ΕΕ) 2019/944, τον Κανονισμό 
(ΕΕ) 2019/943 ή προς τυχόν σχετικές, νομικά δεσμευτικές 
αποφάσεις ρυθμιστικών αρχών ή του ΟΣΡΑΕ.»
Άρθρο 16
Καταγγελία ενώπιον της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας - Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 34 
ν. 4001/2011(παρ. 2 άρθρου 60 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Η προθεσμία του δευτέρου και του τρίτου εδαφίου της 
παρ. 1 του άρθρου 34 του ν. 4001/2011 (Α’ 179), περί λή-ψης απόφασης της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ), 
μειώνεται από τρείς (3) σε δύο (2) μήνες και το άρθρο 34 
διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 34
Καταγγελία ενώπιον της ΡΑΕ
1. Όποιος έχει έννομο συμφέρον δικαιούται να υπο-
βάλει ενώπιον της ΡΑΕ καταγγελία κατά των κυρίων και 
των διαχειριστών των Συστημάτων και των Δικτύων Δια-
νομής Ενέργειας, καθώς και κατά των επιχειρήσεων που 
ασκούν Ενεργειακές Δρασ τηριότητες, για παράβαση των 
υποχρεώσεών τους που καθορίζονται από τις διατάξεις 
του παρόντος νόμου, των κανονιστικών πράξεων που 
εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότησή του ή της άδειας που 
τους έχει χορηγηθεί. Επί της καταγγελίας αποφασίζει η 
ΡΑΕ εντός προθεσμίας δύο (2) μηνών. Η προθεσμία αυτή 
μπορεί να παρατείνεται για δύο (2) ακόμη μήνες με αιτι-ολογημένη πράξη της ΡΑΕ, η οποία εκδίδεται πριν λήξει 
η αρχική προθεσμία, εφόσον η παράταση είναι αναγκαία 
για τη συγκέντρωση πληροφοριών που απαιτούνται για 
τη λήψη της σχετικής απόφασης. Περαιτέρω παράταση 
της προθεσμίας επιτρέπεται μόνον κατόπιν συναίνεσης του προσώπου που υπέβαλε την καταγγελία.
2. Η απόφαση της ΡΑΕ προσβάλλεται δικαστικά κατά 
τα οριζόμενα στο άρθρο 33.»
Άρθρο 17
Διοικητικές κυρώσεις - Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 36 ν. 4001/2011(περ. β’ παρ. 1 άρθρου 59 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στο πρώτο εδάφιο της παρ.  1 του άρθρου 36 του 
ν. 4001/2011 (Α’ 179), περί διοικητικών κυρώσεων που 
επιβάλλονται από τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ), 
προστίθενται νέες υποχρεώσεις που στοιχειοθετούν τις 
σχετικές παραβιάσεις, και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Με απόφαση της ΡΑΕ, η οποία εκδίδεται μετά από 
ακρόαση των ενδιαφερομένων, επιβάλλονται στους κυ-
ρίους και τους διαχειριστές των Συστημάτων και των 
Δικτύων Διανομής ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού 
αερίου και στις επιχειρήσεις που ασκούν Ενεργειακές 
Δραστηριότητες, εφόσον παραβιάζουν τις υποχρεώσεις 
που υπέχουν από την Οδηγία (ΕΕ) 2019/944 του Ευρωπα-
ϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουνίου 
2019, «σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτε-ρική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και την τροποποίηση 
της Οδηγίας 2012/27/ΕΕ» (L 158), τον Κανονισμό (ΕΕ) 
2019/943 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμ-
βουλίου, της 5ης Ιουνίου 2019, «σχετικά με την εσωτε-
ρική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας» (L 158), τους κώδικες 
δικτύου και τις κατευθυντήριες γραμμές που εκδίδονται 
δυνάμει των άρθρων 59, 60 και 61 του ως άνω Κανονι-
σμού, και από τη λοιπή ενωσιακή νομοθεσία, μεταξύ 
άλλων, όσον αφορά διασυνοριακά θέματα, και τις απο-
φάσεις του Οργανισμού για τη Συνεργασία Ευρωπαϊκών 
Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας (ΟΣΡΑΕ), τις διατάξεις του 
παρόντος νόμου και των πράξεων που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότησή του ή τους όρους των αδειών που τους έχουν χορηγηθεί, πρόστιμα ύψους έως δέκα τοις εκατό (10%) του ετήσιου κύκλου εργασιών τους. Το ύψος του προστίμου είναι ανάλογο με τη βαρύτητα και τη συχνό-τητα της παράβασης.»
ΜΕΡΟΣ Δ’
ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΘΕΣΗΣ ΤΩΝ 
ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 18
Δικαιώματα πελατών - Τροποποίηση άρθρου 47 ν. 4001/2011(άρθρο 4, παρ. 2, 3, 4 και 5 άρθρου 12, παρ. 2 και 5 άρθρου 18 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στο άρθρο 47 του ν. 4001/2011 (Α’ 179): α) απαλείφεται 
από τον τίτλο η λέξη «Επιλεγόντων», β) η παρ. 1 αντικα-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6627 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
θίσταται, γ) προστίθενται παρ. 4, 5, 6 και 7, και το άρθρο 
47 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 47
Δικαιώματα Πελατών
1. Οι πελάτες έχουν δικαίωμα ελεύθερης επιλογής 
προμηθευτή ή συμμετέχοντα στην αγορά που δραστη-
ριοποιείται στη σωρευτική εκπροσώπηση. Το δικαίω-μα αυτό παρέχεται στους πελάτες χωρίς διακρίσεις ως 
προς το κόστος, τη διαδικασία και τον χρόνο. Όλοι οι 
πελάτες ηλεκτρικής ενέργειας και οι Επιλέγοντες Πε-
λάτες Φυσικού Αερίου δύνανται να προμηθεύονται 
ενέργεια, ταυτοχρόνως, από περισσότερους προμη-
θευτές, με την προϋπόθεση ότι έχουν καθοριστεί τα 
απαιτούμενα σημεία σύνδεσης και μέτρησης, σύμφω-
να με τον Κώδικα Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ του άρθρου 
128, τον Κώδικα Διαχείρισης του ΕΣΜΗΕ του άρθρου 
96, τον Κώδικα Διαχείρισης Δικτύου Διανομής Φυσι-
κού Αερίου της παρ. 8 του άρθρου 80 και τον Κώδικα 
Προμήθειας Φυσικού Αερίου σε Πελάτες του άρθρου 
85. Η διαδικασία αλλαγής προμηθευτή δεν επιφέρει 
οικονομική επιβάρυνση για τους οικιακούς πελάτες και 
τις μικρές επιχειρήσεις. Για τους λοιπούς πελάτες τυχόν 
οικονομική επιβάρυνση απορρέει από συμβατικούς 
όρους. Η αλλαγή προμηθευτή δεν απαλλάσσει τον πε-
λάτη από την υποχρέωση τήρησης των συμβατικών 
του δεσμεύσεων.
2. Η Προμήθεια επιτρέπεται μόνο μετά από σύναψη 
Σύμβασης Προμήθειας μεταξύ Προμηθευτή και πελάτη. 
Η Σύμβαση Προμήθειας συνάπτεται κατόπιν προσφο-
ράς Προμήθειας, την οποία καταρτίζει και υποβάλλει 
ο Προμηθευτής στον Πελάτη κατόπιν αίτησής του. Οι 
γενικοί και ειδικοί όροι της Σύμβασης Προμήθειας πρέ-πει να είναι συμβατοί με τις αρχές της καλής πίστης και 
τήρησης των συναλλακτικών ηθών, και να καθίστανται 
εν γνώσει του πελάτη πριν από τη σύναψη της Σύμβασης 
Προμήθειας.
3. Ο Οικιακός Πελάτης έχει δικαίωμα να υπαναχωρήσει 
αζημίως από τη Σύμβαση Προμήθειας εντός δεκατεσσά-
ρων (14) ημερών, εκτός εάν έχει συμφωνηθεί μεγαλύτε-ρη προθεσμία, αν ο Προμηθευτής δεν παρέδωσε στον 
Πελάτη τα στοιχεία που αναφέρονται στις περ. α’ , β’ , γ’ 
και ζ’ της παρ. 1 του άρθρου 48, καθώς και τα στοιχεία 
της παρ. 2 του άρθρου 51, όπως αυτά εξειδικεύονται 
με τους Κώδικες Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας ή 
Φυσικού Αερίου.
4. Ειδικά για την ηλεκτρική ενέργεια, κατά παρέκκλι-
ση της παρ. 1, επιτρέπεται στους προμηθευτές ή στους 
συμμετέχοντες στην αγορά που δραστηριοποιούνται 
στη σωρευτική εκπροσώπηση, να επιβάλλουν τέλος τερ-
ματισμού σύμβασης, στους πελάτες που καταγγέλλουν 
οικειοθελώς συμβάσεις προμήθειας ηλεκτρικής ενέργει-
ας σταθερής τιμής ορισμένου χρόνου, πριν από τη λήξη 
της σύμβασης, υπό τον όρο ότι το εν λόγω τέλος προβλέ-
πεται από σύμβαση την οποία έχει συνάψει οικειοθελώς 
ο πελάτης και ανακοινώνεται σαφώς στον πελάτη, πριν 
από τη σύναψη της σύμβασης. Το εν λόγω τέλος είναι 
αναλογικό και δεν υπερβαίνει την άμεση οικονομική ζη-
μία του προμηθευτή ή του συμμετέχοντος στην αγορά που δραστηριοποιείται στη σωρευτική εκπροσώπηση, 
λόγω του τερματισμού της σύμβασης από τον πελάτη, 
περιλαμβανομένου του κόστους τυχόν δεσμοποιημένων 
επενδύσεων ή υπηρεσιών, οι οποίες ήδη παρέχονται ως 
μέρος της σύμβασης. Το βάρος της απόδειξης της άμε-
σης οικονομικής ζημίας επιβαρύνει τον προμηθευτή ή 
τον συμμετέχοντα στην αγορά που δραστηριοποιείται 
στη σωρευτική εκπροσώπηση και το επιτρεπτό των τε-λών τερματισμού της σύμβασης παρακολουθείται από 
τη ΡΑΕ. Οι λεπτομέρειες σχετικά με την εφαρμογή της 
παρούσας εξειδικεύονται στον Κώδικα Προμήθειας σε 
Πελάτες του άρθρου 138.
5. Ειδικά για την ηλεκτρική ενέργεια, οι οικιακοί πελά-
τες δικαιούνται να συμμετέχουν σε συστήματα μαζικής αλλαγής προμηθευτή.
6. Οι Πελάτες ηλεκτρικής ενέργειας λαμβάνουν δω-
ρεάν όλους τους λογαριασμούς και τις πληροφορίες 
τιμολόγησης.
7. Σε περίπτωση τροποποίησης του Κώδικα Προμήθει-
ας Ηλεκτρικής Ενέργειας σε Πελάτες, ως προς τις υποχρε-
ώσεις και απαιτήσεις που επιβάλλονται όσον αφορά το 
περιεχόμενο του λογαριασμού κατανάλωσης, η διενέρ-
γεια της δημόσιας διαβούλευσης, σύμφωνα με την παρ. 1 
του άρθρου 138, γνωστοποιείται στις αρμόδιες κατα-
ναλωτικές οργανώσεις, οι οποίες είναι εγγεγραμμένες 
στο μητρώο της παρ. 3 του άρθρου 10 του ν. 2251/1994 
(Α’ 191), προκειμένου να διατυπώσουν τη γνώμη τους.»
Άρθρο 19
Υποχρεώσεις των προμηθευτών - Αντικατάσταση παρ. 2 άρθρου 48 ν. 4001/2011 (παρ. 5 Παραρτήματος Ι Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Η παρ. 2 του άρθρου 48 του ν. 4001/2011 (Α’ 179), περί 
παροχής στοιχείων στους πελάτες, αντικαθίσταται ως 
εξής:
«2. Οι προμηθευτές παρέχουν στους πελάτες στοιχεία 
είτε μέσω του λογαριασμού κατανάλωσης και των πλη-ροφοριών τιμολόγησης, απευθείας ή με παραπομπή σε 
συγκεκριμένη πηγή, είτε σε χωριστό έγγραφο συνημμέ-
νο στον λογαριασμό κατανάλωσης, σχετικά με:
(α) Τη συνεισφορά κάθε ενεργειακής πηγής στο συ-
νολικό μείγμα καυσίμων του εκάστοτε Προμηθευτή 
κατά το προηγούμενο έτος, με κατανοητό και σαφώς 
συγκρίσιμο τρόπο, τόσο σε εθνικό επίπεδο, όσο και σε επίπεδο προμηθευτή, εφόσον ο εν λόγω προμηθευτής 
δραστηριοποιείται σε περισσότε ρα του ενός κράτη μέλη 
της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
(β) Πληροφορίες για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, 
όσον αφορά τουλάχιστον τις εκπομπές CO2, που είναι 
αποτέλεσμα της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από το συνολικό μείγμα καυσίμων του Προμηθευτή κατά το προηγούμενο έτος.
Ως προς την περ. α’ , όσον αφορά ηλεκτρική ενέργεια 
που προέρχεται από χρηματιστήριο ηλεκτρικής ενέργει-
ας, κατά τον ν. 4425/2016 (Α’ 185) ή εισάγεται από επι-χείρηση που βρίσκεται εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 
μπορεί να χρησιμοποιούνται συγκεντρωτικά στοιχεία 
που έχουν δοθεί από το χρηματιστήριο ενέργειας ή την εν λόγω επιχείρηση κατά το προηγούμενο έτος. Για την 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6628 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
πληροφόρηση σχετικά με την ηλεκτρική ενέργεια από 
συμπαραγωγή υψηλής απόδοσης, μπορούν να χρησιμο-
ποιούνται εγγυήσεις προέλευσης που έχουν εκδοθεί δυ-
νάμει της παρ. 10 του άρθρου 14 της Οδηγίας 2012/27/
ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, 
της 25ης Οκτωβρίου 2012, «για την ενεργειακή από-
δοση, την τροποποίηση των Οδηγιών 2009/125/ΕΚ και 2010/30/ΕΕ και την κατάργηση των Οδηγιών 2004/8/ΕΚ 
και 2006/32/ΕΚ» (L 315). Η πληροφόρηση σχετικά με την 
ηλεκτρική ενέργεια από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας 
πραγματοποιείται με τη χρήση εγγυήσεων προέλευσης, 
πλην των περ. α) και β) της παρ. 8 του άρθρου 19 της 
Οδηγίας (ΕΕ) 2018/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 
και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2018, «για 
την προώθηση της χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες 
πηγές» (L 328).
Η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας μεριμνά για την αξιοπι-
στία των πληροφοριών που παρέχουν οι προμηθευτές στους τελικούς πελάτες τους, σύμφωνα με το παρόν και για την παροχή τους, σε εθνικό επίπεδο, με συγκρίσιμο 
τρόπο.»
Άρθρο 20
Συμβάσεις δυναμικής τιμολόγησης ηλεκτρικής ενέργειας - Προσθήκη άρθρου 48Α στον ν. 4001/2011(άρθρο 11 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στον ν. 4001/2011 (Α’ 179) προστίθεται άρθρο 48Α ως 
εξής:
«Άρθρο 48Α
Συμβάσεις δυναμικής τιμολόγησης ηλεκτρικής 
ενέργειας - Εξουσιοδοτική διάταξη
1. Οι προμηθευτές δύνανται να παρέχουν σύμβαση 
δυναμικής τιμολόγησης ηλεκτρικής ενέργειας, σύμφωνα 
με τον Κώδικα Προμήθειας του άρθρου 138. Οι τελικοί 
πελάτες που διαθέτουν εγκατεστημένο ευφυή μετρη-
τή ή του οποίου η εγκατάσταση από τον Διαχειριστή 
Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας 
είναι τεχνικώς δυνατή μπορούν να ζητούν τη σύναψη 
σύμβασης δυναμικής τιμολόγησης ηλεκτρικής ενέρ-
γειας από τουλάχιστον έναν προμηθευτή και από κάθε 
προμηθευτή που έχει περισσότερους από διακόσιους 
χιλιάδες (200.000) τελικούς πελάτες. Για τον σκοπό αυ-
τόν, κάθε προμηθευτής που εκπροσωπεί περισσότερους 
από διακόσιους χιλιάδες (200.000) μετρητές κατά τους 
μήνες Δεκέμβριο ή Ιούνιο κάθε έτους («μήνες αναφο-
ράς»), καταρτίζει, δημοσιεύει στην ιστοσελίδα του, και 
γνωστοποιεί στη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ), τους 
Γενικούς Όρους Σύμβασης Προμήθειας Δυναμικής Τιμο-
λόγησης, που παρέχει στους ενδιαφερόμενους πελάτες 
με τη λήξη του μήνα αναφοράς.
2. Οι προμηθευτές παρέχουν ολοκληρωμένη ενημέρω-
ση στους τελικούς πελάτες σχετικά με τις ευκαιρίες, το 
κόστος και τους κινδύνους που συνεπάγεται η σύμβαση 
δυναμικής τιμολόγησης ηλεκτρικής ενέργειας της παρ. 1 
και ενημερώνουν καταλλήλως τους τελικούς πελάτες, 
σχετικά με την ανάγκη εγκατάστασης κατάλληλου με-
τρητή ηλεκτρικής ενέργειας.3. Οι προμηθευτές εξασφαλίζουν τη συναίνεση κάθε 
τελικού πελάτη προτού η σύμβαση προμήθειας του πε-λάτη αυτού μετατραπεί σε σύμβαση δυναμικής τιμολό-γησης ηλεκτρικής ενέργειας.
4. Η ΡΑΕ παρακολουθεί τις εξελίξεις της αγοράς, αξι-
ολογεί τους κινδύνους που μπορεί να προκύψουν από 
τα νέα προϊόντα και τις νέες υπηρεσίες, εξετάζει τις κα-
ταχρηστικές πρακτικές και επιβάλλει ρυθμιστικά μέτρα, 
σύμφωνα με την παρ. 6 του άρθρου 140. Η ΡΑΕ παρα-
κολουθεί και δημοσιεύει, ως μέρος της ετήσιας έκθεσης 
της παρ. 3 του άρθρου 6, για περίοδο τουλάχιστον δέκα (10) ετών αφότου οι συμβάσεις δυναμικής τιμολόγησης 
ηλεκτρικής ενέργειας καταστούν διαθέσιμες, έκθεση 
σχετικά με τις κύριες εξελίξεις των εν λόγω συμβάσεων, 
συμπεριλαμβανομένων των προσφορών στην αγορά και 
του αντίκτυπου στους λογαριασμούς των καταναλωτών, 
ιδίως όσον αφορά την αστάθεια των τιμών.
5. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας, κατόπιν γνώμης της ΡΑΕ, η οποία υποβάλ-
λεται εντός ενός (1) έτους από τη δημοσίευση του 
παρόντος, θεσπίζεται Πλαίσιο Εφαρμογής των Συμβά-
σεων Δυναμικής Τιμολόγησης. Το Πλαίσιο Εφαρμογής 
των Συμβάσεων Δυναμικής Τιμολόγησης αποσκοπεί 
στον προσδιορισμό της αναγκαίας προσαρμογής του 
πλαισίου που διέπει τη λειτουργία, τα δικαιώματα και 
τις υποχρεώσεις Διαχειριστών, Εκπροσώπων Φορτίου 
και Πελατών, λαμβάνοντας υπόψη την καταγραφή, 
μελέτη και ανάλυση των επιμέρους θεμάτων που 
άπτονται της αποτελεσματικής εφαρμογής των συμ-
βάσεων δυναμικής τιμολόγησης, καθώς και τις τρέχου-
σες συνθήκες της αγοράς. Αντικείμενο του Πλαισίου Εφαρμογής των Συμβάσεων Δυναμικής Τιμολόγησης αποτελούν ιδίως:
(α) Θέματα γενικού σχεδιασμού:
(αα) Προσδιορισμός της αγοράς (αγορά επόμενης 
ημέρας, ενδοημερήσια αγορά) που δύναται να λαμβά-
νεται υπόψη για τον καθορισμό της τιμής αναφοράς του 
δυναμικού σκέλους τιμολόγησης.
(αβ) Τυποποίηση της δομής των τιμολογίων με κρι-
τήρια τη διαφάνεια του τρόπου τιμολόγησης, τη δυνα-
τότητα σύγκρισης μεταξύ των διαθέσιμων τιμολογίων 
προμηθευτών και την τυχόν σκοπιμότητα πρόβλεψης 
διακριτών τιμολογίων ανά κατηγορία καταναλωτών.
(αγ) Εφαρμογή ορίων στη διακύμανση της τιμής του 
δυναμικού σκέλους των τιμολογίων.
(αδ) Καθορισμός περιόδου εκκαθάρισης για τον υπο-
λογισμό της χρέωσης του δυναμικού σκέλους του τι-
μολογίου.
(αε) Καθορισμός και διαθεσιμότητα αναγκαίων με-
τρητικών συστημάτων και πληροφορίας για την τιμο-
λόγηση της καταναλισκόμενης ενέργειας. Δυνατότητες 
αξιοποίησης διαθέσιμων συστημάτων τηλεμετρούμενων 
ηλεκτρονικών (μη ευφυών) μετρητών.
(β) Θέματα πληροφόρησης και προστασίας κατανα-
λωτών:
(βα) Γενικοί και ειδικοί όροι σύμβασης δυναμικής τι-
μολόγησης, ιδίως δε η διάρκεια της σύμβασης και οι δυ-
νατότητες μονομερούς καταγγελίας από τον πελάτη για 
μετάπτωση σε άλλο τιμολόγιο ή προμηθευτή.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6629 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
(ββ) Περιεχόμενο ειδικής προσυμβατικής ενημέρω-
σης για τις συμβάσεις δυναμικής τιμολόγησης, περι-
λαμβανομένης ιδίως της ενημέρωσης για τη σχετική 
αγορά προσδιορισμού της τιμής αναφοράς, τον ακριβή 
τρόπο υπολογισμού των χρεώσεων (δυναμικό και μη 
δυναμικό σκέλος του τιμολογίου), τις ευκαιρίες και τους 
κινδύνους της δυναμικής τιμολόγησης, λόγω διακύμαν-
σης της τιμής αναφοράς, όπως σαφή ενημέρωση του 
πελάτη σχετικά με τη βεβαία διακύμανση της χρέωσής 
του από μήνα σε μήνα ή από έτος σε έτος βάσει της δια-
κύμανσης της τιμής αναφοράς, για τη σημασία της από 
πλευράς του διαχείρισης του φορτίου, προκειμένου 
να αποφύγει υπερβολικές χρεώσεις και τη δυνατότητα 
αξιοποίησης συστημάτων αυτόματης διαχείρισης και 
εκτιμήσεις διακύμανσης της χρέωσης του πελάτη βάσει 
ιστορικών δεδομένων για την τιμή αναφοράς και για 
την κατανάλωσή του.
(βγ) Περιεχόμενο, χρόνος και τρόπος συμβατικής ενη-
μέρωσης: έγκαιρη ενημέρωση για τη διαμόρφωση της 
τιμής του δυναμικού σκέλους του τιμολογίου, απαιτήσεις 
διαλειτουργικότητας συστημάτων για την αξιοποίηση 
της πληροφορίας από αυτόματα συστήματα διαχείρισης 
φορτίου εγκαταστάσεων.
(βδ) Τρόπος χορήγησης και περιεχόμενο συναίνεσης 
πελάτη για προσχώρηση σε σύμβαση δυναμικής τιμο-
λόγησης. Καταχώρηση και τήρηση σχετικών τεκμηρίων από τους Προμηθευτές.
(βε) Θέματα τιμολόγησης.(γ) Θέματα εποπτείας και επιβολής.
Περιεχόμενο και διαδικασία ενημέρωσης της ΡΑΕ για 
τα διαθέσιμα προϊόντα δυναμικής τιμολόγησης, τους 
όρους των συμβάσεων δυναμικής τιμολόγησης, καθώς 
και για τις συναφθείσες συμβάσεις δυναμικής τιμολό-
γησης.
(δ) Προσδιορισμός του τρόπου υλοποίησης του νέου 
πλαισίου που διέπει τις συμβάσεις δυναμικής τιμολόγη-σης και κατανομή αρμοδιοτήτων:
(δα) Προσδιορισμός αναγκών συμπλήρωσης κανο-
νιστικού πλαισίου (όπως νόμοι, κώδικες, κανονισμοί, 
εγχειρίδια),
(δβ) προσδιορισμός αναγκών σε επίπεδο υλοποίησης 
(διαδικασίες, συστήματα, τεχνολογίες),
(δγ) προσδιορισμός αρμόδιων φορέων, ενεργειών και 
χρονοδιαγράμματος για την εκπλήρωση των ανωτέρω.»
Άρθρο 21Σύμβαση παροχής υπηρεσιών απόκρισης ζήτησης - Προσθήκη άρθρου 48Β στον ν. 4001/2011(άρθρο 13 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στον ν. 4001/2011 (Α’ 179) προστίθεται άρθρο 48Β ως 
εξής:
«Άρθρο 48Β
Σύμβαση παροχής υπηρεσιών απόκρισης 
ζήτησης
1. Οι τελικοί πελάτες ηλεκτρικής ενέργειας είναι ελεύ-
θεροι να αγοράζουν και να πωλούν υπηρεσίες ηλεκτρι-
κής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης της σωρευτικής εκπροσώπησης και εξαιρουμένης της προμήθειας, ανε-
ξάρτητα από τη σύμβαση προμήθειας ηλεκτρικής ενέρ-
γειας που έχουν συνάψει και από επιχείρηση ηλεκτρικής 
ενέργειας της επιλογής τους, σύμφωνα με το σχετικό 
κανονιστικό πλαίσιο.
2. Αν ο τελικός πελάτης επιθυμεί να συνάψει σύμβαση 
με φορέα σωρευτικής εκπροσώπησης για την παροχή 
υπηρεσιών απόκρισης ζήτησης, μπορεί να το πράξει 
χωρίς τη συγκατάθεση του Προμηθευτή του. Με την 
υπογραφή της σύμβασης παροχ ής υπηρεσιών απόκρι-
σης ζήτησης, και καθ’ όλον τον χρόνο ισχύος της, τα 
δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των τελικών πελατών 
σχετικά με τη συμμετοχή, εκκαθάριση, τιμολόγηση και 
τον διακανονισμό των συναλλαγών που αφορούν στην 
παροχή υπηρεσιών απόκρισης ζήτησης, στη σχετική 
αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, μεταβιβάζονται στον φο-
ρέα σωρευτικής εκπροσώπησης. Ειδικότερα θέματα 
σχετικά με τις τεχνικές απαιτήσεις για τη συμμετοχή 
της απόκρισης ζήτησης, τη συμμετοχή των φορέων 
σωρευτικής εκπροσώπησης, καθώς και τις οικονομι-
κές σχέσεις που απορρέουν από τη συμμετοχή τους 
στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας, καθορίζονται στους 
οικείους Κώδικες και Κανονισμούς των αγορών ηλεκτρι-
κής ενέργειας και στις σχετικές αποφάσεις που εκδίδο-
νται κατ’ εξουσιοδότηση αυτών.
3. Οι συμμετέχοντες στην αγορά που δραστηριοποι-
ούνται στη σωρευτική εκπροσώπηση ενημερώνουν 
πλήρως τους πελάτες για τους όρους και τις προϋποθέ-
σεις των συμβάσεων που τους προσφέρουν, σύμφωνα 
με τον Κανονισμό για την άσκηση της δραστηριότητας εκπροσώπησης της παρ. 2 του άρθρου 13.
4. Στις συμβάσεις παροχής υπηρεσιών απόκρισης ζή-
τησης που συνάπτουν οι τελικοί πελάτες με τους φορείς 
σωρευτικής εκπροσώπησης, περιλαμβάνονται προβλέ-
ψεις για το δικαίωμα των πελατών αυτών, να λαμβάνουν 
όλα τα συναφή στοιχεία για την απόκριση ζήτησης ή την 
παρεχόμενη και πωλούμενη ηλεκτρική ενέργεια, δωρε-
άν, τουλάχιστον μια φορά σε κάθε περίοδο χρέωσης, 
κατόπιν αιτήματός τους.
5. Τα δικαιώματα των παρ. 1, 2 και 4 παρέχονται στους 
τελικούς πελάτες χωρίς διακρίσεις ως προς το κόστος, τις 
τεχνικές και διοικητικές απαιτήσεις, τις διαδικασίες ή τον 
χρόνο. Ειδικότερα, οι τελικοί πελάτες, δεν υποβάλλονται 
σε τεχνικές και διοικητικές απαιτήσεις, διαδικασίες και 
χρεώσεις, κυρώσεις ή άλλον αδικαιολόγητο συμβατικό 
περιορισμό από τους προμηθευτές τους, που επιφέρουν 
διακρίσεις σε βάρος τους, οι οποίες πηγάζουν από την 
ύπαρξη τυχόν σύμβασης παρο χής υπηρεσιών απόκρισης 
ζήτησης. Επιπλέον, οι Παραγωγοί ή οι τελικοί πελάτες δεν 
επιβαρύνονται με δυσανάλογα έξοδα για την αλλαγή 
φορέα σωρευτικής εκπροσώπησης.»
Άρθρο 22
Εργαλεία σύγκρισης - Προσθήκη άρθρου 48Γ στον ν. 4001/2011
(άρθρο 14 και περ. κε’ παρ. 1 άρθρου 59 
Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στον ν. 4001/2011 (Α’ 179) προστίθεται άρθρο 48Γ ως 
εξής:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6630 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
«Άρθρο 48Γ
Εργαλεία σύγκρισης
1. Οι οικιακοί πελάτες και οι πολύ μικρές επιχειρήσεις 
με αναμενόμενη ετήσια κατανάλωση κάτω από εκατό 
χιλιάδες (100.000) κιλοβατώρες (kWh) δικαιούνται να 
έχουν δωρεάν πρόσβαση σε τουλάχιστον ένα (1) ερ-
γαλείο σύγκρισης των προσφορών των προμηθευτών, 
περιλαμβανομένων των προσφορών για συμβάσεις δυ-
ναμικής τιμολόγησης ηλεκτρικής ενέργειας. Οι πελάτες 
ενημερώνονται για τη διαθεσιμότητα των εργαλείων 
αυτών από τους λογαριασμούς τους ή από τα έγγραφα 
που τους συνοδεύουν ή με άλλα μέσα. Τα εργαλεία σύ-
γκρισης πληρούν τουλάχιστον τις ακόλουθες απαιτήσεις:
α) λειτουργούν ανεξάρτητα από τους συμμετέχοντες 
στην αγορά και εξασφαλίζουν ότι όλες οι επιχειρήσεις 
ηλεκτρικής ενέργειας έχουν ίση μεταχείριση στα αποτε-
λέσματα αναζήτησης,
β) αναφέρουν με σαφήνεια τους ιδιοκτήτες τους και 
το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που χειρίζεται και ελέγχει το εργαλείο, και παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο χρηματοδότησης των εργαλείων,
γ) θέτουν σαφή και αντικειμενικά κριτήρια, στα οποία 
βασίζεται η σύγκριση, περιλαμβανομένων και υπηρεσι-ών, και τα κοινοποιούν,
δ) χρησιμοποιούν απλή και σαφή γλώσσα,
ε) παρέχουν ακριβή και επικαιροποιημένη πληροφό-
ρηση και αναφέρουν την ώρα της τελευταίας ενημέρω-σης,
στ) είναι προσβάσιμα στα άτομα με αναπηρία, όντας 
αντιληπτά και κατανοητά,
ζ) περιλαμβάνουν αποτελεσματική διαδικασία για την 
αναφορά εσφαλμένης πληροφόρησης, σχετικά με τις 
δημοσιοποιούμενες προσφορές, και
η) πραγματοποιούν συγκρίσεις και ταυτόχρονα πε-
ριορίζουν τις απαιτούμενες πληροφορίες προσωπικού 
χαρακτήρα στα δεδομένα που είναι απολύτως αναγκαία 
για τη σύγκριση.
Κατ’ ελάχιστον ένα εργαλείο σύγκρισης καλύπτει ολό-
κληρη την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Αν η αγορά κα-λύπτεται από πολλαπλά εργαλεία σύγκρισης και οι πλη-ροφορίες που παρουσιάζονται σε αυτά δεν καλύπτουν 
πλήρως την αγορά, τα εργαλεία αυτά περιλαμβάνουν 
σαφή σχετική δήλωση, πριν από την παρουσίαση των 
αποτελεσμάτων.
2. Τα εργαλεία που αναφέρονται στην παρ. 1, μπορούν 
να τελούν υπό τη διαχείρισ η οποιασδήποτε οντότητας, 
ιδίως δημόσιων αρχών ή φορέων και ιδιωτικών εταιρει-ών.
3. Αρμόδια αρχή για την έκδοση σημάτων εμπιστο-
σύνης για τα εργαλεία σύγκρισης, τα οποία πληρούν τις 
απαιτήσεις που καθορίζονται στην παρ. 1, ορίζεται η 
Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ). Με απόφαση της ΡΑΕ 
εξειδικεύονται οι απαιτήσεις της παρ. 1. Η ΡΑΕ υποχρε-
ούται να παρακολουθεί τη διαθεσιμότητα εργαλείων 
σύγκρισης και να εξασφαλίζει ότι τα εργαλεία σύγκρι-
σης που φέρουν σήμα εμπιστοσύνης εξακολουθούν να 
πληρούν τις απαιτήσεις της παρ. 1.
4. Όλα τα εργαλεία σύγκρισης προσφορών των συμ-
μετεχόντων στην αγορά είναι επιλέξιμα για υποβολή αί-τησης για σήμα εμπιστοσύνης σύμφωνα με το παρόν σε 
εθελοντική βάση και χωρίς διακρίσεις. Το σήμα εμπιστο-
σύνης απονέμεται, αναστέλλεται και ανακαλείται σύμφω-
να με τη διαδικασία που καθορίζεται με απόφαση της 
ΡΑΕ. Αν εργαλείο σύγκρισης προσφορών, στο οποίο έχει 
απονεμηθεί σήμα εμπιστοσύνης, παραβιάζει τους όρους 
λειτουργίας του ή τις σχετικές συστάσεις και αποφάσεις 
της ΡΑΕ, η ΡΑΕ δύναται να επιβάλλει χρηματική κύρωση στον ιδιοκτήτη ή διαχειριστή του, κατά το άρθρο 36.
5. Κατά παρέκκλιση των ανωτέρω, για το χρονικό διά-
στημα που η ΡΑΕ παρέχει εργαλείο σύγκρισης το οποίο 
πληροί τις απαιτήσεις της παρ. 1 και καλύπτει ολόκληρη 
την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, δεν εκδίδονται σήματα 
εμπιστοσύνης για έτερα εργαλεία σύγκρισης.»
Άρθρο 23
Απόκριση ζήτησης μέσω σωρευτικής 
εκπροσώπησης - Προσθήκη άρθρου 48Δ στον ν. 4001/2011(παρ. 1 άρθρου 17 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στον ν. 4001/2011 (Α’ 179) προστίθεται άρθρο 48Δ ως 
εξής:
«Άρθρο 48Δ
Απόκριση ζήτησης μέσω σωρευτικής εκπροσώπησης
1. Η προσφορά απόκρισης ζήτησης από τους τελικούς 
πελάτες δύναται να παρέχεται μέσω σωρευτικής εκπρο-
σώπησης, σύμφωνα με τους Κανονισμούς των Αγορών Ηλεκτρικής Ενέργειας του ν. 4425/2016 (Α’ 185).
2. Οι τελικοί πελάτες, συμπεριλαμβανομένων όσων 
προσφέρουν απόκριση ζήτησης μέσω σωρευτικής εκ-
προσώπησης, δύνανται να συμμετέχουν από κοινού με 
τους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας σε όλες τις Αγο-
ρές Ηλεκτρικής Ενέργειας του ν. 4425/2016, κατά τρόπο 
που δεν εισάγει διακρίσεις.»
Άρθρο 24
Διαφάνεια των χρεώσεων και των 
πληροφοριών - Τροποποίηση άρθρου 49 
ν. 4001/2011
(παρ. 8 άρθρου 10 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στην παρ. 2 του άρθρου 49 του ν. 4001/2011 (Α’ 179) 
προστίθεται νέο δεύτερο εδάφιο και το άρθρο 49 δια-μορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 49
Διαφάνεια των χρεώσεων και των πληροφοριών
1. Οι Πελάτες έχουν δωρεάν και εύκολη, χωρίς διακρί-
σεις, πρόσβαση στην πληροφορία που θα τους επιτρέπει 
να επιλέγουν τον κατάλληλο για αυτούς Προμηθευτή και, 
ιδίως, τις εκάστοτε ισχύουσες χρεώσεις και τους όρους 
των Συμβάσεων Προμήθειας εκάστου Προμηθευτή για 
τις κατηγορίες Πελατών που εξυπηρετούν, στοιχεία σχε-
τικά με την κατανάλωσή τους, καθώς και στοιχεία της 
συνολικής χρέωσης της παροχής ηλεκτρικής ενέργειας και Φυσικού Αερίου εκάστου Πελάτη.
2. Οι Προμηθευτές υποχρεούνται να δημοσιοποιούν, 
τουλάχιστον στην ιστοσελίδα τους, όλους τους όρους 
και προϋποθέσεις που περι λαμβάνονται στις Συμβάσεις 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6631 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
Προμήθειας και τους αντίστοιχους τιμοκαταλόγους τους. 
Οι όροι και οι προϋποθέσεις δεν θεσπίζουν υπέρμετρες 
υποχρεώσεις, σχετικά με την άσκηση των δικαιωμάτων 
των πελατών, για τη σύναψη σύμβασης ή τη λύση αυτής 
ή την άσκηση οποιουδήποτε άλλου συμβατικού δικαι-ώματος, όπως υπερβολικά μεγάλο αριθμό δικαιολογη-
τικών. Στους Κώδικες Προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας 
και Φυσικού Αερίου είναι δυνατόν να εξειδικεύονται τα 
δικαιώματα αυτά και οι αντίστοιχες υποχρεώσεις των 
συμμετεχόντων στην αγορά, ιδίως των αρμόδιων δια-
χειριστών των Συστημάτων και των Δικτύων Διανομής 
ενέργειας και των Προμηθευτών, ώστε να διασφαλίζεται 
η εξυπηρέτηση των δικαιωμάτων των Πελατών.
3. Η ΡΑΕ δημοσιοποιεί συγκεντρωτικούς πίνακες με 
την ιστοσελίδα, τα στοιχεία επικοινωνίας και τα δημο-
σιευμένα τιμολόγια κάθε Προμηθευτή, σύμφωνα με τα ειδικώς οριζόμενα στον Κώδικα Προμήθειας.
4. Κάθε Προμηθευτής υποχρεούται να τηρεί την αρχή 
της διαφάνειας και να δημοσιοποιεί γενικά στατιστικά 
στοιχεία που συγκεντρώνει σχετικά με τους Πελάτες του, 
καθώς και στοιχεία σχετικά με τις δραστηριότητές του. 
Η ΡΑΕ παρακολουθεί και λαμβάνει κάθε αναγκαίο μέτρο 
προκειμένου να διασφαλίζεται η αξιοπιστία των πληρο-
φοριών που παρέχουν οι Προμηθευτές στους Πελάτες 
τους και ιδίως τα στοιχεία της παρ. 2 του άρθρου 48, 
καθώς και η παροχή αυτών σε εθνικό επίπεδο με τρόπο σαφώς συγκρίσιμο.»
Άρθρο 25
Εξειδίκευση ρυθμίσεων Κωδίκων Προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου - Τροποποίηση άρθρου 51 ν. 4001/2011(παρ. 1 άρθρου 12 και παρ. 6 άρθρου 18 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στο άρθρο 51 του ν. 4001/2011 (Α’ 179), περί Κωδίκων 
Προμηθειών, η περ. (α) του δευτέρου εδαφίου της παρ. 1 
αντικαθίσταται, στην περ. (γ) της παρ. 3 προσδιορίζε-
ται ότι οι Κώδικες Προμήθειας περιλαμβάνουν και τις 
ελάχιστες απαιτήσεις της τιμολόγησης, και το άρθρο 51 
διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 51
Κώδικας Προμήθειας
1. Με τους Κώδικες Προμήθειας που εκδίδονται κατά 
τις διατάξεις των άρθρων 85 για το Φυσικό Αέριο και 138 
για την ηλεκτρική ενέργεια, δύναται να εξειδικεύονται οι 
διατάξεις του παρόντος Κεφαλαίου και να διαφοροποι-
ούνται οι ως άνω υποχρεώσεις των Προμηθευτών για 
διαφορετικές κατηγορίες πελατών ανάλογα των ιδιαιτε-
ροτήτων των πελατών αυτών ως προς την κατανάλωσή 
τους και τις οικονομικές και διαπραγματευτικές τους 
δυνατότητες. Με τους Κώδικες Προμήθειας ηλεκτρικής 
ενέργειας και Φυσικού Αερίου ρυθμίζονται ειδικότερα:
(α) Η διαδικασία αλλαγής προμηθευτή ή συμμετέχο-
ντος στην αγορά που δραστηριοποιείται στη σωρευτική 
εκπροσώπηση και το απαιτούμενο χρονικό διάστημα για 
την ολοκλήρωσή της, το οποίο δεν υπερβαίνει τις είκοσι 
μία (21) ημερολογιακές ημέρες, από την κοινοποίηση της 
σχετικής εντολής, περί αλλαγής εκπροσώπησης προς τον αρμόδιο Διαχειριστή, καθώς και οι υποχρεώσεις του 
προμηθευτή και του πελάτη κατά τη διαδικασία αλλαγής, 
η οποία διαμορφώνεται ώστε να διευκολύνεται η αλλαγή 
προμηθευτή χωρίς οικονομική επιβάρυνση του πελάτη. 
Ειδικά για τους πελάτες ηλεκτρικής ενέργειας, από την 
1η Ιανουαρίου 2026, η τεχνική διαδικασία αλλαγής προ-
μηθευτή είναι δυνατή οποιαδήποτε εργάσιμη ημέρα και 
διαρκεί έως είκοσι τέσσερις (24) ώρες.
(β) Οι όροι και οι προϋποθέσεις Προμήθειας σε Πε-
λάτες.
(γ) Τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις Προμηθευτών 
και πελατών, τόσο κατά το στάδιο των διαπραγματεύσε-
ων και της σύναψης σύμβασης μεταξύ τους όσο και κατά 
την εκπλήρωση των συμβατικών τους υποχρεώσεων.
(δ) Τα θέματα που αφορούν την προστασία των κατα-
ναλωτών από αθέμιτες και παραπλανητικές μεθόδους 
πώλησης.
(ε) Η διαδικασία σύναψης Σύμβασης Προμήθειας και 
ιδίως:
(αα) Η διαδικασία υποβολής προσφοράς για την πα-
ροχή υπηρεσίας Προμήθειας.
(ββ) Το ελάχιστο περιεχόμενο της προσφοράς, που 
περιλαμβάνει σχέδιο Σύμβασης Προμήθειας συμπερι-
λαμβανομένων των προτεινόμενων από τον Προμη-
θευτή τιμολογίων και των ειδικών και γενικών όρων της 
Σύμβασης, όπως, ενδεικτικά και όχι περιοριστικά, οι όροι 
διακοπτόμενου φορτίου ηλεκτρικής ενέργειας και οι ρή-
τρες υποχρεωτικής αγοράς ανεξαρτήτως παραλαβής 
Φυσικού Αερίου.
(γγ) Οι όροι προσφοράς πρόσθετων υπηρεσιών, όπως 
οι υπηρεσίες ενεργειακής αποδοτικότητας, εφόσον αυτοί 
δεν αντίκεινται στις διατάξεις του παρόντος ή και του 
αντίστοιχου Κώδικα Προμήθειας, καθώς και τις σχετικές 
χρεώσεις για τις πρόσθετες αυτές υπηρεσίες.
(δδ) Οι σχετικές εξουσιοδοτήσεις που δύνανται να 
παρέχονται από τους Πελάτες προς τους Προμηθευτές.
(εε) Οι προϋποθέσεις άρνησης Προμήθειας.
(στ) Το ελάχιστο περιεχόμενο της Σύμβασης Προμή-
θειας σύμφωνα με την παρ. 2.
(ζ) Η ελάχιστη διάρκεια της Σύμβασης Προμήθειας και 
σχετικοί όροι και προϋποθέσεις για την πρόωρη λύση 
και καταγγελία της Σύμβασης.
(η) Η δυνατότητα καταβολής και επιστροφής εγγύη-
σης, καθώς και ο τρόπος καθορισμού αυτής.
(θ) Οι όροι και προϋποθέσεις ώστε οι Πελάτες να έχουν 
ελευθερία επιλογής μεθόδων πληρωμής που είναι δίκαι-
οι και διαφανείς.
(ι) Τα ελάχιστα τυποποιημένα έντυπα που υποχρεούται 
να καταρτίζει κάθε Προμηθευτής και να διαθέτει δωρε-
άν τουλάχιστον στα σημεία εξυπηρέτησης Πελατών και μέσω της ιστοσελίδας, καθώς και τα έντυπα που συνο-δεύουν τη Σύμβαση Προμήθειας.
(ια) Οι λεπτομέρειες, καθώς κ αι τα στοιχεία που υπο-
χρεούται να κοινοποιεί ο Προμηθευτής στη ΡΑΕ για την 
εκπλήρωση των υποχρεώσεών του, σύμφωνα με την 
παρ. 4 του άρθρου 49.
(ιβ) Οι υποχρεώσεις της ΡΑΕ σχετικά με την καλύτερη 
ενημέρωση των καταναλωτών και τη διευκόλυνσή τους στην επιλογή Προμηθευτή.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6632 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
(ιγ) Οι βασικές αρχές κατάρτισης τιμολογίων προμή-
θειας, ώστε, μεταξύ άλλων, να είναι αυτά εύκολα συ-
γκρίσιμα, λαμβάνοντας υπόψη και τις ακολουθούμενες 
πρακτικές μέτρησης των διαχειριστών των Συστημάτων 
και των Δικτύων Διανομής ενέργειας.
(ιδ) Η διαδικασία και οι όροι της παροχής υπηρεσιών 
Προμηθευτή Τελευταίου Καταφυγίου και, προκειμένου 
για την ηλεκτρική ενέργεια και, Καθολικής Υπηρεσίας, 
σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 57 και 58 και τα κριτήρια που πρέπει να πληρούν οι Πελάτες που δικαι-ούνται τις υπηρεσίες αυτές.
2. Το ελάχιστο περιεχόμενο της Σύμβασης Προμήθειας 
ηλεκτρικής ενέργειας και Φυσικού Αερίου περιλαμβάνει 
τα στοιχεία του Προμηθευτή, την περιγραφή των παρε-χόμενων υπηρεσιών, τους γενικούς και ειδικούς όρους 
Προμήθειας, τα τιμολόγια προμήθειας και τις λοιπές 
χρεώσεις, τον τρόπο εκτίμησης ή μέτρησης της κατα-
νάλωσης, τη μεθοδολογία υπολογισμού των χρεώσεων 
βάσει εκτιμήσεων κατανάλωσης ή μετρήσεων και τυχόν 
ειδικούς όρους.
3. Ως προς την εκπλήρωση των συμβατικών υποχρε-
ώσεων που απορρέουν από τη Σύμβαση Προμήθειας, 
οι Κώδικες Προμήθειας καθορίζουν ιδίως:
(α) Τις υποχρεώσεις του Προμηθευτή σχετικά με την 
ενημέρωση του Πελάτη, ιδίως σχετικά με τα εφαρμοζό-
μενα τιμολόγια, τις λοιπές χρεώσεις και τους τρόπους 
επικοινωνίας.
(β) Τη διαδικασία και τη συχνότητα έκδοσης και απο-
στολής λογαριασμών κατανάλωσης για τις υπηρεσίες 
που παρέχονται στο πλαίσιο της Σύμβασης Προμήθειας.
(γ) Το ελάχιστο περιεχόμενο του λογαριασμού κατα-
νάλωσης και τις ελάχιστες απαιτήσεις τις οποίες πρέπει 
να πληρούν οι λογαριασμοί και οι πληροφορίες τιμο-
λόγησης.
(δ) Τους εναλλακτικούς τρόπους αποστολής λογαρια-
σμών κατανάλωσης.
(ε) Τη διαδικασία διόρθωσης λογαριασμών κατανά-
λωσης.
(στ) Τη διαδικασία και τους τρόπους εξόφλησης λογα-
ριασμών κατανάλωσης.
(ζ) Τη διαδικασία χειρισμού ληξιπρόθεσμων οφειλών.(η) Τη διαδικασία επίλυσης διαφορών.
(θ) Τη διαδικασία τροποποίησης των όρων της Σύμ-
βασης Προμήθειας συμπεριλαμβανομένων και των τι-
μολογίων προμήθειας, σύμφωνα με εκ των προτέρων 
καθορισμένα αντικειμενικά, διαφανή και επαληθεύσιμα 
κριτήρια και τα δικαιώματα του καταναλωτή σε περίπτω-
ση μονομερούς τροποποίησης των όρων της Σύμβασης 
από τον Προμηθευτή.
(ι) Τη διαδικασία καταγγελίας της Σύμβασης Προμή-
θειας.
(ια) Τις περιπτώσεις και τη διαδικασία λύσης και εκχώ-
ρησης της Σύμβασης Προμήθειας.»
Άρθρο 26
Ενιαία σημεία επαφής - Τροποποίηση άρθρου 54 ν. 4001/2011(άρθρο 25 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στο άρθρο 54 του ν. 4001/2011 (Α’ 179), προστίθεται 
τίτλος, επέρχονται νομοτεχνικές βελτιώσεις και προσ-διορίζεται ότι στα ενιαία σημεία επαφής για τους κατα-
ναλωτές εντάσσεται και ο ιστότοπος της Ρυθμιστικής 
Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ), και το άρθρο 54 διαμορφώνεται 
ως εξής:
«Άρθρο 54
Ενιαία σημεία επαφής
Ενιαία σημεία επαφής για την παροχή κάθε αναγκαίας 
πληροφορίας που αφορά στα δικαιώματα των κατανα-
λωτών, την ισχύουσα νομοθεσία, καθώς και τους τρό-
πους προσφυγής τους σε περίπτωση διαφοράς, είναι τα 
Κέντρα Εξυπηρέτησης Πολιτών (ΚΕΠ) της επικράτειας και 
ο ιστότοπος της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας.»
Άρθρο 27
Επιβολή υπηρεσιών κοινής ωφέλειας χωρίς διακρίσεις για τους συμμετέχοντες - 
Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 55 ν. 4001/2011(παρ. 4 άρθρου 5 και άρθρο 9 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στην παρ. 2 του άρθρου 55 του ν. 4001/2011 (Α’ 179), 
περί υποχρεώσεων για την παροχή υπηρεσιών κοινής 
ωφέλειας, προστίθεται περ. (στ), και η παρ. 2 διαμορ-
φώνεται ως εξής:
«2. Οι υποχρεώσεις για την παροχή υπηρεσιών κοι-
νής ωφέλειας πρέπει να είναι διαφανείς, αμερόληπτες 
και επαληθεύσιμες, να διασφαλίζουν την ισότιμη πρό-
σβαση των επιχειρήσεων ηλεκτρικής ενέργειας και 
Φυσικού Αερίου στους Πελάτες και να μην εμποδί-
ζουν τον υγιή ανταγωνισμό. Για τον σκοπό αυτόν πριν 
από την πρόταση της παρ. 1 εκδίδεται, με απόφαση 
του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Έκθεση Επιπτώσεων, η οποία δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και αναρτάται στις ιστοσελίδες του Υπουργείου και της ΡΑΕ και στην οποία αναφέρονται κατ’ ελάχιστον:
(α) Η αναγκαιότητα λήψης του μέτρου της επιβολής 
υπηρεσιών κοινής ωφέλειας.
(β) Ανάλυση των επιπτώσεων του προτεινόμενου μέ-
τρου στον ανταγωνισμό.
(γ) Ειδική αιτιολόγηση ως προς την αναλογικότητα 
του μέτρου προς τον επιδιωκόμενο σκοπό σε σχέση με λιγότερο επαχθή για τον ανταγωνισμό μέτρα.
(δ) Τον προτεινόμενο χρονικό περιορισμό επιβολής 
του μέτρου και την περιοδική επανεξέταση των κριτη-ρίων επιβολής του.
(ε) Τα μέτρα εξασφάλισης της διαφάνειας στον τρόπο 
υπολογισμού του ανταλλάγματος και της αποτροπής της 
παράβασης των διατάξεων του άρθρου 106 της Συνθή-κης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
(στ) Η διασφάλιση ότι το μέτρο επιβολής υπηρεσίας 
κοινής ωφέλειας, προς όφελος των ενεργειακά φτωχών ή 
ευάλωτων οικιακών πελατών, δεν συνεπάγεται πρόσθετο 
κόστος για τους συμμετέχοντες στην αγορά, κατά τρόπο 
που εισάγει διακρίσεις.
Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας δύναται να 
ζητεί, για τους σκοπούς της παρούσας παραγράφου, τις 
απόψεις της ΡΑΕ και της Επιτροπής Ανταγωνισμού.»
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6633 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’
ΕΥΦΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
Άρθρο 28
Παρακολούθηση, εγκατάσταση, αξιολόγηση και εφαρμογή ευφυών συστημάτων μέτρησης -Τροποποίηση άρθρου 59 ν. 4001/2011(παρ. 2 έως 6 άρθρου 19 και Παράρτημα ΙΙ Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στο άρθρο 59 του ν. 4001/2011 (Α’ 179), περί ευφυ-
ών συστημάτων μέτρησης κατανάλωσης ενέργειας: α) 
αντικαθίσταται η παρ. 1, β) το πρώτο εδάφιο της παρ. 2 
αντικαθίσταται από δύο εδάφια και προστίθεται εδάφιο 
στο τέλος της, γ) στην παρ. 3 στο πρώτο εδάφιο προστί-
θεται η εισήγηση των Διαχειριστών Δικτύων Διανομής 
και οι περ. β) και ε) αυτού εξειδικεύονται ως προς το 
περιεχόμενο της σχετικής απόφασης της Ρυθμιστικής 
Αρχής Ενέργειας, δ) τροποποιείται η παρ. 4 ως προς το 
χρονικό διάστημα εξοπλισμού των Πελατών με ευφυή 
συστήματα μέτρησης, ε) προστίθενται παρ. 5, 6, 7 και 8, και το άρθρο 59 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 59
Εφαρμογή ευφυών συστημάτων μέτρησης
1. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας, η οποία εκδίδεται μετά από εισήγηση του 
αρμόδιου Διαχειριστή και γνώμη της Ρυθμιστικής Αρ-
χής Ενέργειας (ΡΑΕ), προβλέπεται η ευρείας κλίμακας 
αντικατάσταση υφιστάμενων συστημάτων μέτρησης της 
τελικής κατανάλωσης ενέργειας στα Δίκτυα Διανομής, 
με αντίστοιχα ευφυή συστήματα και ρυθμίζεται κάθε 
συναφές ζήτημα, με στόχο την παροχή δυνατότητας 
ενεργού συμμετοχής των τελικών καταναλωτών στην 
αγορά ενέργειας και γενικότερα την αποτελεσματικό-
τερη και οικονομικότερη λειτουργία της.
2. Για τη μελλοντική ανάπτυξη και εφαρμογή ευφυ-
ών συστημάτων μέτρησης σε δίκτυο διανομής που δεν εντάσσεται στο Ελληνικό Δίκτυο Διανομής Ηλεκτρικής 
Ενέργειας (ΕΔΔΗΕ), ο αρμόδιος Διαχειριστής του Δικτύου 
Διανομής υποβάλλει στη ΡΑΕ εισήγηση η οποία λαμβάνει 
υπόψη τη μεγιστοποίηση του κοινωνικού οφέλους και 
περιλαμβάνει εναλλακτικές προτάσεις για τα θέματα της 
παρ. 1, εντός ενός (1) έτους από την λήψη της σχετικής 
άδειας διαχείρισης δικτύου διανομής, σύμφωνα με το 
άρθρο 131Β. Σε περίπτωση αρνητικής αξιολόγησης η 
ως άνω εισήγηση επανυποβάλλεται κάθε δύο (2) έτη, 
σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο.
Για την κατάρτιση της εισήγησής του, ο αρμόδιος Δι-
αχειριστής λαμβάνει υπόψη τα αποτελέσματα τεχνοοι-
κονομικής μελέτης κόστους - οφέλους (ΜΚΟ), την οποία 
και συνυποβάλλει με την παραπάνω εισήγηση.
Η ΜΚΟ εκπονείται με μέριμνα του αρμόδιου Διαχει-
ριστή και περιλαμβάνει την εξέταση εναλλακτικών τε-
χνικών λύσεων για την εφαρμογή ευφυών συστημάτων μέτρησης στο Δίκτυο Διανομής, την εκτίμηση του ανα-
μενόμενου κόστους κάθε λύσης, καθώς και του οφέλους 
της για τη δραστηριότητα της διανομής, για τις διάφορες 
κατηγορίες χρηστών του Δικτύου και τους Προμηθευτές, 
και την εκτίμηση του εφικτού χρόνου υλοποίησής της.Στην αξιολόγηση των εναλλακτικών λύσεων λαμβά-
νεται υπόψη η μεθοδολογία της ανάλυσης κόστους - 
οφέλους, οι ελάχιστες λειτουργίες ευφυών συστημάτων 
μέτρησης της Σύστασης 2012/148/ΕΕ της Επιτροπής, της 
9ης Μαρτίου 2012, «σχετικά με τις προετοιμασίες για την 
εμπορική εξάπλωση των έξυπνων συστημάτων μέτρη-
σης» (L 73), καθώς και οι βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές 
για τη διασφάλιση του υψηλότερου επίπεδου ασφάλειας 
στον κυβερνοχώρο και προστασίας των δεδομένων.
3. Με απόφαση της ΡΑΕ, κατόπιν εισήγησης των Δια-
χειριστών Δικτύων Διανομής, ρυθμίζεται κάθε αναγκαία 
λεπτομέρεια για την ένταξη του έργου στον προγραμμα-
τισμό της ανάπτυξης του Δικτύου Διανομής ηλεκτρικής ενέργειας και Φυσικού Αερίου, όπως, μεταξύ άλλων:
(α) οι ελάχιστες λειτουργικές απαιτήσεις και προδι-
αγραφές όσον αφορά είτε στα μετρητικά συστήματα 
ή στις σχετικές υπηρεσίες που παρέχονται στην αγορά 
ενέργειας και εξειδίκευσή τους για διάφορες κατηγορίες 
συμμετεχόντων σε αυτήν,
(β) οι ελάχιστες απαιτήσεις όσον αφορά σε θέματα 
τυποποίησης, διαλειτουργικότητας και επεκτασιμότητας 
των ευφυών συστημάτων μέτρησης, σε σχέση, μεταξύ άλλων, με την ικανότητά τους να παρέχουν στοιχεία για τα συστήματα ενεργειακής διαχείρισης των καταναλω-
τών και με τη δυνατότητα ένταξης στο σύστημα μετρητι-
κού εξοπλισμού της επιλογής των χρηστών του Δικτύου,
(γ) ο προϋπολογισμός έργου και όροι προσδιορισμού 
της δαπάνης που εντάσσεται στη ρυθμιζόμενη περιου-σιακή βάση του Δικτύου,
(δ) το αναλυτικό χρονοδιάγραμμα υλοποίησης του 
έργου, καθώς και αντίστοιχο χρονοδιάγραμμα ταμεια-
κών ροών,
(ε) η μεθοδολογία επιμερισμού δαπάνης μεταξύ του 
αρμόδιου Διαχειριστή και των Χρηστών του Δικτύου, 
λαμβάνοντας υπόψη το μακροπρόθεσμο όφελος για 
ολόκληρη την αλυσίδα αξίας.
4. Ειδικά για την ηλεκτρική ενέργεια στόχοι για την 
ολοκλήρωση του έργου είναι η δεκαετία, καθώς και ο 
εξοπλισμός με ευφυή συστήματα μέτρησης τουλάχιστον 
ποσοστού ογδόντα τοις εκατό (80%) των Πελατών, εντός 
επτά (7) ετών από τη θετική αξιολόγηση της ανάπτυξης 
των ευφυών συστημάτων μέτρησης, σύμφωνα με την 
παρ. 1.
5. Η ΡΑΕ παρακολουθεί σε τακτική βάση την εγκατά-
σταση ευφυών συστημάτων μέτρησης, με σκοπό την 
παρακολούθηση των οφελών για τους καταναλωτές.
6. Όταν η εγκατάσταση ευφυών συστημάτων μέτρη-
σης αξιολογείται αρνητικά, σύμφωνα με την παρ.  1, 
ως απόρροια της αξιολόγησης κόστους - οφέλους της 
παρ. 2, η εν λόγω αξιολόγηση επανεξετάζεται από το 
Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας το αργότερο 
κάθε τέσσερα (4) έτη. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας κοινοποιεί στις υπη ρεσίες της Ευρωπαϊκής Επι-
τροπής τα αποτελέσματα της επικαιροποιημένης αξιολό-
γησης κόστους - οφέλους, μόλις καταστούν διαθέσιμα.
7. Τα ευφυή συστήματα μέτρησης ηλεκτρικής ενέρ-
γειας που είναι εγκατεστημένα ή των οποίων η έναρξη 
εργασιών τοποθετείται πριν από την 4η.7.2019, μπορούν 
να παραμείνουν σε λειτουργία καθ’ όλη τη διάρκεια της 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6634 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
ζωής τους, στη δε περίπτωση ευφυών συστημάτων μέ-
τρησης ηλεκτρικής ενέργειας που δεν πληρούν τις απαι-
τήσεις της παρ. 3 του παρόντος και του άρθρου 59Α έως 
την 5η Ιουλίου 2031.
Για τον σκοπό της παρούσας ως έναρξη εργασιών νο-
είται είτε η έναρξη των εργασιών κατασκευής για την 
επένδυση είτε η πρώτη δέσμευση της εταιρείας για την παραγγελία εξοπλισμού ή άλλη δέσμευση που καθιστά 
την επένδυση αμετάκλη τη, οποιαδήποτε και αν είναι 
πρώτη χρονικά. Η αγορά οικοπέδων και οι προπαρα-
σκευαστικές εργασίες, όπως η έκδοση αδειών και η εκ-
πόνηση προκαταρκτικών μελετών σκοπιμότητας δεν 
λογίζονται ως έναρξη εργασιών. Αναφορικά με τις εξαγο-
ρές, ως «έναρξη εργασιών» νοείται η χρονική στιγμή της 
απόκτησης των στοιχείων ενεργητικού που συνδέονται 
άμεσα με την αποκτηθείσα επιχείρηση.
8. Η παρ. 2 δεν ισχύει για την εφαρμογή και ανάπτυξη 
ευφυών συστημάτων μέτρησης στο ΕΔΔΗΕ από τον Δι-αχειριστή του Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας.»
Άρθρο 29
Λειτουργικές δυνατότητες ευφυούς μέτρησης για την ηλεκτρική ενέργεια - Προσθήκη άρθρου 59Α στον ν. 4001/2011(άρθρο 20 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στον ν. 4001/2011 (Α’ 179) προστίθεται άρθρο 59Α, 
ως εξής:
«Άρθρο 59Α
Λειτουργικές δυνατότητες ευφυούς μέτρησης για 
την ηλεκτρική ενέργεια
Όταν η εγκατάσταση ευφυών συστημάτων μέτρησης 
αξιολογείται θετικά, ως απόρροια της αξιολόγησης κό-
στους - οφέλους της παρ. 2 του άρθρου 59, ή όταν η 
εγκατάσταση ευφυών συστημάτων μέτρησης αναπτύσ-
σεται συστηματικά μετά την 4η Ιουλίου 2019, τα ευφυή 
συστήματα μέτρησης εφαρμόζονται σύμφωνα με τα 
ευρωπαϊκά πρότυπα, τις παρ. 2, 3 και 4 του άρθρου 59 και τις ακόλουθες αρχές:
(α) Τα συστήματα ευφυούς μέτρησης μετρούν την 
πραγματική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και πα-
ρέχουν στους τελικούς πελάτες πληροφορίες σχετικά με 
τον πραγματικό χρόνο χρήσης. Τα επικυρωμένα ιστο-
ρικά δεδομένα κατανάλωσης καθίστανται εύκολα και 
ασφαλώς διαθέσιμα και ορατά στους τελικούς πελάτες, κατόπιν αιτήματος και χωρίς πρόσθετη χρέωση. Τα μη επικυρωμένα δεδομένα κατανάλωσης σε σχεδόν πραγ-
ματικό χρόνο καθίστανται, επίσης, εύκολα και ασφαλώς 
διαθέσιμα στους τελικούς πελάτες, χωρίς πρόσθετη χρέ-
ωση, μέσω τυποποιημένης διεπαφής ή εξ αποστάσεως 
πρόσβασης, με στόχο την υποστήριξη αυτοματοποιημέ-
νων προγραμμάτων ενεργειακής απόδοσης, της απόκρι-
σης ζήτησης και λοιπών υπηρεσιών.
(β) Η ασφάλεια των ευφυών συστημάτων μέτρησης 
και επικοινωνίας δεδομένων διασφαλίζεται, σύμφωνα 
με την κείμενη ενωσιακή νομοθεσία και με τη δέουσα 
προσοχή στις βέλτιστες διαθέσιμες πρακτικές για την 
εξασφάλιση του υψηλότερου επιπέδου ασφάλειας στον κυβερνοχώρο, λαμβανομένων υπόψη του κόστους και 
της αρχής της αναλογικότητας.
(γ) Η προστασία της ιδιωτικής ζωής και των δεδομένων 
των τελικών πελατών διασφαλίζεται σύμφωνα με την 
κείμενη ενωσιακή νομοθεσία.
(δ) Οι διαχειριστές των μετρητών διασφαλίζουν ότι 
οι μετρητές των ενεργών πελατών που τροφοδοτούν 
ηλεκτρική ενέργεια στο δίκτυο μπορούν να παρέχουν 
πληροφόρηση σχετικά με την ηλεκτρική ενέργεια που 
τροφοδοτείται στο δίκτυο από τους χώρους των ενερ-γών πελατών.
(ε) Εάν οι τελικοί πελάτες υποβάλλουν σχετικό αίτημα, 
τα στοιχεία για την ηλεκτρική ενέργεια που τροφοδοτούν 
στο δίκτυο και τα στοιχεία κατανάλωσής τους ηλεκτρι-κής ενέργειας διατίθενται στους ίδιους, σύμφωνα με τις 
εκτελεστικές πράξεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που 
εκδίδονται δυνάμει της παρ. 2 του άρθρου 24 της Οδη-
γίας (ΕΕ) 2019/944 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου, της 5ης Ιουνίου 2019, «σχετικά με τους 
κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής 
ενέργειας και την τροποποίηση της Οδηγίας 2012/27/
ΕΕ» (L 158), μέσω τυποποιημένης διεπαφής επικοινωνίας 
και εξ αποστάσεως πρόσβασης, ή σε τρίτους που ενερ-γούν για λογαριασμό των τελικών πελατών, σε εύληπτο μορφότυπο, που θα μπο ρούν να χρησιμοποιούν για να 
συγκρίνουν παρόμοιες προσφορές.
(στ) Παρέχονται κατάλληλες συμβουλές και πληρο-
φορίες στους τελικούς πελάτες, πριν από ή κατά τον 
χρόνο εγκατάστασης ευφυών μετρητών, ιδίως σχετικά 
με το σύνολο των δυνατοτήτων τους, όσον αφορά τη 
χρήση των ενδείξεων του μετρητή, την παρακολούθηση 
της κατανάλωσης ενέργειας, καθώς και τη συλλογή και 
την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, 
σύμφωνα με την ισχύουσα ενωσιακή νομοθεσία για την 
προστασία των δεδομένων.
(ζ) Τα ευφυή συστήματα μέτρησης παρέχουν στους 
τελικούς πελάτες τη δυνατότητα μέτρησης και εκκαθά-
ρισης σε χρονικά διαστήματα που αντιστοιχούν στην 
περίοδο εκκαθάρισης αποκλίσεων στην αγορά εξισορ-ρόπησης.
Για τους σκοπούς της περ. ε), οι τελικοί πελάτες μπο-
ρούν να λαμβάνουν τα δεδομένα μετρήσεων ή να τα 
διαβιβάζουν σε άλλο μέρος χωρίς πρόσθετο κόστος, 
σύμφωνα με το δικαίωμά τους στη φορητότητα των δε-
δομένων, κατά το άρθρο 20 του Γενικού Κανονισμού για 
την Προστασία Δεδομένων (L 119).»
Άρθρο 30
Διαχείριση δεδομένων, απαιτήσεις διαλειτουργικότητας και διαδικασίες για πρόσβαση στα δεδομένα που αφορούν ενεργειακές δραστηριότητες ηλεκτρικής ενέργειας - Προσθήκη άρθρου 59Β στον ν. 4001/2011(άρθρο 23, άρθρο 24, περ. η’ άρθρου 58 και περ. κ’ παρ. 1 άρθρου 59 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στον ν. 4001/2011 (Α’ 179) προστίθεται νέο άρθρο 59Β, 
ως εξής:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6635 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
«Άρθρο 59Β
Διαχείριση δεδομένων, απαιτήσεις διαλειτουργικότητας και διαδικασίες για πρόσβαση στα δεδομένα
1. Για τους σκοπούς του παρόντος νόμου, στα δεδο-
μένα των ενεργειακών δραστηριοτήτων ηλεκτρικής 
ενέργειας περιλαμβάνονται η μέτρηση και κατανάλωση, 
καθώς και δεδομένα που απαιτούνται για την αλλαγή 
προμηθευτή από τους τελικούς πελάτες, την απόκριση 
ζήτησης και λοιπές υπηρεσίες. Στα εν λόγω δεδομένα 
δύνανται να έχουν πρόσβαση τα επιλέξιμα μέρη που 
καθορίζονται στους οικείους κώδικες και κανονισμούς.
2. Οι κανόνες για την πρόσβαση σε δεδομένα και την 
αποθήκευση δεδομένων, για τους σκοπούς του παρό-
ντος, συμμορφώνονται με την κείμενη ενωσιακή νομο-
θεσία. Η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτή-
ρα που διενεργείται στο πλαίσιο του παρόντος νόμου 
διενεργείται σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 
27ης Απριλίου 2016, «για την προστασία των φυσικών 
προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων 
προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλο-
φορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της 
Οδηγίας 95/46/ΕΚ» (L 119).
3. Η διαχείριση των δεδομένων οργανώνεται με τέ-
τοιο τρόπο, ώστε να διασφαλίζονται η αποτελεσματική 
και ασφαλής πρόσβαση στα δεδομένα και η ανταλλαγή 
τους, καθώς και η εν γένει προστασία και η ασφάλεια των 
δεδομένων. Τα αρμόδια για τη διαχείριση δεδομένων 
μέρη παρέχουν πρόσβαση στα δεδομένα του τελικού 
πελάτη, σε κάθε επιλέξιμο μέρος, σύμφωνα με τους Κώ-δικες των άρθρων 96, 118Α, 128 και 138 του παρόντος και τους Κανονισμούς του άρθρου 18 του ν. 4425/2016 
(Α’ 185). Τα επιλέξιμα μέρη έχουν στη διάθεσή τους τα 
ζητούμενα δεδομένα χωρίς διακρίσεις και ταυτόχρονα. Η πρόσβαση στα δεδομένα είναι εύκολη και οι σχετικές 
διαδικασίες καθίστανται δημόσια διαθέσιμες. Οι λεπτο-
μέρειες για την εφαρμογή της παρούσας καθορίζονται 
και εξειδικεύονται με απόφαση της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ), κατόπιν εισήγησης των επιμέρους αρ-
μόδιων αρχών και εμπλεκόμενων φορέων.
4. Τα μέρη που διαχειρίζονται δεδομένα της παρ. 1 
εποπτεύονται από τη ΡΑΕ, την Αρχή Προστασίας Δεδο-
μένων Προσωπικού Χαρακτήρα και την Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας του άρθρου 7 του ν.  4577/2018 
(Α’ 199), ώστε να εξασφαλίζεται η συμμόρφωση με τις 
αντίστοιχες απαιτήσεις του παρόντος νόμου. Επίσης, τα 
μέρη που διαχειρίζονται δεδομένα της παρ. 1 διορίζουν 
υπεύθυνους συμμόρφωσης, οι οποίοι είναι αρμόδιοι για 
την παρακολούθηση της εφαρμογής μέτρων που έχουν 
λάβει τα οικεία μέρη, με στόχο τη διασφάλιση της αμερό-
ληπτης πρόσβασης στα δεδομένα και τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του παρόντος νόμου.
5. Δεν επιβάλλεται πρόσθετη χρέωση στους τελικούς 
πελάτες για την πρόσβαση στα δεδομένα τους ή για 
την υποβολή αιτήματος με σκοπό τα δεδομένα τους να 
καταστούν διαθέσιμα. Τυχόν χρεώσεις που επιβάλλο-
νται για παροχή υπηρεσιών δεδομένων είναι εύλογες 
και δεόντως αιτιολογημένες και εγκρίνονται από τη ΡΑΕ.6. Οι επιχειρήσεις ηλεκτρικής ενέργειας εφαρμόζουν 
τις απαιτήσεις διαλειτουργικότητας και τις διαδικασίες 
για την πρόσβαση στα δεδομένα οι οποίες αναφέρονται 
στις εκτελεστικές πράξεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής 
που εκδίδονται δυνάμει της παρ. 2 του άρθρου 24 της 
Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 
και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουνίου 2019, «σχετικά με 
τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλε-
κτρικής ενέργειας και την τροποποίηση της Οδηγίας 
2012/27/ΕΕ» (L 158). Οι εν λόγω απαιτήσεις και διαδι-
κασίες βασίζονται σε υφιστάμενες εθνικές πρακτικές.»
Άρθρο 31
Τήρηση αρχείων - Προσθήκη άρθρου 59Γ στον ν. 4001/2011
(άρθρο 64 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στον ν. 4001/2011 (Α’ 179) προστίθεται άρθρο 59Γ , ως 
εξής:
«Άρθρο 59Γ
Τήρηση αρχείων
1. Οι Προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας υποχρεού-
νται να τηρούν στη διάθεση των εθνικών αρχών, περι-λαμβανομένων της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ), της Επιτροπής Ανταγωνισμού, της Επιτροπής Κεφαλαι-
αγοράς και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, για την εκπλή-
ρωση των καθηκόντων τους, επί τουλάχιστον πέντε (5) 
έτη, τα δεδομένα που αφορούν όλες τις αγοραπωλη-
σίες συμβάσεων προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και παραγώγων της, με πελάτες χονδρικής και Διαχειριστές συστήματος μεταφοράς.
2. Τα δεδομένα της παρ. 1 περιλαμβάνουν λεπτομε-
ρή στοιχεία σχετικά με τα χαρακτηριστικά των σχετικών 
συναλλαγών, ιδίως τους κανόνες για τη διάρκεια, την 
παράδοση και την εκκαθάριση, την ποσότητα, την ημε-
ρομηνία και την ώρα εκτέλεσης, τις τιμές συναλλαγής, 
τον τρόπο ταυτοποίησης του εκάστοτε πελάτη χονδρι-κής, καθώς και λεπτομερή στοιχεία όλων των εκκρεμών 
συμβάσεων προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και πα-
ραγώγων της.
3. Η ΡΑΕ δύναται να θέσει στη διάθεση των συμμετε-
χόντων στην αγορά τις εν λόγω πληροφορίες, εφόσον 
δεν κοινοποιούνται εμπορικά ευαίσθητες πληροφορίες 
που αφορούν συγκεκριμένους συντελεστές της αγοράς 
ή συγκεκριμένες συναλλαγές. Η παρούσα δεν εφαρμό-
ζεται για πληροφορίες σχετικές με χρηματοπιστωτικά 
μέσα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της Οδηγίας 
2014/65/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμ-
βουλίου, της 15ης Μαΐου 2014, «για τις αγορές χρημα-
τοπιστωτικών μέσων και την τροποποίηση της Οδηγίας 2002/92/ΕΚ και της Οδηγίας 2011/61/ΕΕ» (L 173).
4. Το παρόν δεν δημιουργεί πρόσθετες υποχρεώσεις 
έναντι των αρχών που αναφέρονται στην παρ. 1 για τις 
οντότητες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της Οδη-
γίας 2014/65/ΕΕ.
5. Οι αρμόδιες αρχές της Οδηγίας 2014/65/ΕΕ παρέ-
χουν πρόσβαση στα δεδομένα που τηρούν οι οντότητες 
της εν λόγω Οδηγίας, όταν αυτό ζητηθεί από τις αρχές της παρ. 1.»
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6636 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
ΜΕΡΟΣ Ε’
ΟΡΓ ΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’
ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
Άρθρο 32
Τεχνικές απαιτήσεις για τη συμμετοχή απόκρισης ζήτησης μέσω σωρευτικής εκπροσώπησης και ζητήματα πρόσβασης σε δεδομένα - Τροποποίηση άρθρου 96 ν. 4001/2011(παρ. 5 άρθρου 17, παρ. 1 και 5 άρθρου 23 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στην παρ. 2 του άρθρου 96 του ν. 4001/2011 (Α’ 179), 
περί του Κώδικα Διαχείρισης του Ελληνικού Συστήμα-
τος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας, προστίθενται 
περ. ιαα), ιαβ) και ιαγ) και η παρ. 2 διαμορφώνεται ως 
εξής:
«2. Με τον Κώδικα Διαχείρισης του Συστήματος ρυθ-
μίζονται ιδίως:
α) Οι τεχνικές προδιαγραφές σχεδιασμού, λειτουργίας 
και συντήρησης του Συστήματος. Ειδικότερα, ορίζονται 
οι ελάχιστες τεχνικές προδιαγραφές, τα κριτήρια και οι 
απαιτήσεις σχεδιασμού και λειτουργίας όσον αφορά στη 
σύνδεση εγκαταστάσεων χρηστών, περιλαμβανομένων δι-
κτύων διανομής, με το Σύστημα, το βαθμό της αξιοπιστίας 
εξυπηρέτησής τους, τον εξοπλισμό καταναλωτών με άμε-
ση σύνδεση, τα κυκλώματα διασυνδέσεων και τις απευθεί-
ας γραμμές. Οι τεχνικοί αυτοί κανόνες εξασφαλίζουν τη 
διαλειτουργικότητα των συστημάτων, είναι αντικειμενικοί 
και δεν εισάγουν διακρίσεις. Επίσης, καθορίζονται δείκτες 
για την παρακολούθηση της απόδοσης του Συστήματος.
β) Η διαδικασία κατάρτισης του προγράμματος συντή-
ρησης του Συστήματος, στο οποίο περιλαμβάνονται κατ’ 
ελάχιστον οι εργασίες συντήρησης και τα χρονοδιαγράμ-
ματα εκτέλεσης αυτών, προκειμένου να διασφαλίζεται η 
άρτια και έγκαιρη συντήρηση του Συστήματος.
γ) Οι προϋποθέσεις για την υποβολή αίτησης πρόσβα-
σης στο Σύστημα, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, οι 
ελάχιστες τεχνικές και λειτουργικές προδιαγραφές για 
την πρόσβαση στο Σύστημα, ιδίως εκείνες που σχετί-
ζονται με τη σύνδεση, και η διαδικασία σύναψης των 
σχετικών συμβάσεων. Η πρόσβαση των χρηστών στο 
Σύστημα γίνεται με τον πλέον οικονομικό, διαφανή και 
άμεσο τρόπο, χωρίς διακρίσεις μεταξύ τους και μεταξύ των κατηγοριών χρηστών του Συστήματος. Ο Διαχειρι-
στής του Συστήματος Μεταφοράς μπορεί να αρνείται την 
πρόσβαση στο Σύστημα, μόνο για λόγους εξάντλησης 
της ικανότητας φόρτισης του Συστήματος. Η άρνηση 
πρόσβασης αιτιολογείται ειδικώς, με βάση αντικειμενικά, 
τεχνικά και οικονομικά κριτήρια. Σε περίπτωση άρνη-
σης πρόσβασης ο Διαχειριστής του Συστήματος οφείλει 
να παρέχει πληροφορίες σχετικά με τα αναγκαία μέτρα 
ενίσχυσης του Συστήματος έναντι ανταλλάγματος που 
αντικατοπτρίζει το κόστος της παροχής των εν λόγω ενι-
σχύσεων και το οποίο προσδιορίζεται σύμφωνα με τις 
διατάξεις του άρθρου 140 του παρόντος νόμου.δ) Η προθεσμία μέσα στην οποία ο Διαχειριστής του 
Συστήματος υποχρεούται να απαντά στις υποβαλλόμε-νες αιτήσεις και οι συνέπειες της παράλειψης της απά-ντησης μέσα στην προθεσμία αυτή.
ε) Οι υποχρεώσεις που πρέπει να πληρούνται για την 
απορρόφηση ηλεκτρικής ενέργειας από το ΕΣΜΗΕ σε 
σχέση με τη διασφάλιση της επάρκειας ισχύος στο Σύ-
στημα και ο τρόπος εκπλήρωσης των υποχρεώσεων 
αυτών. Οι προϋποθέσεις και η διαδικασία παροχής κι-
νήτρων και επιβολής κυρώσεων από τον Διαχειριστή του 
Συστήματος, ιδίως για τη διαθεσιμότητα επαρκούς ισχύ-
ος, έτσι ώστε να διασφαλίζεται η διατήρηση ασφαλών περιθωρίων προσφοράς ισχύος και η εύρυθμη λειτουρ-
γία του προγραμματισμού εγχύσεων και απορροφήσεων 
και της κατανομής φορτίου. Ο τρόπος, η διαδικασία και οι 
όροι διευθέτησης τυχόν πληρωμών για τη διαθεσιμότητα 
των παρόχων ισχύος.
στ) Οι προϋποθέσεις και η διαδικασία που οφείλει να 
ακολουθεί ο Διαχειριστής του Συστήματος Μεταφοράς 
για τη σύναψη συμβάσεων, σύμφωνα με την παράγραφο 
2 του άρθρου 95 του παρόντος νόμου.
ζ) Ο τύπος και το ελάχιστο περιεχόμενο των συμβάσε-
ων σύνδεσης σταθμών παραγωγής με το Σύστημα και 
κάθε άλλο σχετικό θέμα.
η) Οι διαδικασίες έγκρισης της κατασκευής των έργων 
σύνδεσης σταθμών ηλεκτροπαραγωγής με το Σύστημα 
από τους κατόχους άδειας εγκατάστασης, καθώς και 
ελέγχου και παραλαβής των έργων αυτών από τον Δια-χειριστή. Μετά την παραλαβή τα έργα αυτά αποτελούν 
μέρος του Συστήματος και περιέρχονται στην κυριότητα 
της ΑΔΜΗΕ ΑΕ. Σε περίπτωση σύνδεσης στο ΕΣΜΗΕ νέου 
σταθμού παραγωγής μέσω ακτινικών καλωδιακών γραμ-
μών σε υποσταθμό (Υ/Σ) ή κέντρο υπερυψηλής τάσης 
(ΚΥΤ), η κυριότητα και η διαχείριση των έργων σύνδεσης 
υψηλής τάσης μέχρι τον εν λόγω Υ/Σ ή ΚΥΤ δύναται να παραμένει στον κάτοχο της οικείας άδειας παραγωγής 
με απόφαση της ΡΑΕ, μετά από εισήγηση της ΑΔΜΗΕ ΑΕ.
θ) Οι λογαριασμοί που πρέπει να τηρεί ο Διαχειριστής 
του ΕΣΜΗΕ για τις χρεώσεις που προκύπτουν από τη 
διαχείριση του ΕΣΜΗΕ.
ι) Η διαδικασία εξωδικαστικής επίλυσης των διαφορών 
μεταξύ των Χρηστών και του Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ, 
που μπορεί να περιλαμβάνει και την υπαγωγή των δι-
αφορών σε Διαιτησία, η οποία διεξάγεται από τη ΡΑΕ, 
σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 37.
ια) Οι διαδικασίες που εφαρμόζει και οι συναλλαγές 
που διενεργεί ο Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ για τον υπο-
λογισμό και την κατανομή της μακροχρόνιας και βραχυ-
χρόνιας μεταφορικής ικανότητας στα σύνορα των ζωνών 
προσφοράς στους Συμμετέχοντες.
ιαα) Οι τεχνικές απαιτήσεις για τη συμμετοχή της από-
κρισης ζήτησης στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας, βάσει 
των τεχνικών χαρακτηριστικών των εν λόγω αγορών και 
των τεχνικών δυνατοτήτων της απόκρισης ζήτησης. Οι 
απαιτήσεις αυτές καλύπτουν τη συμμετοχή φορτίων σω-
ρευτικής εκπροσώπησης.
ιαβ) Τα επιλέξιμα μέρη, τα οποία έχουν πρόσβαση στα 
δεδομένα της παρ. 1 του άρθρου 59Β, και το συναφές 
κόστος πρόσβασης σε αυτά για τα εν λόγω μέρη.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6637 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
ιαγ) Οι κανόνες για τη διαχείριση, την πρόσβαση, την 
ανταλλαγή και την αποθήκευση δεδομένων της παρ. 1 του άρθρου 59Β.
ιβ) Κάθε άλλη ρύθμιση απαραίτητη για την εύρυθμη, 
ασφαλή και αποδοτική διαχείριση του Συστήματος.»
Άρθρο 33
Καθήκοντα του Διαχειριστή του Ελληνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής 
Ενέργειας - Τροποποίηση άρθρου 17 ν. 4425/2016(άρθρο 40 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στο άρθρο 17 του ν. 4425/2016 (Α’ 185), περί καθηκό-
ντων του Διαχειριστή του Ελληνικού Συστήματος Μετα-
φοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΜΗΕ): α) στην περ. α) 
της παρ. 2 προσδιορίζεται ότι ο Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ 
συνεργάζεται με τους γειτονικούς διαχειριστές, β) οι επι-
κουρικές υπηρεσίες της περ. ε) της παρ. 2 εξειδικεύονται, 
γ) η αναφορά στο Πρόγραμμα Κατανομής της περ. στ) 
της παρ. 2 επικαιροποιείται και η λέξη «καταρτίζει» αντι-
καθίσταται από τη λέξη «εκτελεί», δ) στην περίπτωση άρ-
νησης πρόσβασης στο Σύστημα της περ. ια) της παρ. 2, 
προβλέπεται η σχετική παρακολούθηση της Ρυθμιστικής 
Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ), ε) στην περ. ιδ) της παρ. 2 διαγρά-
φεται η λέξη «λογιστικούς», στ) στην περ. ιθ) της παρ. 2 
επέρχονται νομοτεχνικές βελτιώσεις, ζ) προστίθενται 
περ. κ), κα), κβ), κγ), κδ), κε) στην παρ. 2 και παρ. 2Α και 
2Β, η) στην περ. ιζ) της παρ. 2 και στο πρώτο εδάφιο της 
παρ. 7 επικαιροποιείται η παραπεμπόμενη νομοθεσία, 
θ) τροποποιείται ο χα ρακτηρισμός των υποβαλλόμενων 
αποφάσεων του τελευταίου εδαφίου της περ. ιστ) της 
παρ. 2, ι) το τρίτο εδάφιο της παρ. 3, περί του ρόλου 
του Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ, καταργείται, ια) στην παρ. 8 
επικαιροποιούνται οι αναφορές στη νομοθεσία, ιβ) αντι-
καθίστανται οι περ. δ), ι), και ιη) της παρ. 2 και η παρ. 9, 
και το άρθρο 17 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 17
Καθήκοντα του Διαχειριστή του Ελληνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΜΗΕ)
1. Ο Διαχειριστής του Ελληνικού Συστήματος Μεταφο-
ράς Ηλεκτρικής Ενέργειας λειτουργεί, εκμεταλλεύεται, 
συντηρεί και αναπτύσσει το ΕΣΜΗΕ, ώστε να διασφα-
λίζεται ο εφοδιασμός της χώρας με ηλεκτρική ενέργεια, με τρόπο επαρκή, ασφαλή, αποδοτικό και αξιόπιστο.
2. Για τον σκοπό αυτόν ο Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ, 
πέραν των λοιπών αρμοδιοτήτων του σύμφωνα με την 
κείμενη νομοθεσία:
α) Διασφαλίζει ότι η μακροχρόνια ικανότητα του Συ-
στήματος ανταποκρίνεται σε εύλογες ανάγκες για μετα-
φορά ηλεκτρικής ενέργειας, υπό οικονομικά βιώσιμες 
συνθήκες και λαμβάνοντας υπόψη την προστασία του 
περιβάλλοντος, σε στενή συνεργασία με γειτονικούς 
διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς και διαχειριστές 
δικτύων διανομής:
αα) συντάσσει ετησίως και υποβάλλει στη ΡΑΕ τριετές 
επιχειρησιακό πρόγραμμα ενεργειών και δράσεων, οι 
οποίες κρίνονται αναγκαίες για την άσκηση των καθη-
κόντων του με τον αντίστοιχο προϋπολογισμό,ββ) συντάσσει και δημοσιοποιεί τακτικά εκθέσεις για 
την αποδοτική λειτουργία του Συστήματος.
β) Συμβάλλει στην ασφάλεια του εφοδιασμού, διασφα-
λίζοντας επαρκή ικανότητα μεταφοράς και την αξιοπι-
στία του Συστήματος και διαχειρίζεται σχετικές Αγορές 
ή Μηχανισμούς που θεσπίζονται βάσει των προβλέψεων 
της κείμενης νομοθεσίας.
γ) Παρέχει πρόσβαση στο Σύστημα στους κατόχους 
άδειας παραγωγής, προμήθειας ή εμπορίας ηλεκτρικής 
ενέργειας, σε όσους έχουν νόμιμα εξαιρεθεί από την 
υποχρέωση κατοχής τέτοιων αδειών και στους Αυτό-
προμηθευόμενους Πελάτες.
δ) Επιτρέπει τη σύνδεση των εγκαταστάσεων ζή-
τησης, των δικτύων διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, 
των μονάδων ζήτησης, των συστημάτων συνεχούς 
ρεύματος υψηλής τάσης και των μονάδων πάρκων 
ισχύος με το ΕΣΜΗΕ, σύμφωνα με όσα καθορίζονται στον Κώδικα Διαχείρισης του Ελληνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (Κώδικας Διαχείρι-σης ΕΣΜΗΕ).
ε) Διαχειρίζεται τις ροές της ηλεκτρικής ενέργειας 
στο Σύστημα, συνεκτιμώντας τις ανταλλαγές με άλλα 
διασυνδεδεμένα συστήματα μεταφοράς. Για τον σκοπό 
αυτόν μεριμνά για την ασφαλή, αξιόπιστη και αποδο-
τική λειτουργία του Συστήματος, προγραμματίζοντας, 
μεταξύ άλλων, την παροχή των αναγκαίων επικουρικών 
υπηρεσιών, συμπεριλαμβ ανομένων των υπηρεσιών που 
παρέχονται μέσω απόκρισης ζήτησης και αποθήκευ-
σης ενέργειας, στο βαθμό π ου η διαθεσιμότητά τους 
δεν εξαρτάται από άλλο διασυνδεδεμένο σύστημα με-
ταφοράς.
στ) Εκτελεί τη διαδικασία ενοποιημένου προγραμματι-
σμού, σύμφωνα με τις ειδικότερες διατάξεις του Κώδικα 
Αγοράς Εξισορρόπησης.
ζ) Παρέχει στους Διαχειριστές άλλων συστημάτων με-
ταφοράς και δικτύων διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, με 
τα οποία συνδέεται το Σύστημα, επαρκείς πληροφορίες 
για την ασφαλή και αποδοτική λειτουργία, καθώς και 
τη συντονισμένη ανάπτυξη και τη διαλειτουργικότητα 
του συστήματος και των παραπάνω συστημάτων και 
δικτύων.
η) Παρέχει έγκαιρα στους χρήστες του Συστήματος 
κάθε αναγκαία πληροφορία για την εξασφάλιση της απο-
τελεσματικής πρόσβασής τους στο Σύστημα.
θ) Παρέχει τις πάσης φύσεως υπηρεσίες του εφαρμό-
ζοντας διαφανή, αντικειμενικά και αμερόληπτα κριτήρια, 
ώστε να αποτρέπεται κάθε διάκριση μεταξύ των χρη-
στών ή των κατηγοριών χρηστών του Συστήματος και 
ιδίως κάθε διάκριση υπέρ των συνδεδεμένων με αυτόν 
επιχειρήσεων.
ι) Εισπράττει τα προβλεπόμενα τέλη σχετικά με το Σύ-
στημα Μεταφοράς, συμπεριλαμβανομένων των τελών 
πρόσβασης, και διευθετεί τις χρεοπιστώσεις που του 
αναλογούν στο πλαίσιο του μηχανισμού αντιστάθμισης 
μεταξύ Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς, σύμφω-
να με το άρθρο 49 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης 
Ιουνίου 2019, «σχετικά με την εσωτερική αγορά ηλεκτρι-
κής ενέργειας» (L 158).
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6638 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
ια) Χορηγεί και διαχειρίζεται την πρόσβαση τρίτων στο 
Σύστημα και παρέχει ειδικά αιτιολογημένες επεξηγήσεις 
σε περίπτωση άρνησης πρόσβασης, οι οποίες παρακο-
λουθούνται από τη ΡΑΕ.
ιβ) Συμμετέχει σε ενώσεις, οργανώσεις ή εταιρείες, οι 
οποίες έχουν σκοπό την επεξεργασία και διαμόρφωση 
κανόνων κοινής δράσης που συντείνουν, στο πλαίσιο 
της ενωσιακής νομοθεσίας, στη δημιουργία ενιαίας 
εσωτερικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και ειδικότε-
ρα στον καταμερισμό και την εκχώρηση δικαιωμάτων 
μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας μέσω των αντίστοιχων 
διασυνδέσεων, καθώς και στη διαχείριση των δικαιωμά-
των αυτών για λογαριασμό των ως άνω διαχειριστών και 
ιδίως στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Διαχειριστών Συστημάτων 
Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΔΔΣΜ Ηλεκτρικής 
Ενέργειας).
ιγ) Εκπονεί κάθε έτος, κατόπιν διαβούλευσης με όλους 
τους υφιστάμενους και μελλοντικούς χρήστες του ΕΣ-
ΜΗΕ, δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Ελληνικού 
Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (δε-
καετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΕΣΜΗΕ), το οποίο 
υποβάλλει προς έγκριση στη ΡΑΕ και δημοσιεύει στην 
ιστοσελίδα του, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρ-θρο 108 του ν. 4001/2011 (Α’ 179).
ιδ) Τηρεί τους αναγκαίους διαχειριστικούς λογαρια-
σμούς για την είσπραξη χρεώσεων που προκύπτουν από 
τη λειτουργία και τη διαχείριση του ΕΣΜΗΕ, τη λειτουρ-γία των Αγορών που διαχειρίζεται ή και άλλων χρεώσε-ων, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία.
ιε) Δημοσιεύει στην ιστοσελίδα του κατάλογο όλων 
των χρεώσεων με τις οποίες επιβαρύνονται οι χρήστες του Συστήματος.
ιστ) Διαχειρίζεται την Αγορά Εξισορρόπησης, σύμφω-
να με τις ειδικότερες διατάξεις του Κανονισμού Αγοράς 
Εξισορρόπησης. Οι Συμμετέχοντες σε αυτήν έχουν υπο-
χρέωση υποβολής προσφορών με υποχρέωση φυσικής 
παράδοσης τόσο στην Αγορά Ενέργειας Εξισορρόπησης 
όσο και στην Αγορά Ισχύος Εξισορρόπησης. Η διαχείρι-
ση της Αγοράς Εξισορρόπησης είναι αρμοδιότητα του 
Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ, ως υπευθύνου για την εξισορ-
ρόπηση του ΕΣΜΗΕ. Ο Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ διαθέτει 
Κανονισμό Αγοράς Εξισορρόπησης που προσδιορίζεται 
κατ’ ελάχιστο περιεχόμενο, σύμφωνα με τα προβλεπόμε-
να στο άρθρο 18. Ο Κανονισμός περιλαμβάνει διαφανείς 
και χωρίς διακρίσεις κανόνες, οι οποίοι βασίζονται σε 
αντικειμενικά κριτήρια, όσον αφορά την πρόσβαση των 
Συμμετεχόντων στην Αγορά Εξισορρόπησης. Οι Συμ-
μετέχοντες στην Αγορά Εξισορρόπησης και κάθε άλλο 
πρόσωπο στο οποίο αφορά ο Κανονισμός οφείλουν να 
συμμορφώνονται προς τις υποχρεώσεις τους που απορ-
ρέουν από αυτόν. Με τον Κανονισμό καθορίζονται οι 
συνέπειες που επέρχονται σε περίπτωση παράβασης 
των κανόνων του. Η ΡΑΕ εγκρίνει τον Κανονισμό Αγο-
ράς Εξισορρόπησης, καθώς και κάθε τροποποίηση του. 
Οι αποφάσεις της παραγράφου αυτής δημοσιεύονται 
στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Από την ημερομη-
νία έναρξης ισχύος της εγκριτικής απόφασης της ΡΑΕ 
ο Κανονισμός και οι τροποποιήσεις του ισχύουν έναντι 
των προσώπων στα οποία αφορά, σύμφωνα με τα ανω-τέρω. Ο Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ υποβάλλει στην ΡΑΕ 
κάθε τεχνική απόφαση που εκδίδει σε εφαρμογή του 
Κανονισμού του.
ιζ) Διαχειρίζεται τη συμφόρηση στα σύνορα των 
ζωνών προσφοράς και προσδιορίζει, σύμφωνα με τις 
ειδικότερες διατάξεις του Κώδικα Διαχείρισης ΕΣΜΗΕ, 
του Κανονισμού Αγοράς Εξισορρόπησης και τα προβλε-
πόμενα στους Κανονισμούς (ΕΕ) 2019/943, 2016/1719 
της Επιτροπής, της 26ης Σεπτεμβρίου 2016, «σχετικά με 
τον καθορισμό κατευθυντήριας γραμμής για τη μελλο-ντική κατανομή δυναμικότητας» (L 259), 2017/2195 της 
Επιτροπής, της 23ης Νοεμβρίου 2017, «σχετικά με τον 
καθορισμό κατευθυντήριας γραμμής για την εξισορρό-πηση ηλεκτρικής ενέργειας» (L 312) και (ΕΕ) 2015/1222 της Επιτροπής, της 24ης Ιουλίου 2015, «σχετικά με τον 
καθορισμό κατευθυντήριων γραμμών για την κατανομή 
της δυναμικότητας και τη διαχείριση της συμφόρησης» 
(L 197), τα κριτήρια, τους κανόνες, τις διαδικασίες που 
εφαρμόζει και τις συναλλαγές που διενεργεί για τον υπο-
λογισμό και την κατανομή της μακροχρόνιας και βραχυ-
χρόνιας μεταφορικής ικανότητας στα σύνορα των ζωνών 
προσφοράς στους Συμμετέχοντες.
ιη) Είναι υπεύθυνος για τον υπολογισμό με διαφανή 
τρόπο των ποσοτήτων πωλούμενης και αγοραζόμενης 
ενέργειας και ισχύος εξισορρόπησης, των ποσοτήτων 
αποκλίσεων, καθώς και των αντίστοιχων τιμών στο πλαί-
σιο της Αγοράς Εξισορρόπησης.
ιθ) Είναι υπεύθυνος για την εκκαθάριση και το διακα-
νονισμό των φυσικών παραδόσεων όπως ειδικότερα 
εξειδικεύεται στο άρθρο 12 και στον Κανονισμό Αγοράς 
Εξισορρόπησης, σύμφωνα και με τα ειδικότερα προβλε-
πόμενα στην ως άνω ενωσιακή νομοθεσία.
κ) Εξασφαλίζει επαρκή μέσα για την ικανοποίηση των 
υποχρεώσεών του.
κα) Είναι υπεύθυνος για την προμήθεια επικουρικών 
υπηρεσιών ώστε να διασφαλίζεται επιχειρησιακή ασφά-
λεια. Κατά την εκτέλεση των σχετικών αρμοδιοτήτων 
του, ο Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ προμηθεύεται υπηρεσίες 
εξισορρόπησης με:
καα) διαφανείς, αμερόληπτες και βασιζόμενες στην 
αγορά διαδικασίες,
καβ) συμμετοχή των ειδικευμένων επιχειρήσεων ηλε-
κτρικής ενέργειας και των συμμετεχόντων στην αγορά, 
συμπεριλαμβανομένων των συμμετεχόντων στην αγορά 
που παρέχουν ενέργεια από ΑΠΕ, των συμμετεχόντων 
στην αγορά που ασχολούνται με την απόκριση ζήτησης, 
των διαχειριστών εγκαταστάσεων αποθήκευσης ενέργει-
ας και των συμμετεχόντων στην αγορά που δραστηριο-
ποιούνται στη σωρευτική εκπροσώπηση.
Για τον σκοπό της ως άνω υποπερ. καβ), η ΡΑΕ, κατόπιν 
εισήγησης του Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ, σε στενή συνερ-
γασία με τους συμμετέχοντες στην αγορά, καθορίζει τε-
χνικές απαιτήσεις για τη συμμετοχή στις οικείες αγορές 
βάσει των τεχνικών χαρακτηριστικών των εν λόγω αγο-
ρών. Οι απαιτήσεις αυτές εξειδικεύονται στον Κανονισμό 
Αγοράς Εξισορρόπησης της περ. (ιστ), στον Κώδικα Δια-
χείρισης του ΕΣΜΗΕ που εκδίδεται κατ’ εξουσιοδότηση 
της παρ. 1 του άρθρου 96 ή στις κατ’ εξουσιοδότηση 
αυτού εκδιδόμενες μεθοδολογίες ή τεχνικές αποφάσεις.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6639 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
Οι απαιτήσεις της παρούσας περίπτωσης ισχύουν για 
την παροχή επικουρικών υπηρεσιών μη σχετικών με τη 
συχνότητα από τον Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ, εκτός εάν η 
ΡΑΕ έχει εκτιμήσει ότι η βασιζόμενη στην αγορά παροχή 
επικουρικών υπηρεσιών μη σχετικών με τη συχνότητα δεν είναι οικονομικά αποδοτική και έχει χορηγήσει πα-
ρέκκλιση με απόφασή της. Ειδικότερα, ο Διαχειριστής 
του ΕΣΜΗΕ μπορεί να προμηθεύεται υπηρεσίες από πη-
γές, όπως η απόκριση ζήτησης ή η αποθήκευση ενέρ-
γειας, και να προωθεί τη λήψη μέτρων ενεργειακής από-
δοσης, όταν οι υπηρεσίες αυτές μειώνουν με οικονομικά 
αποδοτικό τρόπο την ανάγκη αναβάθμισης ή αντικα-
τάστασης της δυναμικότητας ηλεκτρικής ενέργειας και ενισχύουν την αποτελεσματική και ασφαλή λειτουργία του Συστήματος Μεταφοράς, σύμφωνα με τις προβλέ-
ψεις του Κώδικα Διαχείρισης ΕΣΜΗΕ (Β’ 103/2012) και 
του Κανονισμού Αγοράς Εξισορρόπησης (Β’ 5910/2018).
Η υποχρέωση προμήθειας επικουρικών υπηρεσιών 
μη σχετικών με τη συχνότητα που αναφέρεται ανωτέρω 
δεν εφαρμόζεται σε πλήρως ενσωματωμένα στοιχεία 
δικτύου.
κβ) Εγκρίνει το πλαίσιο για τη συνεργασία και τον 
συντονισμό μεταξύ περιφερειακών συντονιστικών κέ-
ντρων.
κγ) Συμμετέχει στην κατάρτιση των εκτιμήσεων επάρ-
κειας σε ευρωπαϊκό και σε εθνικό επίπεδο, δυνάμει του 
κεφαλαίου IV του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/943.
κδ) Είναι υπεύθυνος για την ψηφιοποίηση του ΕΣΜΗΕ.
κε) Είναι υπεύθυνος για τη διαχείριση δεδομένων, συ-
μπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης συστημάτων δια-
χείρισης δεδομένων, την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο 
και την προστασία των δεδομένων, σύμφωνα με τους 
εφαρμοστέους κανόνες και με την επιφύλαξη των αρ-
μοδιοτήτων άλλων αρχών.
2Α. Κατά την εκτέλεση των καθηκόντων της παρ. 2, 
ο Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ λαμβάνει υπόψη τις συστά-σεις που εκδίδουν τα οικεία περιφερειακά συντονιστικά 
κέντρα.
2Β. Ο Κώδικας Διαχείρισης του ΕΣΜΗΕ και ο Κανονι-
σμός Αγοράς Εξισορρόπησης προσδιορίζουν τις προδι-
αγραφές για τις παρεχόμενες επικουρικές υπηρεσίες μη 
σχετικές με τη συχνότητα και, κατά περίπτωση, τυποποι-
ημένα προϊόντα της αγοράς για τις εν λόγω υπηρεσίες, 
οι οποίες διασφαλίζουν την αποτελεσματική και χωρίς 
διακρίσεις συμμετοχή όλων των συμμετεχόντων στην 
αγορά, συμπεριλαμβανομένων των συμμετεχόντων 
στην αγορά που παρέχουν ενέργεια από ΑΠΕ, των συμ-μετεχόντων στην αγορά που ασχολούνται με την από-
κριση ζήτησης, των διαχειριστών εγκαταστάσεων απο-
θήκευσης ενέργειας και των συμμετεχόντων στην αγορά 
που δραστηριοποιούνται στη σωρευτική εκπροσώπηση. 
Ο Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ αμείβεται επαρκώς για την 
προμήθεια των εν λόγω υπηρεσιών, ώστε να ανακτά κατ’ 
ελάχιστον τα σχετικά με τις υπηρεσίες αυτές εύλογα έξο-
δα, συμπεριλαμβανομένων των απαραίτητων δαπανών 
για τις τεχνολογίες πληροφορίας και επικοινωνίας, κα-
θώς και τα έξοδα υποδομών, βάσει της μεθοδολογίας 
και των τιμολογίων που εγκρίνονται με απόφαση της 
ΡΑΕ, κατόπιν εισήγησης του Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ. Η μεθοδολογία υπολογισμού του εσόδου που ανακτάται 
μέσω των τιμολογίων αυτών ανταποκρίνεται στις αρχές και τους σκοπούς που προβλέπονται στο ενωσιακό και εθνικό πλαίσιο και πρωτίστως:
α. Στην προστασία των συμμετεχόντων, ώστε τα τιμο-
λόγια να καλύπτουν κατ’ ελάχιστον το εύλογο κόστος των 
παρεχόμενων υπηρεσιών από τον Διαχειριστή.
β. Στην παροχή επαρκούς βεβαιότητας στον Διαχειρι-
στή του ΕΣΜΗΕ, προκειμένου να διαθέτει τα αναγκαία 
κεφάλαια για την κάλυψη των εύλογων λειτουργικών και 
κεφαλαιουχικών του δαπανών.
γ. Στη διαμόρφωση ενός σταθερού πλαισίου διαφάνει-
ας για τον καθορισμό των τιμολογίων με συστηματικό 
και επαρκώς στοιχειοθετημένο τρόπο.
3. Ο Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ δύναται να συστήνει 
ή να συμμετέχει σε εταιρείες ή να αναθέτει σε ένα ή 
περισσότερα τρίτα μέρη το  σύνολο ή μέρος οποιου-
δήποτε καθήκοντος που του ανατίθεται, στην περί-
πτωση που το τρίτο μέρος μπορεί να εκτελέσει την 
αντίστοιχη λειτουργία τουλάχιστον εξίσου αποδοτικά 
με τον Διαχειριστή. Ο Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ παρα-
μένει αποκλειστικά αρμόδιος για την άρτια και ορθή 
εκτέλεση των σχετικών εργασιών και λειτουργιών και 
για τον σκοπό αυτό διασφαλίζει τη συμμόρφωση κάθε 
τρίτου με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τον 
παρόντα νόμο, συμπεριλαμβανομένης της διασφά-
λισης της πρόσβασης της ΡΑΕ σε πληροφορίες που 
απαιτούνται για την άσκηση των αρμοδιοτήτων της. 
Η εφαρμογή της ως άνω περίπτωσης τελεί υπό τον 
έλεγχο και την έγκριση των επιμέρους όρων και συμ-φωνιών από τη ΡΑΕ.
4. Ο Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ επιτρέπεται να συνά-
πτει, κατόπιν διαγωνισμού ή μέσω συμμετοχής του στις 
Αγορές Ενέργειας, στο πλαίσιο της λειτουργίας των Αγο-
ρών Ηλεκτρικής Ενέργειας και των Ενεργειακών Χρη-
ματοπιστωτικών Αγορών, συμβάσεις αγοραπωλησίας 
ηλεκτρικής ενέργειας, περιλαμβανομένων συμβάσεων 
διαχείρισης της ζήτησης, μόνον εφόσον αυτό απαιτείται 
για την παροχή των επικουρικών υπηρεσιών, την κάλυψη 
απωλειών του Συστήματος, καθώς και για τις ανάγκες 
εξισορρόπησης των αποκλίσεων παραγωγής - ζήτησης 
κατά τη λειτουργία του Συστήματος σε πραγματικό 
χρόνο, στο πλαίσιο των ρυθμίσεων του Κανονισμού του 
Χρηματιστηρίου Ενέργειας καθώς και του Κανονισμού 
Αγοράς Εξισορρόπησης.
5. Ο Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ συνεργάζεται με το Χρη-
ματιστήριο Ενέργειας και τον Φορέα Εκκαθάρισης ή και κεντρικό αντισυμβαλλόμενο, σύμφωνα με τις διατάξεις 
των σχετικών Κανονισμών τους.
6. Ο Διαχειριστής δύναται να προσφέρει συμβουλευ-
τικές υπηρεσίες τεχνικής φύσεως σε θέματα της αρμο-
διότητάς του σε διαχειριστές ή κυρίους συστημάτων 
μεταφοράς έναντι αμοιβής, καθώς και να συμμετέχει σε ερευνητικά προγράμματα, καθώς και σε προγράμματα 
χρηματοδοτούμενα από την ΕΕ, εφόσον δεν παρακωλύ-
εται η άρτια εκτέλεση των καθηκόντων του.
7. Ο Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ έχει τις αρμοδιότητες 
που προβλέπονται στους Κανονισμούς (ΕΕ) 2019/943, 2016/1719, 2017/2195, 2017/1485 της Επιτροπής, της 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6640 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
2ας Αυγούστου 2017, «σχετικά με τον καθορισμό κατευ-
θυντήριων γραμμών για τη λειτουργία του συστήματος 
μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας» (L 220), 2016/1388 
της Επιτροπής, της 17ης Αυγούστου 2016, «για τη θέσπι-
ση κώδικα δικτύου όσον αφορά τη σύνδεση ζήτησης» 
(L 223), 2016/631 της Επιτροπής, της 14ης Απριλίου 
2016, «για τη θέσπιση κώδικα δικτύου, όσον αφορά 
τις απαιτήσεις για τη σύνδεση ηλεκτροπαραγωγών με το δίκτυο» (L 112), 2016/1447 της Επιτροπής, της 26ης 
Αυγούστου 2016, «για τη θέσπιση κώδικα δικτύου όσον 
αφορά τις απαιτήσεις για τη σύνδεση με το δίκτυο των 
συστημάτων συνεχούς ρεύματος υψηλής τάσης και 
των συνδεόμενων σε συνεχές ρεύμα μονάδων πάρκων 
ισχύος» (L 241), 2017/2196 της Επιτροπής, της 24ης Νο-
εμβρίου 2017, «για τη θέσπιση κώδικα δικτύου όσον 
αφορά τις διαδικασίες έκτακτης ανάγκης και αποκατά-στασης σχετικά με το σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας» 
(L 312) και 2015/1222. Η άσκηση των αρμοδιοτήτων του 
Διαχειριστή συντείνει, ιδίως, στην επίτευξη του στόχου 
σύγκλισης της ελληνικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας 
με τις αντίστοιχες ευρωπαϊκές και στην ολοκλήρωση 
της ενιαίας εσωτερικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας 
της ΕΕ, σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ευρωπαϊκής 
νομοθεσίας.
8. Ο Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ εισπράττει από τους 
Συμμετέχοντες τέλη για την παροχή υπηρεσιών στο 
πλαίσιο λειτουργίας των Αγορών που διαχειρίζεται, τα 
οποία τελούν υπό την έγκριση της ΡΑΕ βάσει των λογι-
στικά διαχωρισμένων λογαριασμών που υποχρεούται 
να τηρεί ο Διαχειριστής, σύμφωνα με τις διατάξεις του 
άρθρου 141 του ν. 4001/2011 (Α’ 179) και την κείμενη νο-
μοθεσία και λαμβάνοντας υπόψη τους Κανονισμούς (ΕΕ) 
2019/943, 2015/1222, 2016/1719, 2017/2195, 2017/1485, 
2016/1388, 2016/631, 2016/1447 και 2017/2196.
9. Ο Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ επιτρέπεται να ασκεί 
δραστηριότητες άλλες από εκείνες που προβλέπονται 
στο παρόν και στον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/943, εάν οι δρα-
στηριότητες αυτές είναι αναγκ αίες, για την εκπλήρωση 
των υποχρεώσεών του, δυνάμει του παρόντος ή του Κα-
νονισμού (ΕΕ) 2019/943, εφόσον η ΡΑΕ έχει αξιολογήσει 
την αναγκαιότητα μιας τέτοιας παρέκκλισης, σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται κατά περίπτωση από 
τη ΡΑΕ για την άσκηση της εκάστοτε δραστηριότητας. 
Η παρούσα ισχύει με την επιφύλαξη του δικαιώματος 
του Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ να έχει στην ιδιοκτησία του, 
να αναπτύσσει, να διαχειρίζεται ή να λειτουργεί δίκτυα διαφορετικά από το ΕΣΜΗΕ.»
Άρθρο 34
Ανάπτυξη του Ελληνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας και 
εξουσία λήψης αποφάσεων για επενδύσεις - Τροποποίηση άρθρου 108 ν. 4001/2011
(άρθρο 51 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στο άρθρο 108 του ν. 4001/2011 (Α’ 179), περί ανάπτυ-
ξης του Ελληνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής 
Ενέργειας (ΕΣΜΗΕ), διαγράφεται από τον τίτλο η ανα-
φορά στην Οδηγία 2009/72/ΕΚ, στο τέλος της παρ. 1 
προστίθεται εδάφιο, στην παρ. 2 προστίθεται περ. (δ), η παρ. 3 αντικαθίσταται, στην παρ. 5 επέρχονται νομο-
τεχνικές βελτιώσεις, επικαιροποιούνται οι νομοθετικές 
παραπομπές και προστίθεται τελευταίο εδάφιο, και το 
άρθρο 108 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 108
Ανάπτυξη του ΕΣΜΗΕ και εξουσία λήψης αποφάσεων για επενδύσεις
1. Η ΑΔΜΗΕ ΑΕ καταθέτει έως την 31η Μαρτίου 
εκάστου έτους στη ΡΑΕ, κατόπιν προηγούμενης Δια-
βούλευσης με όλους τους ενδιαφερομένους, δεκαετές 
Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΕΣΜΗΕ, το οποίο αφορά 
την περίοδο με έναρξη την 1η Ιανουαρίου του αμέσως 
επόμενου έτους και βασίζεται στην υφιστάμενη και την 
προβλεπόμενη προσφορά και ζήτηση. Το Πρόγραμμα 
περιέχει αποτελεσματικά μέτρα με στόχο να διασφαλί-
ζεται η επάρκεια του Συστήματος και η ασφάλεια του 
εφοδιασμού. Η ΑΔΜΗΕ ΑΕ δημοσιεύει το δεκαετές Πρό-
γραμμα Ανάπτυξης στον ιστότοπό της.
2. Συγκεκριμένα, το δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης 
του ΕΣΜΗΕ:
(α) προσδιορίζει τις κυριότερες υποδομές μεταφοράς 
που πρέπει να κατασκευαστούν ή να αναβαθμιστούν 
κατά τα επόμενα δέκα (10) έτη συμπεριλαμβανομένων 
και των απαραίτητων υποδομών για τη διείσδυση των 
ΑΠΕ,
(β) περιέχει όλες τις επενδύσεις που ήδη έχουν περι-
ληφθεί σε προηγούμενα προγράμματα ανάπτυξης και 
προσδιορίζει τις νέες επενδύσεις των οποίων η έναρξη υλοποίησης προβλέπεται μέσα στην επόμενη τριετία,
(γ) παρέχει τεχνοοικονομική ανάλυση σκοπιμότητας 
για τα σημαντικά έργα μεταφοράς του εδαφίου β’ ανω-
τέρω, ιδίως αυτά που αφορούν διεθνείς διασυνδέσεις και 
διασυνδέσεις νήσων με το Σύστημα Μεταφοράς, συμπε-
ριλαμβανομένων χρονοδιαγράμματος υλοποίησης, εκτι-
μώμενων χρηματικών ροών αναγκών χρηματοδότησης 
των επενδυτικών σχεδίων των υπόψη έργων,
(δ) προσδιορίζει χρονικό πλαίσιο για όλα τα επενδυ-
τικά σχέδια.
3. Κατά τη διαμόρφωση του δεκαετούς Προγράμματος 
Ανάπτυξης του ΕΣΜΗΕ, η ΑΔΜΗΕ ΑΕ λαμβάνει υπόψη 
το δυναμικό της χρήσης της απόκρισης ζήτησης, των 
εγκαταστάσεων αποθήκευσης ενέργειας ή άλλων πόρων, 
ως εναλλακτικής λύσης στην επέκταση του συστήματος, 
πέραν της αναμενόμενης κατανάλωσης και του εμπο-
ρίου με άλλες χώρες και τα επενδυτικά σχέδια για τα 
περιφερειακά δίκτυα και τα δίκτυα ενωσιακής εμβέλειας.
4. Η ΡΑΕ θέτει σε δημόσια Διαβούλευση το σχέδιο του 
δεκαετούς Προγράμματος Ανάπτυξης του ΕΣΜΗΕ κατά 
τρόπο ανοικτό και διαφανή, σύμφωνα με τις διατάξεις 
του άρθρου 29 του παρόντος νόμου. Η ΡΑΕ αξιολογεί και 
δημοσιεύει το αποτέλεσμα της διαδικασίας διαβουλεύ-σεων στην ιστοσελίδα της.
5. Η ΡΑΕ εξετάζει εάν το δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυ-
ξης του ΕΣΜΗΕ καλύπτει όλες τις επενδυτικές ανάγκες που προσδιορίστηκαν κατά τη διαδικασία των διαβου-
λεύσεων και εάν είναι σύμφωνο προς το μη δεσμευτι-
κό ενωσιακό δεκαετές πρόγραμμα ανάπτυξης δικτύων (διενωσιακό πρόγραμμα ανάπτυξης δικτύων), που ανα-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6641 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
φέρεται στην περ. β’ της παρ. 1 του άρθρου 30 του Κα-
νονισμού (ΕΕ) 2019/943 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουνίου 2019, «σχετικά με 
την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας» (L 158). Εάν 
προκύψει οποιαδήποτε αμφιβολία όσον αφορά τη συμ-
φωνία προς το διενωσιακό πρόγραμμα ανάπτυξης δικτύ-
ων, η ΡΑΕ συμβουλεύεται τον Οργανισμό Συνεργασίας 
Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας. Η ΡΑΕ δύναται να ζητήσει 
από την ΑΔΜΗΕ ΑΕ να τροποποιήσει το δεκαετές πρό-
γραμμα ανάπτυξης του ΕΣΜΗΕ. Η ΡΑΕ εξετάζει τη συνοχή 
του δεκαετούς Προγράμματος Ανάπτυξης του ΕΣΜΗΕ με 
το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα που υπο-
βάλλεται σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2018/1999 του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης 
Δεκεμβρίου 2018, για τη διακυβέρνηση της Ενεργειακής 
Ένωσης και της Δράσης για το Κλίμα (L 328).
6. Η ΡΑΕ παρακολουθεί και αξιολογεί την εφαρμογή 
του δεκαετούς Προγράμματος Ανάπτυξης του ΕΣΜΗΕ, 
εκπονεί και δημοσιοποιεί σχετική έκθεση.
7. Σε περίπτωση που η ΡΑΕ, στο πλαίσιο της αρμοδι-
ότητάς της κατά την παράγραφο 6, διαπιστώνει ότι η 
ΑΔΜΗΕ ΑΕ δεν διασφαλίζει την υλοποίηση των επενδύ-
σεων που σύμφωνα με το δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυ-
ξης του Συστήματος προγραμματίζεται να εκτελεσθούν 
εντός τριών ετών, εκτός εάν η καθυστέρηση αυτή οφεί-
λεται σε αιτίες που εκφεύγουν της δυνατότητας ελέγχου 
της, η ΡΑΕ λαμβάνει τουλάχιστον ένα από τα ακόλουθα μέτρα:
(α) Επιβάλλει στην ΑΔΜΗΕ ΑΕ να εκτελέσει τις εν λόγω 
επενδύσεις.
(β) Οργανώνει ανοικτό διαγωνισμό για τις εν λόγω 
επενδύσεις.
(γ) Υποχρεώνει την ΑΔΜΗΕ ΑΕ να προβεί σε αύξηση 
κεφαλαίου, προκειμένου να χρηματοδοτηθούν οι απα-
ραίτητες επενδύσεις, επιτρέποντας σε ανεξάρτητους 
επενδυτές να συμμετάσχουν στο εταιρικό κεφάλαιο.
8. Σε περίπτωση που η ΡΑΕ κάνει χρήση των εξουσιών 
της δυνάμει του στοιχείου β’ της προηγούμενης παρα-
γράφου, μπορεί να υποχρεώσει την ΑΔΜΗΕ ΑΕ να δεχθεί 
ένα ή περισσότερα από τα εξής:
(α) χρηματοδότηση της επένδυσης από οποιονδήποτε 
τρίτο,
(β) χρηματοδότηση και κατασκευή της επένδυσης από 
οποιονδήποτε τρίτο,
(γ) να αναλάβει την εργολαβία για την κατασκευή των 
πάγιων στοιχείων της επένδυσης, ή
(δ) να αναλάβει τη λειτουργία και διαχείριση των πά-
γιων στοιχείων της επένδυσης.
9. Η ΑΔΜΗΕ ΑΕ παρέχει στους επενδυτές όλες τις πλη-
ροφορίες που απαιτούνται για να πραγματοποιήσουν 
την επένδυση, συνδέει τα νέα πάγια στοιχεία με το ΕΣ-ΜΗΕ και καταβάλλει εν γένει κάθε προσπάθεια προκει-
μένου να διευκολύνει την εφαρμογή του επενδυτικού 
σχεδίου. Οι σχετικοί χρηματοοικονομικοί διακανονισμοί 
υπόκεινται στην προηγούμενη έγκριση της ΡΑΕ.
10. Όταν η ΡΑΕ κάνει χρήση των εξουσιών της δυνάμει 
της παρ. 7, το κόστος των εν λόγω επενδύσεων καλύπτε-
ται από τις σχετικές ρυθμίσεις για τα τιμολόγια, σύμφωνα 
με τις διατάξεις του άρθρου 140.11. Στον Κώδικα Διαχείρισης του ΕΣΜΗΕ καθορίζο-
νται ιδίως, οι διαδικασίες που ακολουθούνται, οι σχετικές 
προθεσμίες, οι υπόχρεοι καταβολής τιμημάτων και τελών 
και οι σχετικές μεθοδολογίες και οι παράμετροι αυτών 
για τον υπολογισμό και επιμερισμό των επιβαρύνσεων, 
τα βασικά στοιχεία για την οργάνωση των διαγωνιστικών 
διαδικασιών που ακολουθούνται, οι χρηματοοικονομι-
κές διευθετήσεις, οι υποχρεώσεις και τα δικαιώματα των 
εμπλεκόμενων φορέων, καθώς και κάθε άλλο θέμα και αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του παρόντος 
άρθρου.
12. Έργα ανάπτυξης του ΕΣΜΗΕ ή έργα ενίσχυσης ή 
επέκτασης του ΕΣΜΗΕ λόγω σύνδεσης νέων χρηστών 
εκτελούνται νομίμως, ακόμη και εάν δεν έχουν προβλε-φθεί στο εγκεκριμένο Σχέδιο Ανάπτυξης του ΕΣΜΗΕ.»
Άρθρο 35
Σύνδεση νέων εγκαταστάσεων ηλεκτροπαραγωγής στο Ελληνικό Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας - Τροποποίηση άρθρου 109 ν. 4001/2011(άρθρο 42 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στο άρθρο 109 του ν. 4001/2011 (Α’ 179): α) διαγράφε-
ται από τον τίτλο η αναφορά στην Οδηγία 2009/72/ΕΚ, 
β) στο πρώτο εδάφιο των παρ. 1 και 2, περί σύνδεσης 
νέων εγκαταστάσεων ηλεκτροπαραγωγής στο Ελληνικό 
Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΜΗΕ), 
προστίθενται οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης ενέργει-
ας, γ) στο τέλος της παρ. 2 προστίθενται τρία εδάφια, 
δ) προσδιορίζεται σαφέστερα η προέλευση των πρό-
σθετων δαπανών της παρ. 3, ε) στο πρώτο εδάφιο της 
παρ. 4, περί δικαιώματος άρνησης του Ανεξάρτητου Δια-
χειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ ΑΕ), 
επαναπροσδιορίζεται ο λόγος άρνησης, και το άρθρο 
109 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 109
Σύνδεση νέων εγκαταστάσεων ηλεκτροπαραγωγής στο ΕΣΜΗΕ
1. Η ΑΔΜΗΕ ΑΕ καταρτίζει και δημοσιεύει διαφανείς 
και αποτελεσματικές διαδικασίες για τη χωρίς διακρί-
σεις σύνδεση νέων εγκαταστάσεων ηλεκτροπαραγωγής 
και αποθήκευσης ενέργειας στο ΕΣΜΗΕ. Οι διαδικασίες αυτές υπόκεινται στην προηγούμενη έγκριση της ΡΑΕ.
2. Η ΑΔΜΗΕ ΑΕ δεν έχει το δικαίωμα να αρνηθεί τη 
σύνδεση νέων εγκαταστάσεων ηλεκτροπαραγωγής ή 
αποθήκευσης ενέργειας λόγω πιθανών μελλοντικών 
περιορισμών στις διαθέσιμες δυνατότητες του ΕΣΜΗΕ, 
όπως συμφόρηση στα απομακρυσμένα σημεία αυτού. 
Η ΑΔΜΗΕ ΑΕ παρέχει τις απαραίτητες πληροφορίες. Το 
πρώτο εδάφιο ισχύει με την επιφύλαξη της δυνατότητας 
της ΑΔΜΗΕ ΑΕ να περιορίζει την εγγυημένη ικανότητα σύνδεσης ή να προσφέρει συνδέ σεις που υπόκεινται σε 
λειτουργικούς περιορισμούς, προκειμένου να εξασφα-
λίζεται οικονομική αποδοτικότητα, όσον αφορά νέες 
εγκαταστάσεις ηλεκτροπαραγωγής ή αποθήκευσης ενέργειας, όταν οι περιορισμοί αυτοί έχουν εγκριθεί 
από τη ΡΑΕ. Με απόφαση της ΡΑΕ, κατόπιν εισήγησης 
του Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ, καθορίζονται σχετικές δι-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6642 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
αφανείς και αμερόληπτες διαδικασίες και τα κριτήρια 
εισαγωγής τυχόν περιορισμών της εγγυημένης ικανό-
τητας σύνδεσης ή λειτουργικών περιορισμών, έτσι ώστε 
να μην προκαλούνται περιττά εμπόδια για την είσοδο 
στην αγορά. Όταν η εγκατάσταση ηλεκτροπαραγωγής ή 
αποθήκευσης ενέργειας φέρει το κόστος που συνδέεται 
με την εξασφάλιση απεριόριστης σύνδεσης, δεν εφαρ-
μόζεται κανένας περιορισμός.
3. Η ΑΔΜΗΕ ΑΕ δεν έχει το δικαίωμα να αρνηθεί ένα 
νέο σημείο σύνδεσης με την αιτιολογία ότι ενδέχεται 
να επιφέρει πρόσθετες δαπάνες, λόγω της απαραίτητης 
αύξησης δυναμικού των στοιχείων του ΕΣΜΗΕ, στην εγ-
γύτητα του σημείου σύνδεσης.
4. Η ΑΔΜΗΕ ΑΕ καθορίζει τα κριτήρια βάσει των οποί-
ων μπορεί να αρνείται, για ορισμένο χρονικό διάστημα, 
την πρόσβαση λόγω έλλειψης διαθέσιμης δυναμικότη-
τας του δικτύου. Τα κριτήρια αυτά εγκρίνονται από τη 
ΡΑΕ και δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα της.»
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’
ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
Άρθρο 36
Ιδιοκτησιακός διαχωρισμός της δραστηριότητας μεταφοράς ηλεκτρικής 
ενέργειας - Τροποποίηση άρθρου 110 ν. 4001/2011(άρθρο 43 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στο άρθρο 110 του ν. 4001/2011 (Α’ 179) επέρχονται 
οι εξής τροποποιήσεις: α) το εισαγωγικό εδάφιο της 
παρ. 1 αντικαθίσταται, β) οι υποπερ. (αα) και (ββ) της 
περ. (α), η περ. (β) και η περ. (γ) της παρ. 1 τροποποι-
ούνται βα) ως προς την αντικατάσταση του Διαχειρι-
στή Συστήματος Μεταφοράς με τον Διαχειριστή του 
ΕΣΜΗΕ, τον Διαχειριστή Συστήματος Φυσικού Αερί-
ου ή τον ΕΣΜΗΕ και ββ) ως προς την απαλοιφή της 
ηλεκτρικής ενέργειας από το Σύστημα Μεταφοράς, γ) στην περ. (β) και στην περ. (γ) της παρ. 1 προστίθεται η αναφορά στα μέλη του εποπτικού συμβουλίου όσον 
αφορά την απαγόρευση διορισμού τους, δ) στην παρ. 2 
δα) στην περ. (β) γίνεται αναφορά στα μέλη του επο-πτικού συμβουλίου και δβ) η περ. (γ) τροποποιείται ως 
προς την αντικατάσταση της επιχείρησης ή του Διαχει-
ριστή Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας 
με τον Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ, ε) το δεύτερο εδάφιο 
της παρ. 3 επικαιροποιείται ως προς την αναφορά στην 
ενωσιακή νομοθεσία, στ) στην παρ. 4 το σύστημα με-
ταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας αντικαθίσταται από τον 
Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ, ζ) το πρώτο εδάφιο της παρ. 5 
τροποποιείται ως προς την αντικατάσταση του Διαχειρι-
στή του συστήματος μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας 
με τον διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ, η) η παρ. 6 τροποποι-
είται ηα) ως προς την προσθήκη του Διαχειριστή του 
ΕΣΜΗΕ και ηβ) ως προς την απαλοιφή των λέξεων «της 
Χώρας» σχετικά με τα συστήματα μεταφοράς ηλεκτρι-κής ενέργειας, θ) η παρ. 7 αντικαθίσταται και το άρθρο 110 διαμορφώνεται ως εξής:«Άρθρο 110
Ιδιοκτησιακός διαχωρισμός της δραστηριότητας μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας
1. Από τον Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ πρέπει να πληρού-
νται σωρευτικά οι κάτωθι προϋποθέσεις:
(α) Το ίδιο ή τα ίδια πρόσωπα δεν δικαιούνται:
(αα) να ασκούν άμεσα ή έμμεσα Έλεγχο επί επιχείρη-
σης που εκτελεί οποιαδήποτε από τις δραστηριότητες 
παραγωγής ή προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας ή Φυ-
σικού Αερίου και να ασκούν άμεσα ή έμμεσα Έλεγχο ή 
να ασκούν οποιοδήποτε δικαίωμα στον Διαχειριστή του 
ΕΣΜΗΕ ή τον Διαχειριστή Συστήματος Φυσικού Αερίου 
ή επί του ΕΣΜΗΕ ή επί Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού 
Αερίου ούτε
(ββ) να ασκούν άμεσα ή έμμεσα Έλεγχο στον Διαχειρι-
στή του ΕΣΜΗΕ ή τον Διαχειριστή Συστήματος Φυσικού 
Αερίου ή επί του ΕΣΜΗΕ ή επί Συστήματος Μεταφοράς 
Φυσικού Αερίου και να ασκούν άμεσα ή έμμεσα Έλεγχο 
ή να ασκούν οποιοδήποτε δικαίωμα σε επιχείρηση που 
εκτελεί οποιαδήποτε από τις δραστηριότητες παρα-
γωγής ή προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας ή φυσικού 
αερίου,
(β) το ίδιο ή τα ίδια πρόσωπα δεν δικαιούνται να δι-
ορίζουν μέλη του εποπτικού συμβουλίου, του διοικητι-
κού συμβουλίου ή οργάνων με εκπροσωπευτική εξουσία 
στον Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ ή τον Διαχειριστή Συστή-
ματος Φυσικού Αερίου ή επί του ΕΣΜΗΕ ή επί Συστήμα-
τος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου και να ασκούν άμεσα ή 
έμμεσα Έλεγχο ή να ασκούν οποιοδήποτε δικαίωμα σε 
επιχείρηση που εκτελεί οπ οιαδήποτε από τις δραστηριό-
τητες παραγωγής ή Προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειαςκαι 
Φυσικού Αερίου και
(γ) το ίδιο πρόσωπο δεν δικαιούται να είναι μέλος 
του εποπτικού συμβουλίου, του διοικητικού συμβου-
λίου ή οργάνων με εκπροσωπευτική εξουσία τόσο 
σε επιχείρηση που ασκεί οποιαδήποτε από τις δρα-
στηριότητες Παραγωγής ή Προμήθειας ηλεκτρικής 
ενέργειας ή Φυσικού Αερίου όσο και στον Διαχειριστή 
του ΕΣΜΗΕ ή τον Διαχειριστή Συστήματος Φυσικού 
Αερίου ή επί του ΕΣΜΗΕ ή επί Συστήματος Μεταφοράς 
Φυσικού Αερίου.
2. Τα δικαιώματα που αναφέρονται στην παρ. 1 περί-
πτωση α’ και β’ , περιλαμβάνουν ειδικότερα:
(α) την εξουσία άσκησης δικαιωμάτων ψήφου,
(β) την εξουσία διορισμού μελών του εποπτικού συμ-
βουλίου, του διοικητικού συμβουλίου ή των οργάνων 
που εκπροσωπούν νόμιμα την επιχείρηση ή
(γ) την κατοχή πλειοψηφικού μεριδίου στο μετοχικό ή 
εταιρικό κεφάλαιο του Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ.
3. Η υποχρέωση που ορίζεται στην παράγραφο 1 
θεωρείται ότι πληρούται όταν δύο ή περισσότερες επι-
χειρήσεις που έχουν στην ιδιοκτησία τους Συστήματα 
Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας έχουν συστήσει κοι-
νοπραξία, η οποία ενεργεί ως διαχειριστής συστήματος 
μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας σε δύο ή περισσότε-
ρα κράτη μέλη για τα εν λόγω συστήματα μεταφοράς 
ηλεκτρικής ενέργειας. Ουδεμία άλλη επιχείρηση επιτρέ-
πεται να συμμετέχει στην κοινοπραξία, εκτός εάν έχει 
πιστοποιηθεί σύμφωνα με το άρθρο 44 της Οδηγίας (ΕΕ) 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6643 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
2019/944 ως ανεξάρτητος διαχειριστής συστήματος ή αν 
έχει πιστοποιηθεί ως Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφο-
ράς για τους σκοπούς του Τμήματος 3 του Κεφαλαίου VI 
της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944.
4. Για την εφαρμογή του παρόντος άρθρου, εφόσον 
το πρόσωπο που αναφέρεται στην παρ. 1 στοιχεία α’ , 
β’ και γ’ , είναι το ελληνικό δημόσιο ή άλλος φορέας, ορ-
γανισμός ή κρατικός λειτουργός του δημόσιου τομέα, 
τότε δύο διαφορετικοί φορείς του δημόσιου τομέα που 
ασκούν Έλεγχο αφενός στον Διαχειριστή Συστήματος 
Μεταφοράς Φυσικού Αερίου ή τον Διαχειριστή του ΕΣ-
ΜΗΕ και αφετέρου σε επιχείρηση που ασκεί οποιαδή-
ποτε από τις δραστηριότητες παραγωγής ή προμήθειας 
ηλεκτρικής ενέργειας ή Φυσικού Αερίου δεν θεωρούνται 
ότι είναι το ίδιο ή τα ίδια πρόσωπα.
5. Ο Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ και το Προσωπικό του 
υπόκεινται στις υποχρεώσεις εχεμύθειας ως προς τις 
εμπορικά ευαίσθητες πλη ροφορίες, οι οποίες περιέρχο-
νται σε γνώση τους κατά την εκτέλεση των καθηκόντων 
τους. Οι εν λόγω πληροφορίες δεν διαβιβάζονται σε επι-
χειρήσεις που ασκούν οποιαδή ποτε από τις δραστηρι-
ότητες παραγωγής ή προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας 
ή Φυσικού Αερίου.
6. Οι επιχειρήσεις που ασκούν δραστηριότητες παρα-
γωγής ή προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας ή Φυσικού 
Αερίου δεν δικαιούνται σε καμία περίπτωση να απο-
κτούν τον Έλεγχο ή να ασκούν οποιοδήποτε δικαίωμα 
άμεσα ή έμμεσα επί του Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ ή επί 
διαχωρισμένων διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς 
ηλεκτρικής ενέργειας άλλων κρατών μελών, σύμφωνα 
με τις διατάξεις του παρόντος άρθρου, με την επιφύλαξη 
του δικαιώματος λήψης μερισμάτων.
7. Ο Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ σε ουδεμία περίπτωση 
επιτρέπεται να παρεμποδίζεται να λάβει μέτρα για τη 
συμμόρφωσή του με τις διατάξεις του παρόντος.»
Άρθρο 37
Έννομα αποτελέσματα απόφασης της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας επί αιτήσεως 
πιστοποίησης Ανεξάρτητου Διαχειριστή Μεταφοράς - Τροποποίηση παρ. 4 άρθρου 113 
ν. 4001/2011
(άρθρο 52 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Το τρίτο εδάφιο της παρ.  4 του άρθρου 113 του 
ν. 4001/2011 (Α’ 179) τροποποιείται ως προς τη σύνδε-ση των αποτελεσμάτων της απόφασης της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ) με την κοινοποίησή της στην Ευ-
ρωπαϊκή Επιτροπή και η παρ. 4 διαμορφώνεται ως εξής:
«4. Η ΡΑΕ εκδίδει απόφαση σχετικά με την αίτηση της 
ΑΔΜΗΕ ΑΕ, εντός αποκλειστικής προθεσμίας τεσσάρων 
(4) μηνών από την κοινοποίηση της. Σε κάθε περίπτω-
ση, η απόφαση της ΡΑΕ τεκμαίρεται ως θετική, εφόσον 
η ΡΑΕ δεν εκφράσει αντιρρήσεις, σύμφωνα με την πα-
ράγραφο 2, εντός της προθεσμίας του προηγούμενου 
εδαφίου. Η ρητή ή σιωπηρή απόφαση της ΡΑΕ παράγει 
αποτελέσματα μόνο μετά την κοινοποίηση από τη ΡΑΕ 
προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία πραγματοποι-
είται αμελλητί μαζί με όλες τις σχετικές πληροφορίες 
και στοιχεία.»Άρθρο 38
Πιστοποίηση του Ανεξάρτητου Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας στην περίπτωση που ενδέχεται να ελέγχεται από πρόσωπα τρίτης χώρας - Τροποποίηση άρθρου 114 ν. 4001/2011(άρθρο 53 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στο άρθρο 114 του ν. 4001/2011 (Α’ 179): α) ο τίτλος 
τροποποιείται ως προς την απαλοιφή της αναφοράς στο 
άρθρο της Οδηγίας 2009/72/ΕΚ, β) το πρώτο εδάφιο της 
παρ. 1 αντικαθίσταται με δύο νέα εδάφια, β) στην παρ. 3 
βα) το δεύτερο εδάφιο τροποποιείται ως προς την προϋ-
πόθεση της μη απόδειξης των αναφερόμενων στοιχείων, 
ββ) η περ. (α) αντικαθίσταται, βγ) η περ. (β) τροποποιεί-
ται ώστε η χορήγηση της πιστοποίησης να μην θέτει σε 
κίνδυνο την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της 
χώρας και της Ένωσης, βδ) στην υποπερ. (ββ) της περ. (β) 
επέρχονται νομοτεχνικές βελτιώσεις, γ) η περ. α’ της 
παρ. 5 και το πρώτο εδάφιο της παρ. 6 επικαιροποιούνται 
ως προς την παραπεμπόμενη ενωσιακή νομοθεσία, δ) το 
πρώτο εδάφιο της παρ. 7 τροποποιείται, προκειμένου να 
προβλεφθεί συνδημοσίευση της γνώμης της Επιτροπής, 
ε) στην παρ. 8 επέρχονται νομοτεχνικές βελτιώσεις, και 
το άρθρο 114 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 114
Πιστοποίηση της ΑΔΜΗΕ ΑΕ στην περίπτωση που ενδέχεται να ελέγχεται από πρόσωπα τρίτης χώρας
1. Αν η ΑΔΜΗΕ ΑΕ ενδέχεται να τεθεί ή έχει ήδη τεθεί 
υπό τον έλεγχο προσώπου ή προσώπων από τρίτη χώρα 
ή τρίτες χώρες, η ΡΑΕ ειδοπ οιεί σχετικά την Ευρωπαϊκή 
Επιτροπή. Η ΡΑΕ γνωστοποιεί επίσης αμελλητί στην Επι-
τροπή κάθε περίσταση που θα μπορούσε να οδηγήσει 
στην απόκτηση ή ενίσχυση του ελέγχου συστημάτων 
μεταφοράς ή διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς από 
πρόσωπο ή πρόσωπα από τρίτη χώρα ή τρίτες χώρες. Για 
τον σκοπό αυτόν η ΡΑΕ δύναται να εκδίδει κατευθυντή-
ριες οδηγίες και υποδείξεις αναφορικά με τον τύπο και 
το περιεχόμενο της αίτησης πιστοποίησης.
2. Η ΑΔΜΗΕ ΑΕ γνωστοποιεί στη ΡΑΕ κάθε γεγονός 
που θα μπορούσε να οδηγήσει στην απόκτηση του 
ελέγχου του ΕΣΜΗΕ ή του Διαχειριστή του Συστήματος 
Μεταφοράς από πρόσωπο ή πρόσωπα από τρίτη χώρα ή τρίτες χώρες.
3. Στην περίπτωση της παρ. 1, η ΡΑΕ εκδίδει σχέδιο 
απόφασης σχετικά με την πιστοποίηση της ΑΔΜΗΕ ΑΕ 
εντός τεσσάρων (4) μηνών από την ημερομηνία της γνω-
στοποίησης της ΑΔΜΗΕ ΑΕ σύμφωνα με την παρ. 2. Η 
ΡΑΕ απορρίπτει την πιστοποίηση, εάν δεν αποδειχθεί:
(α) η συμμόρφωση της ΑΔΜΗΕ ΑΕ προς τις απαιτήσεις 
του άρθρου 43 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944, του Ευρωπα-
ϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουνίου 2019, «σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτε-ρική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και την τροποποίηση της Οδηγίας 2012/27/ΕΕ (L 158)», και
(β) ότι η χορήγηση της πιστοποίησης δεν θα θέσει σε 
κίνδυνο την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της 
χώρας και της Ένωσης. Κατά την εξέταση του θέματος αυτού, η ΡΑΕ λαμβάνει υπόψη:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6644 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
(αα) τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της Ένωσης 
έναντι της εν λόγω τρίτης χώρας που απορρέουν από 
το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένων τυχόν συμφω-
νιών που έχουν συναφθεί με μία ή περισσότερες τρίτες 
χώρες, με την Ένωση μεταξύ των συμβαλλόμενων με-
ρών, στις οποίες διαλαμβάνονται ζητήματα ασφάλειας 
του ενεργειακού εφοδιασμού,
(ββ) τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της Ελλάδας 
έναντι της εν λόγω τρίτης χώρας, τα οποία απορρέουν δυ-
νάμει συμφωνιών που έχει συνάψει η Ελλάδα με τη χώρα 
αυτή, υπό την προϋπόθεση ότι οι συμφωνίες αυτές συ-
νάδουν με την νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ενώσεως, και
(γγ) άλλα συγκεκριμένα στοιχεία και περιστάσεις που 
αφορούν την υπόθεση και την οικεία τρίτη χώρα.
4. Η ΡΑΕ κοινοποιεί αμελλητί την απόφασή της στην 
Ευρωπαϊκή Επιτροπή μαζί με όλες τις σχετικές πληροφο-
ρίες και στοιχεία που σχετίζονται με αυτή.
5. Η ΡΑΕ, πριν εκδώσει την απόφαση της σχετικά με την 
πιστοποίηση, αιτείται τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Επιτρο-
πής αναφορικά με:
(α) τη συμμόρφωση της ΑΔΜΗΕ ΑΕ προς τις απαιτήσεις 
του άρθρου 43 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944 κατόπιν της αλλαγής του ελέγχου της, και
(β) το ενδεχόμενο η χορήγηση της πιστοποίησης να 
θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδι-ασμού της Ένωσης.
6. Η ΡΑΕ λαμβάνει μέσα σε δύο (2) μήνες από τη λήξη 
των προθεσμιών που προβλέπονται στην παρ. 6 του άρ-
θρου 53 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944 και στην παρ. 2 του άρθρου 51 του Κανονισμού 2019/943 του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουνίου 2019, 
σχετικά με την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργει-
ας (L 158/54) την τελική της απόφαση όσον αφορά την 
πιστοποίηση. Κατά τη λήψη της απόφασης της, η ΡΑΕ 
λαμβάνει δεόντως υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής 
Επιτροπής. Η ΡΑΕ μπορεί να αρνηθεί την πιστοποίηση, 
εάν αυτή θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια του ενεργειακού 
εφοδιασμού της χώρας ή άλλου κράτους μέλους ή της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης.
7. Η τελική απόφαση της ΡΑΕ, μαζί με τη γνώμη της Ευ-
ρωπαϊκής Επιτροπής, δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της 
Κυβερνήσεως. Όταν η τελική απόφαση της ΡΑΕ διαφέρει 
από τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δημοσιεύεται 
στην ιστοσελίδα της ΡΑΕ μαζί με την απόφαση και το 
αιτιολογικό της.
8. Η ΡΑΕ διατηρεί το δικαίωμα να αρνηθεί την πιστο-
ποίηση του Διαχειριστή του Συστήματος Μεταφοράς, 
σύμφωνα με το παρόν άρθρο, σε περίπτωση που κατά 
την άσκηση του ελέγχου διαπιστώσει ότι διακυβεύεται 
η προστασία των έννομων συμφερόντων δημόσιας 
ασφάλειας της Ελλάδας σύμφωνα με την ενωσιακή νο-
μοθεσία.»
Άρθρο 39
Απαιτήσεις εμπιστευτικότητας και διαφάνειας - 
Τροποποίηση άρθρου 116 ν. 4001/2011
(άρθρο 41 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στο άρθρο 116 του ν. 4001/2011 (Α’ 179): α) στο πρώτο 
και το δεύτερο εδάφιο της παρ. 1 και στο πρώτο εδά-φιο της παρ. 2 αντικαθίστανται οι λέξεις «ο Λειτουργός 
της Αγοράς» με το Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας 
Α.Ε.» του άρθρου 117Β του ίδιου νόμου, β) προστίθεται 
παρ. 2Α, γ) στην περ. α’ της παρ. 3 προβλέπεται εξαίρεση 
από την απαγόρευση αναγκαίων κοινοποιήσεων για την 
εκτέλεση επιχειρηματικής συναλλαγής, δ) τα αρμόδια 
όργανα εισήγησης και λήψης της απόφασης του δευτέ-ρου εδαφίου της παρ. 5 τροποποιούνται, και το άρθρο 116 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 116
Διαφάνεια και τήρηση εμπιστευτικότητας
1. Ο Διαχειριστής του Συστήματος Μεταφοράς και η 
«Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας Α.Ε.» του άρθρου 
117Β οφείλουν να τηρούν την αρχή της διαφάνειας 
και να δημοσιεύουν έγκαιρα στην ιστοσελίδα τους 
όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για την ενίσχυση 
του υγιούς ανταγωνισμού και την αποτελεσματική 
πρόσβαση στην αγορά και λειτουργία αυτής. Πληρο-
φορίες σχετικά με τις δραστη ριότητες του Διαχειρι-
στή του Συστήματος Μεταφοράς και της «Ελληνικό 
Χρηματιστήριο Ενέργειας Α.Ε.», οι οποίες είναι δη-
μοσιοποιήσιμες, κοινοποιούνται προς τρίτους χωρίς 
διακρίσεις. Η τήρηση της αρχής της διαφάνειας δεν 
θίγει την υποχρέωση εχεμύθειας ως προς τις εμπορικά 
ευαίσθητες πληροφορίες, σύμφωνα με τις επόμενες 
παραγράφους.
2. Ο Διαχειριστής του Συστήματος Μεταφοράς και η 
«Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας Α.Ε.» του άρθρου 
117Β διαφυλάσσουν τον εμπιστευτικό χαρακτήρα των 
εμπορικά ευαίσθητων πλη ροφοριών που περιέρχονται 
σε γνώση τους κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους 
και αποτρέπουν, ιδίως, τη μεροληπτική κοινοποίηση 
πληροφοριών σχετικά με τις δραστηριότητές τους, οι 
οποίες ενδέχεται να παρέχουν αθέμιτα εμπορικά πλεο-
νεκτήματα σε τρίτους. Δεν θεωρούνται ως εμπιστευτικού 
χαρακτήρα οι πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί 
νομίμως, γενικές πληροφορίες σχετικά με τη λειτουργία του Συστήματος και τους χρήστες ή τρίτους, καθώς και πληροφορίες που αφορούν ιστορικά στοιχεία και στα-τιστικά δεδομένα.
2Α. Κατά την αγορά ή την πώληση ηλεκτρικής ενέργει-
ας από συνδεδεμένες επιχειρήσεις, ο Διαχειριστής του 
Συστήματος Μεταφοράς δεν καταχράται των εμπορικώς 
ευαίσθητων πληροφοριών που λαμβάνει από τρίτους 
κατά την παροχή ή τη διαπραγμάτευση παροχής πρό-
σβασης στο σύστημα.
3. Με την επιφύλαξη των διατάξεων του παρόντος νό-
μου και των πράξεων που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότη-
σή του, για τη διασφάλιση του εμπιστευτικού χαρακτήρα 
των εμπορικά ευαίσθητων πληροφοριών απαγορεύεται 
ιδίως:
(α) κάθε κοινοποίηση εμπορικά ευαίσθητων πληροφο-
ριών στην καθετοποιημένη επιχείρηση, εκτός εάν αυτή 
η κοινοποίηση είναι αναγκαία για την εκτέλεση επιχει-
ρηματικής συναλλαγής,
(β) η χρήση κοινών υπηρεσιών με την καθετοποιημένη 
επιχείρηση που είναι δυνατόν να επιφέρει παραβίαση 
του εμπορικού απορρήτου, όπως ιδίως κοινής νομικής 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6645 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
υπηρεσίας, κοινών φορέων παροχής συμβουλευτικών 
υπηρεσιών και κοινών ορκωτών ελεγκτών.
4. Σε περίπτωση εφαρμογής των διατάξεων των άρ-
θρων 111 και 112, τις υποχρεώσεις σύμφωνα με τις δι-
ατάξεις των παρ. 1 ως 3 υπέχει και ο κύριος του Συστή-ματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας.
5. Σε περίπτωση παραβίασης των διατάξεων του πα-
ρόντος άρθρου επιβάλλονται οι προβλεπόμενες από το 
άρθρο 36 του παρόντος νόμου διοικητικές κυρώσεις. Με 
απόφαση της ΡΑΕ κατόπιν εισήγησης του Διαχειριστή, η 
οποία δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και αναρτάται στην ιστοσελίδα της ΡΑΕ, τυποποιούνται οι όροι και η διαδικασία πληροφόρησης τρίτων και δη-
μοσιοποίησης των στοιχείων παρακολούθησης της δι-
αχείρισης και εκμετάλλευσης του Συστήματος Μεταφο-
ράς, έτσι ώστε να διασφαλίζεται κατά τρόπον ενιαίο και συστηματικό η τήρηση της διαφάνειας, της εχεμύθειας 
και της έγκυρης πληροφόρησης.»
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’
ΑΓΟΡΑ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΝΟΜΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
Άρθρο 40
Ρυθμίσεις Κώδικα του Διαχειριστή Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Εγγυήσεων Προέλευσης - Τροποποίηση παρ. 3 άρθρου 118Α ν. 4001/2011(παρ. 1 και 5 άρθρου 23 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στην παρ. 3 του άρθρου 118Α του ν. 4001/2011 (Α’ 179), 
περί του Κώδικα Διαχειριστή Ανανεώσιμων Πηγών Ενέρ-
γειας και Εγγυήσεων Προέλευσης, στην περ. α) διορ-
θώνεται παρόραμα, η περ. γ) τροποποιείται ως προς τη 
διαφοροποίηση των εσόδων των αντισυμβαλλόμενων 
παραγωγών, προστίθενται νέες περ. ηα) και ηβ) και η 
παρ. 3 διαμορφώνεται ως εξής:
«3. Με τον Κώδικα του Διαχειριστή ΑΠΕ & Εγγυήσεων 
Προέλευσης ρυθμίζονται ιδίως:
α) ο τρόπος, η διαδικασία και οι όροι συνεργασίας με 
τους Διαχειριστές του ΕΣΜΗΕ, του ΕΔΔΗΕ και του ΔΑΑ,
β) θέματα που αφορούν τη διαχείριση του Ειδικού Λο-
γαριασμού ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ και ειδικότερα κάθε εισροής 
και εκροής αυτού,
γ) τα έσοδα από τους αντισυμβαλλόμενους παραγω-
γούς ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ για την κάλυψη των λειτουργικών 
και επενδυτικών δαπανών του Διαχειριστή ΑΠΕ & Εγγυή-
σεων Προέλευσης, τα οποία διαφοροποιούνται ανάλογα 
με τον τύπο της σύμβασης που έχει συνάψει ο κάτοχος 
του σταθμού ή τον τρόπο συμμετοχής του σταθμού στην 
αγορά,
δ) ο τρόπος, η διαδικασία και οι όροι υποβολής Προ-
σφορών Έγχυσης για την ποσό τητα ενέργειας η οποία 
προβλέπεται ότι θα εγχυθεί στο Σύστημα και στο Δίκτυο 
από Φωτοβολταϊκά Στεγών, από μονάδες ΑΠΕ και ΣΗ-
ΘΥΑ βάσει Συμβάσεων πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας, 
κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 12 του ν. 3468/2006 
(Α’ 129) και στο άρθρο 10 του ν. 4414/2016 (Α’ 149),
ε) ο τρόπος, η διαδικασία και οι όροι εκπροσώπησης 
στις Αγορές Ηλεκτρικής Ενέργειας ως Φορέας Συλλογι-κής Εκπροσώπησης (Φο.Σ.Ε.) των παραγωγών που συ-
νάπτουν συμβάσεις λειτουργικής Ενίσχυσης Διαφορικής 
Προσαύξησης του άρθρου 9 του ν. 4414/2016,
στ) ο τρόπος και η διαδικασία υπολογισμού του συνο-
λικού μείγματος καυσίμων κάθε Προμηθευτή ηλεκτρικής 
ενέργειας και του υπολειπόμενου μείγματος καυσίμων 
της χώρας, καθώς και η διαδικασία του ελέγχου της χρή-
σης των Εγγυήσεων Προέλευσης για τον προσδιορισμό 
από τους Προμηθευτές στους καταναλωτές της προέ-
λευσης της ηλεκτρικής ενέργειας,
ζ) ο τρόπος και η διαδικασία δημοσίευσης των απα-
ραίτητων πληροφοριών για τη διαχείριση του Ειδικού 
Λογαριασμού ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ και ειδικότερα κάθε εισ-
ροής και εκροής αυτού,
η) ο τρόπος και η διαδικασία προστασίας των εμπορικά 
ευαίσθητων πληροφοριών σχετικά με τη διαχείριση του 
Ειδικού Λογαριασμού ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ και ειδικότερα 
κάθε εισροής και εκροής αυτού,
ηα) τα επιλέξιμα μέρη, τα οποία έχουν πρόσβαση στα 
δεδομένα της παρ. 1 του άρθρου 59Β, και το συναφές 
κόστος πρόσβασης σε αυτά για τα εν λόγω μέρη,
ηβ) οι κανόνες για τη διαχείριση, την πρόσβαση, την 
ανταλλαγή και την αποθήκευση δεδομένων της παρ. 1 του άρθρου 59Β,
θ) κάθε άλλη ρύθμιση απαραίτητη για την εύρυθμη, 
διαφανή και αποδοτική εκτέλεση των αρμοδιοτήτων του 
Διαχειριστή ΑΠΕ & Εγγυήσεων Προέλευσης.»
Άρθρο 41
Στοιχεία που καθορίζονται στον Κανονισμό του Χρηματιστηρίου Ενέργειας και στον Κανονισμό Αγοράς Εξισορρόπησης - Τροποποίηση άρθρου 18 ν. 4425/2016(παρ. 1 και 5 άρθρου 23 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στην παρ. 2 του άρθρου 18 του ν. 4425/2016 (Α’ 185) 
προστίθενται νέες περ. ιεα) και ιεβ) και η παρ. 2 διαμορ-φώνεται ως εξής:
«2. Στον Κανονισμό του Χρηματιστηρίου Ενέργειας 
και στον Κανονισμό Αγοράς Εξισορρόπησης καθορί-
ζονται οι όροι και οι προϋποθέσεις λειτουργίας της 
Αγοράς Επόμενης Ημέρας, Ενδοημερήσιας Αγοράς και 
Αγοράς Εξισορρόπησης, αντίστοιχα. Οι Κανονισμοί πε-
ριλαμβάνουν διαφανείς και χωρίς διακρίσεις κανόνες, οι 
οποίοι βασίζονται σε αντικειμενικά κριτήρια, όσον αφο-
ρά στην πρόσβαση των Συμμετεχόντων στις Αγορές 
Ηλεκτρικής Ενέργειας. Οι Συμμετέχοντες και κάθε άλλο 
πρόσωπο στο οποίο αφορούν οι Κανονισμοί οφείλουν 
να συμμορφώνονται προς τις υποχρεώσεις τους που 
απορρέουν από αυτούς. Με τους Κανονισμούς καθο-
ρίζονται οι συνέπειες που επέρχονται σε περίπτωση 
παράβασης των κανόνων τους. Ιδίως καθορίζονται τα ακόλουθα:
α) Οι Συμμετέχοντες, οι προϋποθέσεις και η διαδικασία 
εγγραφής και συμμετοχής τους, καθώς και ο τύπος και ο 
χρόνος υποβολής των εντολών συναλλαγών.
β) Οι υποχρεώσεις και τα δικαιώματα των Συμμετεχό-
ντων, καθώς και η συνεργασία τους με το Χρηματιστήριο 
Ενέργειας και τον Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ και με σκοπό την ομαλή λειτουργία της.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6646 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
γ) Διατάξεις που αφορούν τις υποχρεώσεις και τη λει-
τουργία των Φορέων Σωρευτικής Εκπροσώπησης, όπου 
συντρέχει περίπτωση.
δ) Τυχόν εξειδίκευση και συμπλήρωση των αρμοδιο-
τήτων των Διαχειριστών, όπως καθορίζονται στα άρθρα 
9, 10, 11, 12 και 13 του παρόντος νόμου και στις λοιπές διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας.
ε) Το πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ του Χρηματιστηρίου 
Ενέργειας και του Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ με λοιπούς 
φορείς, ιδίως όσον αφορά τις απαιτήσεις ανταλλαγής 
δεδομένων και τις διεπαφές των σχετικών αγορών.
στ) Ο τρόπος, η διαδικασία και οι όροι συνεργασίας 
μεταξύ του Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ και του Χρηματιστη-
ρίου Ενέργειας για την ομαλή λειτουργία των Αγορών 
Ηλεκτρικής Ενέργειας σε συνάρτηση με την αδιάκοπη, 
αξιόπιστη και οικονομικά αποδοτική λειτουργία του 
ΕΣΜΗΕ.
ζ) Οι κανόνες και οι διαδικασίες διεξαγωγής των συναλ-
λαγών και οι όροι σύνδεσης αυτών με την εκκαθάριση όπως διενεργείται από το Χρηματιστήριο ή τον Φορέα 
Εκκαθάρισης ή τον κεντρικό αντισυμβαλλόμενο ή τον 
Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ.
η) Η τήρηση των αναγκαίων λογαριασμών για τη λει-
τουργία των κατά περίπτωση Αγορών και τη διευθέτηση 
των συναλλαγών και ο φορέας διαχείρισής τους.
θ) Ο τρόπος, η έκταση, οι όροι και οι προϋποθέσεις 
σύμφωνα με τους οποίους, κατά την κατανομή του 
φορτίου στις διαθέσιμες εγκαταστάσεις παραγωγής, ο 
Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ δίνει προτεραιότητα:
αα) Στις εγκαταστάσεις παραγωγής που χρησιμο-
ποιούν ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, καθώς και στις 
εγκαταστάσεις ΣΗΘΥΑ, σύμφωνα με το άρθρο 9 του 
ν. 3468/2006.
ββ) Σε εγκαταστάσεις παραγωγής που χρησιμοποιούν 
πρωτογενή ενέργεια από εγχώρια ενεργειακά καύσιμα μέχρι ποσοστού 15% της συνολικής ποσότητας πρωτο-γενούς ενέργειας, η οποία είναι αναγκαία για την παρα-
γωγή της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνεται στην 
Ελληνική Επικράτεια κατά τη διάρκεια ενός (1) ημερο-
λογιακού έτους.
ι) Οι διαδικασίες έγκρισης από τη ΡΑΕ και ανάκτησης 
από το Χρηματιστήριο Ενέργειας και το Διαχειριστή του 
ΕΣΜΗΕ των τελών ή άλλων χρεώσεων για το κόστος λει-
τουργίας των Αγορών Ηλεκτρικής Ενέργειας.
ια) Η επιβολή μέτρων και οι συνέπειες που επιφέρει η 
παραβίαση του Κανονισμού του Χρηματιστηρίου Ενέρ-γειας, ως και του Κανονισμού Αγοράς Εξισορρόπησης.
ιβ) Οι κανόνες για τη διασφάλιση της αδιάλειπτης, 
απρόσκοπτης και ασφαλούς λειτουργίας των πληρο-
φοριακών συστημάτων που διαθέτει το Χρηματιστήριο Ενέργειας και ο Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ.
ιγ) Ο τρόπος και η διαδικασία δημοσιοποίησης των 
απαραίτητων πληροφοριών για τη λειτουργία των κατά 
περίπτωση Αγορών Ηλεκτρικής Ενέργειας και τη συμ-
μετοχή σε αυτές.
ιδ) Ο τρόπος και η διαδικασία προστασίας των εμπορι-
κά ευαίσθητων δεδομένων των Συμμετεχόντων.
ιε) Η διαδικασία εξωδικαστικής επίλυσης των δια-
φορών μεταξύ των Συμμετεχόντων και του Χρηματι-στηρίου Ενέργειας ή του Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ κατά 
περίπτωση.
ιεα) Τα επιλέξιμα μέρη, τα οποία έχουν πρόσβαση στα 
δεδομένα της παρ. 1 του άρθρου 59Β του ν. 4001/2011 
(Α’ 179), και το συναφές κόστος πρόσβασης σε αυτά για τα εν λόγω μέρη.
ιεβ) Οι κανόνες για τη διαχείριση, την πρόσβαση, την 
ανταλλαγή και την αποθήκευση δεδομένων της παρ. 1 του άρθρου 59Β του ν. 4001/2011.
ιστ) Κάθε άλλη ρύθμιση απαραίτητη για την εύρυθμη, 
διαφανή και αποδοτική λειτουργία κάθε Αγοράς Ηλε-
κτρικής Ενέργειας.»
Άρθρο 42
Νομικός και λειτουργικός διαχωρισμός της δραστηριότητας Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας - Τροποποίηση άρθρου 123 ν. 4001/2011(άρθρο 30 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στο άρθρο 123 του ν. 4001/2011 (Α’ 179) τροποποιεί-
ται ο τίτλος ως προς την απαλοιφή της αναφοράς στην Οδηγία 2009/72/ΕΚ, αντικαθίστανται οι παρ. 1 και 2, και το άρθρο 123 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 123
Νομικός και λειτουργικός διαχωρισμός της δραστηριότητας Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας
1. Η εταιρεία με την επωνυμία «Διαχειριστής Ελληνικού 
Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας Α.Ε.» (ΔΕΔΔΗΕ 
ΑΕ) είναι αρμόδια για τη διαχείριση του Ελληνικού Δικτύ-
ου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΔΔΗΕ). Η δραστη-ριότητα του πρώτου εδαφίου είναι πλήρως, νομικά και 
λειτουργικά, διαχωρισμένη από τις λοιπές δραστηριό-
τητες της Δημόσιας Επιχείρησης Ηλεκτρισμού (ΔΕΗ ΑΕ), 
όπως και κάθε δραστηριότητα παραγωγής ή προμήθει-ας που δύναται να ασκεί οποιαδήποτε άλλη επιχείρηση ηλεκτρικής ενέργειας.
2. Για τους σκοπούς του παρόντος ως Κλάδος Διανο-
μής νοείται η ομώνυμη αυτόνομη οργανωμένη λειτουρ-
γική μονάδα Γενική Διεύθυνση Διανομής της ΔΕΗ ΑΕ 
μαζί με τη Διεύθυνση Διαχείρισης Νησιών της ΔΕΗ ΑΕ, 
όπως οι ανωτέρω οργανωμένες λειτουργικές μονάδες 
είχαν κατά το χρονικό σημείο συντέλεσης του νομικού και λειτουργικού διαχωρισμού της δραστηριότητας της διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ από τις λοιπές δραστηριότητες 
της κάθετα ολοκληρωμένης επιχείρησης και της έναρ-
ξης της λειτουργίας της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ, ήτοι την 1η.5.2012, 
συμπεριλαμβανομένων των περιουσιακών στοιχείων 
της ΔΕΗ ΑΕ και των συναφών με αυτά απαιτήσεων και 
υποχρεώσεων, που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των 
ως άνω Μονάδων, με εξαίρεση τα ακίνητα και τα πάγια στοιχεία του Δικτύου Διανομής και του Δικτύου των Μη 
Διασυνδεδεμένων Νησιών.
3. Η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ υποκαθίσταται, ανεξαρτήτως του 
χρόνου γενέσεώς τους, σε όλα εν γένει τα δικαιώματα, 
τις υποχρεώσεις και τις έννομες σχέσεις της ΔΕΗ ΑΕ που 
αφορούν τον εισφερόμενο κλάδο, περιλαμβανομένων 
και αυτών που αφορούν τόσο το προσωπικό που συντα-
ξιοδοτήθηκε προ της 31.12.2011 και απασχολούνταν 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6647 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
στη δραστηριότητα του Κλάδου Διανομής όσο και το 
μεταφερόμενο κατά το άρθρο 125 προσωπικό, και απο-
λαμβάνει των φορολογικών προνομίων και ατελειών 
που είχαν θεσπιστεί υπέρ της ΔΕΗ ΑΕ. Η μεταβίβαση 
αυτή εξομοιώνεται με καθολική διαδοχή και από την 
ημερομηνία της καταχώρισης στο μητρώο Ανωνύμων 
Εταιρειών της σχετικής εγκριτικής απόφασης, η ΔΕΗ ΑΕ απαλλάσσεται από κάθε υποχρέωση έναντι οποιουδή-ποτε τρίτου, περιλαμβανομένου του Δημοσίου και των 
ασφαλιστικών ταμείων, ως προς τις οποίες υποκαθίστα-ται κατά τα ανωτέρω η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ. Ομοίως η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ απαλλάσσεται και από υποχρεώσεις, τίτλους ή δικαι-
ώματα που τυχόν είναι αμεταβίβαστα, με νόμο ή σύμβα-
ση, ή αφορούν τα πάγια των δικτύων που παραμένουν στην κυριότητα της ΔΕΗ ΑΕ. Οποιοσδήποτε λογιστικός 
ή φορολογικός χειρισμός διενεργήθηκε από τη ΔΕΗ ΑΕ, που αφορά τον Κλάδο Διανομής και ενέχει μελλοντικά 
οφέλη ή βάρη, μεταφέρεται συνεπεία της απόσχισης στη 
ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ προς όφελος ή βάρος αυτής.
4. Οι εκκρεμείς δίκες συνεχίζονται αυτοδικαίως από τη 
ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ, χωρίς να διακόπτονται βιαίως και να απαιτεί-
ται για τη συνέχιση ή την επανάληψή τους οποιαδήποτε 
διατύπωση ή δήλωση εκ μέρους της.
5. Κάθε μορφής διοικητικές άδειες, εγκρίσεις και παρα-
χωρήσεις που έχουν χορηγηθεί στη ΔΕΗ ΑΕ, σχετικά με τον εισφερόμενο Κλάδο Διανομής, μεταβιβάζονται αυ-τοδικαίως στη ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ. Όσον αφορά την ασφάλιση 
των οχημάτων της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ, εφαρμόζονται αναλογικά 
οι διατάξεις του π.δ. 764/1978.
6. Το μετοχικό κεφάλαιο της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ αυξάνεται 
λόγω της απορρόφησης, κατά το ποσό της λογιστικής 
αξίας του ως άνω εισφερόμενου κλάδου της ΔΕΗ ΑΕ. 
Με την ολοκλήρωση της απορρόφησης του Κλάδου Δι-
ανομής, θα εκδοθούν από τη ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ νέες μετοχές που θα παραδοθούν στη ΔΕΗ ΑΕ. Οι μετοχές αυτές πα-
ρέχουν στη ΔΕΗ ΑΕ το δικαίωμα συμμετοχής στα κέρδη της απορροφώσας εταιρείας.
7. Αποφάσεις των Διοικητικών Συμβουλίων και των 
Γενικών Συνελεύσεων της εισφέρουσας και της απορ-
ροφώσας εταιρείας, που έχουν ήδη ληφθεί πριν από τη 
θέση σε ισχύ του παρόντος νόμου προς το σκοπό της 
συμμόρφωσης της κάθετα ολοκληρωμένης επιχείρη-
σης της ΔΕΗ ΑΕ με τις υποχρεώσεις διαχωρισμού της 
δραστηριότητας διανομής σύμφωνα με τις απαιτήσεις 
της Οδηγίας 2009/72/ΕΚ, καταλαμβάνονται από τις ρυθ-
μίσεις του παρόντος άρθρου.
8. Οι διατάξεις των παρ. 1 και 2 του άρθρου 4 του 
ν. 1468/1950 (Α’ 169), της παρ. 1 του άρθρου 36 και του 
άρθρου 37 του β.δ. της 28ης Ιανουαρίου 1951 (Α’ 35), 
των άρθρων 12, 13 και 14 του α.ν. 1672/1951 (Α’ 36) και 
των άρθρων του ν. 4483/1965 (Α’ 118), όπως ισχύουν, καθώς και τα υφιστάμενα κατά τη δημοσίευση του νό-
μου αυτού φορολογικά, δικονομικά ή άλλα προνόμια 
ή δικαιώματα απαλλοτριώσεως ακινήτων, συστάσεως δουλειών, χρήσεως οδών, πλατειών, πεζοδρομίων, δι-έλευσης γραμμών ή καλωδίων ή διανοίξεως υπόγειων 
σηράγγων ή εκτελέσεως υπέργειων ή υπόγειων εργασι-
ών, τοποθέτησης στύλων, εγκατάστασης υποσταθμών, 
που είναι αναγκαίες για την κατασκευή, συντήρηση, επισκευή, εκμετάλλευση, ανάπτυξη και διατήρηση της 
λειτουργικής και τεχνικής αρτιότητας του ΕΔΔΗΕ και εν 
γένει την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και παροχή 
υπηρεσιών ή άσκηση δρασ τηριοτήτων κοινής ωφέλει-
ας παραμένουν σε ισχύ και εφαρμόζονται αναλόγως και 
υπέρ της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ.»
Άρθρο 43
Επέκταση αρμοδιοτήτων Υπεύθυνου 
Συμμόρφωσης - Τροποποίηση τίτλου και παρ. 10 άρθρου 124 ν. 4001/2011(άρθρο 35 και παρ. 4 άρθρου 23
Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στο άρθρο 124 του ν. 4001/2011 (Α’ 179) επέρχονται 
οι εξής τροποποιήσεις:
1. Στον τίτλο του άρθρου απαλείφεται η αναφορά στην 
Οδηγία 2009/72/ΕΚ και ο τίτλος διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 124Ανεξαρτησία του Διαχειριστή του ΕΔΔΗΕ»
2. Στην παρ. 10 προστίθεται νέα περ. (στ) σχετικά με 
την αρμοδιότητα ελέγχου εκπλήρωσης των υποχρεώ-
σεων της παρ. 4 του άρθρου 59Β και η παρ. 10 διαμορ-
φώνονται ως εξής:
«10. Ο Υπεύθυνος Συμμόρφωσης είναι αρμόδιος για:(α) την παρακολούθηση της εκτέλεσης του Προγράμ-
ματος Συμμόρφωσης και τον έλεγχο της συμμόρφωσης 
της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ προς αυτό,
(β) την εκπόνηση ετήσιας έκθε σης και την κοινοποίησή 
της στη ΡΑΕ μέχρι την 31η Ιανουαρίου εκάστου έτους. 
Στην έκθεση, που δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα της ΡΑΕ 
εντός πέντε (5) ημερών από την κοινοποίησή της, αναφέ-
ρονται τα μέτρα που λαμβάνονται για την εκτέλεση του 
Προγράμματος Συμμόρφωσης, αξιολογείται η επάρκεια 
και η εφαρμογή τους από τη ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ ως προς την 
επίτευξη των σκοπών του προγράμματος και διατυπώ-
νονται προτάσεις του Υπεύθυνου Συμμόρφωσης σχετικά 
με το Πρόγραμμα Συμμόρφωσης και την εκτέλεσή του,
(γ) την υποβολή στη ΡΑΕ τριμηνιαίων αναφορών σε 
σχέση με την εκτέλεση του Προγράμματος Συμμόρφω-
σης,
(δ) τη γνωστοποίηση στη ΡΑΕ κάθε παράβασης ως 
προς την εφαρμογή του Προγράμματος Συμμόρφω-
σης, κατά το χρόνο που αυτή σημειώνεται, καθώς και 
την υποβολή προτάσεων για την άμεση λήψη μέτρων,
(ε) την υποβολή έκθεσης στη ΡΑΕ σε σχέση με τις 
εμπορικές και οικονομικές σχέσεις μεταξύ της κάθετα 
ολοκληρωμένης επιχείρησης ΔΕΗ ΑΕ και της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ. 
Η ΡΑΕ αξιολογεί κατ’ έτος τον βαθμό ανεξαρτησίας της 
ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ και μπορεί να τ ροποποιήσει οποτεδήποτε με 
απόφασή της το Πρόγραμμα Συμμόρφωσης επιβάλλο-
ντας επιπλέον τη λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση δι-
ακριτικής συμπεριφοράς, μεροληπτικών πρακτικών και 
στρεβλώσεων του ανταγωνισμού, σε όφελος της κάθετα 
ολοκληρωμένης επιχείρησης της ΔΕΗ ΑΕ ή επιχειρήσεων 
Συνδεδεμένων με αυτήν,
(στ) τον έλεγχο εκπλήρωσης των υποχρεώσεων της 
παρ. 4 του άρθρου 59Β, αν του έχουν ανατεθεί οι αρμο-
διότητες αυτές.»
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6648 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
Άρθρο 44
Επέκταση των υποχρεώσεων του Διαχειριστή Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας - Τροποποίηση άρθρου 127 ν. 4001/2011(άρθρα 31, 32 και 37 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στο άρθρο 127 του ν. 4001/2011 (Α’ 179): α) τροπο-
ποιείται ο τίτλος ως προς τη διαγραφή της αναφοράς 
στο άρθρο της Οδηγίας 2009/72/ΕΚ, β) στην παρ. 2: βα) 
στο εισαγωγικό εδάφιο απαλείφονται οι λέξεις «ο Δια-χειριστής», ββ) στην περ. (θ) τροποποιείται το πρώτο 
εδάφιο ως προς την προσθήκη των λοιπών συμμετεχό-
ντων στην αγορά και του σκοπού της προβλεπόμενης 
συνεργασίας, και προστίθεται δεύτερο εδάφιο, βγ) η 
περ. (ι) τροποποιείται ως προς την προσθήκη αναφο-ράς στο σχέδιο ανάπτυξης δικτύου, βδ) προστίθενται 
νέες περ. (ια), (ιβ), (ιγ), (ιδ), (ιε), (ιστ), (ιζ) και (ιη) σχε-
τικά με τις υποχρεώσεις του Διαχειριστή ΕΔΔΗΕ, βε) 
επέρχονται νομοτεχνικές βελτιώσεις, γ) στην παρ. 3 
αντικαθίσταται το δεύτερο εδάφιο και προστίθεται 
τρίτο εδάφιο, δ) στην παρ. 4 διορθώνονται οι νομοθε-
τικές παραπομπές, και το άρθρο 127 διαμορφώνεται 
ως εξής:
«Άρθρο 127
Αρμοδιότητες του Διαχειριστή του ΕΔΔΗΕ
1. Η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ είναι υπεύθυνη για την ανάπτυξη, τη 
λειτουργία και τη συντήρηση, υπό οικονομικούς όρους του ΕΔΔΗΕ, ώστε να διασφαλίζεται η αξιόπιστη, αποδο-
τική και ασφαλής λειτουργία του, καθώς και η μακρο-
πρόθεσμη ικανότητά του να ανταποκρίνεται σε εύλογες 
ανάγκες ηλεκτρικής ενέργειας, λαμβάνοντας τη δέουσα 
μέριμνα για το περιβάλλον και την ενεργειακή αποδο-
τικότητα, καθώς και για τη διασφάλιση, κατά τον πλέον 
οικονομικό, διαφανή, άμεσο και αμερόληπτο τρόπο, της 
πρόσβασης των χρηστών στο ΕΔΔΗΕ, προκειμένου να 
ασκούν τις δραστηριότητές τους, σύμφωνα με την Άδεια 
Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ που της χορηγείται κατά τις δια-
τάξεις του παρόντος νόμου και σύμφωνα με τον Κώδικα 
Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ.
2. Πέραν των όσων ορίζονται στην Άδεια Διαχείρισης 
του ΕΔΔΗΕ, η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ υποχρεούται ειδικότερα να:
(α) Διασφαλίζει την αξιοπιστία και την ασφάλεια του 
ΕΔΔΗΕ, λαμβάνοντας παραλλήλως κατάλληλα μέτρα για 
την προστασία του περιβάλλοντος.
(β) Διασφαλίζει τη διατήρηση τεχνικά άρτιου και οικο-
νομικά αποδοτικού ΕΔΔΗΕ.
(γ) Διασφαλίζει την τήρηση των τεχνικών προδιαγρα-
φών και απαιτήσεων σχεδιασμού, λειτουργίας και συντή-
ρησης του Δικτύου και να μεριμνά για την επίτευξη των στόχων απόδοσης για τη δραστηριότητα της Διανομής, όσον αφορά μεταξύ άλλων στις απώλειες, στην αξιοπι-στία τροφοδότησης, στην ποιότητα τάσης και στην ποι-ότητα εξυπηρέτησης των Πελατών, όπως καθορίζονται στον Κώδικα Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ.
(δ) Διασφαλίζει την πρόσβαση στο ΕΔΔΗΕ των κατό-
χων αδειών Παραγωγής, καθώς και των Παραγωγών που 
εξαιρούνται από την υποχρέωση λήψης της, των Προμη-
θευτών και των Πελατών, σύμφωνα με τους όρους, τις προϋποθέσεις και τα τιμολόγια που καθορίζονται στον 
Κώδικα Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ.
(ε) Διασφαλίζει τη σύνδεση με το ΕΔΔΗΕ όσων το ζη-
τούν, σύμφωνα με τους όρους, τις προϋποθέσεις και τα 
τιμολόγια που καθορίζονται στον Κώδικα Διαχείρισης 
του ΕΔΔΗΕ.
(στ) Διασφαλίζει την προμήθεια, εγκατάσταση, συντή-
ρηση, καλή λειτουργία και αντικατάσταση των μετρητι-κών διατάξεων που εγκαθίστανται στο ΕΔΔΗΕ, σύμφω-να με τις διατάξεις του Κώδικα Διαχείρισης του ΕΣΜΗΕ, του Κώδικα Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ και τους όρους της 
Άδειας Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ, καθώς και τη συλλογή 
των σχετικών μετρήσεων.
(ζ) Παρέχει στους χρήστες του ΕΔΔΗΕ και στον Δια-
χειριστή του ΕΣΜΗΕ τις πληροφορίες που απαιτούνται 
για την αποτελεσματική πρόσβαση στο Δίκτυο, όπως 
αυτές καθορίζονται στον Κώδικα Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ.
(η) Απέχει από κάθε διάκριση μεταξύ των χρηστών ή 
των κατηγοριών χρηστών του ΕΔΔΗΕ και ιδίως υπέρ των 
συνδεδεμένων με αυτόν επιχειρήσεων.
(θ) Συνεργάζεται με τον Διαχειριστή του Συστήματος 
Μεταφοράς, τον Διαχειριστή Δικτύου Διεθνούς Αερο-
λιμένα Αθηνών (Δ.Α.Α.), τους Διαχειριστές Κλειστών Δι-κτύων Διανομής και τους λοιπούς συμμετέχοντες στην 
αγορά, για την αποτελεσματική συμμετοχή των συμμετε-
χόντων στην αγορά που συνδέονται με τα δίκτυα διανο-
μής, στις αγορές λιανικής, χονδρικής και εξισορρόπησης, 
την κατάρτιση και εφαρμογή κατάλληλων πρωτοκόλλων 
επικοινωνίας και συνεργασίας, ώστε να διασφαλίζεται η καλή και απρόσκοπτη λειτουργία των δικτύων ευθύνης 
τους, η άσκηση των αρμοδιοτήτων τους και η λειτουργία 
της αγοράς. Η παροχή υπηρεσιών εξισορρόπησης από 
πόρους που βρίσκονται στο σύστημα διανομής συμφω-
νείται με τον αντίστοιχο Διαχειριστή Συστήματος Μετα-φοράς, σύμφωνα με το άρθρο 57 του Κανονισμού (ΕΕ) 
2019/943 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμ-
βουλίου, της 5ης Ιουνίου 2019, σχετικά με την εσωτερική 
αγορά ηλεκτρικής ενέργειας (L 158/54) και το άρθρο 
182 του Κανονισμού (ΕΕ) 2017/1485 της Επιτροπής, της 2ας Αυγούστου 2017, σχετικά με τον καθορισμό κατευ-θυντήριων γραμμών για τη λειτουργία του συστήματος 
μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας (L 220/1).
(ι) Σχεδιάζει, προγραμματίζει και διασφαλίζει την υλο-
ποίηση της ανάπτυξης του ΕΔΔΗΕ, μέσω ενός διαφανούς 
σχεδίου ανάπτυξης δικτύου, εξετάζοντας τη δυνατότητα 
λήψης μέτρων ενεργειακής αποδοτικότητας/διαχείρισης 
της ζήτησης ή/και τη δυνατότητα αποκεντρωμένης πα-
ραγωγής που θα μπορούσαν να υποκαταστήσουν την 
ανάγκη αναβάθμισης ή αντικατάστασης υποδομών δι-
ανομής ηλεκτρικής ενέργειας.
(ια) Προμηθεύεται υπηρεσίες ευελιξίας από πηγές, 
όπως η αποκεντρωμένη παραγωγή, η απόκριση ζήτη-
σης ή η αποθήκευση ενέργειας, και να εξετάζει τη λήψη 
μέτρων ενεργειακής απόδοσης, όταν οι υπηρεσίες αυτές 
μειώνουν με οικονομικά αποδοτικό τρόπο την ανάγκη 
αναβάθμισης ή αντικατάστασης της δυναμικότητας 
ηλεκτρικής ενέργειας και τα οποία ενισχύουν την απο-
τελεσματική και ασφαλή λειτουργία του συστήματος 
διανομής, συμπεριλαμβανομένης της διαχείρισης της 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6649 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
συμφόρησης στην περιοχή της, για τη βελτίωση της 
αποδοτικότητας όσον αφορά τη λειτουργία και την 
ανάπτυξη του συστήματος διανομής. Η προμήθεια των υπηρεσιών αυτών γίνεται σύμφωνα με διαφανείς, αμε-
ρόληπτες και βασιζόμενες στην αγορά διαδικασίες. Για 
τον ορισμό των προδιαγραφών των παρεχόμενων υπη-
ρεσιών ευελιξίας και των τυποποιημένων προϊόντων της 
αγοράς απαιτείται έγκριση της ΡΑΕ, κατόπιν διαφανών 
κριτηρίων και συμμετοχή, χωρίς διακρίσεις, όλων των 
συμμετεχόντων στην αγορά, συμπεριλαμβανομένων 
των συμμετεχόντων στην αγορά που παρέχουν ενέρ-
γεια από ανανεώσιμες πηγές, των συμμετεχόντων στην 
αγορά που ασχολούνται με την απόκριση ζήτησης, των 
διαχειριστών εγκαταστάσεων αποθήκευσης ενέργειας 
και των συμμετεχόντων στην αγορά που δραστηριοποι-
ούνται στη σωρευτική εκπροσώπηση.
(ιβ) Προμηθεύεται προϊόντα και υπηρεσίες που απαι-
τούνται για την αποτελεσματική, αξιόπιστη και ασφαλή 
λειτουργία του συστήματος διανομής, με αντικειμενι-
κούς, διαφανείς και αμερόληπτους όρους και καταρτί-
ζονται σε συντονισμό με τους Διαχειριστές Συστημάτων 
Μεταφοράς, τον Διαχειριστή Μη Διασυνδεδεμένων Νη-
σιών και άλλους σχετικούς συμμετέχοντες στην αγορά.
(ιγ) Αναπτύσσει σύστημα διανομής, που βασίζεται σε 
διαφανές σχέδιο ανάπτυξης δικτύου, το οποίο δημοσι-
εύει τουλάχιστον κάθε δυο (2) χρόνια και υποβάλλει στη 
ΡΑΕ. Το σχέδιο ανάπτυξης δικτύου παρέχει διαφάνεια 
όσον αφορά τις μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες 
υπηρεσίες ευελιξίας που ε ίναι αναγκαίες και περιλαμβά-
νει τις προβλεπόμενες επενδύσεις για τα επόμενα πέντε 
(5) έως δέκα (10) έτη, με ιδιαίτερη έμφαση στις βασικές 
υποδομές διανομής που απαιτούνται για τη σύνδεση 
νέας δυναμικότητας παραγωγής με νέα φορτία, όπως 
είναι τα σημεία επαναφόρτισης για ηλεκτρικά οχήματα. 
Το σχέδιο ανάπτυξης δικτύου περιλαμβάνει επίσης την 
αξιοποίηση της απόκρισης ζήτησης, της ενεργειακής 
απόδοσης, των εγκαταστάσεων αποθήκευσης ενέργει-
ας ή άλλων πηγών, τις οποίες ο διαχειριστής χρησιμο-
ποιεί ως εναλλακτική λύση έναντι της επέκτασης του 
συστήματος. Για την κατάρτιση του προγράμματος, ο 
Διαχειριστής συμβουλεύεται όλους τους σχετικούς χρή-
στες του συστήματος και τους σχετικούς διαχειριστές 
συστημάτων μεταφοράς για το πρόγραμμα ανάπτυξης δικτύου. Δημοσιεύει τα αποτελέσματα της διαδικασίας 
διαβούλευσης σε συνδυασμό με το πρόγραμμα ανάπτυ-
ξης δικτύου και υποβάλλει αμφό τερα στη ΡΑΕ, η οποία 
μπορεί να τα τροποποιήσει αιτιολογημένα.
(ιδ) Συνεργάζεται στενά με όλους τους συμμετέχοντες 
στην αγορά, συμπεριλαμβανομένων των συμμετεχό-
ντων που παρέχουν ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές, 
των συμμετεχόντων που ασχολούνται με την απόκριση ζήτησης, των διαχειριστών εγκαταστάσεων αποθήκευ-σης ενέργειας, των συμμετεχόντων που δραστηριοποι-
ούνται μέσω συλλογικής/σωρευτικής εκπροσώπησης 
και μεριμνά ειδικώς, ώστε οι τεχνικές απαιτήσεις για τη συμμετοχή στις οικείες αγορές να ανταποκρίνονται και 
να καθορίζονται βάσει των τεχνικών χαρακτηριστικών 
των εν λόγω αγορών και των ικανοτήτων όλων των συμ-
μετεχόντων στην αγορά.(ιε) Ανταλλάσσει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες 
και συντονίζεται με τους διαχειριστές συστημάτων μετα-
φοράς, με σκοπό τη βέλτιστη αξιοποίηση των πηγών, τη 
διασφάλιση της ασφαλούς και αποτελεσματικής λειτουρ-
γίας του συστήματος και τη διευκόλυνση της ανάπτυξης 
της αγοράς μέσω υπηρεσιών ευελιξίας.
(ιστ) Δίνει προτεραιότητα, κατά την κατανομή εγκα-
ταστάσεων παραγωγής, στις εγκαταστάσεις παραγωγής 
που χρησιμοποιούν ανανεώσιμες πηγές ή συμπαραγωγή 
υψηλής απόδοσης, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 
26 του ν. 4643/2019 (Α’ 193).
(ιζ) Λειτουργεί ως ουδέτερος φορέας διευκόλυνσης 
της αγοράς αναφορικά με την προμήθεια ενέργειας που 
χρησιμοποιεί για την κάλυψη των απωλειών του ΕΔΔΗΕ. 
Η κάλυψη των ως άνω απωλειών γίνεται με διαφανείς και 
αμερόληπτες διαδικασίες που βασίζονται στην αγορά, 
αν ο Διαχειριστής ασκεί τα καθήκοντα αυτά.
(ιη) Εκπληρώνει τις υποχρεώσεις του που απορρέουν 
από την εφαρμογή του καθεστώτος επιβολής υποχρέω-
σης ενεργειακής απόδοσης κατ’ εφαρμογή του άρθρου 9 του ν. 4342/2015 (Α’ 143) και των πράξεων που εκδί-δονται κατ’ εξουσιοδότηση αυτού.
3. Με την επιφύλαξη του άρθρου 141 ή άλλης διάταξης 
που καθορίζει υποχρέωση κοινοποίησης πληροφοριών, 
η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ διαφυλάσσει τον εμπιστευτικό χαρακτήρα 
των εμπορικά ευαίσθητων πλ ηροφοριών που περιέρχο-
νται σε γνώση του κατά την εκτέλεση των καθηκόντων 
του και αποτρέπει την με μεροληπτικό τρόπο κοινοποί-ηση πληροφοριών που αφορούν ίδιες δραστηριότητες 
και ενδέχεται να παρέχουν εμπορικά πλεονεκτήματα σε 
ορισμένους εκ των Χρηστών του ΕΔΔΗΕ ή/και σε Συμμε-
τέχοντες στην Αγορά Ηλεκτρικής Ενέργειας. Η ΔΕΔΔΗΕ 
ΑΕ ως αρμόδια για τη διαχείριση του ΕΔΔΗΕ τηρεί αρχείο, 
διατηρώντας τα δεδομένα των ως άνω δραστηριοτή-
των της, σύμφωνα με τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας 
Προσωπικών Δεδομένων και τον. 4624/2019 (Α’ 137), με 
σκοπό την παρακολούθηση, για διαχειριστικούς λόγους, 
της παροχής και τη διασφάλιση της εύρυθμης λειτουρ-
γίας της.
4. Η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ δημοσιοποιεί τη μεθοδολογία υπολο-
γισμού των χρεώσεων σύνδεσης στο Δίκτυο, τις μονα-
διαίες τιμές κόστους και κάθε αναγκαία πληροφορία για 
τον τρόπο υπολογισμού των χρεώσεων σύνδεσης στο 
Δίκτυο. Τα σχετικά τιμολόγια εγκρίνονται από τη ΡΑΕ, 
σύμφωνα με το άρθρο 15 και την παρ. 1 του άρθρου 140.
5. Για την παραχώρηση της διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ, η 
ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ καταβάλλει ετήσιο αντάλλαγμα στον κύριο του ΕΔΔΗΕ, που εγκρίνεται από τη ΡΑΕ, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 22.»
Άρθρο 45
Διεύρυνση του ρυθμιστικού περιεχομένου του Κώδικα Διαχείρισης του Ελληνικού Δικτύου 
Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας - Τροποποίηση άρθρου 128 ν. 4001/2011
(παρ. 2 άρθρου 6, παρ. 5 άρθρου 17 και παρ. 1 
και 5 άρθρου 23 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στο άρθρο 128 του ν. 4001/2011 (Α’ 179), περί του Κώ-
δικα Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ: α) στον τίτλο απαλείφεται 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6650 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
η αναφορά στην Οδηγία 2009/72/ΕΚ, β) στην περ. (γ) 
της παρ. 2 προστίθεται νέο τρίτο εδάφιο σχετικά με 
την πληροφόρηση για μέτρα ενίσχυσης του δικτύου, 
γ) στην περ. (ε) της παρ. 2 προστίθεται αναφορά στον 
Κανονισμό (ΕΕ) 2016/631 της Επιτροπής της 14ης Απρι-
λίου 2016 «για τη θέσπιση κώδικα δικτύου όσον αφορά 
τις απαιτήσεις για τη σύνδεση ηλεκτροπαραγωγών με 
το δίκτυο» (L 112), δ) στο πρώτο εδάφιο της περ. (στ) 
της παρ. 2 επέρχονται νομοτεχνικές βελτιώσεις, ε) το 
χρονικό διάστημα της περ. (η) της παρ. 2 αυξάνεται, στ) 
στην περ. (ι) της παρ. 2 προστίθεται αναφορά στον ειδι-
κό λογαριασμό Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) των 
Μη Διασυνδεδεμένων Νήσων (ΜΔΝ), ζ) στην περ. (ιδ) 
της παρ. 2 διορθώνεται η αναφορά «ΕΔΔΗΕ ΑΕ» σε 
«ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ», η) μετά την περ. (ιθ) της παρ. 2, προστί-θενται νέες περ. (κ), (κα), (κβ) και (κγ) και το άρθρο 128 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 128
Κώδικας Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ
1. Η διαχείριση του ΕΔΔΗΕ διενεργείται σύμφωνα με τις 
διατάξεις του Κώδικα Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ, ο οποίος 
καταρτίζεται από τη ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ, που υποβάλλει τη γνώ-
μη της στη ΡΑΕ. Η ΡΑΕ, κατόπιν δημόσιας διαβούλευσης 
και αφού προβεί σε τυχόν τροποποιήσεις και προσθήκες, 
εκδίδει με απόφασή της το τελικό κείμενο του Κώδικα 
Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ, το οποίο δημοσιεύεται στην 
Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Ο Κώδικας τροποποιεί-
ται, είτε με πρωτοβουλία της ΡΑΕ είτε κατόπιν αιτήματος 
της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ ή τρίτων προσώπων που έχουν έννομο 
συμφέρον, κατ’ εφαρμογή της διαδικασίας του προη-
γούμενου εδαφίου.
2. Με τον Κώδικα Διαχείρισης του Δικτύου καθορίζο-
νται:
(α) Τεχνικές προδιαγραφές και απαιτήσεις σχεδιασμού, 
λειτουργίας και συντήρησης του ΕΔΔΗΕ και στόχοι από-
δοσης για τη δραστηριότητα της Διανομής, ιδίως όσον αφορά τις απώλειες, την αξιοπιστία τροφοδότησης, την 
ποιότητα τάσης και την ποιότητα εξυπηρέτησης των Πε-
λατών.
(β) Οι όροι, οι προϋποθέσεις και τα τιμολόγια, σύμ-
φωνα με τα οποία η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ υποχρεούται να πα-
ρέχει πρόσβαση στο ΕΔΔΗΕ, στους κατόχους άδειας 
παραγωγής ή τους παραγωγούς που εξαιρούνται από 
την υποχρέωση λήψης αυτής, στους Προμηθευτές και 
στους Πελάτες, διασφαλίζοντας την πρόσβαση των 
δικαιουμένων στο ΕΔΔΗΕ κατά τον πλέον οικονομικό, 
διαφανή και άμεσο τρόπο, χωρίς διακρίσεις μεταξύ των 
χρηστών και των κατηγοριών χρηστών του ΕΔΔΗΕ. Για το 
σκοπό αυτόν, η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ υποχρεούται ιδίως να τηρεί 
πρωτόκολλο σχετικά με τις αιτήσεις σύνδεσης, το οποίο 
και δημοσιοποιεί.
(γ) Αντικειμενικά τεχνοοικονομικά κριτήρια και προϋ-
ποθέσεις, καθώς και η διαδικασία προσωρινής άρνησης 
της σύνδεσης στο ΕΔΔΗΕ, η οποία επιτρέπεται μόνο για λόγους εξάντλησης της ικανότητας φόρτισης και αιτιο-
λογείται επαρκώς. Τα στοιχεία τα οποία η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ 
υποχρεούται να παρέχει στους αιτούντες σε περίπτωση 
προσωρινής άρνησης σύνδεσης, σχετικά με δυνατότητες μελλοντικής εξυπηρέτησης του αιτήματός τους, όπως 
τυχόν προγραμματιζόμενη ή σχεδιαζόμενη ανάπτυξη 
του ΕΔΔΗΕ που θα επιτρέψει τη σύνδεσή τους και τον 
χρόνο υλοποίησής της, επέκταση ή/και ενίσχυση του 
ΕΔΔΗΕ που θα επέτρεπε τη σύνδεσή τους, καθώς και 
το σχετικό κόστος και τον απαιτούμενο χρόνο για την 
υλοποίησή της, δυνατότητες ομαδοποίησης εκκρεμών 
αιτήσεων σύνδεσης για τον επιμερισμό του κόστους της 
απαιτούμενης ανάπτυξης του ΕΔΔΗΕ. Οι πληροφορίες 
για τα μέτρα που θα ήταν αναγκαία για την ενίσχυση του 
δικτύου παρέχονται σε όλες τις περιπτώσεις άρνησης 
πρόσβασης σε σημεία επαναφόρτισης. Η παροχή των 
παραπάνω στοιχείων μπορεί να γίνεται έναντι χρέωσης, 
το ύψος της οποίας προσδιορίζεται σύμφωνα με τις δι-
ατάξεις του άρθρου 140.
(δ) Η προθεσμία, εντός της οποίας η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ υπο-
χρεούται να αποφασίζει αιτιολογημένα για τις αιτήσεις 
σύνδεσης και να ενημερώνει τους αιτούντες.
(ε) Οι τεχνικές προδιαγραφές σχεδιασμού και λειτουρ-
γίας του εξοπλισμού των εγκαταστάσεων των Πελατών 
και των μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, οι 
οποίες συνδέονται στο ΕΔΔΗΕ, σύμφωνα με τον Κανο-
νισμό (ΕΕ) 2016/631 της Επιτροπής της 14ης Απριλίου 
2016 «για τη θέσπιση κώδικα δικτύου όσον αφορά τις 
απαιτήσεις για τη σύνδεση ηλεκτροπαραγωγών με το 
δίκτυο» (L 112).
(στ) Οι προδιαγραφές των μετρητών, οι όροι και οι 
προϋποθέσεις, καθώς και η διαδικασία εγκατάστασης και 
ελέγχου των μετρητών και διαχείρισης των μετρήσεων, η κυριότητα των μετρητικών δεδομένων και οι σχετικές 
ευθύνες, οι κανόνες παροχής στοιχείων και ανταλλαγής 
δεδομένων σχετικά με τις μετρήσεις και την εκκαθάριση, 
ώστε να διασφαλίζεται η ακρίβεια, η διαφάνεια, η απρό-
σκοπτη άσκηση του δικαιώματος επιλογής προμηθευτή, 
η πρόσβαση όσων έχουν έννομο συμφέρον στα δεδο-
μένα ατελώς, η δυνατότητα διαχείρισης του φορτίου και 
του εντοπισμού βλαβών του ΕΔΔΗΕ.
(ζ) Οι συμβατικές σχέσεις μεταξύ της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ και 
των Χρηστών του ΕΔΔΗΕ και οι σχετικές δεσμεύσεις του, 
καθώς και οι ποινικές ρήτρες που καταπίπτουν σε πε-
ρίπτωση μη τήρησης διατάξεων του Κώδικα, σε σχέση ιδίως με την ποιότητα υπηρεσιών.
(η) Οι διαδικασίες και οι όροι ανάπτυξης του ΕΔΔΗΕ, 
λαμβανομένων υπόψη ιδίως της εξέλιξης της ζήτησης, 
των αναγκών σύνδεσης νέων χρηστών, των αναγκών 
βελτίωσης της αποδοτικότητας, της ασφάλειας λει-τουργίας και της ποιότητ ας υπηρεσιών του ΕΔΔΗΕ, 
της εφαρμογής νέων τεχνολογιών και ενιαίων, κατά το 
δυνατόν, προδιαγραφών και της προστασίας του περι-
βάλλοντος. Οι βασικοί άξονες ανάπτυξης του ΕΔΔΗΕ 
σε χρονικό ορίζοντα από πέντε (5) έως δέκα (10) έτη 
καθορίζονται με το Σχέδιο Ανάπτυξης του Δικτύου, το 
οποίο καταρτίζεται από τη ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ και εγκρίνεται με 
απόφαση της ΡΑΕ. Στο Σχέδιο Ανάπτυξης του Δικτύου 
περιλαμβάνονται και τα αναγκαία έργα ανάπτυξης του 
ΕΔΔΗΕ για τη διασφάλιση της δυνατότητας μελλοντι-
κής διείσδυσης παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από 
σταθμούς ΑΠΕ, τα οποία τεκμηριώνονται ειδικώς από τον Διαχειριστή του Δικτύου. Έργα ανάπτυξης του ΕΔ-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6651 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
ΔΗΕ ή έργα ενίσχυσης ή επέκτασης του ΕΔΔΗΕ λόγω 
σύνδεσης εκτελούνται νομίμως, ακόμη και εάν δεν 
έχουν προβλεφθεί στο εγκεκριμένο Σχέδιο Ανάπτυ-
ξης του ΕΔΔΗΕ.
(θ) Ο καθορισμός των χρεώσεων σύνδεσης με το ΕΔ-
ΔΗΕ και χρήσης αυτού, ο τρόπος και τα κριτήρια υπο-
λογισμού των χρεώσεων αυτών, λαμβανομένων υπόψη:
(αα) της απόδοσης της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ, κατά τομέα δρα-
στηριότητας και
(ββ) του Σχεδίου Ανάπτυξης του ΕΔΔΗΕ.
(ι) Οι διαδικασίες έκδοσης τιμολογίων και τήρησης 
λογαριασμών από τη ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ και οι διαδικασίες εκ-
καθάρισης των λογαριασμών, συμπεριλαμβανομένου 
του ειδικού λογαριασμού ΥΚΩ στην αγορά του Διασυν-
δεδεμένου Συστήματος και του ειδικού λογαριασμού 
ΥΚΩ στην αγορά των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών τους 
οποίους τηρεί η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ, κατ’ εφαρμογή της παρ. 8 
του άρθρου 55 του παρόντος και του άρθρου 36 του 
ν. 4067/2012.
(ια) Η διαδικασία αντιμετώπισης έκτακτων καταστά-
σεων, σχετικά με τη λειτουργία του ΕΔΔΗΕ.
(ιβ) Οι διαδικασίες εφαρμογής μέτρων διαχείρισης της 
ζήτησης και εξοικονόμησης ενέργειας.
(ιγ) Η διαδικασία έκδοσης εσωτερικών τεχνικών οδη-
γιών για την τήρηση του Κώδικα Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ.
(ιδ) Ο τρόπος με τον οποίο η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ παρακολου-
θεί την εξέλιξη της ζήτησης και την απόδοση του ΕΔΔΗΕ 
και της δραστηριότητας της Διανομής και η υποχρέωσή 
του για την υποβολή σχετικών εκθέσεων στη ΡΑΕ κατά τακτά χρονικά διαστήματα.
(ιε) Ο τύπος και το περιεχόμενο των συμβάσεων σύν-
δεσης Χρηστών με το ΕΔΔΗΕ.
(ιστ) Κάθε άλλη λεπτομέρεια, απαραίτητη για τη ρύθ-
μιση του τρόπου Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ.
(ιζ) Το είδος και οι λεπτομέρειες σχετικά με τα στοι-
χεία που η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ πρέπει να γνωστοποιεί σε τακτική 
βάση σχετικά με τις περικοπές ενέργειας που παράγεται 
από ΑΠΕ, καθώς και μέτρα που πρέπει να λαμβάνονται από τη ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ ώστε να ελαχιστοποιούνται οι περι-
κοπές ενέργειας που παράγονται από ΑΠΕ.
(ιη) Οι συμβατικές σχέσεις μεταξύ της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ 
των Προμηθευτών Ηλεκτρικής Ενέργειας, οι εκατέρω-
θεν υποχρεώσεις τους, καθώς και οι ποινικές ρήτρες που 
καταπίπτουν σε περίπτωση μη τήρησης διατάξεων του 
Κώδικα αναφορικά με τις ΥΚΩ.
(ιθ) Οι κυρώσεις που θα επιβάλλονται προς τους ως 
άνω Προμηθευτές και Αυτοπρομηθευόμενους Πελάτες 
σε περίπτωση μη προσήκουσας καταβολής από αυτούς 
των χρεώσεων ΥΚΩ προς τη ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ.
(κ) Οι τεχνικές απαιτήσεις για τη συμμετοχή της από-
κρισης ζήτησης στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας βάσει 
των τεχνικών χαρακτηριστικών των εν λόγω αγορών και 
των τεχνικών δυνατοτήτων της απόκρισης ζήτησης. Οι 
απαιτήσεις αυτές καλύπτουν τη συμμετοχή φορτίων σω-
ρευτικής εκπροσώπησης.
(κα) Οι όροι και οι προϋποθέσεις, αναφορικά με την 
προμήθεια από τον Διαχειριστή του ΕΔΔΗΕ υπηρεσιών 
ευελιξίας κατά τα προβλεπόμενα στην περ. (ζ) της παρ. 3 
του άρθρου 131Β, συμπεριλαμβανομένων και των αρχών για τον καθορισμό του ύψους της αποζημίωσης για την 
προμήθεια των ως άνω υπηρεσιών ευελιξίας.
(κβ) Τα επιλέξιμα μέρη, τα οποία έχουν πρόσβαση στα 
δεδομένα της παρ. 1 του άρθρου 59Β, και το συναφές 
κόστος πρόσβασης σε αυτά για τα εν λόγω μέρη.
(κγ) Οι κανόνες για τη διαχείριση, την πρόσβαση, την 
ανταλλαγή και την αποθήκευση δεδομένων της παρ. 1 του άρθρου 59Β.
3. Με απόφαση της ΡΑΕ μετά από εισήγηση της ΔΕΔ-
ΔΗΕ ΑΕ θεσπίζονται τα εγχειρίδια εφαρμογής του Κώδικα 
Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ, η έκδοση των οποίων προβλέ-πεται στον εν λόγω Κώδικα.
4. Ρυθμίσεις, υπολογισμοί και ειδικές εγκρίσεις, που 
απαιτούνται για την εφαρμογή του Κώδικα Διαχείρισης 
του ΕΔΔΗΕ, αποφασίζονται από τη ΡΑΕ μετά από γνώμη 
της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ. Οι λεπτομέρειες εφαρμογής του Κώδικα 
Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ ρυθμίζονται με απόφαση της 
ΡΑΕ, μετά από εισήγηση της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ.»
Άρθρο 46
Διάκριση των διατάξεων που αφορούν στο Δίκτυο Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών από τις διατάξεις που αφορούν στα λοιπά Κλειστά Δίκτυα Διανομής - Τροποποίηση άρθρου 131 ν. 4001/2011
Στο άρθρο 131 του ν. 4001/2011 (Α’ 179): α) στον τίτ-
λο απαλείφεται η αναφορά σε Κλειστά Δίκτυα Διανο-
μής και στο άρθρο 28 της Οδηγίας 2009/72/ΕΚ, β) στην 
περ. (δ) της παρ. 2 απαλείφεται η λέξη «Επιλέγοντες», γ) 
η αναφορά στον κύριο του Ελληνικού Δικτύου Διανομής 
Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΔΔΗΕ) της περ. (στ) της παρ. 2 απαλείφεται, δ) η παρ. 5 αντικαθίσταται, ε) οι παρ. 6, 7, 8 και 9 καταργούνται, και το άρθρο 131 διαμορφώνεται 
ως εξής:
«Άρθρο 131
Διαχείριση Δικτύου Διεθνούς Αερολιμένα 
Αθηνών (ΔΑΑ)
1. Οι γραμμές διανομής μέσης και χαμηλής τάσης 
και οι εγκαταστάσεις διανομής ηλεκτρικής ενέργειας 
που βρίσκονται εντός των ορίων του ακινήτου που περιγράφεται στις διατάξεις του άρθρου πρώτου 
του ν. 2338/1995 (Α’ 202) και οι οποίες, σύμφωνα με 
τις διατάξεις του ίδιου νόμου, κατασκευάζονται, ανα-
πτύσσονται και τίθενται σε λειτουργία από την εται-
ρεία «Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών Α.Ε.», καθώς και οι 
μελλοντικές επεκτάσεις αυτών εντός της ίδιας έκτασης, 
αποτελούν το Δίκτυο του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών 
(Δίκτυο ΔΑΑ) και δεν εντάσσονται στο ΕΔΔΗΕ, κατά την 
έννοια του άρθρου 2.
2. Στην εταιρεία «Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών Α.Ε.» 
χορηγείται, με τον νόμο αυτόν, άδεια αποκλειστικής 
διαχείρισης του Δικτύου ΔΑΑ (Διαχειριστής Δικτύου 
ΔΑΑ). Ο Διαχειριστής Δικτύου ΔΑΑ είναι υπεύθυνος για τη λειτουργία του Δικτύου ΔΑΑ, καθώς και για τον προ-
γραμματισμό και τη διασφάλιση της συντήρησης και της 
ανάπτυξης αυτού, σύμφωνα με τις διατάξεις αυτές και 
τις σχετικές διατάξεις του ν. 2338/1995, ο Διαχειριστής Δικτύου ΔΑΑ είναι αρμόδιος ιδίως να:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6652 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
(α) Διασφαλίζει την αξιοπιστία και ασφάλεια του Δικτύ-
ου ΔΑΑ, λαμβάνοντας παραλλήλως τα κατάλληλα μέτρα 
για την προστασία του περιβάλλοντος.
(β) Διασφαλίζει τη διατήρηση τεχνικά άρτιου και οικο-
νομικά αποδοτικού Δικτύου ΔΑΑ.
(γ) Διασφαλίζει την τήρηση των τεχνικών προδιαγρα-
φών σχεδιασμού, λειτουργίας και συντήρησης του Δι-
κτύου ΔΑΑ, ιδίως όσον αφορά την ποιότητα τάσης και την αξιοπιστία τροφοδότησης των Πελατών.
(δ) Εξασφαλίζει την πρόσβαση στο Δίκτυο ΔΑΑ στους 
Προμηθευτές και στους Πελάτες, σύμφωνα με τους 
όρους και τις προϋποθέσεις που καθορίζονται με την 
απόφαση που εκδίδεται κατά την παρ. 3.
(ε) Διασφαλίζει την προμήθεια, εγκατάσταση, συντή-
ρηση, καλή λειτουργία και αντικατάσταση των μετρη-
τικών διατάξεων που εγκαθίστανται στο Δίκτυο ΔΑΑ.
(στ) Παρέχει στους Χρήστες του Δικτύου ΔΑΑ και στη 
ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ τις πληροφορίες που απαιτούνται για την 
αποτελεσματική πρόσβαση στο Δίκτυο ΔΑΑ.
(ζ) Απέχει από κάθε διάκριση μεταξύ των Χρηστών ή 
των κατηγοριών χρηστών του Δικτύου ΔΑΑ.
3. Με απόφαση της ΡΑΕ, καθορίζονται οι όροι και 
περιορισμοί της άδειας αποκλειστικής διαχείρισης του Δικτύου ΔΑΑ. Με την ίδια απόφαση ρυθμίζονται, ιδίως, 
οι υποχρεώσεις του Διαχειριστή Δικτύου ΔΑΑ σχετικά 
με την ανάπτυξη, ενίσχυση και συντήρηση του Δικτύ-
ου ΔΑΑ, τις σχέσεις μεταξύ Διαχειριστή Δικτύου ΔΑΑ 
και ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ, την παροχή πρόσβασης σε τρίτους, 
την έγκριση από τη ΡΑΕ της μεθοδολογίας τιμολόγη-
σης που εφαρμόζει ο Διαχειριστής ΔΑΑ για την παροχή πρόσβασης σε τρίτους και τον τρόπο και τη διαδικασία 
δημοσίευσης των εφαρμοστέων τιμολογίων χρήσης του 
Δικτύου ΔΑΑ, κατά τρόπον ώστε:
(α) η πρόσβαση των δικαιουμένων στο Δίκτυο ΔΑΑ να 
γίνεται κατά τον πλέον οικονομικό, διαφανή και άμεσο 
τρόπο, χωρίς διακρίσεις μεταξύ των Χρηστών και των 
κατηγοριών Χρηστών του Δικτύου ΔΑΑ και
(β) τα κριτήρια καθορισμού της μεθοδολογίας τιμο-
λόγησης, που ισχύουν κατά τις διατάξεις του άρθρου 
140 του παρόντος νόμου για τη διαχείριση του ΕΔΔΗΕ, να εφαρμόζονται και για τον Διαχειριστή Δικτύου ΔΑΑ, 
λαμβανομένων υπόψη των πραγματικών συνθηκών λει-
τουργίας του Δικτύου ΔΑΑ.
4. Κατά του Διαχειριστή του Δικτύου ΔΑΑ επιτρέπεται 
η υποβολή καταγγελίας, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 34.
5. Οι περ. (α), (β), (γ) και (ε) της παρ. 3 του άρθρου 131Α 
εφαρμόζονται και στην περίπτωση του Δικτύου ΔΑΑ.
6. [Καταργείται]
7. [Καταργείται]8. [Καταργείται]9. [Καταργείται].»
Άρθρο 47
Κλειστά Δίκτυα Διανομής - Προσθήκη άρθρου 
131Α στον ν. 4001/2011
(άρθρο 38 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Μετά το άρθρο 131 του ν. 4001/2011 (Α’ 179), προστί-
θεται άρθρο 131Α ως εξής:«Άρθρο 131Α
Κλειστά Δίκτυα Διανομής
1. Η ΡΑΕ δύναται, με απόφασή της, να κατατάσσει 
ένα δίκτυο, το οποίο διανέμει ηλεκτρική ενέργεια σε 
γεωγραφικά περιορισμένο βιομηχανικό ή εμπορικό ή 
κοινόχρηστο χώρο και το οποίο, με την επιφύλαξη της 
παρ. 4, δεν εφοδιάζει οικιακούς καταναλωτές, ως Κλειστό 
Δίκτυο Διανομής, εάν:
(α) οι υποδομές και οι εγκαταστάσεις του εν λόγω δι-
κτύου δεν εντάσσονται στο ΕΔΔΗΕ ή σε άλλο σύστημα 
διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, κατά την έννοια του 
άρθρου 2,
(β) για συγκεκριμένους τεχνικούς λόγους ή λόγους 
ασφαλείας, οι δραστηριότητες ή οι παραγωγικές διερ-
γασίες των χρηστών του εν λόγω δικτύου είναι ενοποι-ημένες, ή
(γ) το εν λόγω δίκτυο διανέμει ηλεκτρική ενέργεια κατά 
κύριο λόγο στον κύριο ή τον φορέα εκμετάλλευσης του δικτύου ή στις συναφείς επιχειρήσεις.
2. Με την απόφαση της παρ. 1 καθορίζονται το πρό-
σωπο που διαχειρίζεται το Κλειστό Δίκτυο Διανομής 
(Διαχειριστής Κλειστού Δικτύου Διανομής), οι αρμοδι-
ότητες, τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις του, καθώς 
και οι όροι, οι προϋποθέσεις και κάθε άλλη αναγκαία 
λεπτομέρεια για τη ρύθμιση του τρόπου διαχείρισης 
του Κλειστού Δικτύου Διανομής, σε αναλογία προς τη 
δραστηριότητα διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ και λαμβάνο-
ντας υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του Κλειστού Δικτύου Διανομής και των χρηστών που εξυπηρετεί. Σε 
κάθε περίπτωση δύναται να τα εξαιρεί από τις απαιτήσεις 
που αφορούν την προμήθεια υπηρεσιών ευελιξίας και 
την ανάπτυξη του δικτύου βάσει σχεδίου ανάπτυξης. 
Η εν λόγω απόφαση μπορεί να αφορά ταυτόχρονα την κατάταξη περισσότερων του ενός δικτύων ως Κλειστών Δικτύων Διανομής.
3. Ο Διαχειριστής Κλειστού Δικτύου Διανομής μπορεί, 
με απόφαση της ΡΑΕ η οποία εκδίδεται μετά από αίτησή 
του, να εξαιρείται από:
α) τις υποχρεώσεις των περ. ζ’ και θ’ της παρ. 3 του 
άρθρου 131Β,
β) τις υποχρεώσεις της περ. η’ της παρ. 3 του άρθρου 
131Β,
γ) την υποχρέωση της παρ. 4 του άρθρου 134Β,δ) την υποχρέωση του άρθρου 140, και
ε) την υποχρέωση της παρ.  1 του άρθρου 65 του 
ν. 4951/2022 (Α’ 129), περί μη κατοχής, ανάπτυξης, δι-
αχείρισης ή λειτουργίας εγκαταστάσεων αποθήκευσης ενέργειας.
Στις περιπτώσεις ολικής ή μερικής ενεργοποίησης 
των ανωτέρω εξαιρέσεων, τα τιμολόγια του Διαχειριστή 
Κλειστού Δικτύου Διανομής ή οι μεθοδολογίες επί των 
οποίων στηρίζεται ο υπολογισμός αυτών, εξετάζονται 
και εγκρίνονται, σύμφωνα με τη διαδικασία που προ-
βλέπεται στο άρθρο 140, ύστερα από υποβολή σχετικού 
αιτήματος χρήστη του Κλειστού Συστήματος Διανομής.
4. Η δυνατότητα κατάταξης ενός δικτύου ως Κλειστού 
Δικτύου Διανομής και εξαίρεσης του Διαχειριστή του 
κατά την παρ. 3 διατηρείται και αν το δίκτυο αυτό χρη-σιμοποιείται περιστασιακά από μικρό αριθμό οικιακών 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6653 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
καταναλωτών, οι οποίοι έχουν εργασιακή ή παρόμοια 
σχέση με τον κύριο του εν λόγω δικτύου και βρίσκονται 
εντός της περιοχής την οποία αυτό εξυπηρετεί.»
Άρθρο 48
Καθορισμός αρμοδιοτήτων και καθηκόντων του Διαχειριστή Συστήματος Διανομής - Προσθήκη άρθρου 131Β στον ν. 4001/2011(άρθρα 30, 31, 32 και 37 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Μετά το άρθρο 131 Α του ν. 4001/2011 (Α’ 179) προ-
στίθεται άρθρο 131Β ως εξής:
«Άρθρο 131Β
Αρμοδιότητες και καθήκοντα του Διαχειριστή Συστήματος Διανομής
1. H διαχείριση και εκμετάλλευση συστήματος δια-
νομής ηλεκτρικής ενέργειας επιτρέπεται σε όσους έχει χορηγηθεί Άδεια Διαχείρισης ενός τέτοιου συστήματος. Η Άδεια Διαχείρισης συστήματος διανομής ηλεκτρικής ενέργειας χορηγείται με απόφαση της Ρυθμιστικής Αρ-χής Ενέργειας (ΡΑΕ).
2. Διαχειριστής Συστήματος Διανομής είναι κάθε φυ-
σικό ή νομικό πρόσωπο, το οποίο είναι υπεύθυνο για 
τη λειτουργία, τη συντήρηση και την ανάπτυξη του συ-στήματος διανομής το οποίο διαχειρίζεται και, κατά πε-
ρίπτωση, των διασυνδέσεων αυτού με άλλα συστήματα, 
κατά τρόπο οικονομικά ασφαλή, αποδοτικό και αξιόπι-
στο, και με σκοπό τη μακροπρόθεσμη ικανότητα του 
συστήματος να ανταποκρίνεται στην εύλογη ζήτηση δι-
ανομής ηλεκτρικής ενέργειας, λαμβάνοντας παράλληλα 
μέριμνα για το περιβάλλον και την ενεργειακή απόδοση.
3. Ειδικότερα ο Διαχειριστής Συστήματος Διανομής 
ηλεκτρικής ενέργειας:
(α) Παρέχει στους χρήστες του συστήματος τις πλη-
ροφορίες που χρειάζονται για την αποτελεσματική πρό-
σβαση στο σύστημα, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης 
του, σύμφωνα και με τα προβλεπόμενα στο εφαρμοστέο 
κανονιστικό πλαίσιο.
(β) Δίνει προτεραιότητα, κατά την κατανομή εγκατα-
στάσεων παραγωγής, στις εγκαταστάσεις παραγωγής 
που χρησιμοποιούν ανανεώσιμες πηγές ή που χρησι-
μοποιούν συμπαραγωγή υψηλής απόδοσης, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 26 του ν. 4643/2019 (Α’ 193).
(γ) Απέχει από κάθε διάκριση μεταξύ των χρηστών ή 
των κατηγοριών χρηστών του δικτύου, και ιδίως διακρί-
σεις υπέρ των συνδεδεμένων με αυτόν επιχειρήσεων 
έναντι των λοιπών συμμετεχόντων στην αγορά.
(δ) Προμηθεύεται προϊόντα και υπηρεσίες που είναι 
αναγκαία για την αποτελεσματική, αξιόπιστη και ασφα-λή λειτουργία του συστήματος διανομής και εφαρμόζει 
αντικειμενικούς, διαφανείς και αμερόληπτους όρους 
που καταρτίζονται σε συντονισμό με τον Διαχειριστή 
του Συστήματος Μεταφοράς και άλλους σχετικούς συμ-
μετέχοντες στην αγορά. Οι όροι και οι προϋποθέσεις, συ-
μπεριλαμβανομένων των κανόνων και των τιμολογίων, 
κατά περίπτωση, για την παροχή τέτοιων προϊόντων και 
υπηρεσιών από τον Διαχειριστή συστήματος διανομής καθορίζονται από τη ΡΑΕ σύμφωνα με τα άρθρα 15, 21, 96 και 140 του παρόντος και την παρ. 4 του άρθρου 17 
του ν. 4425/2016 (Α’ 185) κατά τρόπο αμερόληπτο που αντικατοπτρίζει το κόστος, δημοσιεύονται στην Εφημε-
ρίδα της Κυβερνήσεως και αναρτώνται στην ιστοσελίδα 
της. Η προμήθεια των ως άνω προϊόντων και υπηρεσιών 
από πλευράς του Διαχειριστή Συστήματος Διανομής ηλε-
κτρικής ενέργειας διασφαλίζει την αποτελεσματική συμ-
μετοχή όλων των συμμετεχόντων στην αγορά, συμπε-
ριλαμβανομένων των συμμετεχόντων στην αγορά που 
παρέχουν ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, 
των συμμετεχόντων στην αγορά που ενεργοποιούνται 
με την απόκριση ζήτησης, των διαχειριστών εγκαταστά-
σεων αποθήκευσης ενέργειας και των συμμετεχόντων 
στην αγορά που δραστηριοποιούνται στη σωρευτική 
εκπροσώπηση. Προς τον σκοπό αυτόν, με απόφαση 
της ΡΑΕ, κατόπιν εισήγησης του Διαχειριστή, η οποία 
διαμορφώνεται σε στενή συνεργασία με τους συμμετέ-
χοντες στην αγορά και με τον Διαχειριστή του Ελληνικού 
Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΜΗΕ), 
καθορίζονται οι τεχνικές απαιτήσεις για τη συμμετοχή 
στις οικείες αγορές βάσει των τεχνικών χαρακτηριστι-
κών των εν λόγω αγορών και των ικανοτήτων όλων των συμμετεχόντων στην αγορά.
(ε) Συνεργάζεται με τους λοιπούς Διαχειριστές Συστή-
ματος Διανομής και τον Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ, καθώς 
και με τους Διαχειριστές Κλειστών Δικτύων Διανομής, 
με σκοπό την αποτελεσματική συμμετοχή των συμμε-
τεχόντων στην αγορά που συνδέονται με το Σύστημα 
Μεταφοράς ή τα Δίκτυα Διανομής ηλεκτρικής ενέργειας 
τα οποία αντίστοιχα διαχειρίζονται, στις αγορές λιανικής, 
χονδρικής και εξισορρόπησης. Στο πλαίσιο της ως άνω συνεργασίας, απαιτούνται η κατάρτιση και η εφαρμογή 
των κατάλληλων πρωτοκόλλων επικοινωνίας και συνερ-
γασίας, ώστε να διασφαλίζονται -μεταξύ των διαχειρι-
στών- η ομαλή, ασφαλής και απρόσκοπτη λειτουργία 
των δικτύων ευθύνης τους, η προσήκουσα άσκηση των αρμοδιοτήτων τους και η εύρυθμη λειτουργία της αγο-
ράς. Η παροχή υπηρεσιών εξισορρόπησης από πηγές 
που βρίσκονται στο σύστημα διανομής συμφωνείται 
με τον αντίστοιχο διαχειριστή συστήματος μεταφοράς 
σύμφωνα με το άρθρο 57 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 
5ης Ιουνίου 2019, σχετικά με την εσωτερική αγορά ηλε-κτρικής ενέργειας (L 158/54) και το άρθρο 182 του Κα-
νονισμού (ΕΕ) 2017/1485 της Επιτροπής, της 2ας Αυγού-
στου 2017, σχετικά με τον καθορισμό κατευθυντήριων 
γραμμών για τη λειτουργία του συστήματος μεταφοράς 
ηλεκτρικής ενέργειας (L 220/1).
(στ) Λειτουργεί ως ουδέτερος φορέας διευκόλυνσης 
της αγοράς αναφορικά με την προμήθεια ενέργειας που 
χρησιμοποιεί για την κάλυψη των απωλειών του συστή-
ματος διανομής το οποίο διαχειρίζεται. Η κάλυψη των 
ως άνω απωλειών γίνεται με διαφανείς, αμερόληπτες και 
βασιζόμενες στην αγορά διαδικασίες, όταν ο Διαχειρι-
στής ασκεί τα καθήκοντα αυτά.
(ζ) Προμηθεύεται υπηρεσίες ευελιξίας από πηγές, 
όπως η αποκεντρωμένη παραγωγή, η απόκριση ζήτη-
σης ή η αποθήκευση ενέργειας, και εξετάζει τη λήψη 
μέτρων ενεργειακής απόδοσης, όταν οι υπηρεσίες αυτές 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6654 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
μειώνουν με οικονομικά αποδοτικό τρόπο την ανάγκη 
αναβάθμισης ή αντικατάστασης της δυναμικότητας 
ηλεκτρικής ενέργειας και τα οποία ενισχύουν την απο-
τελεσματική και ασφαλή λειτουργία του συστήματος 
διανομής, συμπεριλαμβανομένης της διαχείρισης της 
συμφόρησης στην περιοχή της, για τη βελτίωση της 
αποδοτικότητας όσον αφορά τη λειτουργία και την ανάπτυξη του συστήματος διανομής. Η προμήθεια 
των υπηρεσιών αυτών γίνεται σύμφωνα με διαφανείς, 
αμερόληπτες και βασιζόμενες στην αγορά διαδικασίες, εκτός εάν η ΡΑΕ έχει διαπιστώσει ότι η προμήθεια των εν λόγω υπηρεσιών δεν είναι οικονομικά αποδοτική ή η 
εν λόγω προμήθεια οδηγεί σε σοβαρές στρεβλώσεις της 
αγοράς ή σε μεγαλύτερες συμφορήσεις. Για τον ορισμό των προδιαγραφών των παρεχόμενων υπηρεσιών ευε-
λιξίας και των τυποποιημένων προϊόντων της αγοράς 
απαιτείται έγκριση της ΡΑΕ, κατόπιν διαφανών κριτη-
ρίων και με συμμετοχή όλων των συμμετεχόντων στην 
αγορά, χωρίς διακρίσεις, συμπεριλαμβανομένων των 
συμμετεχόντων στην αγορά που παρέχουν ενέργεια από 
ανανεώσιμες πηγές, των συμμετεχόντων στην αγορά 
που ασχολούνται με την απόκριση ζήτησης, των διαχει-
ριστών εγκαταστάσεων αποθήκευσης ενέργειας και των 
συμμετεχόντων στην αγορά που δραστηριοποιούνται 
στη σωρευτική εκπροσώπηση. Ο Διαχειριστής Συστή-
ματος Διανομής αμείβεται επαρκώς για την προμήθεια 
των εν λόγω υπηρεσιών, ώστε να ανακτά τουλάχιστον τα 
αντίστοιχα εύλογα έξοδα, μεταξύ άλλων, τις απαραίτητες 
δαπάνες τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνίας 
και τα έξοδα υποδομής, βάσει μεθοδολογίας και τιμο-
λογίων που εγκρίνονται με απόφαση της ΡΑΕ, κατόπιν 
εισήγησης του Διαχειριστή Συστήματος Διανομής ηλε-κτρικής ενέργειας.
(η) Κατά την εκτέλεση των καθηκόντων που περιγρά-
φονται στην περ. (δ), ο Διαχειριστής Συστήματος Διανο-
μής προμηθεύεται τις επικουρικές υπηρεσίες μη σχετικές 
με τη συχνότητα που είναι αναγκαίες για το σύστημά του, 
σύμφωνα με διαφανείς, αμερόληπτες και βασιζόμενες 
στην αγορά διαδικασίες, εκτός εάν η ΡΑΕ, λαμβάνοντας 
υπόψη, μεταξύ άλλων, εισήγηση του Διαχειριστή, έχει 
εκτιμήσει ότι η βασιζόμενη στην αγορά παροχή επικου-
ρικών υπηρεσιών μη σχετικών με τη συχνότητα δεν είναι 
οικονομικά αποδοτική και έχει χορηγήσει παρέκκλιση. 
Η υποχρέωση προμήθειας επικουρικών υπηρεσιών μη σχετικών με τη συχνότητα δεν εφαρμόζεται σε πλήρως 
ενσωματωμένα στοιχεία δικτύου.
(θ) Αναπτύσσει το σύστημα διανομής βάσει Σχεδίου 
Ανάπτυξης Δικτύου το οποίο εκπονεί, υποβάλλει προς 
έγκριση στη ΡΑΕ και δημοσιοποιεί κατ’ ελάχιστον ανά 
δύο (2) έτη. Στο Σχέδιο Ανάπτυξης Δικτύου παρουσιάζο-
νται μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες προβλέψεις 
αναγκών για υπηρεσίες ευελιξίας και οι σχεδιαζόμενες 
επενδύσεις για τα επόμενα πέντε (5) έως δέκα (10) έτη, 
με ιδιαίτερη έμφαση σε υποδομές δικτύου που απαι-
τούνται για τη σύνδεση νέας δυναμικότητας παραγωγής 
και νέων φορτίων, περιλαμβανομένων σημείων επανα-
φόρτισης για ηλεκτρικά οχήματα. Για τον σχεδιασμό των 
επενδύσεων λαμβάνεται ιδίως υπόψη η αξιοποίηση της 
απόκρισης ζήτησης, της ενεργειακής απόδοσης, των εγκαταστάσεων αποθήκευσης ενέργειας ή άλλων πη-
γών ευελιξίας, τις οποίες ο Διαχειριστής χρησιμοποιεί 
ως εναλλακτική λύση έναντι της επέκτασης του δικτύ-
ου. Προ της υποβολής του Σχεδίου Ανάπτυξης Δικτύου 
για έγκριση στη ΡΑΕ, ο Διαχειριστής θέτει σε δημόσια 
διαβούλευση σχέδιο της πρότασής του, δημοσιεύει τα 
αποτελέσματα της διαδικασίας διαβούλευσης και τα 
υποβάλλει με την τελική πρότασή του στη ΡΑΕ. Η ΡΑΕ 
δύναται, κατά την κρίση της, να επιβάλει τροποποιήσεις 
στο υποβληθέν από τον διαχειριστή Σχέδιο Ανάπτυξης 
Δικτύου. Το εγκεκριμένο Σχέδιο Ανάπτυξης Δικτύου δύ-
ναται να αναθεωρείται πριν τη διετία, κατόπιν εισήγησης 
του Διαχειριστή ή με πρωτοβουλία της ΡΑΕ και τηρουμέ-
νης της ανωτέρω διαδικασίας. Λεπτομέρειες εφαρμογής 
της παρούσας αναφορικά ιδίως με το περιεχόμενο του 
Σχεδίου Ανάπτυξης Δικτύου και την τεκμηρίωση των 
σχεδιαζόμενων επενδύσεων δύνανται να καθορίζονται 
με απόφαση της ΡΑΕ.
Η ΡΑΕ παρακολουθεί και αξιολογεί την εφαρμογή του 
Σχεδίου Ανάπτυξης Δικτύου, εκπονεί και δημοσιοποιεί 
σχετική έκθεση. Κατά την έγκριση του Σχεδίου Ανάπτυ-
ξης Δικτύου, η ΡΑΕ δύναται να προβλέπει ότι, σε περί-
πτωση υπέρβασης του οριζόμενου δεσμευτικού χρονο-
διαγράμματος υλοποίησης ορισμένων έργων ανάπτυξης 
του Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας, 
επιβάλλεται συγκεκριμένη ρήτρα για κάθε έτος καθυστέ-
ρησης υπέρ του Ειδικού Λογαριασμού «Ταμείο Ενεργει-ακής Μετάβασης» του άρθρου εξηκοστού πρώτου του ν. 4839/2021 (Α’ 181). Η μεθοδολογία υπολογισμού της 
ρήτρας καθορίζεται με απόφαση της Αρχής. Αν ο Δια-
χειριστής τεκμηριώσει τη συνδρομή λόγων ανωτέρας 
βίας ή αντικειμενικής αδυναμίας, απαλλάσσεται από την 
καταβολή της ρήτρας.
(ι) Ανταλλάσσει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες και 
συντονίζεται με τον Διαχειριστή του Συστήματος Μετα-
φοράς, με σκοπό τη βέλτιστη αξιοποίηση των πηγών, τη 
διασφάλιση της ασφαλούς και αποτελεσματικής λειτουρ-
γίας του συστήματος και τη διευκόλυνση της ανάπτυξης 
της αγοράς μέσω υπηρεσιών ευελιξίας.
(ια) Διαφυλάσσει τον εμπιστευτικό χαρακτήρα των 
εμπορικά ευαίσθητων πλη ροφοριών, οι οποίες περι-
έρχονται σε γνώση του κατά την εκτέλεση των καθη-
κόντων του, και αποτρέπει τη με μεροληπτικό τρόπο 
κοινοποίηση πληροφοριών που αφορούν τις δικές του 
δραστηριότητες και ενδέχεται να παρέχουν εμπορικά 
πλεονεκτήματα.
(ιβ) Δύναται να ασκεί δραστη ριότητες άλλες από εκεί-
νες που εμπίπτουν στο πεδίο των δραστηριοτήτων του 
Διαχειριστή Συστήματος Διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, 
εφόσον οι δραστηριότητες αυτές είναι αναγκαίες ώστε ο 
Διαχειριστής Συστήματος Διανομής να εκπληρώνει τις 
υποχρεώσεις του δυνάμει του Κεφαλαίου Ε’ του παρό-
ντος ή του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουνίου 2019, 
σχετικά με την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας 
(L 158/54), υπό την προϋπόθεση ότι η άσκηση μίας τέ-
τοιας διαφορετικής δραστηριότητας τυγχάνει σχετικής 
έγκρισης με ειδική προς τούτο απόφαση της ΡΑΕ, η οποία 
αξιολογεί την αναγκαιότητα μιας τέτοιας παρέκκλισης.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6655 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
Για τη διαμόρφωση της απόφασής της, η ΡΑΕ λαμβάνει 
υπόψη ιδίως τα ακόλουθα:
ιβα) την ύπαρξη αγοράς για την εξεταζόμενη δραστη-
ριότητα και τις συνθήκες λειτουργίας της,
ιββ) την άσκηση ή τη δυνατότητα άσκησης της δρα-
στηριότητας από άλλους φορείς της αγοράς,
ιβγ) την πιθανότητα στρέβλωσης του ανταγωνισμού 
στην αγορά ενέργειας ή σε αγορές άλλων προϊόντων 
και υπηρεσιών,
ιβδ) το ενδεχόμενο παρεμπόδισης του Διαχειριστή 
στην εκπλήρωση των υποχρεώσεων που αποτελούν τον 
πυρήνα της ρυθμιζόμενης δραστηριότητάς του,
ιβε) τους λόγους για τους οποίους θεωρείται αναγκαία 
και σκόπιμη η άσκηση της δραστηριότητας από τον Δι-
αχειριστή, περιλαμβανομένων κριτηρίων οικονομικό-
τητας,
ιβστ) τις απαιτήσεις διαχωρισμού των δραστηριοτή-
των, οι οποίες απορρέουν από το ενωσιακό δίκαιο.
Με την απόφαση χορήγησης παρέκκλισης δύναται να 
τίθενται περιορισμοί στην άσκηση της δραστηριότητας 
από τον Διαχειριστή, όπως ενδεικτικά χρονικοί περιορι-σμοί. Η ΡΑΕ παρακολουθεί την άσκηση των δραστηριο-τήτων του Διαχειριστή, για τις οποίες χορηγεί παρέκκλι-ση σύμφωνα με τα ανωτέρω και δύναται να αναθεωρεί 
τις σχετικές αποφάσεις της λαμβάνοντας υπόψη ιδίως 
σχετικές εξελίξεις στην αγορά και γενικότερα μεταβολές 
στα κριτήρια και τις συνθήκες υπό τις οποίες χορηγήθηκε 
η παρέκκλιση, περιλαμβανομένης της αναγκαιότητας 
άσκησης της δραστηριότητας από τον Διαχειριστή για την εκπλήρωση των υποχρεώσεών του που απορρέουν 
από τη δραστηριότητα του Διαχειριστή Συστήματος Δι-
ανομής.
4. Οι παρ. 1, 2 και 3 εφαρμόζονται και στον Διαχειριστή 
του Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας 
ως Διαχειριστή των ηλεκτρικών συστημάτων των Μη 
Διασυνδεμένων Νήσων, με την επιφύλαξη των άρθρων 129 και 130.»
Άρθρο 49
Νομική και λειτουργική ανεξαρτησία Διαχειριστών Συστημάτων Διανομής - Προσθήκη άρθρου 131Γ στον ν. 4001/2011(άρθρα 35 και 37 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Μετά το άρθρο 131Β του ν. 4001/2011 (Α’ 179) προστί-
θεται άρθρο 131Γ ως εξής:
«Άρθρο 131Γ
Νομική και λειτουργική ανεξαρτησία Διαχειριστών Συστημάτων Διανομής - Πρόγραμμα Συμμόρφωσης
1. Όταν ο Διαχειριστής Συστήματος Διανομής ηλεκτρι-
κής ενέργειας αποτελεί μέρος Κάθετα Ολοκληρωμένης 
επιχείρησης ηλεκτρικής ενέργειας, σύμφωνα με τον ορι-
σμό της περ. ιθ’ της παρ. 3 του άρθρου 2, πρέπει να είναι 
ανεξάρτητος, τουλάχιστον από άποψης νομικής μορφής, 
οργάνωσης και λήψης αποφάσεων ως προς τις άλλες 
δραστηριότητες, οι οποίε ς δεν συνδέονται με τη διανομή 
ηλεκτρικής ενέργειας. Οι κανόνες αυτοί δεν συνεπάγο-
νται υποχρέωση διαχωρισμού του ιδιοκτησιακού καθε-στώτος των περιουσιακών στοιχείων του Διαχειριστή 
Συστήματος Διανομής από την Κάθετα Ολοκληρωμένη 
επιχείρηση.
2. Επιπλέον, των απαιτήσεων της παρ. 1, όταν ο Δια-
χειριστής Συστήματος Διανομής αποτελεί μέρος Κάθετα 
Ολοκληρωμένης επιχείρησης, πρέπει να είναι ανεξάρ-
τητος, σε επίπεδο οργάνωσης και λήψης αποφάσεων, 
από τις άλλες δραστηριότη τες που δεν συνδέονται με 
τη διανομή. Προς τούτο, εφαρμόζονται τα ακόλουθα 
ελάχιστα κριτήρια:
(α) Τα πρόσωπα, τα οποία είναι υπεύθυνα για τη δι-
αχείριση συστήματος διανομής δεν μπορούν να συμ-
μετέχουν σε διαρθρωτικές δομές της Ολοκληρωμένης 
Επιχείρησης ηλεκτρικής ενέργειας που φέρουν την ευ-
θύνη, άμεσα ή έμμεσα, για την καθημερινή εκτέλεση των 
δραστηριοτήτων της παραγωγής, της μεταφοράς ή της 
προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας.
(β) Λαμβάνονται κατάλληλα μέτρα, προκειμένου να 
διασφαλισθεί ότι τα επαγγελματικά συμφέροντα των 
προσώπων που είναι υπεύθυνα για τη διαχείριση του 
συστήματος διανομής λαμβάνονται υπόψη κατά τρόπον 
ώστε να διασφαλίζεται ότι είναι σε θέση να ενεργούν με ανεξαρτησία.
(γ) Ο Διαχειριστής του Συστήματος Διανομής διαθέτει 
ουσιαστικές εξουσίες λήψης αποφάσεων, ανεξάρτητα 
από την Κάθετα Ολοκληρωμένη επιχείρηση ηλεκτρι-
κής ενέργειας, όσον αφορά τους πόρους που είναι ανα-
γκαίοι για τη λειτουργία, συντήρηση ή ανάπτυξη του 
δικτύου. Για την εκπλήρωση των καθηκόντων αυτών, ο 
Διαχειριστής του Συστήματος Διανομής διαθέτει τους 
αναγκαίους ανθρώπινους, τεχνικούς, υλικούς και οικονο-
μικούς πόρους. Αυτό δεν αποτρέπει την ύπαρξη κατάλ-
ληλων συντονιστικών μηχανισμών, που εξασφαλίζουν 
ότι προστατεύονται τα οικονομικά δικαιώματα και τα 
δικαιώματα εποπτείας της διαχείρισης, τα οποία έχει η μητρική εταιρεία όσον αφορά την απόδοση των πόρων 
θυγατρικής της εταιρείας που ρυθμίζονται έμμεσα, σύμ-
φωνα με τα άρθρα 15 και 140. Ειδικότερα, τούτο επιτρέ-
πει στη μητρική εταιρεία να εγκρίνει το ετήσιο σχέδιο 
χρηματοδότησης ή ισοδύναμο μέσο του Διαχειριστή 
του Συστήματος Διανομής και να θέτει συνολικά όρια για 
τα επίπεδα χρέωσης της θυγατρικής της. Δεν επιτρέπει στη μητρική επιχείρηση να δίνει εντολές σχετικά με την καθημερινή λειτουργία ή τις επιμέρους αποφάσεις σχε-
τικά με την κατασκευή ή την αναβάθμιση των γραμμών 
διανομής, οι οποίες δεν υπερβαίνουν τους όρους του 
εγκεκριμένου χρηματοδοτικού σχεδίου ή οποιουδήποτε 
ισοδύναμου μέσου.
(δ) Ο Διαχειριστής του Συστήματος Διανομής κα-
ταρτίζει πρόγραμμα συμμόρφωσης, σύμφωνα με την 
παρ. 3, το οποίο αναφέρει τα μέτρα που λαμβάνονται, 
προκειμένου να αποκλείετ αι οποιαδήποτε μεροληπτική 
συμπεριφορά και να διασφαλίζεται η δέουσα παρακο-
λούθηση της τήρησης του προγράμματος, καθώς και 
οι συγκεκριμένες υποχρεώσεις των υπαλλήλων για την 
επίτευξη του εν λόγω στόχου.
3. Με το πρόγραμμα συμμόρφωσης καθορίζονται κα-
νόνες, διαδικασίες και υποχρεώσεις του προσωπικού του 
Διαχειριστή σε ό,τι αφορά ιδίως:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6656 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
(α) την υποχρέωση διαφύλαξης του εμπιστευτικού 
χαρακτήρα των εμπορικά ευαίσθητων πληροφοριών, 
καθώς και την υποχρέωση αποτροπής της με μεροληπτι-
κό τρόπο κοινοποίησης πληροφοριών που αφορούν στη 
δραστηριότητά του και ενδέχεται να παρέχουν εμπορικά 
πλεονεκτήματα,
(β) τον τρόπο επεξεργασίας των πάσης φύσεως δεδο-
μένων που διαχειρίζεται, σε εναρμόνιση με τη νομοθεσία 
περί προστασίας προσωπικών δεδομένων και ορίζεται 
το πλαίσιο, ώστε να αποκλείεται η διακριτική διαχείριση 
δεδομένων,
(γ) τον καθορισμό και τη διαβάθμιση κάθε πληροφο-
ρίας που εμπίπτει στις παραπάνω περιπτώσεις ή τον 
καθορισμό των κριτηρίων διαβάθμισής της, καθώς και τους κανόνες διαχείρισής της,
(δ) τη συγκέντρωση και καταγραφή στοιχείων, καθώς 
και την τήρηση αρχείου σχετικά με την εκτέλεση του 
προγράμματος συμμόρφωσης από τον Υπεύθυνο Συμ-μόρφωσης και από τη ΡΑΕ.
4. Το πρόγραμμα συμμόρφωσης καταρτίζεται από 
τον Υπεύθυνο Συμμόρφωσης σε συνεργασία με τον Δι-
αχειριστή και υπόκειται στην έγκριση της ΡΑΕ, η οποία δύναται να επιβάλει συγκεκριμένες τροποποιήσεις του 
προγράμματος. Η ΡΑΕ, κατά την παρακολούθηση του 
προγράμματος συμμόρφωσης, δύναται να καθορίζει 
πρόσθετους όρους και προϋποθέσεις για τη διασφάλι-
ση του αποτελεσματικού λειτουργικού διαχωρισμού, της 
ανεξαρτησίας και της αμερόληπτης συμπεριφοράς του Διαχειριστή. Υπό την επιφύλαξη των ελεγκτικών αρμο-διοτήτων της ΡΑΕ, η συμμόρφωση προς το πρόγραμμα 
υπόκειται στον ανεξάρτητο έλεγχο του Υπεύθυνου Συμ-
μόρφωσης.
5. Ο Υπεύθυνος Συμμόρφωσης είναι φυσικό ή νομικό 
πρόσωπο, που ορίζεται από τον Διαχειριστή, κατόπιν δη-
μόσιας πρόσκλησης. Είναι πλήρως ανεξάρτητος σε σχέ-ση με τον Διαχειριστή και έχει απρόσκοπτη πρόσβαση 
σε κάθε αναγκαίο στοιχείο και πληροφορία που τηρείται 
από τον Διαχειριστή ή θυγατρική επιχείρηση αυτού για την εκπλήρωση των καθηκόντων του.
6. Η ΡΑΕ δύναται, με απόφασή της, να αρνηθεί τον 
ορισμό του Υπεύθυνου Συμμόρφωσης μόνο για λόγους 
έλλειψης ανεξαρτησίας ή επαγγελματικής επάρκειας, 
καθώς και να ζητήσει οποτεδήποτε την αντικατάστα-
ση ήδη ορισμένου Υπεύθυνου Συμμόρφωσης για τους 
ίδιους λόγους, λαμβάνοντας, επιπλέον, υπόψη και την 
επίδοση του τελευταίου κατά την άσκηση των καθηκό-ντων του. Περαιτέρω, ο Διαχειριστής δύναται να παύσει 
τον Υπεύθυνο Συμμόρφωσης, ύστερα από προηγούμενη 
γνωστοποίηση στη ΡΑΕ και κατόπιν άπρακτης παρέλευ-
σης είκοσι (20) ημερών από τη γνωστοποίηση αυτή.
7. Ο Υπεύθυνος Συμμόρφωσης είναι αρμόδιος για:(α) την παρακολούθηση της εκτέλεσης του προγράμ-
ματος συμμόρφωσης και τον έλεγχο της συμμόρφωσης 
του διαχειριστή προς αυτό,
(β) την εκπόνηση ετήσιας έκθε σης και την κοινοποίησή 
της στη ΡΑΕ μέχρι την 31η Ιανουαρίου εκάστου έτους. 
Στην έκθεση, που δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα της 
ΡΑΕ εντός πέντε (5) ημερών από την κοινοποίησή της, 
αναφέρονται τα μέτρα που λαμβάνονται για την εκτέλε-ση του προγράμματος συμμόρφωσης, αξιολογούνται η 
επάρκεια και η εφαρμογή τους από τον Διαχειριστή ως προς την επίτευξη των σκοπών του προγράμματος και 
διατυπώνονται προτάσεις του Υπεύθυνου Συμμόρφω-
σης σχετικά με το πρόγραμμα συμμόρφωσης και την 
εκτέλεσή του,
(γ) την υποβολή στη ΡΑΕ τριμηνιαίων αναφορών σε 
σχέση με την εκτέλεση του προγράμματος συμμόρφω-σης,
(δ) τη γνωστοποίηση στη ΡΑΕ κάθε παράβασης ως 
προς την εφαρμογή του προγράμματος συμμόρφωσης, 
κατά τον χρόνο που αυτή σημειώνεται, καθώς και την 
υποβολή προτάσεων για την άμεση λήψη μέτρων,
(ε) την υποβολή έκθεσης στη ΡΑΕ σε σχέση με τις 
εμπορικές και οικονομικές σχέσεις μεταξύ της Κάθετα 
Ολοκληρωμένης επιχείρησης και του Διαχειριστή,
(στ) τον έλεγχο εκπλήρωσης των υποχρεώσεων της 
παρ. 4 του άρθρου 59Β.
8. Αν ο Διαχειριστής Συστήματος Διανομής αποτελεί 
μέρος Κάθετα Ολοκληρωμένης επιχείρησης, οι ανακοι-
νώσεις και τα σήματα των διαχειριστών συστημάτων δια-
νομής με κάθετη ολοκλήρωση δεν πρέπει να προκαλούν 
σύγχυση όσον αφορά τη χωριστή ταυτότητα του κλάδου 
προμήθειας της Κάθετα Ολοκληρωμένης επιχείρησης.
9. Η ΡΑΕ δύναται να εκδίδει κατευθυντήριες οδηγίες 
για την εφαρμογή του παρόντος άρθρου.
10. Στους παραβάτες του παρόντος επιβάλλεται πρό-
στιμο, σύμφωνα με το άρθρο 36.»
Άρθρο 50
Διαχειριστές συνδυασμένων συστημάτων μεταφοράς και διανομής - Προσθήκη άρθρου 131Δ στον ν. 4001/2011(άρθρο 39 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Μετά το άρθρο 131Γ του ν. 4001/2011 (Α’ 179) προστί-
θεται άρθρο 131Δ ως εξής:
«Άρθρο 131Δ
Διαχειριστές συνδυασμένων συστημάτων μεταφοράς και διανομής
Η παρ. 1 του άρθρου 131Γ δεν αποκλείει τη λειτουργία 
διαχειριστή συνδυασμένου συστήματος μεταφοράς και 
διανομής, κατά την έννοια της περ. ξα’ της παρ. 3 του 
άρθρου 2, υπό τον όρο ότι ο διαχειριστής συμμορφώ-
νεται με την παρ. 1 του άρθρου 110 και με τα άρθρα 
111 και 112.»
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’
ΠΑΡΑΓΩΓΗ, ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓ ΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
Άρθρο 51
Υποχρέωση συνεργασίας Διαχειριστών Συστημάτων Διανομής για τη σύνδεση στο δίκτυο διανομής - Τροποποίηση άρθρου 134Β ν. 4001/2011
(παρ. 1 και 2 άρθρου 33 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στο άρθρο 134Β του ν. 4001/2011 (Α’ 179) επέρχονται 
οι εξής τροποποιήσεις: α) στην παρ. 4 οι λέξεις «Διαχειρι-
στές Δικτύων» αντικαθίστανται από τις λέξεις «Διαχειρι-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6657 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
στές Συστημάτων Διανομής», β) στην παρ. 10 οι λέξεις «Ο 
Διαχειριστής Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής 
Ενέργειας (ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ) συνεργάζεται» αντικαθίστανται 
από τις λέξεις «Οι Διαχειριστές Συστημάτων Διανομής 
συνεργάζονται», και το άρθρο 134Β διαμορφώνεται ως 
εξής:
«Άρθρο 134Β
Οργάνωση της αγοράς φόρτισης ηλεκτροκίνητων οχημάτων (Η/Ο)
1. Ο Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο. μπορεί να είναι οποιαδήποτε ατομική 
επιχείρηση ή νομικό πρόσωπο εγγεγραμμένο στο Γενικό 
Εμπορικό Μητρώο (Γ .Ε.ΜΗ.), με σκοπό την εκμετάλλευση 
υποδομών φόρτισης. Ο Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο. παρέχει υπηρεσίες 
επαναφόρτισης σε χρήστες Η/Ο και είναι υπεύθυνος για 
την άρτια τεχνική συντήρηση των υποδομών φόρτισης, 
τη διασφάλιση της διαθεσιμότητας και της λειτουργί-
ας των σημείων επαναφόρτισης που διαχειρίζονται, 
την εποπτεία και τον έλεγχο αυτών, καθώς και για την 
παροχή των αναγκαίων στοιχείων και δεδομένων στο 
Μητρώο της παρ. 7. Οι Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο. υποχρεούνται να λει-
τουργούν ηλεκτρονικές πλατφόρμες για την εποπτεία 
και τον έλεγχο των υποδομών επαναφόρτισης, καθώς 
και πληροφοριακά συστήματα διαχείρισης των συλλε-
γόμενων πληροφοριών.
Στα δημοσίως προσβάσ ιμα σημεία επαναφόρτισης 
οι Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο. έχουν την υποχρέωση να υιοθετούν συ-
στήματα απομακρυσμένης εποπτείας και ελέγχου με τη 
χρήση ενός τουλάχιστον ευρωπαϊκού ή διεθνούς ανοι-
κτού πρωτοκόλλου, το οποίο υποστηρίζει τη διαχείριση 
ενεργού ισχύος, προκειμένου το σημείο να έχει τη σχε-
τική τεχνική δυνατότητα.
Για δημοσίως προσβάσιμα σημεία επαναφόρτισης, την 
εκμετάλλευση των σημείων επαναφόρτισης αναλαμβά-
νει Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο. εντός ενός (1) έτους από την εγκατάστα-
σή τους. Έως την ανάληψη της εκμετάλλευσής τους από 
Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο., τις ανωτέρω υποχρεώσεις αναλαμβάνει ο 
κύριος των υποδομών.
2. Ο Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο. μπορεί να είναι κύριος ή κάτοχος της 
Υποδομής Φόρτισης και δύναται να συνάπτει σύμβαση σύνδεσης με τον Διαχειριστή του Δικτύου Διανομής και 
σύμβαση προμήθειας με έναν ή περισσότερους προμη-
θευτές ηλεκτρικής ενέργειας με τους οποίους συμβάλ-
λεται ως τελικός καταναλωτής, σύμφωνα με την παρ. 2 
του άρθρου 134 του ν. 4001/2011 (Α’ 179).
3. Ο Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο. παρέχει υπηρεσίες επαναφόρτισης 
επί τούτω (ad hoc) σε μη συμβεβλημένους με αυτόν 
χρήστες Η/Ο με άμεση τιμολόγηση αυτών, σε χρήστες Η/Ο συμβεβλημένους με τον Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο., καθώς και σε 
χρήστες Η/Ο συμβεβλημένους με άλλους Παρόχους 
Υπηρεσιών Ηλεκτροκίνησης (Π.Υ.Η.). Στην τελευταία πε-
ρίπτωση, η αναγκαία διαλειτουργικότητα επιτυγχάνεται 
μέσω Φορέων Διεκπεραίωσης Συναλλαγών (Φ.Δ.Σ.) ή 
μέσω διμερών συμβάσεων μεταξύ φορέων της αγοράς 
ηλεκτροκίνησης.
4. Δεν επιτρέπεται στους Διαχειριστές Συστημάτων 
Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας να έχουν στην ιδιο-
κτησία τους, να αναπτύσσουν, να διαχειρίζονται ή να 
λειτουργούν σημεία φόρτισης για ηλεκτρικά οχήματα, εξαιρουμένων των περιπτώσεων στις οποίες οι Διαχει-
ριστές Συστημάτων Διανομής έχουν στην ιδιοκτησία 
τους ιδιωτικά σημεία φόρτισης αποκλειστικά για δική 
τους χρήση.
5. Η εκπροσώπηση του φορτίου Η/Ο στην αγορά ηλε-
κτρικής ενέργειας, με την αξιοποίηση των δυνατοτήτων 
διαχείρισης του φορτίου των Η/Ο μέσω συστημάτων 
απομακρυσμένης εποπτείας και ελέγχου των υποδομών 
φόρτισης, γίνεται μέσω Φ.Ο.Σ.Ε.Φ.Η.Ο.. Οι Φ.Ο.Σ.Ε.Φ.Η.Ο. 
συμπεριλαμβάνονται στην έννοια του φορέα σωρευ-
τικής εκπροσώπησης, κατά περίπτωση, σύμφωνα με 
τον ορισμό του άρθρου 5 του ν. 4425/2016 (Α’ 185). Οι 
υποχρεώσεις και η λειτουργία των Φ.Ο.Σ.Ε.Φ.Η.Ο. καθο-
ρίζονται στις διατάξεις των Κανονισμών Αγοράς Ηλε-
κτρικής Ενέργειας, όπως προβλέπονται στην παρ. 2 του 
άρθρου 18 του ν. 4425/2016, στο μέτρο που λειτουργούν 
ως φορείς σωρευτικής εκπροσώπησης. Οι Φ.Ο.Σ.Ε.Φ.Η.Ο. 
διαθέτουν ή έχουν εξασφαλίσει τη δυνατότητα διαχεί-
ρισης του φορτίου Η/Ο για την παροχή των υπηρεσιών 
τους. Οι Φ.Ο.Σ.Ε.Φ.Η.Ο. δύνανται να συμβάλλονται με 
φορείς της αγοράς ηλεκτροκίνησης, όπως Π.Υ.Η. και 
Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο., ή και απευθείας με χρήστες Η/Ο ή κατό-
χους μη δημοσίως προσβάσιμων υποδομών φόρτισης, ώστε να διασφαλίσουν τη δυνατότητα διαχείρισης του 
φορτίου των συνδεδεμένων στο δίκτυο Η/Ο, το οποίο 
εκπροσωπούν. Ως Φ.Ο.Σ.Ε.Φ.Η.Ο. μπορεί να δραστηριο-
ποιούνται φορείς της αγοράς ηλεκτροκίνησης, οι οποίοι 
διαθέτουν δυνατότητα ελέγχου του φορτίου των Η/Ο 
συμβεβλημένων χρηστών, συμμετέχοντες στην αγορά 
ηλεκτρικής ενέργειας, όπως προμηθευτές ηλεκτρικής 
ενέργειας, με εξασφαλισμένη δυνατότητα ελέγχου του 
φορτίου των Η/Ο συμβεβλημένων χρηστών που εκπρο-
σωπούν, καθώς και τρίτα πρόσωπα που ικανοποιούν τις 
τιθέμενες προϋποθέσεις.
6. Δεν αποκλείεται το ίδιο πρόσωπο να δραστηριο-
ποιείται συγχρόνως ως ιδιοκτήτης υποδομών φόρτισης 
Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο., Π.Υ.Η., Φ.Δ.Σ. και Φ.Ο.Σ.Ε.Φ.Η.Ο..
7. Για τη συστηματική καταγραφή των Υποδομών Φόρ-
τισης και των φορέων, που δραστηριοποιούνται στην 
αγορά αυτή, τη βέλτιστη πληροφόρηση και εξυπηρέτη-
ση των χρηστών Η/Ο και την υποστήριξη της ανάπτυξης 
των υποδομών, τηρείται ηλεκτρονικό Μητρώο Υποδο-
μών και Φορέων Αγοράς Ηλεκτροκίνησης στο Υπουργείο 
Υποδομών και Μεταφορών.
8. O Π.Υ.Η. διατηρεί συμβατική σχέση τόσο με συνερ-
γαζόμενους Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο. ή Φ.Δ.Σ. όσο και με χρήστες Η/Ο, 
βάσει της οποίας καθορίζονται ο τρόπος τιμολόγησης 
των υπηρεσιών επαναφόρτισης, οι τιμές χρέωσης και οι 
μέθοδοι ταυτοποίησης και πληρωμής. Επιπλέον, ο Π.Υ.Η. 
δύναται να παρέχει πρόσθετες υπηρεσίες που σχετίζο-
νται με την επαναφόρτιση, όπως εύρεση διαθέσιμων 
σημείων επαναφόρτισης, καθώς και πλοήγηση και κρά-
τηση θέσεων, με στόχο τη βέλτιστη εξυπηρέτηση των 
χρηστών Η/Ο.
9. Ο Φ.Δ.Σ. διευκολύνει την ανταλλαγή στοιχείων και 
τη διεκπεραίωση οικονομικών συναλλαγών μεταξύ φο-
ρέων της αγοράς. Για τον σκοπό αυτόν αναπτύσσει και 
λειτουργεί ηλεκτρονική πλατφόρμα για την ανταλλαγή δεδομένων, σε πραγματικό χρόνο ή βάσει προγραμμα-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6658 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
τισμού μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων, που απαι-
τούνται για την υποστήριξη της απρόσκοπτης παροχής 
υπηρεσιών από υποδομές οπ οιουδήποτε Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο., 
για λογαριασμό οποιουδήποτε Π.Υ.Η., σε συμβεβλημέ-
νους με τον τελευταίο χρήστες Η/Ο (περιαγωγή υπηρε-
σιών επαναφόρτισης). Τα δεδομένα δύναται να αφορούν 
στην ταυτοποίηση χρηστών Η/Ο, στα στοιχεία χρέωσης και κόστους ανά πράξη επαναφόρτισης, καθώς και στα 
στοιχεία των εμπλεκόμενων σε κάθε πράξη φόρτισης 
μερών (Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο. και Π.Υ.Η.).
10. Οι Διαχειριστές Συστημάτων Διανομής συνεργά-
ζονται, κατά τρόπο που δεν εισάγει διακρίσεις, με κάθε επιχείρηση, η οποία έχει στην ιδιοκτησία της, αναπτύσ-
σει, λειτουργεί ή διαχειρίζεται σημεία επαναφόρτισης 
για Η/Ο, όσον αφορά, μεταξύ άλλων, στη σύνδεση με 
το δίκτυο διανομής.»
Άρθρο 52
Ενεργοί πελάτες - Προσθήκη άρθρου 137Β στον ν. 4001/2011
(άρθρο 15 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Μετά το άρθρο 137A του ν. 4001/2011 (Α’ 179) προ-
στίθεται άρθρο 137Β, ως εξής:
«Άρθρο 137Β
Ενεργοί πελάτες
1. Οι τελικοί πελάτες δικαιούνται να ενεργούν ως ενερ-
γοί πελάτες, χωρίς να υποβάλλονται σε δυσανάλογες ή 
διακριτικές τεχνικές απαιτήσεις, διοικητικές απαιτήσεις, 
διαδικασίες και χρεώσεις, και σε τέλη δικτύου που δεν αντανακλούν το κόστος.
2. Οι ενεργοί πελάτες:α) δικαιούνται να ασκούν τη δραστηριότητά τους είτε 
απευθείας είτε μέσω σωρευτικής εκπροσώπησης,
β) δικαιούνται να πωλούν αυτοπαραγόμενη ηλεκτρι-
κή ενέργεια, μεταξύ άλλων, μέσω συμφωνιών αγοράς 
ενέργειας,
γ) δικαιούνται να συμμετέχουν σε προγράμματα ευε-
λιξίας και ενεργειακής απόδοσης,
δ) δικαιούνται να αναθέτουν σε τρίτους τη διαχείριση 
των εγκαταστάσεων που απαιτούνται για τις δραστηρι-ότητές τους, συμπεριλαμβανομένης της εγκατάστασης, 
της λειτουργίας, της διαχείρισης δεδομένων και της συ-ντήρησης χωρίς οι τρίτοι αυτοί να θεωρούνται ενεργοί πελάτες,
ε) καταβάλλουν τέλη δικτύου που αντικατοπτρίζουν 
το κόστος, είναι διαφανή και δεν εισάγουν διακρίσεις, 
με χωριστή πληροφόρηση για την ηλεκτρική ενέργεια 
που τροφοδοτείται στο δίκτυο και την ηλεκτρική ενέρ-
γεια που καταναλώνεται από το δίκτυο, σύμφωνα με την 
παρ. 1 του άρθρου 15 του παρόντος, καθώς και το άρθρο 
18 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 του Ευρωπαϊκού Κοι-
νοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουνίου 2019, 
σχετικά με την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας 
(L 158/54), διασφαλίζοντας ότι συμβάλλουν με τρόπο 
επαρκή και ισορροπημένο στον επιμερισμό του συνο-
λικού κόστους του συστήματος,
στ) είναι οικονομικά υπεύθυνοι για τις αποκλίσεις που 
προκαλούν στο σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας. Στον βαθμό αυτόν είναι συμβαλλόμενα μέρη με ευθύνη εξι-
σορρόπησης ή μεταβιβάζουν την υποχρέωση εξισορ-
ρόπησης που υπέχουν σύμφωνα με το άρθρο 5 του 
Κανονισμού (ΕΕ) 2019/943.
3. Οι ενεργοί πελάτες που έχουν στην ιδιοκτησία τους 
εγκαταστάσεις αποθήκευσης ενέργειας:
α) έχουν το δικαίωμα σύνδεσης με το δίκτυο εντός 
εύλογου χρονικού διαστήματος μετά το αίτημα, εφόσον 
πληρούνται όλες οι αναγκαίες προϋποθέσεις, όπως η 
ευθύνη εξισορρόπησης και η επαρκής διαθεσιμότητα 
μετρητών,
β) δεν υποβάλλονται σε καμία διπλή επιβάρυνση, συ-
μπεριλαμβανομένων των τελών δικτύου, για την αποθη-
κευμένη ηλεκτρική ενέργεια που παραμένει εντός των εγκαταστάσεών τους και όταν παρέχουν υπηρεσίες ευ-ελιξίας σε διαχειριστές συστημάτων,
γ) δεν υποβάλλονται σε δυσανάλογες απαιτήσεις 
άδειας και τέλη,
δ) επιτρέπεται να παρέχουν περισσότερες από μία 
υπηρεσίες ταυτόχρονα, εάν είναι τεχνικά εφικτό.»
Άρθρο 53
Συμβατικά δικαιώματα τελικών πελατών - Τροποποίηση άρθρου 138 ν. 4001/2011(παρ. 3 και 11 άρθρου 10, παρ. 5 άρθρου 18 και παρ. 1 και 5 άρθρου 23 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στο άρθρο 138 του ν. 4001/2011 (Α’ 179) επέρχονται 
οι εξής τροποποιήσεις: α) η περ. η’ της παρ. 2 αντικαθί-
σταται, β) στην παρ. 2 προστίθενται νέες περ. θ’ και ι’ , 
γ) προστίθεται νέα παρ. 3 και το άρθρο 138 διαμορφώ-νεται ως εξής:
«Άρθρο 138
Κώδικας Προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας σε Πελάτες
1. Ο Κώδικας Προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας σε Πε-
λάτες εκδίδεται με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλο-ντος και Ενέργειας ύστερα από γνώμη της ΡΑΕ, κατόπιν 
προηγούμενης δημόσιας διαβούλευσης και δημοσιεύ-εται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
2. Με τον Κώδικα Προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας 
σε Πελάτες καθορίζονται ιδίως:
(α) Οι όροι και οι προϋποθέσεις σύναψης, τροποποί-
ησης και λύσης συμβάσεων Προμήθειας ηλεκτρικής 
ενέργειας, οι όροι που υποχρεωτικώς περιλαμβάνονται 
στις σχετικές συμβάσεις και, ιδίως, όροι προστασίας των 
καταναλωτών, καθώς και διαδικασίες εξωδικαστικής επί-
λυσης διαφορών.
(β) Οι περιπτώσεις στις οποίες επιτρέπεται να διακό-
πτεται η Προμήθεια, ιδίως, όταν ο Πελάτης είναι υπερή-μερος ως προς την καταβολή του τιμήματος.
(γ) Οι προδιαγραφές και ο τρόπος δημοσίευσης των 
όρων και των τιμολογίων παροχής υπηρεσιών Προμήθει-
ας, που περιλαμβάνουν τουλάχιστον διακριτή αναγραφή 
των χρεώσεων για χρήση του ΕΣΜΗΕ και του ΕΔΔΗΕ για 
Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας, για το Ειδικό Τέλος ΑΠΕ και για λοιπές ρυθμιζόμενες χρεώσεις.
(δ) Η συχνότητα τιμολόγησης βάσει πραγματικής κα-
τανάλωσης.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6659 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
(ε) Ο τρόπος διασφάλισης της δυνατότητας αλλαγής 
Προμηθευτή, χωρίς οικονομική ή άλλη επιβάρυνση.
(στ) Οι υποχρεώσεις των Προμηθευτών σχετικά με την 
ποιότητα των υπηρεσιών π ου παρέχουν στους Πελάτες 
τους.
(ζ) Κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για τη διενέργεια της 
Προμήθειας σε Πελάτη.
(η) H υποχρέωση του Προμηθευτή να ενημερώνει δε-
όντως τους οικιακούς πελάτες σχετικά με εναλλακτικά 
μέτρα έναντι της αποσύνδεσης εντός ευλόγου χρονικού 
διαστήματος πριν από τυχόν προβλεπόμενη αποσύνδεση.
(θ) Τα επιλέξιμα μέρη, τα οποία έχουν πρόσβαση στα 
δεδομένα της παρ. 1 του άρθρου 59Β, και το συναφές 
κόστος πρόσβασης σε αυτά για τα εν λόγω μέρη.
(ι) Οι κανόνες για τη διαχείριση, την πρόσβαση, την 
ανταλλαγή και την αποθήκευση δεδομένων της παρ. 1 του άρθρου 59Β.
3. Με την επιφύλαξη των εθνικών και ενωσιακών κα-
νόνων σχετικά με την προστασία των καταναλωτών, στη 
σύμβαση Προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας της περ. (α) 
της παρ. 2 καθορίζονται:
α) τα στοιχεία και η διεύθυνση του φορέα παροχής,β) οι παρεχόμενες υπηρεσίες, τα προσφερόμενα επί-
πεδα ποιότητας υπηρεσιών, καθώς και η χρονική στιγμή 
έναρξης της σύνδεσης,
γ) τα είδη των προσφερόμενων υπηρεσιών συντήρη-
σης,
δ) οι τρόποι με τους οποίους είναι δυνατόν να λαμ-
βάνονται οι εκάστοτε επικαιροποιημένες πληροφορίες 
σχετικά με όλα τα εφαρμοζόμενα τιμολόγια και τέλη συ-
ντήρησης και τα δεσμοποιημένα προϊόντα ή υπηρεσίες,
ε) η διάρκεια της σύμβασης, οι όροι ανανέωσης και 
λήξης της σύμβασης και παροχής υπηρεσιών, συμπερι-
λαμβανομένων προϊόντων ή υπηρεσιών που σχετίζονται 
με τις ανωτέρω υπηρεσίες, και κατά πόσον επιτρέπεται ο τερματισμός της σύμβασης χωρίς χρέωση,
στ) οι αποζημιώσεις και οι διακανονισμοί επιστροφών 
που εφαρμόζονται σε περίπτωση αθέτησης της σύμβα-σης όσον αφορά το επίπε δο ποιότητας της υπηρεσίας, 
συμπεριλαμβανομένης της εσφαλμένης ή καθυστερη-
μένης χρέωσης,
ζ) η μέθοδος για την κίνηση της διαδικασίας δικαστι-
κής και εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών σύμφωνα 
με το άρθρο 50,
η) πληροφορίες για τα δικαιώματα των καταναλωτών, 
συμπεριλαμβανομένων πληροφοριών για τον χειρισμό των παραπόνων, καθώς και κάθε πληροφορία που ανα-φέρεται στην παρούσα παράγραφο, οι οποίες γνωστο-
ποιούνται σαφώς στα έντυπα των λογαριασμών ή στους 
ιστότοπους των εταιρειών ηλεκτρικής ενέργειας.
Οι όροι πρέπει να είναι δίκαιοι και γνωστοί εκ των 
προτέρων. Οπωσδήποτε, οι πληροφορίες αυτές πρέπει να παρέχονται πριν από τη σύναψη ή επιβεβαίωση της 
σύμβασης. Όταν οι συμβάσεις συνάπτονται με την πα-
ρεμβολή κάποιου μεσάζοντα, οι πληροφορίες σχετικά με 
τα ζητήματα που εκτίθενται στην παρούσα παράγραφο παρέχονται επίσης πριν από τη σύναψη της σύμβασης.
Οι τελικοί πελάτες λαμβάνουν μια συνοπτική, εύκολα 
κατανοητή και σαφώς διατυπωμένη περίληψη των πιο 
σημαντικών όρων της σύμβασης.»Άρθρο 54
Δυνατότητα παρέκκλισης - Τροποποίηση άρθρου 139 ν. 4001/2011
Στο άρθρο 139 του ν. 4001/2011 (Α’ 179), επικαιροποι-
είται η αναφορά στη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 
και το άρθρο 139 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 139
Παρεκκλίσεις
Με αίτηση που υποβάλλεται από τον Υπουργό Πε-
ριβάλλοντος και Ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 
μπορεί να ζητηθεί παρέκκλιση από την Οδηγία (ΕΕ) 
2019/944 (L 158), κατά τα διαλαμβανόμενα στο άρθρο 
66 της Οδηγίας αυτής.»
Άρθρο 55
Κριτήρια τιμολόγησης - Τροποποίηση άρθρου 140 ν. 4001/2011
(παρ. 1 άρθρου 32 και περ. στ’ άρθρου 58 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στο άρθρο 140 του ν. 4001/2011 (Α’ 179), επέρχονται οι 
εξής τροποποιήσεις: α) στην παρ. 1 απαλείφεται η λέξη «Επιλέγοντες», β) το δεύτερο εδάφιο της παρ. 2 τροπο-
ποιείται ως προς τους παράγοντες που λαμβάνονται υπό-
ψη κατά την κατάρτιση της μεθοδολογίας τιμολόγησης, 
γ) στην παρ. 4 προστίθεται περ. (ι), και το άρθρο 140 
διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 140
Γενικά τιμολόγια και διατάξεις χρέωσης
1. Τα τιμολόγια με βάση τα οποία οι κάτοχοι άδειας 
εισπράττουν τίμημα ή τέλος ή οποιαδήποτε αντιπαρο-χή για την παροχή των υπηρεσιών τους, με εξαίρεση τα 
τιμολόγια Προμήθειας σε Πελάτες, δεν ισχύουν εάν δεν 
εγκριθούν προηγουμένως από τη ΡΑΕ, με την επιφύλαξη 
των προβλεπομένων στον ν. 3899/2010.
2. Η ΡΑΕ αποφασίζει, έξι (6) μήνες πριν την έναρξη 
ισχύος τους, μετά από γνώμη των αρμόδιων διαχειρι-
στών του ΕΣΜΗΕ και του ΕΔΔΗΕ, σύμφωνα με διαφανή 
κριτήρια, τη μεθοδολογία για τον υπολογισμό των τι-
μολογίων σύνδεσης και χρήσης των εθνικών δικτύων 
και ιδίως των τιμολογίων πρόσβασης στο ΕΣΜΗΕ και 
στο ΕΔΔΗΕ και στα Κλειστά Δίκτυα Διανομής, στα οποία 
περιλαμβάνονται οι χρεώσεις σύνδεσης και χρήσης σε αυτά. Η μεθοδολογία τιμολόγησης καταρτίζεται με τρό-πο που επιτρέπει την πραγματοποίηση των αναγκαίων επενδύσεων στο ΕΣΜΗΕ και στο ΕΔΔΗΕ, λαμβάνοντας 
κατάλληλα υπόψη την αξιοποίηση οικονομικότερων εναλλακτικών λύσεων, όπως η χρήση υπηρεσιών ευ-
ελιξίας, ώστε να διασφαλίζεται με αποδοτικό τρόπο η 
παροχή υπηρεσιών μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής 
ενέργειας. Ειδικά οι μοναδιαίες χρεώσεις χρήσης συστή-
ματος μεταφοράς και δικτύου διανομής για τους σταθ-μούς αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας της περ. (λια) 
της παρ. 3 του άρθρου 2 και της παρ. 11Β του άρθρου 10 
του ν. 4685/2020 (Α’ 92) και τα συστήματα αποθήκευσης 
ηλεκτρικής ενέργειας που συνδεόνται σε εγκαταστάσεις 
καταναλωτών ηλεκτρικής ενέργειας κατάντη του μετρη-
τή υπολογίζονται και καταβάλλονται από τους κατόχους 
των σχετικών Αδειών Αποθήκευσης και Βεβαιώσεων, 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6660 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
αντίστοιχα, αποκλειστικά με βάση την απορροφούμενη 
ισχύ των Σταθμών Αποθήκευσης και των συστημάτων 
αποθήκευσης, στον βαθμό που η απορροφούμενη ισχύς 
συμβάλλει στη διαμόρφωση της αιχμής του συστήματος 
μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, με αναλογική εφαρ-
μογή της μεθοδολογίας του πρώτου εδαφίου για τους 
καταναλωτές του Ε.Σ.Μ.Η.Ε..
3. Η ΡΑΕ εγκρίνει, έναν (1) μήνα πριν την έναρξη ισχύος 
τους, μετά από εισήγηση των αρμόδιων διαχειριστών 
του ΕΣΜΗΕ και του ΕΔΔΗΕ, τα τιμολόγια σύνδεσης και 
χρήσης των εθνικών δικτύων τα οποία και δημοσιεύο-νται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και αναρτώνται στην ιστοσελίδα της.
4. Κατά την έγκριση των τιμολογίων της παρ. 3 πέραν 
ενός εύλογου κέρδους, λαμβάνονται υπόψη ιδίως:
(α) Οι δαπάνες για την παραγωγή ή αγορά ηλεκτρικής 
ενέργειας που αφορούν στη λειτουργία του Συστήματος 
Μεταφοράς ή του Δικτύου Διανομής.
(β) Οι δαπάνες για μισθούς, ημερομίσθια και συναφή 
έξοδα.
(γ) Τα λοιπά λειτουργικά έξοδα, συμπεριλαμβανομέ-
νων ιδίως, των φόρων και λοιπών τελών και δασμών.
(δ) Η απόσβεση των επενδύσεων.
(ε) Η απόδοση του επενδυμένου κεφαλαίου, λαμβα-
νομένου υπόψη του επιχειρηματικού κινδύνου και του κόστους κεφαλαίου αντίστοιχων δραστηριοτήτων.
(στ) Οι δαπάνες για τη συμμόρφωση με τις υποχρεώ-
σεις που επιβάλλονται για την παροχή υπηρεσιών κοινής 
ωφέλειας.
(ζ) Οι δαπάνες για τις υποχρεώσεις που αναλήφθηκαν 
ή εγγυήσεις λειτουργίας που χορηγήθηκαν πριν από την 
έναρξη ισχύος του νόμου αυτού.
(η) Κριτήρια ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών 
μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας.
(θ) Οι αναγκαίες επενδύσεις ανάπτυξης του Συστήμα-
τος Μεταφοράς και του Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής 
Ενέργειας, σύμφωνα με τα εγκεκριμένα προγράμματα 
και σχέδια ανάπτυξης.
(ι) Κριτήρια αποδοτικότητας στη λειτουργία και την 
ανάπτυξη των δικτύων.
5. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας, ύστερα από γνώμη της ΡΑΕ, οι κάτοχοι άδειας, 
στα πλαίσια της γενικής υποχρέωσής τους προς παροχή 
υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, μπορεί να υποχρεωθούν να 
διαφοροποιούν για κατηγορίες Πελατών τα τιμολόγιά 
τους, με την προϋπόθεση ότι διασφαλίζεται:
(α) η δυνατότητα κάλυψης των συνολικών δαπανών 
για κάθε κάτοχο άδειας και
(β) η μη ύπαρξη σταυροειδών επιδοτήσεων μεταξύ 
κατηγοριών Πελατών.
6. Με την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού και κάθε άλλης αρμόδιας αρχής, η ΡΑΕ 
επιβάλλει ρυθμιστικά μέτρα επί ζητημάτων προμήθειας, 
τα οποία εξειδικεύονται στον Κώδικα Προμήθειας και 
αφορούν ιδίως την τιμολόγηση ηλεκτρικής ενέργειας. 
Τα μέτρα αυτά αποβλέπουν τόσο στην προστασία των 
καταναλωτών από καταχρηστικές συμπεριφορές όσο και 
στην πρόληψη και καταστολή πρακτικών νόθευσης του 
ανταγωνισμού στην προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας. Η 
ΡΑΕ δύναται ιδίως να επιβάλλει ειδικά ρυθμιστικά μέτρα επί των προσφερόμενων από τις επιχειρήσεις τιμολογί-
ων προμήθειας, ιδίως των επιχειρήσεων που κατέχουν 
σημαντικό μερίδιο στη σχετική αγορά και είναι δυνατόν 
να ασκούν δεσπόζουσα επιρροή σε αυτή, υπό το πρίσμα 
του ελέγχου του υποκείμενου κόστους των παρεχόμε-
νων υπηρεσιών, των στοιχείων και παραμέτρων που χρη-
σιμοποιούνται για τη διαφοροποίηση των τιμολογήσεων 
ανά κατηγορία πελατών και της ενδεχόμενης ύπαρξης 
καταχρηστικών όρων στην τιμολόγηση των καταναλω-τών ηλεκτρικής ενέργειας.»
Άρθρο 56
Απαλοιφή αναφορών και ρυθμίσεων σχετικών με τη μέτρηση ηλεκτρικής ενέργειας - 
Τροποποίηση άρθρου 11 ν. 4342/2015
(παρ. 1 άρθρου 70 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στο άρθρο 11 του ν. 4342/2015 (Α’ 143) τροποποιού-
νται: α) ο τίτλος ως προς την απαλοιφή των λέξεων «και 
ηλεκτρικής ενέργειας», β) το εισαγωγικό εδάφιο της 
παρ. 1 ως προς την απαλοιφή των λέξεων «ηλεκτρικής 
ενέργειας και», γ) το εισαγωγικό εδάφιο της παρ. 2 ως 
προς την απαλοιφή των λέξεων «και ηλεκτρικής ενέρ-
γειας», δ) στην παρ. 2 καταργούνται οι περ. γ) και δ) και το άρθρο 11 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 11
Μέτρηση φυσικού αερίου. Μέτρηση και επιμερισμός του κόστους για θέρμανση, ψύξη και ζεστό νερό οικιακής χρήσης (άρθρα 9, 9α, 9β και 9γ της Οδηγίας 2012/27/ΕΕ)
1. Οι διανομείς ενέργειας και οι επιχειρήσεις λιανικής 
πώλησης ενέργειας, όταν έχουν την ευθύνη εγκατάστα-
σης, λειτουργίας και συντήρησης μετρητών φυσικού αε-
ρίου, διαθέτουν σε ανταγωνιστική τιμή στους τελικούς καταναλωτές φυσικού αερίου ατομικούς μετρητές που 
αναγράφουν την ενεργειακή κατανάλωσή τους και παρέ-
χουν πληροφορίες για τον χρόνο χρήσης, στις ακόλουθες 
περιπτώσεις:
α) κατά την αντικατάσταση μετρητή ή μετά από ρι-
ζική ανακαίνιση κτηρίου ή κτηριακής μονάδας, κατά 
την έννοια του δωδέκατου εδαφίου του άρθρου 2 του ν. 4122/2013 (Α’ 42), εκτός αν αυτό είναι τεχνικώς αδύ-
νατο ή δεν είναι οικονομικώς αποδοτικό σε σχέση με 
τις εκτιμώμενες δυνατότητες μακροπρόθεσμης εξοικο-νόμησης ενέργειας,
β) όταν πραγματοποιείται νέα σύνδεση σε νέο κτήριο.
2. Στις περιπτώσεις που χρησιμοποιούνται ευφυή συ-
στήματα μέτρησης της τελικής κατανάλωσης φυσικού 
αερίου, οι διανομείς ενέργειας και οι επιχειρήσεις λιανι-κής πώλησης ενέργειας:
α) μεριμνούν, ώστε τα συστήματα μέτρησης να παρέ-
χουν στους τελικούς καταναλωτές πληροφορίες για τον πραγματικό χρόνο χρήσης και να πληρούν τις ελάχιστες 
απαιτήσεις λειτουργίας που προβλέπονται από τους ισχύ-
οντες τεχνικούς κανονισμούς για τα συστήματα αυτά,
β) εγγυώνται την ασφάλεια των έξυπνων μετρητών και 
των ανταλλαγών δεδομένων και την ιδιωτικότητα των 
τελικών καταναλωτών, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 
2016/679 (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδο-
μένων, EE L 119/4.05.2016) και τον ν. 4624/2019 (Α’ 137),
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6661 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
γ) [καταργείται]
δ) [καταργείται]
ε) παρέχουν συμβουλές και πληροφορίες στους κα-
ταναλωτές κατά τον χρόνο εγκατάστασης έξυπνων με-τρητών, ως προς τις δυνατότητές τους όσον αφορά στη χρήση των ενδείξεων του μετρητή και την παρακολού-
θηση της κατανάλωσης ενέργειας.
3. Οι διανομείς ενέργειας και οι επιχειρήσεις λιανικής 
πώλησης ενέργειας τηλεθέρμανσης, τηλεψύξης και 
ζεστού νερού, όταν έχουν την ευθύνη εγκατάστασης, 
λειτουργίας και συντήρησης μετρητών ενέργειας, διαθέ-
τουν σε ανταγωνιστική τιμή στους τελικούς καταναλωτές 
ενέργειας μετρητές που αναγράφουν την ενεργειακή 
κατανάλωσή τους.
Εάν σε ένα κτήριο παρέχεται θέρμανση, ψύξη ή ζε-
στό νερό οικιακής χρήσης από κεντρική πηγή που εξυ-
πηρετεί πολλά κτήρια ή από σύστημα τηλεθέρμανσης 
ή τηλεψύξης, εγκαθίσταται μετρητής στον εναλλάκτη 
θερμότητας ή στο σημείο διανομής.
4. Σε πολυκατοικίες και σε κτήρια πολλαπλών χρήσεων 
όπου η θέρμανση ή η ψύξη παρέχεται από κεντρική πηγή 
ή από σύστημα τηλεθέρμανσης ή τηλεψύξης, εγκαθίστα-
νται ατομικοί μετρητές για τη μέτρηση της κατανάλωσης 
για θέρμανση ή ψύξη ή για ζεστό νερό οικιακής χρήσης σε κάθε κτηριακή μονάδα, όπου αυτό είναι τεχνικά εφι-
κτό και οικονομικά αποδοτικό με κριτήριο την αναλογι-κότητα προς τη δυνητική εξοικονόμηση ενέργειας.
Αν η χρήση ατομικών μετρητών δεν είναι τεχνικά 
εφικτή ή οικονομικώς αποδοτική για τη μέτρηση της 
κατανάλωσης θέρμανσης σε κάθε κτιριακή μονάδα, 
χρησιμοποιούνται ατομικοί κατανεμητές κόστους θέρ-
μανσης για τη μέτρηση της κατανάλωσης θέρμανσης 
σε κάθε θερμαντικό σώμα, όπου η εγκατάσταση των εν λόγω κατανεμητών κόστους θέρμανσης είναι οικονομι-
κώς αποδοτική. Στις περιπτώσεις αυτές, είναι δυνατόν να 
εξετάζονται εναλλακτικές και οικονομικώς αποδοτικές 
μέθοδοι μέτρησης της κατανάλωσης θέρμανσης.
Τα γενικά κριτήρια, οι μέθοδοι και οι διαδικασίες κα-
θορισμού της αδυναμίας τεχνικής εφαρμογής και της 
έλλειψης οικονομικής αποδοτικότητας δημοσιοποιού-
νται στον ιστότοπο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
5. Σε νέες πολυκατοικίες και σε κατοικήσιμα τμήματα 
νέων κτηρίων πολλαπλών χρήσεων, κατά τα προβλεπό-μενα στον ν. 4122/2013 (Α’ 42), που διαθέτουν κεντρική 
πηγή θέρμανσης για ζεστό νερό οικιακής χρήσης ή τρο-
φοδοτούνται από συστήματα τηλεθέρμανσης, τοποθε-
τούνται ατομικοί μετρητές για ζεστό νερό οικιακής χρή-
σης, κατά παρέκκλιση του πρώτου εδαφίου της παρ. 4.
6. Για τους σκοπούς των παρ. 3 έως και 5, οι μετρητές 
και οι ατομικοί κατανεμητές κόστους θέρμανσης που 
εγκαθίστανται είναι συσκευές με δυνατότητα εξ απο-
στάσεως ανάγνωσης, όπου αυτό είναι τεχνικά εφικτό και 
οικονομικά αποδοτικό σύμφωνα με τις προϋποθέσεις 
των παρ. 4 και 5.
7. Μετρητές και κατανεμητές κόστους θέρμανσης που 
δεν παρέχουν τη δυνατότητα ανάγνωσης εξ αποστάσε-
ως, αλλά έχουν ήδη εγκατασταθεί, εξοπλίζονται με τη δυ-
νατότητα ανάγνωσης εξ αποστάσεως ή αντικαθίστανται 
με συσκευές που παρέχουν τη δυνατότητα εξ αποστά-σεως ανάγνωσης το αργότερο έως την 1η Ιανουαρίου 
2027, όπου αυτό είναι οικονομικά αποδοτικό.»
Άρθρο 57
Προσθήκη αναφορών σχετικά με την τιμολόγηση τελικών καταναλωτών φυσικού αερίου - Τροποποίηση άρθρου 12 ν. 4342/2015(παρ. 2 και 3 άρθρου 70 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Στο άρθρο 12 του ν. 4342/2015 (Α’ 142), τροποποιού-
νται: α) ο τίτλος ως προς την απαλοιφή των λέξεων «και την ηλεκτρική ενέργεια», β) οι παρ. 1, 2, 3 και 4 ως προς 
την προσθήκη αναφορών σχετικά με το φυσικό αέριο 
και το άρθρο 12 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 12
Πληροφορίες τιμολόγησης και κόστος 
πρόσβασης στα στοιχεία που αφορούν στη 
μέτρηση και την τιμολόγηση για το φυσικό αέριο (άρθρα 10 και 11 της Οδηγίας 2012/27/ΕΕ)
1. Στις περιπτώσεις που οι τελικοί καταναλωτές φυσι-
κού αερίου δεν διαθέτουν τα ευφυή συστήματα μέτρη-
σης που αναφέρονται στο άρθρο 59 του ν. 4001/2011 
(Α’ 179), οι διανομείς ενέργειας και οι επιχειρήσεις λιανι-κής πώλησης ενέργειας οφείλουν να παρέχουν πληρο-
φορίες τιμολόγησης για το φυσικό αέριο, ακριβείς και 
βασιζόμενες στην πραγματική κατανάλωση, σύμφωνα 
με την περ. α’ του Παραρτήματος VII, εφόσον αυτό είναι 
τεχνικά δυνατόν και οικονομικά σκόπιμο.
2. Τα ευφυή συστήματα μέτρησης φυσικού αερίου πα-
ρέχουν τη δυνατότητα ακριβούς τιμολόγησης, με βάση 
την πραγματική κατανάλωση. Οι διανομείς ενέργειας και 
οι επιχειρήσεις λιανικής πώλησης ενέργειας παρέχουν 
στους τελικούς καταναλωτές φυσικού αερίου τη δυνατό-
τητα πρόσβασης σε πληροφορίες που τους επιτρέπουν 
να ελέγχουν οι ίδιοι το ιστορικό της κατανάλωσής τους και οι οποίες περιλαμβάνουν:
α) σωρευτικά στοιχεία τουλάχιστον για τα τρία (3) 
προηγούμενα έτη ή για την περίοδο από την έναρξη 
της σύμβασης προμήθειας εάν αυτή είναι μικρότερη, 
τα οποία αντιστοιχούν στις χρονικές περιόδους για τις 
οποίες υπάρχουν συχνά τιμολογιακές πληροφορίες,
β) στοιχεία για τον χρόνο χρήσης για οποιαδήποτε 
ημέρα, εβδομάδα, μήνα και έτος, τα οποία κοινοποιού-νται στον τελικό καταναλωτή φυσικού αερίου μέσω του 
διαδικτύου ή της διεπαφής του μετρητή τουλάχιστον 
για το διάστημα των τελευταίων εικοσιτεσσάρων (24) 
μηνών ή για την περίοδο από την έναρξη της σύμβασης προμήθειας, εάν αυτή είναι μικρότερη.
3. Οι διανομείς ενέργειας και οι επιχειρήσεις λιανικής 
πώλησης ενέργειας, ανεξάρτητα από την εγκατάσταση ή μη ευφυούς συστήματος μέτρησης:
α) διαθέτουν κατόπιν αιτήματος του τελικού κατανα-
λωτή φυσικού αερίου, σε πάροχο ενεργειακών υπηρεσι-
ών οριζόμενο από τον τελικό καταναλωτή, στοιχεία που 
αφορούν στην ενεργειακή τιμολόγηση και το ιστορικό 
της κατανάλωσης των τελικών καταναλωτών, στον βαθ-
μό που αυτά είναι διαθέσιμα,
β) προσφέρουν στους τελικούς καταναλωτές φυσικού 
αερίου την επιλογή ηλεκτρονικών τιμολογιακών πληρο-
φοριών και τιμολόγησης και παρέχουν, εάν οι πελάτες 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6662 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
το ζητήσουν, σαφείς και κατανοητές εξηγήσεις για τον 
τρόπο με τον οποίο προέκυψε ο λογαριασμός τους, ιδί-
ως στην περίπτωση που οι λογαριασμοί δεν βασίζονται στην πραγματική κατανάλωση,
γ) παρέχουν στον λογαριασμό κατάλληλα πληροφο-
ριακά στοιχεία, ώστε οι τελικοί καταναλωτές φυσικού 
αερίου να έχουν πλήρη γνώση του τρέχοντος ενεργεια-κού κόστους, σύμφωνα με το Παράρτημα VII,
δ) προβλέπουν ότι, κατόπιν αιτήματος του τελικού 
καταναλωτή φυσικού αερίου, οι πληροφορίες που πε-
ριέχονται στα τιμολόγια δεν θεωρούνται αίτημα προς 
πληρωμή και εξασφαλίζουν ότι οι προμηθευτές ενερ-
γειακών πόρων προσφέρουν ευέλικτες ρυθμίσεις για 
τις πληρωμές,
ε) παρέχουν πληροφορίες και εκτιμήσεις του ενερ-
γειακού κόστους στους καταναλωτές φυσικού αερίου 
εφόσον τις ζητούν, εγκαίρως και σε κατανοητή μορφή, 
ώστε να μπορούν να συγκρίνουν παρόμοιες προσφορές.
4. Οι διανομείς ενέργειας και οι επιχειρήσεις λιανικής 
πώλησης ενέργειας παρέχουν στους τελικούς κατανα-
λωτές φυσικού αερίου ατελώς λογαριασμούς και πλη-
ροφορίες για την κατανάλωση ενέργειας και δωρεάν 
πρόσβαση στα στοιχεία για την κατανάλωσή τους, σύμ-
φωνα με το Παράρτημα VII.
5. [Έχει καταργηθεί]
6. [Έχει καταργηθεί]».
Άρθρο 58
Απαλοιφή αναφοράς στην ηλεκτρική ενέργεια - 
Τροποποίηση τίτλου Παραρτήματος VII ν. 4342/2015
(παρ. 6 άρθρου 70 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944)
Ο τίτλος του Παραρτήματος VII του ν.  4342/2015 
(Α’ 143) τροποποιείται ως προς την απαλοιφή των λέξεων 
«ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ» και ως προς την προσθή-
κη αναφοράς στη διάταξη της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944 
που ενσωματώνεται και διαμορφώνεται ως εξής:
«ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VΙΙ
ΕΛΑΧΙΣΤΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΦΥΣΙΚΟΥ 
ΑΕΡΙΟΥ (Παράρτημα VII της Οδηγίας 2012/27/
ΕΕ και παρ. 6 άρθρου 70 της Οδηγίας (ΕΕ) 
2019/944)»
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’
ΚΑΤΑΡΓΟΥΜΕΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 59
Καταργούμενες διατάξεις
Από την έναρξη ισχύος του παρόντος καταργούνται:
α) Οι παρ. 6, 7, 8 και 9 του άρθρου 131 του ν. 4001/2011 
(Α’ 179), περί κλειστών δικτύων διανομής,
β) το άρθρο 137 του ν. 4001/2011, περί Επιλεγόντων 
Πελατών,
γ) οι περ.  γ’ και δ’ της παρ.  2 του άρθρου 11 του 
ν. 4342/2015 (Α’ 143), περί των υποχρεώσεων των διανο-
μέων ενέργειας και των επιχειρήσεων λιανικής πώλησης 
ενέργειας, καιδ) οι παρ. 15, 16 και 17 του άρθρου 16 του ν. 4342/2015, 
περί της συμμετοχής της απόκρισης ζήτησης στις αγορές 
ηλεκτρικής ενέργειας.
ΜΕΡΟΣ ΣΤ’
ΑΛΛΕΣ ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’
ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΝ 
ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ
Άρθρο 60
Τμηματική Άδεια Εγκατάστασης για Υδροηλεκτρικούς Σταθμούς ισχύος άνω των δεκαπέντε (15) μεγαβάτ - Προσθήκη άρθρου 23Α στον ν. 4951/2022
Μετά το άρθρο 23 του ν. 4951/2022 (Α’ 129) προστί-
θεται νέο άρθρο 23Α ως εξής:
«Άρθρο 23Α
Τμηματική Άδεια Εγκατάστασης για Υδροηλεκτρικούς Σταθμούς ισχύος άνω των δεκαπέντε (15) μεγαβάτ
1. Για υδροηλεκτρικούς σταθμούς ισχύος άνω των δε-
καπέντε μεγαβάτ (15 MW), επιτρέπεται άπαξ η έκδοση 
τμηματικής Άδειας Εγκατάστασης, για μέρος ή μέρη των 
εγκαταστάσεων της περ. 46 του άρθρου 3, η οποία δύ-ναται να αφορά το σύνολο της ισχύος του σταθμού, για την οποία έχει χορηγηθεί η Βεβαίωση Ειδικών Έργων ή η Άδεια Παραγωγής. Η τμηματική Άδεια Εγκατάστασης εκδίδεται μετά από υποβολή αιτήματος, αν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 17.
2. Στις περιπτώσεις που κρίνεται απαραίτητη η εκτέ-
λεση εργασιών για λόγους ασφαλείας, προκειμένου να 
αποφευχθούν γεωλογικές μεταβολές του εδάφους, ιδίως 
καθιζήσεις ή κατολισθήσεις, δύναται στην τμηματική 
Άδεια Εγκατάστασης να περιλαμβάνεται μέρος της συ-νολικής έκτασης ταμιευτήρα, αν για το μέρος αυτό τεκ-
μηριώνεται το δικαίωμα νόμιμης χρήσης του άρθρου 18.
3. Η διάρκεια ισχύος της τμηματικής Άδειας Εγκατά-
στασης ορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 19. Εντός του 
χρονικού διαστήματος ισχύος της τμηματικής Άδειας 
Εγκατάστασης ο ενδιαφερόμενος υποβάλλει αίτηση για 
την έκδοση της τελικής Άδειας Εγκατάστασης, η διάρκεια 
της οποίας άρχεται από την ημερομηνία έκδοσης της αρ-
χικής τμηματικής Άδειας Εγκατάστασης που έχει εκδοθεί.
4. Το ορόσημο του άρθρου 31 δεν εφαρμόζεται για 
σταθμούς που εμπίπτουν στο παρόν, για τους οποίους, 
κατά την 1η Νοεμβρίου 2022, έχει εκδοθεί Οριστική Προ-
σφορά Σύνδεσης.»
Άρθρο 61
Καθορισμός Υπηρεσίας Κοινής Ωφέλειας - Μοναδιαίες χρεώσεις για τον υπολογισμό της επιβάρυνσης των καταναλωτών για την παροχή Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας - Tροποποίηση άρθρου 36 ν. 4067/2012 και προσθήκη άρθρου 58Γ στον ν. 4001/2011
1. Στο άρθρο 36 του ν. 4067/2012 (Α’ 79) προστίθεται 
παρ. 1.β. ως εξής:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6663 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
«1.β. α) Οι μοναδιαίες χρεώσεις του πίνακα της παρ. 1.α. 
δύνανται να αναπροσαρμόζονται για το χρονικό διάστη-
μα από 1ης Νοεμβρίου 2022 και εξής, με απόφαση του 
Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Με ίδια από-
φαση δύνανται να καθορίζονται ιδίως η μεθοδολογία 
υπολογισμού, οι προϋποθέσεις και τα κριτήρια διαφο-
ροποίησης των μοναδιαίων χρεώσεων ανά κατηγορία 
καταναλωτών, η δημιουργία και το ύψος αποθεματικού 
ασφαλείας του ειδικού λογαριασμού Υπηρεσιών Κοινής 
Ωφέλειας (Υ.Κ.Ω.), καθώς και κάθε άλλη λεπτομέρεια για 
τον υπολογισμό των χρεώσεων.
β) Η απόφαση του δευτέρου εδαφίου της περ. α) εκ-
δίδεται λαμβάνοντας υπόψη την εισήγηση του αρμόδι-
ου Διαχειριστή, και, σε περίπτωση που δεν αφορά την 
αντιστάθμιση κινδύνου από ενεργειακές κρίσεις του 
άρθρου 58Γ του ν. 4001/2011 (Α’ 179), και τη γνώμη της Ρ .Α.Ε., σχετικά με σωρευτικά ελλείμματα της παρ. 10 του άρθρου 55 του ν. 4001/2011, την ανάγκη τήρησης απο-
θεματικού ασφαλείας και την τυχόν κάλυψη του κόστους 
από τον κρατικό προϋπολογισμό. Ο αρμόδιος Διαχει-
ριστής υποβάλλει τη σχετική εισήγηση στον Υπουργό 
Περιβάλλοντος και Ενέργειας και στη Ρ .Α.Ε. με στοιχεία 
και εκτιμήσεις του ετήσιου οικονομικού αποτελέσματος 
του ειδικού λογαριασμού Υ.Κ.Ω. του τρέχοντος και του 
επόμενου έτους, εντός ενός (1) μηνός από την παραλαβή 
σχετικού αιτήματος από την Αρχή.»
2. Στην παρ. 2 του άρθρου 36 του ν. 4067/2012, περί 
υπόχρεων καταβολής ανταλλάγματος Υ.Κ.Ω., στο τρίτο 
εδάφιο προστίθεται παραπομπή στη νέα παρ. 1β, κα-
ταργούνται τα εδάφια έβδομο, όγδοο, ένατο, δέκατο, 
δωδέκατο και δέκατο τρίτο, και η παρ. 2 διαμορφώνεται 
ως εξής:
«2. Υπόχρεοι καταβολής του ανταλλάγματος Υ.Κ.Ω. 
είναι οι εκάστοτε χρήστες κάθε παροχής ηλεκτροδό-
τησης, οι οποίοι το συγκαταβάλλουν στους προμηθευ-
τές ηλεκτρικής ενέργειας με διακριτή χρέωση στους 
λογαριασμούς κατανάλωσης που λαμβάνουν, όπως η 
κατανάλωση αυτή προσδιορίζεται από τον αρμόδιο 
Διαχειριστή Δικτύου, καθώς και οι αυτοπρομηθευό-
μενοι πελάτες.
Η κατανάλωση επί της οποίας υπολογίζεται το αντάλ-
λαγμα Υ.Κ.Ω. προσδιορίζεται αποκλειστικά με βάση την 
απορροφούμενη από το δίκτυο ηλεκτρική ενέργεια 
προς κατανάλωση στην εγκατάσταση του χρήστη της 
παροχής ηλεκτροδότησης. Ειδικά για τους σταθμούς 
αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας της περ. (λια) της 
παρ. 3 του άρθρου 2 του ν. 4001/2011 (Α’ 179) και της 
παρ. 11Β του άρθρου 10 του ν. 4685/2020 (Α’ 92), η υπο-
χρέωση του πρώτου εδαφίου αφορά στο τμήμα της 
ιδιοκατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας των σταθμών 
αυτών και υπόκειται στις μοναδιαίες χρεώσεις του Πί-
νακα 1.α, ως αναπροσαρμόζονται και ισχύουν βάσει της 
παρ. 1.β, ανάλογα με την κατηγορία καταναλωτών στην 
οποία υπάγονται. Ηλεκτρική ενέργεια που απορροφά-
ται από το σύστημα μεταφοράς ή το δίκτυο διανομής 
ηλεκτρικής ενέργειας προς πλήρωση των συστημάτων 
αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας που συνδέονται 
σε εγκαταστάσεις καταναλωτών ηλεκτρικής ενέργειας 
κατάντη του μετρητή, και η οποία, εφόσον δεν κατανα-λωθεί, επαναποδίδεται στο σύστημα ή στο δίκτυο, δεν 
υπόκειται σε χρεώσεις Υ.Κ.Ω..
Το αντάλλαγμα Υ.Κ.Ω. αποδίδεται σύμφωνα με τους 
οικείους Κώδικες Διαχείρισης από τους προμηθευτές και 
τους αυτοπρομηθευόμενους πελάτες στον ειδικό λογα-
ριασμό Υ.Κ Ω. που τηρείται από τον αρμόδιο Διαχειριστή, 
σύμφωνα με την παρ. 8 του άρθρου 55 του ν. 4001/2011.
Από τα έσοδα του ειδικού λογαριασμού καταβάλλεται 
από τον αρμόδιο Διαχειριστή εξ ολοκλήρου αντιστάθ-
μιση στους κατόχους άδειας προμήθειας ηλεκτρικής 
ενέργειας για τις παρεχόμενες από αυτούς Υπηρεσίες 
Κοινής Ωφέλειας.
Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών δύναται 
να καλύπτεται από τον κρατικό προϋπολογισμό, πλή-
ρως ή μερικώς, το κόστος παροχής Υπηρεσιών Κοινής 
Ωφέλειας, με αντίστοιχη πίστωση ως εισροή του ειδικού 
διαχειριστικού λογαριασμού για τις Υπηρεσίες Κοινής 
Ωφέλειας που τηρεί ο αρμόδιος διαχειριστής, σύμφωνα με την παρ. 8 του άρθρου 55 του ν. 4001/2011.»
3. Στον ν. 4001/2011 προστίθεται άρθρο 58Γ ως εξής:
«Άρθρο 58Γ
Αντιστάθμιση κινδύνου από ενεργειακές κρίσεις
1. Η αντιστάθμιση του κινδύνου από ενεργειακές κρί-
σεις συνιστά Υπηρεσία Κοινής Ωφέλειας, οι υπόχρεοι 
για την παροχή της οποίας ορίζονται με απόφαση του 
Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας μετά από εισή-
γηση του αρμόδιου Διαχειριστή σχετικά με την εξειδίκευ-
ση της αναγκαίας κάθε φορά παρεχόμενης υπηρεσίας.
2. Οι δαπάνες για την παροχή της ανωτέρω υπηρεσίας 
επιμερίζονται για όλη την Ελληνική Επικράτεια, σε κάθε 
κατηγορία πελατών, περιλαμβανομένων των αυτοπα-
ραγωγών.
3. Η επιβάρυνση των καταναλωτών για την παροχή 
της υπηρεσίας της παρ. 1 καθορίζεται με την απόφαση 
της περ. α) της παρ. 1.β του άρθρου 36 του ν. 4067/2012 
(Α’ 79).»
Άρθρο 62
Ειδική εισφορά ανά θερμική μεγαβατώρα υπέρ του Ταμείου Ενεργειακής Μετάβασης στις 
εταιρείες ηλεκτροπαραγωγής
1. Σε κάθε κατανεμόμενη μονάδα παραγωγής ηλε-
κτρικής ενέργειας με καύσιμο φυσικό αέριο επιβάλλεται 
ειδική εισφορά υπέρ του Ταμείου Ενεργειακής Μετάβα-
σης του άρθρου εξηκοστού πρώτου του ν. 4839/2021 
(Α’ 181).
2. Η εισφορά της παρ. 1 ανέρχεται σε ποσό δέκα (10) 
ευρώ ανά μεγαβατώρα Ανώτερης Θερμογόνου Δύνα-
μης Φυσικού Αερίου και υπολογ ίζεται επί της ποσότητας 
φυσικού αερίου που χρησιμοπ οιείται από κάθε υπόχρεο 
παραγωγό ηλεκτρικής ενέργειας για την παραγωγή ηλε-
κτρικής ενέργειας.
3. Από την επιβολή της εισφοράς εξαιρούνται οι μο-
νάδες Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού - Θερμότητας Υψη-
λής Απόδοσης (Σ.Η.Θ.Υ.Α.) που έχουν συνάψει σύμβαση 
λειτουργικής ενίσχυσης, σύμφωνα με τον ν. 4414/2016 
(Α’ 149) ή σύμβαση πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας, σύμ-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6664 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
φωνα με το άρθρο 12 του ν. 3468/2006 (Α’ 129) ή αντί-
στοιχη σύμβαση αγοραπωλησίας ηλεκτρικής ενέργειας, 
πριν την έναρξη ισχύος του ν. 3468/2006.
4. Η ειδική εισφορά που αναλογεί σε κάθε Μονάδα 
Ηλεκτροπαραγωγής για τον μήνα αναφοράς (m) υπολο-
γίζεται από τον Διαχειριστή του Εθνικού Συστήματος Φυ-
σικού Αερίου Ανώνυμη Εταιρεία (Δ.Ε.Σ.Φ.Α. Α.Ε.). Ο υπο-
λογισμός γίνεται βάσει των δηλώσεων που υποβάλλουν 
στον Δ.Ε.Σ.Φ.Α. Α.Ε. οι υπόχρεοι παραγωγοί ηλεκτρικής 
ενέργειας παραγωγοί, για τις ποσό τητες φυσικού αερίου 
που κατανάλωσαν, έως την 7η ημερολογιακή ημέρα του 
επόμενου μήνα (m+1), αποκλειστικά για τις ανάγκες ηλε-
κτροπαραγωγής κατά τον μήνα αναφοράς (m).
5. Η Δ.Ε.Σ.Φ.Α. Α.Ε., έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα 
του μήνα που έπεται του μήνα αναφοράς (m+1), απο-
στέλλει ταυτοχρόνως σε κάθε υπόχρεο παραγωγής ηλε-
κτρικής ενέργειας ειδοποίηση με το αναλογούν ποσόν 
της ειδικής εισφοράς και κοινοπ οιεί την ειδοποίηση αυτή 
στη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (Ρ .Α.Ε.). Το ποσό αυτό 
καταβάλλεται στη Δ.Ε.Σ.Φ.Α. Α.Ε. από τον υπόχρεο παρα-
γωγό έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του επομένου 
μηνός (m+2). Τυχόν αμφισβητήσεις περί την ορθότητα των ληφθέντων υπόψη δεδομένων ή του μαθηματικού 
υπολογισμού απευθύνονται στον Διαχειριστή και κοινο-
ποιούνται στη Ρ .Α.Ε., εντός αποκλειστικής προθεσμίας 
δέκα (10) ημερολογιακών ημερών, από τη λήψη της ει-δοποίησης. Ενδεχόμενες διορθώσεις επέρχονται με την 
αμέσως επόμενη ειδοποίηση, και πάντως όχι πέραν των 
τριών (3) μηνών από την αιτιολογημένη αμφισβήτηση. Για την εφαρμογή του παρόντος, η Δ.Ε.Σ.Φ.Α. Α.Ε. προσ-διορίζει τον τραπεζικό λογαριασμό καταβολής και τους κωδικούς ταυτοποίησης των συναφών χρηματορροών.
6. Εντός δέκα (10) ημερών από τη δήλη ημέρα κατα-
βολής, η Δ.Ε.Σ.Φ.Α. Α.Ε. αποδίδει στον Διαχειριστή Α.Π.Ε. 
και Εγγυήσεων Προέλευσης (Δ.Α.Π.Ε.Ε.Π. Α.Ε.), ο οποίος αποτελεί τον διαχειριστή του ειδικού λογαριασμού «Τα-
μείο Ενεργειακής Μετάβασης», τα ποσά που κατεβλή-
θησαν από τους υπόχρεους για την εισφορά του μήνα 
αναφοράς (m), καθώς και άλλα καταβληθέντα ληξιπρό-
θεσμα ποσά. Ταυτοχρόνως, η Δ.Ε.Σ.Φ.Α. Α.Ε. ενημερώνει 
τη Ρ .Α.Ε. για την κατάσταση είσπραξης και απόδοσης 
των αναλογούντων ποσών εισφοράς ανά υπόχρεο. Στο 
πλαίσιο της διαδικασίας που περιγράφεται στο παρόν, 
η ευθύνη της Δ.Ε.Σ.Φ.Α. Α.Ε. περιορίζεται αποκλειστικά και μόνον στην εκτέλεση των ανωτέρω καθηκόντων, τη 
διευκόλυνση των σχετικών διαδικασιών, την απόδοση 
στη Δ.Α.Π.Ε.Ε.Π. Α.Ε. των ποσών που έχουν πράγματι 
καταβληθεί και τη σχετική αναλυτική ενημέρωση της 
Ρ .Α.Ε.. Κατά την εφαρμογή του παρόντος, η Δ.Ε.Σ.Φ.Α. Α.Ε. 
δεν ασκεί δημόσια εξουσία, δεν αναλαμβάνει ενέργειες, 
δικαστικώς ή εξωδίκως, για την επιδίωξη της είσπραξης 
της παρούσας εισφοράς, και δεν ευθύνεται έναντι οιου-
δήποτε σε περίπτωση μη καταβολής αυτής.
7. Για την εφαρμογή του παρόντος, η Δ.Ε.Σ.Φ.Α. Α.Ε. 
συστήνει ειδικό διακριτό λογαριασμό, για την καταβολή 
της συστηνόμενης ειδικής εισφοράς.
8. Η Ρ .Α.Ε. παρακολουθεί την εφαρμογή του παρό-
ντος και επιβάλλει κυρώσεις κατά το άρθρο 36 του ν. 4001/2011 (Α’ 179). Περαιτέρω, η Ρ .Α.Ε., σε συνερ-γασία με κάθε αρμόδιο φορέα ή αρχή, δύναται να δι-
εξάγει δειγματοληπτικούς ελέγχους, επί της ακρίβειας 
των δηλώσεων των υπόχρεων παραγωγών ηλεκτρικής 
ενέργειας, προς τη Δ.Ε.Σ.Φ.Α. Α.Ε. και να επιβάλλει τα 
αναγκαία διορθωτικά μέτρα και κυρώσεις. Αν από τον 
διενεργηθέντα έλεγχο προκύψουν ανακριβείς δηλώσεις, 
η Ρ .Α.Ε., πέραν των κυρώσεων που δύναται να επιβάλει, 
καλεί τον υπόχρεο σε συμπληρωματική δήλωση και οι-
κειοθελή συμμόρφωση με την καταβολή της οφειλής του 
εντόκως προς την Δ.Ε.Σ.Φ.Α. Α.Ε., άλλως ακολουθείται η διαδικασία της παρ. 10.
9. Τα έσοδα από την ειδική εισφορά διατίθενται για 
την:
α) υποστήριξη των καταναλωτών ηλεκτρικής ενέργει-
ας, στο πλαίσιο αντιμετώπισης του ενεργειακού κόστους,
β) υποστήριξη επενδύσεων σε φιλικές προς το περι-
βάλλον μορφές ενέργειας, όπως το βιομεθάνιο και το 
πράσινο υδρογόνο, καθώς και σε τεχνολογίες για τη 
δέσμευση και αποθήκευση ή χρήση διοξειδίου του άν-θρακα,
γ) αντιστάθμιση μέρους του κόστους επενδύσεων σε 
Συστήματα και Δίκτυα Φυσικού Αερίου, σύμφωνα με τα εγκεκριμένα Προγράμματα Ανάπτυξης.
10. Σε περίπτωση μη ολοσχερούς καταβολής στη 
Δ.Ε.Σ.Φ.Α. Α.Ε. της ως άνω ειδικής εισφοράς, τα οφειλό-μενα ποσά βεβαιώνονται ταμειακώς και εισπράττονται από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.) 
κατά τον Κώδικα Εισπράξεως Δημοσίων Εσόδων 
(ν. 4978/2022, Α’ 190) και ιδίως το άρθρο 2 αυτού, κατό-
πιν εκκαθαρίσεως και αποστολής χρηματικού καταλόγου 
από τη Ρ .Α.Ε., και αποδίδονται στον Διαχειριστή Α.Π.Ε. 
και Εγγυήσεων Προέλευσης (Δ.Α.Π.Ε.Ε.Π. Α.Ε.), ο οποίος αποτελεί τον διαχειριστή του ειδικού λογαριασμού «Τα-μείο Ενεργειακής Μετάβασης».
11. Η παραγραφή των απαιτήσεων κατά των παραγω-
γών ηλεκτρικής ενέργειας σύμφωνα με τις προβλέψεις 
του παρόντος είναι πενταετής. Ο χρόνος παραγραφής 
εκκινεί από τη δήλη ημέρα καταβολής, άλλως από την ημερομηνία της τελευταίας νόμιμης αμφισβήτησης της 
οφειλής, η οποία αναγράφεται επί του χρηματικού κατα-
λόγου που αποστέλλεται στην Α.Α.Δ.Ε., σύμφωνα με την 
παρ. 5 του άρθρου 2 του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων. Για την παραγραφή των απαιτήσεων εφαρμό-ζονται τα άρθρα 137 έως 139 του ν. 4270/2014 (Α’ 143).
12. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας και Οικονομικών λαμβάνει χώρα η κατανο-
μή της ως άνω ειδικής εισφοράς βάσει των σκοπών της παρ. 9, στους αντίστοιχους δικαιούχους.
13. Για την πρώτη εφαρμογή του παρόντος ως μήνας 
αναφοράς ορίζεται ο μήνας Νοέμβριος 2022.
Άρθρο 63
Προώθηση εγκατάστασης σταθμών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας σε λιγνιτικές περιοχές - Τροποποίηση παρ. 2Α άρθρου 156 ν. 4759/2020
Η παρ. 2Α του άρθρου 156 του ν. 4759/2020 (Α’ 245), 
περί εγκατάστασης σταθμών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέρ-
γειας σε λιγνιτικές περιοχές, αντικαθίσταται ως εξής:
«2Α. Η έκδοση των Αποφάσεων Έγκρισης Περιβαλ-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6665 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
λοντικών Όρων (Α.Ε.Π.Ο.) ή η υπαγωγή σε Πρότυπες 
Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις ή η χορήγηση έγκρισης 
επέμβασης ή αυτοτελούς διοικητικής πράξης για τα 
έργα της παρ. 2 δεν κωλύεται από Α.Ε.Π.Ο. ή αυτοτελείς 
διοικητικές πράξεις ή εγκρίσεις επέμβασης για άλλες 
δραστηριότητες εντός των Πυρήνων Ζ.ΑΠ., για τις ίδιες 
ή γειτνιάζουσες θέσεις, οι οποίες έχουν εκδοθεί πριν την 
έναρξη ισχύος του παρόντος.»
Άρθρο 64
Υπολογισμός Ειδικής Τιμής Αγοράς - Τροποποίηση άρθρου 12Α ν. 4425/2016
Στο άρθρο 12Α του ν. 4425/2016 (Α’ 185), περί προσω-
ρινού μηχανισμού επιστροφής μέρους εσόδων αγοράς επόμενης ημέρας, προστίθενται παρ. 12 και 13 ως εξής:
«12. Για τον υπολογισμό της Ειδικής Τιμής Αγοράς κάθε 
τεχνολογίας σταθμών Α.Π.Ε., κατά την περίοδο εφαρ-
μογής του Προσωρινού Μηχανισμού, η ωριαία Αξία 
της Ηλεκτρικής Ενέργειας στη Χονδρεμπορική Αγορά 
Ηλεκτρικής Ενέργειας, όπως ορίζεται με την υπό στοι-
χεία ΑΠΕΗΛ/Α/ΦΙ/οικ. 187480/7.12.2016 απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας (Β’ 3955), ισού-ται με την Τιμή Εκκαθάρισης της Αγοράς, ανά Αγοραία 
Χρονική Μονάδα της Αγοράς Επόμενης Ημέρας, όταν 
η τελευταία είναι μικρότερη από τη διοικητικά καθο-
ριζόμενη μοναδιαία τιμή για τους σταθμούς και χαρτο-
φυλάκια Α.Π.Ε. του άρθρου 3 της υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/
ΔΗΕ/70248/2434/2022 κοινής απόφασης των Υπουργών 
Οικονομικών και Περιβάλλοντος και Ενέργειας (Β’ 3517), 
και με την ανωτέρω διοικητικά καθοριζόμενη μοναδιαία 
τιμή, όταν η Τιμή Εκκαθάρισης της Αγοράς, ανά Αγοραία 
Χρονική Μονάδα της Αγοράς Επόμενης Ημέρας, είναι 
μεγαλύτερη από την ως άνω διοικητικά καθοριζόμενη 
μοναδιαία τιμή.
13. Ειδικά για τον μήνα Ιούλιο 2022, ο Διαχειριστής 
Α.Π.Ε. και Εγγυήσεων Προέλευσης (Δ.Α.Π.Ε.Ε.Π. Α.Ε.) 
υπολογίζει διακριτά την Ειδική Τιμή Αγοράς για κάθε 
τεχνολογία σταθμού για τις χρονικές περιόδους: α) από 
1ης Ιουλίου 2022 έως την εφαρμογή του Προσωρινού 
Μηχανισμού, και β) από την εφαρμογή του Μηχανισμού 
έως το τέλος Ιουλίου 2022. Για τον υπολογισμό της Ειδι-
κής Τιμής Αγοράς της κάθε τεχνολογίας σταθμών Α.Π.Ε., 
για την περ. α) του πρώτου εδαφίου, εφαρμόζεται η δια-
δικασία της υπό στοιχεία ΑΠΕΗΛ/Α/Φ1/οικ.187480/2016 
απόφασης του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας. 
Για τον υπολογισμό της Ειδικής Τιμής Αγοράς της κάθε 
τεχνολογίας σταθμών Α.Π.Ε., για την περ. β) του πρώ-
του εδαφίου, εφαρμόζεται η παρ. 12. Η Δ.Α.Π.Ε.Ε.Π. Α.Ε. 
προβαίνει στις σχετικές χρεοπιστώσεις των σταθμών 
Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο της παρούσας έως την 31η Δεκεμβρίου 2022.»
Άρθρο 65
Ρυθμίσεις για σταθμούς Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας που αναπτύσσονται στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά - Τροποποίηση παρ. 3 άρθρου 56 ν. 4546/2018
Στην παρ. 3 του άρθρου 56 του ν. 4546/2018 (Α’ 101), 
περί συμβάσεων ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσιμες 
Πηγές Ενέργειας, προστίθενται νέα εδάφια τρίτο και τέ-ταρτο, και η παρ. 3 διαμορφώνεται ως εξής:
«3. Η Σύμβαση Πώλησης Ηλεκτρικής Ενέργειας του 
άρθρου 12 του ν. 3468/2006 (Α’ 129) ή η αντίστοιχη 
σύμβαση αγοραπωλησίας ηλεκτρικής ενέργειας που 
έχει συναφθεί προ του ν. 3468/2006 για αιολικό σταθ-
μό εγκατεστημένο σε Μη Διασυνδεδεμένο Νησί, του οποίου η άδεια λειτουργίας παρατείνεται, σύμφωνα 
με την προηγούμενη παράγραφο, παραμένει σε ισχύ 
μέχρι τη σύναψη Σύμβασης Λειτουργικής Ενίσχυσης, 
σύμφωνα με τα οριζόμενα στο τρίτο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 10 του ν. 4414/2016 (Α’ 149) και στο τρίτο 
εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 11 του ν. 4414/2016. Η 
παραγόμενη από τον σταθμό αυτόν και απορροφώμενη 
από το Δίκτυο ηλεκτρική ενέργεια αποζημιώνεται ανά 
μήνα με βάση την εκάστοτε μέση μηνιαία Οριακή Τιμή 
του Διασυνδεδεμένου Συστήματος, σύμφωνα με την 
παρ. 10 του άρθρου 8 του ν. 4414/2016. Από την ημέρα έναρξης και μέχρι την ημέρα λήξης της εφαρμογής του 
Προσωρινού Μηχανισμού Επιστροφής Μέρους Εσόδων 
Αγοράς Επόμενης Ημέρας της παρ. 1 του άρθρου 12Α 
του ν. 4425/2016 (Α’ 185), η παραγόμενη από τον σταθμό 
και απορροφώμενη από το Δίκτυο ηλεκτρική ενέργεια, αποζημιώνεται ανά μήνα, με βάση τη διοικητικά καθο-
ρισμένη μοναδιαία τιμή, που έχει υπολογιστεί από τον 
Φορέα Εκκαθάρισης Αγοράς Επόμενης Ημέρας για τα 
χαρτοφυλάκια Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (Α.Π.Ε.), σύμφωνα με την απόφαση της παρ. 8 του άρθρου 12Α 
του ν. 4425/2016. Έως την 31η Δεκεμβρίου 2022, ο αρμό-
διος διαχειριστής προβαίνει σε σχετικές εκκαθαρίσεις για 
το διάστημα που οι αποζημιώσεις των παραγωγών Α.Π.Ε. 
της παρούσας δεν έγιναν σύμφωνα με το τρίτο εδάφιο. 
Ο κάτοχος αιολικού σταθμού σε Μη Διασυνδεδεμένο 
Νησί υποχρεούται να υποβάλει αίτηση στη Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε. Α.Ε. για σύναψη της Σύμβασης Λειτουργικής Ενίσχυσης του πρώτου εδαφίου εντός ενός (1) μηνός από τη θέση σε ισχύ του παρόντος.»
Άρθρο 66
Θέματα προσωπικού του Ανεξάρτητου 
Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας και των συνδεδεμένων αυτής εταιρειών - Αντικατάσταση παρ. 1 άρθρου 144 ν. 4819/2021
Η παρ. 1 του άρθρου 144 του ν. 4819/2021 (Α’ 129), περί 
προσωπικού του Ανεξάρτητου Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας, αντικαθίσταται ως εξής:
«1. Τα άρθρα 3 και 4 του ν. 4643/2019 (Α’ 193) εφαρ-
μόζονται αναλογικά για τις προσλήψεις προσωπικού του 
Ανεξάρτητου Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέρ-
γειας (Α.Δ.Μ.Η.Ε. Α.Ε.) και στις συνδεδεμένες με αυτόν 
εταιρείες. Ειδικά η παρ. 1 του άρθρου 4 του ν. 4643/2019 
εφαρμόζεται αναλογικά και για την πλήρωση των θέσεων 
τομεαρχών που προβλέπονται στην εταιρεία Α.Δ.Μ.Η.Ε. Α.Ε. και στις συνδεδεμένες με αυτήν εταιρείες.»
Άρθρο 67
Ειδικότερες ρυθμίσεις επί προθεσμιών - Τροποποίηση παρ. 4 άρθρου 37 ν. 4936/2022 και παρ. 9 άρθρου 54 ν. 4951/2022
1. Οι θέσεις που έχουν συσταθεί στη Ρυθμιστική 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6666 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
Αρχή Ενέργειας με την παρ. 10 του άρθρου 34 του 
ν. 3734/2009 (Α’ 8) και την παρ. 2 του άρθρου 54 του 
ν. 4546/2018 (Α’ 101), διατηρούνται έως και την 31η 
Δεκεμβρίου 2023.
2. Η προθεσμία του πρώτου εδαφίου της παρ. 4 του 
άρθρου 37 του ν. 4936/2022 (Α’ 105), περί καταβολής της 
έκτακτης εισφοράς ηλεκτροπαραγωγών, συντέμνεται, 
και η παρ. 4 διαμορφώνεται ως εξής:
«4. Η εισφορά καταβάλλεται εντός τριάντα (30) ημε-
ρών από την κοινοποίηση, σύμφωνα με το άρθρο 5 του 
Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 4174/2013, Α’ 170), 
της σχετικής πράξης προσδιορισμού. Η προθεσμία και 
η άσκηση προσφυγής κατά της πράξης προσδιορισμού 
δεν αναστέλλουν την εκτέλεση της προσβαλλόμενης 
πράξης.»
3. H προθεσμία του πρώτου εδαφίου της παρ. 9 του 
άρθρου 54 του ν. 4951/2022 (Α’ 129), περί ανάρτησης 
πολυγώνων σε γεωπληροφοριακή πλατφόρμα, παρα-
τείνεται, και η παρ. 9 διαμορφώνεται ως εξής:
«9. Οι κάτοχοι εν λειτουργία εξαιρούμενων σταθ-
μών Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α., αναρτούν μέχρι την 31η Μαρτίου 2023 τα πολύγωνα των σταθμών τους στη 
γεωπληροφοριακή πλατφόρμα του Φορέα Αδειοδό-
τησης. Ειδικότερα, ο ενδιαφερόμενος ενημερώνει τον 
Φορέα Αδειοδότησης του άρθρου 20 του ν. 4685/2020 
(Α’ 92), σχετικά με την ακριβή θέση εγκατάστασης του σταθμού (συντεταγμένες πολυγώνου και θέσεων ανε-μογεννητριών, εφόσον πρόκειται για αιολικό σταθμό), υποβάλλοντας γεωχωρικά δεδομένα, σύμφωνα με τις 
οδηγίες του ανωτέρω Φορέα Αδειοδότησης. Ο Φορέας 
Αδειοδότησης του άρθρου 20 του ν. 4685/2020 απει-κονίζει γεωγραφικά σε ειδική προσβάσιμη εφαρμογή 
του Ηλεκτρονικού Μητρώου την ακριβή θέση εγκα-
τάστασης του σταθμού (πολύγωνο και θέσεις ανεμο-
γεννητριών, εφόσον πρόκειται για αιολικό σταθμό) 
και εκδίδει Βεβαίωση Καταχώρησης Πολυγώνου Εξαι-
ρούμενου Σταθμού. Ο Ενδιαφερόμενος προσκομίζει 
στον Διαχειριστή Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και 
Εγγυήσεων Προέλευσης (Δ.Α.Π.Ε.Ε.Π. Α.Ε.) ή στον Δι-
αχειριστή Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής 
Ενέργειας (ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε.) τη Βεβαίωση Καταχώρησης 
Πολυγώνου Εξαιρούμενου Σταθμού, εντός της ως άνω 
προθεσμίας. Σε περίπτωση μη προσκόμισης της ανωτέ-
ρω Βεβαίωσης, αναστέλλεται η καταβολή αποζημίωσης 
ή η λειτουργική ενίσχυση στο πλαίσιο των σχετικών 
συμβάσεων με τη Δ.Α.Π.Ε.Ε.Π. Α.Ε. ή την ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. για τα Μη Διασυνδεμένα Νησιά.»
4. Η θητεία των μελών των Συμβουλίων Αρχιτεκτο-
νικής του άρθρου 10 του ν. 4495/2017 (Α’ 167) και των 
Συμβουλίων Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσε-
ων Α και Β της παρ. 3 του άρθρου 20 του ν. 4495/2017, παρατείνεται από τη λήξη της έως και την 31η.12.2023.
5. Η προθεσμία του άρθρου 86 του ν. 4722/2020 
(Α’  177), περί παράδοσης Πολεοδομικού Σχεδίου 
Εφαρμογής για περιοχές της Ανατολικής Αττικής που 
επλήγησαν από τις πυρκαγιές της 23ης Ιουλίου 2018, 
δύναται να παρατείνεται από τη λήξη της έως την 30ή 
Ιουνίου 2023, κατ’ εφαρμογή σύμβασης του Υπουργού 
Περιβάλλοντος και Ενέργειας με το Τεχνικό Επιμελητή-ριο Ελλάδος.
Άρθρο 68
Προγράμματα εγκατάστασης ηλιοθερμικών 
συστημάτων, φωτοβολταϊκών συστημάτων και συστημάτων αποθήκευσης - Εξουσιοδοτική 
διάταξη
1. Με κοινή απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουρ-
γού δύναται να προκηρύσσονται προγράμματα εγκατά-
στασης φωτοβολταϊκών συστημάτων και συστημάτων 
αποθήκευσης από αυτοπαραγωγούς, ηλιοθερμικών 
συστημάτων σε οικιακές εγκαταστάσεις (νοικοκυριά), 
στον πρωτογενή (αγρότες) και δευτερογενή - τριτογενή 
(λοιπές χρήσεις) τομέα, καθώς επίσης και σε εγκαταστά-
σεις νομικών προσώπων που επιδιώκουν κοινωφελείς 
σκοπούς, με χρηματοδότηση ιδίως από πόρους της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Εθνικού Προγράμματος 
Ανάπτυξης.
2. Με την ανωτέρω απόφαση δύναται να καθορίζε-
ται η χρονική διάρκεια και οι δικαιούχοι/ωφελούμενοι 
των προγραμμάτων, τα κριτήρια επιλεξιμότητας και τα 
ποσοστά επιδότησης, η μέγιστη εγκατεστημένη ισχύς 
των φωτοβολταϊκών συστημάτων και συστημάτων 
αποθήκευσης ανά παροχή κατανάλωσης, το είδος των 
αυτοπαραγωγών (αυτοπαραγωγοί με ή χωρίς εφαρμογή 
ενεργειακού συμψηφισμού ή αυτοπαραγωγοί οι οποίοι δύναται να εγχέουν ή όχι ενέργεια στο Δίκτυο), οι διαδι-κασίες για τη σύνδεσή τους με το δίκτυο, το ύψος απο-ζημίωσης τυχόν περίσσειας ενέργειας που διοχετεύεται στο δίκτυο, το μέγεθος των ηλιοθερμικών συστημάτων ανά εγκατάσταση, οι προϋποθέσεις και διαδικασίες για 
τη συμμετοχή σε κάθε πρόγραμμα, οι αιτήσεις και τα 
δικαιολογητικά για την υποβολή των αιτήσεων μέσω 
κατάλληλων πληροφοριακών συστημάτων, ο τρόπος 
κατάταξης και αξιολόγησης των δικαιούχων, οι προθε-
σμίες υλοποίησης των έργων, οι υποχρεώσεις των δικαι-
ούχων και οι προϋποθέσεις απένταξης, καθώς και κάθε 
άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή των ως 
άνω προγραμμάτων. Για τον σχεδιασμό των προγραμ-
μάτων λαμβάνονται ιδίως υπόψη τα περιθώρια υποδο-
χής ισχύος σταθμών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας 
και Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού  - Θερμότητας Υψηλής 
Απόδοσης ανά υποσταθμό, η δυνατότητα απορρόφη-
σης και η ασφάλεια της λειτουργίας του δικτύου και του 
συστήματος.
3. Με την απόφαση της παρ. 1, και υπό την επιφύλαξη 
της εφαρμογής των ειδικότερων διατάξεων που διέπουν 
τη χρηματοδότηση έργων από τις ανωτέρω πηγές, δύ-
ναται να ορίζεται ο Διαχειριστής Ελληνικού Δικτύου Δια-
νομής Ηλεκτρικής Ενέργειας ως φορέας διαχείρισης και υλοποίησης των ως άνω προγραμμάτων. Επίσης, δύνα-ται να προσδιορίζονται οι αρμοδιότητες του φορέα του 
πρώτου εδαφίου, το ποσοστό για την κάλυψη των διαχει-
ριστικών του εξόδων επί του προϋπολογισμού εκάστου 
προγράμματος, το οποίο δεν δύναται να υπερβαίνει το ενάμισι τοις εκατό (1,5%), επί του προϋπολογισμού του 
σχετικού προγράμματος, η πηγή και η διαδικασία χρημα-
τοδότησης των δικαιούχων, και κάθε άλλο ζήτημα σχετι-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6667 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
κά με την ανάληψη και εκτέλεση των αρμοδιοτήτων του.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’
ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 69
Επιτρεπόμενες λειτουργίες σταδίου «Καραϊσκάκη» - Τροποποίηση παρ. 3άρθρου 8 ν. 2947/2001
Στο τέλος του πρώτου εδαφίου της παρ. 3 του άρθρου 
8 του ν. 2947/2001 (Α’ 228), περί χωροθέτησης των λει-
τουργιών του σταδίου «Καραϊσκάκη», προστίθενται νέες 
επιτρεπόμενες λειτουργίες, και η παρ. 3 διαμορφώνεται ως εξής:
«3. Στις εγκαταστάσεις του σταδίου αυτού, πλην των 
κυρίως αθλητικών χρήσεων, επιτρέπεται και η χωροθέ-
τηση των ακόλουθων συμπληρωματικών λειτουργιών: 
Καταστημάτων αθλητικών ειδών, αιθουσών πολλαπλών 
αθλητικών χρήσεων, εντευκτηρίων, γραφείων, κέντρων 
αποκατάστασης και υποστήριξης για άτομα με αναπηρία 
και εμποδιζόμενα άτομα, αθλητικών τραυματισμών και 
βελτιστοποίησης της φυσικής απόδοσης και κέντρων 
παροχής εξειδικευμένων υπηρεσιών φροντίδας, κινη-
σιοθεραπείας και φυσιοθεραπείας, εστιατορίων, ανα-
ψυκτηρίων και μικτών καταστημάτων τροφίμων, επι-
χειρήσεων υγειονομικού ενδιαφέροντος, εργαστηρίων 
χαμηλής όχλησης παραγωγής ετοίμων γευμάτων και 
φαγητών, συσκευασίας αυτών και αποθήκευσης, δρα-
στηριοτήτων πάσης φύσεως υπηρεσιών τροφοδοσίας, 
καθώς και αιθουσών πολλαπλών χρήσεων πολιτισμού, αναψυχής και εμπορικών χρήσεων. Ο ανώτατος συντε-
λεστής δόμησης των ανωτέρω χρήσεων δεν επιτρέπεται 
να υπερβαίνει το δέκα τοις εκατό (10%) του ανώτατου συντελεστή δόμησης που καθορίζεται στην περ. ε’ της παρ. 2 του παρόντος άρθρου.»
Άρθρο 70
Χωροταξικά ζητήματα στον Δήμο Αχαρνών
Στο υπό στοιχεία Γ .32395/31.6.1987 π.δ. (Δ’ 717) προ-
στίθεται άρθρο 4Α ως εξής:
«Άρθρο 4Α
Χρήσεις γης Δήμου Αχαρνών
Κατ’ εξαίρεση των προηγουμένων άρθρων, η χρήση 
γης τμήματος του Οικοδομικού Τετράγωνου 104 του 
Εγκεκριμένου Πολεοδομικού Σχεδίου του Δήμου Αχαρ-
νών, όπως εμφαίνεται στο διάγραμμα τoυ Παραρτήματος 
με στοιχεία κορυφών Α, Β, 104/4, 104/3, 104/2, Α, ορίζε-ται για «Διοίκηση - Αστυνομικές Υπηρεσίες», σύμφωνα με την περ. 7 της παρ. ΙΙ του άρθρου 1 του π.δ. 59/2018 (Α’ 114).»
Άρθρο 71
Πάρκο πόλης - Τροποποίηση παρ. 1α άρθρου 31 ν. 3937/2011
1. Στο πρώτο εδάφιο της παρ. 1α του άρθρου 31 του 
ν. 3937/2011 (Α’ 60) διευρύνεται η δυνατότητα υπαγω-
γής στις διαδικασίες του ως άνω άρθρου, στο δεύτερο εδάφιο τροποποιείται ο τ ρόπος ολοκλήρωσης της δια-
δικασίας και η παρ. 1α διαμορφώνεται ως εξής:«1α. Στη διαδικασία του παρόντος άρθρου υπάγονται 
και πολεοδομικές ρυθμίσεις οι οποίες διαφοροποιού-
νται σε σχέση με τις διοικητικές πράξεις με τις οποίες 
είχαν αρχικά εγκριθεί, εφόσον η διαφοροποίηση αυτή 
οφείλεται σε Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΕΠΣ), το 
οποίο καταλαμβάνει είτε το σύνολο είτε τμήμα της αρ-
χικά ρυθμιζόμενης περιοχής. Στις περιπτώσεις αυτές, 
για την ολοκλήρωση της διαδικασίας, εφαρμόζεται η 
περ. γ’ της παρ. 3 του άρθρου 8 ή η παρ. 5 του άρθρου 
10 του ν. 4447/2016 (Α’ 241) και στη γνωμοδότηση του 
Κεντρικού Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων, περιλαμβάνεται ειδική αναφορά με 
την οποία διαπιστώνεται η αναγκαία προσαρμογή και 
εξειδίκευση των υπαγόμενων πολεοδομικών ρυθμίσεων 
στα νέα δεδομένα.»
2. Ο καθορισμός και η αλλαγή γενικών κατηγοριών 
χρήσεων γης, καθώς και η αύξηση μέσου συντελε-
στού δόμησης, σε ειδικές περιπτώσεις, που γίνονται 
στο πλαίσιο αναθεώρησης ή τροποποίησης Γενικού 
Πολεοδομικού Σχεδίου ή Σχεδίων Χωρικής και Οικι-
στικής Οργάνωσης Ανοικτών Πόλεων ή έγκρισης και 
αναθεώρησης ή τροποποίησης Τοπικών Πολεοδομικών 
Σχεδίων ή Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων, συνιστούν 
πάγιες πολεοδομικές ρυθμίσεις των σχεδίων αυτών, 
αιτιολογούνται στο πλαίσιο σύνταξης των σχετικών 
μελετών και οι επιπτώσεις τους αξιολογούνται κατά 
τη διαδικασία της Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτί-
μησης και έγκρισης.
3. Για την ανάπλαση της πολεοδομικής ενότητας, Άνω 
και Κάτω Λίμνη (Π.Ε. 3), της Δημοτικής ενότητας Α. Λιοσί-
ων του Δήμου Φυλής, επιτρέπεται η αλλαγή της γενικής κατηγορίας χρήσης σε τμήμα της περιοχής η οποία έχει 
καθοριστεί ως Τομέας Ι «Ελεύθεροι χώροι - αστικό πρά-
σινο» του άρθρου 9 του από 23.2.1987 π.δ. (Δ’ 166), και ο καθορισμός στο τμήμα αυτό, μετά από εκπόνηση και 
έγκριση ΕΠΣ, σύμφωνα με το άρθρο 8 του ν. 4447/2016, 
χρήσεων τοπικής διοίκησης, ιδίως διοίκησης Δήμου, και 
χρήσεων κοινωφελών λειτουργιών, ιδίως εκπαίδευσης, φοιτητικών εστιών, πολιτιστικών εγκαταστάσεων, σύμ-φωνα με το π.δ. 59/2018 (Α’ 114).
Άρθρο 72
Ολοκλήρωση έργων τεχνικής υποδομής στις εκτάσεις των Οικοδομικών Συνεταιρισμών
Η προθεσμία της παρ.  3 του άρθρου 39 του 
ν. 4030/2011 (Α’ 249), περί ολοκλήρωσης έργων τεχνικής 
υποδομής στις εκτάσεις των Οικοδομικών Συνεταιρι-
σμών, όπως παρατάθηκε με την παρ. 1 του άρθρου 12 του ν. 4280/2014 (Α’ 159) και εν συνεχεία με την παρ. 5 του άρθρου 148 του ν. 4495/2017 (Α’ 167), παρατείνεται από τη λήξη της για δύο (2) ακόμη έτη από την έναρξη ισχύος του παρόντος.
Άρθρο 73
Ειδική κατηγορία χρήσεως γης «κατοικίας» - Τροποποίηση παρ. ΙΙ άρθρου 1 π.δ. 59/2018
Στο πρώτο εδάφιο της περ. 1 της παρ. ΙΙ του άρθρου 1 
του π.δ. 59/2018 (Α’ 114), περί της κατ’ εξαίρεση χρησιμο-
ποίησης της ειδικής κατηγορίας χρήσεων γης «κατοικί-
ας», προσδιορίζεται ότι αφορά τα ελευθέρια επαγγέλμα-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6668 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
τα και προστίθεται στη σχετική ενδεικτική απαρίθμηση 
αυτών, το επάγγελμα του ψυχολόγου, ο περιορισμός της 
μόνιμης κατοικίας του δευτέρου εδαφίου απαλείφεται, 
και η περ. 1 της παρ. ΙΙ διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Κατοικία
Κατ’ εξαίρεση, χώροι της κατοικίας επιτρέπεται να 
χρησιμοποιούνται για άσκηση ελευθερίου επαγγέλμα-
τος συμβατού προς την κύρια χρήση του κτηρίου, όπως 
ιατρού (που δεν διαθέτει νοσηλευτική κλίνη ή μονάδα 
εφαρμογής ισοτόπων ή ακτινολογικό εργαστήριο ή εγκα-
ταστάσεις φυσικοθεραπείας), δικηγόρου, μηχανικού, 
λογιστή, οικονομολόγου, συγγραφέα, αναλυτή - προ-
γραμματιστή Η/Υ, ψυχολόγου, κοινωνιολόγου, κοινωνι-
κού λειτουργού και δημοσιογράφου. Η εξαίρεση αυτή 
ισχύει εφόσον η άσκηση επαγγέλματος είναι επιτρεπτή 
από τον κανονισμό του κτηρίου, δεν απαγορεύεται από 
ισχύουσες διατάξεις περί υγιεινής και ασφάλειας και βρί-
σκεται εντός κατοικίας αυτού που ασκεί το ελευθέριο 
επάγγελμα.»
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’
ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΔΑΣΗ
Άρθρο 74 Εκτάσεις που δεν έχουν δασικό 
χαρακτήρα στους δασικούς χάρτες - Προσθήκη παρ. 5 και 6 στο άρθρο 44 του ν. 998/1979
Στο άρθρο 44 του ν. 998/1979 (Α’ 182), περί άρσης ανα-
δασώσεων, προστίθενται παρ. 5 και 6 ως εξής:
«5. Εκτάσεις που έχουν κηρυχθεί αναδασωτέες, ενώ 
στους δασικούς χάρτες που έχουν κυρωθεί ολικώς ή με-
ρικώς εμφανίζονται να μην αποτελούν κατά χαρακτήρα 
και μορφή δάση ή δασικές εκτάσεις, εξαιρούνται υπο-
χρεωτικά της αναδάσωσης και εκδίδονται αποφάσεις με 
τις οποίες ανακαλούνται ή τροποποιούνται οι σχετικές αποφάσεις κήρυξής τους ως αναδασωτέων.
Οι κυρωμένοι δασικοί χάρτες του πρώτου εδαφίου 
αναμορφώνονται σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 20 
του ν. 3889/2010 (Α’ 182), με την υποχρεωτική διαγραφή 
των ως άνω εκτάσεων που δεν υπάγονται στη δασική 
νομοθεσία.
Τα ανωτέρω ισχύουν από τη μερική ή ολική κύρωση 
των δασικών χαρτών.
6. Στις εκτάσεις της παρ. 5, το Δημόσιο δεν προβάλλει 
δικαιώματα κυριότητας, που απορρέουν από το τεκμή-
ριο του άρθρου 62.»
Άρθρο 75
Κατασκευές επί Οργανωμένων Τουριστικών Κατασκηνώσεων - Τροποποίηση παρ. 14 άρθρου 52 ν. 4280/2014
Στο έβδομο εδάφιο της παρ. 14 του άρθρου 52 του 
ν. 4280/2014 (Α’ 159), περί νομιμοποίησης κατασκευ-
ών Οργανωμένων Τουριστικών Κατασκηνώσεων 
(campings), παρατείνεται η προθεσμία υπαγωγής στη 
ρύθμιση, στο όγδοο εδάφιο επέρχονται νομοτεχνικές 
βελτιώσεις, καταργείται η αναστολή και παύση ισχύος 
των πράξεων κήρυξης αναδάσωσης, και η παρ. 14 δια-μορφώνεται ως εξής:
«14. Τουριστικές εγκαταστάσεις σε ακίνητα δασικού χαρακτήρα του Ελληνικού Δημοσίου ή του ΕΟΤ, που 
έχουν οποτεδήποτε παραχωρηθεί σε αυτόν για του-
ριστική αξιοποίηση καθ’ οιονδήποτε τρόπο και ανε-
γέρθηκαν από τον ΕΟΤ ή την ΕΤΑΔ ή τρίτο, στον οποίο 
παραχωρήθηκαν τα δικαιώματα τουριστικής αξιοποί-ησης, θεωρούνται νομίμως υφιστάμενες. Για τη νομι-μότητα των εγκαταστάσεων αυτών εκδίδεται σχετική 
διαπιστωτική πράξη του Γενικού Γ ραμματέα ΕΟΤ, με 
τη διαδικασία που καθορίζεται στο δεύτερο εδάφιο 
της περ. α’ της παρ. 1 του άρθρου 6 του ν. 2160/1993 (Α’ 118). Με την έκδοση της ανωτέρω πράξης οι εγκα-
ταστάσεις, όπως αυτές περιγράφονται και αποτυπώ-
νονται στο διάγραμμα που τη συνοδεύει, θεωρείται 
ότι πληρούν όλες τις νόμιμες προϋποθέσεις για την 
έκδοση οικοδομικής άδειας επισκευής, συντήρησης 
και εκσυγχρονισμού και οι αρμόδιες πολεοδομικές 
υπηρεσίες υποχρεούνται στη χορήγηση των σχετικών 
αδειών και εγκρίσεων χωρίς να απαιτείται η έκδοση 
βεβαίωσης από τον οικείο δασάρχη. Για την περιβαλλο-
ντική αδειοδότηση έργων και δραστηριοτήτων εντός 
του περιγραφόμενου περιτυπώματος υφιστάμενου κτι-
ρίου, για το οποίο εκδίδεται διαπιστωτική πράξη του 
Γενικού Γ ραμματέα ΕΟΤ, δεν απαιτείται η γνωμοδότηση 
του οικείου Δασάρχη. Οι διατάξεις των προηγούμενων 
εδαφίων εφαρμόζονται και στις περιπτώσεις ακινήτων, 
για τα οποία ήδη έχει εκδοθεί κατά την έναρξη ισχύ-
ος του παρόντος νόμου σχετική διαπιστωτική πράξη, 
σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 6 του 
ν. 2160/1993.
Ως προς την περαιτέρω τουριστική αξιοποίηση των ως 
άνω ακινήτων εφαρμόζονται οι διατάξεις των παρ. 1, 2, 3, 4 της περ. δ’ του άρθρου 49 του ν. 998/1979, όπως το 
άρθρο αυτό ισχύει μετά την αντικατάστασή του με το 
άρθρο 36 του παρόντος νόμου.
Οργανωμένες Τουριστικές Κατασκηνώσεις (campings) 
της υποπερ. ββ’ της περ. α’ της παρ. 2 του άρθρου 1 του 
ν. 4276/2014, που δεν ανήκουν στις περιπτώσεις του 
πρώτου εδαφίου και λειτουργούν σε εκτάσεις που υπά-
γονται στις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας και δεν 
έχουν την προβλεπόμενη από τις διατάξεις αυτές έγκρι-
ση, οφείλουν να λάβουν έως την 8η Αυγούστου 2025, την 
πράξη της παρ. 6 του άρθρου 45 του ν. 998/1979. Κατά 
τη διάρκεια της ανωτέρω προθεσμίας αναστέλλεται η 
ισχύς των διοικητικών πράξεων αποβολής και επιβολής προστίμων κατεδάφισης, που τυχόν έχουν εκδοθεί και οι πράξεις αυτές παύουν να ισχύουν, εφόσον εκδοθεί η πράξη της παρ. 6 του άρθρου 45 του ν. 998/1979.»
Άρθρο 76
Οικονομική ενίσχυση ρητινεργατών που πραγματοποίησαν εργασίες πυροπροστασίας 
δασών κατά το έτος 2018
1. Σε όσους ρητινεργάτες:
α) πραγματοποίησαν εργασίες πυροπροστασίας δα-
σών κατά το έτος 2018, σύμφωνα με την υπό στοιχεία 
ΥΠΕΝ/ΔΔΔ/101076/1413/5.11.2019 κοινή απόφαση των 
Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Οικονομι-
κών (Β’ 4105),
β) περιλήφθηκαν στις σχετικές αναλυτικές καταστά-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6669 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
σεις πληρωμής που απέστειλαν προς πληρωμή στην 
Τράπεζα Πειραιώς οι αρμόδιες δασικές αρχές, σύμ-
φωνα με την υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΔΔΔ/109701/1596/
26.11.2019 απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας,
γ) πλην η καταβολή της οικονομικής τους ενίσχυσης 
δεν κατέστη δυνατή εντός του έτους 2019, καταβάλλε-
ται οικονομική ενίσχυση, εντός του έτους 2022, χωρίς 
πρόσθετα τέλη ή προσαυξήσεις, κατά παρέκκλιση κάθε κείμενης διάταξης.
2. Για την εν λόγω δαπάνη και κατά παρέκκλιση κάθε 
κείμενης διάταξης, λογίζεται ως νόμιμη και κανονική 
η ανάληψη υποχρέωσης, όπως και η πληρωμή αυτής 
με Χρηματικό Ένταλμα Προπληρωμής, εντός του οι-κονομικού έτους 2022. Η εν λόγω δαπάνη ύψους εί-
κοσι τεσσάρων χιλιάδων επτακοσίων είκοσι έξι ευρώ 
και εξήντα τριών λεπτών (24.726,63) αφορά αποκλει-
στικά στην πληρωμή της οικονομικής ενίσχυσης των 
ρητινεργατών της παρ. 1 και βαρύνει τις εγκεκριμένες 
πιστώσεις του Α.Λ.Ε. «c2390989003»: «Οικονομικές ενι-
σχύσεις γεωργικού χαρακτήρα σε φυσικά πρόσωπα» του 
Τακτικού Προϋπολογισμού Εξόδων του Ειδικού Φορέα 
1031-207-0000000 «Γενική Γ ραμματεία Φυσικού Περι-
βάλλοντος και Υδάτων» του Υπουργείου Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας, οικονομικού έτους 2022. Η ενίσχυση σε 
κάθε δικαιούχο καταβάλλεται σύμφωνα με τις υπό στοι-
χεία ΥΠΕΝ/ΔΔΔ/101076/1413/5.11.2019 και ΥΠΕΝ/
ΔΔΔ/109701/1596/26.11.2019 αποφάσεις.
Άρθρο 77
Έγκριση επέμβασης εγκαταστάσεων 
παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από 
Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και του Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας
Εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας 
από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, μετά των συνο-
δών τους έργων και κατασκευών που εξυπηρετούν τη λειτουργία τους και την πρόσβαση σε αυτές, κατά το 
άρθρο 53 του ν. 998/1979 (Α’ 289), καθώς και εγκα-
ταστάσεις του Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλε-
κτρικής Ενέργειας, οι οποίες εγκαταστάθηκαν μέχρι 
την ημερομηνία κατάθεσης του παρόντος, χωρίς άδεια 
της δασικής υπηρεσίας σε δάση, δασικές εκτάσεις και 
δημόσιες εκτάσεις των περ. α’ και β’ της παρ. 5 του 
άρθρου 3 του ως άνω νόμου, εφόσον είχαν καταθέσει 
εμπρόθεσμα σχετική αίτηση εκκίνησης της διαδικασίας 
στην οικεία Δασική Υπηρεσία, δύναται να λαμβάνουν 
έως την 31η Δεκεμβρίου 2023 την έγκριση επέμβα-
σης του άρθρου 45 του ιδίου νόμου, με την επιφύλαξη 
των παρ. 4 και 6 του ιδίου άρθρου, καταβάλλοντας 
το διπλάσιο αντάλλαγμα χρήσης γης και υλοποιώντας 
υποχρεωτική αναδάσωση ή δάσωση επί έκτασης δι-
πλάσιου εμβαδού από αυτή που εκχερσώθηκε για την 
υλοποίηση της εν λόγω επέμβασης, σύμφωνα με την 
παρ. 8 του ιδίου άρθρου. Μέχρι το πέρας της τιθέμε-
νης προθεσμίας αναστέλλεται η ισχύς των διοικητικών 
πράξεων αποβολής και επιβολής προστίμων κατεδά-
φισης, και οι πράξεις αυτές ανακαλούνται από τη δα-σική υπηρεσία, εφόσον εκδοθεί η απόφαση έγκρισης επέμβασης.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’
ΛΟΙΠΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 78
Εθνική Στρατηγική για τo Περπάτημα
1. Η Εθνική Στρατηγική για το Περπάτημα (ΕΣΠ) εκπο-
νείται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, υποβάλλεται προς παροχή γνώμης στο Εθνικό Συμβού-
λιο Χωροταξίας και εγκρίνεται με Πράξη του Υπουρ-
γικού Συμβουλίου που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα 
της Κυβερνήσεως. Η ΕΣΠ αποτελεί κείμενο στρατηγικού 
προσανατολισμού με στόχο τη χάραξη κατευθυντήριων 
γραμμών. Πριν από την έγκρισή της τίθεται υποχρεωτικά 
σε δημόσια διαβούλευση στον διαδικτυακό τόπο «gov.gr» για τριάντα (30) τουλάχιστον ημέρες.
2. Η ΕΣΠ καλύπτει χρονική περίοδο δέκα (10) τουλάχι-
στον ετών. Η ΕΣΠ αξιολογείται τουλάχιστον ανά πενταε-
τία από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και αναθεωρείται, εφόσον απαιτείται, με τη διαδικασία της παρ. 1 έπειτα από γνώμη του Εθνικού Συμβουλίου Χω-ροταξίας, η οποία παρέχεται εντός προθεσμίας τριάντα (30) ημερών από τη λήψη του σχετικού αιτήματος.
3. Η ΕΣΠ περιλαμβάνει τουλάχιστον:
α) ανάλυση σκοπού και κατευθυντήριων αρχών της 
Στρατηγικής,
β) ανάλυση στόχων της Στρατηγικής,
γ) προσδιορισμό των θεματικών πεδίων και τομέων 
προτεραιότητας που χρήζουν μέτρων προσαρμογής,
δ) άξονες, μέτρα, χρονοδιάγραμμα, δείκτες παρακο-
λούθησης, ορισμό επισπεύδοντος φορέα, συγκεκριμε-νοποίηση τυχόν άλλων συναρμόδιων φορέων,
ε) προκαταρκτική εκτίμηση του κόστους προσαρμο-
γής,
στ) ενσωμάτωση πολιτικών προσαρμογής σε ευρύ-
τερες πολιτικές,
ζ) διεθνή διάσταση της πολιτικής προσαρμογής,
η) προτάσεις για δράσεις ευαισθητοποίησης, εκπαί-
δευσης και έρευνας.
Άρθρο 79
Ειδικά τέλη διελεύσεως, λειτουργίας και εκμεταλλεύσεως αγωγού καυσίμου αεροδρομίου Αθηνών - Προσθήκη παρ. 3α στο 
άρθρο 25 του ν. 3054/2002
Στο άρθρο 25 του ν. 3054/2002 (Α’ 230) προστίθεται 
παρ. 3α ως εξής:
«3α. Η λειτουργία και εκμετάλλευση του αγωγού διέ-
πεται εκ της κατασκευής του αποκλειστικώς από τους 
ειδικούς όρους του παρόντος και δεν επιβαρύνεται με τα 
τέλη του άρθρου 13 του β.δ. της 24.9/20.10.1958 (Α’ 171). 
Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Οικο-
νομικών και Περιβάλλοντος και Ενέργειας καθορίζεται 
ετήσιο αντιστάθμισμα διέλευσης, υπέρ του ελληνικού 
δημοσίου, προκειμένου να αποδοθεί στους οικείους δή-
μους, το οποίο επιβαρύνει την Εταιρεία Αγωγού Καυσί-
μου Αεροδρομίου Αθηνών Α.Ε. (ΕΑΚΑΑ Α.Ε.) και ορίζεται, 
σε ετήσια βάση σε ποσοστό τρία τοις εκατό (3%) επί των 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6670 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
ακαθάριστων εσόδων της ΕΑΚΑΑ κατά την προηγούμενη 
οικονομική χρήση. Με την ίδια απόφαση, καθορίζεται ο 
τρόπος είσπραξης του ετήσιου αυτού αντισταθμίσματος 
μετά την ανά έτος δημοσίευση των οικονομικών κατα-
στάσεων της ΕΑΚΑΑ, καθώς και η κατανομή και απόδοση 
του αντισταθμίσματος αυτού στους οικείους δήμους, 
από τα διοικητικά όρια των οποίων διέρχεται ο αγωγός, 
με βάση το μήκος όδευσης του αγωγού ανά δήμο, κα-
θώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια. Η επιβολή 
και απόδοση του συγκεκριμένου αντισταθμίσματος γί-νεται για πρώτη φορά με την έκδοση της απόφασης της παρούσας και αφορά στο έτος έκδοσης της απόφασης αυτής, καθώς και στα επόμενα έτη, χωρίς να ανατρέχει σε προηγούμενες χρήσεις.»
Άρθρο 80
Παράταση του χρόνου εκκαθάρισης του Ινστιτούτου Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών και της θητείας του εκκαθαριστή του
1. Η προθεσμία ολοκλήρωσης της εκκαθάρισης του 
υπό εκκαθάριση νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου 
με την επωνυμία «Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτι-
κών Ερευνών» και η θητεία του εκκαθαριστή που ορίστη-
κε με την υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΔΔΥ/79611/7065/17.8.2020 
κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέρ-
γειας και Οικονομικών (Β’ 3844), παρατείνεται έως την 
31η Δεκεμβρίου 2023. Η προθεσμία αυτή δύναται να 
παρατείνεται εκ νέου, για εξαιρετικό λόγο, με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
2. Η παράταση της προθεσμίας ολοκλήρωσης της 
εκκαθάρισης γίνεται χωρίς την καταβολή πρόσθε-της αμοιβής στον εκκαθαριστή, πέραν αυτής που αναφέρεται στην παρ.  2 της υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/
ΔΔΥ/79611/7065/17.8.2020 κοινής απόφασης.
3. Ο εκκαθαριστής υποχρεούται να υποβάλλει προς 
τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας ανά τρίμηνο 
έκθεση πεπραγμένων και πίνακα λειτουργικών δαπανών 
και λοιπών εξόδων, προς ενημέρωσή του για την πορεία 
της εκκαθάρισης. Η έκθεση πεπραγμένων που περιλαμ-
βάνει τουλάχιστον τις ταμειακές εισροές και εκροές της 
εκκαθάρισης, αποτελεί απαραίτητο δικαιολογητικό σε 
περίπτωση ανάγκης κάλυψης των δαπανών της εκκαθά-
ρισης από τις πιστώσεις του τακτικού προϋπολογισμού του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
4. Κατά τα λοιπά εξακολουθούν και ισχύουν οι υποχρε-
ώσεις του εκκαθαριστή όπως προβλέπονται στο άρθρο 51 του ν. 4602/2019 (Α’ 45) και στην υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/
ΔΔΥ/79611/7065/17.8.2020 κοινή απόφαση των Υπουρ-
γών Οικονομικών και Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
5. Η μη τήρηση από τον εκκαθαριστή του παρόντος, 
του άρθρου 51 του ν. 4602/2019 και της υπό στοιχεία 
ΥΠΕΝ/ΔΔΥ/79611/7065/17.8.2020 κοινής απόφασης των 
Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Οικονομι-
κών, αποτελεί λόγο ανάκλησης του διορισμού του.
Άρθρο 81
Ορισμός αποφαινόμενου οργάνου Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας
Η υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΔΠΔΠ/26466/917/17.3.2022 απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργει-
ας (Β’  5025), περί ορισμού αποφαινόμενου οργάνου 
του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την 
ανάθεση και εκτέλεση δημοσίων συμβάσεων έργων, 
υπηρεσιών και προμηθειών αρμοδιότητας της Γενικής 
Διεύθυνσης Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος του 
Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, στο πλαίσιο του προγράμματος για την προστασία και αναβάθμιση των δασών που χρηματοδοτείται από τον Ειδικό Φορέα 
Δασών του Πράσινου Ταμείου, διαθέτει ως προς όλες τις 
έννομες συνέπειές της αναδρομική ισχύ από της αναρτή-
σεώς της στην «Διαύγεια», ήτοι από 17ης Μαρτίου 2022.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Άρθρο 82
Απόσπαση μελών Διδακτικού Ερευνητικού Προσωπικού σε διεθνείς οργανισμούς - Προσθήκη παρ. 9 στο άρθρο 157 του ν. 4957/2022
Στο άρθρο 157 του ν. 4957/2022 (Α’ 141), περί των 
αδειών μελών Διδακτικού Ερευνητικού Προσωπικού, 
προστίθεται παρ. 9 ως εξής:
«9. Μέλη Δ.Ε.Π. πλήρους απασχόλησης δύνανται να 
αποσπώνται ως εμπειρογνώμονες σε διεθνείς οργανι-
σμούς, με πράξη του Πρύτανη του οικείου Α.Ε.Ι., κατόπιν 
εισήγησης της Συνέλευσης Τμήματος και αιτήματος του ενδιαφερόμενου μέλους Δ.Ε.Π. και του διεθνούς οργα-
νισμού. Το μέλος Δ.Ε.Π. συνεχίζει να λαμβάνει πλήρεις 
αποδοχές κατά το χρονικό διάστημα της απόσπασής 
του στον διεθνή οργανισμό, εφόσον δεν λαμβάνει άλλη 
αμοιβή από αυτόν. Ο συνολικός χρόνος απόσπασης δεν 
δύναται να υπερβαίνει τα τρία (3) έτη. Η υπηρεσία των 
μελών Δ.Ε.Π. κατά τη διάρκεια της απόσπασης θεωρείται 
πραγματική υπηρεσία στην οργανική τους θέση. Δεν 
είναι δυνατή η απόσπαση μέλους Δ.Ε.Π., αν αυτό έχει 
λάβει την άδεια των περ. α) και β) της παρ. 1 κατά τα 
τελευταία τρία (3) έτη.»
Άρθρο 83
Ρυθμίσεις για τη Διοικούσα Επιτροπή του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου - Αντικατάσταση παρ. 1 άρθρου 10 ν. 2552/1997
Η παρ. 1 του άρθρου 10 του ν. 2552/1997 (Α’ 266), περί 
της Διοικούσας Επιτροπής του Ελληνικού Ανοικτού Πα-νεπιστημίου, αντικαθίσταται ως εξής:
«1. Έως τη συγκρότηση των οργάνων διοίκησής του, 
το ΕΑΠ διοικείται από Διοικούσα Επιτροπή (Δ.Ε.).
Με αποφάσεις του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευ-
μάτων διορίζονται ή αντικαθίστανται τα μέλη της Δ.Ε. 
του ΕΑΠ.
Ως μέλη της Δ.Ε. ορίζονται:
α) Επτά (7) μέλη Δ.Ε.Π. Α.Ε.Ι. της ημεδαπής συμπεριλαμ-
βανομένου του ΕΑΠ ή Έλληνες επιστήμονες, οι οποίοι 
κατέχουν θέση καθηγητή οποιασδήποτε βαθμίδας σε 
Α.Ε.Ι. του εξωτερικού, είτε επιστήμονες αναγνωρισμένου 
κύρους ή ερευνητές, οι οποίοι έχουν γνώση και πείρα 
σε θέματα εκπαίδευσης από απόσταση και λειτουργίας Ανοικτών Πανεπιστημίων.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6671 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
Ως Πρόεδρος της Δ.Ε. ορίζεται ένα (1) από τα ως άνω 
τακτικά μέλη.
β) Οι κοσμήτορες των αυτοδύναμων Σχολών του Ιδρύ-
ματος, οι οποίοι αναπληρώνονται από τους Αναπληρω-
τές τους.
γ) Ένα (1) μέλος Δ.Ε.Π. του Ε.Α.Π., που εκλέγεται με το 
αναπληρωματικό του από τα υπηρετούντα στο ίδρυμα 
μέλη Δ.Ε.Π. με μυστική ψηφοφορία μεταξύ των μελών 
αυτής της κατηγορίας προσωπικού.
Σε περίπτωση μη εκλογής για οποιονδήποτε λόγο 
του εκπροσώπου των υπηρετούντων στο ίδρυμα με-
λών Δ.Ε.Π., η Δ.Ε. νομίμως συγκροτείται, συνεδριάζει 
και λαμβάνει αποφάσεις χωρίς τον ορισμό του ανωτέ-
ρω μέλους.»
Άρθρο 84
Παράταση ατομικών συμβάσεων εργασίας ορισμένου χρόνου για την καθαριότητα του Πανεπιστημίου Πατρών και του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου
Ατομικές συμβάσεις εργασίας ορισμένου χρόνου του 
προσωπικού που απασχολείται για την καθαριότητα 
του Πανεπιστημίου Πατρών και του Ελληνικού Μεσο-
γειακού Πανεπιστημίου δύνανται να παρατείνονται, με 
απόφαση του αρμόδιου οργάνου του ιδρύματος, από 
τη λήξη τους έως την ολοκλήρωση των διαγωνιστικών 
διαδικασιών ανάθεσης παροχ ής υπηρεσιών καθαριότη-
τας που βρίσκονται σε εξέλιξη και πάντως για χρονικό 
διάστημα που δεν μπορεί να υπερβαίνει την 31η.3.2023, 
για το Πανεπιστήμιο Πατρών, και την 31η.1.2023, για το 
Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο, απαγορευμένης 
κάθε περίπτωση μετατροπής των συμβάσεων αυτών σε 
συμβάσεις αορίστου χρόνου.
Άρθρο 85
Ρυθμίσεις για την έγκριση κτηριολογικών προγραμμάτων - Τροποποίηση περ. α) παρ. 2 άρθρου 18 ν. 3467/2006
Στην περ. α) της παρ. 2 του άρθρου 18 του ν. 3467/2006 
(Α’ 128), περί της έγκρισης των κτηριολογικών προγραμ-
μάτων κτηρίων που στεγάζουν εκπαιδευτικές, ερευνητι-
κές και διοικητικές δρασ τηριότητες των Πανεπιστημίων 
και των Τ.Ε.Ι., επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: 
α) στο πρώτο εδάφιο οι λέξεις «Πανεπιστημίων και των 
Τ.Ε.Ι.» αντικαθίστανται από το αρκτικόλεξο «Α.Ε.Ι.», β) το δεύτερο εδάφιο τροποποιείται β α) ώστε η έγκριση του 
κτηριολογικού προγράμματος από το Υπουργείο Παιδεί-
ας και Θρησκευμάτων να προηγείται της εκπόνησης του 
αρχικού σταδίου μελέτης του έργου, ββ) με την κατάρ-
γηση της προϋπόθεσης της προηγούμενης εξασφάλισης 
των αντίστοιχων πιστώσεων για τη μελέτη του έργου και 
βγ) με τη διαγραφή της νομοθετικής παραπομπής και η 
περ. α) της παρ. 2 διαμορφώνεται ως εξής:
«2. α) Τα κτηριολογικά προγράμματα των κτηρίων που 
στεγάζουν εκπαιδευτικές, ερευνητικές και διοικητικές 
δραστηριότητες των Α.Ε.Ι. εκπονούνται από την Τεχνική 
Υπηρεσία των ανωτέρω Ιδρυμάτων και εγκρίνονται από 
το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων. Η έγκριση 
του κτηριολογικού προγράμματος προηγείται της εκπό-νησης του αρχικού σταδίου μελέτης του έργου, σύμφω-
να με τις ισχύουσες διατάξεις για τις μελέτες.»
Άρθρο 86
Θέματα επιμόρφωσης εκπαιδευτικών και 
μελών Ειδικού Εκπαιδευτικού και Ειδικού Βοηθητικού Προσωπικού - Αντικατάσταση υποπερ. γγ) περ. α) παρ. 1 άρθρου 65 ν. 4589/2019
Η υποπερ. γγ) της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 65 
του ν. 4589/2019 (Α’ 13), περί της νομοθετικής εξουσιο-
δότησης προς τον Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων 
να καθορίσει με απόφασή του θέματα σχετικά με την ει-
σαγωγική επιμόρφωση, καθώς και με επιμόρφωση προς 
απόκτηση της παιδαγωγικής και διδακτικής επάρκειας 
ύστερα από τον διορισμό των εκπαιδευτικών και των 
μελών Ειδικού Εκπαιδευτικού Προσωπικού (Ε.Ε.Π.), αντι-
καθίσταται ως εξής:
«γγ) μετά από γνώμη του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής 
Πολιτικής, ο χρόνος και η διάρκεια, οι επιμέρους αρμο-
διότητες των οργάνων και των φορέων συνεργασίας για 
την οργάνωση, τη λειτουργία, την υλοποίηση, την εν γέ-
νει δια ζώσης ή εξ αποστάσεως διαδικασία, την ανάπτυ-
ξη, τη λειτουργία και τη διαχείριση ειδικής πλατφόρμας, 
το ειδικότερο περιεχόμενο και τα μέσα υλοποίησης, τα προγράμματα διδασκαλίας και ασκήσεων, η διαδικασία πρόσκλησης των μελών, ο τρόπος πιστοποίησης, η αξι-
ολόγηση και τα αποδεικτικά επιμόρφωσης που χορη-
γούνται, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια 
για την εισαγωγική επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, των 
μελών Ειδικού Εκπαιδευτικού Προσωπικού (Ε.Ε.Π.) και 
των μελών Ειδικού Βοηθητικού Προσωπικού (Ε.Β.Π.), για 
την περιοδική επιμόρφωση, για τα ειδικά επιμορφωτικά 
προγράμματα, καθώς και για την επιμόρφωσή τους προς 
απόκτηση της παιδαγωγικής και διδακτικής επάρκειας και κάθε άλλης μορφής επιμόρφωσης ύστερα από τον διορισμό.»
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ’
ΛΟΙΠΕΣ ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 87
Παρατηρητήριο τιμών προϊόντων που είναι απαραίτητα για την αξιοπρεπή διαβίωση των νοικοκυριών - «Καλάθι του νοικοκυριού»
1. Oι επιχειρήσεις υπεραγορών τροφίμων και άλλων 
προϊόντων που ασκούν δραστηριότητες λιανικής πώ-
λησης («super markets»), των οποίων ο συνολικός ετήσιος κύκλος εργασιών υπερβαίνει τα ενενήντα 
εκατομμύρια (90.000.000) ευρώ ετησίως, βάσει των 
οικονομικών καταστάσεων της αμέσως προηγούμενης, 
από την έναρξη ισχύος του παρόντος, διαχειριστικής 
περιόδου, αποστέλλουν στο Υπουργείο Ανάπτυξης 
και Επενδύσεων, ανά τακτά χρονικά διαστήματα, κα-
τάλογο καταναλωτικών προϊόντων («καλάθι του νοι-
κοκυριού») που είναι απαραίτητα για την αξιοπρεπή 
διαβίωση.
2. Ειδικότερα, οι υπόχρεοι της παρ. 1 εντάσσουν ένα 
(1) τουλάχιστον προϊόν από κάθε κατηγορία προϊόντων 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6672 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
που περιλαμβάνεται στο καλάθι του νοικοκυριού και 
το διαθέτουν σε προσιτή τιμή, ιδίως συγκριτικά με τα 
υπόλοιπα προϊόντα της ίδιας κατηγορίας, ενημερώνο-
ντας τους καταναλωτές, που προσέρχονται στα φυσικά 
ή ψηφιακά καταστήματά τους, ως προς τη σύνθεση του «καλαθιού του νοικοκυριού» που προτείνουν. Η ενημέ-
ρωση αυτή γίνεται με κάθε πρόσφορό μέσο, ιδίως με 
λίστες, φυλλάδια και ειδική σήμανση επί των προϊόντων 
ή του χώρου πώλησής τους.
3. Ο κατάλογος των προϊόντων που συμμετέχουν στο 
«καλάθι του νοικοκυριού» και οι τιμές τους διαμορφώ-νονται ελεύθερα από τις επιχειρήσεις, τηρουμένου του 
άρθρου 58 του ν. 4818/2021 (Α’ 124), περί αθέμιτης κερ-
δοφορίας. Τα προϊόντα που εντάσσονται στο «καλάθι 
του νοικοκυριού» ελέγχονται, κατά προτεραιότητα, από 
τις αρμόδιες ελεγκτικές αρχές ως προς τη συμμόρφωση 
με την ανωτέρω διάταξη. Τα προϊόντα του καταλόγου 
μπορούν να διαφοροποιούνται κάθε φορά που απο-
στέλλεται από τους υπόχρεους νέος κατάλογος προς 
το Υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων.
4. Κατάλογο προϊόντων που εντάσσονται στο «κα-
λάθι του νοικοκυριού» μπορούν να αποστέλλουν και 
επιχειρήσεις που δεν εντάσσονται στους υπόχρεους της 
παρ. 1. Οι ως άνω επιχειρήσεις, εφόσον αποστείλουν 
κατάλογο προϊόντων, καθίστανται υπόχρεοι τήρησης 
του παρόντος μέχρι τη λήξη της ισχύος του, και ελέγχο-νται, κατά προτεραιότητα, από τις αρμόδιες ελεγκτικές 
αρχές ως προς τη συμμόρφωσή τους με το άρθρο 58 του 
ν. 4818/2021 περί αθέμιτης κερδοφορίας.
5. Η μη αποστολή καταλόγου προϊόντων ή η ελλιπής 
αποστολή καταλόγου προϊόντων από τους υπόχρεους 
τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο ύψους πέντε χιλιάδων 
(5.000) ευρώ για κάθε ημέρα καθυστέρησης αποστολής 
πλήρους καταλόγου.
6. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύ-
σεων καθορίζονται οι κατηγορίες των προϊόντων που 
εντάσσονται στο «καλάθι του νοικοκυριού», η συχνό-
τητα αποστολής του καταλόγου προϊόντων από τους 
υπόχρεους, οι αρμόδιες για την επιβολή των κυρώσεων 
της παρ. 5 αρχές, η διαδικασία ελέγχων, η διαδικασία 
είσπραξης των προστίμων και κάθε άλλο ειδικότερο ζή-
τημα που αφορά στην εφαρμογή του παρόντος.
7. Το παρόν ισχύει μέχρι την 31η Μαρτίου 2023.
Άρθρο 88
Χρήση υπογείου από βιομηχανικές - βιοτεχνικές εγκαταστάσεις αρτοποιίας - 
Τροποποίηση περ. β) παρ. 5 άρθρου 2 
ν. 3526/2007
Στην περ. β) της παρ. 5 του άρθρου 2 του ν. 3526/2007 
(Α’ 24), περί προϋποθέσεων ίδρυσης και λειτουργίας επι-
χειρήσεων αρτοποιίας, προστίθεται νέο τέταρτο εδάφιο, 
και η περ. β) διαμορφώνεται ως εξής:
«β) Εντός του ενιαίου χώρου του κτιρίου, όπως προσ-
διορίζεται στις περ. β’ και στ’ του άρθρου 1, περιλαμ-
βάνονται τα εξής διαμερίσματα και χώροι: ζυμωτήριο, 
πρατήριο άρτου ή αποθήκη άρτου, αποθήκη αλεύρων, 
κλίβανος παραγωγής προϊόντων αρτοποιίας και θερ-
μοθάλαμος με χώρο εκκλιβάνισης, αποθήκη στερεών καυσίμων, όπου απαιτείται, αποδυτήριο, αποχωρητήριο, 
και λουτρό εργαζομένων. Τα διαμερίσματα και οι χώ-
ροι του ζυμωτηρίου, του πρατηρίου άρτου ή της απο-
θήκης άρτου και του κλιβάνου παραγωγής προϊόντων 
αρτοποιίας και θερμοθαλάμου με χώρο εκκλιβάνισης, 
δεν επιτρέπεται να αποτελούν διαμερίσματα ή χώρους 
υπογείου. Η αποθήκη αλεύρων μπορεί να βρίσκεται και 
σε υπόγειο χώρο, εφόσον υφίστανται μηχανικά μέσα 
ανυψώσεως αλεύρων. Ο εν λόγω περιορισμός δεν ισχύει 
στις βιομηχανικές - βιοτεχνικές εγκαταστάσεις αρτοποι-
ίας της παρ. στ’ του άρθρου 1, αν ο χώρος του υπογείου αποτελεί χώρο κύριας χρήσης, σύμφωνα με τον Κτιριο-
δομικό Κανονισμό της υπ’ αρ. 3046/304/1989 απόφασης 
του Αναπληρωτή Υπουργού Περιβάλλοντος, Χωροταξίας 
και Δημοσίων Έργων (Δ’ 59) και υπό την προϋπόθεση 
ότι ο ισόγειος χώρος είναι τουλάχιστον εκατό (100) τε-τραγωνικά μέτρα. Αν τα διαμερίσματα του ζυμωτηρίου 
και της αποθήκης αλεύρων βρίσκονται σε διαφορετι-
κούς ορόφους, απαιτείται η εγκατάσταση αναβατορί-
ου, ανελκυστήρα φορτίων ή άλλων μηχανικών μέσων 
για τη μεταφορά των αλεύρων. Ο κλίβανος παραγωγής προϊόντων αρτοποιίας - θερμοθάλαμος με το χώρο εκ-κλιβάνισης μπορεί να αποτελούν συνέχεια του διαμερί-
σματος του ζυμωτηρίου. Στην περίπτωση αυτή, ο χώρος 
που καταλαμβάνει ο θερμοθάλαμος αποτελεί χώρο του ζυμωτηρίου.»
Άρθρο 89
Δυνατότητα αντικατάστασης φυσικού αερίου σε σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Συμπαραγωγή Ηλεκτρισμού - Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης
1. Σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής από Συμπαραγωγή 
Ηλεκτρισμού - Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης με μηχα-
νές εσωτερικής καύσης, ισχύος έως τριάντα πέντε μεγα-
βάτ (35 ΜW) και καύσιμο φυσικό αέριο, που βρίσκονται 
σε λειτουργία κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος ή 
θα τεθούν σε λειτουργία μέχρι την 30ή Ιουνίου 2023, 
δύνανται, μέχρι την εν λόγω προθεσμία, να προβούν 
σε εναλλαγή καυσίμου για την αντικατάσταση του φυ-
σικού αερίου με προπάνιο ή μίγμα προπανίου - βου-
τανίου («LPG»), εφόσον η αποθηκευόμενη ποσότητα 
αυτού δεν υπερβαίνει το κατώτατο όριο της υπ’ αρ. 
172058/11.2.2016 κοινής απόφασης των Υπουργών 
Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης, Οικονο-
μίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού, Εργασίας, Κοινωνικής 
Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Υγείας, Οι-
κονομικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας (Β’ 354), ήτοι πενήντα (50) τόνους. Η διάρκεια χρήσης προπανίου ή 
μίγματος προπανίου - βουτανίου («LPG») δεν μπορεί 
να ξεπερνά τους δεκαοχτώ (18) μήνες από την πρώτη εναλλαγή και χρήση αυτών.
2. Για την ως άνω μεταβολή εφαρμόζεται η παρ. 11 
του άρθρου 28 του ν. 4951/2022 (Α’ 129) και επιπλέον 
προσκομίζεται στην αρμόδια αδειοδοτούσα αρχή της 
εγκατάστασης, υπεύθυνη δήλωση υπογεγραμμένη από 
μηχανικό κατάλληλης ειδικότητας, στην οποία αναφέ-
ρεται ότι οι εγκαταστάσεις πληρούν τις προϋποθέσεις 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6673 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
ασφαλούς και καλής κατασκευής και λειτουργίας, σύμ-
φωνα με την υπό στοιχεία Δ3/14858/93/8.6.1993 κοινή απόφαση των Υπουργών Δημόσιας Τάξης και Βιομηχα-νίας, Ενέργειας και Τεχνολογίας (Β’ 477).
3. Για την εναλλαγή του καυσίμου και την αντικατά-
σταση του φυσικού αερίου σύμφωνα με την παρ. 1, 
δεν απαιτείται τροποποίηση των εκάστοτε συμβάσεων 
λειτουργικής ενίσχυσης που έχουν συνάψει οι ενδια-
φερόμενοι με τον Διαχειριστή Α.Π.Ε. και Εγγυήσεων 
Προέλευσης (Δ.Α.Π.Ε.Ε.Π. Α.Ε.), δυνάμει των άρθρων 9 
και 10 του ν. 4414/2016 (Α’ 149) ή των εκάστοτε Συμ-
βάσεων Πώλησης Ηλεκτρικής Ενέργειας δυνάμει των 
ν. 2773/1999 (Α’ 286) και 3468/2006 (Α’ 129). Οι ενδι-
αφερόμενοι δύναται να εναλλάσσουν τη χρήση του 
καυσίμου τους μηνιαίως και ενημερώνουν εγγράφως 
τη Δ.Α.Π.Ε.Ε.Π. Α.Ε. για την κάθε εναλλαγή, τουλάχιστον 
την προηγούμενη ημέρα, από την έναρξη χρήσης του νέου καυσίμου. Ειδικά σε περιπτώσεις αδυναμίας λει-
τουργίας του σταθμού με χρήση προπανίου ή μίγμα-
τος προπανίου - βουτανίου («LPG»), ο ενδιαφερόμενος 
δύναται να προβαίνει σε εναλλαγή καυσίμου περισσό-
τερες της μιας φοράς μηνιαίως, υπό την προϋπόθεση 
ενημέρωσης της Δ.Α.Π.Ε.Ε.Π. Α.Ε. τουλάχιστον τρεις (3) 
ώρες πριν από την έναρξη χρήσης του νέου καυσίμου. 
Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από τις ως άνω 
μονάδες συμπαραγωγής από τη χρήση προπανίου ή 
μίγματος προπανίου -βουτανίου («LPG»), χαρακτηρίζε-
ται ως συμπαραγωγή υψηλής απόδοσης ανεξαρτήτως 
ποσοστού εξοικονόμησης πρωτογενούς ενέργειας. Ο 
ενδιαφερόμενος υποβάλλει σ τη Δ.Α.Π.Ε.Ε.Π. Α.Ε. σε 
μηνιαία βάση την κατανάλωση προπανίου ή μίγματος 
προπανίου - βουτανίου («LPG») σε MWh.
4. Οι ενδιαφερόμενοι οφείλουν να ενημερώσουν εγ-
γράφως τη Δ.Α.Π.Ε.Ε.Π. Α.Ε. και την αρμόδια αδειοδο-
τούσα αρχή για την τελική επάνοδο στην αποκλειστική χρήση φυσικού αερίου.
5. Η τιμή αναφοράς για την αποζημίωση της παραγό-
μενης ενέργειας των σταθμών του παρόντος, η μεθοδο-
λογία υπολογισμού της και κάθε σχετική λεπτομέρεια καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλο-
ντος και Ενέργειας.
Άρθρο 90
Συμβάσεις υπηρεσιών φύλαξης των κτηρίων 
της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων
Συμβάσεις παροχής υπηρεσιών φύλαξης που έχουν 
συναφθεί για την κάλυψη των αναγκών φύλαξης των 
κτηρίων των υπηρεσιών της Ανεξάρτητης Αρχής Δημο-
σίων Εσόδων, η ισχύς των οποίων λήγει έως 31.12.2022, 
παρατείνονται αυτοδικαίως από τη λήξη τους έως την 
ολοκλήρωση των διαγωνιστικών διαδικασιών για τη 
σύναψη νέων συμβάσεων και, σε κάθε περίπτωση, όχι 
πέραν της 30ής.4.2023.
Άρθρο 91
Ανανέωση συμβάσεων εργασίας προσωπικού Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου των Διευθύνσεων και των Τομέων Αποκατάστασης 
Επιπτώσεων Φυσικών Καταστροφών 
της Γενικής Γ ραμματείας Υποδομών του 
Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών - Τροποποίηση παρ. 1, 2, 3 και 4 άρθρου 49 ν. 4940/2022
Στις παρ. 1, 2, 3 και 4 του άρθρου 49 του ν. 4940/2022 
(Α’ 112), περί συμβάσεων εργασίας προσωπικού Ιδιωτι-
κού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου Τομέων Αποκατάστασης 
Επιπτώσεων Φυσικών Καταστροφών της Γενικής Γ ραμ-ματείας Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Με-
ταφορών, η ημερομηνία «31.10.2022» αντικαθίσταται 
από την ημερομηνία «31.10.2023.»
ΜΕΡΟΣ Ζ’
ΕΝΑΡΞΗ ΙΣΧΥΟΣ
Άρθρο 92
Έναρξη ισχύος
Η ισχύς του παρόντος αρχίζει από τη δημοσίευσή του 
στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εκτός αν ορίζεται 
άλλως στις επιμέρους διατάξεις του.  
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6674 Τεύχος A’ 204/28.10.2022

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6675 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
Παραγγέλλομε τη δημοσίευση του παρόντος στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και την εκτέλεσή του ως νόμου 
του Κράτους.
Αθήνα, 28 Οκτωβρίου 2022
Η Πρόεδρος της Δημοκρατίας
ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΥ
Οι Υπουργοί
Οικονομικών
ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΤΑΪΚΟΥΡΑΣ  Αναπληρωτής Υπουργός
Οικονομικών
ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΣΚΥΛΑΚΑΚΗΣ  Ανάπτυξης και Επενδύσεων
ΣΠΥΡΙΔΩΝ - ΑΔΩΝΙΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ  
Αναπληρωτής ΥπουργόςΑνάπτυξης και Επενδύσεων
ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ  Παιδείας και Θρησκευμάτων
ΝΙΚΗ ΚΕΡΑΜΕΩΣ  Εργασίας καιΚοινωνικών Υποθέσεων
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ  
Υγείας
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΛΕΥΡΗΣ  Περιβάλλοντος και Ενέργειας
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΚΡΕΚΑΣ  Προστασίας του Πολίτη
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΘΕOΔΩΡΙΚΑΚΟΣ  
ΥφυπουργόςΠολιτισμού και Αθλητισμού
ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΑΥΓΕΝΑΚΗΣ  Δικαιοσύνης
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΣΙΑΡΑΣ  Εσωτερικών
ΜΑΥΡΟΥΔΗΣ ΒΟΡΙΔΗΣ  
Αναπληρωτής ΥπουργόςΕσωτερικών
ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ ΠΕΤΣΑΣ  Υποδομών και Μεταφορών
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ  Ναυτιλίαςκαι Νησιωτικής Πολιτικής
ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΛΑΚΙΩΤΑΚΗΣ  
Τουρισμού
ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΚΙΚΙΛΙΑΣ  Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας
ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ  Επικρατείας
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ  
Θεωρήθηκε και τέθηκε η Μεγάλη Σφραγίδα του Κράτους.
Αθήνα, 28 Οκτωβρίου 2022
Ο επί της Δικαιοσύνης Υπουργός
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΣΙΑΡΑΣ
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 6676 Τεύχος A’ 204/28.10.2022
*01002042810220068*Ταχυδρομική Διεύθυνση:  Καποδιστρίου 34, τ.κ. 10432, Αθήνα
ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ: 210 5279000 - fax: 210 5279054
ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΚΟΙΝΟΥ 
Πωλήσεις - Συνδρομές:  (Ισόγειο, τηλ. 210 5279178 - 180)
Πληροφορίες:  (Ισόγειο, Γ ρ. 3 και τηλεφ. κέντρο 210 5279000) 
Παραλαβή Δημ. Ύλης:  (Ισόγειο, τηλ. 210 5279167, 210 5279139) 
Ωράριο για το κοινό:  Δευτέρα ως Παρασκευή: 8:00 - 13:30Ιστότοπος:  www.et.gr  
Πληροφορίες σχετικά με την λειτουργία 
του ιστότοπου: helpdesk.et@et.gr  
Αποστολή ψηφιακά υπογεγραμμένων 
εγγράφων προς δημοσίευση στο ΦΕΚ: webmaster.et@et.gr  
Πληροφορίες για γενικό πρωτόκολλο 
και αλληλογραφία: grammateia@et.grΤο Εθνικό Τυπογραφείο αποτελεί δημόσια υπηρεσία υπαγόμενη στην Προεδρία της Κυβέρ-
νησης και έχει την ευθύνη τόσο για τη σύνταξη, διαχείριση, εκτύπωση και κυκλοφορία των Φύλλων της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ), όσο και για την κάλυψη των εκτυπωτικών - εκδοτικών αναγκών του δημοσίου και του ευρύτερου δημόσιου τομέα (ν. 3469/2006/Α΄ 131 και π.δ. 29/2018/Α΄58). 
1. ΦΥΛΛΟ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΦΕΚ) 
• Τα ΦΕΚ σε ηλεκτρονική μορφή διατίθενται δωρεάν στο www.et.gr , την επίσημη ιστο-
σελίδα του Εθνικού Τυπογραφείου. Όσα ΦΕΚ δεν έχουν ψηφιοποιηθεί και καταχωριστεί στην ανωτέρω ιστοσελίδα, ψηφιοποιούνται και αποστέλλονται επίσης δωρεάν με την υποβολή αί-τησης, για την οποία αρκεί η συμπλήρωση των αναγκαίων στοιχείων σε ειδική φόρμα στον ιστότοπο www.et.gr. 
• Τα ΦΕΚ σε έντυπη μορφή διατίθενται σε μεμονωμένα φύλλα είτε απευθείας από το Τμή-
μα Πωλήσεων και Συνδρομητών, είτε ταχυδρομικά με την αποστολή αιτήματος παραγγελίας μέσω των ΚΕΠ, είτε με ετήσια συνδρομή μέσω του Τμήματος Πωλήσεων και Συνδρομητών. Tο κόστος ενός ασπρόμαυρου ΦΕΚ από 1 έως 16 σελίδες είναι 1,00 €, αλλά για κάθε επιπλέον οκτασέλιδο (ή μέρος αυτού) προ σαυξάνεται κατά 0,20 €. Το κόστος ενός έγχρωμου ΦΕΚ από 1 έως 16 σελίδες είναι 1,50 €, αλλά για κάθε επιπλέον οκτασέλιδο (ή μέρος αυτού) προσαυξά-νεται κατά 0,30 €.  To τεύχος Α.Σ.Ε.Π. διατίθεται δωρεάν.
• Τρόποι αποστολής κειμένων προς δημοσίευση: 
Α. Τα κείμενα προς δημοσίευση στο ΦΕΚ, από τις υπηρεσίες και τους φορείς του 
δημο σίου, αποστέλλονται ηλεκτρονικά στη διεύθυνση webmaster.et@et.gr με χρήση 
προηγμέ νης ψηφιακής υπογραφής και χρονοσήμανσης. 
Β. Κατ’ εξαίρεση, όσοι πολίτες δεν διαθέτουν προηγμένη ψηφιακή υπογραφή μπορούν 
είτε να αποστέλλουν ταχυδρομικά, είτε να καταθέτουν με εκπρόσωπό τους κείμενα προς δημοσίευση εκτυπωμένα σε χαρτί στο Τμήμα Παραλαβής και Καταχώρισης Δημοσιευμάτων. 
• Πληροφορίες, σχετικά με την αποστολή/κατάθεση εγγράφων προς δημοσίευση, την ημε-
ρήσια κυκλοφορία των Φ.Ε.Κ., με την πώληση των τευχών και με τους ισχύοντες τιμοκαταλό-γους για όλες τις υπη ρεσίες μας, περιλαμβάνονται στoν ιστότοπο (www.et.gr). Επίσης μέσω του ιστότοπου δίδονται πληροφορίες σχετικά με την πορεία δημοσίευσης των εγγράφων, με βάση τον Κωδικό Αριθμό Δημοσιεύματος (ΚΑΔ). Πρόκειται για τον αριθμό που εκδίδει το Εθνι-κό Τυπογραφείο για όλα τα κείμενα που πληρούν τις προϋποθέσεις δημοσίευσης. 
2. ΕΚΤΥΠΩΤΙΚΕΣ - ΕΚΔΟΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ 
Το Εθνικό Τυπογραφείο ανταποκρινόμενο σε αιτήματα υπηρεσιών και φορέων του δημοσίου 
αναλαμβάνει να σχεδιάσει και να εκτυπώσει έντυπα, φυλλάδια, βιβλία, αφίσες, μπλοκ, μηχανο-
γραφικά έντυπα, φακέλους για κάθε χρήση, κ.ά.  
Επίσης σχεδιάζει ψηφιακές εκδόσεις, λογότυπα και παράγει οπτικοακουστικό υλικό.
Πείτε μας τη γνώμη σας,
για να βελτιώσουμε τις υπηρεσίες μας,  συμπληρώνοντας την ειδική φόρμα στον ιστότοπό μας.Πείτε μας τη γνώμη σας,