Ε.Ε. Παρ. III(I) 
Αρ. 3774,28.11.2003 5566 Κ.Δ.Π. 859/2003 
Αριθμός 859 
Ο ΠΕΡΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΝΟΜΟΣ 
90 του 1972 
56 του 1982 
28 του 1991 
7 του 1990 
91(1) του 1992 
55(1) του 1993 
72(1) του 1998 
59(1) του 1999 
142(1) του 1999 
241(1) του 2002. 
Συνοπτικός 
τίτλος και 
εφαρμογή. Διάταγμα σύμφωνα με το άρθρο 22 
Ο Υπουργός Εσωτερικών, ασκώντας τις εξουσίες που του παρέχει το 
άρθρο 22 του περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμου, εκδίδει το ακόλουθο 
Διάταγμα: 
Ερμηνεία. 1.—(1) Το Διάταγμα αυτό θα αναφέρεται ως το περί Πολεοδομίας και 
Χωροταξίας Γενικό Διάταγμα Ανάπτυξης του 2003. 
(2) Το Διάταγμα αυτό εφαρμόζεται σε κάθε ακίνητη ιδιοκτησία στη Δημο­
κρατία. 
(3) Το Διάταγμα αυτό εφαρμόζεται και σε ακίνητη ιδιοκτησία που εμπίπτει 
στις διατάξεις Ειδικού Διατάγματος Ανάπτυξης. Οι διατάξεις του Ειδικού 
Διατάγματος Ανάπτυξης ισχύουν επιπρόσθετα προς τις διατάξεις του Διατάγ­
ματος αυτού, και υπερισχύουν σε περίπτωση αντίθεσης μεταξύ τους. 
2.—(1) Στο Διάταγμα αυτό, εκτός αν από το κείμενο προκύπτει διαφορε­
τική έννοια— 
«αποθήκη» σημαίνει κάθε οικοδομή ή άλλη ακίνητη ιδιοκτησία που χρη­
σιμοποιείται κατά κύριο λόγο για την αποθήκευση αγαθών και στην οποία 
οποιαδήποτε άλλη χρήση, όπως και αυτή της συσκευασίας, είναι δευτερεύ­
ουσα προς την κύρια αποθηκευτική χρήση, εφόσον η οικοδομή ή ιδιοκτησία 
αυτή είναι ή μπορεί να καταστεί δυσμενής ή ασυμβίβαστη προς τις ανέσεις 
της περιοχής στην οποία βρίσκεται ή προς τις ανέσεις άλλης παρακείμενης 
, ­ περιοχής, εκτός από περιοχή στην οποία επιτρέπονται αποκλειστικά απο­
θήκες και βιομηχανικές οικοδομές. Ο όρος «αποθήκη» διακρίνεται σε 
«αποθήκη αυξημένου βαθμού οχληρίας» και σε «αποθήκη περιορισμένου 
βαθμού οχληρίας». 
«αποθήκη αυξημένου βαθμού οχληρίας» σημαίνει κάθε αποθήκη που 
χρησιμοποιείται για ένα ή περισσότερους από τους ακόλουθους σκοπούς: 
την παραλαβή, αποθήκευση, διαλογή ή κατεργασία παλιο­σιδερικών, 
σκάρτων, αχρήστων, τέφρας, μεταλλευτικών ή ορυκτών ή λατομικών 
υλικών ή καταλοίπων, άχρηστων οικοδομικών υλικών, παλιών οχημάτων, 
παλιών μηχανών, ζωϊκών λιπασμάτων και βιομηχανικών άχρηστων, 
«αποθήκη περιορισμένου βαθμού οχληρίας» σημαίνει κάθε αποθήκη που 
δεν εμπίπτει στην έννοια της «αποθήκης αυξημένου βαθμού οχληρίας». 
«βιομηχανική οικοδομή» σημαίνει κάθε οικοδομή ή άλλη ακίνητη ιδιο­
κτησία μέσα στην οποία τοποθετείται μηχανικός ή άλλος εξοπλισμός ή 
αντικείμενα και χρησιμοποιείται για οποιοδήποτε σκοπό που λόγω της 
μεθόδου εργασίας που εφαρμόζεται, των μηχανημάτων που εγκαταστάθη­
καν ή θα εγκατασταθούν, της τροχαίας κίνησης, του αριθμού των εργαζομέ­
νων, του θορύβου, της δυσοσμίας, του καπνού, της δόνησης, των καυσαερίων, 
της αιθάλης, της τέφρας, της σκόνης, ή οποιασδήποτε άλλης οχληρίας, 
είναι ή μπορεί να καταστεί δυσμενής ή ασυμβίβαστη προς τις ανέσεις της 
περιοχής μέσα στην οποία βρίσκεται ή με τις ανέσεις οποιασδήποτε άλλης 
5567 ΚΑ.Π. 859/2003 
παρακείμενης περιοχής, εκτός από περιοχή στην οποία επιτρέπονται απο­
κλειστικά βιομηχανικές οικοδομές και αποθήκες. Η «βιομηχανική οικο­
δομή» διακρίνεται σε «βιομηχανική οικοδομή αυξημένου βαθμού οχλη­
ρίας» και «βιομηχανική οικοδομή περιορισμένου βαθμού οχληρίας». 
«βιομηχανική οικοδομή αυξημένου βαθμού οχληρίας» σημαίνει βιομηχα­
νική οικοδομή που χρησιμοποιείται για ένα ή περισσότερους από τους 
ακόλουθους σκοπούς: 
(i) την επεξεργασία ή μετατροπή οποιουδήποτε είδους στην οποία 
χρησιμοποιούνται αλκάλαια ως βασικά στοιχεία, με εξαίρεση τη 
σαπωνοποιϊα, 
(ii) τη μετατροπή, διαπύρωση, εκκαμίνευση, φρύξη, τήξη, απανθρά­
κωση, οξείδωση, αναγωγή, επεξεργασία ή σφυρηλάτηση μεταλλευ­
μάτων, ορυκτών εμπλουτισμένων, ορυκτών ή μεταλλευμάτων, 
μετάλλων ή μειγμάτων ή λατομικών υλικών, με οποιαδήποτε 
μέθοδο, 
(iii) τον εμπλουτισμό, επεξεργασία, θλίψη, πήξη, θλάση, κλιβανισμό, 
κονιορτοποίηση, διήθηση, κοσκίνισμα ή διαλογή, μεταλλευμάτων, 
ορυκτών, μαρμάρων, πέτρας, άμμου, χωμάτων, μετάλλων, άχρη­
στων, στείρων, τέφρας ή λατομικοον υλικών, με οποιαδήποτε 
μέθοδο, 
(iv) την επεξεργασία μετάλλων με οξέα, το γαλβανισμό ή επιχρωμίωση, 
την παραγωγή θειϊκού οξέος, την ανάδυση οποιουδήποτε οξέος 
και/ή την κατασκευή οποιουδήποτε αντικειμένου που απαιτεί τη 
χρήση χλωρίου κατά την επεξεργασία ή κατασκευή του με οποια­
δήποτε μέθοδο, 
(ν) τη διαπύρωση ή εκκαμίνευση τούβλων ή ειδών κεραμικής με 
οποιαδήποτε μέθοδο, 
(vi) την εκκαμίνευση ασβέστη ή γύψου με οποιαδήποτε μέθοδο, 
(vii) την παραγωγή γυαλιού με οποιαδήποτε μέθοδο, 
(viii) την παραγωγή κυανίου και των ενώσεων του, την παραγωγή 
ανθρακασβεστίου, οξειδίων του ψευδαργύρου ή χλωριούχου ψευ­
δαργύρου με οποιαδήποτε μέθοδο, 
(ίχ) τη διύλιση, απόσταξη ή ανάμιξη ορυκτελαίου, ή παραγωγή ή χρήση 
πίσσας, ασφάλτου ή πυριδίνης, την παραγωγή οξικού αμυλεστέ­
ρος, την παραγωγή βαφών ή βερνικιών, των παραγωγή αρωματι­
κών εστέρων, βουτυρικού οξέως, ιωδο­φορμίου, εξεμίνης Β­
ναφθάλης, ρυτινούχων προϊόντων (με εξαίρεση εκείνων από συν­
θετικές ρυτίνες ή πλαστικό προϊόν) που γίνονται με χύτευση, 
θλίψη ή εξαγωγή, σαλικυλικού οξέως, σουλφωνομένων οργανικών 
ουσιών ή ελαστικού από άχρηστες ύλες και την παραγωγή για 
πώληση ή για χρήση για χημική επεξεργασία ακετυλένιου από 
ανθρακασβέστιο, με οποιαδήποτε μέθοδο, 
(Χ) την παραγωγή ηλεκτρικής δύναμης ή το μετασχηματισμό αυτής με 
οποιαδήποτε μέθοδο, για την οποία οι εγκαταστάσεις ή ο εξοπλι­
σμός απαιτούν τη χρήση χώρου με εμβαδό πέραων των 500 τ.μ., 
(xi) την παραγωγή, κατασκευή, πλύση, στίλβωση ή επεξεργασία μαρμά­
ρων, σκύρων, μωσαϊκών, σκύρων, μωσαϊκών ή κάθε λατομικού 
υλικού με οποιαδήποτε μέθοδο, 
Κ.Δ.Π. 859/2003 5568 
(χϋ) την παραγωγή, κατασκευή, μεταποίηση, αποξήρανση, κλιβανισμό, 
καύση, συσκευασία, απόσταξη, διύλιση ή ανάμιξη με οποιαδήποτε 
μέθοδο, ζωϊκών προϊόντων όπως αίμα, οστά, εντόσθια, λίπος, 
δέρματα, τρίχες ή κόπρανα, 
(xiii) την παραγωγή ζωϊκής κόλλας, παστών ψαριών, λιπασμάτων, λευ­
κώματος από αίμα, ζωϊκού άνθρακα ή χαρτιού, με οποιαδήποτε 
μέθοδο, 
(xiv) την επικάλυψη με σμάλτο μεταλλικών ή άλλων αντικειμένων, με 
οποιαδήποτε μέθοδο, 
(χν) την κατασκευή χαρτιού ή χαρτομάζας με οποιαδήποτε μέθοδο, 
(xvi) το βρασμό λινεναίου και/ή ροή κόμμεος, 
(xvii) την παραγωγή θειικού ή φωσφορικού ή νιτρικού αμμωνίου και/ή 
λιπασμάτων, 
(xviii) την παραγωγή ή επεξεργασία οποιουδήποτε αντικειμένου το οποίο 
προκαλεί την ανάδυση οποιασδήποτε πτητικής ένωσης που περιέ­
χει αρσενικό, 
«βιομηχανική οικοδομή περιορισμένου βαθμού οχληρίας» σημαίνει κάθε 
βιομηχανική οικοδομή που δεν εμπίπτει στην έννοια της «βιομηχανικής 
οικοδομής αυξημένου βαθμού οχληρίας», 
«βοηθητική οικοδομή» σημαίνει οικοδομή μέσα σε τεμάχιο στο οποίο 
βρίσκεται η κύρια οικοδομή, η οποία είναι βοηθητική της κύριας οικοδομής 
και χρησιμοποιείται αποκλειστικά σε σχέση με την κύρια οικοδομή και δεν 
αποτελεί ξεχωριστή ιδιοκτησία, 
«γραφείο» περιλαμβάνει τράπεζα και υποστατικά που χρησιμοποιού­
νται από συνεργατικό ταμιευτήριο, συνεργατική πιστωτική εταιρεία, οργα­
νισμό χρηματοδότησης, κτηματομεσιτική επιχείρηση ή επιχείρηση οικοδο­
μικής ανάπτυξης ή αποκλειστικά ως γραφείο ταξί, γραφείο ενοικίασης 
οχημάτων χωρίς οδηγό ή ως γραφείο σχολής οδηγών, ταξιδιωτικό πρακτο­
ρείο ή πρακτορείο έκδοσης εισητηρίων, 
Κεφ. S3 «δημόσια οδός» έχει την έννοια που απέδωσε στον όρο ο περί Δημοσίων 
2 του i960. Οδών Νόμος, 
«εγκριμένη» οικοδομή ή υποστατικό θεωρείται η οικοδομή ή υποστατικό 
που έχει εξασφαλίσει τις αναγκαίες, ανάλογα με την περίπτωση, πολεοδο­
μική άδεια ή/και άδεια οικοδομής. 
«εργαστήριο» σημαίνει κάθε οικοδομή ή άλλη ακίνητη ιδιοκτησία μέσα 
στην οποία τοποθετείται μηχανικός ή άλλος εξοπλισμός, που χρησιμο­
ποιείται για οποιοδήποτε σκοπό που λόγω της μεθόδου εργασίας που 
εφαρμόζεται, τοον μηχανημάτων που εγκαταστάθηκαν ή θα εγκατασταθούν, 
της τροχαίας κίνησης, του αριθμού των εργαζομένων, του θορύβου, της 
δυσοσμίας, του καπνού, της δόνησης, των καυσαερύον, της αιθάλης, της 
τέφρας, της σκόνης, ή οποιασδήποτε άλλης οχληρίας, είναι ή μπορεί να 
καταστεί δυσμενής ή ασυμβίβαστη προς τις ανέσεις της περιοχής μέσα στην 
οποία βρίσκεται ή με τις ανέσεις οποιασδήποτε άλλης παρακείμενης περιο­
χής, εκτός από περιοχή στην οποία επιτρέπονται τα εργαστήρια ή επιτρέ­
πονται αποκλειστικά βιομηχανικές οικοδομές και αποθήκες. Μέσα σε 
Βιοτεχνική Ζώνη ή Περιοχή ένα εργαστήριο μπορεί να έχει καλυμμένο 
εμβαδό μέχρι 200 τ.μ. Εκτός τέτοιας Ζώνης ή Περιοχής ένα εργαστήριο 
μπορεί να έχει καλυμμένο εμβαδό μέχρι 100 τ.μ. Ανεξάρτητα από τα πιο 
πάνω, αν η οικοδομή ή άλλη ακίνητη ιδιοκτησία χρησιμοποιείται για έναν ή 
5569 Κ.Δ.Π. 859/2003 
περισσότερους από τους ακόλουθους σκοπούς και το καλυμμένο εμβαδό 
της είναι μέχρι 180 τ.μ., η οικοδομή ή άλλη ιδιοκτησία θα θεωρείται «εργα­
στήριο»: 
(i) ζαχαροπλαστική, 
(ii) συναρμολόγηση και/ή επισκευή ηλεκτρονικών ειδών, 
(iii) παραγωγή ειδών ένδυσης και υπόδησης, 
(iv) παραγωγή ειδών κοσμηματοποιείας, 
(ν) αρτοποιία, 
(νϊ) κατασκευή κεντημάτων, υφαντουργία, νηματουργία, 
(vii) τυπογραφία, 
(viii) χημικές, μικροβιολογικές και οδοντοτεχνικές εργασίες, 
(ix) αγγειοπλαστική, καλαθοπλεκτική και συναφείς εργασίες, 
(Χ) κατακευή και/ή επισκευή και/ή επεξεργασία φωτογραφικού και 
οπτικού υλικού. 
Το «εργαστήριο» διακρίνεται σε «εργαστήριο αυξημένου βαθμού οχλη­
ρίας» και σε «εργαστήριο περιορισμένου βαθμού οχληρίας». 
«εργαστήριο αυξημένου βαθμού οχληρίας» σημαίνει εργαστήριο που 
χρησιμοποιείται για ένα από τους σκοπούς που περιγράφονται στην ερμη­
νεία του όρου Βιομηχανική οικοδομή αυξημένου βαθμού οχληρίας. 
«εργαστήριο περιορισμένου βαθμού οχληρίας» σημαίνει κάθε εργαστήριο 
που δεν εμπίπτει στην έννοια του εργαστηρίου αυξημένου βαθμού οχληρίας, 
«εργολήπτες εξουσιοδοτημένοι με νόμο» έχει την έννοια που απέδωσε 
στον όρο το εδάφιο (6) του άρθρου 65 του Νόμου, 
«ζώνη» σημαίνει ζώνη που καθορίσθηκε σύμφωνα με τις διατάξεις το 
άρθρου 14(1) του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου ή σύμφωνα κεφ. 96 
με τις πρόνοιες Σχεδίου Ανάπτυξης κατά την έννοια του άρθρου 2 του 67τουΐ963 
Νόμου, 6 του 1964 
12 του 1969 
38 του 1969 
13 του 1974 
28 του 1974 
24 του 1978 
25 του 1979 
80 του 1982 
15 του 1983 
115 του 1986 
199 του 1986 
53 του 1987 
87 του 1987 
316 του 1987 
108 του 1988 
243 του 1988 
122 του 1990 
97(1) του 1992 
45(1) του 1994 
14(1) του 1996 
52(1) του 1996 
37(1) του 1997 
721) του 1997 
71(1) του 1998 
351) του 1999 
61(1) του 1999 
81(1) του 1999 
57(1) του 2000 
66(1) του 2000 
73(1) του 2000 
126(1) του 2000 
157(1) του 2000 
26(1) του 2002 
33(1) του 2002 
202(1) του 2002. 
Κ.Δ.Π. 859/2003 5570 
«ιδιωτική οδός» σημαίνει οποιαδήποτε οδό άλλη από τη δημόσια ή την 
υπεραστική οδό, 
«κατάστημα» σημαίνει κάθε οικοδομή ή άλλη ακίνητη ιδιοκτησία που 
χρησιμοποιείται για λιανικό εμπόριο ή λιανική πώληση αγαθών και περι­
λαμβάνει κάθε οικοδομή ή άλλη ακίνητη ιδιοκτησία που χρησιμοποιείται 
ως κουρείο ή κομμωτήριο ή για την παραλαβή αγαθών για πλύση, καθαρι­
σμό ή επιδιόρθωση, δεν περιλαμβάνει όμως οικοδομή ή άλλη ακίνητη ιδιο­
κτησία που χρησιμοποιείται ως κέντρο παιγνιδιών, λοΰνα­παρκ, συνεργείο 
μηχανοκινήτων οχημάτων, πλυντήριο, πρατήριο πετρελαιοειδών, γραφείο, 
ξενοδοχείο, εστιατόριο, σνακ μπαρ, καφετερία ή καφενείο ή άλλα υποστα­
τικά στα οποία πωλούνται και καταναλώνονται οινοπνευ­ματώδη ποτά, 
«κυβική χωρητικότητα» σημαίνει τον ολικό όγκο οικοδομής πάνω ή 
κάτω από το επίπεδο του εδάφους και περιλαμβάνει το χώρο που περιέχε­
ται μεταξύ του δαπέδου και του ανώτατου μέρους της στέγης, 
«μεταλλείο» περιλαμβάνει κάθε ακίνητη ιδιοκτησία στην οποία εκτελού: 
νται μεταλλευτικές εργασίες, 
«μεταλλευτικές εργασίες» σημαίνει την ανόρυξη και επεξεργασία μεταλ­
λευμάτων μέσα, πάνω ή κάτω από ακίνητη ιδιοκτησία, είτε με επιφανειακές 
είτε υπόγειες εργασίες και περιλαμβάνει κάθε είδους λατομικές εργασίες, 
«μεταλλευτική επιχείρηση» σημαίνει επιχείρηση που ασχολείται με 
μεταλλευτικές εργασίες και περιλαμβάνει επιχείρηση στην οποία εκδόθηκε 
άδεια για αναζήτηση, έρευνα ή και διάτρηση για ανεύρεση και ανόρυξη 
πετρελαιοειδών, φυσικού αερίου ή μεταλλευτικών ουσιών που βρίσκονται 
συνήθως πάνω ή κάτω από τη φυσική επιφάνεια του εδάφους, 
90 του 1972 «Νόμος» σημαίνει τον περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμο του 
57 Χ°υ 1990 ' ^72' °πωζ xcu TL? μεταγενέστερες τροποποιήσεις του, 
28 του 1991 
91(1) του 1992 
55(1) του 1993 
72(1) του 1998 
59(1) του 1999 
142(1) του 1999 
241(1) του 2002. 
«ξενοδοχείο» και «τουριστικό κατάλυμα» έχουν την έννοια που απέ­
40 του 1969. δώσε στους όρους αυτούς ο περί Ξενοδοχείων και Τουριστικών Καταλυμά­
των Νόμος. 52 του 1970 
17 του 1973 
34 του 1974 
28 του 1985 «οικόπεδο» σημαίνει εγκεκριμένο οικόπεδο ή οικόπεδο για το οποίο 
έχει χορηγηθεί πολεοδομική ή/και οικοδομική άδεια και οι δρόμοι, παρόλο 
που εκδόθηκε πιστοποιητικό τελικής έγκρισης, δεν έχουν ακόμη εγγραφεί 
ως δημόσιοι, ή οι δρόμοι οι οποίοι κατασκευάζονται κατόπιν άδειας, σύμ­
φωνα με τον περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμο ή/και τον περί Ρυθ­
μίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμο έχουν συμπληρωμένο το τελικό στάδιο 
κατασκευής/επίστρωσης σύμφωνα με τους όρους της άδειας, 
«περίμετρος γηπέδου κατοικίας» σημαίνει το χώρο που θεωρείται 
εύλογα ότι χρησιμοποιείται για σκοπούς της κατοικίας, 
«τροχόσπιτο» σημαίνει κάθε κατασκεύασμα που προορίζεται ή έχει δια­
σκευασθεί για ανθρώπινη διαμονή, το οποίο μπορεί να μετακινηθεί από 
ένα τόπο σε άλλο είτε με ρυμούλκηση είτε με την τοποθέτηση.του πάνω σε 
μηχανοκίνητο όχημα που προορίζεται ή έχει διασκευασθεί για το.σκοπό 
αυτό, δεν περιλαμβάνει όμως τη σκηνή, 
5571 Κ.Δ.Π. 859/2003 
«υπεραστική οδός» σημαίνει κάθε οδό που κυρήσσεται από το Υπουργικό 
Συμβούλιο ως υπεραστική οδός με γνωστοποίηση που δημοσιεύεται στην Επί­
σημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, σύμφωνα με τον Κανονισμό 6 των περί 
Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Κανονισμών, 
«Υπουργός» σημαίνει τον Υπουργό Εσωτερικών, 
«χώρος τροχόσπιτου» σημαίνει ακίνητη ιδιοκτησία στην οποία σταθε­
μύει τροχόσπιτο για ανθρώπινη διαμονή μαζί με κάθε άλλη ακίνητη ιδιο­
κτησία που χρησιμοποιείται συναφώς για το σκοπό αυτό. 
(2) Οι όροι που χρησιμοποιούνται στο Διάταγμα αυτό και δεν καθορίζο­
νται διαφορετικά, έχουν την έννοια που απέδωσε σε αυτούς ο Νόμος. 
3.—(1) Για ανάπτυξη οποιασδήποτε κατηγορίας που ορίζεται στο Πρώτο 
Παράρτημα του Διατάγματος αυτού, θεωρείται ότι έχει χορηγηθεί άδεια από 
την Πολεοδομική Αρχή. 
(2) Η κατά τις διατάξεις της παραγράφου αυτής χορηγούμενη άδεια υπό­
κειται στους όρους και περιορισμούς που καθορίζονται στο Πρώτο Παράρ­
τημα, αναφορικά με τις επιμέρους κατηγορίες ανάπτυξης που προβλέπονται 
στο Παράρτημα. 
(3) Δεν επιτρέπεται οποιαδήποτε ανάπτυξη σύμφωνα με την παράγραφο 
αυτή και το Πρώτο Παράρτημα κατά παράβαση όρου που επιβάλλεται σε 
άδεια που χορηγείται από Πολεοδομική Αρχή ή και των προνοιών του ισχύο­
ντος Σχεδίου Ανάπτυξης. 
(4) Οι διατάξεις της παραγράφου αυτής και του Πρώτου Παραρτήματος 
δεν επιτρέπουν την εκτέλεση ανάπτυξης που απαιτεί ή συνεπάγεται τη δια­
μόρφωση, διάνοιξη ή ουσιώδη διαπλάτυνση προσπέλασης σε υπεραστικό οδό. Δ.Ν. Τόμος Ι 
σελίδα 307 
Εφημερίδα της 
Κυβέρνησης 
Παράρτημα 
Τρίτο: 
14.10.1954 
20.01.1955 
23.06.1955 
02.08.1957 
07.02.1957. 
Επίσημη 
Εφημερίδα, 
Παράρτημα 
Τοίτο: 
14.03.1963 
23.10.1964 
11.02.1965 
25.05.1967 
11.07.1969 
13.10.1970 
07.01.1972 
12.02.1976 
27.10.1978 
21.12.1979 
25.07.1980 
14.11.1980 
26.11.1982 
22.02.1985 
30.01.1987 
10.04.1987 
20.11.1992 
31.12.1992 
18.03.1994 
08.04.1994 
30.04.1999 
03.03.2000 
09.06.2000 
06.06.2003 
18.07.2003. 
Επιτρεπόμενη 
ανάπτυξη 
Πρώτο 
Παράρτημα. 
Κ.Δ.Π. 859/2003 5572 
Εντολές που 
εμποδίζουν την 
επιτρεπόμενη 
ανάπτυξη. 
Αλλαγή στη 
χςήση 
οικοδομής ή 
άλλης ακίνητης 
ιδιοκτησίας. (5) Οι αναπτύξεις που επιτρέπονται από την παράγραφο αυτή και το 
Πρώτο Παράρτημα θα συνάδουν με την κλίμακα, το χρώμα, τα υλικά και το 
χαρακτήρα της γύρω περιοχής. 
4.—(1) Αν η Πολεοδομική Αρχή κρίνει σκόπιμο να μην εκτελεσθεί ανά­
πτυξη που περιλαμβάνεται σε οποιαδήποτε κατηγορία που ορίζεται στο 
Πρώτο Παράρτημα για συγκεκριμένη περιοχή ή να μην εκτελεσθεί' οποιαδή­
ποτε συγκεκριμένη ανάπτυξη οποιασδήποτε από αυτές τις κατηγορίες, εκτός 
αν χορηγηθεί άδεια κατόπιν υποβολής σχετικής αίτησης, τότε η Πολεοδομική 
Αρχή μπορεί να εκδώσει Εντολή όπως μη εφαρμόζεται η άδεια που χορηγείται 
σύμφωνα με την παράγραφο 3 του Διατάγματος αυτού, στις ακόλουθες περι­
πτώσεις: 
(α) Σε κάθε ανάπτυξη που περιλαμβάνεται σε οποιαδήποτε κατηγορία που 
ορίζεται στην Εντολή για οποιαδήποτε συγκεκριμένη περιοχή, ή 
(β) σε οποιαδήποτε συγκεκριμένη ανάπτυξη που ορίζεται στην Εντολή, η 
οποία εμπίπτει σε οποιαδήποτε από τις κατηγορίες αυτές. 
(2) Εντολή που εκδίδεται από την Πολεοδομική Αρχή σύμφωνα με την υπο­
παράγραφο (1.) δημοσιεύεται στην επίσημη εφημερίδα της Δημοκρατίας και 
τίθεται αμέσως σε ισχύ. 
(3) Πριν τη δημοσίευση της Εντολής στην επίσημη εφημερίδα της Δημοκρα­
τίας, η Πολεοδομική Αρχή αποστέλλει αντίγραφο της Εντολής και των εγγρά­
φων που τη συνοδεύουν στον Υπουργό και, εφόσον συντρέχει η περίπτωση, 
και στις αρμόδιες ή την αρμόδια τοπική αρχή. 
(4) Με απόφαση που δημοσιεύεται στην επίσημη εφημερίδα της Δημοκρα­
τίας και λαμβάνεται μέσα στην περίοδο των τριών μηνών που προβλέπεται 
στην υποπαράγραφο (2), ο Υπουργός μπορεί να επικυρώσει την Εντολή όπως 
έχει ή να την τροποποιήσει ή να την ακυρώσει. Από την ημερομηνία της δημο­
σίευσης της απόφασης του Υπουργού, η Εντολή ισχύει όπως επικυρώθηκε ή 
τροποποιήθηκε ή παύει να ισχύει, ανάλογα με την περίπτωση. 
(5) Εντολή που εκδίδεται σύμφωνα με την παράγραφο αυτή δεν εφαρμόζε­
ται αναφορικά με την εκτέλεση ανάπτυξης σε περίπτωση επείγουσας ανάγκης 
ή, εκτός αν το προβλέπει ρητά η Εντολή, σε περίπτωση που η ανάπτυξη 
αφορά την εκτέλεση από τοπικές αρχές ή από εργολήπτες εξουσιοδοτημένους 
με νόμο, των πιο κάτω εργασιών: 
(α) Συντήρηση οδών, 
(β) συντήρηση αποβάθρων, λιμανιών, προβλητών, προκυμαίων ή άλλων 
εγκαταστάσεων παρόμοιας φύσης, 
(γ) οποιαδήποτε ανάπτυξη που απαιτείται αναφορικά με τη βελτίωση, 
συντήρηση ή επιδιόρθωση αγωγών, χανδακιών ή αυλακιών νερού ή 
αποχετευτικών έργων, 
(δ) οποιαδήποτε ανάπτυξη που απαιτείται αναφορικά με τη βελτίωση, 
συντήρηση ή επιδιόρθωση αρδευτικών αυλαίων ή γενικά την υδατο­
προμήθεια, με εξαίρεση τους υδατοφράκτες, δεξαμενές ή άλλα αποθη­
κευτικά ή εμπλουτιστικά έργα πάνω από το επίπεδο του εδάφους, 
(ε) μετατροπή και συντήρηση μηχανικών συσκευών εξαρτημάτων, περι­
λαμβανομένου και του εξοπλισμό σηματοδότησης που απαιτείται για 
σκοπούς ναυσιπλοΐας. 
;.. 5.—(1) Οικοδομή ή άλλη ακίνητη ιδιοκτησία που χρησιμοποιείται για ένα 
από τους σκοπούς των Κατηγοριών Ι μέχρι VIII που ορίζονται στο Δεύτερο 
Παράρτημα, επιτρέπεται να χρησιμοποιείται για οποιονδήποτε άλλο σκοπό 
της ίδιας κατηγορίας, χωρίς να απαιτείται άδεια της Πολεοδομικής Αρχής για αυτό. 
5573 Κ.Δ.Π. 859/2003 
(2) Οικοδομή ή άλλη ακίνητη ιδιοκτησία που χρησιμοποιείται για ένα από Δεύτερο 
τους σκοπούς των Κατηγοριών IX μέχρι XV που ορίζονται στο Δεύτερο Πα£α0ττΡα· 
Παράρτημα, επιτρέπεται να χρησιμοποιείται για οποιοδήποτε άλλο σκοπό 
της ίδιας κατηγορίας, χωρίς να απαιτείται άδεια της Πολεοδομικής Αρχής για 
αυτό, εφόσον η χρήση της συνάδει με τις πρόνοιες ζώνης που ισχύει για την 
περιοχή στην οποία βρίσκεται και/ή τις πρόνοιες Σχεδίου Ανάπτυξης που 
εκπονήθηκε και εγκρίθηκε σύμφωνα με το Τέταρτο Μέρος του Νόμου. 
(3) Δεν επιτρέπεται οποιαδήποτε ανάπτυξη σύμφωνα με την παράγραφο 
αυτή κατά παράβαση όρου που επιβλήθηκε σε άδεια που χορηγήθηκε από 
Πολεοδομική Αρχή. 
6. Το Διάταγμα αυτό τίθεται σε ισχύ από την ημερομηνία δημοσίευσης σχε- Έναρξη 
τικής Γνωστοποίησης στην επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας και από την ισχι,°ζ­
ίδια ημερομηνία το περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας (Γενικό) Διάταγμα 
Ανάπτυξης του 1990 μέχρι 1996 παύει να ισχύει. 
ΠΡΩΤΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
(Παράγραφος 3) 
ΕΠΙΤΡΕΠΟΜΕΝΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΕΙΣ 
Ανάπτυξη μέσα στην περίμετρο γηπέδου εγκεκριμένης μονοκατοικίας κατηγορία ι. 
μέχρι διπλοκατοικίας. 
1.—(1) Η επέκταση, βελτίωση ή άλλη μετατροπή της οικοδομής πάνω ή 
κάτω από το έδαφος, με την προϋπόθεση ότι— 
(α) Η κυβική χωρητικότητα της οικοδομής δεν αυξάνεται πέραν των 70 κ.μ. 
ή του 25% αυτής, οποιαδήποτε αύξηση είναι μεγαλύτερη. Η επέκταση 
αυτή στο συνολικό της μέγεθος ισχύει για μια μόνο φορά, 
(β) το ύψος της οικοδομής, όπως αυτή επεκτείνεται, μετατρέπεται ή βελ­
τιώνεται, δεν υπερβαίνει το ύψος του ανώτατου σημείου της στέγης 
της οικοδομής, με εξαίρεση καπνοδόχους και βοηθητικές κατασκευές, 
το ύψος των οποίων μπορεί να υπερβαίνει το ύψος της στέγης της 
οικοδομής, 
(γ) αυτή δεν προεξέχει της οικοδομικής γραμμής της πρόσοψης της οικοδομής: 
Νοείται ότι η ανέγερση βοηθητικής οικοδομής μέσα στην περίμετρο του 
γηπέδου της οικοδομής λογίζεται ως επέκταση της κυρίως οικοδομής για τους 
σκοπούς υπολογισμού της κυβικής χωρητικότητας. 
(2) Σε ανάπτυξη της κατηγορίας αυτής ισχύουν οι ακόλουθοι όροι: 
(α) Η επέκταση, μετατροπή ή βελτίωση θα χρησιμοποιείται μόνο για τους 
σκοπούς της κατοικίας και θα συνάδει με το χαρακτήρα αυτής και της 
γύρω περιοχής. 
(β) Θα τηρούνται ο επιτρεπόμενος συντελεστής δόμησης, το ποσοστό 
κάλυψης και οι άλλες πρόνοιες του Σχεδίου Ανάπτυξης που ισχύει 
στην περιοχή. 
2. Η χρήση οποιασδήποτε οικοδομής ή άλλης ακίνητης ιδιοκτησίας που 
βρίσκεται μέσα στην περίμετρο του γηπέδου της οικοδομής για οποιοδήποτε 
σκοπό να είναι συναφής με την κάρπωση της κατοικίας. 
Ανάπτυξη μέσα στην περίμετρο οικοπέδου που περιλαμβάνει το διαχωρι­ κατηγορία π. 
σμό εγκεκριμένης διπλοκατοικίας, συμπεριλαμβανομένης και της αντίστοιχης 
γης, νοουμένου ότι ικανοποιούνται οι πιο κάτω προϋποθέσεις: 
(α) Το οικόπεδο δεν επηρεάζεται από οποιοδήποτε σχέδιο διεύρυνσης ή 
διάνοιξης ή συνέχισης του οδικού δικτύου. 
Κ.Δ.Π. 859/2003 5574 
(β) Με το διαχωρισμό του οικοπέδου δεν δημιουργούνται πέραν των δύο 
μικρότερων οικοπέδων. 
Κατηγορία in. Ανάπτυξη για κτηνοτροφικούς σκοπούς μέσα σε κτηνοτροφική ζώνη, εξαι­
ρουμένης ανάπτυξης που αφορά χοιροστάσιο. 
Κατηγορία iv. Ποικίλες δευτερεύουσες εργασίες. 
1. Η εκτέλεση έργων για τη συντήρηση και βελτίωση εγκριμένης οικοδομής, 
τα οποία είτε επηρεάζουν αποκλειστικά το εσωτερικό της οικοδομής, είτε δεν 
επηρεάζουν ουσιωδώς την εξωτερική εμφάνιση της οικοδομής. 
2. Η εκτέλεση έργων για μετατροπές σε εγκριμένη οικοδομή, νοουμένου ότι 
δεν αλλάζει η χρήση της, δεν δημιουργούνται επιπρόσθετες μονάδες ή δωμά­
τια ή κλίνες, σε περίπτωση τουριστικού καταλύματος, δεν αυξάνεται ο εγκε­
κριμένος συντελεστής δόμησης και το εγκεκριμένο ύψος και δεν επηρεάζεται 
ουσιωδώς η εξωτερική εμφάνιση της οικοδομής. 
3. Η ανέγερση ή κατασκευή αυλόθυρας ή περίφραξης, της οποίας το ύψος 
δεν υπερβαίνει τα 1,20 μ., εφόσον βρίσκονται μέσα σε απόσταση 3,00 μ. από 
οποιαδήποτε οδό που χρησιμοποιείται από μηχανοκίνητα οχήματα ή τα 2,10 
μ. σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση, και η συντήρηση, βελτίωση ή άλλη μετα­
τροπή οποιασδήποτε αυλόθυρας ή περίφραξης, εφόσον δεν συνεπάγεται 
αύξηση του ύψους πέραν των οριζομένων ανωτέρω. 
4. Η κατεδάφιση οικοδομής, εφόσον δεν έχει εκδοθεί για αυτή Διάταγμα 
Διατήρησης, σύμφωνα με το άρθρο 38 του Νόμου ή η οικοδομή δεν βρίσκεται 
σε καθορισμένη Περιοχή Ειδικού Χαρακτήρα ή σε κοινότητα του Παραρτήμα­
τος Ζ της Δήλωσης Πολιτικής. 
5. Η βαφή της εξωτερικής όψης οποιασδήποτε εγκριμένης οικοδομής, εκτός 
αν η βαφή γίνεται για σκοπούς διαφήμισης ή ανακοίνωσης, νοουμένου ότι η 
βαφή συνάδει με τα χρώματα που επικρατούν στην περιοχή και δεν έχει εκδο­
θεί Διάταγμα Διατήρησης για την οικοδομή αυτή, σύμφωνα με το άρθρο 38 
του Νόμου, ή αυτή δεν βρίσκεται σε Περιοχή Ειδικού Χαρακτήρα ή σε κοινό­
τητα που περιλαμβάνεται στο Παράρτημα Ζ της Δήλωσης Πολιτικής. 
6. Αναπτύξεις μέσα στην περίμετρο γηπέδου εγκριμένου πρατηρίου πετρε­
λαιοειδών, εφόσον αυτές αφορούν— 
(i) Αντικατάσταση/μετακίνηση εγκριμένων αντλιών, με ισάριθμες νέες 
αντλίες, ανεξαρτήτως τύπου, 
(ii) Αντικατάσταση εγκριμένων υπόγειων δεξαμενών αποθήκευσης πετρε­
λαιοειδών, χωρίς την αύξηση της χωρητικότητας τους. 
(iii) Προσθήκη υπόγειων δεξαμενών αποθήκευσης πετρελαιοειδών, νοουμέ­
νου ότι δεν αυξάνεται η εγκριμένη χωρητικότητα πέραν των 23.000 
LIT, για κάθε αντίστοιχο προϊόν. 
7. Αυτοτελής περίφραξη με ύψος μέχρι 1,20 μ. σε τεμάχια που δεν εμπί­
πτουν σε καθορισμένη περιοχή ανάπτυξης. 
Κατηγοοία ν. Αλλαγή χρήσης. 
1. Αλλαγή χρήσης υποστατικού που χρησιμοποιείται για μια των ακόλου­
θων χρήσεων σε κατάστημα για οποιοδήποτε σκοπό— 
(α) Κατάστημα για την πώληση ζεστών φαγητών ή φαγητών που ψήνονται 
στα υποστατικά, 
(β) κατάστημα για την πώληση μηχανοκινήτων οχημάτων, 
(γ) κατάστημα για την πώληση κατοικίδιων ζώων, ψαριών ή πουλιών. 
5575 Κ.Δ.Π. 859/2003 
2. Η τοποθέτηση συσκευής πώλησης πόσιμου νερού εντός των ορίων του 
τεμαχίου υφιστάμενης ανάπτυξης ή τεμαχίου το οποίο εμπίπτει εντός πολεο­
δομικής ζώνης όπου επιτρέπεται η εμπορική χρήση, νοουμένου ότι δεν επηρε­
άζονται εγκεκριμένοι χοίροι στάθμευσης και η ασφάλεια των διακινουμένων 
πεζών και οχημάτων και διασφαλίζεται σχετική έγκριση από την οικεία 
τοπική αρχή. 
Προσωρινές Οικοδομές και Χρήσεις. Κατηγορία νι. 
1. Η ανέγερση, τοποθέτηση ή κατασκευή οικοδομών, έργων, μηχανημάτων ή 
μηχανικών εγκαταστάσεων μέσα, πάνω ή κάτω από ακίνητη ιδιοκτησία, που 
είναι προσωρινά αναγκαίες για την υλοποίηση της ανάπτυξης, εκτός από τις 
μεταλλευτικές εργασίες, σε ακίνητη ιδιοκτησία για την οποία χορηγήθηκε 
πολεοδομική άδεια σύμφωνα με τις διατάξεις του Πέμπτου Μέρους του 
Νόμου ή σχετικά με ανάπτυξη για την οποία δεν απαιτείται πολεοδομική 
άδεια: 
Νοείται ότι οι οικοδομές, έργα, μηχανήματα ή μηχανικές εγκαταστάσεις θα 
μετακινούνται όταν συμπληρώνεται η ανάπτυξη και κάθε ακίνητη ιδιοκτησία 
που χρησιμοποιήθηκε θα αποκαθίσταται στην προηγούμενη της κατάσταση 
μέσα σε 28 μέρες από τη συμπλήρωση της ανάπτυξης, εκτός αν καθορίζεται 
διαφορετικά στην πολεοδομική άδεια. 
2. Η χρήση οποιασδήποτε ακίνητης ιδιοκτησίας για οποιοδήποτε σκοπό 
(εκτός για σκοπούς κατασκηνωτικού χώρου ή χώρου τροχόσπιτων για περισ­
σότερα από δύο τροχόσπιτα ή σκηνές μέσα στην ίδια περίμετρο) υπαίθριας 
αγοράς, λούνα­παρκ, τσίρκου, για περίοδο που δεν υπερβαίνει συνολικά τις 
28 μέρες σε κάθε έτος και η ανέγερση ή τοποθέτηση κινητών κατασκευασμά­
των σε ακίνητη ιδιοκτησία για τους σκοπούς της χρήσης αυτής. Δεν θα επιτρέ­
πεται η επανάληψη της προσωρινής χρήσης στον ίδιο χώρο για περίοδο έξι 
μηνών από τον τερματισμό της: 
Νοείται ότι τα κατασκευάσματα αυτά θα μετακινούνται και η ακίνητη ιδιο­
κτησία θα αποκαθίσταται στην προηγούμενη της κατάσταση μέσα σε 15 μέρες 
από την πάροδο της περιόδου των 28 ημερών: 
Νοείται, περαιτέρω, ότι η προσωρινή αυτή χρήση δεν θα επηρεάζει δυσμενώς 
την οδική ασφάλεια και τις ανέσεις της περιοχής και των χρήσεων που επιτρέ­
πονται σε αυτή και δεν θα υποβαθμίζει το φυσικό και δομημένο περιβάλλον. 
3. Η διενέργεια από οποιοδήποτε πρόσωπο που έχει άδεια δειγματοληψίας, 
σύμφωνα με τον περί Μεταλλείων και Λατομείων Νόμο, ερευνών για ανεύ­
ρεση μεταλλευμάτων ή ανόρυξη φρεατίων, διατρήσεων, τάφρων, σηράγγων ή 
στοών και η διενέργεια σεισμικών ερευνών, νοουμένου ότι όλα τα μηχανή­
ματα που χρησιμοποιήθηκαν ή τα κατασκευάσματα που έγιναν θα μετακινού­
νται και η ακίνητη ιδιοκτησία θα αποκαθίσταται στην προηγούμενη της κατά­
σταση μέσα σε έξι μήνες από την έναρξη των ερευνών, κατά τρόπο που θα 
ικανοποιεί την Πολεοδομική Αρχή. 
4. Η ανέγερση, τοποθέτηση ή κατασκευή ανεμόμετρων προς το σκοπό 
μέτρησης της ισχύος του ανέμου με προπτική την ανέγερση ανεμογεννήτριας, 
νοουμένου ότι το ύψος του ανεμόμετρου δεν θα υπερβαίνει τα 30,0 μ. από το 
φυσικό έδαφος, θα εξασφαλίζεται η έγκριση του Τμήματος Πολιτικής Αεροπο­
ρίας πριν την ανέγερση, τοποθέτηση ή κατασκευή και θα υιοθετούνται όλοι οι 
όροι που ενδεχομένως τεθούν. Νοείται ότι το σύνολο της εγκατάστασης θα 
μετακινείται και η ακίνητη ιδιοκτησία θα αποκαθίσταται μέσα σε 14 μήνες 
από την ανέγερση του ανεμομέτρου, κατά τρόπο που θα ικανοποιεί την Πολε­
οδομική Αρχή. 
\ 
Κ.Δ.Π. 859/2003 5576 
κατηγορία νιι. Γεωργικές και δασικές οικοδομές. Έργα και χρήσεις στην ύπαιθρο. 
1. Η χρήση γης για γεωργικούς ή δασικούς σκοπούς, με εξαίρεση τη μαζική 
εκτροφή ζώων και πτηνών. 
2. Η ανέγερση ή κατασκευή σε γεωργική ή δασική γη αρδευτικών δεξαμε­
νών, νοουμένου ότι κανένα μέρος τους θα βρίσκεται σε απόσταση μικρότερη 
των 15 μ. από τα σύνορα υπεραστικής οδού ή των 5 μ. από τα σύνορα οποιασ­
δήποτε άλλης δημόσιας οδού. 
3. Η εγκατάσταση ή επανατοποθέτηση σε γεωργική ή δασική γη σωλήνων, 
μετρητών ή βαλβίδων που απαιτούνται για αρδευτικούς σκοπούς και η ανέ­
γερση, κατασκευή ή τοποθέτηση οικοδομών που απαιτούνται για την προστα­
σία των πιο πάνω συσκευών, νοουμένου ότι καμμιά οικοδομή θα βρίσκεται σε 
απόσταση μικρότερη των 15 μ. από τα τα σύνορα υπεραστικής οδού ή των 5 μ. 
από τα σύνορα οποιασδήποτε άλλης δημόσιας οδού. 
4. Η ανέγερση, κατασκευή και τοποθέτηση σε γεωργική γη εκτός ορίου ανά­
πτυξης ή ορίου υδατοπρομήθειας θερμοκηπίων, νοουμένου ότι καμμιά τέτοια 
κατασκευή θα βρίσκεται σε απόσταση μικρότερη των 15 μ. από τα τα σύνορα 
υπεραστικής οδού ή των 5 μ. από τα σύνορα οποιασδήποτε άλλης δημόσιας 
οδού και των 3 μ. από τα πλαϊνά σύνορα της ιδιοκτησίας της ανάπτυξης. 
5. Η ανέγερση, κατασκευή ή τοποθέτηση σε γεωργική γη οικοδομών για τη 
φύλαξη γεωργικών εργαλείων ή μηχανημάτων ή λιπασμάτων και για την απο­
θήκευση γεωργικών προϊόντων, με εξαίρεση τη χρήση τους ως ψυκτικών 
θαλάμων για σκοπούς χονδρικής πώλησης, νοουμένου ότι— 
(α) Το ύψος της οικοδομής δεν θα υπερβαίνει τα 5 μ, 
(β) η συνολική κυβική χωρητικότητα της οικοδομής δε θα υπερβαίνει τα 
300 κ.μ., και 
(γ) καμμιά οικοδομή θα ανεγείρεται σε απόσταση μικρότερη των 15 μ. από 
τα σύνορα υπεραστικής οδού ή των 5 μ. από τα σύνορα οποιασδήποτε 
άλλης δημόσιας οδού και των 5 μ. από τα πλαϊνά σύνορα της ιδιοκτη­
σίας της ανάπτυξης. 
6. Η ανέγερση, κατασκευή ή τοποθέτηση σε γεωργική ή δασική γη οικοδο­
μών που είναι αναγκαίες για την εκτροφή και φύλαξη κατοικίδιων ζώων ή 
πτηνών για τις ανάγκες της οικογένειας, νοουμένου ότι— 
(α) Το συνολικό εμβαδόν τέτοιων οικοδομών δε θα υπερβαίνει τα 25 τ.μ., 
(β) καμμιά οικοδομή θα βρίσκεται σε απόσταση μικρότερη των 15 μ. από 
τα σύνορα υπεραστικής οδού ή των 5 μ. από τα σύνορα οποιασδήποτε 
άλλης δημόσιας οδού. 
7. Για τις αναπτύξεις που αναφέρονται στις παραγράφους 3, 5 και 6 θα 
τηρούνται ο συντελεστής δόμησης, το ποσοστό κάλυψης και το ύψος που 
καθορίζονται στην περιοχή. 
8. Η εκτέλεση μηχανικών εργασιών σε γεωργική ή δασική γη, περιλαμβανο­
μένης και της κατασκευής ιδιωτικών οδών προσπέλασης και γεφυριών. 
9. Η ανέγερση τοίχων αντιστήριξης, νοουμένου ότι κανένα κατασκεύασμα 
μπορεί να υπερβαίνει το ύψος των 1,50 μ., εφόσον βρίσκεται σε απόσταση 
μικρότερη των 15 μ. από τα σύνορα υπεραστικής οδού, ή το ύψος των 1,50 μ., 
εφόσον βρίσκεται σε απόσταση μικρότερη των 3 μ. από τα σύνορα οποιασδή­
ποτε άλλης δημόσιας οδού, ή το ύψος των 2,10 μ. σε άλλες περιπτώσεις. 
5577 Κ.Δ.Π. 859/2003 
Ανάπτυξη για βιομηχανικούς σκοπούς. κατηγοοία vm. 
Ανάπτυξη για βιομηχανικούς σκοπούς της κατηγορίας που περιγράφεται 
πιο κάτω σε καθορισμένη Βιομηχανική Ζώνη ή σε άλλη περιοχή που καθορί­
σθηκε για βιομηχανικούς σκοπούς, σύμφωνα με Σχέδιο Ανάπτυξης— 
(ΐ) Η κατασκευή ή αναδιαμόρφωση ιδιωτικών οδών μεταφορέων 
(conveyors) και χώρων στάθμευσης οχημάτων, 
(ii) η κατασκευή ή και αναδιαμόρφωση οχετών, αγωγών, σωλήνων, καλω­
δίων ή άλλου εξοπλισμού, 
(iii) η εγκατάσταση ή αντικατάσταση μηχανημάτων ή μηχανικών εγκατα­
στάσεων, 
(ϊν) η επέκταση, βελτίωση ή μετατροπή βιομηχανικής οικοδομής, νοουμέ­
νου ότι η κυβική χωρητικότητα της αρχικής οικοδομής δεν αυξάνεται 
πέραν του 25% ή των 1850 κ.μ., οποιαδήποτε αύξηση είναι η μικρό­
τερη: 
Νοείται ότι η συνολική επέκταση ισχύει για μια φορά μόνο: 
Νοείται ότι σε κάθε περίπτωση θα τηρούνται ο συντελεστής δόμησης, 
το ποσοστό κάλυψης, το ύψος, οι αποστάσεις από τα σύνορα και οι 
υπόλοιπες πρόνοιες που ισχύουν στην περιοχή και η βιομηχανική 
οικοδομή θα είναι σύμφωνη με την κατηγορία βιομηχανικής χρήσης 
που επιτρέπεται στην περιοχή. 
Επιδιορθώσεις ιδιωτικών οδών και ιδιωτικών διαβάσεων. κατηγορία ΙΧ. 
Η εκτέλεση έργων που απαιτούνται για τη συντήρηση ή βελτίωση ιδιωτι­
κών οδών και ιδιωτικών διαβάσεων: 
Νοείται ότι οι εργασίες περιορίζονται μέσα στο όριο της ιδιωτικής οδού ή 
διάβασης και δεν αλλοιώνουν ουσιωδώς το υψόμετρο της αρχικής οδού ή διά­
βασης. 
Επιδιορθώσεις εγκαταστάσεων διάφορων υπηρεσιών. Κατηγορία χ. 
Η εκτέλεση έργων σε σχέση με την επιθεώρηση, επιδιόρθωση ή ανανέωση 
οχετών, αγωγών, σωλήνων, καλωδίων ή άλλου εξοπλισμού, περιλαμβανομέ­
νης και της εκσκαφής οποιασδήποτε ακίνητης ιδιοκτησίας για το σκοπό αυτό. 
Ανάπτυξη από Τοπικές Αρχές Κατηγορία ΧΙ. 
1. Η ανέγερση, κατασκευή, συντήρηση ή, βελτίωση από τοπική αρχή ή για 
λογαριασμό τοπικής αρχής— 
(i) Μικρών δευτερεύουσας φύσης οικοδομών, έργων και εξοπλισμού σε 
ακίνητη ιδιοκτησία που ανήκει σε τοπική αρχή ή κατέχεται από αυτή, 
αναγκαίων για τους σκοπούς άσκησης των αρμοδιοτήτων της τοπικής 
αρχής στην ακίνητη ιδιοκτησία, 
(ii) υδατοδεξαμενών και των αναγκαίων έργων, εγκαταστάσεων και 
δικτύων για την παροχή υδατοπρομήθειας, όπως και οικοδομών που 
είναι αναγκαίες για την προστασία τους, 
(iii) φαναριών ηλεκτροφωτισμού, περιπτέρων παροχής πληροφοριών, 
δημοσίων υπόστεγων και καθισμάτων τηλεφωνικών θαλάμων, κουδου­
νιών πυρκαγιάς, βρυσών πόσιμου νερού, δοχείων ή καλάθων αχρή­
στων, στάσεων λεωφορείων και παρόμοιων κατασκευασμάτων ή έργων 
αναγκαίων για τη λειτουργία υπηρεσιών κοινής ωφέλειας. 
2. Η εναπόθεση από τοπική αρχή ή από άλλο εξουσιοδοτημένο από.την 
αρχή πρόσωπο, άχρηστων υλικών ή απορριμάτων σε ακίνητη ιδιοκτησία που 
βρίσκεται σε τοποθεσία εγκεκριμένη για αυτό και χρησιμοποιείτο για αυτό το 
Κ.Δ.Π. 859/2003 5578 
σκοπό κατά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του Πέμπτου Μέρους του 
Νόμου, ανεξάρτητα αν επεκτείνονται το επιφανειακό εμβαδό ή το ύψος της 
εναπόθεσης. 
3. Η εκτέλεση από τοπική αρχή ή για λογαριασμό τοπικής αρχής έργων που 
απαιτούνται για τη συντήρηση ή βελτίωση οδών. 
Κατηγορία χιι. Ανάπτυξη από εργολήπτες εξουσιοδοτημένους με νόμο. 
1. Η κατασκευή, τοποθέτηση, επιθεώρηση, συντήρηση, επιδιόρθωση ή αντι­
κατάσταση σωλήνων, αγωγών, καλωδίων, μετρητών, βαλβίδων, αντλιών, δια­
κοπτών, μετασχηματιστών ή παρόμοιου εξοπλισμού υπόγεια και η κατασκευή 
φρεατίων, θαλάμων και σηράγγων που απαιτούνται σε σχέση με αυτά. 
2. Η κατασκευή ή τοποθέτηση καλωδίων, σωλήνων, μετρητών, βαλβίδων, 
αντλιών, διακοπτών, μετασχηματιστών ή παρόμοιου εξοπλισμού και η ανέ­
γερση οικοδομών μικρού όγκου και των ανάλογων περιφράξεων που απαι­
τούνται για την προστασία του εξοπλισμού αυτού: 
Νοείται ότι οι οικοδομές αυτές (μικροί υποσταθμοί με εμβαδόν της τάξης 
των 30 τ.μ.) θα μπορούν να καλύπτουν ποσοστό κάλυψης μεγαλύτερο του επι­
τρεπόμενου και με αποστάσεις από τα όρια μικρότερες των απαιτουμένων. 
3. Η εγκατάσταση εναέριων γραμμών εξυπηρέτησης σε καταναλωτές ή η 
εγκατάσταση των γραμμών αυτών κατά μήκος οδών, νοουμένου ότι χρησιμο­
ποιούνται για τη διανομή ηλεκτρικής ενέργειας με ένταση μικρότερη των 22 KV, 
με εξαίρεση περιοχές προστασίας της φύσης και προστατευόμενα τοπία. 
4. Η ανέγερση, κατασκευή, συντήρηση, βελτίωση ή μετατροπή φαναριών 
ηλεκτροφωτισμού, τηλεφωνικών θαλάμων και αναμεταδοτών κινητής τηλεφω­
νίας, νοουμένου ότι το εμβαδόν της βάσης της κεραίας δεν υπερβαίνει τα 5,00 
τ.μ. και το ύψος τα 6,00 μ. περίπου. 
5. Η ανέγερση ραδιοφωνικών ή τηλεοπτικών κεραιών, με εξαίρεση τις 
μεγάλες δορυφορικές κεραίες, . 
6. Η εγκατάσταση φώτων ή άλλου εξοπλισμού, με εξαίρεση την ανέγερση 
οικοδομών για την υποβοήθηση ή τον έλεγχο της χερσαίας, θαλάσσιας ή εναέ­
ριας κυκλοφορίας. 
7. Η επέκταση ή μετατροπή οικοδομών σε ακίνητη ιδιοκτησία που ανήκει 
σε αυτούς ή κατέχεται από αυτούς, για τους σκοπούς οποιωνδήποτε αρμοδιο­
τήτων που ασκούν στην ακίνητη αυτή ιδιοκτησία, εφόσον η κυβική χωρητικό­
τητα της επέκτασης δεν θα υπερβαίνει το 20% της αρχικής οικοδομής ή τα 
1500 κ.μ., οποιαδήποτε είναι η μικρότερη και νοουμένου ότι θα τηρούνται ο 
συντελεστής δόμησης, το ποσοστό κάλυψης και το ύψος που ισχύουν στην 
περιοχή. 
ΔΕΥΤΕΡΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 
(Παράγραφος 5) 
ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ 
Κατηγορία ι. Κατάστημα, κομμωτήριο, ταξιδιωτικό πρακτορείο, ταχυδρομικό γραφείο, 
κατάστημα για ενοικίαση συσκευών, κατάστημα παραλαβής ενδυμάτων για 
καθαρισμό. 
Δεν περιλαμβάνονται— 
(i) Κατάστημα για την πώληση ζεστών φαγητών ή φαγητών που ψήνονται 
στα υποστατικά. 
(ii) Καταστήματα για την πώληση μηχανοκινήτων οχημάτων. 
5579 Κ.Δ.Π. 859/2003 
Τράπεζα, Οργανισμός Χρηματοδότησης Στέγης και Ανάπτυξης Γης, κτήμα- Κατηγορία ιι. 
τομεσιτικό γραφείο, γραφείο για επαγγελματικές υπηρεσίες, άλλα γραφεία 
(πχ. δικηγορικό γραφείο). Δεν περιλαβάνονται γραφεία ταξί. 
Εστιατόριο (χωρίς μουσική), καφετερία. Κατηγορία ΙΙΙ. 
Οικοδομή ή χώρος για δημόσια λατρεία ή θρησκευτική διδασκαλία ή για Κατηγορία ιν. 
τις κοινωνικές δραστηριότητες ή για την αναψυχή της θρησκευτικής ομάδας 
που χρησιμοποιεί την οικοδομή. 
Χώρος έκθεσης έργων τέχνης, μουσείο, δημόσια βιβλιοθήκη, αναγνώστη- κατηγορία ν. 
ριο, αίθουσα εκθέσεων. 
Κλινική, χειρουργείο, κέντρο υγείας, (δεν περιλαμβάνονται σανατόρια ή Κατηγορία νι. 
άλλα παρόμοια ειδικά ιδρύματα). 
Οικοτροφείο, εστία, ξενώνας ή ίδρυμα που παρέχει διαμονή και φροντίδα Κατηγορία νιι. 
σε παιδιά, νέους ή γηροκομείο. 
Φωτογραφικό στούντιο, μικροβιολογικό εργαστήριο, εργαστήριο ή κέντρο Κατηγορία Vin. 
έρευνας με τη χρήση μικροϋπολογιστών. 
Βιομηχανική οικοδομή ή εγκατάσταση περιορισμένου βαθμού οχληρίας. Κατηγορία ΙΧ. 
Εργαστήριο περιορισμένου βαθμού οχληρίας. Κατηγορία χ. 
Εργαστήριο αυξημένου βαθμού οχληρίας. κατηγορία ΧΙ. 
Κτηνοτροφικό υποστατικό , εκτός από υποστατικό για τη μαζική εκτροφή κατηγορία χιι. 
χοίρων. 
Πτηνοτροφικό υποστατικό. Κατηγορία ΧΙΙΙ. 
Αποθήκη περιορισμένου βαθμού οχληρίας. Κατηγορία x ι ν. 
Αποθήκη αυξημένου βαθμού οχληρίας. κατηγορία χν. 
Για τις κατηγορίες IX μέχρι XV επιτρέπεται η αλλαγή στη χρήση μέσα στην 
ίδια κατηγορία χωρίς άδεια από την Πολεοδομική Αρχή, νοουμένου ότι 
συντρέχουν οι προϋποθέσεις της παραγράφου 5(2) του Διατάγματος αυτού. 
Έγινε στις 5 Νοεμβρίου 2003. 
(Υ.Ε. 5.33.1.7)