ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. 104  
Προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας προς 
τις διατάξεις της Οδηγίας (ΕΕ) 2017/2102 του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 15ης Νοεμβρίου 2017 για την τροποποίηση της Οδηγίας 2011/65/ΕΕ για τον περιορισμό της χρήσης ορισμένων επι κίνδυνων ουσιών σε ηλε-
κτρικό και ηλεκτρονικό εξοπλισμό.
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Έχοντας υπόψη:
     1. Τον νόμο 1338/1983 (Α’ 34) «Εφαρμογή του Κοινο-
τικού δικαίου» και ιδίως το άρθρο 3 όπως αυτό αντικα-ταστάθηκε με το άρθρο 65 του ν. 1892/1990 (Α’ 101) και το άρθρο 4, όπως αυτό αντικαταστάθηκε με το άρθρο 6 παρ. 4 του ν. 1440/1984 (ΦΕΚ Α’ 70) και τροποποιήθηκε τελικώς με το άρθρο 50 του ν. 4342/2015 (ΦΕΚ Α’ 143).
2. Το άρθρο 90 του Κώδικα που κυρώθηκε με το άρθρο 
πρώτο του π.δ. 63/2005 (98/Α’) «Κωδικοποίηση της νομο-
θεσίας για την κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα».
3. Το π.δ. 81/2019 (Α’ 119) «Σύσταση, συγχώνευση, με-
τονομασία και κατάργηση Υπουργείων και καθορισμός των αρμοδιοτήτων τους Μεταφορά υπηρεσιών και αρ-μοδιοτήτων μεταξύ Υπουργείων.»
4. Το π.δ. 83/2019 (Α’ 121, διόρθωση σφάλματος Α’ 126) 
«Διορισμός Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης, Υπουργών, Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών».
5. Την υπ’ αριθμ. 46/18-07-2019 (Β’ 3100) απόφαση 
του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Ανάπτυξης και 
Επενδύσεων «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό 
Ανάπτυξης και Επενδύσεων Νικόλαο Παπαθανάση».
6. Το γεγονός ότι από τις διατάξεις του παρόντος δεν 
προκαλείται περαιτέρω δαπάνη του κρατικού προϋπο-λογισμού.
7. Την υπ’ αριθμ. 198/2019 γνωμοδότηση του Συμβου-
λίου της Επικρατείας, μετά από πρόταση του Υπουργού 
Ανάπτυξης και Επενδύσεων, του Υπουργού Οικονομικών, 
του Υπουργού Υγείας, του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας και του Υφυπουργού Ανάπτυξης και Επενδύ-σεων, αποφασίζουμε:Άρθρο 1
Σκοπός του παρόντος διατάγματος είναι η προσαρμο-
γή της ελληνικής νομοθεσίας προς τις διατάξεις της Οδη-
γίας (ΕΕ) 2017/2102 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου της 15ης Νοεμβρίου 2017 για την τρο-ποποίηση της Οδηγίας 2011/65/ΕΕ για τον περιορισμό 
της χρήσης ορισμένων επικίνδυνων ουσιών σε ηλεκτρικό 
και ηλεκτρονικό εξοπλισμό όπως ενσωματώθηκε στο 
εθνικό δίκαιο με τις διατάξεις του π.δ. 114/2013 (Α’ 147) 
«Για τον περιορισμό της χρήσης ορισμένων επικίνδυ-
νων ουσιών σε ηλεκτρικό και ηλεκτρονικό εξοπλισμό σε 
συμμόρφωση προς την Οδηγία 2011/65/ΕΕ του Ευρω-
παϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου», όπως τρο-
ποποιήθηκε και ισχύει με τις υπ’ αριθμ. οικ. 11532/1106/
17-10-2014 (Β’  2800), υπ’ αριθμ. οικ. 5655/ΔΤΒΝ89/19-01-2015 (Β’  94), υπ’ αριθμ. οικ. 15779/ΔΤΒΝ266/
11-02-2016 (ΦΕΚ Β’ 300), υπ’ αριθμ. οικ. 23809/ΔΤΒΝ351/
24-02-2017 (Β’ 851) και υπ’ αριθμ. 71815/03.07.2018 
(Β’ 2728) αποφάσεις των Υπουργών Οικονομίας και Ανά-
πτυξης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Υγείας.
Άρθρο 2
Ορισμοί(άρθρο 1 παρ. 1 της Οδηγίας 2017/2102)
Το άρθρο 2 του π.δ. 114/2013 (άρθρο 2 της Οδηγίας 
2011/65/ΕΕ) τροποποιείται ως εξής:
1) η παράγραφος 2 διαγράφεται·2) στην παράγραφο 4, προστίθεται περίπτωση ια) ως 
εξής:
«ια) εκκλησιαστικά όργανα.».
Άρθρο 3
(άρθρο 1 παρ. 2 της Οδηγίας 2017/2102)
Στο άρθρο 3 του π.δ. 114/2013 (άρθρο 3 της Οδηγίας 
2011/65/ΕΕ), το σημείο 28) αντικαθίσταται από το ακό-λουθο κείμενο:
«28) «μη οδικά κινητά μηχανήματα που διατίθενται 
αποκλειστικά για επαγγελματική χρήση»:μηχανήματα με 
ενσωματωμένη πηγή ενέργειας ή με σύστημα μετάδοσης 
κίνησης έλξης που τροφοδοτούνται από εξωτερική πηγή 
ενέργειας η λειτουργία των οποίων απαιτεί είτε κινητικό-
τητα είτε συνεχή ή ημισυνεχή κίνηση μεταξύ μιας σειράς 
σταθερών σημείων εργασίας κατά τη διάρκεια της εκτέ-ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α
ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ  ∆ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣE
27 Νοεμβρίου 2019 ΤΕΥΧΟΣ  ΠΡΩΤΟ Αρ. Φύλλου  1865017
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5018 Τεύχος A’ 186/27.11.2019
λεσης των εργασιών και που διατίθενται αποκλειστικά 
για επαγγελματική χρήση.».
Άρθρο 4
(άρθρο 1 παρ.3 της Οδηγίας 2017/2102)
Το άρθρο 4 του π.δ. 114/2013 (άρθρο 4 της Οδηγίας 
2011/65/ΕΕ) τροποποιείται ως εξής:
1) η παράγραφος 3 αντικαθίσταται από το ακόλουθο 
κείμενο:
«3. Η παράγραφος 1 εφαρμόζεται στα ιατροτεχνολογι-
κά προϊόντα και στα όργανα παρακολούθησης και ελέγ-
χου που διατίθενται στην αγορά από τις 22 Ιουλίου 2014, 
στα ιατροτεχνολογικά προϊόντα για διάγνωση in vitro 
που διατίθενται στην αγορά από τις 22 Ιουλίου 2016, στα 
βιομηχανικά όργανα παρακολούθησης και ελέγχου που 
διατίθενται στην αγορά από τις 22 Ιουλίου 2017 και σε κάθε άλλο ΗΗΕ ο οποίος ήταν εκτός του πεδίου εφαρ-μογής του π.δ. 117/2004 (Α’ 82) και ο οποίος διατίθεται στην αγορά από τις 22 Ιουλίου 2019.»·
2) στην παράγραφο 4, μετά την περίπτωση ε) προστί-
θεται η περίπτωση εα) ως εξής:
«εα) κάθε άλλου ΗΗΕ ο οποίος ήταν εκτός του πεδίου 
εφαρμογής του π.δ. 117/2004 και ο οποίος διατίθεται 
στην αγορά πριν απ ό τις 22 Ιουλ ίου 201 9·»·
3) η παράγραφος 5 αντικαθίσταται από το ακόλουθο 
κείμενο:
«5. Υπό την προϋπόθεση ότι η επαναχρησιμοποίηση 
πραγματοποιείται στο πλαίσιο ελεγχόμενων διεπιχειρη-
σιακών συστημάτων επιστροφής κλειστού βρόγχου και 
ότι η επαναχρησιμοποίηση ανταλλακτικών γνωστοποιεί-
ται στον καταναλωτή, η παράγραφος 1 δεν εφαρμόζεται 
σε επαναχρησιμοποιούμενα ανταλλακτικά:
α) ανακτηθέντα από ΗΗΕ που έχει διατεθεί στην αγο-
ρά πριν από την 1η Ιουλίου 2006 και χρησιμοποιούνται 
σε ΗΗΕ που έχει διατεθεί στην αγορά πριν από την 1η 
Ιουλίου 2016·
β) ανακτηθέντα από ιατροτεχνολογικά προϊόντα ή όρ-
γανα παρακολούθησης και ελέγχου που έχουν διατεθεί στην αγορά πριν από τις 22 Ιουλίου 2014 και χρησιμο-
ποιούνται σε ΗΗΕ που έχει διατεθεί στην αγορά πριν από 
τις 22 Ιουλίου 2024·γ) ανακτηθέντα από in vitro διαγνωστικά ιατροτεχνολο-
γικά προϊόντα που έχουν διατεθεί στην αγορά πριν από 
τις 22 Ιουλίου 2016 και χρησιμοποιούνται, σε ΗΗΕ που 
έχει διατεθεί στην αγορά πριν από τις 22 Ιουλίου 2026·
δ) ανακτηθέντα από βιομηχανικά όργανα παρακολού-
θησης και ελέγχου που έχουν διατεθεί στην αγορά πριν 
από τις 22 Ιουλίου 2017 και χρησιμοποιούνται σε ΗΗΕ 
που έχει διατεθεί στη αγορά πριν από τις 22 Ιουλίου 2027·
ε) ανακτηθέντα από όλο τον λοιπό ΗΗΕ που δεν ενέ-
πιπτε στο πεδίο εφαρμογής του π.δ. 117/2004 και που 
έχει διατεθεί στην αγορά πριν από τις 22 Ιουλίου 2019 και 
χρησιμοποιούνται σε ΗΗΕ που έχει διατεθεί στην αγορά 
πριν από τις 22 Ιουλίου 2029.».
Άρθρο 5
Έναρξη ισχύος
Οι διατάξεις του παρόντος προεδρικού διατάγματος 
ισχύουν από 12 Ιουνίου 2019.
Η δημοσίευση και η εκτέλεση του παρόντος προεδρι-
κού διατάγματος ανατίθεται στον Υπουργό Ανάπτυξης και Επενδύσεων.
Αθήνα, 20 Νοεμβρίου 2019
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας
ΠΡΟΚΟΠΙΟΣ Β. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ
Οι Υπουργοί
 Ανάπτυξης
Οικονομικών και Επενδύσεων
ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ - ΑΔΩΝΙΣ
ΣΤΑΪΚΟΥΡΑΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ
Υφυπουργός 
Ανάπτυξης και Επενδύσεων Υγείας
ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΚΙΚΙΛΙΑΣ
Περιβάλλοντος και Ενέργειας
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ    
Καποδιστρίου 34, Τ.Κ. 104 32, Αθήνα 
Τηλ. Κέντρο 210 5279000
Κείμενα προς δημοσίευση:   webmaster.et@et.gr *01001862711190002*