NOMOΣ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. 4964 
Διατάξεις για την απλοποίηση της περιβαλλο-
ντικής αδειοδότησης, θέσπιση πλαισίου για την 
ανάπτυξη των Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων, την 
αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης, την προ-
στασία του περιβάλλοντος και λοιπές διατάξεις.
Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή:
ΜΕΡΟΣ Α’: ΑΠΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ 
ΑΔΕΙΟΔΟΤΗΣΗΣ, ΘΕΣΠΙΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥ-
ΞΗ ΤΩΝ ΥΠΕΡΑΚΤΙΩΝ ΑΙΟΛΙΚΩΝ ΠΑΡΚΩΝ, ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙ-
ΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣ-
ΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’: ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΆρθρο 1: ΣκοπόςΆρθρο 2: Αντικείμενο
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’: ΑΠΛΟΠΟΙΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΑΔΕΙ-
ΟΔΟΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ
Άρθρο 3: Εξαιρέσεις από την περιβαλλοντική αδει-
οδότηση  - Τροποποίηση παρ.  2α και 2β άρθρου 1 ν. 4014/2011 (Παρ. 3 άρθρου 1 και παρ. 5 άρθρου 2 
Οδηγίας 2011/92/ΕΕ)
Άρθρο 4: Απλοποίηση της διαδικασίας ενημέρωσης 
ή τροποποίησης Απόφασης Έγκρισης Περιβαλλοντι-
κών όρων - Τροποποίηση παρ. 1 και 1α και υποπερ. αα) 
περ. β) άρθρου 6 ν. 4014/2011
Άρθρο 5: Καθορισμός αποδέκτη λυμάτων και βιομη-
χανικών αποβλήτων κατά την περιβαλλοντική αδειο-
δότηση - Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 12 ν. 4014/2011
Άρθρο 6: Καθορισμός τρόπου πληρωμής των πιστο-
ποιημένων αξιολογητών - Τροποποίηση παρ. 7 άρθρου 
16 ν. 4014/2011
Άρθρο 7: Συμπληρώσεις διαδικασίας περιβαλλοντικών 
ελέγχων - Τροποποίηση παρ. 5, 11, 15α, 15β, 15γ και 21 
άρθρου 20 ν. 4014/2011
Άρθρο 8: Επιθεωρήσεις και έλεγχοι - Τροποποίηση 
περ. β) παρ. 4 άρθρου 61 ν. 4819/2021
Άρθρο 9: Διοικητικές κυρώσεις για περιβαλλοντικές 
παραβάσεις  - Τροποποίηση παρ.  1 και 6 άρθρου 21 
ν. 4014/2011Άρθρο 10: Μεταβατικές διατάξεις για τις εκκρεμείς 
περιβαλλοντικές μελέτες και ελέγχους - Τροποποίηση 
άρθρου 52 ν. 4843/2021
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’: ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ 
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ
Άρθρο 11: Παράταση ισχύος της απόφασης της παρ. 6 
του άρθρου 21 του ν. 1650/1986 - Τροποποίηση παρ. 6 
άρθρου 21 ν. 1650/1986
Άρθρο 12: Εξουσιοδοτικές διατάξειςΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’: ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΟΡ-
Γ ΑΝΙΣΜΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ 
ΑΛΛΑΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΡΑΣΙΝΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ
Άρθρο 13: Διαχείριση πόρων του Οργανισμού Φυσι-
κού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής - Τροποποί-
ηση παρ. 1 και 3 άρθρου 31 ν. 4685/2020
Άρθρο 14: Παράταση συμβάσεων εργασίας ορισμέ-
νου χρόνου Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και 
Κλιματικής Αλλαγής - Τροποποίηση παρ. 4 άρθρου 43 
ν. 4685/2020
Άρθρο 15: Αξιοποίηση των πόρων του Πράσινου Τα-
μείου - Τροποποίηση άρθρου 5 ν. 3889/2010
Άρθρο 16: Χρηματοδοτούμενες Δράσεις Πράσινου Τα-
μείου - Τροποποίηση παρ. 2 και 3 άρθρου 6 ν. 3889/2010
Άρθρο 17: Διοίκηση του Πράσινου Ταμείου - Τροπο-
ποίηση παρ. 1 άρθρου 7 ν. 3889/2010
Άρθρο 18: Όργανα εκκαθάρισης Πράσινου Ταμείου - 
Προσθήκη παρ. 1Α και 5 στο άρθρο 9 ν. 3889/2010
Άρθρο 19: Χρηματοδότηση Σχεδίων Βιώσιμης Αστικής 
Κινητικότητας από το Πράσινο Ταμείο
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’: ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ 
ΔΑΣΩΝ
Άρθρο 20: Επιτροπή Δασολογίου - Αντικατάσταση 
παρ. 6, προσθήκη παρ. 7 στο άρθρο 3 ν. 3208/2003
Άρθρο 21: Εξέταση αντιρρήσεων σε περίπτωση έκ-
δοσης ακυρωτικής απόφασης - Τροποποίηση παρ. 5 
άρθρου 19 ν. 3889/2010
Άρθρο 22: Διόρθωση προδήλων σφαλμάτων δασικού 
χάρτη - Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 20 ν. 3889/2010
Άρθρο 23: Προθεσμία υποβολής αιτήματος υπαγω-
γής - Τροποποίηση παρ. 4 και 6 άρθρου 52 ν. 4685/2020
Άρθρο 24: Κάλυψη δαπανών αποζημίωσης των μελών 
των Επιτροπών Εξέτασης Αντιρρήσεων - Τροποποίηση παρ. 1, αντικατάσταση παρ. 2 άρθρου 6Α ν. 3889/2010ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α
ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ  ∆ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣE
30 Ιουλίου 2022 ΤΕΥΧΟΣ  ΠΡΩΤΟ Αρ. Φύλλου  1505223
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5224 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
Άρθρο 25: Επέκταση εγκαταστάσεων τουριστικού χα-
ρακτήρα - Προσθήκη παρ. 6 στο άρθρο 49 ν. 998/1979
Άρθρο 26: Ζητήματα συμβάσεων εργασίας Ιδιωτικού 
Δικαίου Ορισμένου Χρόνου για την αντιμετώπιση των 
εκτάκτων αναγκών που προκλήθηκαν από τις πυρκαγιές 
του Ιουλίου/Αυγούστου 2021
Άρθρο 27: Ζητήματα συμβάσεων εργασίας Ιδιωτικού 
Δικαίου Ορισμένου Χρόνου για τις επικίνδυνες περιο-
χές του π.δ. 575/1980 - Προσθήκη παρ. 3 στο άρθρο 37 ν. 4765/2021
Άρθρο 28: Προσκόμιση εγγυητικής επιστολής από 
Δασικούς Συνεταιρισμούς Εργασίας και προθεσμία εγκατάστασης αυτών στο δάσος, για τις κηρυγμένες 
σε έκτακτη ανάγκη πολιτικής προστασίας περιοχές της Βόρειας Εύβοιας
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ’: ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΟ 
ΣΩΜΑ
Άρθρο 29: Παράταση συμβάσεων προσωπικού Γενικής 
Γ ραμματείας Πολιτικής Προστασίας
Άρθρο 30: Ημερήσιος Χάρτης Πρόβλεψης Κινδύνου 
Πυρκαγιάς
Άρθρο 31: Προθεσμία ολοκλήρωσης διαδικασίας με-
τάταξης υπαλλήλων στη Γενική Γ ραμματεία Πολιτικής 
Προστασίας
Άρθρο 32: Σύνθεση Συμβουλίων Κρίσεων Πυροσβε-
στικού Σώματος  - Τροποποίηση παρ.  1 άρθρου 129 
ν.4662/2020
Άρθρο 33: Προσλήψεις πολιτών που διακρίνονται 
για εξαίρετες πράξεις  - Προσθήκη άρθρου 4Α στον 
ν. 2840/2000
Άρθρο 34: Αποζημίωση πυροσβεστικού προσωπι-
κού για πρόσθετη εργασία - Τροποποίηση άρθρου 127 ν. 4472/2017
Άρθρο 35: Μηνιαίο επίδομα υπηρετούντων στις Ει-
δικές Μονάδες Δασικών Επιχειρήσεων - Τροποποίηση 
παρ. 9 άρθρου 38 ν. 4892/2022
Άρθρο 36: Μεταβατική άσκηση αρμοδιότητας από το 
Αρχηγείο του Πυροσβεστικού Σώματος - Τροποποίηση άρθρου 44 ν. 4872/2021
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ’: ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟ-
ΔΟΜΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ
Άρθρο 37: Ειδικές διατάξεις για υδατορέματα - Τρο-
ποποίηση άρθρου 5 ν. 4258/2014
Άρθρο 38: Πράσινοι πόροι για τις «100 κλιματικά ουδέ-
τερες και έξυπνες πόλεις» - Τροποποίηση παρ. 4 άρθρου 
3 ν. 3889/2010
Άρθρο 39: Κέντρα Υπερυψηλής Τάσης - Τροποποίηση 
παρ. 6 άρθρου 209 ν. 3463/2006
Άρθρο 40: Ενίσχυση της βιώσιμης ανάπτυξης της πε-
ριοχής «Ελαιώνας».
Άρθρο 41: Παράλληλες εγκρίσεις με έγκριση Ρυμοτο-
μικού Σχεδίου Εφαρμογής
Άρθρο 42: Διενέργεια αυτοψιών από τα Κεντρικά Συμ-
βούλια Αρχιτεκτονικής και τα Κεντρικά Συμβούλια Πο-
λεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων - Προσθήκη άρθρου 25Α στον ν. 4495/2017
Άρθρο 43: Ειδική διαδικασία έκδοσης οικοδομικών 
αδειών
Άρθρο 44: Κάλυψη σε γεωργοκτηνοτροφικά, γεωρ-
γοπτηνοτροφικά κτίρια, κτίρια υδατοκαλλιεργειών  - Τροποποίηση υποπερ.  αα’ περ.  α’ παρ.  3 άρθρου 33 
ν. 4759/2020
Άρθρο 45: Έγκριση παρέκκλισης ύψους σε ιερούς να-
ούς σε περιοχές εκτός σχεδίου δόμησης - Προσθήκη 
άρθρου 148Α στον ν. 4759/2020
Άρθρο 46: Αλλαγή χρήσης και λειτουργική αναβάθ-
μιση κτισμάτων
Άρθρο 47: Ειδικές περιπτώσεις παραχώρησης
Άρθρο 48: Ενιαία έκταση βιομηχανικών εγκαταστάσε-
ων σε περίπτωση μίσθωσης ή κτήσης όμορων γηπέδων 
ή οικοπέδων
Άρθρο 49: Εγκαταστάσεις Χώρων Τροφοδοσίας Πτω-
ματοφάγων Αρπακτικών Πτηνών σε δασικού χαρακτήρα 
εκτάσεις
Άρθρο 50: Έγκριση Επιχειρηματικών Πάρκων - Προ-
σθήκη παρ. 5 και 6 στο άρθρο 155 ν. 4759/2020
Άρθρο 51: Έκδοση οικοδομικών εργασιών αδειών 
εντός Διεθνούς Τεχνολογικού Πάρκου 4ης γενιάς - Προ-σθήκη παρ. 12 στο άρθρο 18 ν. 4690/2020
Άρθρο 52: Οικοδόμηση πέριξ ιστών ραδιοφωνικών 
σταθμών - Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 13 ν. 3188/1955
Άρθρο 53: Ανάθεση δράσεων στη «Νέα Μητροπολι-
τική Αττική Α.Ε. - Αναπτυξιακός Οργανισμός Τοπικής 
Αυτοδιοίκησης».
Άρθρο 54: Όροι δόμησης και παρεκκλίσεις σε εκτός 
σχεδίου περιοχές - Τροποποίηση άρθρου 33 ν. 4759/2020
Άρθρο 55: Αλλαγή χρήσης - Τροποποίηση παρ. 9 άρ-
θρου 107 ν. 4495/2017
Άρθρο 56: Προϋποθέσεις μεταβίβασης αυτοτε-
λών ιδιοκτησιών - Αντικατάσταση παρ. 11 άρθρου 18 
ν. 4276/2014
Άρθρο 57: Διοικητικές ρυθμίσεις για δομές
Άρθρο 58: Ρυθμίσεις για ενεργειακά στέγαστρα  - 
Προσθήκη παρ. 26α στο άρθρο 2 και άρθρου 19Α στον ν. 4067/2012
Άρθρο 59: Παράταση αναστολής οικοδομικών εργασι-
ών στον Υμηττό - Τροποποίηση άρθρου 72 ν. 4843/2021
Άρθρο 60: Παρατάσεις οικοδομικών αδειών - Τροπο-
ποίηση άρθρου 52 ν. 4710/2020
Άρθρο 61: Παράταση προθεσμίας εκσυγχρονισμού 
και κτιριακής επέκτασης κτιρίων και εγκαταστάσεων - 
Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 51 ν. 4178/2013
Άρθρο 62: Παράταση προθεσμίας παράδοσης Πο-
λεοδομικού Σχεδίου Εφαρμογής περιοχών Ανατολικής 
Αττικής
Άρθρο 63: Παράταση προθεσμίας ολοκλήρωσης της 
διαδικασίας θεσμοθέτησης Περιοχών Οργανωμένης 
Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών
Άρθρο 64: Ορισμός Φέρουσας Ικανότητας
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η’: ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΥΠΕΡΑΚΤΙΩΝ 
ΑΙΟΛΙΚΩΝ ΠΑΡΚΩΝ
Άρθρο 65: Ορισμοί
Άρθρο 66: Αρμοδιότητες του Ελληνικού Δημοσίου ως 
προς τα δικαιώματα Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων και διαχείριση αυτών
Άρθρο 67: Σχεδιασμός Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιο-
λικών Πάρκων
Άρθρο 68: Προσδιορισμός Περιοχών Οργανωμένης 
Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων και καθορι-
σμός Περιοχών Εγκατάστασης αυτών
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5225 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
Άρθρο 69: Αιτήσεις για χορήγηση Άδειας Έρευνας Υπε-
ράκτιων Αιολικών Πάρκων σε Περιοχές Οργανωμένης 
Ανάπτυξης αυτών
Άρθρο 70: Έκδοση Άδειας Έρευνας Υπεράκτιων Αιο-
λικών Πάρκων
Άρθρο 71: Εγγυητική Επιστολή Άδειας Έρευνας Υπε-
ράκτιων Αιολικών Πάρκων
Άρθρο 72: Ανταγωνιστική διαδικασία επιλογής επεν-
δυτή Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων
Άρθρο 73: Αδειοδοτική ωρίμανση έργων Υπεράκτιων 
Αιολικών Πάρκων
Άρθρο 74: Θέματα σύνδεσης με το Σύστημα - Σύσταση 
Επιτροπής Συντονισμού Σύνδεσης και Ανάπτυξης Δικτύ-
ων Έργων Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων
Άρθρο 75: Ειδικό Τέλος Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων
Άρθρο 76: Διατάξεις για την ενίσχυση των Έργων Υπε-
ράκτιων Αιολικών Πάρκων - Αναστολή νέων αιτήσεων 
για Έργα Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων
Άρθρο 77: Γνωμοδότηση του Κεντρικού Συμβουλίου 
Χωροταξικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων - Τροποποί-
ηση παρ. 3 άρθρου 4Α ν. 4447/2016
Άρθρο 78: Παραχώρηση άνευ οικονομικού ανταλλάγ-
ματος - Εξουσιοδοτική διάταξη - Προσθήκη περ. ια’ στην 
παρ. 2 του άρθρου 14 ν. 2971/2001
Άρθρο 79: Εξουσιοδοτικές διατάξειςΆρθρο 80: Καταργούμενες διατάξεις
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Θ’: ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ 
ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ
Άρθρο 81: Κάλυψη μέρους της αύξησης του κόστους 
κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος σε λογαριασμούς 
ηλεκτρικού ρεύματος οικιακών καταναλωτών - Τροπο-ποίηση παρ. 1 άρθρου 36 ν. 4936/2022
Άρθρο 82: Χρηματοδότηση έργων υποδομών ηλεκτρι-
κής ενέργειας και φυσικού αερίου
Άρθρο 83: Υποχρεώσεις του Διαχειριστή Δικτύου Δι-
ανομής που απορρέουν από την εφαρμογή του καθε-
στώτος επιβολής υποχρεώσεων ενεργειακής απόδοσης - 
Τροποποίηση άρθρου 80 ν. 4001/2011
Άρθρο 84: Ερμηνευτική διάταξη για τη διάθεση των 
πόρων της παρ. 2α του άρθρου 19 του ν. 3054/2002
Άρθρο 85: Κατασκευές σε δημόσιους χώρους - Προ-
σθήκη παρ. 8 στο άρθρο 20 ν. 4067/2012
Άρθρο 86: Θέματα αναγκαστικών απαλλοτριώσεων - 
Προσκόμιση εγγυητικής επιστολής
Άρθρο 87: Ειδικό Τέλος Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας
Άρθρο 88: Εκτέλεση εργασιών για έργα δικτύου δια-
νομής ηλεκτρικής ενέργειας - Προσθήκη άρθρου 129Α στον ν. 4819/2021
Άρθρο 89: Μετακίνηση προσωπικού ΔΕΗ σε ΔΕΔΔΗΕ - 
Τροποποίηση παρ. 3Α άρθρου 125 ν. 4001/2011
Άρθρο 90: Μισθολογικά θέματα του προσωπικού του Κέ-
ντρου Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας
Άρθρο 91: Απαλλαγή από άδεια Περιφερειάρχη για 
μισθώσεις με σκοπό τη διάνοιξη δρόμων, εγκατάσταση εξοπλισμών ή εκτέλεση επενδύσεων ή έργων - Τροπο-ποίηση παρ. 1 άρθρου 29 ν. 1892/1990
Άρθρο 92: Παρατάσεις προθεσμιών έργων Ανανεώσι-
μων Πηγών Ενέργειας - Τροποποίηση παρ. 3δ άρθρου 
7 ν. 4414/2016Άρθρο 93: Εξουσιοδοτική διάταξη
Άρθρο 94: Καταργούμενες διατάξεις
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι’: ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΚΥ-
ΚΛΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ
Άρθρο 95: Αρμόδιες ελεγκτικές αρχές για τα πλαστικά 
μιας χρήσης - Αντικατάσταση άρθρου 17 ν. 4736/2020
Άρθρο 96: Κυρώσεις για παραβάσεις ν. 4736/2020 - 
Αντικατάσταση άρθρου 18 ν. 4736/2020
Άρθρο 97: Επίτευξη στόχου για την επίδοση των συ-
στημάτων εναλλακτικής διαχείρισης συσκευασιών - Τρο-
ποποίηση παρ. 14 άρθρου 12 ν. 4819/2021
Άρθρο 98: Τέλος Αξιολόγησης - Τροποποίηση περ. Γ’ 
παρ. 1 άρθρου 13 ν. 4819/2021
Άρθρο 99: Υποχρέωση τήρησης αρχείων για μη επι-
κίνδυνα απόβλητα - Τροποποίηση παρ. 4 άρθρου 62 
ν. 4819/2021
Άρθρο 100: Βελτίωση χωριστής συλλογής αποβλή-
των συσκευασίας από Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδι-
οίκησης-Τροποποίηση περ. γ’ και δ’ παρ. 2 άρθρου 86 
ν. 4819/2021
Άρθρο 101: Διοικητικές κυρώσεις  - Τροποποίηση 
παρ. 1 άρθρου 91 ν. 4819/2021
Άρθρο 102: Διοικητική διάρθρωση του Ελληνικού 
Οργανισμού Ανακύκλωσης - Τροποποίηση παρ. 1 και 2 άρθρου 100 ν. 4819/2021
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΑ’: ΛΟΙΠΕΣ ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙ-
ΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 103: Οικοτουριστικά προγράμματα και δρά-
σεις υποδοχής - Τροποποίηση περ. ιε) παρ. 2 άρθρου 
34 ν. 4685/2020
Άρθρο 104: Ασφάλιση εργατών σμύριδας
Άρθρο 105: Υπαγωγή ηλεκτρομηχανολογικών εγκα-
ταστάσεων επεξεργασίας λατομικών ορυκτών σε καθε-στώς γνωστοποίησης
Άρθρο 106: Νομοτεχνικές βελτιώσεις συνεπεία 
ν. 4951/2022
Άρθρο 107: Ρήτρα αναπροσαρμογής - Τροποποίηση 
άρθρου 138 ν. 4951/2022
Άρθρο 108: Μεταβατική διάταξη ως προς την υποβολή 
αιτήσεων για Οριστική Προσφορά Σύνδεσης μετά την 
έναρξη ισχύος του ν. 4951/2022 - Προσθήκη άρθρου 
52Α στον ν. 4951/2022
Άρθρο 109: Επιστροφή εγγυητικής επιστολής άρ-
θρου 6 του ν. 4951/2022 - Τροποποίηση παρ. 8 άρθρου 7 ν. 4414/2016
Άρθρο 110: Ειδικότερες ρυθμίσεις για πλωτούς φω-
τοβολταϊκούς σταθμούς - Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 
12 ν. 4685/2020
Άρθρο 111: Επιλογή ανεξάρτητου μηχανικού πιστοποί-
ησης - Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 143ΣΤ ν. 4001/2011
Άρθρο 112: Αποζημίωση Μικρών Υδροηλεκτρικών 
Σταθμών για χρονικό διάστημα από τη λήξη μέχρι και 
την ανανέωση της Άδειας Λειτουργίας
ΜΕΡΟΣ Β’: ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙ-
ΑΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ
Άρθρο 113: Ευθύνη των οργάνων της υπό ειδική δια-
χείριση εταιρείας δυνάμει του άρθρου 21 ν. 4664/2020 - 
Τροποποίηση περ. β’ και προσθήκη περ. γ’ στην παρ. 2 του άρθρου 9 ν. 4224/2013
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5226 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
Άρθρο 114: Ειδικές ρυθμίσεις για τις εταιρείες Ε.Υ.Δ.Α.Π. 
Α.Ε. και Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. - Προσθήκη άρθρου 197Α στον 
ν. 4389/2016
Άρθρο 115: Ρύθμιση θεμάτων για τη μεταβίβαση 
από το Δημόσιο στην Ε.Ε.ΣΥ.Π. μετοχών των εταιρειών 
Ε.Υ.Δ.Α.Π. Α.Ε. και Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε.
Άρθρο 116: Διόρθωση πρόδηλων σφαλμάτων - Τρο-
ποποίηση άρθρου 79 ν. 4941/2022
Άρθρο 117: Παροχή εγγύησης του ελληνικού δημο-
σίου για δάνεια της εταιρείας «Διαχειριστής του Ελληνι-κού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας Ανώνυμη Εταιρεία».
Άρθρο 118: Αναστολή προθεσμιών λήξης, εμφάνισης 
και πληρωμής αξιογράφων και ρυθμίσεις για την παροχή 
ευεργετήματος μη καταχώρισης αξιογράφων σε αρχεία δεδομένων οικονομικής συμπεριφοράς
Άρθρο 119: Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής 
Πολιτικής - Ανώτατα δημοσιονομικά όρια φυσικών πα-ραλαβών εξοπλιστικών προγραμμάτων - Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 43 ν. 4270/2014
Άρθρο 120: Επεξηγηματική έκθεση του Μ.Π.Δ.Σ - Ανώ-
τατα δημοσιονομικά όρια φυσικών παραλαβών εξοπλι-
στικών προγραμμάτων - Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 
44 ν. 4270/2014
Άρθρο 121: Προσθήκη στο πεδίο εφαρμογής του 
Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων (Π.Δ.Ε.) έτους 2023 - Τροποποίηση άρθρου 55Α ν. 4270/2014
Άρθρο 122: Διαδικασία ένταξης και χρηματοδότησης 
από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων έργων και 
προγραμμάτων χρηματοδοτούμενων από το Ταμείο 
Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας - Τροποποίηση παρ. 1 
άρθρου 42 ν. 4772/2021
Άρθρο 123: Παράταση έναρξης εφαρμογής του Λο-
γιστικού Πλαισίου της Γενικής Κυβέρνησης (ΛΠΓΚ) στις 
Οντότητες Γενικής Κυβέρνησης εκτός Κεντρικής Διοίκη-
σης - Τροποποίηση άρθρου 15 π.δ. 54/2018
Άρθρο 124: Ρύθμιση για τη ναυπήγηση του Ταχέος 
Περιπολικού Κατευθυνόμενων Βλημάτων (ΤΠΚ) υπ’ αρ. 
7 του Πολεμικού Ναυτικού - Προσθήκη παρ. 18 στο στοι-
χείο Α’ του άρθρου 32 ν. 4361/2016
Άρθρο 125: Ρύθμιση για την ολοκλήρωση εργασιών σε 
υποβρύχια (Υ/Β) του Πολεμικού Ναυτικού - Προσθήκη 
εδαφίων στην παρ. 5 και προσθήκη νέας παρ. 5Α στο 
άρθρο 26 ν. 4258/2014
Άρθρο 126: Προθεσμία καταχώρησης στο Ο.Π.Σ.Α.Α. 
στοιχείων των λαϊκών αγορών - Κάτοχοι θέσεων αδειών επαγγελματία πωλητή - Προσωρινές θέσεις - Έννοια κε-
νών θέσεων - Κάτοχοι άδειας παραγωγού πωλητή αυγών 
και μελιού - Τροποποίηση άρθρου 66 ν. 4849/2021
Άρθρο 127: Υλοποίηση δράσεων/έργων της Γενικής 
Γ ραμματείας Βιομηχανίας του Υπουργείου Ανάπτυξης 
και Επενδύσεων που εντάσσονται στο Εθνικό Σχέδιο 
Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας
Άρθρο 128: Υπηρεσιακές μεταβολές των στελεχών του 
Λ.Σ. - ΕΛ.ΑΚΤ. και των πολιτικών υπαλλήλων του Υπουρ-
γείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής σε θέσεις 
εξωτερικού - Αποζημίωση του Δημοσίου σε περίπτωση παραίτησης - Αποσπάσεις στο Μόνιμο Σώμα της Ευρω-
παϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής - Μεταθέσεις στελεχών του Λ.Σ. - ΕΛ.ΑΚΤ. - Κριτήρια επιλογής - Τρο-
ποποίηση παρ. 1, 4, 5 και 6 άρθρου 115 ν. 4504/2017
Άρθρο 129: Παράταση συμβάσεων παραχώρησης Χώ-
ρων Ζώνης Λιμένα λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού COVID-19 - Καθορισμός ανταλλάγματος - Τροποποίηση άρθρου εξηκοστού όγδοου της από 13.4.2020 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου
Άρθρο 130: Επέκταση παραχωρημένων χώρων σε Χερ-
σαία Ζώνη Λιμένα καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέ-
ροντος (Κ.Υ.Ε.) για λόγους προστασίας από τον κορωνοϊό 
COVID-19 - Τροποποίηση άρθρου 74 ν. 4811/2021
Άρθρο 131: Παραχώρηση με αντάλλαγμα χρήση Χώ-
ρων Ζώνης Λιμένα - Παραχώρηση χρήσης Χώρου Ζώ-
νης Λιμένα για ίδρυση υδατοδρομίου - Τροποποίηση 
άρθρου 24 ν. 2971/2001
Άρθρο 132: Μετατάξεις προσωπικού Ο.Λ.Π. Α.Ε. 
και Ο.Λ.Θ. Α.Ε. - Παράταση ισχύος παρ. 5 άρθρου 11 
ν. 4404/2016
Άρθρο 133: Παράταση έναρξης εφαρμογής άρθρου 
112 ν. 4926/2022 - Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 112 
ν. 4926/2022
Άρθρο 134: Κοινωνική ασφάλιση ναυτικών σε επαγ-
γελματικά πλοία αναψυχής - Παράταση έναρξης ισχύος υποπερ. βα’ περ. (β) παρ. 2 άρθρου 11 ν. 4926/2022
Άρθρο 135: Παράταση χρόνου καταβολής πρώτης δό-
σης για την επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθέντων 
ποσών - Τροποποίηση παρ. 5 άρθρου 6 ν. 4711/2020
Άρθρο 136: Προγράμματα τουριστικής προβολής και 
συνδιαφήμισης των Περιφερειών με τον ιδιωτικό τομέα - 
Τροποποίηση άρθρου 57 ν. 4875/2021
ΜΕΡΟΣ Γ’: ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ ΜΟΥΦΤΕΙΩΝ ΘΡΑΚΗΣΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’: ΟΡΓ ΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΟΥΦΤΕΙ-
ΩΝ ΘΡΑΚΗΣ
Άρθρο 137: Μουφτείες ΘράκηςΆρθρο 138: Τοπική αρμοδιότητα Μουφτειών
Άρθρο 139: Οργάνωση και λειτουργία Μουφτειών 
Θράκης
Άρθρο 140: Κάλυψη δαπανών
Άρθρο 141: Στέγαση ΜουφτειώνΆρθρο 142: Κανόνες λειτουργίας Μουφτειών
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’: ΘΕΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΟΥΦΤΗΔΩΝ 
ΚΑΙ ΤΟΠΟΤΗΡΗΤΩΝ ΜΟΥΦΤΗΔΩΝ ΘΡΑΚΗΣ
Άρθρο 143: Μουφτήδες ΘράκηςΆρθρο 144: Μισθολογική κατάσταση
Άρθρο 145: Αποχώρηση Μουφτήδων
Άρθρο 146: Αρμοδιότητες και καθήκοντα Μουφτήδων 
Θράκης
Άρθρο 147: Θητεία
Άρθρο 148: Προσόντα
Άρθρο 149: Κωλύματα - ΑσυμβίβασταΆρθρο 150: Τοποτηρητής Μουφτής
Άρθρο 151: Προκήρυξη για την υποβολή αιτήσεων 
για την πλήρωση κενωθείσας θέσης Μουφτή στις Μου-φτείες Θράκης
Άρθρο 152: Κατάλογος υποψηφίωνΆρθρο 153: Συμβουλευτική Επιτροπή
Άρθρο 154: Συγκρότηση Συμβουλευτικής Επιτροπής
Άρθρο 155: Συνεδρίαση Συμβουλευτικής ΕπιτροπήςΆρθρο 156: Επιλογή και εγκατάσταση Μουφτή
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5227 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
Άρθρο 157: Παύση Μουφτήδων και τοποτηρητών 
Μουφτήδων Θράκης
Άρθρο 158: Θέση του Μουφτή και Τοποτηρητή Μου-
φτή σε αυτοδίκαιη αργία και στέρηση αποδοχών
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’: ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΙΚΕΣ, ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ, ΤΕΛΙ-
ΚΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΓΟΥΜΕΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 159: Εξουσιοδοτικές διατάξεις
Άρθρο 160: Μεταβατικές διατάξεις
Άρθρο 161: Τελικές διατάξεις - Γ ραμματείς Υποθέσεων 
Δικαιοδοσίας Μουφτή - Τροποποιήσεις περ. α) παρ. 1 
άρθρου 17 και περ. α) παρ. 4 άρθρου 19 του π.δ. 52/2019
Άρθρο 162: Καταργούμενες διατάξειςΜΕΡΟΣ Δ’: ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣΚΕΦΑΛΑΙΟ A’: ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ
Άρθρο 163: Εκτελεστικός Γ ραμματέας Περιφέρειας - 
Τροποποίηση παρ. 4 άρθρου 242 ν. 3852/2010
Άρθρο 164: Αδειοδοτήσεις δημοτικών παιδικών σταθ-
μών - Παράταση προθεσμιών - Τροποποίηση άρθρου 
13 ν. 4623/2019
Άρθρο 165: Ρύθμιση θεμάτων προϋπολογισμού Ο.Τ.Α.
Άρθρο 166: Ρυθμίσεις για τα καταφύγια ζωών συντρο-
φιάς - Τροποποίηση άρθρου 46 ν. 4830/2021
Άρθρο 167: Ρυθμίσεις για τη Διαδικτυακή Ηλεκτρονική 
Βάση της Διεύθυνσης Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης του 
Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων - Τρο-
ποποίηση άρθρου 4 ν. 4830/2021
ΚΕΦΑΛΑΙΟ B’: ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ
Άρθρο 168: Σύσταση θέσης Αναπληρωτή Γενικού 
Γ ραμματέα Δημόσιας Διπλωματίας στο Υπουργείο Εξω-τερικών - Προσθήκη άρθρου 217Α στον ν. 4781/2021
Άρθρο 169: Εξουσιοδοτική διάταξη για τον Αναπλη-
ρωτή Γενικό Γ ραμματέα Δημόσιας Διπλωματίας - Τρο-
ποποίηση άρθρου 218 ν. 4781/2021
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’: ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΡΓ ΑΣΙΑΣ ΚΑΙ 
ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ
Άρθρο 170: Διαδικασία επιλογής προϊσταμένων Γενι-
κών Διευθύνσεων και Διευθύνσεων e-Ε.Φ.Κ.Α. - Τροπο-ποίηση παρ. 5 άρθρου 3 ν. 4892/2022
Άρθρο 171: Λειτουργία Επιτροπής Ενιαίου Λογαρια-
σμού για την Εφαρμογή Κοινωνικών Πολιτικών - Τρο-
ποποίηση παρ. 2 και προσθήκη παρ. 3 στο άρθρο 81 
ν. 4921/2022
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’: ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΥΓΕΙΑΣ
Άρθρο 172: Προληπτικές ιατρικές πράξεις σε μετακι-
νούμενους πληθυσμούς και ευπαθείς ομάδες - Προσθή-
κη παρ. 5 και 6 στο άρθρο 4 ν. 4675/2020
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’: ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟ-
ΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
Άρθρο 173: Αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα από 
φορείς οι οποίοι κατέχουν δικαίωμα ή άδεια έρευνας και 
εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων
Άρθρο 174: Πιλοτική εφαρμογή Υπεράκτιων Αιολικών 
Πάρκων
Άρθρο 175: Διεύρυνση του σκοπού της Ελληνικής Δια-
χειριστικής Εταιρίας Υδρογονανθράκων - Τροποποίηση 
παρ. 1 άρθρου 146 ν. 4001/2011
Άρθρο 176: Καθορισμός εσόδων από τη λειτουργία 
Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρίας Υδρογονανθράκων 
ως Φορέα Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων - Τροποποίηση 
παρ. 1 και 2 άρθρου 147 ν. 4001/2011Άρθρο 177: Ρυθμίσεις για υφιστάμενα πυροφυλάκια 
και παρατηρητήρια - Προσθήκη παρ. 24 στο άρθρο 52 
ν. 4280/2014
Άρθρο 178: Παράταση βεβαίωσης της παρ.  6 άρ-
θρου 24 ν. 2508/1997 - Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 26 ν. 4280/2014
Άρθρο 179: Συστήματα επιστροφής, συλλογής και 
ανάκτησης αποβλήτων - Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 
86 ν. 4819/2021
Άρθρο 180: Μεθοδολογία υπολογισμού της χρέωσης 
για την αποζημίωση έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέρ-
γειας και Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού - Θερμότητας 
Υψηλής Απόδοσης των στόχων του Εθνικού Σχεδίου για 
την Ενέργεια και το Κλίμα - Τροποποίηση περ. γ) παρ. 3 άρθρου 143 ν. 4001/2011
Άρθρο 181: Ζητήματα επιδότησης της κατανάλωσης 
φυσικού αερίου και καταβολής των επιδοτήσεων στο 
πλαίσιο του προσωρινού μηχανισμού επιστροφής μέ-
ρους εσόδων αγοράς επόμενης ημέρας - Τροποποίηση εξηκοστού πρώτου άρθρου ν. 4839/2021
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ’: ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙ-
ΚΩΝ, ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ, ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ
Άρθρο 182: Παράταση προθεσμίας υποβολής των δη-
λώσεων και ρυθμίσεις καταβολής του φόρου εισοδήμα-
τος φυσικών και νομικών προσώπων/νομικών οντοτή-
των φορολογικού έτους 2021 - Τροποποίηση παρ. 77, 
78 και 79 άρθρου 72 ν. 4172/2013
Άρθρο 183: Ακατάσχετο και ασυμψήφιστο του ποσού 
επιστροφής Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης πετρελαίου 
εσωτερικής καύσης (DIESEL) κινητήρων που χρησιμο-
ποιείται αποκλειστικά στη γεωργία
Άρθρο 184: Προθεσμία για την εξέταση υπαγωγής 
στον εναλλακτικό τρόπο φορολόγησης εισοδήματος - 
Τροποποίηση παρ. 3 άρθρου 5Α ν. 4172/2013
Άρθρο 185: Προσλήψεις προσωπικού στις ανώνυμες 
εταιρείες εκτός του Μητρώου Φορέων Γενικής Κυβέρνησης
Άρθρο 186: Προσαρμογή της Γενικής Γ ραμματείας Ιδι-
ωτικών Επενδύσεων και Συμπράξεων Δημόσιου και Ιδιω-
τικού Τομέα του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων 
στο Ενιαίο Σύστημα Κινητικότητας - Μεταβατική διάταξη
Άρθρο 187: Παράταση θητείας Διοικητικών Συμβου-
λίων της «ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε.» και της 
«ΕΡΓ Α ΟΣΕ Α.Ε.».
Άρθρο 188: Διόρθωση κλάσματος κινήτρου βελτίωσης 
των παρεχόμενων υπηρεσιών, μείωσης των καθυστερή-
σεων, αύξησης της χωρητικότητας του συστήματος και της εναέριας κίνησης για τους Κλάδους Ελεγκτών Εναέ-ριας Κυκλοφορίας και Πληροφοριών Πτήσεων (ΑFISO) - 
Τροποποίηση παρ. 3 και 4 άρθρου 34 ν. 2682/1999
Άρθρο 189: Διόρθωση κλάσματος για τον Κλάδο Ελε-
γκτών Εναέριας Κυκλοφορίας της παρ. 2 άρθρου 34Α 
ν. 2682/1999
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ’: ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ 
ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ, ΕΡΓ Α-
ΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ
Άρθρο 190: Ρυθμίσεις για επιλογή διευθυντών, προ-
ϊστάμενων και υποδιευθυντών σχολικών μονάδων και 
Εργαστηριακών Κέντρων, καθώς και των υπευθύνων 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5228 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
τομέων των Εργαστηριακών Κέντρων - Τροποποίηση 
άρθρου 232 ν. 4823/2021
Άρθρο 191: Ρυθμίσεις για τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά 
Ιδρύματα
Άρθρο 192: Ρυθμίσεις για τον Διεπιστημονικό Οργα-
νισμό Αναγνώρισης Τίτλων Ακαδημαϊκών και Πληρο-
φόρησης
Άρθρο 193: Απλούστευση διαδικασίας χορήγησης 
άδειας σε ιδιωτικά σχολεία - Τροποποίηση υποπαρ. Θ.3. παρ. Θ άρθρου πρώτου ν. 4093/2012
Άρθρο 194: Ρυθμίσεις θεμάτων προσωπικού της «Ελ-
ληνικό Φεστιβάλ Α.Ε.».
Άρθρο 195: Ινστιτούτο Επιμόρφωσης Αθλητικών Στε-
λεχών - Αντικατάσταση άρθρου 58 ν. 4809/2021
Άρθρο 196: Μεταβατική διάταξη για την ελάχιστη 
απαιτούμενη συμμετοχή σε πανελλήνιους αγώνες ομαδι-
κών αθλημάτων - Τροποποίηση άρθρου 71 ν. 4908/2022
Άρθρο 197: Ποσοστιαίο δικαίωμα Ελληνικής Ποδο-
σφαιρικής Ομοσπονδίας επί των κερδών από την ηλε-
κτρονική μετάδοση αγώνων - Τροποποίηση άρθρων 84 και 84Α ν. 2725/1999.
Άρθρο 198: Πλαίσιο εξυγίανσης προνοιακών φορέ-
ων - Τροποποίηση παρ. 2, 3, 4, 8 και κατάργηση παρ. 12 
άρθρου 55 ν. 4262/2014 - Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 
56 ν. 4262/2014
Άρθρο 199: Μεταβατική δυνατότητα συμμετοχής σε 
αθλητικές διοργανώσεις σωματείων τα οποία στερούνται 
ειδικής αθλητικής αναγνώρισης και εγγραφής στο ηλε-
κτρονικό μητρώο αθλητικών σωματείων - Τροποποίηση 
παρ. 2 άρθρου 30 ν. 4726/2020
Άρθρο 200: Ορκοδοσία δικηγόρου στις περιπτώσεις 
που δεν συνεδριάζει τριμελής σύνθεση Εφετείου - Προ-σθήκη δεύτερου εδαφίου στο άρθρο 24 της παρ. 1 του ν. 4194/2013 (Α’ 208)
ΜΕΡΟΣ Ε’: ΕΝΑΡΞΗ ΙΣΧΥΟΣ
Άρθρο 201: Έναρξη Ισχύος.
ΜΕΡΟΣ Α’
ΑΠΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ
ΑΔΕΙΟΔΟΤΗΣΗΣ, ΘΕΣΠΙΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ
ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΥΠΕΡΑΚΤΙΩΝ 
ΑΙΟΛΙΚΩΝ ΠΑΡΚΩΝ, ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΝΙΣΧΥΣΗΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’
ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ
Άρθρο 1
Σκοπός
Σκοπός του παρόντος νόμου είναι η επίλυση σοβαρών 
και επειγόντων ζητημάτων που αφορούν εν συνόλω την 
προστασία του φυσικού και αστικού περιβάλλοντος, κα-
θώς και την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης.
Άρθρο 2
Αντικείμενο
Αντικείμενο του παρόντος νόμου είναι:
α) η απλοποίηση της περιβαλλοντικής αδειοδότησης 
και των περιβαλλοντικών ελέγχων,β) ο εξορθολογισμός των επιτρεπόμενων χρήσεων 
γης,
γ) η ρύθμιση της οργάνωσης και διαχείρισης πόρων 
του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής 
Αλλαγής και του Πράσινου Ταμείου,
δ) η ρύθμιση ζητημάτων που αφορούν στην προστα-
σία των δασών,
ε) η επικαιροποίηση σημείων της πολεοδομικής νο-
μοθεσίας,
στ) η συνολική ρύθμιση των προϋποθέσεων ανάπτυ-
ξης των υπεράκτιων αιολικών πάρκων και
ζ) η αντιμετώπιση ζητημάτων που αφορούν στη δι-
αχείριση της ενεργειακής κρίσης και την κυκλική οικο-νομία.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’
ΑΠΛΟΠΟΙΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΑΔΕΙΟΔΟΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ
Άρθρο 3
Εξαιρέσεις από την περιβαλλοντική 
αδειοδότηση - Τροποποίηση παρ. 2α και 2β και 
προσθήκη παρ. 2γ στο άρθρο 1 ν. 4014/2011 (Παρ. 3 άρθρου 1 και παρ. 5 άρθρου 2 Οδηγίας 2011/92/ΕΕ)
Οι παρ.  2α και 2β του άρθρου 1 του ν.  4014/2011 
(Α’ 209), περί κατάταξης έργων και δραστηριοτήτων, 
αντικαθίστανται και προστίθεται νέα παρ. 2γ ως εξής:
«2α. Από την εφαρμογή του Κεφαλαίου Α’ εξαιρούνται:
α) Έργα και δραστηριότητες που απαιτούνται απο-
κλειστικά για την αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών 
πολιτικής προστασίας, σύμφωνα με το άρθρο 25 του 
ν. 4662/2020 (Α’ 27), εάν η εφαρμογή της περιβαλλο-
ντικής αδειοδότησης έχει δυσμενείς συνέπειες στους 
σκοπούς του έργου και της δραστηριότητας. Η εκτίμηση 
της συνδρομής των προϋποθέσεων εξαίρεσης γίνεται με 
την υποβολή αίτησης από τον φορέα του έργου ή της 
δραστηριότητας, που συνοδεύεται από έκθεση τεκμη-
ρίωσης, στην αρμόδια περιβαλλοντική αρχή, η οποία 
αποφαίνεται εντός δεκαπέντε (15) ημερών.
β) Έργα ή τμήματα έργων και δραστηριότητες που εξυ-
πηρετούν αποκλειστικά σκοπούς εθνικής άμυνας, εάν η 
εφαρμογή της περιβαλλοντικής αδειοδότησης ενδέχεται 
να επιφέρει δυσμενείς συνέπειες στην πραγμάτωσή τους. 
Η εκτίμηση της συνδρομής των προϋποθέσεων εξαίρε-
σης γίνεται με την υποβολή αίτησης από το αρμόδιο 
όργανο του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, που συνοδεύ-
εται από έκθεση τεκμηρίωσης για την εξυπηρέτηση απο-
κλειστικά σκοπών εθνικής άμυνας, στο αρμόδιο όργανο 
του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το οποίο 
εκδίδει την απόφαση εξαίρεσης από την περιβαλλοντική 
αδειοδότηση. Η διαδικασία της παρούσας δεν απαιτεί-
ται για αεροδρόμια, λιμάνια, δεξαμενές καυσίμων και 
αγωγούς μεταφοράς υγρών καυσίμων που εξυπηρετούν 
σκοπούς αποκλειστικά εθνικής άμυνας.
2β. α) Με την επιφύλαξη της περίπτωσης έργου, το 
οποίο ενδέχεται να έχει σημαντικές δυσμενείς συνέπειες 
στο περιβάλλον άλλου κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5229 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
Ένωσης (Ε.Ε.) ή όταν ζητηθεί από άλλο κράτος μέλος της 
Ε.Ε., που ενδέχεται να θίγεται σοβαρά, δύναται σε εξαι-
ρετικές περιπτώσεις, να εξαιρείται έργο, τμήμα έργου 
ή δραστηριότητα, από τη διαδικασία περιβαλλοντικής 
αδειοδότησης, εάν αυτή επιφέρει δυσμενείς συνέπειες 
στους σκοπούς του έργου και της δραστηριότητας και 
πληρούνται οι στόχοι της Οδηγίας 2011/92/ΕΕ του Ευ-
ρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης 
Δεκεμβρίου 2011, «για την εκτίμηση των επιπτώσεων 
ορισμένων σχεδίων δημοσίων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον» (L 26).
β) Η απόφαση εξαίρεσης εκδίδεται από την αρμόδια 
για την περιβαλλοντική αδειοδότηση αρχή του Υπουρ-
γείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Για τη χορήγηση 
της εξαίρεσης απαιτείται η προηγούμενη υποβολή σχε-
τικού φακέλου από τον φορέα υλοποίησης του έργου, 
με τον οποίο τεκμηριώνεται ο εξαιρετικός χαρακτήρας 
του συγκεκριμένου έργου ή της δραστηριότητας και 
ότι η εφαρμογή του συνόλου των απαιτήσεων της δι-
αδικασίας περιβαλλοντικής αδειοδότησης έργων και 
δραστηριοτήτων επηρεάζει αρνητικά τον σκοπό του 
έργου ή της δραστηριότητας. Το περιεχόμενο του φα-
κέλου καθορίζεται με απόφαση της ανωτέρω αρμόδιας 
αρχής.
Στην απόφαση εξαίρεσης ορίζονται ρητά:βα) το χρονικό διάστημα ισχύος της, καιββ) η υποχρέωση υποβολής από τον ενδιαφερόμενο, 
εντός του χρονικού διαστήματος ισχύος της απόφασης, 
Τεχνικής Περιβαλλοντικής Μελέτης (ΤΕΠΕΜ), η οποία 
περιλαμβάνει γενική εκτίμηση και μέτρα αντιμετώπι-
σης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, καθώς και μέτρα 
αποκατάστασης του περιβάλλοντος, μετά την ολοκλή-
ρωση του έργου και πριν την έναρξη της λειτουργίας του.
Ως προς το περιεχόμενο της ΤΕΠΕΜ εφαρμόζονται 
αναλόγως η παρ. 11 του άρθρου 11.
γ) Η αρμόδια για την περιβαλλοντική αδειοδότηση 
αρχή του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, στο 
πλαίσιο έκδοσης της απόφασης εξαίρεσης:
γα) εξετάζει αν ενδείκνυται άλλη μορφή εκτίμησης των 
επιπτώσεων στο περιβάλλον,
γβ) θέτει στη διάθεση του ενδιαφερόμενου κοινού 
της παρ. 8 του άρθρου 3, της υπ’ αρ. 1649/45/14.1.2014 
κοινής απόφασης των Υπουργών Εσωτερικών και Πε-
ριβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής (Β’ 45), 
με δημοσίευση σχετικής ανακοίνωσης, τις πληροφορί-
ες της υποπερ. γα) που έχουν αποκτηθεί στο πλαίσιο 
άλλων μορφών εκτίμησης, καθώς και αυτές που σχε-
τίζονται με την απόφαση εξαίρεσης και τους λόγους 
χορήγησής της,
γγ) ενημερώνει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, πριν τη λήψη 
της απόφασης εξαίρεσης, για τους λόγους που δικαιολο-
γούν την παρεχόμενη εξαίρεση και της χορηγεί πληρο-φορίες, τις οποίες γνωστοποιεί και στο ενδιαφερόμενο 
κοινό.
2γ. Δεν απαιτείται εκ νέου περιβαλλοντική αδειοδότη-
ση έργου, τμήματος έργου ή δραστηριότητας, εάν αυτή 
υφίσταται ήδη και οι προβλεπόμενες ή εκτελούμενες 
εργασίες αφορούν στην αποκατάσταση του έργου στην 
προτέρα, πριν την επέμβαση, κατάσταση.».Άρθρο 4
Απλοποίηση της διαδικασίας ενημέρωσηςή τροποποίησης Απόφασης ΈγκρισηςΠεριβαλλοντικών Όρων - Τροποποίηση παρ. 1 και 1α και υποπερ. αα) περ. β) παρ. 2 άρθρου 6
ν. 4014/2011
Στην παρ. 1 του άρθρου 6 του ν. 4014/2011 (Α’ 209), 
περί τροποποίησης Αποφάσεων Έγκρισης Περιβαλλο-
ντικών Όρων (ΑΕΠΟ), προστίθεται δεύτερο εδάφιο, η 
παρ. 1α αντικαθίσταται, στο πρώτο και δεύτερο εδά-
φιο της υποπερ. αα) της περ. β) της παρ. 2 επέρχονται 
νομοτεχνικές βελτιώσεις, στην ενδεικτική αναφορά μη 
ουσιωδών τροποποιήσεων των ΑΕΠΟ του ως άνω δευ-
τέρου εδαφίου, προστίθεται η αλλαγή της διαχείρισης 
αποβλήτων, στο τέλος της ανωτέρω υποπερίπτωσης 
προστίθεται τελευταίο εδάφιο και οι παρ. 1 έως 2 δια-
μορφώνονται ως εξής:
«1. Οι φορείς έργων και δραστηριοτήτων σε περίπτω-
ση εκσυγχρονισμού, επέκτασης, βελτίωσης ή τροποποί-
ησης περιβαλλοντικά αδειοδοτημένων έργων ή δραστη-
ριοτήτων, υποχρεούνται να υποβάλλουν προς έγκριση 
στην αρμόδια περιβαλλοντική αρχή Φάκελο Τροποποί-
ησης ΑΕΠΟ, όπως αυτός καθορίζεται στην παρ. 6 του 
άρθρου 11 του παρόντος. Σε περιπτώσεις μη ουσιώδους 
μεταβολής των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, η τρο-
ποποίηση περιβαλλοντικών όρων που έχουν εγκριθεί 
κατά τη χωροθέτηση επενδυτικού σχεδίου αξιοποίη-
σης δημοσίου ακινήτου του άρθρου 13 του ν. 3986/2011 
(Α’ 152), επενδυτικού σχεδίου ανάπτυξης στρατηγικών 
επενδύσεων του άρθρου 7 του ν. 4864/2021 (Α’ 237), 
σε σύνθετα τουριστικά καταλύματα της υποπερ. ζζ’ της 
περ. α’ της παρ. 2 του άρθρου 1 του ν. 4296/2014 (Α’ 155), 
τα μικτά καταλύματα μικρής κλίμακας της υποπερ. ζζ’ της 
περ. α της παρ. 2 του άρθρου 1 του ν. 4276/2014, τουρι-στικού λιμένα του άρθρου 31 του ν. 2160/1993 (Α’ 118) και ανάπτυξης επιχειρηματικού πάρκου του άρθρου 47 
του ν. 3982/2011 (Α’ 143), πραγματοποιείται σύμφωνα 
με την υποπερ. αα) της περ. β) της παρ. 2 του παρόντος.
1α. Διαφοροποιήσεις μικρής κλίμακας που αφορούν 
σε τεχνικές ή λειτουργικές λεπτομέρειες περιβαλλοντικά 
αδειοδοτημένου έργου ή δραστηριότητας δεν συνιστούν 
τροποποίηση, εκσυγχρονισμό, επέκταση ή βελτίωση του 
έργου ή της δραστηριότη τας. Οι διαφοροποιήσεις αυτές 
κοινοποιούνται στην αρμόδια περιβαλλοντική αρχή η 
οποία μπορεί αιτιολογημένα, εντός αποκλειστικής προ-
θεσμίας δεκαπέντε (15) εργάσιμων ημερών, να ζητήσει 
την εφαρμογή της παρ. 2. Αν έχουν προηγηθεί παρόμοιες 
διαδοχικές διαφοροποιήσεις, η αρμόδια περιβαλλοντική 
αρχή εξετάζει τη νέα διαφοροποίηση σωρευτικά με τις 
προηγούμενες. Διαφοροποιήσεις μικρής κλίμακας συνι-
στούν ιδίως οι εργασίες:
α) συντήρησης και επισκευής του έργου ή μηχανημά-
των ή βοηθητικών εγκαταστάσεων,
β) κτιριακής ανακαίνισης, κύριων ή βοηθητικών χώ-
ρων, χωρίς αλλαγή χρήσης ή αύξηση δυναμικότητας,
γ) εκσυγχρονισμός αντικατάστασης μηχανολογικού 
εξοπλισμού, συμπεριλαμβανομένου του εξοπλισμού 
ανανεώσιμων πηγών ενέργειας χωρίς αύξηση της εγκα-τεστημένης ισχύος και αύξηση της δυναμικότητας,
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5230 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
δ) εγκατάστασης βοηθητικού εξοπλισμού, όπως γε-
ρανογέφυρες, γεφυροπλάστιγγες και υποσταθμοί ηλε-
κτρικού ρεύματος,
ε) αλλαγών στη διαρρύθμιση των μηχανημάτων, του 
εργοταξίου, της πλατείας της εγκατάστασης εξόρυξης 
και της εσωτερικής διαρρύθμισης των χώρων,
στ) επικαιροποίησης των τεχνολογικών προδιαγρα-
φών των έργων κατά το χρονικό διάστημα μεταξύ της 
υποβολής αίτησης για τη χορήγηση ΑΕΠΟ και της κατα-σκευής των έργων,
ζ) τροποποιήσεων οι οποίες, ως αυτοτελές έργο, δεν 
υπόκεινται σε περιβαλλοντική αδειοδότηση, χωρίς 
ωστόσο να έχουν ως αποτέλεσμα την αλλαγή της κα-
τηγορίας ή υποκατηγορίας κατάταξης του συνολικού 
έργου ή τη συμπερίληψή του σε αυτές.
2. Μετά την υποβολή του Φακέλου Τροποποίησης 
ΑΕΠΟ, η αρμόδια περιβαλλοντική αρχή προβαίνει στις ακόλουθες ενέργειες:
α) Εντός τριών (3) εργάσιμων ημερών από την υποβο-
λή του φακέλου, ελέγχει την πληρότητα. Σε περίπτωση 
έλλειψης πληρότητας, η αρμόδια περιβαλλοντική αρχή 
ζητά με έγγραφη αιτιολόγηση από τον φορέα του έργου 
ή της δραστηριότητας τη συμπλήρωση του φακέλου. 
Εντός προθεσμίας τριών (3) εργάσιμων ημερών από την 
υποβολή τους, η αρμόδια περιβαλλοντική αρχή, κατό-
πιν ελέγχου πληρότητας του συμπληρωμένου φακέλου, 
είτε προχωρά στα επόμενα στάδια είτε απορρίπτει τον 
φάκελο εάν διαπιστωθούν ελλείψεις. Η άπρακτη παρέ-
λευση της προθεσμίας του προηγούμενου εδαφίου έχει 
ως συνέπεια να θεωρείται ο φάκελος πλήρης.
β) Εντός προθεσμίας δέκα (10) εργάσιμων ημερών η 
αρμόδια περιβαλλοντική αρχή αξιολογεί τον φάκελο και 
αποφαίνεται:
αα) είτε ότι, λόγω των διαφοροποιήσεων, επέρχεται 
μη ουσιώδης μεταβολή των περιβαλλοντικών επιπτώσε-
ων από τη λειτουργία του έργου ή της δραστηριότητας, 
οπότε εκδίδεται απόφαση, η οποία είτε εγκρίνει την τρο-
ποποίηση άνευ ετέρου είτε δύναται να προβλέπει τυχόν 
πρόσθετους όρους, μόνο ως προς το τροποποιούμενο 
φυσικό αντικείμενο.
Σε κάθε περίπτωση, μη ουσιώδεις θεωρούνται (i) τρο-
ποποιήσεις που έχουν θετικό αντίκτυπο και μειώνουν 
τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, όπως ενδεικτικά: η αλ-
λαγή σε καύσιμο με λιγότερες εκπομπές αέριων ρύπων ή διοξειδίου του άνθρακα, η βελτίωση της ενεργειακής 
απόδοσης, η λήψη πρόσθετων μέτρων αντιρρύπανσης, 
η μείωση της χρήσης πρώτων υλών και η αλλαγή της 
διαχείρισης των αποβλήτων σε μέθοδο που βρίσκεται 
υψηλότερα στην ιεράρχηση των αποβλήτων, σύμφωνα 
με την παρ. 1 του άρθρου 4 του ν. 4819/2021 (Α’ 129), 
καθώς και (ii) οι τροποποιήσεις οι οποίες ως αυτοτελές 
έργο δεν υπάγονται στην κατηγορία Α’ , χωρίς ωστόσο 
να έχουν σαν αποτέλεσμα την αλλαγή της κατηγορίας ή υποκατηγορίας κατάταξης του συνολικού έργου.
Σε περίπτωση που έχουν π ροηγηθεί άλλες τροποποι-
ήσεις, η αρμόδια περιβαλλοντική αρχή, προκειμένου να 
αξιολογήσει τον ουσιώδη ή μη χαρακτήρα της τροποποί-
ησης, συνεκτιμά όλες τις προηγούμενες τροποποιήσεις, 
ιδίως, δε τους περιβαλλοντικούς όρους, όπως έχουν δι-
αμορφωθεί μετά την τελευταία τροποποίηση.Σε περίπτωση που οι διαφοροποιήσεις αυτές απαι-
τούν απόψεις ορισμένων υπηρεσιών που αφορούν στο 
τροποποιούμενο φυσικό αντικείμενο και οι οποίες δεν 
έχουν προσκομισθεί από τον φορέα του έργου ή της 
δραστηριότητας, η απόφασ η έγκρισης της τροποποίη-
σης εκδίδεται εντός είκοσι πέντε (25) εργάσιμων ημερών.
ββ) είτε ότι λόγω των διαφοροποιήσεων επέρχεται 
ουσιώδης μεταβολή των περιβαλλοντικών επιπτώσεων 
από τη λειτουργία του έργου ή της δραστηριότητας, οπό-
τε απαιτείται η υποβολή νέας ΜΠΕ και εκκινεί η διαδικα-
σία των άρθρων 3 ή 4, κατά περίπτωση. Στην περίπτωση 
αυτή, δεν ζητούνται εκ νέου γνωμοδοτήσεις από τους 
δημόσιους φορείς και τις υπηρεσίες που γνωμοδότησαν 
στο πλαίσιο της έκδοσης της ΑΕΠΟ, παρά μόνον εάν, η 
τροποποίηση τις αφορά κατά αρμοδιότητα. Ειδικά για 
τα έργα και τις δραστηριότητες που εντάσσονται στο 
πεδίο εφαρμογής της κοινής υπουργικής απόφασης 
36060/1155/Ε.103/2013 (Β’ 1450) εφαρμόζονται οι δι-
ατάξεις της παρ. 3 του άρθρου 16 αυτής.
Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέρ-
γειας δύναται να καθορίζονται γενικά ή ειδικότερα κρι-
τήρια ανά είδος έργου ή δρασ τηριότητας, βάσει των 
οποίων κρίνεται ο ουσιώδης ή μη χαρακτήρας μιας μετα-
βολής περιβαλλοντικών επιπτώσεων από τη λειτουργία 
έργου ή δραστηριότητας, λαμβανομένων υπόψη της 
παραγράφου 24 του Παραρτήματος Ι και την παρ. 13 
του Παραρτήματος ΙΙ της Οδηγίας 2011/92.».
Άρθρο 5
Καθορισμός αποδέκτη λυμάτωνκαι βιομηχανικών αποβλήτωνκατά την περιβαλλοντική αδειοδότηση - Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 12του ν. 4014/2011
Πριν το τελευταίο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 12 
του ν. 4014/2011 (Α’ 209), περί αντικατάστασης παλαιότε-
ρων αδειών από Αποφάσεις Έγκρισης Περιβαλλοντικών 
Όρων (ΑΕΠΟ) και Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις 
(ΠΠΔ), προστίθεται περ. δ’ και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Με τη δημοσίευση του παρόντος νόμου καταρ-
γούνται για έργα και δραστηριότητες κατηγορίας Α και 
Β αντικαθιστάμενες από την ΑΕΠΟ ή τις ΠΠΔ αντίστοιχα:
α. όλες οι άδειες και εγκρίσεις για τη διαχείριση απο-
βλήτων, η έννοια της οποίας προσδιορίζεται στις διατά-
ξεις της κείμενης νομοθεσίας που αφορά στο πλαίσιο 
παραγωγής και διαχείρισης αποβλήτων, όπως ισχύει.
β. η έγκριση επέμβασης κατά την έννοια του έκτου 
κεφαλαίου του ν. 998/1979 (Α’ 279), του άρθρου 13 του ν. 1734/1987 (Α’ 189), ως και κάθε άλλης σχετικής διάτα-ξης της δασικής νομοθεσίας,
γ. η άδεια διάθεσης λυμάτων ή βιομηχανικών αποβλή-
των που προβλέπεται στο άρθρο 14 της κ.υ.α. Ειβ. 221/65 
(Β’ 138), όπως έχει τροποποιηθεί με το άρθρο 3 της κ.υ.α. 
Γι/17831/71 (Β’ 986),
δ. οι αποφάσεις καθορισμού χρήσεως των επιφανει-
ακών υδάτων για τη διάθεση λυμάτων ή βιομηχανικών 
αποβλήτων που προβλέπονταν στο άρθρο 6 της υπό 
στοιχεία Υγ. Διατ. Ειβ. 221/1965 κοινής απόφασης των 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5231 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
Υπουργών Εσωτερικών και Υγιεινής (Β’ 138). Στην πε-
ρίπτωση αυτή για την έκδοση ΑΕΠΟ ή ΠΠΔ απαιτείται 
και η γνώμη της οικείας Διεύθυνσης Υδάτων της Απο-
κεντρωμένης Διοίκησης, εάν δεν έχει γίνει ήδη ο καθο-
ρισμός αποδεκτών στην οικεία Περιφερειακή Ενότητα, 
βάσει της ανωτέρω κοινής απόφασης. Ειδικά για τα έργα 
και τις δραστηριότητες κατηγορίας Β’ , προκειμένου να 
διατυπώσει γνώμη η οικεία Διεύθυνση Υδάτων της Απο-
κεντρωμένης Διοίκησης, υποβάλλεται σχετική τεχνική 
έκθεση τεκμηρίωσης.
Ο φορέας υφιστάμενης δρασ τηριότητας που περι-
λαμβάνει διαχείριση επικίνδυνων αποβλήτων υποχρε-
ούται να διαθέτει σε ισχύ ασφαλιστήριο συμβόλαιο ή 
εγγυητική επιστολή για τις αντίστοιχες εργασίες δι-
αχείρισης επικίνδυνων αποβλήτων, σύμφωνα με τις 
οικείες διατάξεις, το οποίο υποχρεούται να προσκο-
μίζει στην αρμόδια υπηρεσία, κατά την ανανέωση ή 
τροποποίηση των περιβαλλοντικών όρων της δραστη-
ριότητας. Για τον φορέα νέ ου έργου ή δραστηριότητας 
που περιλαμβάνει διαχείριση επικίνδυνων αποβλή-
των, η έκδοση του ασφαλιστηρίου (ή της εγγυητικής 
επιστολής) αποτελεί προϋπόθεση για την έναρξη της λειτουργίας.».
Άρθρο 6
Καθορισμός τρόπου πληρωμήςτων πιστοποιημένων αξιολογητών - Τροποποίηση παρ. 7 άρθρου 16 ν. 4014/2011
Στην παρ. 7 του άρθρου 16 του ν. 4014/2011 (Α’ 209), 
προσδιορίζεται ότι η αναφορά σε πιστοποιημένο αξιολο-
γητή αφορά τις Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων 
(ΜΠΕ), προβλέπεται ότι η πληρωμή αυτών καταβάλλεται 
απευθείας, και η παρ. 7 διαμορφώνεται ως εξής:
«7. Στις περιπτώσεις που η ανάθεση ορισμένου έργου 
σε Πιστοποιημένο Αξιολογητή ΜΠΕ διενεργείται κατόπιν 
αιτήματος του φορέα του έργου ή της δραστηριότητας, 
ο τελευταίος υποχρεούται σε καταβολή της προβλεπό-
μενης από την απόφαση της παρ. 8 αμοιβής, η οποία 
καταβάλλεται απευθείας στον πρώτο, χωρίς να ισχύει η υποχρέωση που απορρέει από την παρ. 3 του άρθρου 17.».
Άρθρο 7
Συμπληρώσεις διαδικασίας περιβαλλοντικών ελέγχων - Τροποποίηση παρ. 5, 11, 15α, 15β, 
15γ και 21 άρθρου 20 ν. 4014/2011
1. Στην περ.  γ) της παρ.  5 του άρθρου 20 του 
ν. 4014/2011 (Α’ 209), περί σύστασης Μητρώου Περι-
βαλλοντικών Ελεγκτών, αφαιρούνται οι αναφορές περί 
επικουρίας της Γενικής Διεύθυνσης του Σώματος Επι-
θεωρητών και Ελεγκτών από Εποπτικό Συμβούλιο, δια-γράφεται η περ. δ’ , και η παρ. 5 διαμορφώνεται ως εξής:
«5. α) Για την κάλυψη των αναγκών ελέγχου των υπο-
κείμενων σε επιθεώρηση έργων και δραστηριοτήτων 
συνιστάται Μητρώο Περιβαλλοντικών Ελεγκτών, που 
τηρείται στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, 
με ευθύνη της Γενικής Διεύθυνσης του Σώματος Επιθε-ωρητών και Ελεγκτών. Η ιδιότητα του Περιβαλλοντικού 
Ελεγκτή αποκτάται με τη χορήγηση σχετικής άδειας από το αρμόδιο όργανο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας.
β) Οι Περιβαλλοντικοί Ελεγκτές έχουν ως αντικείμενο 
τη διενέργεια περιβαλλοντικών επιθεωρήσεων σε κάθε 
περίπτωση που τους ζητείται από τις αρμόδιες προς 
τούτο υπηρεσίες.
γ) Η παρακολούθηση του έργου των Περιβαλλοντικών 
Ελεγκτών και της ορθής εκτέλεσης των καθηκόντων τους 
διενεργείται από τη Γενική Διεύθυνση του Σώματος Επι-θεωρητών και Ελεγκτών.».
2. Στο τέλος της παρ.  11 του άρθρου 20 του 
ν. 4014/2011, περί διενέργειας αυτοψίας, προστίθεται 
τελευταίο εδάφιο, και η παρ. 11 διαμορφώνεται ως εξής:
«11. α. Σε κάθε αυτοψία, οι αρμόδιες αρχές περιβαλλο-
ντικών επιθεωρήσεων της παρ. 3 συντάσσουν επιτόπου 
έκθεση αυτοψίας στην οποία καταχωρίζονται τα ευρή-
ματα του ελέγχου. Ακολούθως, συντάσσουν προσωρινή 
έκθεση ελέγχου σύμφωνα με την απόφαση της περ. α’ 
της παρ. 21.
Η προσωρινή έκθεση ελέγχου κοινοποιείται στον φο-
ρέα του έργου ή της δραστηριό τητας το αργότερο εντός 
ενός (1) μήνα από την πραγματοποίηση της αυτοψίας. 
Ο εν λόγω φορέας, σε περίπτωση διαπίστωσης πιθανών 
παραβάσεων, καλείται ταυτόχρονα σε απολογία. Η ανω-
τέρω προθεσμία ορίζεται σε δύο (2) μήνες για τα έργα 
και δραστηριότητες που εντάσσονται στο Παράρτημα 
Ι της υπό στοιχεία 36060/1155/Ε103/13.6.2013 κοινής 
απόφασης.
Ο έλεγχος διενεργείται υποχρεωτικά με τη χρήση των 
φύλλων ελέγχου, τα οποία υποκαθιστούν την έκθεση 
αυτοψίας για τις περιπτώσεις περιβαλλοντικών επιθε-
ωρήσεων όπου η αρμόδια Αρχή Οργάνωσης, Εποπτεί-
ας και Συντονισμού του άρθρου 124 του ν. 4759/2020 
(Α’ 245), εκδίδει φύλλα ελέγχου, σύμφωνα με το άρθρο 147 του ν. 4512/2018 (Α’ 5). Τα φύλλα ελέγχου δύνανται 
να ενσωματώνουν τα αποτελέσματα του ελέγχου και να 
επέχουν θέση προσωρινής έκθεσης ελέγχου. Επιπρόσθε-
τα, σε περίπτωση που η έλλειψη συμμόρφωσης είναι 
ασήμαντη, ήτοι δεν προκαλεί ρύπανση, υποβάθμιση 
ή κίνδυνο για το περιβάλλον, στα φύλλα ελέγχου δύ-
ναται να ενσωματώνονται κατευθυντήριες οδηγίες για 
την συμμόρφωση, να προβλέπεται επανέλεγχος εντός 
προθεσμίας ή προειδοποίηση επιβολής κυρώσεων.
β. Σε περίπτωση μη διαπίστωσης παράβασης και 
αξιολόγησης των μη συμμορφώσεων ως ασήμαντων, 
σύμφωνα με το έβδομο εδάφιο της περ. α’ , η προσω-
ρινή έκθεση ελέγχου καθίσταται οριστική και αναρτά-
ται αμελλητί στο ΗΠΜ της παρ. 1 του άρθρου 18 του 
ν. 4042/2012.
γ. Σε περίπτωση διαπίστωσης παραβάσεων που δεν 
εμπίπτουν στην περ. β’ , τάσσεται προθεσμία για την απο-
λογία που δεν δύναται να είναι μικρότερη από δέκα (10) 
εργάσιμες ημέρες από την επομένη ημέρα της επίδοσης 
της κλήσης σε απολογία, με δυνατότητα παράτασης μετά 
από αίτημα του φορέα έως δέκα εργάσιμες (10) ημέρες 
επιπλέον. Μετά την υποβολή της απολογίας ή εφόσον 
παρέλθει άπρακτη η προθεσμία που τάχθηκε για την 
υποβολή της, η αρμόδια αρχή που διενεργεί τον έλεγ-
χο συντάσσει οριστική έκθεση ελέγχου εντός σαράντα 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5232 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
πέντε (45) ημερών από την παρέλευση της προθεσμίας 
απολογίας. Η ανωτέρω προθεσμία ορίζεται σε τέσσερις (4) μήνες από την πραγματοποίηση της αυτοψίας για τα έργα και δραστηριότητες που εντάσσονται στο Παράρ-
τημα Ι της υπό στοιχεία 36060/1155/Ε103/13.6.2013 κοι-
νής απόφασης. Σε περίπτωση που για την ολοκλήρωση του ελέγχου απαιτείται η διεξαγωγή συμπληρωματικών 
εργαστηριακών μετρήσεων και αναλύσεων ή η λήψη 
πορισμάτων από άλλες συναρμόδιες υπηρεσίες, καθώς 
και ενδεχόμενη κλήση σε συμπληρωματική απολογία σε 
συνέχεια των συμπληρωματικών ευρημάτων που προ-
κύπτουν από τους προαναφερθέντες εργαστηριακούς 
ελέγχους και μετρήσεις ή τα πορίσματα άλλων συναρ-
μόδιων υπηρεσιών, ο χρόνος αυτός δεν προσμετράται στην προθεσμία των σαράντα πέντε (45) ημερών.
Η οριστική έκθεση ελέγχου περιέχει συμπεράσματα 
σχετικά με το κατά πόσον απαιτούνται περαιτέρω ενέρ-
γειες, καθώς και Πλάνο Διορθωτικών Ενεργειών, σύμφω-
να με τις παρ. 15 και 15γ, όπου αυτές έχουν εφαρμογή, προκειμένου να εξασφαλίζει ότι ο φορέας εκμετάλλευ-
σης προβαίνει σε όλες τις αναγκαίες ενέργειες για τη συμ-
μόρφωση με τις υποδείξεις του Πλάνου Διορθωτικών 
Ενεργειών εντός εύλογης προθεσμίας. Η οριστική έκθεση 
ελέγχου αναρτάται αμελλητί στο ΗΠΜ από την αρμόδια 
αρχή και, ανάλογα με τα ευρήματα αυτής, δύναται να 
κοινοποιείται στην αρχή που χορήγησε στον ελεγχό-
μενο την άδεια/έγκριση/γνωστοποίηση κατασκευής ή 
λειτουργίας του έργου ή έναρξης της δραστηριότητας 
ή, κατά περίπτωση, την ανανέωση αυτών. Ειδικά για τα έργα και τις δραστηριότητες κατηγορίας Β’ , έως τη λει-τουργία του Ηλεκτρονικού Περιβαλλοντικού Μητρώου 
(ΗΠΜ), η οριστική έκθεση ελέγχου αναρτάται στην ιστο-
σελίδα της οικείας Περιφέρειας.».
3. Στην παρ. 15α του άρθρου 20 του ν. 4014/2011, περί 
δήλωσης συμμόρφωσης, προστίθεται νέο πέμπτο εδά-
φιο, στην περ. γ) της παρ. 15β αφαιρείται η αναφορά 
στις Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις (ΠΠΔ), στην 
υποπερ. βγ) της περ. β’ της παρ. 15γ προστίθεται δεύτερο 
εδάφιο, στο πρώτο εδάφιο της περ. δ αυτής, ορίζεται ότι 
η ανάρτηση της πράξης βεβαίωσης της παράβασης μπο-
ρεί να γίνει και στην ιστοσελίδα της εκάστοτε Περιφέ-
ρειας, και οι παρ. 15α έως 15γ διαμορφώνονται ως εξής:
«15α. Μετά την παρέλευση της προθεσμίας συμμόρ-
φωσης διενεργείται νέα αυτοψία για την επαλήθευση της 
συμμόρφωσης του φορέα του έργου ή της δραστηριότη-
τας με το Πλάνο Διορθωτικών Ενεργειών, σύμφωνα και 
με τη σχετική Δήλωση Συμμόρφωσης. Η επαλήθευση 
της συμμόρφωσης μπορεί να πραγματοποιείται και με 
προσκόμιση εγγράφων, παραστατικών, φωτογραφιών 
και λοιπών στοιχείων, αντί αυτοψίας, υπό την προϋπό-
θεση της αποδοχής τους από την αρμόδια αρχή της 
παρ. 3 ως επαρκών στοιχείων για την τεκμηρίωση της 
συμμόρφωσης. Στην περίπτωση που επαληθεύεται η 
συμμόρφωση, παύει η σχετική διαδικασία ελέγχου και η 
Δήλωση Συμμόρφωσης αναρτάται αμελλητί στο ΗΠΜ. Η 
ανάρτησή της στο ΗΠΜ επέχει θέση αποδοχής της από 
την αρμόδια για τους περιβαλλοντικούς ελέγχους αρχή. 
Ειδικά για τα έργα και τις δραστηριότητες κατηγορίας Β’ , 
έως τη λειτουργία του ΗΠΜ, η Δήλωση Συμμόρφωσης αναρτάται στην ιστοσελίδα της οικείας Περιφέρειας. 
Στην περίπτωση που διαπιστώνεται ότι ο φορέας του 
έργου ή της δραστηριότητας δεν έχει συμμορφωθεί με το Πλάνο Διορθωτικών Ενεργειών, η αρμόδια αρχή της 
παρ. 3 προχωρά στην επιβολή κυρώσεων, συντάσσο-
ντας αιτιολογημένη πράξη βεβαίωσης της παράβασης, σύμφωνα με την περ. β’ της παρ. 15γ.
15β. Η διαδικασία των παρ. 15 και 15α δεν εφαρμό-
ζεται όταν η παράβαση ενέχει κίνδυνο για το δημόσιο 
συμφέρον, που δεν μπορεί να αποτραπεί χωρίς άμεση 
ενέργεια εκ μέρους του ελεγκτή, δηλαδή κατατάσσε-
ται στις κατηγορίες «ΣΗΜΑΝΤΙΚΗΣ» και «ΠΟΛΥ ΣΗΜΑ-ΝΤΙΚΗΣ» σοβαρότητας της παρ. 1α του άρθρου 30 του 
ν. 1650/1986. Ειδικότερα τέτοιες περιπτώσεις θεωρού-νται:
α) όταν η άμεση επιβολή μέτρων και κυρώσεων είναι 
αναγκαία για λόγους προστασίας του δημοσίου συμ-
φέροντος,
β) όταν η παράβαση ενέχει άμεσο κίνδυνο για τη δημό-
σια υγεία ή απειλεί με άμεσες και σημαντικές αρνητικές συνέπειες το περιβάλλον που δεν μπορούν να αποτρα-
πούν χωρίς άμεση ενέργεια εκ μέρους της αρμόδιας για 
τη διεξαγωγή περιβαλλοντικών επιθεωρήσεων αρχής 
της παρ. 3 ή ενέχουν κίνδυνο ευρείας οικολογικής δι-
ατάραξης,
γ) στις περιπτώσεις ουσιωδών διοικητικών παραβά-
σεων, όπως η έλλειψη εν ισχύ ΑΕΠΟ.
Για την αξιολόγηση της σοβαρότητας της παράβασης 
και την εφαρμογή ή μη της παρούσας λαμβάνονται υπό-
ψη η φύση της παράβασης και το ύψος υπέρβασης των θεσμοθετημένων ορίων εκπομπών, η υποτροπή και το ιστορικό συμμόρφωσης, η συμπεριφορά και ο βαθμός 
συνεργασίας του ελεγχόμενου φορέα, άλλοι ελαφρυντι-
κοί ή επιβαρυντικοί παράγοντες, καθώς και τα προβλε-πόμενα στο άρθρο 3 του ν. 4042/2012 (Α’ 24).
15γ. α. Εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις της 
παρ. 15β, μετά την υποβολή της απολογίας ή την άπρα-
κτη πάροδο της προθεσμίας που τάχθηκε για την υπο-
βολή της, η αρμόδια αρχή, που διενεργεί την περιβαλ-
λοντική επιθεώρηση, συντάσσει αιτιολογημένη πράξη 
βεβαίωσης της παράβασης, η οποία υπέχει θέσης ορι-
στικής έκθεσης ελέγχου εντός της προθεσμίας της περ. γ’ 
της παρ. 11.
β. Η ως άνω βεβαίωση:
βα) περιλαμβάνει τη σχετική εισήγηση για επιβολή 
προστίμου προς την αρμόδια αρχή, σύμφωνα με την 
παρ. 2 του άρθρου 30 του ν. 1650/1986,
ββ) περιλαμβάνει, όπου απαιτείται, Πλάνο Διορθω-
τικών Ενεργειών, σύμφωνα με το Μοντέλο Ενεργειών 
Συμμόρφωσης της περ.  στ’ της παρ.  21, το οποίο ο 
ελεγχόμενος φορέας του έργου ή της δραστηριότητας οφείλει να υλοποιήσει, υποβάλλοντας προς τις αρμόδι-
ες αρχές περιβαλλοντικών επιθεωρήσεων της παρ. 3, 
Δήλωση Συμμόρφωσης, με την πάροδο του τεθέντος 
χρονοδιαγράμματος,
βγ) αναρτάται από την αρμόδια αρχή αμελλητί στο 
ΗΠΜ. Ειδικά για τα έργα και τις δραστηριότητες κατηγο-
ρίας Β’ , έως τη λειτουργία του ΗΠΜ, η βεβαίωση αναρτά-
ται στην ιστοσελίδα της οικείας Περιφέρειας,
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5233 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
βδ) κοινοποιείται υποχρεωτικά στην αρχή που χορήγη-
σε στον ελεγχόμενο την άδεια/έγκριση/γνωστοποίηση 
κατασκευής ή λειτουργίας του έργου ή έναρξης της δρα-
στηριότητας ή, κατά περίπτωση, την ανανέωση αυτών,
βε) κοινοποιείται στην αρμόδια εισαγγελική αρχή, 
εφόσον για τη συγκεκριμένη παράβαση προβλέπεται 
ποινική κύρωση.
γ. Μετά την παρέλευση της τεθείσας προθεσμίας δι-
ενεργείται νέα αυτοψία για την επαλήθευση της συμ-
μόρφωσης του φορέα του έργου ή της δραστηριότητας 
με το Πλάνο Διορθωτικών Ενεργειών Συμμόρφωσης, 
σύμφωνα και με τη σχετική Δήλωση Συμμόρφωσης. Η 
επαλήθευση της συμμόρφωσης μπορεί να πραγματοποι-
είται και με προσκόμιση εγγράφων, παραστατικών, φω-
τογραφιών και λοιπών στοιχείων, αντί αυτοψίας, υπό την 
προϋπόθεση της αποδοχής τους από την αρμόδια αρχή 
της παρ. 3, ως επαρκών στοιχείων για την τεκμηρίωση 
της συμμόρφωσης. Στην περίπτωση που επαληθεύεται 
η συμμόρφωση, η Δήλωση Συμμόρφωσης αναρτάται 
αμελλητί στο ΗΠΜ.
δ. Η ανάρτησή της στο ΗΠΜ ή στην ιστοσελίδα της 
οικείας Περιφέρειας επέχει θέση αποδοχής της από 
την αρμόδια για τους περιβαλλοντικούς ελέγχους αρχή. Η αποδοχή της Δήλωσης Συμμόρφωσης δεν 
αίρει τη διαδικασία επιβολής προστίμου από την αρ-
μόδια αρχή, σύμφωνα με τη σχετική πράξη βεβαίωσης 
παράβασης. Στην περίπτωση που διαπιστώνεται ότι 
ο φορέας του έργου ή της δραστηριότητας δεν έχει 
συμμορφωθεί με το Πλάνο Διορθωτικών Ενεργειών, 
αυτός θεωρείται υπότροπος και επιβάλλονται οι προ-σήκουσες κυρώσεις.».
4. Στο τέλος της παρ.  21 του άρθρου 20 του 
ν. 4014/2011, περί του Μοντέλου Ενεργειών Συμμόρφω-
σης των περιβαλλοντικών επιθεωρήσεων, προστίθεται εδάφιο, και η παρ. 21 διαμορφώνεται ως εξής:
«21. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας υιοθετείται το Μοντέλο Ενεργειών Συμμόρ-
φωσης («ΜΕΣ») για τις περιβαλλοντικές επιθεωρήσεις, 
το οποίο καταρτίζεται βάσει των κριτηρίων του άρθρου 
149 του ν. 4512/2018, από τη Γενική Διεύθυνση του Σώ-
ματος Επιθεωρητών και Ελεγκτών, ως Αρχή Οργάνω-
σης Εποπτείας και Συντονισμού του άρθρου 124 του 
ν. 4759/2020, και το οποίο περιλαμβάνει τις διαδικασίες 
και τις οδηγίες για την καθοδήγηση των ενεργειών και 
των αποφάσεων των αρμοδίων αρχών που λαμβάνο-
νται κατά τη διάρκεια και σε συνέχεια του ελέγχου στο πλαίσιο της ενιαίας αντιμετώπισης των ελέγχων και των 
λοιπών δραστηριοτήτων εποπτείας, συμπεριλαμβανο-
μένων των ειδικότερων κριτηρίων για τον καθορισμό της 
προθεσμίας συμμόρφωσης, των αναγκαίων λεπτομερει-
ών για την εφαρμογή αυτού και των διοικητικών μέτρων 
της περ. α’ της παρ. 1 του άρθρου 30 του ν. 1650/1986, και στο οποίο εξειδικεύονται:
α) το περιεχόμενο της προσωρινής και της οριστικής 
έκθεσης ελέγχου της παρ. 11,
β) οι παραβάσεις της παρ. 15, συμπεριλαμβανομένων 
των μη ουσιωδών διοικητικών παραβάσεων και οι πα-ραβάσεις της παρ. 15β, οι οποίες δύνανται να εξειδικεύ-ονται ανά είδος έργου ή δραστηριότητας,γ) το περιεχόμενο του Πλάνου Διορθωτικών Ενεργειών 
της παρ. 15 και της υποπερ. ββ) της περ. β’ της παρ. 15γ,
δ) η κατάταξη των παραβάσεων στις τέσσερις (4) κα-
τηγορίες «ΧΑΜΗΛΗΣ», «ΜΕΤΡΙΑΣ», «ΣΗΜΑΝΤΙΚΗΣ» και 
«ΠΟΛΥ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗΣ» σοβαρότητας της παρ. 1α του 
άρθρου 30 του ν. 1650/1986, σύμφωνα με τα κριτήρια της παρ. 15β,
ε) το σύνολο των ελαφρυντικών ή επιβαρυντικών πα-
ραγόντων, οι οποίοι συνεκτιμώνται για την αξιολόγη-
ση της σοβαρότητας της παράβασης, σύμφωνα με την 
παρ. 15β, και ο τρόπος υπολογισμού του προστίμου που 
επιβάλλεται σύμφωνα με το άρθρο 30 του ν. 1650/1986,
στ) κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμο-
γή των παρ. 11 έως 15γ.
Για το περιεχόμενο των περ. β’ και γ’ της παρούσας 
ζητείται η απλή γνώμη της Γενικής Διεύθυνσης Περιβαλ-
λοντικής Πολιτικής και της Διεύθυνσης Διαχείρισης Απο-
βλήτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. 
Το ΜΕΣ εφαρμόζεται κατ’ αναλογία και στις παραβάσεις 
έργων και δραστηριοτήτων π ου δεν απαιτούν περιβαλ-
λοντική αδειοδότηση, σύμφωνα με το άρθρο 1.».
Άρθρο 8
Επιθεωρήσεις και έλεγχοι - Τροποποίηση περ. β) παρ. 4 άρθρου 61 ν. 4819/2021
Στην περ. β) της παρ. 4 του άρθρου 61 του ν. 4819/2021 
(Α’ 129, διόρθωση σφάλματος Α’ 171), περί επιθεωρήσε-
ων και περιβαλλοντικών ελέγχων φορέων επεξεργασίας 
αποβλήτων, εξειδικεύεται το όργανο διενέργειας ελέγ-
χων, διορθώνονται οι νομοθετικές παραπομπές, και η 
παρ. 4 διαμορφώνεται ως εξής:
«4. Οι έλεγχοι του παρόντος διενεργούνται:α) στους οργανισμούς ή τις επιχειρήσεις που πραγμα-
τοποιούν εργασίες επεξεργασίας αποβλήτων ή παρά-
γουν επικίνδυνα απόβλητα, από τις αρμόδιες ελεγκτικές 
αρχές, σύμφωνα με όσα ειδικότερα ορίζονται στο άρθρο 
20 του ν. 4014/2011 (Α’ 209),
β) στους οργανισμούς ή τις επιχειρήσεις που συλλέ-
γουν ή μεταφέρουν απόβλητα σε επαγγελματική βάση, 
από τη Γενική Διεύθυνση του Σώματος Επιθεωρητών και 
Ελεγκτών και από τα Κλιμάκια Ελέγχου Ποιότητας Περι-βάλλοντος της παρ. 3 του άρθρου 20 του ν. 4014/2011,
γ) στους μεσίτες και τους εμπόρους αποβλήτων, από 
τα Κ.Ε.Π.ΠΕ. της παρ. 4 του άρθρου 20 του ν. 4014/2011.».
Άρθρο 9Διοικητικές κυρώσεις για περιβαλλοντικές 
παραβάσεις - Τροποποίηση παρ. 1 και 6 άρθρου 21 ν. 4014/2011
1. Στο τελευταίο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 21 
του ν. 4014/2011 (Α’ 209), περί διοικητικών μέτρων και 
κυρώσεων επί περιβαλλοντικών παραβάσεων, προστί-
θεται παραπομπή στον ν. 4042/2012 (Α’ 24) και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα που προκαλούν 
οποιαδήποτε ρύπανση ή άλλη  υποβάθμιση του περι-
βάλλοντος ή παραβαίνουν τις διατάξεις του παρόντος ή 
των κατ’ εξουσιοδότησή του εκδιδόμενων διαταγμάτων 
ή υπουργικών αποφάσεων ή αποφάσεων της Αποκε-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5234 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
ντρωμένης Διοίκησης ή της Περιφέρειας, ανεξάρτητα 
από την αστική ή ποινική ευθύνη, επιβάλλονται τα ακό-
λουθα διοικητικά μέτρα και κυρώσεις:
α) Πλάνο Διορθωτικών Ενεργειών της υποπερ.  ββ’ 
της περ. β’ της παρ. 15γ του άρθρου 6 του ν. 1650/1986 
(Α’ 160), που επέχει τη θέση του μέτρου της γραπτής 
σύστασης της περ. α’ της παρ. 5 του άρθρου 151 του 
ν. 4512/2018 (Α’ 5), πιθανός επανέλεγχος εντός προθε-
σμίας, προειδοποίηση επιβολής κυρώσεων.
β) Πρόστιμο από πεντακόσια (500) έως και πέντε εκα-
τομμύρια (5.000.000) ευρώ σύμφωνα με την παρ. 1α ή και Πλάνο Διορθωτικών Ενεργειών.
γ) Προσωρινή ή οριστική διακοπή λειτουργίας, όπως 
προβλέπεται την παρ. 6, μετά από εισήγηση της αρμό-διας για την περιβαλλοντική επιθεώρηση αρχής.
δ) Διοικητικά μέτρα και κυρώσεις που προβλέπονται 
από την περιβαλλοντική νομοθεσία.
Τα εν λόγω μέτρα και οι κυρώσεις είναι αναλογικά και 
εύλογα, στηρίζονται δε στην αξιολόγηση του κινδύνου που η παράβαση επιφέρει στην προστασία του δημοσί-
ου συμφέροντος σύμφωνα με την παρ. 1α και επιβάλλο-
νται, σύμφωνα με την απόφαση της παρ. 21 του άρθρου 
20, ανάλογα με τη σοβαρότητα της παράβασης, τη συ-
χνότητα ή την χρονική διάρκεια, την υποτροπή και το 
ιστορικό συμμόρφωσης, τη συμπεριφορά και τον βαθμό 
συνεργασίας του ελεγχόμενου οικονομικού φορέα, το 
ύψος υπέρβασης των θεσμοθετημένων ορίων εκπομπών 
και την παραβίαση των περιβαλλοντικών όρων και προ-
τύπων περιβαλλοντικών δεσμεύσεων, λόγους δημοσίου 
συμφέροντος, καθώς και τυχόν συντρέχοντες ελαφρυντι-
κούς ή επιβαρυντικούς παράγοντες, συμπεριλαμβανο-
μένου του άμεσου ή έμμεσου κέρδους που η παράβαση 
απέφερε στον φορέα του έργου ή της δραστηριότητας. 
Τα πρόστιμα της περ. β’ επιβάλλονται μετά από ενιαία 
αξιολόγηση της σοβαρότητας του συνόλου των παρα-
βάσεων, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην παρ. 1α. 
Εφόσον από τη νομοθεσία προβλέπεται ποινική κύρωση 
για τη συγκεκριμένη παράβαση, σύμφωνα με το άρθρο 3 
του ν. 4042/2012 (Α’ 24), η πράξη βεβαίωσης παράβασης 
διαβιβάζεται στην αρμόδια Εισαγγελική Αρχή.
2. Στην αρχή του δευτέρου εδαφίου της παρ. 6 του 
άρθρου 21 του ν. 4014/2011, η επιβαλλόμενη κύρωση 
του προστίμου αντικαθίσταται με την προσωρινή απαγό-
ρευση λειτουργίας, και η παρ. 6 διαμορφώνεται ως εξής:
«6. Αν μια επιχείρηση ή δραστηριότητα προκαλεί ρύ-
πανση ή άλλη υποβάθμιση τ ου περιβάλλοντος που κα-
τατάσσεται στις «πολύ σημαντικές» παραβάσεις, μπορεί 
να επιβληθεί προσωρινή απαγόρευση της λειτουργίας 
της μέχρις ότου ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα ώστε να 
αποτρέπεται η ρύπανση ή η υποβάθμιση σύμφωνα με την παρ. 6 του άρθρου 151 του ν. 4512/2018. Η προσω-
ρινή απαγόρευση λειτουργίας επιβάλλεται από την αρχή 
ή το όργανο που εξέδωσε την άδεια, ή την έγκριση, ή τη γνωστοποίηση κατασκευής ή λειτουργίας του έργου ή 
έναρξης της δραστηριότητας ή, κατά περίπτωση, την 
ανανέωση αυτών. Ο αρμόδιος περιφερειάρχης δύναται 
να επιβάλει οριστική διακοπή της λειτουργίας της επιχεί-
ρησης, αν η επιχείρηση ή η δραστηριότητα παραλείπει 
να συμμορφωθεί προς τα μέτρα που υποδεικνύονται με την απόφαση του πρώτου εδαφίου ή αν η λήψη απο-
τελεσματικών μέτρων είναι ανέφικτη. Αν συντρέχουν 
εξαιρετικοί λόγοι, ιδίως σε περίπτωση που από το είδος 
ή την ποσότητα των ρύπων ή από την έκταση και τη 
σημασία της υποβάθμισης του περιβάλλοντος υπάρχει 
κίνδυνος θανάτου ή βαριάς σωματικής βλάβης ή ευρεί-ας οικολογικής διατάραξης ή καταστροφής, ενόψει και της σπουδαιότητας της επιχείρησης ή δραστηριότητας, το αρμόδιο όργανο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας από κοινού με το αρμόδιο όργανο τυχόν συ-ναρμόδιου Υπουργείου επιβάλλει τις παραπάνω κυρώ-
σεις. Με την πράξη επιβολής της προσωρινής απαγό-
ρευσης λειτουργίας επιβάλλεται και πρόστιμο το οποίο 
ισούται με το διπλάσιο των ημερήσιων ακαθάριστων 
εσόδων λειτουργίας, ήτοι των ετήσιων ακαθάριστων 
εσόδων του φορέα του έργου ή της δραστηριότητας 
αναγομένων ανά ημέρα λειτουργίας, και ανέρχεται κατ’ 
ελάχιστον σε πεντακόσια (500) ευρώ για κάθε ημέρα πα-
ράβασης της απαγόρευσης. Η παράβαση διαπιστώνεται 
με πράξη του οργάνου που επέβαλε την απαγόρευση 
με την οποία καταλογίζεται το πρόστιμο. Με απόφαση 
του οργάνου που επέβαλε την προσωρινή απαγόρευση 
λειτουργίας της επιχείρησης ή δραστηριότητας μπορεί, 
σε κάθε περίπτωση, να αίρεται η απαγόρευση αυτή, 
ώστε να παύσει οριστικά η ρύπανση ή υποβάθμιση
του περιβάλλοντος.».
Άρθρο 10
Μεταβατικές διατάξεις για τις εκκρεμείςπεριβαλλοντικές μελέτες και ελέγχους -Τροποποίηση άρθρου 52 ν. 4843/2021
1. Η περιβαλλοντική αδειοδότηση έργου ή δραστη-
ριότητας, για το οποίο έχει κατατεθεί Μελέτη Περιβαλ-
λοντικών Επιπτώσεων ή Μελέτη Περιβάλλοντος για την 
τροποποίηση ή ανανέωση Απόφασης Έγκρισης Περι-
βαλλοντικών Όρων ή αίτηση Υπαγωγής σε Πρότυπες 
Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις, πριν την έναρξη ισχύος 
του παρόντος, διενεργείται σύμφωνα με τα άρθρα 4 και 5, αν ο φορέας του έργου ή της δραστηριότητας
το αιτηθεί.
2. Στο πρώτο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 52 του 
ν. 4843/2021 (Α’ 193), τροποποιείται το νομικό καθεστώς 
διεκπεραίωσης των εκκρεμών υποθέσεων που αφορούν 
διενεργηθέντες περιβαλλοντικούς ελέγχους, αντικαθί-
σταται η παρ. 2, και το άρθρο 52 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 52
Μεταβατικές διατάξεις
1. Εκκρεμείς υποθέσεις περιβαλλοντικών ελέγχων, επι-
θεωρήσεων και επιβολής διοικητικών κυρώσεων για πε-
ριβαλλοντικές παραβάσεις διεκπεραιώνονται σύμφωνα 
με το άρθρο 20 του ν. 4014/2011 (Α’ 209), μη εφαρμοζό-
μενών των προθεσμιών των τεσσάρων πρώτων εδαφίων 
της περ. γ) της παρ. 11 του ανωτέρω άρθρου.
2. Αν έχει ήδη εκδοθεί πράξη βεβαίωσης παράβασης, 
αυτή ακυρώνεται και εκδίδεται οριστική έκθεση ελέγ-
χου, σύμφωνα με την παρ. 1, λαμβανομένων υπόψη των 
συμπερασμάτων της ακυρωθείσας πράξης βεβαίωσης 
παράβασης.».
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5235 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’
ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ
Άρθρο 11
Παράταση ισχύος της απόφασης
της παρ. 6 του άρθρου 21 του ν. 1650/1986 - 
Τροποποίηση παρ. 6 άρθρου 21 ν. 1650/1986
Η προθεσμία του τελευταίου εδαφίου της παρ. 6 του 
άρθρου 21 του ν. 1650/1986 (Α’ 160) παρατείνεται και η 
παρ. 6 διαμορφώνεται ως εξής: «6. Για περιοχές, στοιχεία 
ή σύνολα της φύσης και του τοπίου, για τα οποία αρχίζει 
η διαδικασία χαρακτηρισμού με προεδρικό διάταγμα και 
έως ότου εκδοθεί η πράξη χαρακτηρισμού, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας με απόφασή του, που δη-
μοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, μπορεί 
να καθορίζει όρους και περιορισμούς για επεμβάσεις και 
δραστηριότητες που ε ίναι δυνατόν να έχουν βλαπτική 
επίδραση στις παραπάνω περιοχές, στοιχεία ή σύνολα 
και να υλοποιεί τα σχέδια δράσης της υποπαρ. α’ της 
παρ. 3 και συγκεκριμένες διαχειριστικές δράσεις που 
αποσκοπούν στη βελτίωση και διατήρηση της κατά-
στασης των προστατευτέων αντικειμένων. Η ισχύς της 
υπουργικής αυτής απόφασης δεν μπορεί να υπερβαίνει 
τα δύο (2) έτη. Αν συντρέχουν εξαιρετικοί λόγοι, η προθε-
σμία αυτή μπορεί να παρατείνεται, με όμοια υπουργική απόφαση, για τρία (3) ακόμη έτη.».
Άρθρο 12
Εξουσιοδοτικές διατάξεις
Στο πλαίσιο εξειδίκευσης της παρ. 1 του άρθρου 20 του 
ν. 1650/1986 (Α’ 160), περί ειδών χλωρίδας και πανίδας δύναται:
α) Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας, Οικονομικών, Ναυτιλίας και Νησιωτικής 
Πολιτικής και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων να 
καθορίζονται μέτρα παρακολούθησης και διαχείρισης 
εκβρασμών θαλάσσιας άγριας πανίδας, όπου αυτά απαι-
τούνται βάσει των διαθέσιμων επιστημονικών στοιχείων, 
με σκοπό την καλύτερη και αποδοτικότερη διαχείριση 
του φαινομένου, την επιστημονική συνδρομή στην προ-
στασία των εν λόγω ειδών και τη διασφάλιση της βιωσι-μότητάς τους. Ειδικότερα, για την επίτευξη του σκοπού 
της παρούσας, μπορεί να αποφασίζεται η δημιουργία 
πανελλαδικού δικτύου παρακολούθησης και διαχείρισης 
περιπτώσεων εκβρασμών, να καθορίζεται η διαδικασία λειτουργίας και δράσης του, καθώς και να προβλέπεται 
κάθε ειδικότερο ή λεπτομερειακό θέμα για την εφαρμο-
γή του παρόντος.
β) Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας, Οικονομικών και του κατά περίπτωση συ-
ναρμόδιου Υπουργού, δύναται να καθορίζονται τα μέ-
τρα και οι τρόποι εφαρμογής περιφερειακών ή τοπικών σχεδίων δράσης για την προστασία και διαχείριση των 
πληθυσμών ειδών της άγριας πανίδας, τη διασφάλιση 
της φυτοϋγείας και της προστασίας της χλωρίδας, την 
αντιμετώπιση των συνεπειών προσέγγισης και αλλη-
λεπίδρασης ειδών της άγριας πανίδας με τον άνθρωπο 
ή με εισβάλοντα ξενικά είδη, τη χρήση δηλητηριασμέ-νων δολωμάτων, καθώς και την εν γένει προστασία
του φυσικού περιβάλλοντος από τις προαναφερόμενες 
αιτίες.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’
ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΤΟΥ ΟΡΓ ΑΝΙΣΜΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΡΑΣΙΝΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ
Άρθρο 13
Διαχείριση πόρων του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής -Τροποποίηση παρ. 1 και 3 άρθρου 31 ν. 4685/2020
Οι περ.  ζ) και ι) της παρ.  1 του άρθρου 31 του 
ν. 4685/2020 (Α’ 92), περί πόρων του Οργανισμού Φυσι-
κού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ) 
αντικαθίστανται, στην παρ. 3 προστίθεται περ. ζ) και το άρθρο 31 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 31
Πόροι και Οικονομική Διαχείριση του ΟΦΥΠΕΚΑ
1. Οι πόροι του ΟΦΥΠΕΚΑ προέρχονται από:
α) Τον τακτικό προϋπολογισμό του Υπουργείου Περι-
βάλλοντος και Ενέργειας.
β) Κάθε είδους χρηματοδοτήσεις ή επιχορηγήσεις από 
τον κρατικό προϋπολογισμό (Τακτικό Προϋπολογισμό 
και Προϋπολογισμό Δημοσίων Επενδύσεων).
γ) Χρηματοδοτήσεις, επιδοτήσεις, εισφορές και κάθε 
είδους ενισχύσεις ή επιχορηγήσεις από όργανα και ορ-
γανισμούς του Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα, της Ευρω-
παϊκής Ένωσης και από άλλους ευρωπαϊκούς ή διεθνείς 
οργανισμούς, μεταξύ άλλων για τα έργα που αναλαμβά-
νει να υλοποιήσει.
δ) Δωρεές, ενισχύσεις, κληρ ονομιές, κληροδοσίες, επι-
χορηγήσεις, χορηγίες και κάθε είδους εισφορές φυσικών 
ή νομικών προσώπων, του Δημόσιου ή του Ιδιωτικού 
Τομέα, της ημεδαπής ή αλλοδαπής.
ε) Ίδια έσοδα από την παροχή των εξειδικευμένων 
υπηρεσιών του προς τρίτους, εκτέλεση έργων για λο-
γαριασμό τρίτων και άσκηση ήπιας μορφής εμπορικής 
δραστηριότητας.
στ) Έσοδα από την αξιοποίηση στοιχείων της κινητής 
ή ακίνητης περιουσίας του και από δάνεια κάθε μορφής, 
καθώς και από οποιεσδήποτε άλλες νόμιμες πηγές.
ζ) Έσοδα από τα εισιτήρια επίσκεψης προστατευόμε-
νων περιοχών. Η τιμή των εισιτηρίων αυτών, καθώς και κάθε άλλη σχετική λεπτομέρεια, καθορίζονται με κοινή 
απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας 
και Οικονομικών.
η) Έσοδα από δραστηριότητε ς που είναι σύμφωνες 
με τους σκοπούς του ΟΦΥΠΕΚΑ, συμπεριλαμβανομέ-
νων και των εσόδων από προϊόντα που παράγει ή εκμε-
ταλλεύεται, εισιτήρια, ξεναγήσεις ομάδων επισκεπτών 
και άλλες οικοτουριστικές δραστηριότητες, έντυπες ή 
ηλεκτρονικές εκδόσεις, πώληση υλικών, προβολή και 
εκμετάλλευση οπτικοακουστικού υλικού και, γενικότερα, 
από την εκμετάλλευση και προβολή του προστατευτέου 
αντικειμένου.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5236 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
θ) Χρηματοδότηση από το Πράσινο Ταμείο.
ι) Ποσοστά, που καθορίζονται με κοινή απόφαση των 
Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Οικονομι-
κών, από πόρους που αφορούν: α) την εκμετάλλευση 
των ενεργειακών πηγών της χώρας, β) έσοδα από τη 
χορήγηση σήματος ποιότητας και συνεργασίας με επι-χειρήσεις που δραστηριοποιούνται εντός των προστα-
τευόμενων περιοχών, γ) έσοδα από την εκμετάλλευση 
δημοσίων χώρων, δ) έσοδα από την επιβολή προστίμων 
για παραβίαση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, και ε) έσοδα από τις άδειες θήρας.
ια) Έσοδα από κάθε άλλη νόμιμη πηγή.
2. Τα έργα, προγράμματα και δράσεις του ΟΦΥΠΕΚΑ 
χρηματοδοτούνται ή συγχρηματοδοτούνται από την 
Ευρωπαϊκή Ένωση, από διεθνείς φορείς ή και από εθνι-
κούς πόρους ή εκτελούνται με αυτοχρηματοδότηση ή 
με χρηματοδότηση από ιδιώτες. Ο ΟΦΥΠΕΚΑ δύναται να 
ορίζεται ως δικαιούχος, συνδικαιούχος ή και ενδιάμεσος 
φορέας των ως άνω προγραμμάτων, έργων και δράσεων, 
να συμπράττει με δημόσιους φορείς για την από κοινού 
υλοποίηση προγραμμάτων, έργων και δράσεων, να επι-
χορηγείται για την εκπλήρωση των σκοπών του από τους 
φορείς του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, του 
Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και όλων των 
Υπουργείων, από άλλους φορείς του Δημοσίου, του ευρύ-
τερου Δημοσίου τομέα και του ιδιωτικού τομέα, καθώς και 
από προγράμματα που συγχρηματοδοτούνται ή χρημα-
τοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, από άλλα διεθνή 
προγράμματα, από τον τακτικό προϋπολογισμό όλων των 
Υπουργείων, από χορηγίες και από κάθε άλλη νόμιμη πηγή. 
Οι επιχορηγήσεις από φορείς του Προγράμματος Δημοσί-
ων Επενδύσεων θεωρούνται δημόσιες επενδύσεις, κατά την έννοια της παρ. 1 του άρθρου 1 του ν. δ. 2957/1954 
(Α’ 186) και της παρ. 1 του άρθρου 18 του ν. 2515/1997
(Α’ 154) και βαρύνουν τον Προϋπολογισμό Δημοσίων 
Επενδύσεων.
3. α) Οι αναγκαίες για τη λειτουργία του ΟΦΥΠΕΚΑ και 
την εκπλήρωση της αποστολής του πιστώσεις εγγράφο-
νται στον ετήσιο προϋπολογισμό του.
β) Ο ΟΦΥΠΕΚΑ τηρεί όλα τα απαραίτητα παραστατικά 
και δικαιολογητικά τα οποία και θέτει στη διάθεση των 
αρμόδιων οργάνων, όποτε ζητηθούν. Οι επαληθεύσεις, 
επιθεωρήσεις και οι έλεγχοι των χρηματοδοτηθέντων 
προγραμμάτων και έργων πραγματοποιούνται προκει-
μένου να παρακολουθούνται οι πραγματοποιούμενες 
δράσεις και να διασφαλίζεται ότι τα διατιθέμενα από τον 
ΟΦΥΠΕΚΑ ποσά επενδύονται σύμφωνα με τους στόχους 
και τα προβλεπόμενα στον παρόντα νόμο και τις απο-
φάσεις των οργάνων του.
γ) Μέχρι το τέλος Μαρτίου κάθε έτους ο ΟΦΥΠΕΚΑ 
συντάσσει ετήσια έκθεση, η οποία περιλαμβάνει τον οι-
κονομικό απολογισμό και τον απολογισμό πεπραγμένων 
του φορέα, η οποία δημοσιεύεται στον διαδικτυακό τόπο 
του φορέα. Ο οικονομικός απολογισμός περιλαμβάνει 
ισολογισμό, κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσης και τις 
χρηματοροές του ΟΦΥΠΕΚΑ. Μέχρι το τέλος Απριλίου 
κάθε έτους υποβάλλεται στον Υπουργό Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας η ετήσια έκθεση που αφορά το προηγού-μενο έτος.δ) Ο τακτικός έλεγχος της οικονομικής διαχείρισης 
των πόρων του ΟΦΥΠΕΚΑ και ο έλεγχος των ετήσι-
ων οικονομικών καταστάσεων γίνονται από δύο (2) 
ορκωτούς ελεγκτές - λογιστές που ορίζονται με από-
φαση του ΟΦΥΠΕΚΑ και ενεργείται με τη διαδικασία 
που ορίζεται από τις κείμενες διατάξεις περί Σώματος 
Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών. Οι δαπάνες του ελέγχου 
βαρύνουν τον ΟΦΥΠΕΚΑ. Οι ορκωτοί ελεγκτές - λο-
γιστές που ασκούν τον τακτικό διαχειριστικό έλεγχο 
υποβάλλουν μέχρι την 30ή Ιουνίου κάθε έτους στου 
Δ.Σ. του ΟΦΥΠΕΚΑ έκθεση για τη διαχείριση και τον 
απολογισμό του διαχειριστικού έτους που έληξε. Οι 
εκθέσεις υποβάλλονται από τον Πρόεδρο του Διοικη-
τικού Συμβουλίου του ΟΦΥΠΕΚΑ στον Υπουργό Περι-βάλλοντος και Ενέργειας. Με απόφαση του αρμόδιου 
οργάνου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας 
μπορεί να διατάσσεται οποτεδήποτε έκτακτος έλεγ-
χος. Με κοινή απόφαση των αρμοδίων οργάνων των 
Υπουργείων Οικονομικών και Περιβάλλοντος και Ενέρ-
γειας μπορεί να διατάσσεται οποτεδήποτε η διενέργεια 
διαχειριστικού ή άλλου οικονομικού ελέγχου και να 
καθορίζονται τα όργανα, η διαδικασία και ο τρόπος 
άσκησης αυτού.
ε) Το διαχειριστικό έτος του ΟΦΥΠΕΚΑ συμπίπτει με το 
ημερολογιακό έτος. Το πρώτο διαχειριστικό έτος αρχίζει 
από την έκδοση της απόφασης που προβλέπεται στην παρ. 1 του άρθρο 43 και λήγει την 31η Δεκεμβρίου του 
εν λόγω έτους.
στ) Ο ΟΦΥΠΕΚΑ συντάσσει Κανονισμό Οικονομικής 
Διαχείρισης και Προμηθειών, με τον οποίο καθορίζονται 
κυρίως ο τρόπος διάθεσης και διαχείρισης των πιστώ-
σεων και ο τρόπος εκτέλεσης των κάθε είδους δαπα-
νών του. Με τον Κανονισμό Οικονομικής Διαχείρισης και 
Προμηθειών, ο οποίος εγκρίνεται από τους Υπουργούς 
Οικονομικών και Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ρυθμίζο-
νται ιδίως τα θέματα διαχείρισης υλικού, περιουσιακών 
στοιχείων, καταβολής μισθοδοσίας, κατάρτισης προϋπο-
λογισμού, ισολογισμού και απολογισμού, καθώς και κάθε 
άλλη αναγκαία λεπτομέρεια σχετικά με την οικονομική διαχείριση του ΟΦΥΠΕΚΑ.
ζ) Ο ΟΦΥΠΕΚΑ, μετά από εισήγηση του Διοικητικού 
του Συμβουλίου και απόφαση του αρμοδίου οργά-
νου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, 
χρηματοδοτεί: α) Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκη-
σης, νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου, 
οργανισμούς ή υπηρεσίες του δημόσιου τομέα, της 
περ. α’ της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 
(Α’  143), και τις περιβαλλοντικές οργανώσεις του 
άρθρου 41 του παρόντος, για την εφαρμογή δρά-
σεων και προγραμμάτων που περιλαμβάνονται στο 
εγκεκριμένο Σχέδιο Δράσης, του άρθρου 42 του 
παρόντος, β) πανεπιστήμια της αλλοδαπής, στο 
πλαίσιο της υποχρέωσης συνεισφοράς της Ελλάδας 
προς τρίτες, αναπτυσσόμενες χώρες, και γ) τη διε-θνή συνεργασία για τον μετριασμό εκπομπών των 
ανθρωπογενών αερίων θερμοκηπίου, και την αντι-
μετώπιση της κλιματικής αλλαγής, σύμφωνα με τη 
Συμφωνία των Παρισίων, η οποία κυρώθηκε με τον
ν. 4426/2016 (Α’ 187).».
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5237 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
Άρθρο 14
Παράταση συμβάσεων εργασίας ορισμένου χρόνου του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής - Τροποποίηση παρ. 4 άρθρου 43 ν. 4685/2020
Στο τέλος της παρ. 4 του άρθρου 43 του ν. 4685/2020 
(Α’ 92), περί του προσωπικού του Οργανισμού Φυσικού 
Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ), 
προστίθενται δύο εδάφια, και η παρ. 4 διαμορφώνεται ως εξής:
«4. Με την έκδοση της απόφασης του δεύτερου εδα-
φίου της παρ. 1 το πάσης φύσεως προσωπικό του ή των ΦΔΠΠ που καταργούνται μεταφέρεται, αυτοδικαίως, με την ίδια σχέση εργασίας στον ΟΦΥΠΕΚΑ και τοποθετεί-
ται στην ή στις αντίστοιχες Μονάδες Διαχείρισης Προ-
στατευόμενων Περιοχών (ΜΔΠΠ) που συνιστώνται των 
οποίων η χωρική περιοχή ευθύνης απεικονίζεται στον 
χάρτη του Παραρτήματος ΙΙ. Με απόφαση του Δ.Σ. του ΟΦΥΠΕΚΑ τοποθετείται Προϊστάμενος κλάδου Πανεπι-στημιακής Εκπαίδευσης (ΠΕ) ή Τεχνολογικής Εκπαίδευ-σης (ΤΕ) σε κάθε ΜΔΠΠ για χρονικό διάστημα τριών (3) 
ετών, το οποίο μπορεί να ανανεώνεται. Το προσωπικό 
Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου συνεχίζει να υπη-
ρετεί εκεί που υπηρετούσε κατά την έκδοση του οργανι-
σμού του ΟΦΥΠΕΚΑ, δεσμεύοντας παράλληλα μια από 
τις οργανικές θέσεις Ιδιωτικού Δικαίου Αορίστου Χρό-
νου που συστάθηκαν με αυτόν. Με την κάλυψη εκάστης 
οργανικής θέσης, λύεται αυτοδικαίως και αζημίως για 
τον ΟΦΥΠΕΚΑ η σύμβαση εργασίας ορισμένου χρόνου 
του εργαζόμενου που είχε δεσμεύσει προσωρινώς στην 
αντίστοιχη οργανική θέση, σύμφωνα με τα ανωτέρω.».
Άρθρο 15
Αξιοποίηση των πόρων του Πράσινου Ταμείου -Τροποποίηση άρθρου 5 ν. 3889/2010
Στην περ. ιδ’ της παρ. 2 και στην παρ. 6 του άρθρου 
5 του ν. 3889/2010 (Α’ 182), περί σκοπών και αρμοδιο-
τήτων του Πράσινου Ταμείου επέρχονται νομοτεχνικές 
βελτιώσεις και προστίθενται δεύτερα εδάφια, η παρ. 3 
καταργείται, η παρ. 4 αντικαθίσταται και το άρθρο 5 δι-αμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 5
Σκοπός - Αρμοδιότητες
1. Σκοπός του Πράσινου Ταμείου είναι η ενίσχυση της 
ανάπτυξης μέσω της προστασίας του περιβάλλοντος με 
τη διαχειριστική, οικονομική, τεχνική και χρηματοπιστω-
τική υποστήριξη προγραμμάτων, μέτρων, παρεμβάσεων 
και ενεργειών που αποβλέπουν στην ανάδειξη και απο-
κατάσταση του περιβάλλοντος και την αντιμετώπιση 
της κλιματικής αλλαγής, η στήριξη της περιβαλλοντικής 
πολιτικής της χώρας και η εξυπηρέτηση του δημόσιου 
και κοινωνικού συμφέροντος μέσω της διοίκησης, δια-
χείρισης και αξιοποίησης των πόρων που προβλέπονται 
στα άρθρα 3 και 8.
2. Στις αρμοδιότητες του Πράσινου Ταμείου ανήκουν 
ιδίως:
α. Η παρακολούθηση της είσπραξης, ο έλεγχος και η 
διασφάλιση της απόδοσης των Πράσινων Πόρων, σύμ-φωνα με τις οικείες σχετικές διατάξεις.β. Η διαμόρφωση προγραμμάτων για τη χρηματοδό-
τηση μέτρων και δράσεων προστασίας, αναβάθμισης και 
αποκατάστασης του περιβάλλοντος μέσα στο πλαίσιο 
της περιβαλλοντικής και ενεργειακής πολιτικής.
γ. Η αξιολόγηση και επιλογή των προτάσεων και των 
προς χρηματοδότηση προγραμμάτων, η παρακολούθη-
ση και η διασφάλιση της υλοποίησής τους.
δ. Η επεξεργασία, κατάρτιση και εισήγηση προς τον 
Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας των γενικών κρι-
τηρίων ένταξης και επιλογής προγραμμάτων.
ε. Η εισήγηση των μέτρων, δράσεων και προγραμμά-
των στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
στ. Η διενέργεια των απαραίτητων διαδικασιών για 
την επιλογή των επί μέρους φορέων υλοποίησης των 
παραπάνω δράσεων και η συμφωνία με αυτούς για τους 
όρους και τις προϋποθέσεις χρηματοδότησης των δρά-σεων αυτών από τους Πράσινους Πόρους.
ζ. Η παρακολούθηση υλοποίησης των παραπάνω συμ-
φωνιών από τους φορείς υλοποίησης και της χρηματο-
δότησής τους από τους Πράσινους Πόρους, η σχετική 
ενημέρωση της Στρατηγικής Επιτροπής Περιβαλλοντι-
κής Πολιτικής και του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας.
η. Η διαμόρφωση προτάσεων και η εισήγηση στον 
Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας και στη Στρα-
τηγική Επιτροπή Περιβαλλοντικής Πολιτικής σχετικά με 
την καλύτερη δυνατή επίτευξη των στόχων πολιτικής για 
την προστασία του περιβάλλοντος και την αντιμετώπιση 
της κλιματικής αλλαγής.
θ. Η τήρηση δημόσιας βάσης δεδομένων με τη νομο-
θεσία που διέπει τους Πράσινους Πόρους.
ι. Η οργάνωση και παρακολούθηση των προγραμμά-
των και των δράσεων και η δημοσιότητά τους, καθώς 
και η σύνταξη ετήσιων εκθέσεων για την εκτέλεσή τους.
ια. Η εξεύρεση συμπληρωματικών πηγών χρημα-
τοδότησης από δημόσιους ή ιδιωτικούς φορείς και η 
διενέργεια κάθε πράξης που είναι απαραίτητη για την 
εξασφάλιση χρηματικών πόρων από οποιαδήποτε πηγή, 
όπως αποδοχή των δωρεών, επιχορηγήσεων και εισφο-ρών τρίτων.
ιβ. Η κατάρτιση και δημοσίευση ετήσιου οικονομικού 
απολογισμού των Πράσινων Πόρων.
ιγ. Η ανάθεση σε τρίτους κάθε είδους υποστηρικτικών 
μελετών και συμβουλευτικών υπηρεσιών, για τη βέλτι-στη προετοιμασία και διαχείριση των χρηματοδοτικών 
προγραμμάτων και ειδικότερα για τον σχεδιασμό, την 
αξιολόγηση και την ένταξη δράσεων, την παρακολούθη-
ση και τον έλεγχο της εφαρμογής των δράσεων και των 
προγραμμάτων συνολικά, καθώς και για την υποστήριξη 
της Στρατηγικής Επιτροπής Περιβαλλοντικής Πολιτικής 
ύστερα από αίτημα αυτής.
ιδ. Η επιδότηση, επιχορήγηση, χρηματοδότηση και 
δανειοδότηση οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, νομικών προσώπων δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου, 
οργανισμών κοινής ωφέλειας ή άλλων οργανισμών ή 
υπηρεσιών του δημόσιου τομέα, της περ. α) της παρ. 1 
του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α’ 143), για την εφαρ-
μογή προγραμμάτων και την εν γένει υλοποίηση δρά-
σεων περιβαλλοντικού χαρακτήρα. Αν δικαιούχος της 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5238 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
χρηματοδότησης είναι το Υπουργείο Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας, η πληρωμή διενεργείται απευθείας από το 
Πράσινο Ταμείο προς τους αναδόχους του δικαιούχου 
ή έτερο αντισυμβαλλόμενο μέρος του Υπουργείου Πε-
ριβάλλοντος και Ενέργειας.
ιε. Η με οποιονδήποτε τ ρόπο χρηματοδότηση νομικών 
προσώπων τα οποία εποπτεύονται από το Υπουργείο 
Περιβάλλοντος και Ενέργειας ή άλλα Υπουργεία και 
έχουν ως ειδικότερο σκοπό την υλοποίηση δράσεων και 
παρεμβάσεων που αποβλέπουν στην ανάδειξη και την 
προστασία του φυσικού ή του οικιστικού περιβάλλοντος 
και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
ιστ. Η εξειδίκευση της δομής και των προδιαγραφών 
σχεδιασμού των χρηματοδοτικών προγραμμάτων, των κριτηρίων αξιολόγησης και επιλογής, καθώς και των δι-
αδικασιών διαχείρισης, παρακολούθησης, αξιολόγησης 
και ελέγχου της εφαρμογής τους.
3. (Καταργείται).
4. Η αξιοποίηση των πόρων από το Πράσινο Ταμείο 
γίνεται, είτε με απευθείας χρηματοδότηση περιβαλλο-
ντικών δράσεων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας, είτε μέσω χρηματοδοτικών προγραμμάτων 
για την υλοποίηση από τρίτους (φορείς υλοποίησης) 
δράσεων προστασίας, αναβάθμισης και αποκατάστασης 
του περιβάλλοντος. Η ανωτέρω χρηματοδότηση μπορεί 
να έχει τη μορφή επιχορηγήσεων, δανείων, κεφαλαιακής 
συμμετοχής ή άλλης ισοδύναμης μορφής κεφαλαιακής 
ενίσχυσης. Οι δράσεις που χρηματοδοτούνται από το 
Πράσινο Ταμείο επιτρέπεται ταυτόχρονα να συγχρημα-
τοδοτούνται ή να ενισχύονται και από άλλες δημόσιες ή 
ευρωπαϊκές πηγές ή και ιδιωτικούς πόρους που δανειο-
δοτούνται από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων ή άλλους φορείς.
5. Το Πράσινο Ταμείο στο πλαίσιο επίτευξης των σκο-
πών και υλοποίησης των δράσεών του, με απόφαση του 
διοικητικού του συμβουλίου μπορεί να:
α) συνάπτει δάνεια με πιστωτικά ιδρύματα της ημεδα-
πής ή της αλλοδαπής ή με το Ταμείο Παρακαταθηκών 
και Δανείων, τα οποία αποπληρώνονται από μελλοντι-
κές εισφορές των Πράσινων Πόρων. Το προϊόν των δα-
νείων αυτών προστίθεται στους λοιπούς πόρους που 
διαχειρίζεται το Πράσινο Ταμείο. Η σχετική απόφαση 
του διοικητικού συμβουλίου εγκρίνεται με κοινή από-
φαση των Υπουργών Οικονομικών και Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας,
β) συνάπτει προγραμματικές συμβάσεις με το Δημόσιο 
ή με φορείς του δημόσιου τομέα της παρ. 6 του άρθρου 1 
του ν. 1256/1982 (Α’ 65), με αντίστοιχη απεικόνιση στους 
προϋπολογισμούς τους.
6. Το Πράσινο Ταμείο με απόφαση του Διοικητικού 
του Συμβουλίου θέτει τους όρους και τις διαδικασίες 
υλοποίησης και ελέγχου των δράσεων που χρηματοδο-τεί. Ομοίως δύναται να τρέπει υφιστάμενα χρηματοδο-
τικά προγράμματα σε πολυετή, υπό τους όρους και τις προϋποθέσεις του ν. 4270/2014 (Α’ 143), περί δημοσίου λογιστικού.
7. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας, μετά από εισήγηση του διοικητικού συμ-βουλίου του Πράσινου Ταμείου, επιτρέπεται για την ενίσχυση των δραστηριοτήτων του Ταμείου η ίδρυση 
νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου με τη μορφή 
θυγατρικής Ανώνυμης Εταιρείας κατά την έννοια των 
διατάξεων περί ανωνύμων εταιρειών που συνιστώ-
νται από τους Ο.Τ.Α., σύμφωνα με το άρθρο 252 του 
ν. 3463/2006 «Κύρωση του Κώδικα Δήμων και Κοινοτή-
των» (Α’ 114). Η ίδρυση της Α.Ε. επιτρέπεται εφόσον η 
ιδρυόμενη Α.Ε. έχει ως αποκλειστικό σκοπό την υλοποί-ηση δράσης που μπορεί να χρηματοδοτηθεί σύμφωνα 
με το εκάστοτε εγκεκριμένο πρόγραμμα και ο σκοπός 
της είναι συμβατός με τις ευρωπαϊκές οδηγίες για τις
κρατικές ενισχύσεις.».
Άρθρο 16
Χρηματοδοτούμενες Δράσεις Πράσινου Ταμείου - Τροποποίηση παρ. 2 και 3άρθρου 6 ν. 3889/2010
Το δεύτερο εδάφιο της περ. β’ της παρ. 2 του άρθρου 
6 του ν. 3889/2010 (Α’ 182), περί των προγραμμάτων και 
δικαιούχων του Πράσινου Ταμείου, και το πρώτο εδάφιο 
της περ. α’ της παρ. 3, αντικαθίστανται, στο δεύτερο εδά-
φιο της περ. β’ της παρ. 2 προστίθεται νέο τρίτο εδάφιο, το δεύτερο εδάφιο της περ. α’ της παρ. 3, περί έγκρισης 
προγραμμάτων ποσού έως πενήντα χιλιάδων (50.000) 
ευρώ από το Διοικητικό Συμβούλιο (Δ.Σ.) του Πράσινου Ταμείου, καταργείται, στην παρ. 3 προστίθενται περ. γ’ 
και τελευταίο εδάφιο, και οι παρ. 2 και 3 διαμορφώνονται 
ως εξής:
«2. α. Η βασική δομή των χρηματοδοτικών προγραμ-
μάτων μπορεί να περιλαμβάνει ενδεικτικώς:
αα) Άξονες προτεραιότητας που εξειδικεύουν την εθνι-
κή περιβαλλοντική στρατηγική.
ββ) Μέτρα τα οποία εξειδικεύουν τους άξονες προ-
τεραιότητας.
γγ) Δράσεις που εξειδικεύουν τα μέτρα και στις οποίες 
εντάσσονται οι πράξεις και τα έργα που υλοποιούν οι 
δικαιούχοι.
β. Το χρηματοδοτικό πρόγραμμα συνοδεύεται από συ-
μπλήρωμα προγραμματισμού, στο οποίο εξειδικεύεται ο προϋπολογισμός και κατανέμεται στον χρόνο ισχύος 
του προγράμματος. Τα χρηματοδοτικά προγράμματα 
του Πράσινου Ταμείου μπορούν να εκτείνονται σε περισ-
σότερα έτη. Οι σχετικές δημοσιολογιστικές υποχρεώσεις 
αναλαμβάνονται σύμφωνα με τον ν. 4270/2014 (Α’ 143), 
περί δημοσίου λογιστικού.
γ. Τα κριτήρια αξιολόγησης και επιλογής πράξεων και 
έργων μπορεί να εξειδικεύονται ως προς τη φύση και 
το είδος των δράσεων ανά πρόγραμμα. Στα κριτήρια 
αυτά περιλαμβάνονται υποχρεωτικά η επιλεξιμότητα, 
ωριμότητα, πληρότητα, σκοπιμότητα του προγράμμα-
τος, η συνεκτικότητά του με τις εκάστοτε εθνικές και 
ενωσιακές πολιτικές και την εθνική και ευρωπαϊκή νο-
μοθεσία, καθώς και η διαχειριστική ικανότητα του φορέα 
υλοποίησης.
3. α. Κάθε χρηματοδοτικό πρόγραμμα εγκρίνεται με 
απόφαση του αρμοδίου οργάνου του Υπουργείου Πε-
ριβάλλοντος και Ενέργειας, ύστερα από πρόταση του 
Διοικητικού Συμβουλίου του Πράσινου Ταμείου. Με τις 
αποφάσεις αυτές καθορίζονται το ύψος και ο τρόπος 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5239 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
καταβολής των επιχορηγήσεων ή δανείων, οι διαδικασίες 
και οι όροι καταβολής, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό 
με την εφαρμογή των προγραμμάτων.
β. Ειδικά για τη χρηματοδότηση βιώσιμων οικονομι-
κών δραστηριοτήτων χαμηλού ανθρακικού και περι-
βαλλοντικού αποτυπώματος στις περιοχές μετάβασης, 
όπως αυτές οι περιοχές αναφέρονται στα Εδαφικά Σχέδια 
Δίκαιης Μετάβασης (ΕΣΔΙΜ), που συνοδεύουν το Πρό-
γραμμα ΕΣΠΑ-ΔΑΜ 2021-2027, τα οικεία χρηματοδοτικά 
προγράμματα, προϋπολογιζόμενης δαπάνης ποσού με-
γαλύτερου ή ίσου των πενήντα χιλιάδων (50.000) ευρώ 
χωρίς Φ.Π.Α., εγκρίνονται με κοινή απόφαση του αρμό-
διου για τα θέματα ΔΑΜ Υπουργού και του Υπουργού 
Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ύστερα από πρόταση του 
Διοικητικού Συμβουλίου του Πράσινου Ταμείου, η οποία 
διαμορφώνεται μετά από εισήγηση της Ειδικής Υπηρε-σίας ΔΑΜ του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων.
γ. Ειδικά για τη χρηματοδότηση που αφορά τους κοινό-
χρηστους χώρους στην έννοια αυτών περιλαμβάνονται και τα αναφερόμενα στις παρ. 17, 18 και 59 του άρθρου 2 του ν. 4067/2012 (Α’ 79).
Η παρούσα εφαρμόζεται και στις πάσης φύσεως εκ-
κρεμείς υποθέσεις χρηματοδότησης του Πράσινου Τα-μείου.».
Άρθρο 17
Διοίκηση του Πράσινου Ταμείου - Τροποποίηση 
παρ. 1 άρθρου 7 ν. 3889/2010
Το δεύτερο εδάφιο της παρ.  1 του άρθρου 7 του 
ν. 3889/2010 (Α’ 182), περί θητείας του Διοικητικού Συμ-
βουλίου (Δ.Σ.) του Πράσινου Ταμείου, διασπάται και αντι-
καθίσταται από τρία εδάφια, και η παρ. 1 διαμορφώνεται 
ως εξής:
«1. Η διοίκηση του Ταμείου ασκείται από το Διοικητικό 
Συμβούλιο. Το Διοικητικό Συμβούλιο αποτελείται από 
τον Πρόεδρο και έξι (6) μέλη. Ο Πρόεδρος διορίζεται με 
απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας 
που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, 
μετά από τήρηση της διαδικασίας των άρθρων 20 έως 22 του ν. 4735/2020 (Α’ 197). Τα λοιπά μέλη διορίζονται 
για τριετή θητεία με δυνατότητα ανανέωσης για μια ακό-
μη τριετία, με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας, η οποία δημοσιεύεται στην Εφημερίδα 
της Κυβερνήσεως. Ένα (1) μέλος είναι εκπρόσωπος, είτε 
φορέα των μηχανικών, είτε περιβαλλοντικής οργάνωσης 
εθνικής εμβέλειας και μετά τη λήξη της θητείας του το-ποθετείται ως μέλος εκπρόσωπος του άλλου από τους 
προαναφερόμενους φορείς. Ο Πρόεδρος και τα μέλη 
του Διοικητικού Συμβουλίου πρέπει να έχουν επιστη-
μονική κατάρτιση, προσόντα και εμπειρία σχετικά με 
τους καταστατικούς σκοπούς του Ταμείου. Ο διορισμός 
του Προέδρου ή μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου 
ανακαλείται με απόφαση του ίδιου Υπουργού για λόγο 
που ανάγεται στην άσκηση των καθηκόντων του σύμ-
φωνα με την παρ. 6 του άρθρου 13 του Κώδικα Διοικη-
τικής Διαδικασίας που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο 
του ν. 2690/1999 (Α’ 45). Ο οριζόμενος Πρόεδρος του 
διοικητικού συμβουλίου υπόκειται στη διαδικασία του 
άρθρου 49Α του Κανονισμού της Βουλής.».Άρθρο 18
Όργανα εκκαθάρισης Πράσινου Ταμείου - Προσθήκη παρ. 1Α και 5 στο άρθρο 9 ν. 3889/2010
Στο άρθρο 9 του ν. 3889/2010 (Α’ 182), περί οικονο-
μικής διαχείρισης του Πράσινου Ταμείου, προστίθενται παρ. 1Α και 5, και το άρθρο 9 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 9
Οικονομική διαχείριση
1. Η οικονομική και λογιστική διαχείριση των ίδιων 
πόρων διενεργείται σύμφωνα με το ν.δ. 496/1974 (Α’ 204) 
και κάθε άλλη σχετική διάταξη που διέπει τα νομικά πρό-
σωπα δημοσίου δικαίου, με την επιφύλαξη του τελευ-
ταίου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 3 του παρόντος 
νόμου. Ο έλεγχος των οικονομικών καταστάσεων του 
Ταμείου διενεργείται από δύο ορκωτούς ελεγκτές  - 
λογιστές σύμφωνα με τις διατάξεις του π.δ. 205/1998 
(Α’ 163). Οι οικονομικές καταστάσεις δημοσιεύονται στην 
Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και καταχωρίζονται στην 
ιστοσελίδα του Ταμείου. Το Ταμείο συντάσσει επίσης ετή-
σιες οικονομικές καταστάσεις σύμφωνα με τα διεθνή 
λογιστικά πρότυπα.
1Α. Για την ενίσχυση της δυνατότητας του Πράσινου 
Ταμείου να διαχειρίζεται τους εκάστοτε διαθέσιμους πό-
ρους εθνικής και ευρωπαϊκής προέλευσης, και εφόσον 
συντρέχει περίπτωση, είτε ελλιπούς στελέχωσής των 
θέσεων των τακτικών υπαλλήλων με ειδικότητα τα οικο-
νομικά, είτε έκτακτης ανάγκης για την απορρόφηση των 
οικείων κονδυλίων, το Διοικητικό Συμβούλιο, με απόφα-
σή του, αναθέτει, για διάστημα που δεν υπερβαίνει τα 
δύο (2) έτη, καθήκοντα υπολόγου και εκκαθαριστή σε 
προσωπικό που απασχολείται στο Πράσινο Ταμείο με 
οποιαδήποτε σχέση εξαρτημένης εργασίας.
2. Το Διοικητικό Συμβούλιο συντάσσει και δημοσιεύει 
ετήσιο οικονομικό απολογισμό των Πράσινων Πόρων. Ο 
απολογισμός αυτός γίνεται με αναλογική εφαρμογή των 
σχετικών διεθνών λογιστικών προτύπων και εμφανίζει 
χωριστά τα στοιχεία ανά χρηματοδοτικό πρόγραμμα, 
ανά κατηγορία πόρων και νομικής δέσμευσης. Επιπρό-
σθετα στον απολογισμό αναφέρονται αναλυτικά τα ποσά 
που έχουν εγκριθεί για να χρηματοδοτήσουν δράσεις σε 
επόμενες χρήσεις, καθώς και τυχόν δάνεια που έχουν 
αναληφθεί από το Πράσινο Ταμείο με τη δέσμευση να 
εξοφληθούν από αντίστοιχες εισροές.
3. Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας μπορεί 
να διατάσσει οποτεδήποτε έλεγχο του Πράσινου Ταμεί-ου για τη διαχείριση των πόρων που προβλέπονται στο άρθρο 8. Ο έλεγχος μπορεί να διενεργείται από ανεξάρ-τητους ορκωτούς ελεγκτές ή από τις οικονομικές υπη-ρεσίες του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας ή 
από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Ελεγκτικού Συνεδρί-
ου. Ο Υπουργός Οικονομικών επίσης μπορεί να ασκεί 
οικονομικό έλεγχο στη διαχείριση των κεφαλαίων και 
της περιουσίας του Ταμείου σύμφωνα με τα ειδικότερα οριζόμενα στο ν.δ. 496/1974.
4. Οι συμβάσεις που συνάπτει το Ταμείο με δικαιού-
χους για την εκτέλεση των χρηματοδοτικών προγραμ-
μάτων, προϋπολογιζόμενης δαπάνης, χωρίς Φ.Π.Α., 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5240 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
ποσού μεγαλύτερου ή ίσου των τριακοσίων χιλιάδων 
(300.000) ευρώ υπάγονται υποχρεωτικά σε προληπτικό 
έλεγχο από το Ελεγκτικό Συνέδριο, σύμφωνα τις οικείες σχετικές διατάξεις.
5. Αν ιδιωτικοί φορείς έχουν λάβει από το Πράσινο Τα-
μείο μη νόμιμη ή μη κανονική χρηματοδότηση για την 
υλοποίηση δράσεων περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος, 
χωρίς τη μεσολάβηση δικαιούχου χρηματοδότησης που 
να ανήκει στον δημόσιο ή στον ευρύτερο δημόσιο το-
μέα, τα καταβληθέντα ποσά αναζητούνται με απόφα-
ση του Διοικητικού του Συμβουλίου, σύμφωνα με τον 
ν. 4270/2014 (Α’ 143), περί δημοσίου λογιστικού.».
Άρθρο 19
Χρηματοδότηση Σχεδίων Βιώσιμης ΑστικήςΚινητικότητας από το Πράσινο Ταμείο
Για την καταβολή χρηματοδότησης για την εκπόνη-
ση Σχεδίου Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας της περ. 1 του άρθρου 2 του ν. 4784/2021 (Α’ 40) από το Πράσινο Ταμείο απαιτούνται η παραλαβή του συνόλου των πα-ραδοτέων της σύμβασης μεταξύ φορέα και αναδόχου, 
η έκδοση σχετικού πρωτοκόλλου παραλαβής από τον 
φορέα εκπόνησης και απόφαση της αρμόδιας Οικονομι-
κής Επιτροπής του Οργανισμού Τοπικού Αυτοδιοίκησης, 
άνευ υποχρέωσης πλήρωσης των όρων του άρθρου 8 
του ν. 4784/2021.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’
ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΔΑΣΩΝ
Άρθρο 20
Επιτροπή Δασολογίου - Αντικατάσταση παρ. 6,προσθήκη παρ. 7 στο άρθρο 3 ν. 3208/2003
Η παρ. 6 του άρθρου 3 του ν. 3208/2003 (Α’ 303), περί 
σύνταξης δασολογίου, αντικαθίσταται, προστίθεται 
παρ. 7, και οι παρ. 6 και 7 διαμορφώνονται ως εξής:
«6. Από την ανάρτηση του δασικού χάρτη και μέχρι την 
κατάρτιση και έναρξη λειτουργίας του Δασολογίου, συ-
στήνεται Επιτροπή Δασολογίου περιοχής, αρμοδιότητας 
της οικείας Διεύθυνσης Δασών. Αρμοδιότητά της αποτε-
λεί ο ειδικότερος χαρακτηρισμός των περιλαμβανομέ-
νων στον δασικό χάρτη, περιοχών δασικού χαρακτήρα, 
κατά τις παρ. 1, 2, 3 και 4 του άρθρου 3, καθώς και κατά 
τις κατηγορίες του άρθρου 4 του ν. 998/1979 (Α’ 289). 
Επιπλέον, γίνεται διακριτή κατάταξη των περιλαμβανο-
μένων στον δασικό χάρτη εκτάσεων των περ. α) και β) 
της παρ. 5 του άρθρου 3 του ν. 998/1979. Η Επιτροπή 
συγκροτείται με απόφαση του Προϊσταμένου της οικείας 
Επιθεώρησης Εφαρμογής Δασικής Πολιτικής και αποτε-
λείται από: α) τον Προϊστάμενο της οικείας Διεύθυνσης 
Δασών που αφορά ο δασικός χάρτης, ως Πρόεδρο, β) 
τον Προϊστάμενο ή δασολόγο ή δασοπόνο του Τμήμα-τος Δασικών Χαρτογραφήσεων της οικείας Διεύθυνσης Δασών ή τον Προϊστάμενο του οικείου Δασαρχείου και 
γ) έναν δασολόγο ή δασοπόνο του οικείου Δασαρχεί-
ου, ως μέλη. Σε περίπτωση Διεύθυνσης Δασών άνευ 
Δασαρχείου, στην Επιτροπή συμμετέχει δασολόγος ή 
δασοπόνος της οικείας Διεύθυνσης Δασών ή δασολόγος 
ή δασοπόνος που υπηρετεί σε όμορη Διεύθυνση Δασών. Με την ίδια απόφαση ορίζονται και οι αντίστοιχοι ανα-
πληρωτές των παραπάνω, καθώς και ο Γ ραμματέας της Επιτροπής, ο οποίος είναι υπάλληλος Δευτεροβάθμιας 
Εκπαίδευσης (Δ.Ε.) των οικ είων Δασικών Υπηρεσιών.
Η λειτουργία των Επιτροπών Δασολογίου διέπεται από 
τον Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999, Α’ 45). 
Κατά των ανωτέρω αποφάσεων υποβάλλεται προσφυγή 
ενώπιον της Τεχνικής Επιτροπής Δασολογίου της παρ. 7, 
εντός προθεσμίας σαράντα πέντε (45) ημερών από την 
ανάρτησή τους στο πρόγραμμα Διαύγεια.
7. Συστήνονται επτά (7) Τεχνικές Επιτροπές Δασολογί-
ου στις έδρες των Επιθεωρήσεων Εφαρμογής Δασικής Πολιτικής, με αρμοδιότητα την κρίση επί των προσφυ-γών, κατά των αποφάσεων των Επιτροπών Δασολογίου 
της παρ. 6. Η Τεχνική Επιτροπή Δασολογίου συγκροτείται 
με απόφαση του Γενικού Γ ραμματέα Δασών του Υπουρ-
γείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και αποτελείται από: 
α) τον Προϊστάμενο της οικείας Επιθεώρησης Εφαρμο-
γής Δασικής Πολιτικής, ως Πρόεδρο, β) τον Προϊστάμενο 
της οικείας Διεύθυνσης Συντονισμού και Επιθεώρησης Δασών και γ) τον Προϊστάμενο του Τμήματος Προστα-
σίας Δασών και Δασικών Εκτάσεων ή τον Προϊστάμενο 
του Τμήματος Δασικών Χαρτογραφήσεων της οικείας 
Διεύθυνσης Συντονισμού και Επιθεώρησης Δασών, ως 
μέλη. Με την ίδια απόφαση ορίζονται και οι αντίστοιχοι 
αναπληρωτές των παραπάνω, καθώς και ο Γ ραμματέας 
της Επιτροπής, ο οποίος είναι υπάλληλος Δ.Ε. των οι-
κείων Δασικών Υπηρεσιών. Τα μέλη των Επιτροπών της 
παρούσας δεν αμείβονται. Οι αποφάσεις των Επιτροπών 
αποτελούν αποδεικτικό υλικό για την κατάρτιση του Δα-
σολογίου.».
Άρθρο 21
Εξέταση αντιρρήσεων σε περίπτωση έκδοσηςακυρωτικής απόφασης - Τροποποίηση παρ. 5 άρθρου 19 ν. 3889/2010
1. Το δεύτερο εδάφιο της παρ. 5 του άρθρου 19 του 
ν. 3889/2010 (Α’ 182), περί πράξεων κύρωσης δασικών 
χαρτών, αντικαθίσταται και διασπάται σε δύο εδάφια, 
και η παρ. 5 διαμορφώνεται ως εξής:
«5. Κατά των πράξεων κύρωσης δασικών χαρτών επι-
τρέπεται η άσκηση αιτήσεως ακυρώσεως ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας. Αίτηση ακυρώσεως κατά 
του κυρωθέντος δασικού χάρτη δύναται να ασκήσει 
και ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, για την 
παράλειψη να περιληφθεί ορισμένη δασική έκταση. Σε 
περίπτωση έκδοσης ακυρωτικής δικαστικής απόφασης, 
αν η πλημμέλεια για την οποία έγινε δεκτή η αίτηση 
ακυρώσεως ανάγεται στο στάδιο της διαδικασίας των 
αντιρρήσεων, η υπόθεση παραπέμπεται στην Επιτροπή Εξέτασης Αντιρρήσεων (ΕΠ.Ε.Α.). Εφόσον έχει εκδοθεί η 
διαπιστωτική πράξη λήξης της θητείας των μελών της 
ΕΠ.Ε.Α., με απόφαση του αρμόδιου οργάνου, συγκροτεί-
ται νέα ΕΠ.Ε.Α., προκειμένου να εξετάσει τις περιπτώσεις 
αυτές.».
2. Εκκρεμείς κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος 
διαδικασίες παραπομπής μετά από ακυρωτική δικαστική 
απόφαση κατά κυρωμένου δασικού χάρτη και προσφυ-
γές κατά απόφασης Επιτροπής Δασολογίου ενώπιον του 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5241 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
Τεχνικού Συμβουλίου Δασών καταργούνται αυτοδίκαια 
και οι σχετικές υποθέσεις εξετάζονται από τις ΕΠ.Ε.Α. 
σύμφωνα με την παρ. 1 του παρόντος και τις Τεχνικές 
Επιτροπές Δασολογίου που συστήνονται με το άρθρο 3 
του ν. 3208/2003 (Α’ 303), αντίστοιχα.
Άρθρο 22
Διόρθωση προδήλων σφαλμάτων δασικού χάρτη - Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 20 ν. 3889/2010
Το δεύτερο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 20 του 
ν. 3889/2010 (Α’ 182), περί περιπτώσεων αναμόρφωσης δασικών χαρτών, αντικαθίσταται, στο τελευταίο εδάφιο επικαιροποιούνται τα αρμόδια διοικητικά όργανα, και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Μετά τη μερική ή ολική κύρωση του δασικού χάρτη 
η αναμόρφωσή του επιτρέπεται μόνο σύμφωνα με τις δι-
ατάξεις των παρ. 8 και 8.α. του άρθρου 17 και της παρ. 5 του άρθρου 19 του παρόντος, καθώς και του επόμενου 
εδαφίου. Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπεται η αναμόρφωση 
του κυρωμένου δασικού χάρτη με α) την προσθήκη ή 
διαγραφή των εκτάσεων που υπάγονται ή παύουν να 
υπάγονται σε αυτόν σύμφωνα με τη δασική νομοθεσία 
ή με δικαστικές αποφάσεις που κρίνουν επί των πράξεων 
αυτών, με δικαστικές αποφάσεις επί τού ιδιοκτησιακού ζητήματος των εκτάσεων των περ. α) και β) της παρ. 5 του άρθρου 3 του ν. 998/1979 (Α’ 289), ή με διοικητικές 
πράξεις της περ. ζ) των παρ. 6 και 7 του ως άνω άρθρου 
3 που έπρεπε να συμπεριληφθούν στον δασικό χάρτη 
ή εσφαλμένα αποτυπώθηκαν κατά την κατάρτισή του 
και δεν απεικονίζονται σε αυτόν, καθώς και β) με τη 
διόρθωση προδήλων σφαλμάτων. Για τις εκτάσεις του 
δασικού χάρτη, που προστίθενται σύμφωνα με τα ανωτέ-
ρω και δεν υπάγονταν στο δασικό νόμο κατά τον χρόνο κύρωσης αυτού, δεν διεκδικούνται δικαιώματα από το Ελληνικό Δημόσιο κατά τις διατάξεις της δασικής νομο-
θεσίας. Η αναμόρφωση του δασικού χάρτη κυρώνεται με 
απόφαση του Γενικού Γ ραμματέα Δασών, που εκδίδεται 
ιεραρχικά μετά από εισήγηση της οικείας Διεύθυνσης 
Δασών και έγκρισή της από τη Γενική Διεύθυνση Δασών 
και Δασικού Περιβάλλοντος του Υπουργείου Περιβάλ-
λοντος και Ενέργειας.».
Άρθρο 23
Προθεσμία υποβολής αιτήματος υπαγωγής -
Τροποποίηση παρ. 4 και 6 άρθρου 52 ν. 4685/2020
Το δεύτερο εδάφιο της παρ. 4 του άρθρου 52 του 
ν. 4685/2020 (Α’ 92), περί υποβολής αιτημάτων υπα-
γωγής στον ως άνω νόμο, τροποποιείται ως προς την 
αναφορά της παρ. 3 του άρθρου 51, αντί της παρ. 4, το πρώτο εδάφιο της παρ. 6 αντικαθίσταται, και το άρθρο 
52 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 52
Υποβολή αιτήσεων
1. Η διαδικασία υπαγωγής στη διάταξη του άρθρου 
55 εκκινεί με αίτηση που υποβάλλει ο κύριος, νομέας ή κάτοχος της κατοικίας σε διαδικτυακή πλατφόρμα που τηρείται από το Ν.Π.Δ.Δ. «Ελληνικό Κτηματολόγιο». Η ίδια 
πλατφόρμα χρησιμοποιείται και για την ολοκλήρωση της 
υπαγωγής κατά το άρθρο 55. Οι όροι και προδιαγραφές 
λειτουργίας τής πλατφόρμας, η διαδικασία υποβολής 
της αίτησης και τα τυχόν απαιτούμενα δικαιολογητικά, 
καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια, ορίζονται 
με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
2. Δικαίωμα για να υποβάλουν την αίτηση της παρ. 1 
έχουν και όσοι ενδιαφερόμενοι έχουν υποβάλει αίτηση 
διόρθωσης προδήλου σφάλματος του δασικού χάρτη, 
αντιρρήσεις, αίτηση ακυρώσεως ή οποιοδήποτε άλλο 
διοικητικό ή ένδικο βοήθημα, με το οποίο αμφισβητούν 
ότι η ιδιοκτησία τους έχει δασικό χαρακτήρα.
3. Η αίτηση της παρ. 1 θα πρέπει να περιλαμβάνει του-
λάχιστον τα παρακάτω στοιχεία:
α. την περιγραφή της κατοικίας, την οποία αφορά το 
αίτημα, και των κατασκευών που την συνοδεύουν, ως 
προς την κάλυψη, τη δομημένη επιφάνεια και το ύψος,
β. τη χρήση της κατοικίας,
γ. τον εντοπισμό της κατοικίας στην ιστοσελίδα του 
«Ελληνικό Κτηματολόγιο», στον ειδικό διαδικτυακό τόπο 
ανάρτησης δασικών χαρτών και υποβολής αντιρρήσεων,
δ. υπεύθυνη δήλωση του ν. 1599/1986 (Α’ 75), με την 
οποία ο ενδιαφερόμενος δηλώνει ότι τα υποβαλλόμενα στοιχεία είναι αληθή,
ε. παράβολο διακοσίων πενήντα (250) ευρώ, το οποίο 
αποτελεί έσοδο του κρατικού προϋπολογισμού.
4. Η υποβολή του αιτήματος έχει ως συνέπεια την 
άμεση αναστολή των τυχόν επιβληθεισών διοικητικών κυρώσεων και τη μη επιβολή νέων, σε σχέση με την κα-τοικία και τις συνοδεύουσες αυτήν κατασκευές, συμπε-
ριλαμβανομένης της προσωρινής εξαίρεσης από την κα-
τεδάφιση αυτής, μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας 
του άρθρου 55. Η παραπάνω αναστολή και προσωρινή εξαίρεση από την κατεδάφιση δεν ισχύει για κτίρια και κατασκευές της παρ. 3 του άρθρου 51 ή σε περίπτωση 
που, με αιτιολογημένη κρίση της αρμόδιας αρχής, κρί-
νεται επιβεβλημένη η άμεση κατεδάφιση της κατοικίας για λόγους αποτροπής άμεσου κινδύνου στη ζωή ή την περιουσία ή το περιβάλλον.
5. Οι αρμόδιες αρχές διενεργούν δειγματοληπτικούς 
ελέγχους ως προς την ακρίβεια των υποβληθέντων στοι-
χείων. Εάν διαπιστωθεί ότι τα στοιχεία μιας δήλωσης εί-
ναι ανακριβή, επιβάλλονται οι κυρώσεις της παρ. 6 του 
άρθρου 22 του ν. 1599/1986 και το κτίριο που περιλαμ-
βάνεται στη δήλωση αποκλείεται από την υπαγωγή στις 
διατάξεις του άρθρου 55.
6. Η αίτηση της παρ. 1 υποβάλλεται μετά την ημερο-
μηνία έναρξης λειτουργίας της πλατφόρμας της ίδιας 
παρ. και έως την 31η Δεκεμβρίου 2022. Η προθεσμία 
αυτή δεν αναστέλλεται για ενδιαφερόμενους που έχουν 
υποβάλει αντιρρήσεις του άρθρου 15 του ν. 3889/2010 
(Α’ 182), αίτηση για τη διόρθωση πρόδηλου σφάλματος του αναρτηθέντος δασικού χάρτη, αίτηση ακυρώσεως του κυρωθέντος δασικού χάρτη ή έχουν αμφισβητήσει 
με οποιαδήποτε άλλη διοικητική ή δικαστική διαδικασία 
το δασικό χαρακτήρα της έκτασης, στην οποία βρίσκεται 
η κατοικία τους.».
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5242 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
Άρθρο 24
Κάλυψη δαπανών αποζημίωσης των μελώντων Επιτροπών Εξέτασης Αντιρρήσεων - Τροποποίηση παρ. 1, αντικατάσταση παρ. 2 άρθρου 6Α ν. 3889/2010
1. Στην παρ. 1 του άρθρου 6Α του ν. 3889/2010 (Α’ 182) 
προστίθεται περ. γ), αντικαθίσταται η παρ. 2, και οι παρ. 1 
και 2 διαμορφώνονται ως εξής:
«1. Με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του 
Πράσινου Ταμείου, έπειτα από εισήγηση της Γενικής 
Διεύθυνσης Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος του 
Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, δύναται, 
με την επιφύλαξη του πρώτου εδαφίου της παρ. 4 
του άρθρου 6 και τηρουμένων των δημοσιονομικών 
στόχων του εκάστοτε ισχύοντος Μεσοπρόθεσμου 
Προγράμματος Δημοσιονομικής Στρατηγικής και του 
εκάστοτε ετήσιου προϋπολογισμού του Πράσινου Τα-
μείου, να καθορίζεται ποσό από τον ετήσιο προϋπο-
λογισμό του, το οποίο αποδίδεται, ως δημόσιο έσοδο 
στον κρατικό προϋπολογισμό, εγγράφεται σε ειδικό Κωδικό Αριθμό Εσόδου και διατίθεται αποκλειστικά 
και κατά παρέκκλιση κάθε αντίθετης γενικής ή ειδικής 
διάταξης:
α) στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, για 
την κάλυψη των πάσης φύσεως δαπανών για ειδικά προ-
γράμματα δασοπροστασίας, έργα, εργασίες, δραστηρι-
ότητες και ερευνητικά προγράμματα που εξυπηρετούν τους σκοπούς του Ειδικού Φορέα Δασών της παρ. 5 του 
άρθρου 8 του ν. 3208/2003 (Α’ 303) και τις αποδοχές δι-
ανυκτέρευσης στην ύπαιθρο και υπερωριακής εργασίας 
για την υλοποίηση προγραμμάτων πρόληψης λαθροϋ-
λοτομιών του απασχολούμενου προσωπικού της Γενι-
κής Διεύθυνσης Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος και σύμφωνα με τις προϋποθέσεις της παρ. 3 του άρθρου 6 του ν. 3889/2010,
β) στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας για 
την πληρωμή στο προσωπικό των Δασικών Υπηρεσιών 
που απασχολείται στην υλοποίηση προγραμμάτων πρό-
ληψης λαθροϋλοτομιών πρόσθετων και παρεπόμενων 
παροχών που προκύπτουν κατά την ως άνω απασχόλησή 
του για την εξυπηρέτηση των σκοπών του Ειδικού Φορέα 
Δασών της παρ. 5 του άρθρου 8 του ν. 3208/2003, όπως, 
ιδίως, αποζημιώσεων για υπερωριακή εργασία, αμοιβών 
για εργασία κατά τις εξαιρέσιμες ημέρες και νυχτερινές 
ώρες, δαπανών μετακίνησης και διανυκτέρευσης στην 
ύπαιθρο, καθώς και των δαπανών προμήθειας καυσί-
μων και λοιπών καταναλωτικών δαπανών σχετικών με 
την υλοποίηση των εν λόγω προγραμμάτων και σύμ-
φωνα με τις προϋποθέσεις της παρ. 3 του άρθρου 6 του ν. 3889/2010,
γ) στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας για 
την καταβολή της αποζημίωσης των παρ. 7 και 8 του 
άρθρου 18 στα μέλη των Επιτροπών Εξέτασης Αντιρ-
ρήσεων (ΕΠ.Ε.Α.).».
Τα ανωτέρω ποσά, μετά την εμφάνισή τους στα έσοδα 
του προϋπολογισμού, εγγράφονται ως πιστώσεις, κατά 
περίπτωση, στον τακτικό προϋπολογισμό του Υπουργεί-
ου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και στον τακτικό προϋ-
πολογισμό των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων.2. Οι δαπάνες αποζημίωσης των μελών των αμειβο-
μένων ΕΠ.Ε.Α. του άρθρου 18 του παρόντος, οι οποίες 
συγκροτήθηκαν μέχρι τη δημοσίευση του παρόντος, 
καταβάλλονται στους δικαιούχους, κατά παρέκκλιση 
κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης, τηρουμένων των 
παρ. 7 και 8 του άρθρου 18 του παρόντος και της υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΔΔΕΥ/125557/3591/30.12.2020 κοινής 
απόφασης των Υπουργών Οικονομικών και Περιβάλ-
λοντος και Ενέργειας (ΥΟΔΔ  1106). Τα ποσά για τις 
ανωτέρω δαπάνες εγγράφονται στον προϋπολογισμό 
του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κατόπιν 
έκδοσης εγκριτικής απόφασης του Πράσινου Ταμείου 
για την κατανομή των αναγκαίων πιστώσεων στις οι-
κείες Επιθεωρήσεις Εφαρμογής Δασικής Πολιτικής που 
εκδίδεται, μετά από εισήγηση της Γενικής Διεύθυνσης 
Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος του Υπουργείου 
Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Τα ως άνω εγκεκριμένα 
ποσά αποζημιώσεων αποδίδονται στους δικαιούχους, 
μετά την έκδοση αποφάσεων δημοσιονομικής δέσμευ-
σης από τις οικείες Επιθεωρήσεις Εφαρμογής Δασικής 
Πολιτικής.».
Άρθρο 25
Επέκταση εγκαταστάσεων τουριστικού χαρακτήρα - Προσθήκη παρ. 6στο άρθρο 49 ν. 998/1979
Στο άρθρο 49 του ν. 998/1979 (Α’ 289), περί εγκατα-
στάσεων τουριστικού χαρακτήρα σε δασικές εκτάσεις 
προστίθεται παρ. 6 ως εξής:
«6. Σε εκτάσεις των παρ. 1 και 4, οι οποίες έχουν δε-
σμευθεί υπέρ δικαιούχου με σκοπό τη δημιουργία εγκα-
ταστάσεων τουριστικού χαρακτήρα, χωρίς μεταβολή της 
κατά προορισμό χρήσης τους, επιτρέπεται η δημιουργία 
και άλλων τουριστικών εγκαταστάσεων των ανωτέρω 
παραγράφων, καθώς και η επέκταση των ήδη εγκεκρι-μένων τουριστικών εγκαταστάσεων εφόσον:
α) εγκρίνεται τροποποίηση της ήδη εγκριθείσας επέμ-
βασης υπέρ του ίδιου δικαιούχου, η οποία αφορά συνο-
λικά, τόσο τα νέα, όσο και τα υφιστάμενα έργα, και
β) τηρούνται οι ειδικότεροι όροι και προϋποθέσεις του 
παρόντος νόμου, καθώς και τα κατά περίπτωση προβλε-
πόμενα ανώτατα όρια επέμβασης και οι συντελεστές 
δόμησης της περ. δ’ της παρ. 4.».
Άρθρο 26
Ζητήματα συμβάσεων εργασίαςιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνουγια την αντιμετώπιση των εκτάκτων αναγκών που προκλήθηκαν από τις πυρκαγιέςτου Ιουλίου/Αυγούστου 2021
Το προσωπικό που προσελήφθη με συμβάσεις ερ-
γασίας Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου (Ι.Δ.Ο.Χ.) 
του άρθρου 36 του ν. 4765/2021 (Α’ 6) από τις δασικές υπηρεσίες των Περιφερε ιακών Ενοτήτων Δυτικής Αττι-
κής, Ανατολικής Αττικής και Κεντρικού Τομέα Αθηνών 
της Περιφέρειας Αττικής, των Περιφερειακών Ενοτήτων 
Αχαΐας και Ηλείας της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας και 
των Περιφερειακών Ενοτήτων Αρκαδίας και Λακωνίας 
της Περιφέρειας Πελοποννήσου, για την εκτέλεση και 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5243 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
υποστήριξη των αναγκαίων αντιπλημμυρικών έργων 
και της αποκατάστασης υποδομών, καθώς και για την 
αντιμετώπιση των επειγουσών αναγκών που προέκυψαν 
από τις πυρκαγιές Ιουλίου/Αυγούστου του έτους 2021, 
δύναται να προσληφθεί εκ νέου για δώδεκα (12) μήνες, 
με απόφαση του αρμόδιου για τον διορισμό οργάνου, 
απαγορευμένης κάθε περίπτωση μετατροπής των συμ-βάσεων αυτών σε συμβάσεις αορίστου χρόνου.
Άρθρο 27
Ζητήματα συμβάσεων εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου για τις επικίνδυνες περιοχές του π.δ. 575/1980 - Προσθήκη παρ. 3 στο άρθρο 37 ν. 4765/2021
Στο άρθρο 37 του ν. 4765/2021 (Α’ 6), περί των συμ-
βάσεων εργασίας Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρό-
νου (Ι.Δ.Ο.Χ.) επικίνδυνων περιοχών, προστίθεται παρ. 3
ως εξής:
«3. Για την αντιμετώπιση εποχικών ή άλλων περιοδι-
κών ή πρόσκαιρων αναγκών από τις Δασικές Υπηρε-σίες, στη χωρική αρμοδιότητα των οποίων ανήκουν οι περιοχές που ορίζονται ως επικίνδυνες, σύμφωνα με το π.δ. 575/1980 (Α’ 157), προβλέπεται η δυνατό-
τητα πρόσληψης προσωπικού με συμβάσεις εργασίας 
Ι.Δ.Ο.Χ., διάρκειας έως έξι (6) μηνών, κατά τη διάρκεια 
της αντιπυρικής περιόδου. Οι προσλήψεις του προσω-
πικού αυτού διενεργούνται σύμφωνα με το άρθρο 36 
του παρόντος. Οι δαπάνες μισθοδοσίας του ανωτέρω 
προσωπικού καλύπτονται αποκλειστικά από τα δημόσια 
έσοδα από πλειστηριασμούς δικαιωμάτων εκπομπών αε-
ρίων θερμοκηπίου, σύμφωνα με το άρθρο 15 της υπ’ αρ. 
181478/965/26.9.2017 κοινής απόφασης των Υπουργών 
Οικονομίας και Ανάπτυξης, Περιβάλλοντος και Ενέργει-
ας και Υποδομών και Μεταφορών και του Αναπληρω-
τή Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας (Β’ 3763). 
Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας, Οικονομικών και Εσωτερικών καθορίζεται η αποζημίωση των ως άνω προσωπικού.».
Άρθρο 28
Προσκόμιση εγγυητικής επιστολήςαπό Δασικούς Συνεταιρισμούς Εργασίαςκαι προθεσμία εγκατάστασης αυτών
στο δάσος, για τις κηρυγμένες σε έκτακτη ανάγκη πολιτικής προστασίας περιοχέςτης Βόρειας Εύβοιας
1. Κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης, 
για την εκμετάλλευση, σύμφωνα με τους τρόπους που 
προβλέπονται από τη δασική νομοθεσία, των δημοσίων 
δασών αποκλειστικά σε περιοχές που έχουν κηρυχθεί σε 
κατάσταση έκτακτης ανάγκης πολιτικής προστασίας στα 
όρια αρμοδιότητας των Δασαρχείων Λίμνης και Ιστιαίας 
της Περιφερειακής Ενότητ ας Εύβοιας της Περιφέρειας 
Στερεάς Ελλάδας, για τα έτη 2022 και 2023, το ύψος της 
προβλεπόμενης από το άρθρο 5 του π.δ. 126/1986 (Α’ 44) 
εγγυητικής επιστολής, ορίζεται στο ένα τοις εκατό (1%) 
και το ύψος της προβλεπόμενης από το άρθρο 134 του 
ν.δ. 86/1969 (Α’ 7) εγγυητικής επιστολής, ορίζεται στο 
πέντε τοις εκατό (5%).2. Στις περιοχές της παρ. 1, ειδικά για το έτος 2022, η 
προθεσμία εγκατάστασης των Δασικών Συνεταιρισμών 
Εργασίας στο δάσος, του άρθρου 3 του π.δ. 126/1986, 
παρατείνεται έως την 31η Αυγούστου 2022.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ’
ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΥΡΟΣΒΕΤΙΚΟ ΣΩΜΑ
Άρθρο 29
Παράταση συμβάσεων προσωπικού
της Γενικής Γ ραμματείας Πολιτικής Προστασίας
Οι συμβάσεις του προσωπικού της Γενικής Γ ραμμα-
τείας Πολιτικής Προστασίας του πρώτου εδαφίου του 
άρθρου 49 του ν. 4807/2021 (Α’ 96) παρατείνονται, υπό τους ίδιους όρους, έως την 31η Δεκεμβρίου 2022.
Άρθρο 30
Ημερήσιος Χάρτης ΠρόβλεψηςΚινδύνου Πυρκαγιάς
1. Η Γενική Γ ραμματεία Πολιτικής Προστασίας του 
Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασί-
ας ορίζεται ως αρμόδια αρχή έκδοσης Ημερήσιου Χάρτη 
Πρόβλεψης Κινδύνου Πυρκαγιάς, καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, εκάστου έτους.
2. Με απόφαση του Γενικού Γ ραμματέα Πολιτικής Προ-
στασίας συστήνεται, κατ’ έτος, Ομάδα Έκδοσης Ημερήσιου 
Χάρτη Πρόβλεψης Κινδύνου Πυρκαγιάς, η οποία απαρτί-
ζεται από ειδικούς επιστήμονες, δασολόγους και μετεωρο-
λόγους. Με την ίδια απόφαση ρυθμίζονται τα ειδικότερα θέματα συγκρότησης της Ομάδας κατ’ έτος, του ορισμού των μελών της, του έργου και των αρμοδιοτήτων της.
3. Θέματα που αφορούν στις κατηγορίες κινδύνου, 
τις διαδικασίες έκδοσης και αποστολής του Ημερήσιου 
Χάρτη Πρόβλεψης Κινδύνου Πυρκαγιάς στους εμπλε-
κόμενους φορείς, την ενημέρωση των πολίτων, καθώς 
και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια, ρυθμίζονται με 
απόφαση του Γενικού Γ ραμματέα Πολιτικής Προστασίας.
Άρθρο 31Προθεσμία ολοκλήρωσης διαδικασίας μετάταξης υπαλλήλων στη Γενική Γ ραμματεία Πολιτικής Προστασίας
Η προθεσμία ολοκλήρωσης των εκκρεμουσών διαδι-
κασιών μετάταξης του πρώτου εδαφίου του άρθρου 9 
του ν. 4918/2022 (Α’ 68) παρατείνεται από τη λήξη της 
έως την 8η Αυγούστου 2022, και το άρθρο 9 διαμορφώ-
νεται ως εξής:
«Άρθρο 9
Ρύθμιση θεμάτων ολοκλήρωσης διαδικασίαςμετάταξης υπαλλήλων στη Γενική Γ ραμματείαΠολιτικής Προστασίας
Εκκρεμείς, σε οποιοδήποτε στάδιο, διαδικασίες μετά-
ταξης υπαλλήλων που διενεργούνται βάσει της παρ. 4 
του άρθρου 37 του ν. 4704/2020 (Α’ 166), ολοκληρώνο-
νται βάσει της διάταξης αυτής, έως την 8η Αυγούστου 
2022. Στην έννοια της ολοκλήρωσης περιλαμβάνεται 
και η αποστολή εντός της ως άνω αποκλειστικής προ-
θεσμίας της σχετικής απόφασης προς δημοσίευση στην 
Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.».
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5244 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
Άρθρο 32
Σύνθεση Συμβουλίων ΚρίσεωνΠυροσβεστικού Σώματος -Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 129ν. 4662/2020
Στην παρ. 1 του άρθρου 129 του ν. 4662/2020 (Α’ 27) 
τροποποιούνται οι συνθέσεις των Συμβουλίων Κρίσεων 
των περ. γ’ και δ’ , επέρχονται νομοτεχνικές βελτιώσεις και 
η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Τα Συμβούλια Κρίσεων συγκροτούνται για ένα (1) 
έτος από τακτικά και αναπληρωματικά μέλη, ως εξής:
α. Κατώτερο Συμβούλιο: Απαρτίζεται από τον Αντι-
στράτηγο Επιτελάρχη Πυροσβεστικού Σώματος ως Πρό-
εδρο και δύο (2) Αρχιπυράρχους Γενικών Καθηκόντων ως 
μέλη. Ως αναπληρωματικά μέλη ορίζονται, αντίστοιχα, 
ένας (1) Υποστράτηγος Γενικών Καθηκόντων και δύο (2) 
Αρχιπύραρχοι Γενικών Καθηκόντων.
β. Ανώτερο Συμβούλιο: Απαρτίζεται από τον Αρχηγό 
Πυροσβεστικού Σώματος, ως Πρόεδρο, τον Αντιστρά-
τηγο Υπαρχηγό Πυροσβεστικού Σώματος και έναν (1) 
Υποστράτηγο Γενικών Καθηκόντων ως μέλη. Ως ανα-
πληρωματικά μέλη του Υπαρχηγού και του Υποστρα-
τήγου Γενικών Καθηκόντων, ορίζονται ο Αντιστράτη-γος Επιτελάρχης και ένας (1) Υποστράτηγος Γενικών
Καθηκόντων.
γ. Πρωτοβάθμιο Ανώτατο Συμβούλιο Κρίσεων Αξι-
ωματικών Πυροσβεστικού Σώματος: Απαρτίζεται από 
τον Νομικό Σύμβουλο του Κράτους στο Υπουργείο 
Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας ως Πρό-
εδρο, έναν (1) Αντιστράτηγο του Στρατού Ξηράς και 
τον Αρχηγό του Πυροσβεστικού Σώματος ως μέλη. Ως 
αναπληρωματικά μέλη, ορίζονται, αντίστοιχα, ένας (1) 
Νομικός Σύμβουλος του Κράτους, ένας (1) Αντιστράτη-
γος του Στρατού Ξηράς και ο Αντιστράτηγος Υπαρχη-
γός του Πυροσβεστικού Σώματος. Όταν το Συμβούλιο 
λειτουργεί ως Ανακριτικό, τον Αρχηγό Πυροσβεστικού 
Σώματος, εφόσον κωλύεται, αναπληρώνει ένας (1) Υποστράτηγος ή Αντιστράτηγος του Πυροσβεστικού 
Σώματος, ο οποίος ορίζεται με απόφαση του Γενικού 
Γ ραμματέα Πολιτικής Προστασίας. Χρέη εισηγητή εκτε-
λεί το μέλος του Συμβουλίου που προέρχεται από το
Πυροσβεστικό Σώμα.
δ. Δευτεροβάθμιο Ανώτατο Συμβούλιο Κρίσεων Αξι-
ωματικών Πυροσβεστικού Σώματος: Απαρτίζεται από 
έναν (1) Αντιπρόεδρο του Νομικού Συμβουλίου του 
Κράτους ως Πρόεδρο, τον Αρχηγό του Πυροσβεστικού 
Σώματος και έναν (1) Αντιστράτηγο της ΕΛ.ΑΣ., ως μέλη. 
Ως αναπληρωματικά μέλη ορίζονται, αντίστοιχα, ένας 
(1) Αντιπρόεδρος του Νομικού Συμβουλίου του Κρά-
τους, ο Αντιστράτηγος Υπαρχηγός του Πυροσβεστικού 
Σώματος και ένας (1) Αντιστράτηγος της ΕΛ.ΑΣ.. Όταν 
το Συμβούλιο λειτουργεί ως Ανακριτικό, τον Αρχηγό 
Πυροσβεστικού Σώματος, εφόσον κωλύεται, αναπλη-
ρώνει ένας (1) Υποστράτηγος ή Αντιστράτηγος του Πυ-ροσβεστικού Σώματος, ο οποίος ορίζεται με απόφαση 
του Γενικού Γ ραμματέα Πολιτικής Προστασίας. Χρέη 
εισηγητή εκτελεί μέλος του Συμβουλίου, που ορίζεται 
από τον Πρόεδρο.».Άρθρο 33
Προσλήψεις πολιτών που διακρίνονταιγια εξαίρετες πράξεις - Προσθήκη άρθρου 4Α στον ν. 2840/2000
Στον ν. 2840/2000 (Α’ 202) προστίθεται άρθρο 4Α ως 
εξής:
«Άρθρο 4Α
Προσλήψεις πολιτών που διακρίνονταιγια εξαίρετες πράξεις
Αν ιδιώτης συμμετείχε οικειοθελώς σε επιχείρηση 
του Πυροσβεστικού Σώματος και απεβίωσε κατά τη δι-
άρκειά της, ο σύζυγος ή το πρόσωπο με το οποίο είχε 
συνάψει σύμφωνο συμβίωσης ή ένα (1) τέκνο αυτού, 
προσλαμβάνεται κατόπιν αιτήσεώς του στο Πυροσβε-
στικό Σώμα ως πολιτικό προσωπικό σε θέση ανάλογη 
των προσόντων του, κατ’ εξαίρεση των ισχυουσών δια-τάξεων και ανεξαρτήτως της ύπαρξης κενής οργανικής 
θέσης, επιφυλασσομένων των κωλυμάτων διορισμού 
των άρθρων 4 έως 9 του Κώδικα Κατάστασης Δημοσί-
ων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων 
Ν.Π.Δ.Δ. (ν. 3528/2007, Α’ 26). Αν ο κατά τα ανωτέρω αποβιώσας δεν έχει σύζυγο ή τέκνα, το δικαίωμα δι-
ορισμού παρέχεται κατά προτεραιότητα σε έναν από
τους γονείς ή σε έναν αδερφό ή αδερφή αυτού. Η αί-
τηση για την πρόσληψη των ως άνω δικαιούμενων 
προσώπων υποβάλλεται μέσα σε αποκλειστική προ-
θεσμία πέντε (5) ετών, από την απόκτηση των απα-ραίτητων προσόντων διορισμού τους. Η συνδρομή των προϋποθέσεων αυτών διαπιστώνεται με ένορκη 
διοικητική εξέταση που ενεργε ίται μετά την υποβολή 
του αιτήματος πρόσληψης. Για συμβάντα που έλαβαν 
χώρα πριν την έναρξη ισχύος του παρόντος και εμπί-
πτουν στο πεδίο εφαρμογής του, η ως άνω πενταετής 
προθεσμία αρχίζει από την ημερομηνία έναρξης ισχύος
του παρόντος.».
Άρθρο 34
Αποζημίωση πυροσβεστικού προσωπικούγια πρόσθετη εργασία - Τροποποίηση άρθρου 127 ν. 4472/2017
Στο άρθρο 127 του ν. 4472/2017 (Α’ 74), περί επιδομά-
των του πυροσβεστικού σώματος, προστίθεται παρ. ΚΑ ως εξής:
«ΚΑ. Το πυροσβεστικό προσωπικό Γενικών Καθηκό-
ντων που εκτελεί περιπολίες ή υπηρετεί σε Πεζοπόρα 
Τμήματα κατά τη διάρκεια της τρέχουσας αντιπυρικής 
περιόδου δύναται, για την κάλυψη των αυξημένων επι-
χειρησιακών αναγκών δασοπυρόσβεσης, και εφόσον 
η κατηγορία κινδύνου εκδήλωσης πυρκαγιάς ορίζεται 
ως υψηλή (3), πολύ υψηλή (4) ή κατάσταση συναγερ-
μού (5) στα γεωγραφικά όρια της Περιφερειακής Πυ-
ροσβεστικής Διοίκησης όπου ανήκει, να διατίθεται για 
εκτέλεση πρόσθετης υπηρεσίας, εφόσον το επιθυμεί, 
κατόπιν έγκρισης του οικείου Διοικητή, μέχρι τέσσερα 
(4) οκτάωρα τον μήνα, πέραν του προβλεπόμενου ωρα-
ρίου εργασίας, με την καταβολή αποζημίωσης. Η εν λόγω 
αποζημίωση ορίζεται στο ύψος που προβλέπεται για την 
πέραν του πενθημέρου εργασία του προσωπικού αυτού, 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5245 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
προσαυξημένη κατά είκοσι τοις εκατό (20%) και χορη-
γείται με τις ίδιες προϋποθέσεις. Σε κάθε περίπτωση, το ως άνω προσωπικό δύναται να εκτελεί έως δώδεκα (12) 
επιπλέον οκτάωρα καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής 
περιόδου.».
Άρθρο 35
Μηνιαίο επίδομα υπηρετούντωνστις Ειδικές Μονάδες ΔασικώνΕπιχειρήσεων - Τροποποίηση παρ. 9άρθρου 38 ν. 4892/2022
Το δεύτερο εδάφιο της παρ. 9 του άρθρου 38 του 
ν. 4892/2022 (Α’ 28), περί του μισθολογικού καθεστώ-
τος των Πυροσβεστών των Ειδικών Μονάδων Δασικών Επιχειρήσεων (Ε.ΜΟ.Δ.Ε.), αντικαθίσταται και διασπάται σε δύο εδάφια, και η παρ. 9 διαμορφώνεται ως εξής:
«9. Το μισθολογικό καθεστώς των Πυροσβεστών Δα-
σικών Επιχειρήσεων εμπίπτει στην κατηγορία Δ’ του άρθρου 124 του ν. 4472/2017 (Α’ 74). Για τις δαπάνες 
μετακίνησης των Πυροσβεστών Δασικών Επιχειρήσεων 
εφαρμόζονται οι διατάξεις που ισχύουν για το μόνιμο 
πυροσβεστικό προσωπικό. Στο μόνιμο πυροσβεστι-κό προσωπικό και στους Πυροσβέστες Δασικών Επι-
χειρήσεων που υπηρετούν στις Ε.ΜΟ.Δ.Ε., χορηγείται 
το μηνιαίο επίδομα της παρ. 1 του άρθρου 6 της υπό 
στοιχεία 8002/1/520-γ’/15.3.2018 κοινής απόφασης των 
Αναπληρωτών Υπουργών Εσωτερικών και Οικονομικών 
(Β’ 1021).».
Άρθρο 36
Μεταβατική άσκηση αρμοδιότητας
από το Αρχηγείο του Πυροσβεστικού 
Σώματος - Τροποποίηση άρθρου 44 ν. 4872/2021
Στην περ. α’ του άρθρου 44 του ν. 4872/2021 (Α’ 247), 
προβλέπεται μεταβατικά η έγκριση μελετών ενεργητικής 
πυροπροστασίας από το Αρχηγείο του Πυροσβεστικού 
Σώματος, μέχρι να στελεχωθεί το Γ ραφείο Ελληνικού, 
επέρχονται νομοτεχνικές βελτιώσεις και η περ. α) δια-
μορφώνεται ως εξής:
«α) Οι μελέτες παθητικής πυροπροστασίας των ψη-
λών κτιρίων εγκρίνονται από τη Διεύθυνση Αρχιτεκτο-
νικής, Οικοδομικών Κανονισμών και Αδειοδοτήσεων 
(Δ.Α.Ο.Κ.Α.) του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέρ-
γειας, κατόπιν αίτησης του ενδιαφερόμενου φορέα. 
Οι μελέτες ενεργητικής πυροπροστασίας εγκρίνονται 
από το Γ ραφείο Ελληνικού, μέχρι δε τη στελέχωση του 
Γ ραφείου με το κατάλληλο προσωπικό, οι μελέτες ενερ-
γητικής πυροπροστασίας εγκρίνονται από το Αρχηγείο του Πυροσβεστικού Σώματος. Η Δ.Α.Ο.Κ.Α., το Γ ραφείο 
Ελληνικού και το Πυροσβεστικό Σώμα δύνανται να εφαρ-
μόζουν διεθνή πρότυπα και προδιαγραφές ή και εθνικά πρότυπα άλλων χωρών, εάν κρίνουν κατά τη διακριτική τους ευχέρεια ότι τα ελληνικά πρότυπα και κανονισμοί 
δεν είναι κατάλληλα ή δεν επαρκούν. Για τις ανάγκες της 
πυροπροστασίας και στο πλαίσιο της παρούσας περί-
πτωσης δεν εφαρμόζεται η παρ. 9 του άρθρου 354 του 
Κώδικα Βασικής Πολεοδομικής Νομοθεσίας (Κ.Β.Π.Ν., 
από 14.7.1999 π.δ., Δ’ 580).».ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ’
ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΩΝΚΑΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ
Άρθρο 37
Ειδικές διατάξεις για υδατορέματα - 
Τροποποίηση άρθρου 5 ν. 4258/2014
Στο άρθρο 5 του ν. 4258/2014 (Α’ 94), περί ειδικών δι-
ατάξεων για τα υδατορέματα, προστίθεται παρ. 2α, στην 
παρ. 3α του άρθρου 5 του ν. 4258/2014 προστίθεται η 
περίπτωση υδατορεμάτων σε εκτός σχεδίου γήπεδα, η 
παρ. 3β αντικαθίσταται, και οι παρ. 2α έως 3β διαμορ-
φώνονται ως εξής:
«2α. Στα μικρά υδατορέματα, όπως ορίζονται στην 
παρ. 2 του άρθρου 1, των οποίων οι οριογραμμές δεν 
έχουν καθοριστεί, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, 
δύναται να εφαρμόζεται για τις περιπτώσεις του τρίτου 
εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 4, κατ’ εξαίρεση, ύστερα 
από αίτημα του ενδιαφερόμενου για έκδοση οικοδομι-κής άδειας δόμησης πλησίον αυτών ή για έργα διευθέ-τησης μικρών υδατορεμάτων, η διαδικασία της προσω-
ρινής οριοθέτησης της παρ. 2, μη εφαρμοζομένης της 
επιφύλαξης της υποπερ. 4 της Α’ και της υποπερ. 4 της 
παρ. Β’ της παρ. 4 του άρθρου 3.».
3α. Στις περιπτώσεις υδατορεμάτων που είτε απεικονί-
ζονται σε εγκεκριμένα ρυμοτομικά σχέδια είτε σε εκτός 
σχεδίου γήπεδα/εκτάσεις παλαιότερα του ν. 880/1979 
(Α’ 58) και τα οποία έχουν διευθετηθεί με τεχνικά έργα 
κλειστής διατομής, η δόμηση επιτρέπεται στο οικοδο-
μήσιμο τμήμα των όμορων οικοδομικών τετραγώνων 
είτε με τους όρους δόμησης της περιοχής, είτε με όρους 
δόμησης για τα εκτός σχεδίου γήπεδα/εκτάσεις, εφόσον 
τα τεχνικά έργα βρίσκονται κάτω από εγκεκριμένους 
και διαμορφωμένους κοινόχρηστους χώρους του ρυ-
μοτομικού σχεδίου και έχουν κατασκευαστεί βάσει με-
λέτης αρμόδιας υπηρεσίας ή φορέα, όπως πιστοποιείται 
από την υπηρεσία ή το φορέα αυτόν ή από τη διάδοχη 
υπηρεσία ή από τον διάδοχο φορέα που διατηρεί το
σχετικό αρχείο.
3β. Κατά την οριοθέτηση των υδατορεμάτων με οποιο-
δήποτε από τους προβλεπόμενους τρόπους, τίθεται 
εκτός συναλλαγής η ζώνη που προσδιορίζεται από τη 
φυσική κοίτη όπως αυτή έχει αποτυπωθεί με τις όχθες 
και τη βαθιά γραμμή του ρέματος στο εγκεκριμένο το-
πογραφικό διάγραμμα της μελέτης οριοθέτησης, η οποία 
αποτελεί περιοχή εκτός πολεοδομικού σχεδιασμού. Εκ-
κρεμείς πράξεις αναλογισμού που έχουν συνταχθεί για 
εκτάσεις ή τμήματα εκτάσεων της ζώνης αυτής ανακα-λούνται αυτοδίκαια και χωρίς άλλη διατύπωση, κατά το μέρος που δεν έχουν συντελεστεί.
Στην περίπτωση οριοθέτησης υδατορέματος με ή χω-
ρίς έργα διευθέτησης, όπου προκύπτει τεκμηριωμένη 
αναγκαιότητα από τον πολεοδομικό σχεδιασμό για τη 
δημιουργία και διασφάλιση κοινόχρηστων χώρων, δύνα-
ται στην επιφάνεια της ζώνης μεταξύ φυσικής κοίτης και 
γραμμών οριοθέτησης να δημιουργείται κοινόχρηστος 
χώρος, ο οποίος δεν προσμετράται στο απαιτούμενο πο-
σοστό κοινόχρηστων χώρων της πόλης ή του οικισμού. Για τον κοινόχρηστο χώρο του προηγούμενου εδαφίου εφαρμόζεται ο ν. 1337/1983 (Α’ 33).».
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5246 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
Άρθρο 38
Πράσινοι πόροι για τις «100 κλιματικά ουδέτερες και έξυπνες πόλεις» - Τροποποίηση 
παρ. 4 άρθρου 3 ν. 3889/2010
Στην παρ. 4 του άρθρου 3 του ν. 3889/2010 (Α’ 182), 
περί πόρων του πράσινου ταμείου, προστίθεται περ. ζ) ως εξής:
«ζ) τα ποσά που αφορούν σε χρηματοδότηση των ελ-
ληνικών δράσεων της αποστολής της Ευρωπαϊκής Ένω-
σης για τις εκατό (100) κλιματικά ουδέτερες και έξυπνες πόλεις έως το 2030 (αποστολή «πόλεις»), κατόπιν έγκρι-
σης με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας και Οικονομικών.».
Άρθρο 39
Κέντρα Υπερυψηλής Τάσης - Τροποποίηση παρ. 6 άρθρου 209 ν. 3463/2006
Το πρώτο εδάφιο της παρ.  6 του άρθρου 209 του 
ν. 3463/2006 (Α’ 114) τροποποιείται με την προσθήκη 
στο πεδίο εφαρμογής της των Κέντρων Υπερυψηλής 
Τάσης και των Υποσταθμών με τα συνοδά τους έργα, 
και η παρ. 6 διαμορφώνεται ως εξής:
«6. Κατά παρέκκλιση των πολεοδομικών διατάξεων, 
τα τεχνικά έργα και εγκαταστάσεις που εξυπηρετούν την 
ύδρευση και αποχέτευση, την τηλεθέρμανση δήμων, 
την άρδευση περιοχών τους, καθώς και η κατασκευή και 
λειτουργία χώρων υγειονομικής ταφής απορριμμάτων 
(Χ.Υ.Τ.Α.), Σταθμών Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων και 
Κέντρων Υπερυψηλής Τάσης και Υποσταθμών με τα συ-
νοδά τους έργα δεν υπόκεινται στους όρους και περιορι-
σμούς των διατάξεων αυτών και για την κατασκευή τους 
δεν απαιτείται η έκδοση άδειας δόμησης από τις αρμό-
διες αρχές, εφόσον προβλέπονται από τεχνικές μελέτες. 
Στη διάταξη του προηγούμενου εδαφίου υπάγονται και 
οι Πράσινες Γωνιές Ανακύκλωσης, τα Ολοκληρωμένα 
Κέντρα Ανακύκλωσης και τα Πολυκέντρα Ανακύκλω-
σης, συνολικού εμβαδού έως τριάντα (30) τετραγωνι-
κών μέτρων, και οι συνοδοί αυτών χώροι αποθήκευσης 
ανακυκλώσιμου υλικού, συνολικού εμβαδού έως τριάντα 
(30) τετραγωνικών μέτρων και υπό την προϋπόθεση ότι, 
κατά την εγκατάστασή τους σε κοινόχρηστους χώρους παραμένει λωρίδα ελεύθερης διέλευσης πεζών τουλά-χιστον ενός μέτρου και ογδόντα εκατοστών (1,80). Όσα 
από τα τεχνικά έργα και εγκαταστάσεις της παραγράφου 
αυτής έχουν μεγάλο όγκο ή ύψος, εκτελούνται ύστερα 
από γνωμοδότηση του αρμόδιου Συμβουλίου Αρχιτε-
κτονικής.».
Άρθρο 40
Ενίσχυση της βιώσιμης ανάπτυξης
της περιοχής «Ελαιώνας».
1. Για την περιοχή του «Ελαιώνα» του Δήμου Αιγάλεω, 
αναστέλλεται η εφαρμογή των άρθρων 88 έως 91 του 
ν. 4759/2020 (Α’ 245) μέχρι έξι (6) μήνες, μετά την κύρω-
ση της πράξης εφαρμογής και σε κάθε περίπτωση όχι 
πέραν των δύο (2) ετών. Αν μετά την παρέλευση της προ-
θεσμίας αυτής δεν έχει καταβληθεί αποζημίωση, άρση 
απαλλοτρίωσης πραγματοποιε ίται υπό τις προϋποθέσεις 
του άρθρου 88 του ν. 4759/2020.2. Επιτρέπεται η εγκατάσταση Πράσινου Σημείου και 
Κέντρου Δημιουργικής Επαναχρησιμοποίησης Υλικών 
σε τμήμα εδαφικής έκτασης, επί της Οδού Στρατού, 
στο Οικοδομικό Τετράγωνο (Ο.Τ.) 52 της πολεοδομικής 
ενότητας Ελαιώνα, επιφανείας τεσσάρων χιλιάδων τε-
τρακοσίων εβδομήντα έξι κόμμα ογδόντα (4.476,80) τε-
τραγωνικών μέτρων, όπως εμφαίνεται στο διάγραμμα 
του Παραρτήματος Ι.
Άρθρο 41
Παράλληλες εγκρίσεις με έγκρισηΡυμοτομικού Σχεδίου Εφαρμογής
1. Με τις αποφάσεις της παρ. 5 του άρθρου 10 του 
ν. 4447/2016 (Α’ 241) δύναται να εγκρίνονται και οι πε-
ριβαλλοντικοί όροι των έργων και δραστηριοτήτων που 
θα πραγματοποιηθούν στην υπό πολεοδόμηση περιοχή, 
συμπεριλαμβανομένων ιδίως των κοινόχρηστων έργων 
υποδομής και των έργων διευθέτησης του ν. 4014/2011 
(Α’ 209), όπως αυτά προβλέπονται στο Ρυμοτομικό Σχέ-διο Εφαρμογής, ύστερα από υποβολή ενιαίας Μελέτης 
Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, για το σύνολο των υπό 
πραγματοποίηση έργων, σύμφωνα με την παρ. 2β του 
άρθρου 3 του ν. 4014/2011.
2. Με τις ως άνω αποφάσεις μπορεί να εγκρίνονται και 
οι απαιτούμενοι ειδικότεροι όροι και μέτρα για την προ-
στασία και ανάδειξη μνημείων, αρχαιολογικών χώρων, 
ιστορικών τόπων και λοιπών πολιτιστικών στοιχείων 
και συνόλων που υπάρχουν στις περιοχές που πολεο-
δομούνται, ύστερα από υποβολή των κατά περίπτω-
ση απαιτούμενων μελετών και γνώμης των αρμοδίων 
υπηρεσιών και οργάνων του Υπουργείου Πολιτισμού 
και Αθλητισμού. Στις περιπτώσεις αυτές, στην έκδοση 
των πιο πάνω αποφάσεων συμπράττει και ο Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού.
3. Επιπροσθέτως, με τις ως άνω αποφάσεις δύναται να 
εγκρίνεται η χωροθέτηση λιμένων, λιμενικών εγκαταστά-
σεων και έργων προστατευτικών, αποκατάστασης λόγω 
διάβρωσης των ακτών, συμπεριλαμβανομένων και των περιβαλλοντικών όρων αυτών. Στις περιπτώσεις αυτές, 
στην έκδοση των πιο πάνω αποφάσεων συμπράττει και ο Υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής.
Άρθρο 42
Διενέργεια αυτοψιών από τα Κεντρικά 
Συμβούλια Αρχιτεκτονικής και τα Κεντρικά 
Συμβούλια Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων - Προσθήκη άρθρου 25Α στον ν. 4495/2017
Μετά το άρθρο 25 του ν. 4495/2017 (Α’ 167) προστί-
θεται άρθρο 25Α ως εξής:
«Άρθρο 25Α
Διενέργεια αυτοψιών
Δύναται, κατόπιν απόφασης του προέδρου των συμ-
βουλίων των άρθρων 13 και 24, να διενεργείται από τον 
πρόεδρο ή ορισμένο δια της απόφασης μέλος ή ανα-
πληρωματικό μέλος του συμβουλίου ή εισηγητή αυτού, 
αυτοψία σχετική με θέμα για το οποίο γνωμοδοτεί το 
συμβούλιο.».
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5247 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
Άρθρο 43
Ειδική διαδικασία έκδοσηςοικοδομικών αδειών
1. Με απόφαση του αρμοδίου οργάνου του Υπουργεί-
ου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η οποία επέχει θέση 
οικοδομικής άδειας, επιτρέπεται, προ της έγκρισης της 
κοινής απόφασης της παρ. 9 του άρθρου 2 του από 
19.7.2007 π.δ. (Δ’ 336) στις Ζώνες Β4, Δ2 και Δ3 του ανω-
τέρω π.δ., η εκτέλεση εργασιών δόμησης από το Υπουρ-
γείο Πολιτισμού και Αθλητισμού για την επισκευή και 
διαρρύθμιση των υφισταμένων κτιρίων, καθώς και για 
τις απολύτως απαραίτητες προσθήκες για τη λειτουργία 
τους και τη συντήρηση, επισκευή και τον εκσυγχρονι-
σμό όλων των υφισταμένων εγκαταστάσεων και δικτύων 
υποδομής, χωρίς αύξηση της δομημένης επιφάνειας και 
του όγκου των υφισταμένων κτιρίων.
2. Η έκδοση της απόφασης της παρ. 1 γίνεται κατά 
παρέκκλιση των πολεοδομικών διατάξεων, σύμφωνα 
με τις εγκεκριμένες από το Υπουργείο Πολιτισμού και 
Αθλητισμού μελέτες και για το τμήμα της έκτασης που εμφαίνεται σε αυτές, κατόπιν σύμφωνης γνώμης της Δι-
εύθυνσης Δασών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας, του Κεντρικού Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής και 
του Κεντρικού Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων και 
Αμφισβητήσεων (ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α.) της παρ. 2 του άρθρου 20 του ν. 4787/2021 (Α’ 44). Για την έκδοση της ως άνω απόφασης, υποβάλλονται τα στοιχεία και δικαιολογητι-κά της παρ. 1 του άρθρου 40 του ν. 4495/2017 (Α’ 167) 
εξαιρουμένων των δικαιολογητικών των περ. γ), δ), η) και 
ιε) και ελέγχονται το διάγραμμα κάλυψης και η πληρό-
τητα των απαιτούμενων στοιχείων, δικαιολογητικών και 
εγκρίσεων. Οι προβλεπόμενες εισφορές και κρατήσεις 
υποβάλλονται με ευθύνη του αρμόδιου μηχανικού, χωρίς 
περεταίρω έλεγχο.
3. Η διαδικασία των παρ. 1 και 2 δύναται να εφαρμό-
ζεται και για την εκτέλεση εργασιών αποκατάστασης 
του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού σε ακί-
νητα που έχουν χαρακτηρισθεί ως μνημεία, σύμφωνα 
με τον ν. 4858/2021 (Α’ 220). Εφόσον τα ανωτέρω ακί-
νητα δεν βρίσκονται εντός των διοικητικών ορίων της 
Περιφέρειας Αττικής και της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, δεν απαιτείται προηγούμενη σύμφωνη 
γνώμη του ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. της παρ. 2 του άρθρου 20 τουν. 4787/2021.
Άρθρο 44
Κάλυψη σε γεωργοκτηνοτροφικά,γεωργοπτηνοτροφικά κτίρια, κτίρια υδατοκαλλιεργειών - Τροποποίησηυποπερ. αα’ περ. α’ παρ. 3άρθρου 33 ν. 4759/2020
Στο τέλος της υποπερ. αα’ της περ. α’ της παρ. 3 του 
άρθρου 33 του ν. 4759/2020 (Α’ 245), περί παρεκκλίσεων 
κάλυψης, προστίθενται δύο εδάφια, και η υποπερ. αα’ 
διαμορφώνεται ως εξής:
«αα) Σε γεωργοκτηνοτροφικά, γεωργοπτηνοτροφικά 
κτίρια, κτίρια υδατοκαλλιεργειών, στέγαστρα σφαγής, 
γεωργικές αποθήκες, δεξαμενές, θερμοκήπια και λοιπές 
γεωργικές κατασκευές του άρθρου 2 του από 24.5.1985 προεδρικού διατάγματος (Δ’ 270), η παρέκκλιση του συ-
ντελεστή δόμησης που προβλέπεται στην περ. ε’ της 
παρ. 1 του ίδιου άρθρου δεν μπορεί να υπερβεί το 0,8. 
Σε γεωργοκτηνοτροφικά, γεωργοπτηνοτροφικά κτί-
ρια και κτίρια υδατοκαλλιεργειών ο μέγιστος συντε-
λεστής κάλυψης ορίζεται σε τριάντα τοις εκατό (30%), 
υπό την επιφύλαξη των ειδικότερων διατάξεων περί
θερμοκηπίων.».
Άρθρο 45
Έγκριση παρέκκλισης ύψου ς σε ιερούς ναούς
σε περιοχές εκτός σχεδίου δόμησης - Προσθήκη άρθρου 148Α στον ν. 4759/2020
Μετά το άρθρο 148 του ν. 4759/2020 (Α’ 245) προστί-
θεται άρθρο 148Α, ως εξής:
«Άρθρο 148Α
Έγκριση παρέκκλισης ύψους σε ιερούςναούς σε περιοχές εκτός σχεδίου δόμησης
Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας, κατόπιν γνώμης του Κεντρικού Συμβουλί-ου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕ.
ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α.) του άρθρου 24 του ν. 4495/2017 (Α’ 167) και, 
κατά περίπτωση, του Κεντρικού Συμβουλίου Εκκλησι-
αστικής Αρχιτεκτονικής (ΚΕ.Σ.Ε.Α.) ή του Συμβουλίου Εκκλησιαστικής Αρχιτεκτονικής Κρήτης και Δωδεκα-
νήσου (Σ.Ε.Α.Κ.Δ.) των παρ. 5 και 6 του άρθρου 32 του ν. 4495/2017, εγκρίνεται η καθ’ ύψος υπέρβαση για την ανέγερση ιερών ναών των νόμων 590/1977 (Α’ 146) και 4149/1961 (Α’ 41) και των Ιερών Μητροπόλεων της Δω-δεκανήσου: α) Ιεράς Μητρόπολης Ρόδου, β) Ιεράς Μη-τρόπολης Κώου και Νισύρου, γ) Ιεράς Μητρόπολης Λέ-ρου, Καλύμνου και Αστυπάλαιας, δ) Ιεράς Μητρόπολης 
Καρπάθου και Κάσου, και ε) Ιεράς Μητρόπολης Σύμης και 
της Πατριαρχικής Εξαρχίας Πάτμου, σε περιοχές εκτός 
σχεδίου πόλεως, εκτός ορίων των νομίμως υφισταμένων
οικισμών.».
Άρθρο 46
Αλλαγή χρήσης και λειτουργική
αναβάθμιση κτισμάτων
Δύναται να πραγματοποιείται αλλαγή της υφιστάμενης 
χρήσης ανθοπωλείων, καθώς και λειτουργική αναβάθ-
μιση των κτισμάτων που βρίσκονται στην πρασιά του 
οικοδομικού τετραγώνου 132 του ρυμοτομικού σχεδίου 
της Αθήνας, όπως αναθεωρήθηκε με το από 1.12.1948 
β.δ. (Α’ 313), τα οποία είναι δημόσια κτήματα με αριθ-
μούς καταχώρισης ΒΚ 226 μέχρι και ΒΚ 236 και εμπίπτουν 
εντός του περιγράμματος του προαυλίου χώρου του 
Μεγάρου της Βουλής, όπως έχει εγκριθεί η οριοθέτησή 
του με το άρθρο τρίτο του ν. 2274/1994 (Α’ 237). Στα 
ανωτέρω κτίσματα δύναται να εγκαθίστανται χρήσεις 
εκθετηρίων - καταστήματος και βοηθητικών λειτουργιών 
εξυπηρέτησης κατά τμήμα που δεν υπερβαίνει ποσοστό 
εβδομήντα τοις εκατό (70%) του συνολικού εμβαδού των 
κτισμάτων, κατόπιν έγκρισης της αρχιτεκτονικής μελέτης 
από το αρμόδιο όργανο του Υπουργείου Πολιτισμού και 
Αθλητισμού και θετικής γνωμοδότησης του Κεντρικού Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5248 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
Άρθρο 47
Ειδικές περιπτώσεις παραχώρησης
Ακίνητα ιδιοκτησίας του Δημοσίου που βρίσκονται 
ή πρόκειται να υπαχθούν σε καθεστώς παραχώρησης 
για είκοσι πέντε (25) έτη τουλάχιστον κατά χρήση για 
αναπτυξιακούς, βιομηχανικούς και κτηνοτροφικούς σκο-
πούς δύναται, σε περίπτωση που παραχωρούνται σε ιδι-
οκτήτη όμορου ακινήτου, να λογίζονται ως ενιαία έκταση 
με το όμορο ακίνητο υπό την προϋπόθεση της βελτίω-σης της αρτιότητας και της οικοδομησιμότητας αυτού. 
Μετά τη λήξη της παραχώρησης και σε περίπτωση μη 
ανανέωσης αυτής, ο ιδιοκτήτης οφείλει να καθαιρέσει 
κάθε κατασκευή ή χρήση που πραγματοποιήθηκε καθ’ υπέρβαση των όρων δόμησης της ιδιόκτητης έκτασης, όπως αυτοί ίσχυαν επί της ιδιόκτητης έκτασης κατά την εγκατάσταση της κατασκευής ή κατά τον χρόνο λήξης της παραχώρησης.
Άρθρο 48
Ενιαία έκταση βιομηχανικών εγκαταστάσεωνσε περίπτωση μίσθωσης ή κτήσης όμορων γηπέδων ή οικοπέδων
Όμορα γήπεδα ή οικόπεδα σε περιοχές με βιομηχα-
νική χρήση ή με χρήση αιολικών πάρκων που ανήκουν 
στον ίδιο ιδιοκτήτη ή έχουν μισθωθεί με μακροχρό-
νια μίσθωση από τον ίδιο μισθωτή, θεωρούνται ενιαία 
έκταση, εφαρμόζονται οι ισχύοντες στην περιοχή, για 
τις βιομηχανικές εγκαταστάσεις ή για τα αιολικά πάρκα 
αντιστοίχως, όροι δόμησης, για το σύνολο της έκτασης 
αυτής και εκδίδονται όλες οι απαιτούμενες άδειες και 
οι προβλεπόμενες κατά περίπτωση εγκρίσεις από τις 
αρμόδιες υπηρεσίες για το σύνολο της έκτασης αυτής. 
Μετά τη λήξη της μίσθωσης και σε περίπτωση μη ανανέ-
ωσης αυτής ή αλλαγής του ιδιοκτησιακού καθεστώτος με αποτέλεσμα τα γήπεδα ή οικόπεδα να μην ανήκουν 
στον ίδιο ιδιοκτήτη, ο ιδιοκτήτης οφείλει να καθαιρέσει 
κάθε κατασκευή ή χρήση που πραγματοποιήθηκε καθ’ 
υπέρβαση των όρων δόμησης της ιδιόκτητης έκτασης, 
όπως αυτοί ίσχυαν επί της ιδιόκτητης έκτασης κατά 
την εγκατάσταση της κατασκευής ή κατά τον χρόνο 
λήξης της μίσθωσης ή μεταβολής του ιδιοκτησιακού 
καθεστώτος.
Άρθρο 49
Εγκαταστάσεις Χώρων Τροφοδοσίας Πτωματοφάγων Αρπακτικών Πτηνώνσε δασικού χαρακτήρα εκτάσεις
Στο άρθρο 57 του ν. 998/1979 (Α’ 289), περί επεμβά-
σεων σε δασικές εκτάσεις, προστίθεται παρ. 11 ως εξής:
«11. Επιτρέπεται η επέμβαση σε δάση, δασικές εκτά-
σεις και δημόσιες εκτάσεις των περ. α’ και β’ της παρ. 5 του άρθρου 3 για την εγκατάσταση των απαιτούμενων 
υλικοτεχνικών υποδομών μετά των συνοδών έργων τους 
για τη λειτουργία Χώρων Τροφοδοσίας Πτωματοφάγων 
Αρπακτικών Πτηνών, προς τον σκοπό σίτισης νεκροφά-
γων/πτωματοφάγων αρπακτικών πτηνών, καθώς και 
πυρήνων προσαρμογής για την επανένταξη - επανει-
σαγωγή ειδών της άγριας πανίδας και δομών φιλοξενίας 
μη επανεντάξιμων ειδών της άγριας πανίδας, από φορείς που υλοποιούν προγράμματα και δράσεις του Υπουργεί-
ου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, συναφών με την προ-
στασία, διαχείριση και διατήρηση της άγριας πανίδας, 
κατόπιν εγκρίσεως της οικείας Δασικής και Κτηνιατρικής 
Αρχής, εξαιρουμένων των υποχρεώσεων της παρ. 8 του 
άρθρου 45 του παρόντος.».
Άρθρο 50
Έγκριση Επιχειρηματικών Πάρκων - Προσθήκη παρ. 5 και 6 στο άρθρο 155 ν. 4759/2020
1. Στο άρθρο 155 του ν. 4759/2020 (Α’ 245) προστίθε-
νται παρ. 5 και 6 ως εξής:
«5. Κατ’ εξαίρεση της παρ. 3, επιτρέπεται η έγκριση 
ανάπτυξης δύο Επιχειρηματικών Πάρκων (ΕΠ) τύπου «Επιχειρηματικό Πάρκο Μεμονωμένης Μεγάλης Μο-νάδας (ΕΠΜΜΜ)» της περ. ζ’ της παρ. 1 του άρθρου 
41 του ν. 3982/2011 (Α’ 143), σύμφωνα με το άρθρο 
47 του ιδίου νόμου και την υπό στοιχεία Φ/Α.15/3/οικ.112239/1270/23.10.2020 κοινή απόφαση των 
Υπουργών Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Περιβάλλο-ντος και Ενέργειας (Β’ 4863), σε ακίνητα ιδιοκτησίας του Ελληνικού Δημοσίου και της «ΔΕΗ Α.Ε.» και ειδικότερα: α) στη Δημοτική Ενότητα Μεγαλόπολης του Δήμου Με-
γαλόπολης της Περιφερε ιακής Ενότητας Αρκαδίας της 
Περιφέρειας Πελοποννήσου σε τρεις γειτονικές εκτάσεις 
εμβαδού εκατόν ενενήντα επτά (197) στρεμμάτων, ως 
«Πιλοτικό Ε.Π. Μεγαλόπολης» και β) στην Δημοτική Κοι-
νότητα Ποντοκώμης της Δημο τικής Ενότητας Δημητρίου 
Υψηλάντη του Δήμου Κοζάνης της Περιφερειακής Ενό-
τητας Κοζάνης της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας, σε 
έκταση εμβαδού οκτακοσίων (800) στρεμμάτων, ως «Πι-
λοτικό ΕΠ Ποντοκώμης», για την εγκατάσταση αντίστοι-
χα, υποδομών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας και 
για την παραγωγή συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας. 
Οι εκτάσεις των ως άνω ακινήτων που απεικονίζονται 
στους χάρτες του αποσπάσματος του Παραρτήματος ΙΙ, 
δύνανται να μεταβάλλονται, σύμφωνα με την παρ. 7 του 
άρθρου 47 του ν. 3982/2011.
Για την ανάπτυξη των ΕΠΜΜΜ δεν απαιτείται, κατά τις 
ως άνω διατάξεις, πολεοδόμηση και για τη δόμησή τους 
εφαρμόζονται η παρ. 3 του άρθρου 32 και η περ. β’ της 
παρ. 3. του άρθρου 33 του ν. 4759/2020 (Α’ 245). Κατά 
τα λοιπά εφαρμόζεται το άρθρο 4 του από 24.5.1985 
π.δ. (Δ’ 270).
6. Κατά παρέκκλιση της υπό στοιχεία Φ/Α.15/3/
οικ.112239/1270/23.10.2020 κοινής απόφασης, ως 
Εταιρεία Ανάπτυξης των Επιχειρηματικών Πάρκων (ΕΑ-ΝΕΠ) της παρ. 5 ορίζεται, σύμφωνα με το άρθρο 15 του ν. 4872/2021 (Α’ 247), η «ΜΕΤΑΒΑΣΗ Α.Ε.».
Υπέρ της Εταιρείας Ανάπτυξης Επιχειρηματικού Πάρ-
κου (ΕΑΝΕΠ) των ως άνω ΕΠ, δύναται να συστήνεται στα 
ακίνητα της παρ. 5, δικαίωμα επιφανείας, σύμφωνα με τα 
άρθρα 18 έως 26 του ν. 3986/2011 (Α’ 152) και το δικαίω-
μα αυτό να αντιστοιχείται, για την εφαρμογή του άρθρου 
45 και κάθε άλλης σχετικής διάταξης του ν. 3982/2011 (Α’ 143), προς το ιδιοκτησιακό δικαίωμα κυριότητας της 
ΕΑΝΕΠ. Αναλόγως δύναται να εφαρμόζονται τα φορολο-
γικά κίνητρα της παρ. 1 του άρθρου 62 του ν. 3982/2011, 
αντί της παρ. 2 του άρθρου 26 του ν. 3986/2011.».
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5249 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
Άρθρο 51
Έκδοση οικοδομικών αδειών εντός Τεχνολογικού Πάρκου 4ης γενιάς - Προσθήκη παρ. 12 στο άρθρο 18 ν. 4690/2020
Στο τέλος του άρθρου 18 του ν. 4690/2020 (Α’ 104), 
περί δημιουργίας Τεχνολογικού Πάρκου 4ης γενιάς, προ-
στίθεται παρ. 12 ως εξής:
«12. Μετά τη δημοσίευση της απόφασης έγκρισης 
για την ανάπτυξη επιχειρηματικού πάρκου και μετά την 
έγκριση της πολεοδομικής μελέτης, της υψομετρικής 
μελέτης και της διάνοιξης των αντίστοιχων δρόμων, επι-
τρέπεται, κατά παρέκκλιση της παρ. 6 του άρθρου 47 του 
ν. 3982/2011 (Α’ 143), να εκδίδονται οικοδομικές άδειες 
για όλες τις επιχειρήσεις ή να συνεχίζεται η εκτέλεση 
οικοδομικών εργασιών, ύστερα από γραπτή έγκριση της 
Εταιρείας Ανάπτυξης Επιχειρηματικού Πάρκου που απο-
στέλλεται στο αρμόδιο πολεοδομικό γραφείο.».
Άρθρο 52
Οικοδόμηση πέριξ ιστών ραδιοφωνικών σταθμών - Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 13 ν. 3188/1955
Στο άρθρο 13 του ν. 3188/1955 (Α’ 95) καταργείται η 
εξουσιοδότηση του δευτέρου εδαφίου και το υφιστάμε-
νο άρθρο διαμορφώνεται ως παρ. 1, προστίθεται παρ. 2, 
και το άρθρο 13 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρον 13
1. Εις ακτίνα 300 μ. από της βάσεως των Ραδιοφωνι-
κών ιστών του Ε.Ι.Ρ ., ελαχίστου ύψους εβδομήντα (70) μ. 
απαγορεύεται πάσα ανοικοδόμησις εις τρίτους. Μεταξύ 
δε ακτίνος τριακόσια (300) μέχρι και πεντακόσια (500) μ. 
επιτρέπεται η ανέγερσις διωρόφων οικοδομών.
Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπεται η ανοικοδόμηση σε τρί-
τους, σύμφωνα με τις κείμενες πολεοδομικές διατάξεις, 
σε γήπεδα που βρίσκονται μεταξύ ακτίνας διακόσια 
(200) έως πεντακόσια (500) μέτρα από τη βάση του 
ιστού του Ραδιοφωνικού Σταθμού Χανίων Κρήτης. Το 
μέγιστο ύψος των κτιρίων αυτών δεν μπορεί να υπερβεί 
τα 7,50 μέτρα και σε περίπτωση κατασκευής στέγης τα 
εννέα (9,00) μέτρα.
Επιτρέπεται επίσης η συντήρηση, χωρίς αύξηση του 
όγκου τους, κτισμάτων που βρίσκονται στην ίδια περιοχή 
και σε ακτίνα μέχρι διακόσια (200) μέτρων από τη βάση 
του ιστού του Ραδιοφωνικού Σταθμού Χανίων.
2. Τα όρια, οι απαγορεύσεις και οι περιορισμοί του 
πρώτου εδαφίου της παρ. 1 δεν εφαρμόζονται:
α) σε ιστούς ραδιοφωνικών σταθμών για τους οποί-
ους έχει εκδοθεί απόφαση αποξήλωσης του Δ.Σ. της 
Ε.Ρ .Τ. μέχρι την 28η.7.2022 ή χαρακτηρίζονται ως ανε-
νεργοί με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου (Δ.Σ.) 
της «Ε.Ρ .Τ. Α.Ε.» περί οριστικής διακοπής της λειτουργίας 
αυτών,
β) σε περιπτώσεις που υφίσταται έκθεση μετρήσεων 
της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας των επι-
πέδων των υψισυχνών ηλεκτρομαγνητικών πεδίων στο 
περιβάλλον σύμφωνα με την οποία δεν διαπιστώνεται 
υπέρβαση ή πιθανή υπέρβαση των ορίων ασφαλούς 
έκθεσης του κοινού.Άρθρο 53
Ανάθεση δράσεων στη «Νέα Μητροπολιτική Αττική Α.Ε. - Αναπτυξιακός Οργανισμός Τοπικής Αυτοδιοίκησης»
1. Για την ταχεία υλοποίηση, στις περιοχές της Περιφε-
ρειακής Ενότητας Ανατολικής Αττικής που επλήγησαν 
από τις πυρκαγιές της 23ης και 24ης Ιουλίου 2018, των δράσεων με γενικό τίτλο:
α) ενεργειακή αυτονομία - αναβάθμιση χώρου δασικής 
αναψυχής,
β) αποκατάσταση κτιρίων εντός Ναυτικού Απομαχικού 
Ταμείου (ΝΑΤ),
γ) δημιουργία παραλιακού περιπάτου,δ) δίκτυο πυρόσβεσης πόλης,
ε) ψηφιακές εφαρμογές και εξοπλισμός έξυπνης πόλης,
στ) διαμόρφωση παραρεμάτιας περιοχής,
εξουσιοδοτείται ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέρ-
γειας να υπογράψει προγραμματική σύμβαση με τη «Νέα 
Μητροπολιτική Αττική Α.Ε. - Αναπτυξιακός Οργανισμός Τοπικής Αυτοδιοίκησης». Για την άμεση υλοποίηση του 
έργου του παρόντος, προς αποκατάσταση των κατα-
στροφικών συνεπειών στις περιοχές της περιφέρειας 
Αττικής που επλήγησαν από τις πυρκαγιές της 23ης και 24ης Ιουλίου 2018, η «Νέα Μητροπολιτική Αττική Α.Ε. - 
Αναπτυξιακός Οργανισμός Τοπικής Αυτοδιοίκησης» 
μπορεί να προβαίνει σε διαδικασίες απευθείας ανάθε-
σης ή διαπραγμάτευσης, ανεξάρτητα από την εκτιμώ-
μενη αξία του εκάστοτε έργου, κατά παρέκκλιση του 
ν. 4412/2016 (Α’ 147), υπό την επιφύλαξη του ενωσιακού 
δικαίου. Οι δαπάνες για την υλοποίηση των δράσεων του 
παρόντος δύνανται να βαρύνουν τον Ειδικό Λογαριασμό 
Αρωγής Πυρόπληκτων που συστάθηκε με την υπό στοι-
χεία οικ.2/57679/ΔΛΓΚ/25.7.2018 κοινή απόφαση του 
Υπουργού και του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών 
(Β’ 3014).».
2. Στην περ. γ’ της παρ. 3 του άρθρου 3 της υπό στοι-
χεία οικ.2/57679/ΔΛΓΚ/25.7.2018 κοινής απόφασης, 
προστίθενται νέα εδάφια έκτο, έβδομο και όγδοο και η 
παρ. 3 διαμορφώνεται ως εξής:
«3. Η Επιτροπή έχει τις ακόλουθες αρμοδιότητες:
α. Εγκρίνει τις δράσεις και τις αντίστοιχες δαπάνες 
που προτείνουν τα Υπουργεία και οι Ο.Τ.Α. α’ και β’ βαθ-μού ο αναπτυξιακός οργανισμός με την επωνυμία «Νέα Μητροπολιτική Αττική Α.Ε. - Αναπτυξιακός Οργανισμός Τοπικής Αυτοδιοίκησης», καθώς και η αστική μη κερδο-σκοπική εταιρεία που προβλέπεται στο άρθρο δεύτερο της από 24.7.2019 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου «Λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση άμεσων κινδύνων και αναγκών στις περιοχές της Περιφερειακής Ενότητας 
Ανατολικής Αττικής που επλήγησαν από τις πυρκαγιές 
της 23ης Ιουλίου 2018» (Α’ 127). Για την έγκριση των 
δράσεων και των αντίστοιχων δαπανών οι φορείς του 
προηγούμενου εδαφίου, υποβάλλουν στην Επιτροπή 
τα ακόλουθα στοιχεία:
αα) την τεκμηρίωση της σκοπιμότητας εκτέλεσης του 
έργου ή λήψης της υπηρεσίας και την επιλογή της διαδι-
κασίας ανάθεσης, ββ) τον εκτιμώμενο προϋπολογισμό της σύμβασης που πρόκειται να συναφθεί και την τεκ-μηρίωσή του, γγ) την τεχνική περιγραφή του αντικειμέ-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5250 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
νου της σύμβασης που πρόκειται να συναφθεί και δδ) 
τις υπάρχουσες εγκεκριμένες μελέτες και πίνακα με τις 
τυχόν απαιτούμενες περαιτέρω μελέτες.
β. Εγκρίνει τον ετήσιο οικονομικό απολογισμό κίνησης 
του λογαριασμού.
γ. Εντέλλεται προς τον Υπουργό Οικονομικών πληρω-
μές προς τους φορείς του πρώτου εδαφίου της περ. α’ 
για τις δράσεις και μέχρι του εγκεκριμένου ύψους δα-
πανών που προβλέπονται στην περ. α’ . Για την έκδοση της εντολής του προηγουμένου εδαφίου, οι φορείς του 
πρώτου εδαφίου της περ. α’ της παρούσας παραγράφου 
υποβάλλουν στην Επιτροπή τα ακόλουθα στοιχεία: αα) 
την έγκριση της Επιτροπής που προβλέπεται στην περ. α’ , 
ββ) τη σύμβαση και τις τυχόν τροποποιήσεις της, καθώς 
και τα έγγραφα που αποδεικνύουν ότι τηρήθηκε η διαδι-
κασία ανάθεσης που επιλέχθηκε, γγ) τις αποφάσεις των 
φορέων του πρώτου εδαφίου της περ. α’ με τις οποίες 
ορίζονται επιβλέποντες και επιτροπή παραλαβής του 
αντικειμένου της σύμβασης, δδ) βεβαίωση για τη μερική 
ή συνολική περάτωση και επιμέτρηση των εργασιών που 
εκτελέσθηκαν ή των υπηρεσιών που παρασχέθηκαν, την 
έγκρισή τους από τον φορέα του πρώτου εδαφίου της περ. α’ και τα έγγραφα που αποδεικνύουν την παραλα-βή, μερική ή συνολική του αντικειμένου της σύμβασης,εε) το αίτημα πληρωμής του αναδόχου προς τον φορέα 
του πρώτου εδαφίου της περ. α’ με τα δικαιολογητικά 
που το συνοδεύουν και στστ) βεβαίωση του φορέα προς 
την Επιτροπή, ότι η πληρωμή είναι σύμφωνη με τη σύμ-βαση που έχει συναφθεί.
Στην περίπτωση της δράσης της υλοποίησης της σύ-
νταξης Πολεοδομικού Σχέδιου Εφαρμογής (δεύτερο 
στάδιο Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου) του άρθρου 86 
του ν. 4722/2020 (Α’ 177) μέσω άλλων αναδόχων με-
λετών ή γενικών υπηρεσιών πέραν του Τεχνικού Επι-
μελητηρίου Ελλάδας, η Επιτροπή εντέλλεται προς τον 
Υπουργό Οικονομικών τη μεταφορά ποσού ύψους του 
προϋπολογισμού των συμβάσεων, που πρόκειται να 
συναφθούν σε λογαριασμό του Τεχνικού Επιμελητηρί-ου Ελλάδος μέσω του οποίου καλύπτονται οι αμοιβές 
αυτών. Εντός ενός (1) μηνός από την παράδοση του Πο-
λεοδομικού Σχέδιου Εφαρμογής πραγματοποιείται εκ-
καθάριση του ποσού και το υπολειπόμενο επιστρέφεται 
στον ειδικό λογαριασμό για την αρωγή πληγέντων από 
τις πυρκαγιές. Για την ολοκλήρωση της εκκαθάρισης, 
οι φορείς του πρώτου εδαφίου της περ. α’ υποβάλλουν στην Επιτροπή τα ακόλουθα στοιχεία: αα) την έγκριση της Επιτροπής της περ. α’ , ββ) τη σύμβαση και τις τυχόν 
τροποποιήσεις της, καθώς και τα έγγραφα που απο-
δεικνύουν ότι τηρήθηκε η διαδικασία ανάθεσης που 
επιλέχθηκε, γγ) την απόφαση του αρμόδιου οργάνου 
του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με την 
οποία ορίζονται επιβλέποντες και επιτροπή παραλαβής 
του αντικειμένου της σύμβασης, δδ) βεβαίωση για τη μερική ή συνολική περάτωση και επιμέτρηση των ερ-
γασιών που εκτελέσθηκαν ή των υπηρεσιών που παρα-
σχέθηκαν, την έγκρισή τους από τον φορέα του πρώτου 
εδαφίου της περ. α’ και τα έγγραφα που αποδεικνύουν 
την παραλαβή, μερική ή συνολική, του αντικειμένου 
της σύμβασης, εε) το αίτημα εκκαθάρισής του προς την Επιτροπή με τα δικαιολογητικά που το συνοδεύουν και 
στστ) βεβαίωση του αρμόδιου οργάνου του Υπουργεί-
ου Περιβάλλοντος και Ενέργειας προς την Επιτροπή, 
ότι η πληρωμή είναι σύμφωνη με τη σύμβαση που έχει συναφθεί.
Ειδικά για την περίπτωση των δράσεων με γενικό τίτλο:
α) ενεργειακή αυτονομία - αναβάθμιση χώρου δασικής 
αναψυχής,
β) αποκατάσταση κτιρίων εντός ΝΑΤ,γ) δημιουργία παραλιακού περιπάτου,
δ) δίκτυο πυρόσβεσης πόλης,
ε) ψηφιακές εφαρμογές και εξοπλισμός έξυπνης πόλης,
στ) διαμόρφωση παραρεμάτιας περιοχής,
η Επιτροπή εντέλλεται προς τον Υπουργό Οικονομι-
κών τη μεταφορά ποσού ύψους του προϋπολογισμού 
των δράσεων που η «Νέα Μητροπολιτική Αττική Α.Ε. - 
Αναπτυξιακός Οργανισμός Τοπικής Αυτοδιοίκησης» 
υλοποιεί με ιδία μέσα και σε έτερο λογαριασμό τη με-
ταφορά ποσού ύψους της προεκτιμώμενης αξίας των 
συμβάσεων, που πρόκειται να συναφθούν με τρίτους, 
μέσω του οποίου καλύπτονται οι αμοιβές αυτών. Εντός 
ενός (1) μηνός από την παράδοση του φυσικού αντικει-
μένου εκάστης δράσης πραγματοποιείται εκκαθάριση 
του ποσού και το τυχόν υπολειπόμενο επιστρέφεται 
στον ειδικό λογαριασμό για την αρωγή πληγέντων από 
τις πυρκαγιές. Για την ολοκλήρωση της εκκαθάρισης, 
οι φορείς του πρώτου εδαφίου της περ. α’ υποβάλλουν 
στην Επιτροπή τα ακόλουθα στοιχεία: αα) την έγκρι-
ση της Επιτροπής της περ. α’ , ββ) τη σύμβαση και τις 
τυχόν τροποποιήσεις της, καθώς και τα έγγραφα που 
αποδεικνύουν ότι τηρήθηκε η διαδικασία ανάθεσης που 
επιλέχθηκε, σε περίπτωση ανάθεσης σε τρίτους, γγ) την 
απόφαση του αρμόδιου οργάνου του Υπουργείου Περι-
βάλλοντος και Ενέργειας, με την οποία ορίζονται επιβλέ-
ποντες και επιτροπή παραλαβής του αντικειμένου των 
δράσεων ή των συμβάσεων, δδ) βεβαίωση για τη μερική 
ή συνολική περάτωση και επιμέτρηση των εργασιών που 
εκτελέσθηκαν ή των υπηρεσιών που παρασχέθηκαν, την 
έγκρισή τους από τον φορέα του πρώτου εδαφίου της περ. α’ και τα έγγραφα που αποδεικνύουν την παραλα-
βή, μερική ή συνολική, του αντικειμένου της δράσης 
ή σύμβασης, εε) το αίτημα εκκαθάρισής του προς την 
Επιτροπή με τα δικαιολογητικά που το συνοδεύουν και στστ) βεβαίωση του αρμόδιου οργάνου του Υπουργεί-
ου Περιβάλλοντος και Ενέργειας προς την Επιτροπή, 
ότι η πληρωμή είναι σύμφωνη με τη σύμβαση που έχει συναφθεί.
Οι αναγκαίες συμβάσεις για την υλοποίηση των δρά-
σεων, οι οποίες χρηματοδοτούνται από το λογαριασμό 
υπογράφονται από τον Πρόεδρο της Επιτροπής.».
Άρθρο 54
Όροι δόμησης και παρεκκλίσεις σε εκτός σχεδίου περιοχές - Τροποποίηση άρθρου 33 ν. 4759/2020
Στο άρθρο 33 του ν. 4759/2020 (Α’ 245), περί όρων 
δόμησης και παρεκκλίσεις σε εκτός σχεδίου περιοχές, 
προστίθενται περ. ια) και ιβ) στην παρ. 3, και παρ. 3Α 
ως εξής:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5251 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
«ια) Σε κτίρια κοινωνικής πρόνοιας που δεν είναι ευαγή 
ιδρύματα, επιτρέπεται παρέκκλιση από την παρ. 1 ως 
προς την ανέγερση περισσοτέρων του ενός κτιρίων επί 
του γηπέδου, το ποσοστό κάλυψης το οποίο δεν δύναται 
να υπερβαίνει το είκοσι τοις εκατό (20%) για το ισόγειο 
και τους ορόφους και το πενήντα τοις εκατό (50%) για 
υπόγειους χώρους, τις αποστάσεις των κτιρίων από τα 
όρια του γηπέδου, οι οποίες δεν επιτρέπεται να μειώνο-
νται περισσότερο των πέντε (5) μέτρων, τον συντελεστή 
δόμησης του γηπέδου ο οποίος δεν δύναται να υπερβαί-
νει το μηδέν κόμμα πενήντα τέσσερα (0,54), το ύψος του 
κτιρίου, το οποίο δεν μπορεί να υπερβαίνει τα έντεκα (11) 
μέτρα και τον αριθμό των ορόφων, ο οποίος δεν μπορεί 
να υπερβαίνει τα τρία (3). Η παρέκκλιση χορηγείται με 
απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ύστερα από πρόταση της αρμόδιας υπηρεσίας του αρ-
μόδιου για τη λειτουργικότητα του κτιρίου φορέα και 
γνωμοδότηση του Κεντρικού Συμβουλίου Πολεοδομι-
κών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α.). Τα 
ανωτέρω ισχύουν και στις περιπτώσεις της παρ. 2 του 
άρθρου 32.
ιβ) Στην περίπτωση ανέγερσης στο ίδιο γήπεδο εκπαι-
δευτηρίου και κτιρίου κοινωνικής πρόνοιας, τότε εφαρ-
μόζονται στο σύνολο του γηπέδου οι όροι δόμησης του 
άρθρου 5 του από 6.10.1978 προεδρικού διατάγματος (Δ’ 538).
3Α. Στις περιπτώσεις γηπέδου για το οποίο προβλέπε-
ται χορήγηση παρεκκλίσεων από τον Συντονιστή Αποκε-
ντρωμένης Διοίκησης και τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, όταν υφίσταται σώρευση αιτημάτων πα-
ρεκκλίσεων που χορηγούνται από διαφορετικά όργανα, 
αρμόδιος είναι ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργει-ας, κατόπιν σύμφωνης γνώμης του ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α..».
Άρθρο 55
Αλλαγή χρήσης - Τροποποίηση παρ. 9άρθρου 107 ν. 4495/2017
Στο πρώτο εδάφιο της παρ. 9 του άρθρου 107 του 
ν. 4495/2017 (Α’ 167), προστίθεται νέα επιτρεπόμενη 
περίπτωση αλλαγής χρήσης, προστίθεται νέο τελευταίο 
εδάφιο, και η παρ. 9 διαμορφώνεται ως εξής:
«9. Στις περιπτώσεις της παρ. 5 του παρόντος άρθρου 
επιτρέπεται η αλλαγή χρήσης εφόσον η νέα χρήση δεν 
απαγορεύεται από ειδικότερες διατάξεις που ισχύουν για 
το συγκεκριμένο ακίνητο ή την περιοχή του ακινήτου ή 
δεν απαγορευόταν κατά τον χρόνο έκδοσης της οικοδο-
μικής άδειας ή κατά τον χρόνο εγκατάστασης της νέας χρήσης. Από την αρμόδια Υ.Δομ. βεβαιώνεται ότι η νέα 
χρήση δεν απαγορεύεται από ειδικότερες διατάξεις που 
ισχύουν για το συγκεκριμένο ακίνητο ή την περιοχή του 
ακινήτου ή δεν απαγορευόταν κατά το χρόνο έκδοσης 
της οικοδομικής άδειας ή κατά τον χρόνο εγκατάστασης 
της αυθαίρετης χρήσης. Τυχόν εργασίες για την αλλαγή της χρήσης στους ανωτέρω χώρους, εφόσον δεν έχουν 
εξαιρεθεί οριστικά από την κατεδάφιση, δύναται να 
εκτελεστούν σύμφωνα με την παρ. 5β. Η δυνατότητα 
αλλαγής χρήσης, σύμφωνα με τα παραπάνω, εφαρμό-
ζεται ανεξαρτήτως των επιτρεπόμενων όρων δόμησης της περιοχής του ακινήτου.».Άρθρο 56
Προϋποθέσεις μεταβίβασης αυτοτελών ιδιοκτησιών - Αντικατάσταση παρ. 11 άρθρου 18 ν. 4276/2014
Η παρ. 11 του άρθρου 18 του ν. 4276/2014 (Α’ 155), 
περί μεταβίβασης ξενοδοχείων συνιδιοκτησίας αντικα-θίσταται ως εξής:
«11. H μεταβίβαση της κυριότητας ή η εκμίσθωση των 
αυτοτελών διηρημένων ιδιοκτησιών ξενοδοχείων συνι-
διοκτησίας επιτρέπεται μόνο μετά: α) την έκδοση των 
οικοδομικών αδειών και των λοιπών προαπαιτούμενων 
εγκρίσεων για την εκτέλεση των οικοδομικών εργασιών 
του ξενοδοχειακού καταλύματος, β) τη σύσταση ορι-
ζοντίων και καθέτων ιδιοκτησιών επί του ξενοδοχείου 
συνιδιοκτησίας και γ) την έγκριση του Κανονισμού Συ-νιδιοκτησίας και Λειτουργίας του ξενοδοχείου συνιδιο-κτησίας, σύμφωνα με την παρ. 4.».
Άρθρο 57
Διοικητικές ρυθμίσεις για δομές
Για τις δομές των άρθρων 8 και 10 του ν. 4375/2016 
(Α’ 51) η έγκριση επέμβασης της παρ. 2 του άρθρου 45 του ν. 998/1979 (Α’ 289), το πρωτόκολλο εγκατάστασης 
και κάθε άλλη συναφής διοικητική πράξη εκδίδονται 
από τη Γενική Διεύθυνση Δασών και Δασικού Περιβάλλο-
ντος του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κατά 
παρέκκλιση κάθε αντίθετης γενικής ή ειδικής διάταξης.
Άρθρο 58
Ρυθμίσεις για ενεργειακά στέγαστρα - Προσθήκη παρ. 26α στο άρθρο 2 και άρθρου 19Α στον ν. 4067/2012
1. Στο άρθρο 2 του ν. 4067/2012 (Α’ 79) προστίθεται 
παρ. 26α για τον ορισμό του «ενεργειακού στεγάστρου» 
ως εξής:
«26α. Ενεργειακό στέγαστρο είναι η πάνω από το δώμα 
ειδικού κτιρίου μεγάλης κλίμακας- κατασκευή, η οποία 
το επικαλύπτει εν όλω ή εν μέρει και περιλαμβάνει εγκα-
ταστάσεις παθητικών ή και ενεργητικών συστημάτων 
που συμβάλλουν στην ενεργειακή του απόδοση.».
2. Στον ν. 4067/2012 προστίθεται άρθρο 19Α ως εξής:
«Άρθρο 19Α
Ενεργειακό στέγαστρο
Η έγκριση της μορφής, της ογκοπλασίας και της 
ένταξης του ενεργειακού στεγάστρου στη μορφολο-
γία του κτιρίου και του δομημένου περιβάλλοντός του, καθώς και οι παρεκκλίσεις του δεύτερου εδαφίου του 
παρόντος χορηγούνται από το Κεντρικό Συμβούλιο 
Αρχιτεκτονικής. Το ενεργειακό στέγαστρο δύναται να 
εγκαθίσταται κατά παρέκκλιση του μέγιστου επιτρεπό-
μενου ύψους της περιοχής και του ιδεατού στερεού, να 
εξέχει του επιτρεπόμενου περιγράμματος του κτιρίου, και να έχει φέροντα ή διακοσμητικά στοιχεία στήριξης που εδράζονται πάνω στο κτίριο ή στον περιβάλλοντα 
αυτού χώρο, εντός του οικοπέδου ή γηπέδου. Τυχόν 
χώροι που δημιουργούνται εξ αυτού δεν προσμετρώ-
νται στην κάλυψη, στη δόμηση και στο ποσοστό των 
ημιυπαιθρίων.».
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5252 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
Άρθρο 59
Παράταση αναστολής οικοδομικών εργασιών 
στον Υμηττό - Τροποποίηση άρθρου 72 
ν. 4843/2021
Η προθεσμία του άρθρου 72 του ν. 4843/2021 (Α’ 193) 
παρατείνεται και το άρθρο 72 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 72
Παράταση αναστολής οικοδομικών εργασιών 
στον Υμηττό
Παρατείνεται η αναστολή της έκδοσης εγκρίσεων 
δόμησης, αδειών δόμησης και της εκτέλεσης κάθε οικοδομικής εργασίας, που ορίζεται στην υπ’  αρ. 40399/29.9.2017 κοινή απόφαση του Υπουργού και του Αναπληρωτή Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας (Α.Π.Π. 229), όπως η ισχύς αυτής παρατά-
θηκε με την υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΔΝΕΠ/6Ο327/3187/
1.10.2018 κοινή απόφαση του Υπουργού και του Ανα-
πληρωτή Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας 
(Α.Α.Π. 213), με το άρθρο τέταρτο της από 30.9.2019 
Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου, η οποία κυρώ-
θηκε με το άρθρο 2 του ν. 4638/2019 (Α’ 181) και με 
το άρθρο 85 του ν. 4722/2020 (Α’ 177) από τη λήξη 
της και έως τη θεσμοθέτηση του νέου προεδρικού δι-
ατάγματος περί καθορισμού μέτρων προστασίας της 
περιοχής του όρους Υμηττού και των Μητροπολιτι-
κών Πάρκων Γουδή - Ιλισσίων και πάντως όχι πέραν 
της 15ης.3.2023.».
Άρθρο 60
Παρατάσεις οικοδομικών αδειών - Τροποποίηση άρθρου 52 ν. 4710/2020
Οι προθεσμίες του άρθρου 52 του ν.  4710/2020 
(Α’ 142), περί ισχύος των οικοδομικών αδειών, παρατεί-
νονται, εισάγονται ειδικές ρυθμίσεις για τις άδειες του 
ν. 4030/2011 (Α’ 249) και το άρθρο 52 διαμορφώνεται 
ως εξής:
«Άρθρο 52
Παρατάσεις οικοδομικών αδειών
Η ισχύς των οικοδομικών αδειών, των αδειών δόμησης 
και των τυχόν αναθεωρήσεων αυτών που προβλέπονται 
στις παρ. 5 και 6 του άρθρου 50 του ν. 4495/2017, κα-
θώς και όσων εκδόθηκαν σύμφωνα με τον ν. 4030/2011 
(Α’ 249) μετά την 31.12.2017 ή τον ν. 4495/2017 έως τις 30.12.2020, παρατείνεται από τη λήξη της έως τις 
31.12.2024.».
Άρθρο 61
Παράταση προθεσμίας εκσυγχρονισμού και κτιριακής επέκτασης κτιρίων και εγκαταστάσεων - Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 51 ν. 4178/2013
Οι προθεσμίες του πρώτου και του τελευταίου εδαφίου 
της περ. γ’ της παρ. 2 του άρθρου 51 του ν. 4178/2013 (Α’ 174), περί εκσυγχρονισμού και κτιριακής επέκτασης 
κτιρίων και εγκαταστάσεων, παρατείνονται, διευκρινίζε-
ται η ισχύς της διατάξης έναντι άλλων διατάξεων και η περ. γ’ διαμορφώνεται ως εξής:«γ. Σε νομίμως υφιστάμενες χρήσεις κτιρίων ή εγκα-
ταστάσεων, οι οποίες διατηρούνται, καθώς και σε χρή-
σεις, οι οποίες προβλέπονται από οικοδομικές άδειες 
που εκδόθηκαν με τις διατάξεις του άρθρου 26 του 
ν. 2831/2000, επιτρέπεται έως 31.12.2023 ο εκσυγχρο-
νισμός και η κτιριακή τους επέκταση, με τους όρους δό-
μησης που ίσχυαν κατά τον χρόνο έγκρισης της παρέκ-κλισης, κατισχύει λοιπών διατάξεων, μετά από έγκριση 
του αρμόδιου για τη λειτουργικότητα φορέα, καθώς και 
εργασίες συντήρησης, επισκευής, ενεργειακής αναβάθ-
μισης και διαρρυθμίσεων των κτιρίων, που αποσκοπούν 
στη βελτίωση των επιπτώσεων στο περιβάλλον, τη λει-
τουργική τους αναβάθμιση, την ασφάλεια και την υγιεινή 
των διαβιούντων και εργαζομένων σε αυτά. Η επέκταση 
σε όμορο ακίνητο του ίδιου ιδιοκτήτη, επιτρέπεται μόνο 
υπό την προϋπόθεση, ότι το όμορο ακίνητο αποκτήθηκε 
μέχρι την 28η.7.2022.».
Άρθρο 62
Παράταση προθεσμίας παράδοσης Πολεοδομικού Σχεδίου Εφαρμογής περιοχών Ανατολικής Αττικής
Η προθεσμία του άρθρου 86 του ν. 4722/2020 (Α’ 177), 
περί παράδοσης Πολεοδομικού Σχεδίου Εφαρμογής για 
περιοχές της Ανατολικής Αττικής που επλήγησαν από 
τις πυρκαγιές της 23ης Ιουλίου 2018, δύναται να παρα-τείνεται από τη λήξη της έως την 23η Νοεμβρίου 2022, 
κατ’ εφαρμογή σύμβασης του Υπουργού Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας με το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος που υπογράφεται έως τις 5 Αυγούστου 2022.
Άρθρο 63
Παράταση προθεσμίας ολοκλήρωσης της διαδικασίας θεσμοθέτησης Περιοχών 
Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών
Η προθεσμία ολοκλήρωσης της διαδικασίας θεσμο-
θέτησης Περιοχών Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλ-
λιεργειών, που προβλέπεται στο τελευταίο εδάφιο της 
περ. α’ της παρ. 1 του άρθρου 15 της από 30.12.2015 
Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου (Α’ 184), η οποία 
κυρώθηκε με το άρθρο δεύτερο του ν. 4366/2016 (Α’ 18), 
παρατείνεται από τη λήξη της για δύο (2) έτη.
Άρθρο 64
Ορισμός Φέρουσας Ικανότητας
1. Ως Φέρουσα Ικανότητα (ΦΙ) ενός χωρικού συστή-
ματος, νοούνται τα μέγιστα ανεκτά όρια επιβαρύνσεων 
ή και μεταβολών των συνθηκών που επικρατούν σε 
αυτό, πέραν των οποίων παύει να υπάρχει ισορροπία 
ανάμεσα στο φυσικό περιβάλλον, την οικονομία και 
την κοινωνία που διαβιεί σε αυτό, με αποτέλεσμα να 
προκαλούνται υπέρμετρες ή μη αναστρέψιμες φθορές 
στο φυσικό περιβάλλον και να ασκούνται αρνητικές 
πιέσεις στο ανθρωπογενές περιβάλλον και στην κοι-
νωνία.
2. Με προεδρικό διάταγμα, κατόπιν πρότασης του 
Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, προσδιορίζο-
νται η μεθοδολογία για την εκτίμηση της ΦΙ της παρ. 1, 
οι βασικές παράμετροι που την καθορίζουν ανάλογα 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5253 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του εξεταζόμενου κάθε 
φορά χωρικού συστήματος και τα ανεκτά όρια των δει-κτών - στόχων των βασικών παραμέτρων της βιώσιμης ανάπτυξής του.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η’
ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΥΠΕΡΑΚΤΙΩΝΑΙΟΛΙΚΩΝ ΠΑΡΚΩΝ
Άρθρο 65
Ορισμοί
Για τους σκοπούς του παρόντος Κεφαλαίου χρησιμο-
ποιούνται οι εξής ορισμοί:
1. Άδεια Έρευνας Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων (Άδεια 
Έρευνας ΥΑΠ): Η άδεια που χορηγείται για την εκπόνηση 
τεχνικών μελετών, ιδίως μελετών βυθού, ανεμολογικών, 
γεωτεχνικών, γεωφυσικών, κυματολογικών, περιβαλ-
λοντικών και λοιπών μελετών που είναι αναγκαίες για 
τον σχεδιασμό, την ανάπτυξη, την εγκατάσταση και τη 
λειτουργία Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων, εντός μιας 
Περιοχής Οργανωμένης Ανάπτυξης ΥΑΠ (ΠΟΑΥΑΠ).
2. Επενδυτής ΥΑΠ: Ο κάτοχος Άδειας Έρευνας Υπερά-
κτιων Αιολικών Πάρκων που λαμβάνει το αποκλειστικό δικαίωμα ανάπτυξης και εκμετάλλευσης Έργων Υπερά-
κτιων Αιολικών Πάρκων, εντός συγκεκριμένης Περιοχής 
Εγκατάστασης ΥΑΠ.
3. Έργο Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων: Το έργο που 
αποτελείται από ένα Υπεράκτιο Αιολικό Πάρκο (ΥΑΠ), 
μετά των αναγκαίων συνοδών έργων στον θαλάσσιο, 
υποθαλάσσιο και χερσαίο χώρο, συμπεριλαμβανομένων 
των σχετικών εγκαταστάσεων και έργων διασύνδεσης με 
το Ελληνικό Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας 
(ΕΣΜΗΕ).
4. Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολι-
κών Πάρκων: Το πρόγραμμα που εγκρίνεται με την κοινή 
απόφαση της παρ. 1 του άρθρου 79, με σκοπό την ανά-πτυξη της δραστηριότητας ΥΑΠ.
5. Έργα Διασύνδεσης Επενδυτή Υπεράκτιων Αιολικών 
Πάρκων: Οι υποδομές δικτύων που υλοποιούνται για τη 
διασύνδεση ενός ΥΑΠ με το Σημείο Διασύνδεσης Περι-
οχής Οργανωμένης Ανάπτυξης ΥΑΠ και, μέσω αυτού, 
με το ΕΣΜΗΕ.
6. Έργα Διασύνδεσης Περιοχής Οργανωμένης Ανά-
πτυξης ΥΑΠ: Οι υποδομές δικτύων που υλοποιούνται για 
τη διασύνδεση μιας Περιοχής Οργανωμένης Ανάπτυξης 
ΥΑΠ, με το ΕΣΜΗΕ.
7. Περιοχή Οργανωμένης Ανάπτυξης ΥΑΠ (ΠΟΑΥΑΠ): Η 
θαλάσσια περιοχή εντός της οποίας το Δημόσιο δύναται 
να καθορίζει μια ή περισσότερες Περιοχές Εγκατάστασης 
ΥΑΠ.
8. Περιοχή Εγκατάστασης ΥΑΠ: Η θαλάσσια περιοχή 
εντός Περιοχής Οργανωμένης Ανάπτυξης ΥΑΠ, στην 
οποία παραχωρείται από το Δημόσιο το δικαίωμα έρευ-
νας και εκμετάλλευσης Έργων ΥΑΠ.
9. Σημείο Διασύνδεσης Περιοχής Οργανωμένης Ανά-
πτυξης: Ο υποσταθμός ζεύξης εντός της ΠΟΑΥΑΠ ή κατά 
το δυνατόν εγγύτερα από τεχνοοικονομική άποψη προς 
αυτήν, η οποία αποτελεί το σημείο σύνδεσης ενός Έργου 
ΥΑΠ με το ΕΣΜΗΕ.10. Τέλος Άδειας Έρευνας Υπεράκτιων Αιολικών Πάρ-
κων: Το Τέλος που καταβάλλει εφάπαξ ο αιτών την έκδο-
ση Άδειας Υπεράκτιων Αιολικών Ερευνών, στον Φορέα 
Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων.
11. Υπεράκτιο Αιολικό Πάρκο (ΥΑΠ): Η συστοιχία ανε-
μογεννητριών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που 
βρίσκεται στον θαλάσσιο χώρο, είτε αυτές εδράζονται 
σταθερά στον βυθό, είτε επιπλέουν όντας συνδεδεμένες 
με τον βυθό με κινητά μέσα.
12. Φορέας ΥΑΠ: Ο φορέας που αναλαμβάνει τη δια-
χείριση για λογαριασμό του Δημοσίου των δικαιωμάτων 
που απορρέουν από την άσκηση των αρμοδιοτήτων του 
παρόντος.
Άρθρο 66
Αρμοδιότητες του Ελληνικού Δημοσίου ως προς τα δικαιώματα Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων και διαχείριση αυτών
1. Το Ελληνικό Δημόσιο έχει την αποκλειστική αρμοδι-
ότητα για την έρευνα, την αναζήτηση και τον προσδιορι-
σμό των Περιοχών Οργανωμένης Ανάπτυξης Υπεράκτιων 
Αιολικών Πάρκων (ΥΑΠ) και Περιοχών Εγκατάστασης ΥΑΠ.
2. Το Ελληνικό Δημόσιο έχει την αποκλειστική αρμο-
διότητα παραχώρησης των δικαιωμάτων έρευνας και 
εκμετάλλευσης Έργων ΥΑΠ, εντός των Περιοχών Ορ-
γανωμένης Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων 
(ΠΟΑΥΑΠ).
3. Οι κατά τις παρ. 1 και 2 αρμοδιότητες του Ελληνικού 
Δημοσίου ασκούνται από τον Υπουργό Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας.
4. Η διαχείριση για λογαριασμό του Ελληνικού Δημοσί-
ου των δικαιωμάτων που απορρέουν από την άσκηση των 
αρμοδιοτήτων των παρ. 1 και 2 ανατίθεται στην ανώνυμη 
εταιρεία με την επωνυμία «Ελληνική Διαχειριστική Εταιρία 
Υδρογονανθράκων Α.Ε.» (ΕΔΕΥ Α.Ε.) του άρθρου 145 του 
ν. 4001/2011 (Α’ 179), που ορίζεται ως Φορέας ΥΑΠ. Για 
τον σκοπό αυτό η ΕΔΕΥ Α.Ε. μετονομάζεται σε «Ελληνι-
κή Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενερ-
γειακών Πόρων Α.Ε.» με διακριτικό τίτλο «ΕΔΕΥΕΠ Α.Ε.», 
προσαρμόζοντας αντίστοιχα και το καταστατικό της. Για τις σχέσεις και συναλλαγές της με την αλλοδαπή η Εται-ρία χρησιμοποιεί την επωνυμία «Hellenic Hydrocarbons and Energy Resources Management Company», και τον διακριτικό τίτλο «HEREMA». Από την έναρξη ισχύος του παρόντος, όπου στην κείμενη νομοθεσία αναφέρεται η 
επωνυμία «Ελληνική Διαχειριστική Εταιρία Υδρογοναν-
θράκων Α.Ε.» ή «ΕΔΕΥ Α.Ε.» νοείται η επωνυμία «Ελληνική 
Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργεια-κών Πόρων Α.Ε.» ή «ΕΔΕΥΕΠ Α.Ε.», αντιστοίχως.».
Άρθρο 67
Σχεδιασμός Ανάπτυξης ΥπεράκτιωνΑιολικών Πάρκων
1. Ο σχεδιασμός και η ανάπτυξη της δραστηριότητας 
Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων (ΥΑΠ) τελούνται σύμφωνα 
με:
(α) τον ενεργειακό σχεδιασμό και τους στόχους της 
χώρας, όπως αποτυπώνονται στο Εθνικό Σχέδιο για την 
Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ, Β’ 4893/2019),
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5254 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
(β) τον ευρύτερο σχεδιασμό της χώρας για την προ-
στασία του περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας,
(γ) τον χωροταξικό σχεδιασμό της χώρας, συμπερι-
λαμβανομένων της Εθνικής Χωρικής Στρατηγικής για 
τον χερσαίο χώρο, του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου 
για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), του άρθρου 
13Α του ν.  4269/2014 (Α’  142), της Εθνικής Χωρικής 
Στρατηγικής για τον Θαλάσσιο Χώρο και τα Θαλάσσια 
Χωροταξικά Πλαίσια του ν. 4546/2018 (Α’ 101), καθώς 
και τις διεθνείς πρακτικές και τα πορίσματα της έκθεσης 
αξιολόγησης του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις 
ΑΠΕ, της παρ. 4 του άρθρου 5 του ν. 4447/2016 (Α’ 241),
(δ) τις απαιτήσεις της εθνικής ασφάλειας,
(ε) άλλα κριτήρια, όπως η ύπαρξη μνημείων και ναυαγί-
ων, θαλάσσιων και υποθαλάσσιων κρίσιμων υποδομών, 
θαλάσσιων πεδίων που υπόκεινται σε περιορισμούς, η 
θαλάσσια κυκλοφορία για την εξασφάλιση των όρων και 
συνθήκων της ασφαλούς ναυσιπλοΐας, η ανάπτυξη του 
Ελληνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέρ-
γειας (Ε.Σ.Μ.Η.Ε.), καθώς και κριτήρια που αφορούν σε παραγωγικές και αναπτυξιακές δραστηριότητες.
2. Ο Φορέας ΥΑΠ μεριμνά για την εκπόνηση τεχνικής 
μελέτης και στη βάση αυτής, σχεδίου Εθνικού Προγράμ-
ματος Ανάπτυξης ΥΑΠ, βάσει των κριτηρίων και δεσμεύ-
σεων της παρ. 1.
3. Το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης ΥΑΠ θέτει τους 
βασικούς άξονες σε εθνικό επίπεδο για τον σχεδιασμό, την ανάπτυξη, χωροθέτηση, εγκατάσταση και εκμετάλ-
λευση ΥΑΠ, καθώς και μεσοπρόθεσμους και μακροπρό-
θεσμους στόχους εγκατεστημένης ισχύος για Έργα ΥΑΠ. 
Παράλληλα, περιέχει τις πε ριοχές που μπορούν να υπο-
δεχτούν Έργα ΥΑΠ ως εν δυνάμει Περιοχές Οργανωμένης 
Ανάπτυξης ΥΑΠ (ΠΟΑΥΑΠ) και προβαίνει σε εκτίμηση 
της ισχύος Έργων ΥΑΠ που μπορεί να εγκατασταθεί σε 
αυτές. Το σχέδιο του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης 
ΥΑΠ υποβάλλεται από τον Φορέα ΥΑΠ στη Διεύθυνση 
Χωροταξικού Σχεδιασμού του Υπουργείου Περιβάλλο-
ντος και Ενέργειας.
4. Το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης ΥΑΠ υπόκειται 
σε διαδικασία Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης. 
Ο Φορέας ΥΑΠ μεριμνά για την εκπόνηση Στρατηγικής 
Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, σύμφωνα με 
την κείμενη νομοθεσία. Στη Στρατηγική Μελέτη Περι-
βαλλοντικών Επιπτώσεων εκτιμώνται ιδίως η προστασία 
του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος και των 
εν γένει οικοσυστημάτων, με έμφαση στη βιωσιμότητα 
της θαλάσσιας χλωρίδας, πανίδας και ορνιθοπανίδας, 
καθώς και του πολιτιστικού και κοινωνικοοικονομικού 
περιβάλλοντος, η εθνική ασφάλεια, η κατά προτεραιό-
τητα ενεργειακή εξασφάλιση των νησιών και η ασφάλεια 
των θαλάσσιων μεταφορών. Ο Φορέας ΥΑΠ υποβάλλει 
τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων 
στη Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης του 
Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, εντός ενός 
(1) μήνα από την υποβολή του Σχεδίου του Εθνικού Προ-
γράμματος ΥΑΠ. Μετά την ολοκλήρωση του ελέγχου και 
της διαδικασίας διαβούλευσης της εν λόγω μελέτης, η 
Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης διαβιβάζει 
την εισήγησή της επί της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλ-λοντικών Επιπτώσεων στη Διεύθυνση Χωροταξικού Σχε-
διασμού της Γενικής Γ ραμματείας Χωρικού Σχεδιασμού 
και Αστικού Περιβάλλοντος.
5. Η Γενική Γ ραμματεία Χωρικού Σχεδιασμού και Αστι-
κού Περιβάλλοντος εισηγείται στον Υπουργό Περιβάλ-
λοντος και Ενέργειας επί του σχεδίου Εθνικού Προγράμ-
ματος Ανάπτυξης ΥΑΠ της παρ. 2, λαμβάνοντας υπόψη 
και την εισήγηση της Διεύθυνσης Περιβαλλοντικής Αδει-
οδότησης επί της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντι-κών Επιπτώσεων της παρ. 4, την οποία διαβιβάζει στον 
Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Άρθρο 68
Προσδιορισμός Περιοχών Οργανωμένης Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων και καθορισμός Περιοχών Εγκατάστασης αυτών
1. Ο Φορέας Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων (ΥΑΠ) 
εκπονεί τεχνικές μελέτες για τον προσδιορισμό και την 
οριοθέτηση των Περιοχών Οργανωμένης Ανάπτυξης 
ΥΑΠ. Με τις μελέτες αυτές καθορίζονται επίσης οι όροι ανάπτυξης Έργων ΥΑΠ σε κάθε Περιοχή Οργανωμένης 
Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων (ΠΟΑΥΑΠ), 
λαμβάνοντας υπόψη το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 
ΥΑΠ και τις ειδικές συνθήκες κάθε ΠΟΑΥΑΠ, ενώ εκτιμά-
ται η ελάχιστη και μέγιστη ισχύς Έργων ΥΑΠ που μπο-
ρούν να εγκατασταθούν σε αυτήν. Με την τεχνική μελέτη 
των ΠΟΑΥΑΠ προτείνονται Περιοχές Εγκατάστασης ΥΑΠ, 
εντός αυτών, σύμφωνα με κριτήρια που διασφαλίζουν 
την τεχνική και οικονομική αυτοτέλεια, καθώς και τη 
βιωσιμότητα των Έργων ΥΑΠ που εγκαθίστανται εντός αυτών.
2. Επί των σχεδίων των τεχνικών μελετών της παρ. 1 
ζητείται γνώμη της Επιτροπής Συντονισμού Ανάπτυξης Σύνδεσης και Ανάπτυξης Έργων ΥΑΠ της παρ. 1 του άρ-
θρου 74, η οποία χορηγείται εντός προθεσμίας είκοσι 
(20) ημερών από τη διατύπωση του σχετικού αιτήματος, 
μετά την πάροδο της οποίας, σε περίπτωση που δεν δι-
ατυπωθεί γνώμη, θεωρείται ότι η ανωτέρω Επιτροπή 
δεν έχει αντιρρήσεις επί αυτών. Για θέματα σύνδεσης 
των Έργων ΥΑΠ με το Ε.Σ.Μ.Η.Ε. ο Φορέας ΥΑΠ ζητεί 
την εισήγηση του Διαχειριστή του Ε.Σ.Μ.Η.Ε, την οποία 
ο τελευταίος χορηγεί στον Φορέα ΥΑΠ εντός τριάντα 
(30) ημερών από την υποβολή του σχετικού αιτήματος.
3. Η τεχνική μελέτη κάθε Περιοχής Οργανωμένης 
Ανάπτυξης ΥΑΠ υποβάλλεται από τον Φορέα ΥΑΠ στη 
Διεύθυνση Χωροταξικού Σχεδιασμού του Υπουργείου 
Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
4. Η κάθε τεχνική μελέτη υποβάλλεται, με μέριμνα του 
Φορέα ΥΑΠ, σε διαδικασία Στρατηγικής Περιβαλλοντικής 
Εκτίμησης μέσω Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών 
Επιπτώσεων, στην οποία, μεταξύ άλλων, αξιολογούνται 
οι επιπτώσεις της ανάπτυξης Έργων ΥΑΠ εντός αυτής. 
Ο Φορέας ΥΑΠ υποβάλλει τη Στρατηγική Μελέτη Περι-
βαλλοντικών Επιπτώσεων στη Διεύθυνση Περιβαλλο-
ντικής Αδειοδότησης του Υπουργείου Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας.
5. Μετά την ολοκλήρωση του ελέγχου και της διαδι-
κασίας διαβούλευσης της εν  λόγω μελέτης, η Διεύθυνση 
Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης διαβιβάζει την εισήγη-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5255 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
σή της επί της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών 
Επιπτώσεων για τον προσδιορισμό εκάστου ΠΟΑΥΑΠ 
στη Διεύθυνση Χωροταξικού Σχεδιασμού της Γενικής 
Γ ραμματείας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περι-
βάλλοντος. Η Γενική Γ ραμματεία Χωρικού Σχεδιασμού 
και Αστικού Περιβάλλοντος εισηγείται στον Υπουργό 
Περιβάλλοντος και Ενέργειας, επί της τεχνικής μελέτης 
της παρ. 1, λαμβάνοντας υπόψη και διαβιβάζοντας στον 
Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας και την εισήγη-
ση της Διεύθυνσης Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης της 
παρ. 4.
6. Με προεδρικά διατάγματα που εκδίδονται μετά από 
πρόταση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας και 
γνώμη του Κεντρικού Συμβουλίου Χωροταξικών Θεμά-
των και Αμφισβητήσεων (ΚΕ.ΣΥ.ΧΩ.Θ.Α.), οριοθετούνται 
οι Περιοχές Οργανωμένης Ανάπτυξης ΥΑΠ και ορίζονται 
οι όροι ανάπτυξης Έργων ΥΑΠ σε αυτές που θα αναπτυ-χθούν Έργα ΥΑΠ μέχρι το έτος 2030. Με τα προεδρικά 
διατάγματα του πρώτου εδαφίου εγκρίνονται επίσης οι 
κατευθύνσεις, οι όροι και τα μέτρα για την προστασία του 
περιβάλλοντος, τα οποία πρέπει να τηρούνται κατά την 
ανάπτυξη των ΥΑΠ, σύμφωνα με τη σχετική Στρατηγική 
Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.
7. Οι Περιοχές Οργανωμένης Ανάπτυξης ΥΑΠ στις οποί-
ες θα αναπτυχθούν Έργα ΥΑΠ μετά το έτος 2030 ορίζο-νται σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 6 με σχετική τροποποίηση του ως άνω προεδρικού διατάγματος.
8. Με το προεδρικό διάταγμα οριοθέτησης των Περιο-
χών Οργανωμένης Ανάπτυξης ΥΑΠ καθορίζονται επίσης 
η εκτιμώμενη μέγιστη ισχύς των Έργων ΥΑΠ που δύναται 
να υλοποιηθούν σε καθεμία εξ αυτών.
Άρθρο 69
Αιτήσεις για χορήγηση Άδειας Έρευνας Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων σε Περιοχές Οργανωμένης Ανάπτυξης αυτών
1. Η διενέργεια έρευνας και η εκπόνηση τεχνικών 
μελετών και μετρήσεων που είναι αναγκαίες για τον 
σχεδιασμό, την ανάπτυξη, την εγκατάσταση και τη λει-τουργία Έργων Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων (ΥΑΠ) σε κάθε Περιοχή Οργανωμένης Ανάπτυξης ΥΑΠ (ΠΟΑΥΑΠ) 
επιτρέπεται σε όσους έχει χορηγηθεί Άδεια Έρευνας ΥΑΠ, 
μετά από σχετική αίτηση στον Φορέα ΥΑΠ κατά τις δια-τάξεις του παρόντος.
2. Με απόφαση του Φορέα ΥΑΠ, η οποία εκδίδεται 
εντός δύο (2) μηνών από την δημοσίευση του προε-
δρικού διατάγματος οριοθέτησης των Περιοχών Οργα-
νωμένης Ανάπτυξης ΥΑΠ του άρθρου 68, ορίζονται η 
ημέρα έναρξης και η χρονική διάρκεια της προθεσμίας υποβολής αιτήσεων από τους ενδιαφερόμενους για τη χορήγηση Αδειών Έρευνας ΥΑΠ εντός των οριοθετημέ-
νων Περιοχών Οργανωμένης Ανάπτυξης ΥΑΠ (ΠΟΑΥΑΠ) 
στις οποίες επιθυμούν την ανάπτυξη Έργου ΥΑΠ. Κάθε 
χρονική περίοδος υποβολής αιτήσεων έχει διάρκεια δύο 
(2) μήνες. Νέοι περίοδοι υποβολής αιτήσεων δύναται να 
εκκινούν μετά την παρέλευση έξι (6) μηνών, από το τέλος 
του ως άνω διμήνου.
3. Ο κάθε ενδιαφερόμενος δύναται να υποβάλει αί-
τηση για έκδοση Άδειας Έρευνας ΥΑΠ σε περισσότερες από μια ΠΟΑΥΑΠ. Ο Φορέας ΥΑΠ αξιολογεί τις αιτήσεις 
και εκδίδει Άδειες Έρευνας ΥΑΠ για όλους τους ενδια-
φερόμενους που πληρούν τα κριτήρια του παρόντος.
4. Δικαίωμα υποβολής αίτησης για έκδοση Άδειας 
Ερευνών ΥΑΠ έχουν φυσικά ή νομικά πρόσωπα εγκα-
τεστημένα σε:
α) κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.),
β) τρίτες χώρες που έχουν συνάψει πολυμερείς ή δι-
μερείς διεθνείς συμφωνίες με την Ε.Ε. στον τομέα των 
ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, που προβλέπουν το 
αμοιβαίο άνοιγμα της αγοράς και στο μέτρο που η υπό έκδοση Άδεια εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής των συμ-φωνιών αυτών.
5. Οι αιτήσεις υποβάλλονται ηλεκτρονικά σε σχετική 
πλατφόρμα που τηρεί ο Φορέας ΥΑΠ.
Με απόφαση του Φορέα ΥΑΠ προσδιορίζονται τα 
κριτήρια επαγγελματικής και τεχνικής ικανότητας και 
χρηματοοικονομικής και οικονομικής επάρκειας των αι-
τούντων, τα οποία διασφαλίζουν ότι οι Επενδυτές ΥΑΠ 
είναι φυσικά ή νομικά πρόσωπα, που διαθέτουν τα απαι-
τούμενα εχέγγυα τεχνικής και οικονομικής επάρκειας για 
την ανάπτυξη έργων καινοτόμων τεχνολογίας Ανανεώ-
σιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), όπως τα ΥΑΠ. Τα κριτήρια 
δύνανται να διαφοροποιούνται για κάθε τεχνολογία ΥΑΠ 
(τεχνολογία σταθερής έδρασης ή πλωτά).
Ως προς την επαγγελματική και τεχνική ικανότητα, 
απαιτείται κατ’ ελάχιστον:
α) Αποδεδειγμένη ή δάνεια εμπειρία εντός των τελευ-
ταίων δέκα (10) ετών στην ανάπτυξη Έργων ΥΑΠ, εκ των 
οποίων ενός κατ’ ελάχιστον Έργου ΥΑΠ ισχύος εκατό 
(100) MW, και
β) αποδεδειγμένη ή δάνεια εμπειρία λειτουργίας και 
συντήρησης έργων ΥΑΠ ισχύος μεγαλύτερης των είκοσι 
πέντε (25) MW.
Ως προς τη χρηματοοικονομική και οικονομική επάρ-
κεια, απαιτούνται κατ’ ελάχιστον:
α) ετήσιος κύκλος εργασιών του φυσικού ή νομι-
κού προσώπου ή των μετόχων και των συνδεδεμένων 
μερών αυτού, οπότε και λαμβάνεται υπόψη ο αθροι-
στικός κύκλος εργασιών, ο οποίος είναι μεγαλύτερος 
των δύο δισεκατομμυρίων ευρώ (2.000.000.000 €), για 
ένα (1) τουλάχιστον έτος εντός των τριών τελευταίων 
ετών. Στην περίπτωση μετόχων εταιρειών επενδύσεων 
χαρτοφυλακίου και εταιρειών επιχειρηματικών συμ-
μετοχών (funds), κατά τον υπολογισμό του ως άνω αθροίσματος, δύναται να λαμβάνεται εναλλακτικά 
υπόψη το σύνολο των κεφαλαίων που οι εταιρείες αυ-τές διαχειρίζονται,
β) αναλογία ιδίων προς δανειακών κεφαλαίων μεγα-
λύτερή του είκοσι τοις εκατό (20%), και
γ) υποβολή της εγγυητικής επιστολής του άρθρου 71.6. Οι οικονομικοί φορείς που υποβάλλουν αίτηση για 
έκδοση Άδειας Έρευνας ΥΑΠ πληρούν επίσης τα κριτήρια 
επιλογής και ποιοτικής αξιολόγησης του άρθρου 39 του 
ν. 4413/2016 (Α’ 148), τα οποία αποδεικνύουν με τα μέσα 
του άρθρου 40 του ίδιου νόμου.
7. Η αίτηση υποβάλλεται παραδεκτώς και η εκδοθείσα 
άδεια καταχωρείται στο Μητρώο Αδειών Έρευνας ΥΑΠ, υπό την προϋπόθεση ότι σωρευτικά:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5256 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
α) είναι τυπικά πλήρης σύμφωνα με τον παρόντα νόμο 
και την απόφαση του Φορέα ΥΑΠ της παρ. 6.
β) συνοδεύεται από αποδεικτικό κατάθεσης εφάπαξ 
Τέλους Άδειας Έρευνας Υπεράκτιων Αιολικών Ερευνών 
που ανέρχεται σε ποσό δέκα χιλιάδων ευρώ (10.000 €),
γ) ο αιτών δεν έχει λυθεί, πτωχεύσει, τεθεί σε (ειδική) 
εκκαθάριση, αναγκαστική και ειδική διαχείριση, παύση 
πληρωμών, συνδιαλλαγή-εξυγίανση και δεν έχει κατατε-
θεί αίτηση ενώπιον αρμόδιου δικαστηρίου για οποιοδή-
ποτε από τα ανωτέρω,
δ) αναφέρονται οι Περιοχές Οργανωμένης Ανάπτυξης 
ΥΑΠ στις οποίες ο ενδιαφερόμενος επιθυμεί την έρευνα και διενέργεια τεχνικών μελετών και μετρήσεων για τον 
σχεδιασμό, την εγκατάσταση και λειτουργία έργων ΥΑΠ,
ε) οι μέτοχοι/εταίροι νομικών προσώπων, πλην των 
εισηγμένων εταιρειών, των ανωνύμων εταιρειών επεν-
δύσεων χαρτοφυλακίου και των χρηματοδοτικών εται-
ρειών συμμετοχών, γνωστοποιούνται μέχρι φυσικού 
προσώπου,
στ) υποβάλλονται στοιχεία που τεκμηριώνουν τη δυ-
νατότητα του αιτούντος ή των μετόχων ή εταίρων αυτού, 
ή των συνεργαζομένων με αυτόν εταιρειών, να υλοποι-ήσουν το έργο ΥΑΠ με βάση την τεχνική τους επάρκεια 
και τη δυνατότητα εξασφάλισης από τον αιτούντα της 
απαιτούμενης χρηματοδότησης, ιδίως ίδια κεφάλαια και 
τραπεζική χρηματοδότηση, σύμφωνα με την απόφαση του Φορέα ΥΑΠ της παρ. 6, και
ζ) συνοδεύεται από την εγγυητική επιστολή του άρ-
θρου 71.
8. Εφόσον η αίτηση για έκδοση Άδειας Έρευνας ΥΑΠ 
υποβάλλεται παραδεκτώς κατά τα ανωτέρω, περίληψη 
αυτής αναρτάται στην ιστοσελίδα του Φορέα ΥΑΠ, εντός 
πέντε (5) ημερών από την ημερομηνία ολοκλήρωσης της 
περιόδου υποβολής αιτήσεων. Ο Φορέας ΥΑΠ δύναται, 
εντός δέκα (10) εργάσιμων ημερών από την υποβολή 
της αίτησης, να ζητά διευκρινίσεις ή συμπληρωματι-
κά έγγραφα, επί των ήδη υποβληθέντων εντός τακτής 
προθεσμίας, άλλως η αίτηση θεωρείται πλήρης. Η μη 
προσκόμισή τους από τον αιτούντα εντός της τεθείσας προθεσμίας καθιστά την αίτηση απαράδεκτη.
9. Με απόφαση του Φορέα ΥΑΠ εξειδικεύονται τα δι-
καιολογητικά και στοιχεία, τα οποία υποβάλλει ο αιτών, 
καθώς και κάθε άλλη διαδικασία και λεπτομέρεια για την 
εφαρμογή του παρόντος.
Άρθρο 70
Έκδοση Άδειας Έρευνας ΥπεράκτιωνΑιολικών Πάρκων
1. Η Άδεια Έρευνας Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων 
(ΥΑΠ) χορηγείται υπό την προϋπόθεση ότι σωρευτικά:
α) δεν τίθενται θέματα σχετικά με: αα) την εθνική 
ασφάλεια, αβ) τη δημόσια υγεία και ασφάλεια,
β) ικανοποιούνται τα κριτήρια των παρ. 5 έως 7 του 
άρθρου 69.
2. Η Άδεια Έρευνας ΥΑΠ εκδίδεται ή απορρίπτεται από 
το Φορέα ΥΑΠ εντός τριάντα (30) ημερών από την υπο-βολή της σχετικής αίτησης.
3. Σε περίπτωση απόρριψης από τον Φορέα ΥΑΠ της 
αίτησης για χορήγηση Άδειας Ερευνών ΥΑΠ, ο Φορέας ΥΑΠ εκδίδει σχετική πράξη που αποστέλλεται στον αι-
τούντα, η οποία δημοσιεύεται και στην ιστοσελίδα του Φορέα ΥΑΠ.
4. Κατά της απόφασης χορήγησης ή άρνησης χορήγη-
σης, παύσης ισχύος ή ανάκλησης Άδειας Ερευνών ΥΑΠ 
χωρεί ενδικοφανής προσφυγή ενώπιον του Φορέα ΥΑΠ, 
εντός προθεσμίας τριάντα (30) ημερών από τη δημο-
σίευση ή την κοινοποίηση της απόφασης του Φορέα 
ΥΑΠ. Η απόφαση που εκδίδεται επί της ενδικοφανούς 
προσφυγής προσβάλλεται με αίτησης ακύρωσης ενώ-
πιον του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών. Επί της αίτησης 
ακύρωσης χωρεί έφεση ενώπιον του Συμβουλίου της 
Επικρατείας.
5. Η Άδεια Έρευνας ΥΑΠ δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα 
του Φορέα ΥΑΠ και περιλαμβάνει κατ’ ελάχιστον τα εξής 
στοιχεία:
α) το όνομα/την επωνυμία του αιτούντος,β) τη γεωπληροφοριακή απεικόνιση και τις συντεταγ-
μένες οριοθέτησης των ΠΟΑΥΑΠ στις οποίες ο αιτών 
επιθυμεί τη διενέργεια ερευνών για τον σχεδιασμό, την αδειοδότηση, εγκατάσταση και λειτουργία έργων ΥΑΠ,
γ) τη διάρκεια ισχύος της Άδειας Ερευνών ΥΑΠ,
δ) τους γενικούς όρους διενέργειας υπεράκτιων αιολι-
κών ερευνών που ορίζονται με απόφαση του Φορέα ΥΑΠ,
ε) τυχόν ειδικούς όρους που επιβάλλονται με το προε-
δρικό διάταγμα καθορισμού Περιοχής Οργανωμένης Ανά-
πτυξης ΥΑΠ (ΠΟΑΥΑΠ) ή με την απόφαση του Φορέα ΥΑΠ.
6. Ο Φορέας ΥΑΠ τηρεί Μητρώο Αδειών Έρευνας 
ΥΑΠ στο οποίο καταχωρούνται τα στοιχεία των Αδειών 
Ερευνών ΥΑΠ και η κατάσταση στην οποία βρίσκονται. Ο 
Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχει πρόσβαση στο Μητρώο Αδειών Έρευνας ΥΑΠ.
7. Η Άδεια Έρευνας ΥΑΠ δεν μπορεί να μεταβιβαστεί 
σε άλλα φυσικά ή νομικά πρόσωπα από τον κάτοχό της.
8. Η Άδεια Έρευνας ΥΑΠ παύει αυτοδικαίως να ισχύει 
μετά την πάροδο τριών (3) ετών από την ημερομηνία 
έκδοσής της ή μετά από σχετικό αίτημα του κατόχου 
αυτής ή μετά από απόφαση ακύρωσης αυτής εφόσον, 
μετά από σχετικό έλεγχο του Φορέα ΥΑΠ, δεν ικανοποι-
ούνται τα κριτήρια του άρθρου 69 ή οι όροι της Άδειας Έρευνας ΥΑΠ.
9. Η εγκατάσταση ενός έργου ΥΑΠ επιτρέπεται απο-
κλειστικά στους κατόχους (φυσικά ή νομικά πρόσωπα) 
Άδειας Έρευνας ΥΑΠ για την ΠΟΑΥΑΠ που αφορά η Άδεια 
αυτή.
Άρθρο 71
Εγγυητική Επιστολή Άδειας Έρευνας Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων
1. Για τη χορήγηση Άδειας Έρευνας Υπεράκτιων Αιολι-
κών Πάρκων (ΥΑΠ), απαιτείται η προσκόμιση Εγγυητικής 
Επιστολής Άδειας Έρευνας ΥΑΠ.
2. Η Εγγυητική Επιστολή Άδειας Έρευνας ΥΑΠ αποτελεί 
στοιχείο τυπικής πληρότητας της αίτησης χορήγησης 
Άδειας Έρευνας ΥΑΠ και συνυποβάλλεται με αυτή.
3. Το ύψος της Εγγυητικής Επιστολής Άδειας Έρευνας 
ΥΑΠ ορίζεται σε δέκα χιλιάδες ευρώ ανά μεγαβάτ (10,000 
€/MW) βάσει της μέγιστης ισχύος Έργων ΥΑΠ που δύ-
ναται να εγκατασταθούν σε κάθε ΠΟΑΥΑΠ, σύμφωνα με 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5257 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
το προεδρικό διάταγμα της παρ. 6 του άρθρου 68, για 
την οποία ο ενδιαφερόμενος έχει αιτηθεί την έκδοση 
Άδειας Έρευνας ΥΑΠ.
4. Το συνολικό ποσό της απαιτούμενης Εγγυητικής 
Επιστολής δύναται να καλύπτεται από περισσότερες 
Εγγυητικές Επιστολές.
5. Το ύψος της Εγγυητικής Επιστολής Άδειας Έρευνας 
ΥΑΠ δύναται να μεταβάλλεται με απόφαση του Υπουρ-γού Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
6. Η Εγγυητική Επιστολή Άδειας Έρευνας ΥΑΠ επιστρέ-
φεται στις κάτωθι περιπτώσεις:
α) κατόπιν αιτήματος του κατόχου της Άδειας Έρευνας 
ΥΑΠ. Στην περίπτωση αυτή παύει αυτοδικαίως να ισχύει η Άδεια Έρευνας ΥΑΠ,
β) με τη λήξη ή ακύρωση της Άδειας Έρευνας ΥΑΠ,γ) με την υποβολή αίτησης για έκδοση Βεβαίωσης Ει-
δικού Έργου από τον κάτοχο της Άδειας, σύμφωνα με 
τον παρόντα.
7. Εντός ενός (1) μήνα από την έναρξη ισχύος του πα-
ρόντος ο Φορέας ΥΑΠ, με απόφασή του, καθορίζει το 
υπόδειγμα της Εγγυητικής Επιστολής Άδειας Έρευνας 
ΥΑΠ και δύναται να ρυθμίζει ειδικότερα θέματα σχετικά με τη διάρκεια, την υποβολή, την ανανέωση και την επι-
στροφή της Εγγυητικής Επιστολής Άδειας Έρευνας ΥΑΠ.
Άρθρο 72Ανταγωνιστική διαδικασία επιλογής επενδυτή Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων
1. Ο Φορέας Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων (ΥΑΠ), 
εντός δύο (2) ετών από τη λήξη του πρώτου κύκλου 
υποβολής αιτήσεων για τη χορήγηση Άδειας Έρευνών 
ΥΑΠ, θέτει σε δημόσια διαβούλευση τις Περιοχές Εγκα-
τάστασης ΥΑΠ κάθε Περιοχής Οργανωμένης Ανάπτυξης 
ΥΑΠ (ΠΟΑΥΑΠ).
2. Εντός τεσσάρων (4) μηνών από την έκδοση της από-
φασης της παρ. 2 του άρθρου 79, η Ρυθμιστική Αρχή 
Ενέργειας (ΡΑΕ) προκηρύσσει ανταγωνιστική διαδικασία 
υποβολής προσφορών για τη χορήγηση λειτουργικής 
ενίσχυσης στα Έργα ΥΑΠ που θα αναπτυχθούν εντός 
των Περιοχών Εγκατάστασης ΥΑΠ που ορίζονται με την απόφαση της παρ. 2 του άρθρου 79.
3. Δικαιούμενοι συμμετοχής σε κάθε διακριτή διαγω-
νιστική διαδικασία είναι οι κάτοχοι Άδειας Έρευνας ΥΑΠ 
για τη συγκεκριμένη ΠΟΑΥΑΠ. Ο κάθε συμμετέχων υπο-
βάλλει διακριτές προσφορές για κάθε Περιοχή Εγκατά-στασης ΥΑΠ που βρίσκεται εντός της ΠΟΑΥΑΠ που έχει 
λάβει Άδεια Έρευνας ΥΑΠ και για την οποία επιθυμεί την 
εγκατάσταση Έργου ΥΑΠ.
4. Για τη χορήγηση λειτουργικής ενίσχυσης, κριτήριο 
επιλογής για την επιλογή του Επενδυτή ΥΑΠ είναι η χα-
μηλότερη τιμή προσφοράς σε ευρώ ανά μεγαβατώρα 
για την αποζημίωση της παραγόμενης ενέργειας από το 
Έργο ΥΑΠ που αναπτύσσεται εντός της συγκεκριμένης 
Περιοχής Εγκατάστασης ΥΑΠ. Ο συμμετέχων που επι-
λέγεται από την ανταγωνιστική διαδικασία υποβολής 
προσφορών για συγκεκριμένη Περιοχή Εγκατάστασης 
ΥΑΠ έχει το αποκλειστικό δικαίωμα για την αδειοδότηση, 
ανάπτυξη και εκμετάλλευση του Έργου ΥΑΠ εντός της 
Περιοχής Εγκατάστασης ΥΑΠ (Επενδυτής ΥΑΠ).5. Η ανταγωνιστική διαδικασία υποβολής προσφορών 
προκηρύσσεται με απόφαση της ΡΑΕ, στην οποία καθο-ρίζονται:
α) τα κριτήρια συμμετοχής και αξιολόγησης,β) στοιχεία για τις απαιτούμενες εγγυητικές επιστολές 
για τη συμμετοχή στην ανταγωνιστική διαδικασία και την 
κατασκευή και ενεργοποίηση της σύνδεσης των Έργων ΥΑΠ από το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που συμμετείχε σε αυτή,
γ) ρήτρες που επιβάλλονται σε περίπτωση μη εμπρό-
θεσμης υλοποίησης των έργων,
δ) ειδικότερα θέματα σχετικά με τη διενέργεια της 
ανταγωνιστικής διαδικασίας,
ε) αντίγραφο της εγγυητικής επιστολής για την έκδοση 
της Άδειας Έρευνας ΥΑΠ του άρθρου 70,
Για τη διενέργεια των ανταγωνιστικών διαδικασιών 
υποβολής προσφορών και την κατακύρωση των απο-
τελεσμάτων τους αρμόδια είναι η ΡΑΕ.
6. Αν ο συμμετέχων στην ανταγωνιστική διαδικασία 
της παρ. 3 δεν τηρεί τους όρους συμμετοχής, των απο-φάσεων των παρ. 4 και 5 του άρθρου 79, οι εγγυητικές 
επιστολές που λαμβάνονται υπόψη για τη συμμετοχή, 
την κατασκευή και ενεργοποίηση της σύνδεσης (θέση 
σε κανονική ή δοκιμαστική λειτουργία) των σταθμών 
που επελέγησαν από την ανταγωνιστική διαδικασία, 
καταπίπτουν υπέρ του Υπολογαριασμού Ενισχύσεων 
του Ειδικού Λογαριασμού Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργει-
ας (ΑΠΕ) και Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού Θερμότητας 
Υψηλής Απόδοσης (ΣΗΘΥΑ) του Διασυνδεδεμένου Συ-
στήματος και Δικτύου του άρθρου 143 του ν. 4001/2011 
(Α’ 179).
7. Η ΡΑΕ, με απόφασή της, μπορεί να διαθέτει ποσοστό 
του τέλους συμμετοχής στον Ειδικό Λογαριασμό του 
άρθρου 143 του ν. 4001/2011.
8. Μέχρι κάλυψης της συνολικής δημοπρατηθείσας 
ισχύος, η ΡΑΕ, με την ολοκλήρωση κάθε ανταγωνιστικής 
διαδικασίας υποβολής προσφορών, εκδίδει και αναρτά 
στην ιστοσελίδα της, πίνακα αποτελεσμάτων για κάθε 
Περιοχή ΥΑΠ και τον επιλεγέντα για την υλοποίηση του 
Έργου ΥΑΠ σε κάθε Περιοχή ΥΑΠ.
9. Τα Έργα ΥΑΠ που εντάσσονται σε καθεστώς στήρι-
ξης με τη μορφή Λειτουργικής Ενίσχυσης, συνάπτουν 
Σύμβαση Λειτουργικής Ενίσχυσης Διαφορικής Προσαύ-
ξησης (ΣΕΔΠ), σύμφωνα με το άρθρο 3 του ν. 4414/2016 
(Α’ 149), η οποία διέπεται από την Τιμή Αναφοράς (ΤΑ) 
που προέκυψε από την αντίστοιχη προσφορά που υπέ-βαλαν στο πλαίσιο ανταγωνιστικής διαδικασίας για την 
Περιοχή Εγκατάστασης ΥΑΠ που επελέγησαν. Η ΣΕΔΠ 
ισχύει για είκοσι (20) έτη.
Άρθρο 73
Αδειοδοτική ωρίμανση έργων Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων
1. Ο Επενδυτής Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων (ΥΑΠ) 
υποβάλλει στον Φορέα Αδειοδότησης Ανανεώσιμων Πη-
γών Ενέργειας (ΑΠΕ) και Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού 
Θερμότητας Υψηλής Απόδοσ ης (ΣΗΘΥΑ) - Α’ Φάση, της 
παρ. 11 του άρθρου 10 του ν. 4685/2020 (Α’ 92), αίτηση 
για χορήγηση Βεβαίωσης Παραγωγού Ειδικών Έργων, 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5258 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
σύμφωνα με το άρθρο 11 του ν. 4685/2020 και τον Κανο-
νισμό Βεβαιώσεων Παραγωγού. Με απόφαση του Φορέα 
Αδειοδότησης ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ - Α’ Φάση, που εκδίδεται 
εντός τριών (3) μηνών από την υποβολή της αίτησης του 
πρώτου εδαφίου, χορηγείται στον Επενδυτή ΥΑΠ Βεβαί-
ωση Παραγωγού Ειδικών Έργων για χρονικό διάστημα 
μέχρι τριάντα (30) έτη, η οποία μπορεί να ανανεώνεται μέχρι ίσο χρόνο.
2. Η Βεβαίωση Παραγωγού Ειδικών Έργων εκδίδεται 
για έργο με ισχύ έως των εκτιμώμενων ανώτατων ορίων 
που έχουν οριστεί με το προεδρικό διάταγμα της παρ. 6 του άρθρου 68.
3. Οι Επενδυτές ΥΑΠ που λαμβάνουν Βεβαίωση Παρα-
γωγού Ειδικών Έργων υποχρεούνται να λάβουν όλες τις 
αναγκαίες άδειες και εγκρίσεις εντός των προθεσμιών 
που ορίζονται στον Κανονισμό Βεβαιώσεων Παραγωγού 
ΑΠΕ, στον ν. 4685/2020 και ειδικότερα στο άρθρο 12 
αυτού, και στο γενικότερο νομικό πλαίσιο που διέπει την 
αδειοδότηση των σταθμών ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ.
Άρθρο 74
Θέματα σύνδεσης με το Σύστημα - Σύσταση Επιτροπής Συντονισμού Σύνδεσης και Ανάπτυξης Έργων Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων
1. Συνιστάται Επιτροπή Συντονισμού Σύνδεσης και 
Ανάπτυξης Έργων Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων (ΥΑΠ), 
αποστολή της οποίας είναι η υποστήριξη του Φορέα ΥΑΠ 
και η διευκόλυνση της συνεργασίας του με τον Διαχειρι-
στή του Συστήματος Μεταφοράς, τη Ρυθμιστική Αρχή 
Ενέργειας (ΡΑΕ) και τους λοιπούς αρμόδιους φορείς για την ανάπτυξη των ΥΑΠ και ειδικότερα για:
α) τον προσδιορισμό της μέγιστης δυνατότητας απορ-
ρόφησης αιολικής ισχύος από κάθε θαλάσσια περιοχή 
που περιγράφεται στο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 
ΥΑΠ,
β) τον προσδιορισμό ενδεικτικού χρονοδιαγράμματος 
και ενδεικτικού κόστους της διασύνδεσης των περιοχών 
αυτών με το Ελληνικό Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΜΗΕ),
γ) τον προσδιορισμό διασυνδετικών λύσεων για την 
ισχύ των ΥΑΠ, κατά τον τεχνικά και οικονομικά βέλτιστο τρόπο,
δ) την επίτευξη συνεργειών με τα δίκτυα υποθαλάσ-
σιων διασυνδέσεων για τη διασύνδεση των Μη Διασυν-δεδεμένων Νησιών,
ε) την κάλυψη της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας στα 
νησιωτικά ηλεκτρικά συστήματα και την απορρόφηση της παραγωγής των τοπικά εγκατεστημένων σταθμών,
στ) τη διερεύνηση της συμβατότητας με τις τεχνικές 
δυνατότητες των υποδομών του ηπειρωτικού συστή-
ματος και τις δυνατότητες περαιτέρω ανάπτυξής τους,
ζ) τη διερεύνηση της συμβατότητας και συνέργειας με 
μεγάλης κλίμακας διασυνδετικά έργα, όπως οι διασυνο-
ριακές διασυνδέσεις,
η) την εκτίμηση της αναγκαίας δέσμευσης ηλεκτρικού 
χώρου στο δίκτυο του ΕΣΜΗΕ, ώστε να είναι δυνατή η εφαρμογή του παρόντα και η ανάπτυξη και λειτουργία 
των Έργων ΥΑΠ, σύμφωνα με τους στόχους του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης ΥΑΠ και του Εθνικού Σχεδίου 
για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ, Β’ 4893/2019).
2. Η Επιτροπή Συντονισμού Σύνδεσης και Ανάπτυξης 
Δικτύων Έργων ΥΑΠ αποτελείται από:
α) έναν (1) εκπρόσωπο του Υπουργείου Περιβάλλο-
ντος και Ενέργειας,
β) έναν (1) εκπρόσωπο της ΡΑΕ,γ) έναν (1) εκπρόσωπο του Ανεξάρτητου Διαχειριστή 
Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ),
δ) έναν (1) εκπρόσωπο του Φορέα ΥΑΠ,
ε) μέχρι τρεις (3) ειδικούς εμπειρογνώμονες, καθώς και 
τα αντίστοιχα αναπληρωματικά μέλη.
3. Η Επιτροπή Συντονισμού Σύνδεσης και Ανάπτυξης 
Δικτύων Έργων ΥΑΠ δύναται να διατυπώνει προτάσεις 
και εισηγήσεις προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας και κάθε αρμόδιο φορέα για τον βέλτιστο τρό-
πο ανάπτυξης των Περιοχών Οργανωμένης Ανάπτυξης 
ΥΑΠ, για την εξυπηρέτηση της ανάπτυξης Έργων ΥΑΠ, 
κατά τον τεχνικά και οικονομικά βέλτιστο τρόπο, σύμ-
φωνα με την παρ. 1.
4. Οι φορείς της παρ. 2, εκπρόσωποι των οποίων συμ-
μετέχουν στην Επιτροπή Συντονισμού Σύνδεσης και Ανά-
πτυξης Έργων ΥΑΠ δύνανται να απευθύνουν ερωτήματα 
στην Επιτροπή της παρ. 1 για θέματα που άπτονται της 
αρμοδιότητάς της, κοινοποιώντας τα παράλληλα και 
στους λοιπούς φορείς της παρ. 2. Η Επιτροπή απαντά 
στο ερώτημα εντός ενός (1) μήνα από την παραλαβή 
του και η απάντησή της συνεκτιμάται από όλους τους 
φορείς της παρ. 2.
5. Ο ΑΔΜΗΕ είναι αποκλειστικά υπεύθυνος για τον 
σχεδιασμό, την ανάπτυξη, κατασκευή και λειτουργία 
των έργων διασύνδεσης από το ΕΣΜΗΕ, μέχρι και το 
Σημείο Διασύνδεσης Περιοχών Οργανωμένης Ανάπτυ-
ξης ΥΑΠ. Ο ΑΔΜΗΕ, αφού λάβει υπόψη την εισήγηση 
της Επιτροπής Συντονισμού Σύνδεσης και Ανάπτυξης 
Δικτύων Έργων ΥΑΠ, εφόσον αυτή έχει διατυπωθεί, 
εκπονεί μελέτη στρατηγικού σχεδιασμού ανάπτυξης 
των απαιτούμενων Έργων Διασύνδεσης Περιοχών Ορ-
γανωμένης Ανάπτυξης ΥΑΠ (ΠΟΑΥΑΠ) και υποβάλει προς έγκριση στη ΡΑΕ τις αναγκαίες τροποποιήσεις 
του ισχύοντος Δεκαετούς Προγράμματος Ανάπτυξης, 
καθώς και εκτίμηση του προϋπολογιζόμενου κόστους ανάπτυξης των δικτύων αυτών.
6. Η ΡΑΕ, με απόφασή της, εγκρίνει το τροποποιη-
μένο Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΑΔΜΗΕ. 
Το κόστος κατασκευής των Έργων Διασύνδεσης Πε-
ριοχών Οργανωμένης Ανάπτυξης ΥΑΠ επιβαρύνει τον 
ΑΔΜΗΕ και ανακτάται από αυτόν μέσω των Χρεώσεων 
Χρήσης του Συστήματος (ΧΧΣ). Με απόφαση της ΡΑΕ 
εξειδικεύονται οι όροι και προϋποθέσεις εφαρμογής 
της παρούσας.
7. Η ΡΑΕ παρακολουθεί και αξιολογεί την εφαρμογή 
των χρονοδιαγραμμάτων υλοποίησης των Έργων Δια-
σύνδεσης ΠΟΑΥΑΠ και λαμβάνει μέτρα για τη διασφάλι-
ση της υλοποίησής τους βάσει των άρθρων 108 και 108Α 
του ν. 4001/2011 (Α’ 179). Περαιτέρω, η ΡΑΕ δύναται να 
επιβάλλει πρόστιμο σε περίπτωση απόκλισης από το 
χρονοδιάγραμμα. Με απόφαση της ΡΑΕ εξειδικεύονται οι 
όροι και προϋποθέσεις για την εφαρμογή της παρούσας.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5259 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
8. Μετά από αίτημα του Φορέα ΥΑΠ, ο ΑΔΜΗΕ, λαμβά-
νοντας υπόψη την εισήγηση της Επιτροπής Συντονισμού 
Σύνδεσης και Ανάπτυξης Δικτύων Έργων ΥΑΠ, εφόσον 
έχει διατυπωθεί, εκδίδει εντός δύο (2) μηνών από την 
έκδοση του προεδρικού διατάγματος της παρ. 6 του άρ-
θρου 68, απόφαση δέσμευσης ηλεκτρικού χώρου για τη 
σύνδεση με το ΕΣΜΗΕ της εκτιμώμενης ισχύος Έργων 
ΥΑΠ που αντιστοιχεί στις ΠΟΑΥΑΠ που εγκρίθηκαν με 
το οικείο προεδρικό διάταγμα. Η απόφαση δέσμευσης 
ηλεκτρικού χώρου παραμένει σε ισχύ μέχρι να αποστα-
λεί δήλωση από τον Φορέα ΥΑΠ στον ΑΔΜΗΕ ότι η συ-
γκεκριμένη Περιοχή Εγκατάστασης ΥΑΠ δεν είναι πλέον 
δεκτική ανάπτυξης της συγκεκριμένης δραστηριότητας, 
οπότε και ο δεσμευθείς ηλεκτρικός χώρος αποδεσμεύ-εται.
9. Για κάθε Περιοχή Εγκατάστασης ΥΑΠ ο επιτυχών στη 
διαγωνιστική διαδικασία του άρθρου 72 υποβάλλει στον 
ΑΔΜΗΕ αίτηση για την έκδοση οριστικής προσφοράς 
σύνδεσης, η οποία συνοδεύεται από μελέτη διασύνδε-
σης του Έργου ΥΑΠ με το ΕΣΜΗΕ (Έργα Διασύνδεσης 
Επενδυτή ΥΑΠ) και Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών 
Όρων.
10. Έκαστος Επενδυτής ΥΑΠ επιβαρύνεται με το κό-
στος της κατασκευής των Έργων Διασύνδεσης Επενδυ-τή ΥΑΠ, όπως προσδιορίζεται στην οριστική προσφορά 
σύνδεσης που εκδίδεται από τον ΑΔΜΗΕ.
11. Με την επιφύλαξη του πλαισίου προτεραιότη-
τας στη χορήγηση οριστικών προσφορών σύνδεσης 
του άρθρου 89 του ν. 4951/2022 (Α’ 129), εντός δύο 
(2) μηνών από την υποβολή της αίτησης για την έκ-
δοση οριστικής προσφοράς σύνδεσης, ο ΑΔΜΗΕ εκ-
δίδει οριστική προσφορά σύνδεσης του Έργου ΥΑΠ, 
την οποία ο Επενδυτής ΥΑΠ αποδέχεται εντός δύο (2) 
μηνών, καταθέτοντας τη σχετική εγγυητική επιστολή 
όρων σύνδεσης.
12. Η οριστική προσφορά σύνδεσης παραμένει σε 
ισχύ, μέχρι την έκδοση της Άδειας Εγκατάστασης και 
την υπογραφή της Σύμβασης Σύνδεσης, οπότε και επι-
στρέφεται στον Επενδυτή ΥΑΠ η εγγυητική επιστολή 
της παρ. 11.
13. Μετά την έκδοση της οριστικής προσφοράς σύν-
δεσης του Έργου ΥΑΠ, ο ΑΔΜΗΕ και ο Επενδυτής ΥΑΠ 
υπογράφουν Σύμβαση Σύνδεσης, στην οποία εξειδικεύ-
ονται τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των συμβαλλο-
μένων μερών.
Άρθρο 75
Ειδικό Τέλος Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων
1. Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 25α του 
ν. 3468/2006 (Α’ 129) το οποίο δεν εφαρμόζεται στα 
Έργα Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων (ΥΑΠ), από την 
έναρξη της δοκιμαστικής λειτουργίας του Έργου ΥΑΠ, 
έως το τέλος της λειτουργίας του, κάθε παραγωγός 
ηλεκτρικής ενέργειας από Έργο ΥΑΠ επιβαρύνεται με Ειδικό Τέλος ΥΑΠ που αντιστοιχεί σε ποσοστό δύο τοις 
εκατό (2%), επί των προ του Φόρου Προστιθέμενης 
Αξίας εσόδων, από την πώληση της ηλεκτρικής ενέρ-γειας, το οποίο δεν είναι μικρότερο από δύο (2) ευρώ ανά παραγόμενη MWh.2. Το Ειδικό Τέλος ΥΑΠ διατίθεται από τον φορέα που 
αποζημιώνει τον κάτοχο του Έργου ΥΑΠ απευθείας σε 
διακριτό λογαριασμό που τηρεί ο Διαχειριστής Ανανε-
ώσιμων Πηγών Ενέργειας και Εγγυήσεων Προέλευσης.
Άρθρο 76
Διατάξεις για την ενίσχυση των Έργων Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων - Αναστολή νέων αιτήσεων για Έργα Υπεράκτιων Αιολικών 
Πάρκων
1. Για τις περιπτώσεις κατόχων Έργων Υπεράκτιων 
Αιολικών Πάρκων (ΥΑΠ) οι οποίοι λαμβάνουν επενδυ-
τική ενίσχυση, υπό τη μορφή κεφαλαιακής ενίσχυσης 
ή ενίσχυση άλλης ισοδύναμης μορφής που ανάγεται 
σε όρους κεφαλαιακής ενίσχυσης, τα έσοδα της Λει-τουργικής Ενίσχυσης στη βάση Διαφορικής Προσαύ-
ξησης απομειώνονται κατά το ποσό που υπολογίζεται 
βάσει του Συντελεστή Απομείωσης Κεφαλαίου, σύμ-
φωνα με την παρ. 7 του άρθρου 3 του ν. 4414/2016 
(Α’ 149).
2. Για τα Έργα ΥΑΠ, για τα οποία συνάπτεται Σύμβα-
ση Λειτουργικής Ενίσχυσης Διαφορικής Προσαύξη-
σης, η Ειδική Τιμή Αγοράς τεχνολογίας Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας υπολογίζεται με βάση την ανηγμέ-νη μηνιαία μεσοσταθμική αξία ηλεκτρικής ενέργειας της τεχνολογίας αυτής, σύμφωνα με το άρθρο 6 του ν. 4414/2016.
3. Αναστέλλεται η υποβολή νέων αιτήσεων για τη χο-
ρήγηση Βεβαιώσεων Ειδικών Έργων για Έργα ΥΑΠ, εκτός 
και εάν έχουν επιλεγεί με τη διαγωνιστική διαδικασία 
του άρθρου 72.
4. Το άρθρο 11Α του ν. 4685/2020 (Α’ 92), περί Εγγυητι-
κής Επιστολής Βεβαίωσης Παραγωγής δεν εφαρμόζεται 
στα Έργα ΥΑΠ που συμμετέχουν στην ανταγωνιστική 
διαδικασία του άρθρου 72.
Άρθρο 77
Γνωμοδότηση του Κεντρικού Συμβουλίου Χωροταξικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων - Τροποποίηση παρ. 3 άρθρου 4Α ν. 4447/2016
Το δεύτερο εδάφιο της παρ. 3 του άρθρου 4Α του 
ν. 4447/2016 (Α’ 241) τροποποιείται ως προς τις αρμο-
διότητες του Κεντρικού Συμβουλίου Χωροταξικών Θε-μάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕ.ΣΥ.ΧΩ.Θ.Α.) με την προ-
σθήκη της φράσης «Περιοχών Οργανωμένης Ανάπτυξης 
Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων (ΠΟΑΥΑΠ)» και η παρ. 3 
διαμορφώνεται ως εξής:
«3. Κύρια αρμοδιότητα του ΚΕ.ΣΥ.ΧΩ.Θ.Α. είναι η, 
κατόπιν αιτήματος του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας ή του Γενικού Γ ραμματέα Χωρικού Σχεδια-
σμού και Αστικού Περιβάλλοντος, παροχή γνώμης σε 
περίπτωση αντικρουόμενων ή ασαφών διατάξεων με-
ταξύ χωροταξικών πλαισίων ή σχετικά με τη συμβατό-
τητα χωρικών πλαισίων ή σχεδίων όλων των κατηγο-
ριών και επιπέδων προς τον υπερκείμενο χωροταξικό 
σχεδιασμό ή παράλειψης ή έκδοσης αντικρουόμενων 
γνωμοδοτήσεων ή ερμηνειών από τις αρμόδιες υπη-
ρεσίες ή επί οποιουδήπο τε άλλου ζητήματος σχετικού 
με χωροταξικά θέματα, τα οποία παραπέμπονται προς 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5260 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
γνωμοδότηση από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας ή από τον αρμόδιο Γενικό Γ ραμματέα. Το 
ΚΕ.ΣΥ.ΧΩ.Θ.Α. γνωμοδοτεί, επίσης, για την οριοθέτηση 
Περιοχών Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών 
(Π.Ο.Α.Υ.), για τον χαρακτηρισμό θαλάσσιων περιοχών, 
με τον αντίστοιχο πυθμένα, ως καταδυτικών πάρκων 
και για τον χαρακτηρισμό και την οριοθέτηση Περιο-
χών Ολοκληρωμένης Τουριστικής Ανάπτυξης (Π.Ο.Τ.Α.), 
Περιοχών Ολοκληρωμένης Ανάπτυξης Παραγωγικών 
Δραστηριοτήτων (Π.Ο.Α.Π.Δ.), Περιοχών Οργανωμένης 
Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων (ΠΟΑΥΑΠ) 
και Σύνθετων Τουριστικών Καταλυμάτων (Σ.Τ.Κ.). Στην 
περίπτωση του προηγούμενου εδαφίου, η γνωμοδό-
τηση παρέχεται εντός αποκλειστικής προθεσμίας ενός (1) μηνός, άλλως, η άπρακτη πάροδος της προθεσμίας 
δεν εμποδίζει την πρόοδο των διαδικασιών. Το ΚΕ.ΣΥ.
ΧΩ.Θ.Α. μπορεί να καλεί στις συνεδριάσεις του όργανα και φορείς του δημόσιου ή και του ιδιωτικού τομέα που σχετίζονται με τα αντικείμενα, επί των οποίων παρέχει γνώμη.».
Άρθρο 78
Παραχώρηση άνευ οικονομικού ανταλλάγματος - Εξουσιοδοτική διάταξη - 
Προσθήκη περ. ια’ στην παρ. 2 του άρθρου 14 του ν. 2971/2001
Στην παρ. 2 του άρθρου 14 του ν. 2971/2001 (Α’ 285), 
περί χρήσης αιγιαλού για την εκτέλεση έργων, προστί-θεται περ. ια ως εξής:
«ια. Με απόφαση του αρμοδίου οργάνου του Υπουρ-
γείου Οικονομικών είναι δυνατή η παραχώρηση της 
χρήσης αιγιαλού, παραλίας, όχθης, παρόχθιας ζώνης 
πυθμένα και υδάτινου στοιχείου θάλασσας, για την 
εγκατάσταση μετεωρολογικών ιστών πακτωμένων 
στον πυθμένα ή πλωτών εξεδρών για την εγκατάστα-ση μετεωρολογικών ιστών, με σκοπό την καταγραφή 
και μέτρηση των κλιματολογικών συνθηκών και ιδίως 
του αιολικού δυναμικού, για όσο χρόνο διαρκεί η χρή-
ση. Για τα έργα της παρούσας, κατά παρέκκλιση των 
παρ. 6 έως 10, ο ενδιαφερόμενος υποβάλλει αίτηση 
προς την αρμόδια Κτηματική Υπηρεσία, μετά την έκ-δοση της απόφασης περιβαλλοντικής αδειοδότησης ή απαλλαγής από την εν λόγω διαδικασία του έργου, 
στην οποία περιλαμβάνονται όλα τα έργα, για τα οποία 
ζητείται η παραχώρηση του ανωτέρω δικαιώματος, 
συμπεριλαμβανομένων και όσων χαρακτηρίζονται ως 
συνοδά. Η Κτηματική Υπηρεσία διαβιβάζει την ανω-τέρω αίτηση αμελλητί, εντός είκοσι (20) ημερών, μαζί 
με την απόφαση περιβαλλοντικής αδειοδότησης ή 
απαλλαγής, στα Υπουργεία Ανάπτυξης και Επενδύ-
σεων, Πολιτισμού και Αθλητισμού, Ναυτιλίας και Νη-
σιωτικής Πολιτικής και στο Γενικό Επιτελείο Ναυτικού, 
εκτός αν οι υπηρεσίες αυτές έχουν ήδη γνωμοδοτήσει 
κατά την περιβαλλοντική αδειοδότηση του έργου και 
οι γνωμοδοτήσεις τους έχουν συνυποβληθεί από τον 
ενδιαφερόμενο με την αίτηση. Μετά τη συγκέντρωση 
των γνωμών ή την άπρακτη παρέλευση προθεσμίας 
τριάντα (30) ημερών από την ημερομηνία αποστολής 
στις υπηρεσίες αυτές της αίτησης, η αρμόδια Κτημα-τική Υπηρεσία ενεργεί για την έκδοση της απόφασης 
παραχώρησης. Κατά παρέκκλιση κάθε άλλης σχετικής 
διάταξης δεν καθορίζεται αντάλλαγμα για την παρα-
χώρηση του δικαιώματος χρήσης αιγιαλού, παραλί-
ας, συνεχόμενου ή παρακείμενου θαλάσσιου χώρου 
και πυθμένα. Όταν η παραχώρηση αφορά τη χρήση 
αιγιαλού, όχθης ή παρόχθιας ζώνης, ο φάκελος της 
αίτησης για την παραχώρηση που υποβάλλεται από 
τον ενδιαφερόμενο περιλαμβάνει τοπογραφικό διά-
γραμμα κατάλληλης κλίμακας, εξαρτημένο σε ΕΓΣΑ’ 
87, θεωρημένο από τη Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρε-
σιών της οικείας Περιφέρειας, όπου απεικονίζονται 
οι γραμμές αιγιαλού, παραλίας, όχθης, και παρόχθιας 
ζώνης και ο αιτούμενος προς παραχώρηση χώρος, 
συνοδευόμενο από τεχνική περιγραφή των προς εγκα-
τάσταση εξοπλισμών, των γεωμετρικών του χαρακτη-
ριστικών και διαστάσεων, του τρόπου θεμελίωσης ή 
αγκύρωσης και του τρόπου ενεργειακής τροφοδοσίας 
και επικοινωνίας.
Άρθρο 79
Εξουσιοδοτικές διατάξεις
1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας, Οικονομικών, Ανάπτυξης και Επενδύσε-
ων, Εξωτερικών, Εθνικής Άμυνας, Πολιτισμού και Αθλη-
τισμού, Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Αγροτικής 
Ανάπτυξης και Τροφίμων και Τουρισμού εγκρίνεται το 
Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών 
Πάρκων (ΥΑΠ), μαζί με τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλ-
λοντικών Επιπτώσεων, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο 
άρθρο 67.
2. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας, η οποία εκδίδεται εντός δύο (2) μηνών από 
το πέρας της δημόσιας διαβούλευσης της παρ. 1 του άρ-
θρου 72, ορίζεται η κατανομή των Περιοχών Εγκατάστα-
σης ΥΑΠ, εντός των Περιοχών Οργανωμένης Ανάπτυξης 
Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων (ΠΟΑΥΑΠ) για τις οποίες έχουν εκδοθεί Άδειες Έρευνας ΥΑΠ, και η μέγιστη ισχύς 
Έργων ΥΑΠ που εκτιμάται ότι μπορεί να εγκατασταθεί 
σε κάθε μία από αυτές.
3. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας, μετά από γνώμη της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέρ-
γειας (ΡΑΕ), τροποποιείται ο Κανονισμός Βεβαιώσεων 
Παραγωγού Ηλεκτρικής Ενέργειας από Ανανεώσιμες 
Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) και Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού 
Θερμότητας Υψηλής Απόδοσ ης (ΣΗΘΥΑ), καθώς και Βε-
βαιώσεων Παραγωγού Ηλεκτρικής Ενέργειας Ειδικών 
Έργων ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ (εφεξής Κανονισμός), ώστε να 
καταλαμβάνονται και τα Έργα ΥΑΠ, τα οποία κατατάσ-
σονται στα Ειδικά Έργα, όπως ορίζονται στον Κανονισμό 
Βεβαιώσεων Παραγωγού.
4. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας, κατόπιν γνώμης της ΡΑΕ, καθορίζονται, για 
την εφαρμογή του άρθρου 72:
α) το χρονοδιάγραμμα πραγματοποίησης των αντα-
γωνιστικών διαδικασιών,
β) το ελάχιστο χρονικό διάστημα από την προκήρυξη 
μέχρι τη λήξη της προθεσμίας υποβολής προσφορών,
γ) το ελάχιστο ποσοστό ανταγωνισμού, καθώς και λοι-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5261 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
ποί κανόνες για τη διασφάλιση συνθηκών υγιούς αντα-
γωνισμού μεταξύ των συμμετεχόντων,
δ) η ανώτατη ή/και η κατώτατη επιτρεπόμενη τιμή 
προσφοράς για κάθε ανταγωνιστική διαδικασία υποβο-λής προσφορών, οι οποίες υπολογίζονται για ορισμένο 
εσωτερικό βαθμό απόδοσης, ως προς το σύνολο της 
επένδυσης για κάθε ανταγωνιστική διαδικασία υποβο-λής προσφορών,
ε) ο χρονικός ορίζοντας θέσης σε λειτουργία των έρ-
γων των επιλεγέντων Έργων ΥΑΠ,
στ) το τέλος συμμετοχής υπέρ της ΡΑΕ που καταβάλ-
λουν οι συμμετέχοντες,
ζ) τα όρια ισχύος Έργων ΥΑΠ ή Περιοχών Εγκατάστα-
σης ΥΑΠ κατακύρωσης στους συμμετέχοντες,
η) κάθε άλλο ειδικό ζήτημα.
θ) η μέγιστη ισχύς Έργων ΥΑΠ που εκτιμάται ότι μπορεί 
να εγκατασταθεί σε κάθε μια από τις Περιοχές Εγκατά-στασης ΥΑΠ.
5. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας που εκδίδεται εντός δύο (2) μηνών από την 
έναρξη ισχύος του παρόντος ορίζονται, σύμφωνα με 
την παρ. 2 του άρθρου 74, τα μέλη της Επιτροπής Συ-
ντονισμού, Σύνδεσης και Ανάπτυξης Έργων ΥΑΠ και οι 
αναπληρωτές τους, ο Πρόεδρος της Επιτροπής και ο 
αναπληρωτής του και ανατίθενται τα καθήκοντα γραμ-
ματειακής υποστήριξης της Επιτροπής. Με την ίδια από-
φαση καθορίζονται η θητεία των μελών της Επιτροπής 
Συντονισμού Σύνδεσης και Ανάπτυξης Έργων ΥΑΠ, οι 
κανόνες λειτουργίας της, ο τρόπος λήψης αποφάσεων 
και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την άσκηση των αρμο-διοτήτων της.
6. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας ορίζονται ο τρόπος και το ποσοστό κατανο-
μής των εσόδων του ειδικού διακριτού λογαριασμού που 
τηρεί ο Διαχειριστής Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και 
Εγγυήσεων Προέλευσης, κατά την παρ. 2 του άρθρου 75:
α) στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) 
Α’ βαθμού που είναι παρακείμενοι των Έργων ΥΑΠ,
β) στους κατοίκους των Ο.Τ.Α. αυτών, κατ’ αναλογία 
των τετραγωνικών μέτρων των κατοικιών τους, όπως 
έχουν δηλωθεί στον οικείο Ο.Τ.Α. Α’ βαθμού,
γ) στους επαγγελματίες αλιείας με έδρα τους Ο.Τ.Α. 
που είναι παρακείμενοι των Έργων ΥΑΠ,
δ) για την ενίσχυση του ειδικού λογαριασμού με την 
ονομασία «Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης»,
ε) για την ενίσχυση του έργου του Φορέα ΥΑΠ.Με την ίδια απόφαση δύνανται να εξειδικεύονται πε-
ραιτέρω οι όροι και προϋποθέσεις για την εφαρμογή 
του παρόντος άρθρου και να αναπροσαρμόζονται τα 
ποσοστά κατανομής των εσόδων του λογαριασμού της παρ. 2 του άρθρου 75.
Άρθρο 80
Καταργούμενες διατάξεις
Από την έναρξη ισχύος του παρόντος καταργούνται οι 
εξής διατάξεις, περί θαλάσσιων αιολικών πάρκων:
α) τo άρθρο 6Α του ν. 3468/2006 (Α’ 129),
β) η παρ. 17 του άρθρου 15 του ν. 3851/2010 (Α’ 85), και
γ) η περ. δ της παρ. 8 του άρθρου 11Α του ν. 4685/2020.ΚΕΦΑΛΑΙΟ Θ’
ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ
Άρθρο 81
Κάλυψη μέρους της αύξησης του κόστους κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος σε 
λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος οικιακών 
καταναλωτών - Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 36 ν. 4936/2022
Η προθεσμία του πρώτου εδαφίου της παρ. 1 του άρ-
θρου 36 του ν. 4936/2022 (Α’ 105), περί έκτακτης οικο-
νομικής ενίσχυσης, παρατείνεται, προστίθεται δεύτερο εδάφιο και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Παρέχεται έκτακτη οικονομική ενίσχυση από τον 
κρατικό προϋπολογισμό για την κάλυψη μέρους της 
αύξησης του κόστους κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύ-
ματος σε λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος οικιακών 
καταναλωτών του εσωτερικού, που έχουν εκδοθεί κατά τη χρονική περίοδο από 1ης Δεκεμβρίου 2021 έως 30ή Ιουνίου 2022, εφεξής οριζόμενης ως «περίοδος αναφο-
ράς». Αν το ποσό ενίσχυσης που προκύπτει με βάση την 
περίοδο υπολογισμού από 1ης Δεκεμβρίου 2021 έως 
31η Μαΐου 2022, είναι μεγαλύτερο από το ποσό που 
προκύπτει με βάση την περίοδο υπολογισμού από 1ης 
Δεκεμβρίου 2021 έως 30 Ιουνίου 2022, ο δικαιούχος λαμ-
βάνει την ενίσχυση με βάση την περίοδο υπολογισμού από 1ης Δεκεμβρίου 2021 έως 31 Μαΐου 2022.».
Άρθρο 82
Χρηματοδότηση έργων υποδομών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου
Τα έργα και οι υποδομές δικτύου διανομής ηλεκτρι-
κής ενέργειας που υλοποιούνται από τον Διαχειριστή 
του Δικτύου τα έργα και οι υποδομές δικτύων διανομής 
φυσικού αερίου που περιλαμβάνονται στα προγράμ-
ματα ανάπτυξης των διαχειριστών δικτύων διανομής 
φυσικού αερίου, καθώς και μεμονωμένες ενισχύσεις 
ή επιχορηγήσεις για έργα υποδομών μεταφοράς ηλε-
κτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου που έχουν τον 
χαρακτήρα φυσικού μονοπωλίου, δύναται να χρηματο-
δοτούνται από εθνικούς ή ενωσιακούς πόρους μέσω του 
Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (Π.Δ.Ε.), εντός 
των εκάστοτε ετησίων ορίων του Π.Δ.Ε. του Υπουργείου 
Περιβάλλοντος και Ενέργειας και, στην περίπτωση εθνι-
κών πόρων, εντός του ορίου του προϋπολογισμού του 
Τομεακού Προγράμματος Ανάπτυξης του Υπουργείου 
Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Άρθρο 83
Υποχρεώσεις του Διαχειριστή Δικτύου 
Διανομής που απορρέουν από την εφαρμογή του καθεστώτος επιβολής υποχρεώσεων ενεργειακής απόδοσης - Τροποποίηση 
άρθρου 80 ν. 4001/2011
Στην παρ. 7 του άρθρου 80 του ν. 4001/2011 (Α’ 179), 
περί υποχρεώσεων του Διαχειριστή Δικτύου Διανομής, προστίθεται περ. ιβ’ ως εξής:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5262 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
«ιβ) Των υποχρεώσεών του που απορρέουν από την 
εφαρμογή του καθεστώτος επιβολής υποχρέωσης ενερ-
γειακής απόδοσης κατ’ εφαρμογή του άρθρου 9 του 
ν. 4342/2015 (Α’ 143) και των πράξεων που εκδίδονται 
κατ’ εξουσιοδότησή του.».
Άρθρο 84
Ερμηνευτική διάταξη για τη διάθεση των πόρων της παρ. 2α του άρθρου 19 ν. 3054/2002
Η αληθής έννοια της περ. 15 της υποπαρ. Δ12 της 
παρ. Δ’ του άρθρου 2 του ν. 4336/2015 (Α’ 94) είναι ότι 
από την έναρξη ισχύος του ν. 4336/2015, καταργείται 
η διάθεση των πόρων της παρ. 2α του άρθρου 19 του 
ν. 3054/2002 (Α’ 230) που αφορά στην επιδότηση κατό-χων Άδειας Εμπορίας που αναλαμβάνουν την υποχρέω-
ση να καλύπτουν τις ανάγκες σε πετρελαιοειδή προϊόντα 
των «προβληματικών περιοχών» της χώρας, την κάλυψη 
κοινωφελών σκοπών, δαπανών μελετών και ερευνών 
στον τομέα της ενέργειας, τις δαπάνες αποζημίωσης, πέ-
ραν των ήδη προβλεπόμενων, για μετάβαση εκτός έδρας 
των υπαλλήλων των Επιθεωρήσεων Μεταλλείων, τις λει-
τουργικές δαπάνες των Κλιμακίων Ελέγχου Διακίνησης 
και Αποθήκευσης Καυσίμων (Κ.Ε.Δ.Α.Κ.) και αμοιβών των 
μελών τους, τη χρηματοδότηση προγραμμάτων και την 
παροχή κινήτρων που έχουν σχέση με τον ν. 3054/2002, 
ιδίως συγχωνεύσεις εταιρειών, κατασκευή νέων αγωγών 
μεταφοράς, νέων αποθηκών, δημιουργία πρατηρίων που 
εφαρμόζουν, με πρωτοποριακό και ιδιαίτερα προβαλ-
λόμενο τρόπο, νέες ηλεκτρονικές και περιβαλλοντικά 
φιλικές τεχνολογίες και το ποσοστό ύψους δεκαπέντε 
τοις εκατό (15%) της εισφοράς για ετήσια ενίσχυση πε-
ριβαλλοντικών προγραμμάτων των δήμων, στην περιφέ-
ρεια των οποίων είναι εγκατεστημένα και λειτουργούν διυλιστήρια. Επίσης, καταργείται η διάθεση των πόρων 
της παρ. 2α του άρθρου 19 του ν. 3054/2002 για τους 
σκοπούς της παρ. 4 του άρθρου 16 του ν. 1571/1985 
(Α’ 192), όπως αυτή έχει προστεθεί με την παρ. 5 του 
άρθρου 14 του ν. 2289/1995 (Α’ 27), καθώς και για τη 
χρηματοδότηση του Ταμείου Επικουρικής Ασφάλισης 
Προσωπικού Εταιριών Εμπορίας Πετρελαιοειδών και 
Υγραερίων.
Άρθρο 85
Κατασκευές σε δημόσιους χώρους - Προσθήκη παρ. 8 στο άρθρο 20 ν. 4067/2012
Στο άρθρο 20 του ν. 4067/2012 (Α’ 79), περί κατασκευ-
ών σε δημόσιους κοινόχρηστους χώρους, προστίθεται παρ. 8 ως εξής:
«8. Στις περιπτώσεις υπέργειων και υπόγειων κατα-
σκευών δικτύων υποδομής και εγκαταστάσεων κοινής 
ωφέλειας μετά των παραρτημάτων αυτών, συμπερι-
λαμβανομένων των σταθμών μέτρησης ατμοσφαιρικής 
ρύπανσης, θορύβου και μετεωρολογικών παραμέτρων, 
σταθμών διανομής και μέτρησης φυσικού αερίου, κε-
ντρικών λεβητών ή μονάδων συμπαραγωγής για συ-
στήματα τηλεθέρμανσης και σημείων επαναφόρτισης 
ηλεκτρικών οχημάτων, στις οποίες δεν απαιτείται οικο-
δομική άδεια, αλλά αυτές εκτελούνται βάσει μελετών 
και σχεδιαγραμμάτων της αρμόδιας κατά περίπτωση αρχής, μετά από κοινοποίηση της μελέτης στην οικεία 
Υπηρεσία Δόμησης, δεν απαιτείται έγκριση του οικείου 
Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής (ΣΑ). Το προηγούμενο εδά-
φιο εφαρμόζεται και σε κατασκευές δικτύων υποδομής 
και εγκαταστάσεων κοινής ωφέλειας μετά των παραρτη-
μάτων αυτών (υπέργειων και υπόγειων) που είναι προϋ-
φιστάμενοι της έναρξης ισχύος του παρόντος.».
Άρθρο 86
Θέματα αναγκαστικών απαλλοτριώσεων - Προσκόμιση εγγυητικής επιστολής
Ο φορέας που έχει αναλάβει τη δαπάνη αναγκαστικών 
απαλλοτριώσεων που έχουν κηρυχθεί με σκοπό την κα-
τασκευή έργων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, και για 
τις οποίες δεν έχει υποβ ληθεί εμπρόθεσμα η εγγυητική 
επιστολή που προβλέπεται στην παρ. 7 του άρθρου 3 
του ν. 2882/2001 (Α’ 17), δύναται να υποβάλλει την εγ-
γυητική επιστολή έως τρεις (3) μήνες μετά τη θέση σε 
ισχύ του παρόντος.
Άρθρο 87
Ειδικό Τέλος Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας
1. Κάθε παραγωγός ηλεκτρικής ενέργειας από σταθ-
μό Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) και υβριδικό 
σταθμό επιβαρύνεται, από την έναρξη λειτουργίας του 
σταθμού, με ετήσιο ειδικό τέλος, όπως ορίζεται για τις 
κάτωθι κατηγορίες σταθμών:
α) Για σταθμούς που μέχρι τη θέση σε ισχύ του πα-
ρόντος δεν έχουν συνάψει Σύμβαση Λειτουργικής Ενί-
σχυσης των άρθρων 9 ή 10 του ν. 4414/2016 (Α’ 149), ή 
Σύμβαση Πώλησης Ηλεκτρικής Ενέργειας του άρθρου 12 
του ν. 3468/2006 (Α’ 129), ή αντίστοιχη σύμβαση αγορα-
πωλησίας ηλεκτρικής ενέργειας προ της θέσης σε ισχύ 
του ν. 3468/2006, ή δεν έχουν επιλεγεί για ένταξη σε κα-
θεστώς λειτουργικής ενίσχυσης μέσω ανταγωνιστικής 
διαδικασίας υποβολής προσφορών του άρθρου 7 του 
ν. 4414/2016 ή λειτουργούν σύμφωνα με το άρθρο 12Α 
του ν. 4414/2016, το ειδικό τέλος υπολογίζεται επί τη 
βάσει αξίας δύο (2) €/MWh παραγόμενης ηλεκτρικής 
ενέργειας που εγχέεται στο Διασυνδεδεμένο Σύστημα 
και το Διασυνδεδεμένο Δίκτυο ή στο Δίκτυο του Mη Δι-ασυνδεδεμένου Νησιού.
β) Για σταθμούς που μέχρι τη θέση σε ισχύ του παρό-
ντος έχουν συνάψει Σύμβαση Λειτουργικής Ενίσχυσης 
των άρθρων 9 ή 10 του ν. 4414/2016, ή Σύμβαση Πώλησης 
Ηλεκτρικής Ενέργειας του άρθρου 12 του ν. 3468/2006, ή 
αντίστοιχη σύμβαση αγοραπωλησίας ηλεκτρικής ενέρ-
γειας προ της θέσης σε ισχύ του ν. 3468/2006 ή έχουν 
επιλεγεί για ένταξη σε καθεστώς λειτουργικής ενίσχυσης 
μέσω ανταγωνιστικής διαδικασίας υποβολής προσφο-
ρών του άρθρου 7 του ν. 4414/2016, καθώς και ειδικά 
για σταθμούς που μετά τη θέση σε ισχύ του παρόντος 
συνάπτουν Σύμβαση Λειτουργικής Ενίσχυσης των άρ-
θρων 9 ή 10 του ν. 4414/2016, εκτός ανταγωνιστικών 
διαδικασιών υποβολής προσφορών του άρθρου 7 του 
ν. 4414/2016, το ειδικό τέλος αντιστοιχεί σε ποσοστό τρία 
τοις εκατό (3%) επί της Τιμής Αναφοράς για την εγχεό-
μενη ηλεκτρική ενέργεια στο Διασυνδεδεμένο Σύστημα 
και το Διασυνδεδεμένο Δίκτυο ή στο Δίκτυο Μη Διασυν-
δεδεμένου Νησιού (ΜΔΝ).
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5263 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
γ) Για σταθμούς που μέχρι τη θέση σε ισχύ του πα-
ρόντος έχουν συνάψει Σύμβαση Πώλησης Ηλεκτρικής 
Ενέργειας του άρθρου 12 του ν. 3468/2006, ή αντίστοιχη 
σύμβαση αγοραπωλησίας ηλεκτρικής ενέργειας προ του 
ν. 3468/2006, το ειδικό τέλος αντιστοιχεί σε ποσοστό τρία 
τοις εκατό (3%) επί των εσόδων προ Φόρου Προστιθέ-
μενης Αξίας, από την πώληση της ηλεκτρικής ενέργειας.
2. Εξαιρούνται από την επιβάρυνση του ειδικού τέλους:
α) σταθμοί ΑΠΕ που εγκαθίστανται σε κτίρια, ανεξαρ-
τήτως ισχύος,
β) σταθμοί ΑΠΕ που εγκαθίστανται από αυτοπαρα-
γωγούς,
γ) φωτοβολταϊκοί σταθμοί με εγκατεστημένη ισχύ μι-
κρότερη του ενός (1) MW,
δ) φωτοβολταϊκοί σταθμοί οι οποίοι, κατά την έναρξη 
ισχύος του παρόντος, έχουν ήδη συνάψει σύμβαση Λει-
τουργικής Ενίσχυσης των άρθρων 9 ή 10 του ν. 4414/2016 
ή Σύμβαση Πώλησης Ηλεκτρικής Ενέργειας του άρθρου 
12 του ν. 3468/2006, ή αντίστοιχη σύμβαση αγοραπω-
λησίας ηλεκτρικής ενέργειας προ του ν. 3468/2006 ή 
έχουν επιλεγεί για ένταξη σε καθεστώς ενίσχυσης μέσω 
ανταγωνιστικής διαδικασίας υποβολής προσφορών του 
άρθρου 7 του ν. 4414/2016, πλην των φωτοβολταϊκών 
σταθμών που λαμβάνουν Λειτουργική Ενίσχυση με βάση 
τον ν. 4414/2016, ύστερα από συμμετοχή τους σε κοινή ανταγωνιστική διαδικασία υποβολής προσφορών.
3. Τα ποσά που αντιστοιχούν στο ειδικό τέλος:
α) από σταθμούς οι οποίοι έχουν συνάψει ή συνά-
πτουν σύμβαση Λειτουργικής Ενίσχυσης των άρθρων 9 
ή 10 του ν. 4414/2016, ή Σύμβαση Πώλησης Ηλεκτρικής 
Ενέργειας του άρθρου 12 του ν. 3468/2006, ή αντίστοιχη 
σύμβαση αγοραπωλησίας ηλεκτρικής ενέργειας προ του 
ν. 3468/2006, παρακρατούνται από τη «ΔΑΠΕΕΠ ΑΕ» και, 
για την περίπτωση των ΜΔΝ, από τη «ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ»,
β) από σταθμούς οι οποίοι δεν συνάπτουν Σύμβα-
ση Λειτουργικής Ενίσχυσης των άρθρων 9 ή 10 του 
ν. 4414/2016, ή Σύμβαση Πώλησης Ηλεκτρικής Ενέρ-
γειας του άρθρου 12 του ν. 3468/2006, ή αντίστοιχη σύμβαση αγοραπωλησίας ηλεκτρικής ενέργειας προ 
του ν. 3468/2006 ή λειτουργούν σύμφωνα με το άρθρο 
12Α του ν. 4414/2016 καταβάλλονται από τους παρα-
γωγούς στη «ΔΑΠΕΕΠ ΑΕ» και για την περίπτωση των 
ΜΔΝ, στη «ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ», εντός του πρώτου διμήνου του 
επόμενου έτους.
4. Τα ποσά που αντιστοιχούν στο ειδικό τέλος αποδί-
δονται από τη «ΔΑΠΕΕΠ ΑΕ» και, για την περίπτωση των ΜΔΝ, από τη «ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ» ως εξής:
α) Ποσό μέχρι ποσοστού σαράντα τοις εκατό (40%) 
του ειδικού τέλους αποδίδεται στους κατόχους άδειας 
προμήθειας που προμηθεύουν ηλεκτρική ενέργεια σε 
οικιακούς καταναλωτές των περιοχών, όπου λειτουργούν 
οι σταθμοί, με σκοπό το ανωτέρω ποσό να αποδοθεί 
στους οικιακούς καταναλωτές μέσω των λογαριασμών 
κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας. Δικαιούχοι του 
ανωτέρω ποσού είναι οι οικιακοί καταναλωτές, οι οποίοι 
βρίσκονται εντός των διοικητικών ορίων της Δημοτι-
κής Κοινότητας του Οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοίκη-
σης (Ο.Τ.Α.) Α’ βαθμού, όπου λειτουργούν οι σταθμοί, 
για το χρονικό διάστημα, που έχουν ενεργή σύνδεση προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας. Το ποσό που ανα-
λογεί σε κάθε δικαιούχο συμψηφίζεται με τις χρεώσεις 
που περιλαμβάνονται στον λογαριασμό κατανάλωσης 
ηλεκτρικής ενέργειας.
β) Το υπόλοιπο ποσό του ειδικού τέλους αποδίδεται 
στον ή στους Ο.Τ.Α. Α’ βαθμού, εντός των διοικητικών 
ορίων που είναι εγκατεστημένοι οι σταθμοί. Τα ποσά 
εγγράφονται σε χωριστό κωδικό του προϋπολογισμού 
εσόδων του οικείου Ο.Τ.Α. Α’ βαθμού («Έσοδα από σταθ-
μούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας Ανανεώσιμων 
Πηγών Ενέργειας ή υβριδικούς σταθμούς») και διατίθε-
νται υποχρεωτικά και αποκλειστικά, για την εκτέλεση 
περιβαλλοντικών δράσεων, έργων τοπικής ανάπτυξης 
και κοινωνικής υποστήριξης. Το ποσό διατίθεται για την 
εκτέλεση περιβαλλοντικών δράσεων, έργων τοπικής 
ανάπτυξης και κοινωνικής υποστήριξης κατά ποσοστό τουλάχιστον εξήντα τοις εκατό (60%) σε περιοχές εντός 
των ορίων της Δημοτικής Κοινότητας όπου είναι εγκα-
τεστημένος ο σταθμός και το υπολειπόμενο ποσοστό 
δύναται να διατίθεται για την εκτέλεση αντίστοιχων 
δράσεων και έργων στην υπόλοιπη περιφέρεια της οι-κείας Δημοτικής Ενότητας. Μετά την παρέλευση πέντε 
(5) ετών από την έναρξη λειτουργίας του σταθμού, τα 
ποσά του πρώτου εδαφίου διατίθενται υποχρεωτικά 
και αποκλειστικά, σε ποσοστό τουλάχιστον εξήντα τοις 
εκατό (60%), για την εκτέλεση αντίστοιχων δράσεων 
και έργων σε περιοχές εντός των ορίων της Δημοτικής 
Ενότητας, όπου είναι εγκατεστημένος ο σταθμός και 
το υπολειπόμενο ποσοστό δύναται να διατίθεται για την εκτέλεση αντίστοιχων δράσεων και έργων στην 
υπόλοιπη περιφέρεια του οικείου Ο.Τ.Α. Α’ βαθμού. Αν 
στον οικείο Ο.Τ.Α. δεν λειτουργεί ταμειακή υπηρεσία, 
τα ποσά κατατίθενται στην οικεία Δημόσια Οικονομι-
κή Υπηρεσία, υπέρ του δικαιούχου Ο.Τ.Α., ο οποίος και 
ενημερώνεται εγγράφως από τον καταθέτη. Ο Συντο-
νιστής της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης ασκεί 
έλεγχο νομιμότητας, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, 
για την αξιοποίηση, από τους δικαιούχους Ο.Τ.Α., των 
ποσών που προέρχονται από το ειδικό τέλος. Οι δικαι-
ούχοι Ο.Τ.Α. υποβάλλουν στον Συντονιστή της οικείας 
Αποκεντρωμένης Διοίκησης, εντός του πρώτου τριμή-
νου κάθε επόμενου έτους, έκθεση με τον απολογισμό 
της αξιοποίησης των εσόδων που προέρχονται από το ειδικό τέλος. O Συντονιστής της οικείας Αποκεντρωμέ-
νης Διοίκησης υποβάλλει στον Υπουργό Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας και κοινοποιεί στη «ΔΑΠΕΕΠ ΑΕ» και, για 
την περίπτωση των ΜΔΝ, στη «ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ», σχετική 
έκθεση, στο τέλος κάθε έτους, με τα αποτελέσματα του 
ελέγχου νομιμότητας και της αξιοποίησης των ποσών 
που αντιστοιχούν στο ειδικό τέλος από τους δικαιού-
χους Ο.Τ.Α. Η εμπρόθεσμη υποβολή των εκθέσεων των 
Ο.Τ.Α. Α’ βαθμού στις οικείες Αποκεντρωμένες Διοικήσεις 
αποτελεί προϋπόθεση για την απόδοση από τη «ΔΑΠΕΕΠ 
ΑΕ» και, για την περίπτωση των ΜΔΝ, από τη «ΔΕΔΔΗΕ 
ΑΕ», των ποσών που αντιστοιχούν στο ειδικό τέλος υπέρ 
Ο.Τ.Α. του επόμενου έτους.
5. Στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας συ-
στήνεται Επιτροπή Επιμερισμού του ειδικού τέλους. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5264 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
που εκδίδεται μέσα στο πρώτο δίμηνο κάθε έτους, συ-
γκροτείται η ανωτέρω Επιτροπή και ορίζονται ο Πρόε-δρος και ο γραμματέας αυτής.
Η Επιτροπή Επιμερισμού αποτελείται από:
α) τρεις (3) εκπροσώπους του Υπουργείου Περιβάλ-
λοντος και Ενέργειας, ένας (1) τουλάχιστον από τη Διεύ-
θυνση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Εναλλακτικών 
Καυσίμων, ο οποίος εκτελεί χρέη Προέδρου, και ένας (1) 
από τη Διεύθυνση Γεωχωρικών Πληροφοριών, κλάδου 
Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΠΕ) Μηχανικών, κατά 
προτίμηση ειδικότητας Τοπογράφων Μηχανικών,
β) έναν (1) εκπρόσωπο από τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέρ-
γειας (ΡΑΕ),
γ) δύο (2) εκπροσώπους από τη «ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ», από 
τους οποίους ένας (1) τουλάχιστον από τη Διεύθυνση 
Διαχείρισης Νησιών, και
δ) έναν (1) εκπρόσωπο από τη «ΔΑΠΕΕΠ ΑΕ».
Η Επιτροπή Επιμερισμού υποβάλλει εισήγηση στον 
Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τον προσδι-
ορισμό και τον επιμερισμό του ειδικού τέλους της παρ. 1 
σε μια ή περισσότερες Δημοτικ ές Κοινότητες στις οποίες 
λειτουργούν σταθμοί ΑΠΕ και υβριδικοί σταθμοί και επο-
πτεύει τη διαδικασία επιμερισμού ανά δικαιούχο οικιακό 
καταναλωτή και ανά δικαιούχο Ο.Τ.Α. Α’ βαθμού. Εφό-
σον γίνει αποδεκτή η εισήγηση, εκδίδεται απόφαση του 
αρμοδίου οργάνου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας σχετικά με τον προσδιορισμό και επιμερισμό 
του ειδικού τέλους. Για τον προσδιορισμό και επιμερισμό 
η Επιτροπή χρησιμοποιεί τα ψηφιοποιημένα διοικητικά 
όρια των Δημοτικών Κοινοτήτων. Αν δεν υπάρχουν τα 
ανωτέρω όρια, χρησιμοποιεί τα απογραφικά όρια των 
Δημοτικών Κοινοτήτων της Ελληνικής Στατιστικής Αρ-
χής. Η Επιτροπή Επιμερισμού λαμβάνει υπόψη της τις 
αποφάσεις του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας 
που έχουν εκδοθεί βάσει των εισηγήσεων των Επιτροπών 
Εξέτασης Ενστάσεων του ειδικού τέλους και τις γνωμο-
δοτήσεις του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, περί 
διοικητικής υπαγωγής γεωγραφικών περιοχών σε Δη-
μοτικές Κοινότητες. Εάν κατά τη διαδικασία επιμερισμού 
διαπιστωθούν περιπτώσεις σταθμών για τους οποίους 
εκκρεμεί διαδικασία εξέτασης ενστάσεων από τις Επι-
τροπές Εξέτασης Ενστάσεων Ορίων της παρ. 6, τότε η 
Επιτροπή Επιμερισμού δεν προχωρά στον προσδιορισμό 
και επιμερισμό του ειδικού τέλους για αυτούς τους σταθ-
μούς έως την ολοκλήρωση της σχετικής διαδικασίας.
Κατά των αποφάσεων επιμερισμού, σχετικά με τον 
προσδιορισμό και επιμερισμό του ειδικού τέλους δύ-
ναται να υποβληθούν ενστάσε ις. Αν οι υποβληθείσες 
ενστάσεις αφορούν τα διοικητικά όρια μεταξύ των Δη-
μοτικών Κοινοτήτων, εξετάζονται από τις Επιτροπές της παρ. 6. Στις υπόλοιπες περιπτώσεις οι ενστάσεις εξετά-ζονται από την αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Πε-
ριβάλλοντος και Ενέργειας.
6. α) Συγκροτούνται Επιτροπές Εξέτασης Ενστάσεων 
Ορίων, οι οποίες είναι αρμόδιες για την αξιολόγηση των 
ενστάσεων που αφορούν τα διοικητικά όρια μεταξύ των 
Δημοτικών Κοινοτήτων, σύμφωνα με:
αα) απόφαση του Δημάρχου, εάν στις ενστάσεις τί-
θενται θέματα που αφορούν τα διοικητικά όρια μεταξύ Δημοτικών Κοινοτήτων π ου υπάγονται στον ίδιο Ο.Τ.Α. 
Α’ βαθμού,
αβ) απόφαση του Περιφερειάρχη, εάν στις ενστάσεις 
τίθενται θέματα που αφορούν τα διοικητικά όρια μεταξύ 
Δημοτικών Κοινοτήτων που υπ άγονται σε διαφορετικούς 
Ο.Τ.Α. Α’ βαθμού της ίδιας Περιφέρειας,
αγ) απόφαση του Συντονιστή της Αποκεντρωμένης 
Διοίκησης, εάν στις ενστάσεις τίθενται θέματα που αφο-
ρούν τα διοικητικά όρια μεταξύ Δημοτικών Κοινοτήτων 
που υπάγονται σε διαφορετικ ές Περιφέρειες της ίδιας 
Αποκεντρωμένης Διοίκησης,
αδ) κοινή απόφαση των Συντονιστών των Αποκεντρω-
μένων Διοικήσεων, εάν στις ενστάσεις τίθενται θέματα 
που αφορούν τα διοικητικά όρια μεταξύ Δημοτικών Κοι-
νοτήτων που υπάγονται σε διαφορετικές Αποκεντρωμέ-
νες Διοικήσεις.
Οι Επιτροπές Εξέτασης Ενστάσεων Ορίων, μετά την 
αξιολόγηση των ενστάσεων, υποβάλλουν εισήγηση προς 
αυτόν που τις συγκρότησε και εφόσον η εισήγηση γίνει 
αποδεκτή, αυτή κοινοποιείται στο Υπουργείο Περιβάλ-
λοντος και Ενέργειας, το οποίο εκδίδει απόφαση σχετικά 
με τον προσδιορισμό και επιμερισμό του ειδικού τέλους 
για τις περιπτώσεις των σταθμών για τις οποίες είχαν 
υποβληθεί οι ενστάσεις.
β) Οι Επιτροπές Εξέτασης Ενστάσεων Ορίων συγκρο-
τούνται ως εξής:
βα) εάν στις ενστάσεις τίθενται θέματα που αφορούν 
τα διοικητικά όρια μετα ξύ Δημοτικών Κοινοτήτων που 
υπάγονται στον ίδιο Ο.Τ.Α. Α’ βαθμού, από τρεις (3) εκ-προσώπους του Ο.Τ.Α. Α’ βαθμού,
ββ) εάν στις ενστάσεις τίθενται θέματα που αφορούν τα 
διοικητικά όρια μεταξύ Δ ημοτικών Κοινοτήτων που υπά-
γονται σε διαφορετικούς Ο.Τ.Α. Α’ βαθμού της ίδιας Πε-
ριφέρειας, από τρεις (3) εκ προσώπους της Περιφέρειας,
βγ) εάν στις ενστάσεις τίθενται θέματα που αφορούν 
τα διοικητικά όρια μετα ξύ Δημοτικών Κοινοτήτων που 
υπάγονται σε διαφορετικές Περιφέρειες της ίδιας Απο-
κεντρωμένης Διοίκησης, από τρεις (3) εκπροσώπους της 
Αποκεντρωμένης Διοίκησης,
βδ) εάν στις ενστάσεις τίθενται θέματα που αφορούν 
τα διοικητικά όρια μετα ξύ Δημοτικών Κοινοτήτων που 
υπάγονται σε διαφορετικές Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, 
από τρεις (3) εκπροσώπους κάθε Αποκεντρωμένης Δι-
οίκησης.
Στις ανωτέρω περιπτώσεις οι δύο (2) από τους τρεις 
(3) εκπροσώπους είναι κλάδου ΠΕ ή Τεχνολογικής Εκ-
παίδευσης (ΤΕ) Μηχανικών, κατά προτίμηση ειδικότητας 
Τοπογράφων Μηχανικών,
βε) έναν (1) εκπρόσωπο από κάθε Δημοτική Κοινό-
τητα, οι οποίες διεκδικούν τη διοικητική υπαγωγή της 
γεωγραφικής περιοχής εγκατάστασης των σταθμών. 
Οι εκπρόσωποι αυτοί υποδεικνύονται με απόφαση του 
συμβουλίου κάθε Δημοτικής Κοινότη τας. Για Δημοτικές 
Κοινότητες στις οποίες δεν προβλέπεται εκ του νόμου 
συγκρότηση και λειτουργία συμβουλίου, ο εκπρόσω-
πος υποδεικνύεται από τον πρόεδρο της Δημοτικής 
Κοινότητας. Αν η Δημοτική Κοινότητα δεν υποδεικνύει 
εκπρόσωπο ή ο εκπρόσωπος δεν παρίσταται, η Επιτροπή 
συνεδριάζει και αποφασίζει έγκυρα.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5265 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
Οι αποφάσεις, ύστερα από εισήγηση των ανωτέρω 
Επιτροπών, λαμβάνονται μόνο για σκοπούς επιμερισμού 
του αναλογούντος ποσού του ειδικού τέλους.
7. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας και Εσωτερικών καθορίζονται τα ακριβή 
ποσοστά των περ. α) και β) της παρ. 4, ο τρόπος παρα-κράτησης και απόδοσης του αναλογούντος ειδικού τέ-
λους από τους υπόχρεους παραγωγούς, ο τρόπος προσ-
διορισμού και επιμερισμού των αναλογούντων ποσών 
του ειδικού τέλους σε μια ή περισσότερες Δημοτικές 
Κοινότητες, η διαδικασία υποβολής, αξιολόγησης και 
εξέτασης ενστάσεων, η διαδικασία προσδιορισμού των 
δικαιούχων οικιακών καταναλωτών, η διαδικασία επιμε-
ρισμού των αναλογούντων ποσών ανά δικαιούχο οικιακό 
καταναλωτή, η διαδικασία απόδοσης προς τους δικαι-
ούχους οικιακούς καταναλωτές και Ο.Τ.Α., η εξειδίκευση 
των περιβαλλοντικών δράσεων, έργων τοπικής ανάπτυ-
ξης και κοινωνικής υποστήριξης και το περιεχόμενο και 
ο τρόπος υποβολής εκθέ σεων αξιοποίησης των εσόδων 
των Ο.Τ.Α. που προέρχονται από το ειδικό τέλος, καθώς 
και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
Με την ίδια απόφαση μπορεί να προβλέπεται η έκδοση 
αποφάσεων από τη ΡΑΕ για τον καθορισμό της τεκμαρ-
τής μοναδιαίας πίστωσης για οικιακούς καταναλωτές 
σε ευρώ ανά μεγαβατώρα, βάσει της μεθοδολογίας που 
ορίζεται σε αυτήν, καθώς και ο τρόπος διάθεσης τυχόν 
υπολειπόμενου ποσού που προκύπτει από τη μεθοδολο-
γία επιμερισμού του ειδικού τέλους προς τους οικιακούς 
καταναλωτές, συμπεριλαμβανομένης και της δυνατότη-
τας διάθεσης στον οικείο Ο.Τ.Α. Α’ βαθμού.
8. α) Η διαδικασία που περιγράφεται στις παρ. 4, 5 και 
6 εφαρμόζεται για τον προσδιορισμό και επιμερισμό 
του ειδικού τέλους για το έτος 2023 και μετά. Για τα έτη μέχρι και το 2022, ισχύουν οι παρ. Α3, Α4, Α5, Α6 και Α7 του άρθρου 25 του ν. 3468/2006.
β) Η διαδικασία εξέτασης ενστάσεων κατά της απόφα-
σης προσδιορισμού και επιμερισμού του ειδικού τέλους 
για τα έτη 2021 και 2022, διενεργείται σύμφωνα με το 
παρόν.
9. Τα δικαιώματα που έχουν παρασχεθεί στους Ο.Τ.Α. 
δυνάμει του άρθρου 15 του ν. 4915/2022 (Α’ 63) ισχύουν 
και για το ειδικό τέλος του παρόντος.
Άρθρο 88
Εκτέλεση εργασιών για έργα δικτύου διανομής 
ηλεκτρικής ενέργειας - Προσθήκη άρθρου 129Α στον ν. 4819/2021
Μετά το άρθρο 129 του ν. 4819/2021 (Α’ 129) προστί-
θεται άρθρο 129Α για τον καθορισμό του προσωπικού 
που εκτελεί τις επιμέρους εργασίες στο δίκτυο διανομής 
ηλεκτρικής ενέργειας ως εξής:
«Άρθρο 129Α
Έργα δικτύου διανομής ηλεκτρικής ενέργειας
Διαχειριστής του Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλε-
κτρικής Ενέργειας (Ε.Δ.Δ.Η.Ε.) δύναται να αναθέσει την εκτέλεση επιμέρους εργασιών αναγκαίων για την κατα-
σκευή ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων, υφιστάμενων 
ή νέων εγκαταστάσεων επί εδάφους, επί στύλου, επί κτηρίων, και ιδίως βοηθητικών εργασιών όπως εργασίες 
στερέωσης εξοπλισμού, χωματουργικές, δομικές, όπως 
κατασκευή βάσεων στήριξης και παρασκευή δομικών 
μιγμάτων, μεταφοράς υλικών στον τόπο εκτέλεσης του 
έργου και καθαρισμού. Η εκτέλεση των εργασιών αυτών 
δύναται να ανατίθεται και σε μη αδειοδοτημένα πρό-
σωπα εφόσον: α) η εκτέλεση των εν λόγω εργασιών δεν 
απαιτεί αδειοδοτημένο προσωπικό σύμφωνα με την κεί-
μενη νομοθεσία, β) το εν λόγω προσωπικό εποπτεύεται 
από τον εγκαταστάτη ηλεκτρολόγο που έχει αναλάβει 
την υλοποίηση της ηλεκτρολογικής εγκατάστασης και 
γ) τα μέρη της ηλεκτρολογικής εγκατάστασης δεν εί-
ναι υπό τάση. Οι εργασίες αυτές δεν προσμετρώνται ως 
προϋπηρεσία σε ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις για τους 
σκοπούς του παρόντος.».
Άρθρο 89
Μετακίνηση προσωπικού ΔΕΗ σε ΔΕΔΔΗΕ -Τροποποίηση παρ. 3Α άρθρου 125 ν. 4001/2011
Το πρώτο εδάφιο της παρ. 3Α του άρθρου 125 του 
ν. 4001/2011 (Α’ 179) τροποποιείται ως προς την ημε-
ρομηνία υποβολής αίτησης μετακίνησης προσωπικού 
της ΔΕΗ και η παρ. 3Α διαμορφώνεται ως ακολούθως:
«3Α. Κατά παρέκκλιση κάθε άλλης διάταξης και διαδι-
κασίας, για μεμονωμένες περιπτώσεις μεταφοράς προ-σωπικού από τη ΔΕΗ ΑΕ προς την ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ, η μετακί-νηση πραγματοποιείται με αποφάσεις των Διοικητικών 
Συμβουλίων των δύο εταιρειών μετά από σχετική αίτηση 
του ενδιαφερομένου προς αυτά, η οποία υποβάλλεται 
μέχρι τις 31.12.2022. Η προϋπηρεσία που έχει αναγνω-
ριστεί από την εταιρεία προέλευσης αναγνωρίζεται πλή-
ρως για όλα τα δικαιώματα που απορρέουν από αυτήν.».
Άρθρο 90Μισθολογικά θέματα του προσωπικού του Κέντρου Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας
1. Οι καταβληθείσες αποδοχές, συμπεριλαμβανομένων 
των πάσης φύσεως επιδομάτων, στο προσωπικό του Κέ-
ντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας 
έως και την 31η Μαρτίου 2014, θεωρούνται νόμιμες και δεν αναζητούνται.
2. Αποδοχές που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως από την 
1η Απριλίου 2014 και εφεξής, αναζητούνται, σύμφωνα με 
την παρ. 2 του άρθρου 24 του ν. 4354/2015 (Α’ 176). Οι παρ. 3 και 4 του ιδίου άρθρου εφαρμόζονται αναλόγως.
Άρθρο 91
Απαλλαγή από άδεια Περιφερειάρχη για 
μισθώσεις με σκοπό τη διάνοιξη δρόμων, εγκατάσταση εξοπλισμών ή εκτέλεση επενδύσεων ή έργων - Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 29 ν. 1892/1990
1. Στην παρ. 1 του άρθρου 29 του ν. 1892/1990 (Α’ 101), 
περί απαλλαγής μισθώσεων από την άδεια του Περιφε-
ρειάρχη, προστίθεται νέο τελευταίο εδάφιο, επέρχονται 
νομοτεχνικές βελτιώσεις και η παρ. 1 διαμορφώνεται 
ως εξής:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5266 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
«1. Για την απόκτηση με δικαιοπραξία εν ζωή οποιων-
δήποτε εμπράγματων ή ενοχικών δικαιωμάτων, για τη 
διάνοιξη δρόμων ή την εκτέλεση οποιωνδήποτε μεταλ-
λευτικών ή λατομικών εργασιών σε ακίνητα των περιο-
χών που καλύπτουν τους ορεινούς όγκους Καμβουνίων, 
Πιερίων, Ολύμπου, Βερμίου, Δυ σσόρου, Βερτίσκου, Κερ-
δυλλίων, Μενικίου, Παγγαίου και Ορέων Λεκάνης καθώς 
και σε περιοχές της Κρήτης που αναφέρονται στο άρθρο 
32, απαιτείται σχετική άδεια τ ου Περιφερειάρχη, που 
παρέχεται ύστερα από αίτηση του ενδιαφερόμενου και 
σύμφωνη γνώμη της αρμόδιας στρατιωτικής υπηρεσίας- 
Διοικητής της Στρατιωτικής, Ναυτικής ή Αεροπορικής 
μονάδας, στη ζώνη ευθύνης του οποίου ευρίσκεται η 
συγκεκριμένη περιοχή.
Από την ανωτέρω διαδικασία, εξαιρούνται, από της 
ισχύος των διατάξεων του παρόντος άρθρου, οι πωλήσεις 
προς το Δημόσιο, τους Ο.Τ.Α. και τα Ν.Π.Δ.Δ., οι συμβάσεις 
γονικής παροχής, μισθώσεως μέχρι έξι (6) έτη, κανονι-
σμού ορίων, διανομής κοινού και οι συμβάσεις μεταβί-
βασης ποσοστού εξ αδιαιρέτου μεταξύ συγκυρίων. Για τις 
περιπτώσεις σύναψης μίσθωσης διάρκειας κατ’ ελάχιστον 
έξι (6) ετών, των ακινήτων του πρώτου εδαφίου οι οποίες 
αφορούν σε εγκατάσταση σταθμών ηλεκτροπαραγωγής 
και των συνοδών αυτών έργων, περιλαμβανομένων των 
έργων ανάπτυξης του Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς 
Ηλεκτρικής Ενέργειας, καθώς και για εργασίες διάνοιξης δρόμων και εγκατάστασης εξοπλισμών, δεν απαιτείται η άδεια του Περιφερειάρχη αν έχει χορηγηθεί θετική γνω-
μοδότηση, από το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας, στο 
πλαίσιο της περιβαλλοντικής αδειοδότησης, και έγκριση 
περιβαλλοντικών όρων ή ένταξη στις πρότυπες περιβαλ-
λοντικές δεσμεύσεις των έργων αυτών.».
2. Η παρ. 1 ισχύει από την έναρξη ισχύος του άρθρου 
29 του ν. 1892/1990.
Άρθρο 92
Παρατάσεις προθεσμιών έργων Ανανεώσιμων 
Πηγών Ενέργειας - Τροποποίηση παρ. 3δ άρθρου 7 του ν. 4414/2016
1. Η προθεσμία της παρ.  3δ του άρθρου 7 του 
ν. 4414/2016 (Α’ 149), περί σύναψης συμβάσεων λει-
τουργικής ενίσχυσης, παρατείνεται και η παρ. 3δ δια-
μορφώνεται ως εξής:
«3δ. Ειδικά για φωτοβολταϊκούς σταθμούς που ανα-
πτύσσονται από Ενεργειακές Κοινότητες (Ε.Κοιν.), εξαι-
ρουμένων των περιπτώσεων της παρ. 3ε, και επιπρο-
σθέτως των οριζομένων στην παρ. 3β, η ίδια Ε.Κοιν. δεν 
δύναται, μετά την 30ή Νοεμβρίου 2022, να συνάψει 
περισσότερες από δύο (2) συμβάσεις λειτουργικής ενί-
σχυσης για φωτοβολταϊκούς σταθμούς ισχύος έως μισό (0,5) MW έκαστος, χωρίς την προηγούμενη συμμετοχή σε ανταγωνιστική διαδικασία υποβολής προσφορών.».
2. Η προθεσμία της παρ.  3στ του άρθρου 7 του 
ν. 4414/2016, περί υποβολής αιτήσεων για φωτοβολτα-
ϊκούς σταθμούς που αναπτύσσονται στην Περιφέρεια 
Δυτικής Μακεδονίας, παρατείνεται και η παρ. 3στ δια-
μορφώνεται ως εξής:
«3στ. Ειδικά για φωτοβολταϊκούς σταθμούς που ανα-
πτύσσονται στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, δεν εφαρμόζεται η παρ. 3δ και οι προθεσμίες που αναγρά-
φονται στις παρ. 3β και 3ζ παρατείνονται κατά είκοσι 
ένα (21) μήνες.».
3. Η εφαρμογή των τιμών αναφοράς, οι οποίες ορίζονται 
στην υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/30971/1190/26.3.2020 
απόφαση του Υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργει-
ας (Β’ 1045) για τις κατηγορίες 29α, 29β, 30α, 30β, 30γ 
του Πίνακα 1 της περ. β’ της παρ. 1 του άρθρου 4 του 
ν. 4414/2016, εκκινεί από την 1η Σεπτεμβρίου 2023.
Άρθρο 93
Εξουσιοδοτική διάταξη
Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, Ανά-
πτυξης και Επενδύσεων και Περιβάλλοντος και Ενέργει-
ας, καθορίζονται το ύψος και η διαδικασία χορήγησης και 
καταβολής της χρηματοδότησης, καθώς και κάθε θέμα σχετικό με την εφαρμογή του άρθρου 82.
Άρθρο 94
Καταργούμενες διατάξεις
Από την έναρξη ισχύος του παρόντος και υπό την επι-
φύλαξη της περ. α) της παρ. 8 του άρθρου 87 του παρό-ντος, οι παρ. Α1, Α3, Α4, Α5, Α6, Α7 και Α8 του άρθρου 
25 του ν. 3468/2006 (Α’ 129), περί ειδικού τέλους των 
σταθμών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και υβριδικών 
σταθμών, καταργούνται.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι’
ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΚΥΚΛΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ
Άρθρο 95
Αρμόδιες ελεγκτικές αρχές για τα πλαστικά μιας χρήσης - Αντικατάσταση άρθρου 17 του ν. 4736/2020
Το άρθρο 17 του ν. 4736/2020 (Α’ 200) αντικαθίσταται 
ως εξής:
«Άρθρο 17
Έλεγχοι και αρμόδιες αρχές ελέγχου
1. Για τον έλεγχο της εφαρμογής του παρόντος νόμου 
αρμόδιες αρχές είναι:
α) Ο Ε.Ο.ΑΝ., σύμφωνα με το άρθρο 67 του ν. 4819/2021 
(Α’ 129), για τη συμμόρφωση των υπόχρεων με όσα προ-
βλέπονται από:
αα) το άρθρο 4, περί μείωσης της κατανάλωσης των 
πλαστικών προϊόντων μίας χρήσης,
αβ) την παρ. 1 του άρθρου 5, περί περιορισμού της 
διάθεσης των πλαστικών μίας χρήσης στην αγορά,
αγ) το άρθρο 6, περί απαιτήσεων για τα πλαστικά προ-
ϊόντα μίας χρήσης,
αδ) το άρθρο 7, περί απαιτήσεων σχετικά με τη σήμαν-
ση πλαστικών προϊόντων μίας χρήσης,
αε) τα άρθρα 8 έως 14, περί τήρησης και εφαρμογής 
των μέτρων και υποχρεώσεων που προβλέπονται στα 
προγράμματα διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού 
προϊόντων, καθώς και την οργάνωση και λειτουργία των 
φορέων ΣΕΔ, και
αστ) την τήρηση από τους Ο.Τ.Α. α’ βαθμού των υπο-
χρεώσεων του άρθρου 4.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5267 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
Για τη διενέργεια των ελέγχων, ο Ε.Ο.ΑΝ. μπορεί να 
ζητά τη συνδρομή κάθε άλλης αρμόδιας δημόσιας αρ-
χής,
β) η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.), 
για τον έλεγχο της εφαρμογής των υποχρεώσεων της 
παρ. 3 του άρθρου 4, περί εισφοράς για την προστασία του περιβάλλοντος για τα πλαστικά μίας χρήσης,
γ) η Διυπηρεσιακή Μονάδα Ελέγχου Αγοράς (ΔΙ.Μ.Ε.Α.) 
του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων για τον 
έλεγχο της εφαρμογής των υποχρεώσεων των παρ. 4 
έως 6 του άρθρου 4 στις επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου, 
μαζικής εστίασης και τροφοδοσίας (catering).
2. Οι αρχές της παρ. 1 συντάσσουν και αποστέλλουν 
στα Υπουργεία Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Περιβάλ-
λοντος και Ενέργειας ετήσια έκθεση, στην οποία αναφέ-
ρονται πληροφορίες και στατιστικά στοιχεία σχετικά με 
το πλήθος των ελέγχων, τα αποτελέσματά τους και το 
ύψος των κυρώσεων που επιβλήθηκαν.».
Άρθρο 96
Κυρώσεις για παραβάσεις ν. 4736/2020 - Αντικατάσταση άρθρου 18 ν. 4736/2020
Το άρθρο 18 του ν. 4736/2020 (Α’ 200) αντικαθίσταται 
ως εξής:
«Άρθρο 18
Κυρώσεις (άρθρο 14 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/904)
1. Στους υπόχρεους που δεν συμμορφώνονται με όσα 
προβλέπονται στις παρ. 3 έως 6 του άρθρου 4, επιβάλ-
λεται πρόστιμο ύψους πεντακοσίων (500) ευρώ ανά 
παράβαση.
2.α) Στους παραγωγούς πλαστικών προϊόντων μίας 
χρήσης που δεν συμμορφώνονται με την παρ. 1 του άρ-
θρου 5, επιβάλλεται πρόστιμο ύψους ένα τοις εκατό (1 %) επί του συνολικού κύκλου εργασιών της τελευταίας 
χρήσης της επιχείρησης με βάση τον κύκλο εργασιών 
της τελευταίας υποβληθείσας δήλωσης φορολογίας ει-σοδήματος.
β) Σε κάθε άλλο φυσικό ή νομικό πρόσωπο που δεν 
συμμορφώνεται με την παρ. 1 του άρθρου 5, επιβάλλε-
ται πρόστιμο ύψους χιλίων (1.000) ευρώ, εάν διαθέτει 
μέχρι και διακόσια (200) τεμάχια. Σε περίπτωση που τα 
ανωτέρω πρόσωπα διαθέτουν άνω των διακοσίων (200) 
τεμαχίων, το πρόστιμο προσαυξάνεται κατά πέντε (5) 
ευρώ για κάθε επιπλέον τεμάχιο.
3.α) Στους παραγωγούς πλαστικών προϊόντων μίας 
χρήσης που δεν συμμορφώνονται με την παρ. 1 του άρ-
θρου 6, επιβάλλεται πρόστιμο ύψους ένα τοις εκατό (1 %) επί του συνολικού κύκλου εργασιών της τελευταίας 
χρήσης της επιχείρησης με βάση τον κύκλο εργασιών 
της τελευταίας υποβληθείσας δήλωσης φορολογίας ει-
σοδήματος.
β) Σε κάθε άλλο φυσικό ή νομικό πρόσωπο που δεν 
συμμορφώνεται με την παρ. 1 του άρθρου 6, επιβάλλεται 
πρόστιμο ύψους πεντακοσίων (500) ευρώ, εφόσον δια-
θέτουν μέχρι και εκατό (100) τεμάχια. Σε περίπτωση που 
διαθέτουν άνω των εκατό (100) τεμαχίων το πρόστιμο 
προσαυξάνεται κατά πέντε (5) ευρώ για κάθε επιπλέον 
τεμάχιο.4. Στους παραγωγούς πλαστικών προϊόντων μίας 
χρήσης που δεν συμμορφώνονται με την υποχρέωση 
της παρ. 2 του άρθρου 6 ή με τις απαιτήσεις του συ-
στήματος διασφάλισης της ποιότητας των διεργασιών 
ανακύκλωσης και ιχνηλασιμότητας των ανακυκλωμένων 
πλαστικών, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) 282/2008 
της Επιτροπής και το πρότυπο ΕΛΟΤ EN 15343, όπως 
αυτό καθορίζεται με την απόφαση της παρ. 4 του άρ-
θρου 19, επιβάλλεται πρόστιμο ύψους ένα τοις εκατό 
(1 %) επί του ειδικού κύκλου εργασιών των διεργασιών 
παραγωγής πλαστικής φιάλης χωρητικότητας έως τρία 
(3) λίτρα, όπως προκύπτει από τα κατά τις ισχύουσες 
διατάξεις τηρούμενα βιβλία εκ μέρους της εταιρείας.
5. Στους παραγωγούς πλαστικών προϊόντων μίας χρή-
σης που δεν συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις της 
παρ. 1 του άρθρου 7, επιβάλλεται πρόστιμο ύψους:
α) χιλίων (1.000) ευρώ για απουσία σήμανσης ή ελλιπή 
ή πλημμελή σήμανση, εάν διαθέτουν μέχρι και διακόσια 
(200) τεμάχια. Σε περίπτωση που διαθέτουν άνω των 
διακοσίων (200) τεμαχίων, το πρόστιμο προσαυξάνεται 
κατά πέντε (5) ευρώ για κάθε επιπλέον τεμάχιο.
β) Για παραπλανητική σήμανση πέντε χιλιάδων (5.000) 
ευρώ για χρήση παραπλανητικής σήμανσης, εάν διαθέ-τουν μέχρι και πεντακόσια (500) τεμάχια. Σε περίπτωση 
που διαθέτουν άνω των πεντακοσίων (500) τεμαχίων, το 
πρόστιμο προσαυξάνεται κατά δέκα (10) ευρώ για κάθε επιπλέον τεμάχιο.
6. Σε περίπτωση επανάληψης της παράβασης εντός 
τριετίας, το ύψος των προστίμων των παρ. 1 έως 6 δι-
πλασιάζεται. Σε περίπτωση επανειλημμένης υποτροπής 
εντός του ίδιου χρονικού διαστήματος τα ποσά των προ-
στίμων τριπλασιάζονται.
7. Οι κυρώσεις των παρ. 1 έως 6 επιβάλλονται από τις 
αρμόδιες αρχές ελέγχου της παρ. 1 του άρθρου 17, ύστε-
ρα από κλήση του ενδιαφερόμενου σε προηγούμενη 
ακρόαση, σύμφωνα με όσα προβλέπονται από το άρθρο 
6 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999, Α’ 45). Τα αντίστοιχα πρόστιμα βεβαιώνονται και εισπράτ-
τονται σύμφωνα με το ν.δ. 356/1974, (Κώδικας Είσπρα-
ξης Δημοσίων Εσόδων - Κ.Ε.Δ.Ε., Α’ 90), μετά την απο-
στολή χρηματικού καταλόγου στην αρμόδια Δημόσια 
Οικονομική Υπηρεσία, κατά το άρθρο 2 του Κ.Ε.Δ.Ε. και 
του άρθρου 55 του π.δ. 16/1989 (Α’ 6) και διατίθενται 
ως έσοδα της αρμόδιας αρχής ελέγχου σε ποσοστό πε-
νήντα τοις εκατό (50%) και τα υπόλοιπα ως έσοδα του 
Ε.Ο.ΑΝ., σύμφωνα με την περ. γ’ της παρ. 1 του άρθρου 98 του ν. 4819/2021 (Α’ 129), προκειμένου να διατεθούν 
για έργα και δράσεις που αποσκοπούν στη μείωση του 
αντίκτυπου των πλαστικών προϊόντων μίας χρήσης του 
παραρτήματος Ι στο περιβάλλον.».
Άρθρο 97
Επίτευξη στόχου για την επίδοση των συστημάτων εναλλακτικής διαχείρισης συσκευασιών - Τροποπ οίηση παρ. 14 άρθρου 
12 ν. 4819/2021
Στην παρ. 14 του άρθρου 12 του ν. 4819/2021 (Α’ 129) 
προστίθεται νέο τελευταίο εδάφιο και η παρ. 14 διαμορ-
φώνεται ως εξής:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5268 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
«14. Σε περίπτωση μη επίτευξης του στόχου από φο-
ρέα ΣΣΕΔ που έχει συμπληρώσει ένα (1) έτος λειτουργί-
ας, όπως διαπιστώνεται κατά την αξιολόγηση της ετήσιας 
απολογιστικής του έκθεσης της παρ. 11, ο Ε.Ο.ΑΝ. απευ-
θύνει σύσταση συμμόρφωσης και, σε περίπτωση που 
εξακολουθεί η μη επίτευξη του ποσοτικού στόχου ή των 
ποσοτικών στόχων της περ. ια’ της παρ. 2 του άρθρου 
13 για πλέον του ενός πλήρους ημερολογιακού έτους, 
πρόστιμο αναλογικό της απόκλισης από τον στόχο. Ει-
δικότερα, εφόσον η μη επίτευξη του στόχου συνεχίζεται 
για δεύτερο συνεχόμενο έτος, επιβάλλεται πρόστιμο, το 
οποίο αντιστοιχεί σε ποσοστό των χρηματικών εισφο-
ρών της προηγούμενης ετήσιας διαχειριστικής περιόδου 
που ισούται με το είκοσι τοις εκατό (20%) της απόκλισης 
από τον στόχο. Εφόσον η μη επίτευξη του στόχου εξα-
κολουθεί για τρίτο συνεχόμενο έτος, επιβάλλεται πρό-
στιμο, το οποίο αντιστοιχεί σε ποσοστό των χρηματικών 
εισφορών της προηγούμενης ετήσιας διαχειριστικής 
περιόδου που ισούται με το σαράντα τοις εκατό (40%) 
της απόκλισης από τον στόχο. Εφόσον η μη επίτευξη 
του στόχου εξακολουθεί για τέταρτο συνεχόμενο έτος, 
επιβάλλεται πρόστιμο, το οποίο αντιστοιχεί σε ποσοστό 
των χρηματικών εισφορών της προηγούμενης ετήσιας 
διαχειριστικής περιόδου, που ισούται με το εκατό τοις 
εκατό (100%) της απόκλισης από τον στόχο. Σε περίπτω-
ση που ο φορέας ΣΣΕΔ εξακολουθεί και δεν επιτυγχάνει 
τουλάχιστον το ογδόντα τοις εκατό (80%) του στόχου 
του, όπως διαπιστώνεται κατά την αξιολόγηση της ετή-σιας απολογιστικής του έκθεσης της παρ. 11, ο Ε.Ο.ΑΝ. ανακαλεί την έγκρισή του και προχωρεί σε κατάπτωση 
της εγγυητικής επιστολής της παρ. 18. Εφόσον επιτυγχά-
νει άνω του 80% του στόχου του, επιβάλλεται πρόστιμο 
το οποίο αντιστοιχεί σε ποσοστό των χρηματικών εισφο-
ρών της προηγούμενης ετήσιας διαχειριστικής περιόδου, 
που ισούται με το εκατό τοις (100%) της απόκλισης από 
τον στόχο. Στους φορείς ΑΣΕΔ που δεν έχουν επιτύχει 
τους ποσοτικούς στόχους που είχαν την υποχρέωση να επιτύχουν κατά το προηγούμενο πλήρες ημερολογιακό 
έτος, όπως διαπιστώνεται κατά την αξιολόγηση της ετή-
σιας απολογιστικής έκθεσης της παρ. 11 και οι οποίοι 
έχουν συμπληρώσει δύο (2) έτη λειτουργίας, ο Ε.Ο.ΑΝ. 
απευθύνει σύσταση συμμόρφωσης. Σε περίπτωση που ο 
φορέας ΑΣΕΔ εξακολουθεί να μην επιτυγχάνει τον στόχο 
του το επόμενο έτος, ο Ε.Ο.ΑΝ. επιβάλλει πρόστιμο που 
ισούται με το εκατό τοις εκατό (100%) της απόκλισης από 
τον στόχο του προηγούμενου ημερολογιακού έτους. Ως 
βάση υπολογισμού θεωρείται το σύνολο των χρηματι-
κών εισφορών της προηγούμενης ετήσιας διαχειριστικής 
περιόδου αντίστοιχου ΣΣΕΔ συσκευασιών ή προϊόντων. 
Στην περίπτωση αυτή ανακαλείται η έγκριση του ΣΕΔ. 
Στην περίπτωση αυτή, ο υπόχρεος οφείλει να ενταχθεί αμελλητί σε ΣΣΕΔ. Για την επιβολή των ανωτέρω κυρώ-σεων ακολουθείται η διαδικασία των παρ. 16 και 17 του 
άρθρου 69. Τα ποσά που περιέρχονται στον Ε.Ο.ΑΝ. από 
την επιβολή των προστίμων της παρούσας, χρησιμοποι-
ούνται υποχρεωτικά για τη χρηματοδότηση δράσεων 
που αποσκοπούν στην επίτευξη των στόχων του ΣΕΔ στο 
οποίο επιβλήθηκε το πρόστιμο. Στην περίπτωση φορέων 
ΣΕΔ αποβλήτων συσκευασιών η επίτευξη του στόχου που αναφέρεται στην παρούσα αφορά στην επίτευξη 
του στόχου της περ. γ’ της παρ. 1 του άρθρου 82.».
Άρθρο 98
Τέλος Αξιολόγησης - Τροποποίηση περ. Γ’ 
παρ. 1 άρθρου 13 ν. 4819/2021
Η περ. Γ’ της παρ. 1 του άρθρου 13 του ν. 4819/2021 
(Α’ 129) τροποποιείται ως προς την αντικατάσταση του ανταποδοτικού τέλους με το «τέλος αξιολόγησης» και η περ. Γ’ διαμορφώνεται ως εξής:
«Γ . Για την εξέταση του αιτήματος για την έγκριση ή την 
ανανέωση της έγκρισης ΣΕΔ απαιτείται καταβολή από 
τον φορέα στον Ε.Ο.ΑΝ. τέλους αξιολόγησης, το ύψος 
του οποίου ανέρχεται:
α) σε έξι χιλιάδες (6.000) ευρώ για την περίπτωση ΑΣΕΔ 
με γεωγραφική κάλυψη μιας περιφέρειας και σε δεκαο-κτώ χιλιάδες (18.000) ευρώ σε μεγαλύτερη γεωγραφική κάλυψη,
β) σε δώδεκα χιλιάδες (12.000) ευρώ για την περίπτω-
ση ΣΣΕΔ με γεωγραφική κάλυψη μιας περιφέρειας και 
σε τριάντα έξι χιλιάδες (36.000) ευρώ σε μεγαλύτερη 
γεωγραφική κάλυψη.».
Άρθρο 99
Υποχρέωση τήρησης αρχείων για μη 
επικίνδυνα απόβλητα - Τροποποίηση παρ. 4 άρθρου 62 ν. 4819/2021
Στην παρ. 4 του άρθρου 62 του ν. 4819/2021 (Α’ 129) 
προστίθεται νέο τελευταίο εδάφιο αναφορικά με το διά-
στημα τήρησης των αρχείων για μη επικίνδυνα απόβλη-
τα και η παρ. 4 διαμορφώνεται ως ακολούθως:
«4. Οργανισμοί και επιχειρήσεις που μεταφέρουν μη 
επικίνδυνα απόβλητα, υποχρεούνται να τηρούν τα σχε-
τικά αρχεία της παρ. 1, τα οποία περιλαμβάνουν πλη-
ροφορίες σχετικά με τις ποσότητες, τη φύση (κωδικός 
ΕΚΑ), την προέλευση και, ανάλογα με την περίπτωση, τον 
τρόπο μεταφοράς, τον τελικό αποδέκτη και τη μέθοδο 
επεξεργασίας, για τουλάχιστον ένα (1) έτος. Οι οργανι-
σμοί και οι επιχειρήσεις της παρ. 1 διατηρούν επί τουλά-
χιστον ένα (1) έτος τα αρχεία που αφορούν σε εργασίες διαχείρισης μη επικινδύνων αποβλήτων.».
Άρθρο 100
Βελτίωση χωριστής συλλογής αποβλήτων συσκευασίας από Οργανισμούς Τοπικής 
Αυτοδιοίκησης - Τροποποίηση περ. γ’ και δ’ 
παρ. 2 άρθρου 86 ν. 4819/2021
Το δεύτερο εδάφιο της περ. γ’ και το πρώτο εδάφιο 
της περ. δ’ της παρ. 2 του άρθρου 86 του ν. 4819/2021 
(Α’ 129) τροποποιούνται με τη διαγραφή των γωνιών ανα-
κύκλωσης και οι περ. γ’ και δ’ διαμορφώνονται ως εξής:
«γ) Οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) α’ 
βαθμού οργανώνουν τη χωριστή συλλογή των αποβλή-
των συσκευασίας σε διακριτά ρεύματα, σύμφωνα με τις 
απαιτήσεις της παρ. 5 του άρθρου 84, σε δημοτικές αθλη-
τικές εγκαταστάσεις, παιδικές χαρές, βρεφονηπιακούς 
σταθμούς και άλλες δημοτικές εγκαταστάσεις συνάθροι-
σης κοινού. Η χωριστή συλλογή πραγματοποιείται σε 
περιέκτες κατάλληλου μεγέθους ανάλογα με την περί-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5269 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
πτωση, όπως μικρούς κάδους ανακύκλωσης εσωτερικού 
και εξωτερικού χώρου.
δ) Η χωριστή συλλογή των περ. α’ , β’ και γ’ πραγματο-
ποιείται με περιέκτες ή κάδους ή άλλα μέσα κατάλληλου 
μεγέθους, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά του χώρου και 
την επισκεψιμότητά του, και κατάλληλου χρωματισμού. 
Αναφορικά με τις προδιαγραφές των χρωμάτων και των 
συμβόλων των κάδων ή περιεκτών για κάθε υλικό που συλλέγεται χωριστά, σύμφωνα με το παρόν, εφαρμόζο-νται το άρθρο 26 και το Παράρτημα V του Μέρους Β’ .».
Άρθρο 101
Διοικητικές κυρώσε ις - Τροποποίηση παρ. 1 
άρθρου 91 ν. 4819/2021
Η παρ. 1 του άρθρου 91 του ν. 4819/2021 (Α’ 129) τρο-
ποποιείται με την επιβολή κυρώσεων σε Οργανισμούς 
Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) που έχουν λάβει απόφα-
ση οργάνωσης της εναλλακτικής διαχείρισης αποκλει-
στικά σε συνεργασία με φορέα Συλλογικού Συστήματος 
Εναλλακτικής Διαχείρισης, αλλά δεν συνάπτουν σχετική 
σύμβαση συνεργασίας και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως 
εξής:
«1. Για τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης 
Ο.Τ.Α. α’ βαθμού, που έχουν λάβει την απόφαση οργά-
νωσης της εναλλακτικής διαχείρισης των δημοτικών 
αποβλήτων συσκευασιών απ οκλειστικά σε συνεργασία 
με φορέα Συλλογικού Συστήματος Εναλλακτικής Διαχεί-
ρισης (ΣΣΕΔ) και δεν συνάπτουν σύμβαση με τον φορέα 
ΣΣΕΔ, επιβάλλεται πρόστιμο από χίλια (1.000) έως εκατό 
χιλιάδες (100.000) ευρώ, σύμφωνα με την απόφαση της 
παρ. 12 του άρθρου 92.».
Άρθρο 102
Διοικητική διάρθρωση του Ελληνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης - Τροποποίηση παρ. 1 και 2 άρθρου 100 ν. 4819/2021
Στο άρθρο 100 του ν. 4819/2021 (Α’ 129): α) στην παρ. 1 
αα) στο εισαγωγικό εδάφιο επικαιροποιείται ο αριθμός 
των Διευθύνσεων, αβ) προστίθεται νέα περ. γα), αγ) στην 
περ. δ) απαλείφεται η λέξη «Παραγωγών», β) στην παρ. 2 
προστίθεται η πρόβλεψη σύστασης Γ ραφείου Προέδρου 
Δ.Σ. και Γ ραφείου Γενικού Διευθυντή και το άρθρο 100 
διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Ο Ελληνικός Οργανισμός Ανακύκλωσης (Ε.Ο.ΑΝ.) 
διαρθρώνεται σε μια Γενική Διεύθυνση, η οποία απο-
τελείται από τις κάτωθι έξι (6) Διευθύνσεις, που έχουν 
την ευθύνη για τον σχεδιασμό, την εφαρμογή και την 
υποστήριξη όλων των διαδικασιών που απαιτούνται για 
τη λειτουργία του Ε.Ο.ΑΝ.:
α) Διεύθυνση Οικονομικών - Διοικητικών Υπηρεσιών 
και Πληροφορικής.
β) Διεύθυνση Α’ Προγραμμάτων Διευρυμένης Ευθύνης 
του Παραγωγού (ΠΔΕΠ).
γ) Διεύθυνση Β’ Προγραμμάτων Διευρυμένης Ευθύνης 
του Παραγωγού (ΠΔΕΠ).
γα) Διεύθυνση Γ’ Προγραμμάτων Διευρυμένης Ευθύ-
νης του Παραγωγού (ΠΔΕΠ) Συστήματος επιστροφής 
εγγύησης.
δ) Διεύθυνση Έρευνας Επικοινωνίας και Μητρώου.ε) Διεύθυνση Επιθεωρήσεων και Ελέγχων.
2. Στον Ε.Ο.ΑΝ. συστήνονται Νομική Υπηρεσία, Γ ρα-
φείο Προέδρου Δ.Σ., Γ ραφείο Διευθύνοντος Συμβούλου, 
Γ ραμματεία Διοικητικού Συμβουλίου (Δ.Σ.), Γ ραφείο Γενι-
κού Διευθυντή και Γ ραφείο Διαχείρισης Ποιότητας.
3. Ο Ε.Ο.ΑΝ., κατά τη διενέργεια μέρους ή του συνόλου 
των ελέγχων, κατά την αξιολόγηση των επιχειρησιακών 
σχεδίων των φορέων για την εξέταση των αιτημάτων 
έγκρισης ή ανανέωσης της οργάνωσης και λειτουργίας 
Ατομικών Συστημάτων Εναλλακτικής Διαχείρισης (ΑΣΕΔ) 
και Συλλογικών Συστημάτων Εναλλακτικής Διαχείρισης 
(ΣΣΕΔ) και κατά την αξιολόγηση των ετήσιων απολογιστι-
κών εκθέσεων των Φορέων ΑΣΕΔ και ΣΣΕΔ, επιτρέπεται 
να υποβοηθείται από νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαί-
ου ή φυσικά πρόσωπα που διαθέτουν τα απαιτούμενα τυπικά και ουσιαστικά προσόντα, τα οποία συνάπτουν σχετική σύμβαση με τον Ε.Ο.ΑΝ.».
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΑ’
ΛΟΙΠΕΣ ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 103
Οικοτουριστικά προγράμματα και δράσεις υποδοχής - Τροποποίηση περ. ιε) παρ. 2 άρθρου 34 ν. 4685/2020
Η περ. ιε) της παρ. 2 του άρθρου 34 του ν. 4685/2020 
(Α’ 92), περί αρμοδιοτήτων των Μονάδων Διαχείρισης 
Προστατευόμενων Περιοχών, αντικαθίσταται ως εξής:
«ιε) Προώθηση, υποστήριξη, οργάνωση και υλοποίηση 
οικοτουριστικών δράσεων και έγκριση δραστηριοτή-
των ξενάγησης, καθώς και η παροχή υπηρεσιών και η 
διοργάνωση δραστηριοτήτων θεματικού τουριστικού 
χαρακτήρα και συγκεκριμένα η υποστήριξη και η υλο-
ποίηση με ιδία μέσα και προσωπικό, οικοτουριστικών 
προγραμμάτων και δράσεων υποδοχής, ενημέρωσης και 
συνοδείας επισκεπτών στις Προστατευόμενες περιοχές 
του δικτύου Natura 2000.».
Άρθρο 104
Ασφάλιση εργατών σμύριδας
1. Κατά παρέκκλιση κάθε κείμενης διάταξης για το 
έτος 2022, το σμυριγδεργατικό δικαίωμα και οι αντί-
στοιχες ασφαλιστικές εισφορές καταβάλλονται, χωρίς 
την καταβολή πρόσθετων τελών ή προσαυξήσεων, απο-
κλειστικά για εργασίες περισυλλογής και διαλογής της 
ήδη εξορυγμένης ή φυσικά αποτεθειμένης σμύριδας, η 
οποία πρόκειται να παραδοθεί, κατόπιν διαλογής έως 
την 31η Δεκεμβρίου 2022 στην αποθήκη του Δημοσί-
ου, στο Καμπί Απειράνθου Νάξου, από τον προϋπολο-
γισμό του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας 
του οικονομικού έτους 2022. Ως προς τον καθορισμό 
της μέγιστης ποσότητας ανά π οιότητα και περιοχή της 
παραλαμβανόμενης σμύριδας και της τιμής του σμυρι-
γδεργατικού δικαιώματος ισχύουν και για το έτος 2022 οι 
οριζόμενες ποσότητες κ αι τιμές της υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/
ΔΜΕΒΟ/109117/1523/12.11.2020 κοινής απόφασης των 
Υπουργών Οικονομικών και Περιβάλλοντος και Ενέργει-
ας (Β’ 5024).
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5270 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
2. Για την εν λόγω δαπάνη, κατά παρέκκλιση κάθε 
κείμενης διάταξης, λογίζεται ως νόμιμη και κανονική η 
ανάληψη υποχρέωσης, καθώς και η πληρωμή με Χρη-
ματικό Ένταλμα Προπληρωμής, εντός του οικονομι-
κού έτους 2022 δαπάνης ύψους τετρακοσίων είκοσι 
χιλιάδων ευρώ (420.000 €) που αντιστοιχεί στο σμυρι-γδεργατικό δικαίωμα και τις αντίστοιχες ασφαλιστικές 
εισφορές, αποκλειστικά για εργασίες περισυλλογής, διαλογής και παράδοσης των στατήρων σμύριδας 
που αναλογούν σε έκαστο δικαιούχο σμυριδορύκτη, 
εγγεγραμμένο στο οικείο μητρώο που τηρείται στο Τμήμα Επιθεώρησης Μεταλλείων, το έτος 2022. Οι 
ασφαλιστικές εισφορές καταβάλλονται με αναλογική 
εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 96 του Κανο-
νισμού Ασφάλισης π. ΙΚΑ - ΕΤΑΜ (Β’ 816/1965). Πλέον 
της ανωτέρω δαπάνης, στο ανωτέρω συνολικό ποσό 
περιλαμβάνεται η δαπάνη μεταφοράς της σμύριδας 
από τους χώρους συγκέντρωσης στην αποθήκη του 
Δημοσίου και η δαπάνη του αρμόδιου μηχανικού επι-βλέποντα και τεχνικού ασφαλείας.
Άρθρο 105
Υπαγωγή ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων επεξεργασίας λατομικών 
ορυκτών σε καθεστώς γνωστοποίησης
1. Ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις επεξεργα-
σίας λατομικών ορυκτών που κατασκευάστηκαν εκτός 
λατομικών χώρων και αδειοδοτήθηκαν, σύμφωνα με 
τους ν. 3325/2005 (Α’ 68) και 3982/2011 (Α’ 143), ενώ στη 
συνέχεια η έκταση του χώρου εγκατάστασης, αποτέλεσε 
τμήμα λατομικού χώρου ή λατομικής περιοχής, εντάσσο-
νται στο καθεστώς γνωστοποίησης του άρθρου 65 του 
ν. 4442/2016 (Α’ 230) και του άρθρου 56 του ν. 4512/2018 
(Α’ 18), υπό την προϋπόθεση  της περιβαλλοντικής αδει-
οδότησής τους, αν ο κάτοχος του δικαιώματος εκμετάλ-
λευσης του λατομικού χώρου, υποβάλει προς έγκριση, 
τεχνική μελέτη εκμετάλλευσης του λατομικού χώρου 
στην αρμόδια αρχή, εντός αποκλειστικής προθεσμίας 
ενός (1) έτους, από την έναρξη ισχύος του παρόντος. Η 
τεχνική μελέτη συνοδεύεται από:
α) δικαιολογητικά που αποδεικνύουν ότι έχει στην κυ-
ριότητά του, τον εγκατεστημένο ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό,
β) τα νομιμοποιητικά παραστατικά αδειοδότησης των 
ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων,
γ) παράβολο ύψους πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ, το 
οποίο αποτελεί έσοδο του κρατικού προϋπολογισμού. 
Ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%) επί αυτού αποδίδε-ται στον προϋπολογισμό της Γενικής Διεύθυνσης Ορυ-
κτών Πρώτων Υλών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας για την κάλυψη δαπανών που σχετίζονται με 
δράσεις για την ορθολογική αξιοποίηση και βιωσιμότητα 
της εκμετάλλευσης των ορυκτών πρώτων υλών. Το πα-
ράβολο επιστρέφεται σε περίπτωση που δεν εγκριθεί η 
υποβληθείσα τεχνική μελέτη.
Η γνωστοποίηση εγκατάστασης και λειτουργίας των 
ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων πραγματο-
ποιείται παραδεκτώς, μόνον αφότου ολοκληρωθεί η 
διαδικασία έγκρισης της τεχνικής μελέτης και υπό την προϋπόθεση ότι ο εκμεταλλευτής έχει εξασφαλίσει όλα 
τα απαραίτητα δικαιολογητικά, σύμφωνα με το άρθρο 
65 του ν. 4442/2016 (Α’ 230).
2. Λατομικοί χώροι εντός λατομικών περιοχών, που 
εξυπηρετούνται για τις ανάγκες επεξεργασίας των εξο-
ρυσσόμενων αδρανών υλικών από παρακείμενες και 
εκτός λατομικών περιοχών προϋφιστάμενες ηλεκτρο-
μηχανολογικές εγκαταστάσεις, οι οποίες λειτουργούν 
ως βιομηχανικές εγκαταστάσεις, εξακολουθούν και συ-
νεχίζουν να εξυπηρετούνται από τις ίδιες εγκαταστάσεις, 
εφόσον ανήκουν στον ίδιο φορέα εκμετάλλευσης και ο 
υπολογισμός των αναλογικών μισθωμάτων γίνεται επί 
των επεξεργασμένων προϊόντων από αυτές τις εγκα-
ταστάσεις. Στην περίπτωση αυτή δεν υποχρεούνται οι 
φορείς εκμετάλλευσης των λατομικών χώρων σε μετε-
γκατάσταση των προϋφιστάμενων εγκαταστάσεων ή 
ανέγερση νέων εγκαταστάσεων εντός των ως άνω λα-
τομικών χώρων.
Η παρούσα εφαρμόζεται επί των συμβάσεων εκμίσθω-
σης λατομικών χώρων που βρίσκονται σε ισχύ και των τυχόν παρατάσεών τους και μέχρι της λήξης τους.
Άρθρο 106
Νομοτεχνικές βελτιώσεις συνεπεία 
ν. 4951/2022
1. Στον ν. 4951/2022 (Α’ 129) επέρχονται οι εξής νομο-
τεχνικές βελτιώσεις:
α) Στο τελευταίο εδάφιο της παρ. 3 του άρθρου 6 η 
φράση «στο σημείο σύνδεσης με το Δίκτυο ή Σύστημα» 
αντικαθίσταται από τη φράση «του σταθμού αποθήκευ-
σης» και το εδάφιο διαμορφώνεται ως εξής:
«Ειδικά στην περίπτωση σταθμού αποθήκευσης, ως 
ισχύς του αιτήματος, νοείται η μέγιστη ισχύς έγχυσης 
του σταθμού αποθήκευσης.».
β) Στο πρώτο εδάφιο της περ. ι) της παρ. 6 του άρθρου 
6 μετά τη λέξη «επιστροφή» προστίθεται η φράση «, εν όλω ή εν μέρει,» και η φράση «της περ. 3 της υποπαρ. Ι.1 της παρ. Ι του άρθρου πρώτου του ν. 4152/2013 (Α’ 107) 
ή μέρους αυτής» αντικαθίσταται από τη φράση «του πα-
ρόντος», και η περ. ι) διαμορφώνεται ως εξής:
«ι) Για σταθμούς βιομάζας που εγκαθίστανται εντός 
Ζώνης Απολιγνιτοποίησης επιτρέπεται η επιστροφή, εν 
όλω ή εν μέρει, της εγγυητικής επιστολής του παρόντος. 
Με την επιστροφή της εγγυητικής επιστολής, η Οριστική 
Προσφορά Σύνδεσης παύει αυτοδικαίως να ισχύει. Σε 
περίπτωση επιστροφής μέρους αυτής, σύμφωνα με το 
πρώτο εδάφιο, η ως άνω Οριστική Προσφορά Σύνδεσης 
τροποποιείται και απομειώνεται αντίστοιχα για ισχύ ανά-
λογη με την μείωση της σχετικής εγγυητικής επιστολής.»
γ) Στην παρ. 7 του άρθρου 10 η φράση «ή εξαιρούνται 
των ανταγωνιστικών διαδικασιών υποβολής προσφορών 
του άρθρου 7 του ν. 4414/2016, και κατά την έναρξη 
ισχύος του παρόντος,» αντικαθίσταται από τη φράση «ή 
εξαιρούνται των ανταγωνιστικών διαδικασιών υποβολής 
προσφορών του άρθρου 7 του ν. 4414/2016 και μέχρι 
την έναρξη ισχύος του παρόντος είτε έχουν συνάψει 
σύμβαση σύνδεσης είτε έχουν υποβάλει πλήρες αίτημα για σύμβαση σύνδεσης στον αρμόδιο Διαχειριστή» και 
η παρ. 7 διαμορφώνεται ως εξής:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5271 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
«7. Οι παρ. 1 και 2 εφαρμόζονται για σταθμούς Α.Π.Ε. 
και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που έχουν λάβει ή λαμβάνουν οριστική 
προσφορά σύνδεσης από τον αρμόδιο Διαχειριστή, εξαι-
ρουμένων των σταθμών που λειτουργούν ή έχουν υπο-
βάλει ή θα υποβάλλουν μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2022 
δήλωση ετοιμότητας του άρθρου 4α του ν. 4414/2016 
(Α’ 149) ή έχουν επιλεγεί πριν την έναρξη ισχύος του πα-
ρόντος για ένταξη σε καθεστώς λειτουργικής ενίσχυσης 
μέσω ανταγωνιστικής διαδικασίας υποβολής προσφο-
ρών του άρθρου 7 του ν. 4414/2016 ή εξαιρούνται των 
ανταγωνιστικών διαδικασιών υποβολής προσφορών του 
άρθρου 7 του ν. 4414/2016 και μέχρι την έναρξη ισχύος 
του παρόντος είτε έχουν συνάψει σύμβαση σύνδεσης 
είτε έχουν υποβάλλει πλήρες αίτημα για σύμβαση σύν-
δεσης στον αρμόδιο Διαχειριστή.».
δ) Στο άρθρο 14 προστίθεται παρ. 5 ως εξής:
«5. Επιτρέπεται η διάσπαση κοινού αιτήματος, εφό-
σον η ισχύς των αιτημάτων που προκύπτουν μετά την 
διάσπαση υπερβαίνει το όριο ισχύος της παρ. 1 ή οι 
επιμέρους σταθμοί που προκύπτουν μετά τη διάσπαση 
καλύπτουν τις προϋποθέσεις του τρίτου εδαφίου της 
παρ. 2 του άρθρου 5.».
ε) Στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 5 του άρθρου 24 μετά 
τη φράση «του σχετικού αιτήματος» προστίθεται η φρά-
ση «εξαιρουμένης της Απόφασης Περιβαλλοντικής Αδει-
οδότησης» και διαγράφεται η φράση «αποκλειστικής», στο τρίτο εδάφιο διαγράφεται η φράση «αποκλειστική» και στο πέμπτο εδάφιο η φράση «του άρθρου 5» αντι-καθίσταται από την φράση «του άρθρου 4» και η παρ. 5 διαμορφώνεται ως εξής:
«5. Για τις περιπτώσεις του παρόντος, συνεχίζεται η 
διαδικασία υλοποίησης της επένδυσης, κατόπιν της κατά 
προτεραιότητας έκδοσης ή τροποποίησης των σχετικών 
αδειών και εγκρίσεων, καθώς και της Οριστικής Προσφο-
ράς Σύνδεσης από τον αρμόδιο Διαχειριστή, ανεξαρτή-
τως τεχνολογίας Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. και ακολουθεί η 
κατά προτεραιότητα σύναψη ή τροποποίηση των συμ-
βάσεων που καταρτίζουν με τον αρμόδιο Διαχειριστή 
του Συστήματος ή του Δικτύου και τον Διαχειριστή Ανα-
νεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Εγγυήσεων Προέλευ-
σης. Η έκδοση ή τροποποίηση των αδειών, εγκρίσεων 
και προσφορών, καθώς και η σύναψη ή τροποποίηση 
των συμβάσεων του πρώτου εδαφίου γίνονται εντός 
προθεσμίας τριάντα (30) ημερών από την ημερομηνία 
υποβολής του σχετικού αιτήματος, εξαιρουμένης της 
Απόφασης Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης. Η κατά προ-
τεραιότητα έκδοση ή τ ροποποίηση των σχετικών αδει-
ών, εγκρίσεων, προσφορών σύνδεσης, συμβάσεων και η 
προθεσμία των τριάντα (30) ημερών του πρώτου και δεύ-
τερου εδαφίου αφορά αποκλειστικά άδειες, εγκρίσεις, 
προσφορές σύνδεσης και συμβάσεις, οι οποίες είχαν 
εκδοθεί, χορηγηθεί και συναφθεί, αντιστοίχως, ως προς 
την αρχική θέση εγκατάστασης του σταθμού. Ειδικότερα, 
η αίτηση για έκδοση Βεβαίωσης ή Βεβαίωσης Ειδικών 
Έργων ως προς τη νέα θέση εγκατάστασης του σταθμού 
υποβάλλεται από τον ενδιαφερόμενο στο Ηλεκτρονικό 
Μητρώο του Φορέα Αδειοδότησης του άρθρου 20 του 
ν. 4685/2020 (Α’ 92) εκτός κύκλου. Σε κάθε περίπτωση, οι κάτοχοι των σταθμών που εμπίπτουν στην περ. β’ της 
παρ. 1 δύνανται να προβούν σε αναγκαστική απαλλοτρί-ωση του γηπέδου εγκατάστασης σύμφωνα με την παρ. 7 
του άρθρου 4 του παρόντος.».
στ) Στην περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 38 μετά τη 
φράση «Σταθμών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας» προ-
στίθεται η φράση «και Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού 
Θερμότητας Υψηλής Απόδοσ ης», και η περ. α) διαμορ-
φώνεται ως εξής:
«α) Σταθμών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Συ-
μπαραγωγής Ηλεκτρισμού Θερμό τητας Υψηλής Από-
δοσης ισχύος έως και πενήντα (50) κιλοβάτ (kW), με την 
εξαίρεση της περ. β’ .».
ζ) Στο πρώτο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 38 μετά 
τη φράση «δικαιολογητικά του άρθρου 34» προστίθεται 
η φράση «, εκτός αν ορίζεται ειδικότερα» και η παρ. 2 
διαμορφώνεται ως εξής:
«2. Για τη σύνδεση των σταθμών της παρ. 1, ο ενδι-
αφερόμενος ενημερώνει τον αρμόδιο Διαχειριστή για 
την πρόθεσή του να εγκαταστήσει τον εν λόγω σταθ-
μό, υποβάλλοντας τα απαραίτητα δικαιολογητικά του 
άρθρου 34 εκτός αν ορίζεται ειδικότερα. Με τον οικείο 
Κανονισμό δύναται να επανακαθορίζονται τα απαιτού-
μενα δικαιολογητικά.».
η) Στη παρ. 10 του άρθρου 54 του ν. 4951/2022, μετά 
τη λέξη «εφόσον» προστίθεται η φράση «υφίσταται δι-αθέσιμος ηλεκτρικός χώρος και» και η παρ. 10 διαμορ-φώνεται ως εξής:
«10. Οριστικές Προσφορές Σύνδεσης η διάρκεια των 
οποίων έληξε μετά την 1η Ιουνίου 2022 και μέχρι την 
έναρξη ισχύος του παρόντος, δύναται να αναβιώσουν 
και να παραταθούν, εφόσον υφίσταται διαθέσιμος ηλε-
κτρικός χώρος και ο ενδιαφερόμενος καταβάλλει το 
Τέλος Παράτασης Εγκατάστασης και Δέσμευσης Ηλε-
κτρικού Χώρου.».
θ) Στην παρ. 1 του άρθρου 55 η φράση «ούτε σε» 
αντικαθίσταται από τη φράση «για την» και η φράση 
«της παρ. 1» διαγράφεται, στην παρ. 2 η φράση «με την παρ. 1 του άρθρου» αντικαθίσταται από τη φράση «με το άρθρο», στην παρ. 3 η φράση «με την παρ. 1 του άρ-θρου» αντικαθίσταται από τη φράση «με το άρθρο», και το άρθρο 55 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 55
Μεταβατικές διατάξεις ως προς υφιστάμενες
Βεβαιώσεις ή Βεβαιώσεις Ειδικών Έργων ή Άδειες 
Παραγωγής
1. Οι υφιστάμενες Βεβαιώσεις ή Βεβαιώσεις Ειδικών 
Έργων ή Άδειες Παραγωγής, για τις οποίες έχει εκδο-
θεί Απόφαση Περιβαλλον τικής Αδειοδότησης πριν την 
έναρξη ισχύος του παρόντος, δεν υποχρεούνται σε 
τροποποίηση αυτής, για την τήρηση των αποστάσεων 
ασφαλείας ανεμογεννητριών του άρθρου 21.
2. Αν σε υφιστάμενες Βεβαιώσεις ή σε Βεβαιώσεις Ει-
δικών Έργων ή Άδειες Παραγωγής, για τις οποίες έχει 
εκδοθεί Απόφαση Περιβαλλο ντικής Αδειοδότησης, πριν 
την έναρξη ισχύος του παρόντος, προκύψει τροποποί-
ησή τους μετά τη θέση σε ισχύ του παρόντος, συμμορ-
φώνονται με το άρθρο 21.
3. Οι υφιστάμενες Βεβαιώσεις ή Βεβαιώσεις Ειδικών 
Έργων ή Άδειες Παραγωγής, για τις οποίες δεν έχει εκ-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5272 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
δοθεί Απόφαση Περιβαλλο ντικής Αδειοδότησης, συμ-
μορφώνονται με το άρθρο 21.».
ι) Στην παρ. 3 του άρθρου 98 η φράση «το κόστος 
επιβαρύνει αρχικώς τον ΔΕΔΔΗΕ, εντάσσεται στη ρυθ-
μιζόμενη περιουσιακή του βάση και ανακτάται πλήρως 
μέσω των Χρεώσεων Χρήσης Δικτύου σύμφωνα με την 
παρ. 1.», αντικαθίσταται ως εξής:
«ε) κατασκευή νέων υποσταθμών και επέκταση υφι-
στάμενων υποσταθμών.
Tο κόστος επιβαρύνει αρχικώς τον ΔΕΔΔΗΕ, εντάσ-
σεται στη ρυθμιζόμενη περιουσιακή του βάση και ανα-
κτάται πλήρως μέσω των Χρεώσεων Χρήσης Δικτύου 
σύμφωνα με την παρ. 1.».
ια) Στο τέλος της παρ. 5 του άρθρου 98 προστίθεται 
εδάφιου ως εξής: «Τα ανωτέρω εφαρμόζονται ανεξάρ-τητα από τον φορέα υλοποίησης των έργων επέκτασης 
ή ενίσχυσης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην οικεία 
οριστική προσφορά σύνδεσης ή την οικεία σύμβαση 
σύνδεσης».
ιβ) Στο τέλος της παρ. 6 του άρθρου 98 προστίθεται 
εδάφιο ως εξής: «Τα ανωτέρω εφαρμόζονται ανεξάρτητα 
από τον φορέα υλοποίησης των έργων επέκτασης ή ενί-
σχυσης σύμφωνα με τα οριζόμενα στην οικεία οριστική 
προσφορά σύνδεσης ή την οικεία σύμβαση σύνδεσης.».
ιγ) Στο πρώτο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 120, μετά 
τη φράση «μεταξύ του Διαχειριστή του Ε.Σ.Μ.Η.Ε.», προστί-
θεται η φράση «και των κατόχων άδειας παραγωγής ηλε-κτρικής ενέργειας» και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Για τη διασφάλιση του εφοδιασμού των νησιωτι-
κών περιοχών που διασυνδέονται με το Ελληνικό Σύ-
στημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (Ε.Σ.Μ.Η.Ε.) και 
δεν εμπίπτουν πλέον στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά 
(Μ.Δ.Ν.), συνάπτονται συμβάσεις Εφεδρείας Δυναμι-
κού Εκτάκτων Αναγκών, μεταξύ του Διαχειριστή του 
Ε.Σ.Μ.Η.Ε. και των κατόχων άδειας παραγωγής ηλεκτρι-
κής ενέργειας για σταθμούς παραγωγής από ορυκτά 
καύσιμα που βρίσκονται στα ηλεκτρικά συστήματα 
των εν λόγω νησιωτικών περιοχών. Οι ανωτέρω συμβά-σεις υποβάλλονται προς έγκριση στη Ρυθμιστική Αρχή 
Ενέργειας (Ρ .Α.Ε.). Οι πάροχοι εφεδρείας δυναμικού εκτά-
κτων αναγκών δικαιούνται αποζημίωσης, η οποία κα-
ταβάλλεται μέσω του Ειδικού Λογαριασμού Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (Υ.Κ.Ω.) της παρ. 8 του άρθρου 55 του ν. 4001/2011 (Α’ 179).».
(ιδ) Στο εσωτερικό άρθρο 12Α του ν.  4425/2016 
(Α’  185), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 122 του 
ν. 4951/2022, αντικαθίσταται ο τίτλος του άρθρου 12Α 
ως εξής: «Προσωρινός Μηχανισμός Επιστροφής Μέρους 
Εσόδων Αγορών Επόμενης Ημέρας και Ενδοημερήσιας» 
και προστίθεται παρ. 11 ως εξής:
«11. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας, ο Προσωρινός Μηχανισμός του παρόντος δύ-
ναται να εφαρμόζεται και στις συναλλαγές πώλησης που 
πραγματοποιούνται στις Ενδοημερήσιες Δημοπρασίες, εφαρμοζομένων αναλογικά των παρ. 2, 3, 4 και 6, για το σύνολο ή μέρος των κατηγοριών μονάδων παραγωγής 
ηλεκτρικής ενέργειας και χαρτοφυλακίων Α.Π.Ε.».
ιε) Στο πρώτο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 165 η 
φράση «δύνανται να» διαγράφεται, στο δεύτερο εδάφιο η φράση «, στο αντικείμενο των συμβάσεων, περιλαμ-
βάνονται» αντικαθίσταται από τη φράση «, δύναται στο 
αντικείμενο των συμβάσεων, να περιλαμβάνονται», στο 
τρίτο εδάφιο η φράση «, δύνανται να» καταργείται και η 
παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Οι αναθέτουσες αρχές και οι αναθέτοντες φορείς 
κατά την έννοια του ν. 4412/2016 (Α’ 147) για την ανάθε-
ση συμβάσεων εκτέλεσης έργων υποδομής διαχείρισης 
λυμάτων που εντάσσονται σε Επιχειρησιακά Προγράμ-
ματα του Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου Αναφοράς, κα-
θώς και λοιπά προγράμματα που χρηματοδοτούνται από 
το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, περιλαμβάνουν 
στο αντικείμενο των εν λόγω συμβάσεων, πέραν της κα-
τασκευής, την κανονική λειτουργία και τη συντήρηση 
των εγκαταστάσεων για διάρκεια τουλάχιστον τριών (3) 
ετών, ως υποχρέωση του αναδόχου. Ειδικότερα, όσον 
αφορά τα έργα κατασκευής του δικτύου αποχέτευσης, 
δύναται στο αντικείμενο των σχετικών συμβάσεων, να 
περιλαμβάνονται η κατασκευή, η κανονική λειτουργία 
και συντήρηση του δικτύου και των αντλιοστασίων. Στο 
αντικείμενο των συμβάσεων, στην περίπτωση εγκατα-
στάσεων επεξεργασίας λυμάτων περιλαμβάνονται η 
κατασκευή, η κανονική λειτουργία και συντήρηση των εγκαταστάσεων αυτών. Η δαπάνη για την κανονική λει-
τουργία και συντήρηση των έργων υποδομής διαχεί-
ρισης λυμάτων βαρύνει τον Κύριο των έργων. Η υπο-
χρέωση των ανωτέρω εδαφίων δεν καταλαμβάνει τις 
δημόσιες συμβάσεις των οποίων η διαδικασία ανάθεσης 
έχει εκκινήσει πριν την έναρξη ισχύος του παρόντος.».
2. α) Στην παρ. 1 του άρθρου 132Η του ν. 4001/2011 
(Α’ 179), μετά το πρώτο εδάφιο, προστίθεται νέο δεύτερο 
εδάφιο, στο τρίτο εδάφιο μετά την φράση «που εκδίδο-νται» προστίθεται η φράση «από την έναρξη ισχύος του παρόντος» και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Ως προς τις άδειες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργει-
ας, οι οποίες έχουν χορηγηθεί για την άσκηση δραστη-
ριότητας αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, δυνάμει 
της υπό στοιχεία Δ5/Φ1/οικ.17951/8.12.2000 απόφασης 
του Υπουργού Ανάπτυξης (Β’ 1498) και βρίσκονται σε 
ισχύ κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος, καθώς και τις εκκρεμείς αιτήσεις για τη χορήγηση σχετικών αδει-
ών, εφαρμόζονται τα άρθρα 132Ε έως 132Ζ, υπό την 
επιφύλαξη των παρ. 2 και 3, αντίστοιχα. Για τις άδειες 
παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίες έχουν χο-
ρηγηθεί για την άσκηση δραστηριότητας αποθήκευ-
σης ηλεκτρικής ενέργειας, δυνάμει της υπό στοιχεία Δ5/Φ1/οικ.17951/8.12.2000 απόφασης και οι οποίες 
έχουν εκδοθεί μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος, 
οι προθεσμίες της παρ. 7 του άρθρου 132Ζ εκκινούν 
από την ημερομηνία έκδοσης των αδειών αποθήκευσης 
που εκδίδονται σύμφωνα με την παρ. 2. Για τις άδειες 
αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας που εκδίδονται από 
την έναρξη ισχύος του παρόντος μέχρι και την 31η Δε-
κεμβρίου 2022, οι προθεσμίες της παρ. 7 του άρθρου 
132Ζ παρατείνονται κατά έξι (6) μήνες. Εντός δεκαπέντε 
(15) ημερών από την έναρξη ισχύος του παρόντος, η 
Ρ .Α.Ε., με ανακοίνωσή της, την οποία δημοσιεύει στην 
ιστοσελίδα της, αναρτά κατάλογο των αδειών και των 
αιτήσεων της παρ. 1.».
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5273 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
β) Στην παρ. 3 του άρθρου 132Η του ν. 4001/2011 μετά 
την αναφορά στο άρθρο «132ΣΤ» προστίθεται η φράση 
«, εκτός των προβλεπόμενων στις περ. δ), ε) και στ) της παρ. 1 αυτού» και η παρ. 3 διαμορφώνεται ως εξής:
«3. Εντός τριών (3) μηνών από την ανακοίνωση της 
Ρ .Α.Ε., οι ενδιαφερόμενοι επί εκκρεμών αιτήσεων της 
παρ. 1 συμπληρώνουν και υποβάλλουν το σύνολο των 
απαιτούμενων εγγράφων και στοιχείων των άρθρων 
132Ε, 132ΣΤ, εκτός των προβλεπόμενων στις περ. δ), ε) και στ) της παρ. 1 αυτού και 132Ζ, σύμφωνα με τα οποία 
αξιολογούνται για την έκδοση αδειών αποθήκευσης.».
3. Στην περ.  α’ της παρ.  6 του άρθρου 56 του 
ν. 2637/1998 (Α’ 200), στο έκτο εδάφιο και μετά τη φρά-
ση «κοινής απόφασης των Υπουργών Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας, Εσωτερικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και 
Τροφίμων (Β’ 3149),» διαγράφεται η φράση «δεν υπερ-βαίνουν το μηδέν κόμμα οχτώ τοις εκατό (0,8%),» και η φράση «δεν υπερβαίνουν το ένα τοις εκατό (1%)» αντι-
καθίσταται από τη φράση «δεν υπερβαίνουν το μηδέν κόμμα οχτώ τοις εκατό (0,8%).».
4. Στην παρ. 1 του άρθρου 3 του από 20/9-30/11/1995 
π.δ. (Δ’ 1049) προστίθεται πριν από το τελευταίο εδάφιο 
η χρήση γης «- Τριτοβάθμια εκπαίδευση Ερευνητικές 
δραστηριότητες.».
Άρθρο 107
Ρήτρα αναπροσαρμογής - Τροποποίηση άρθρου 138 ν. 4951/2022
1. Στο πρώτο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 138 του 
ν. 4951/2022 (Α’ 129) τροποποιείται το ορόσημο ανακοί-
νωσης μηνιαίας βάσης των προμηθευτών ηλεκτρικής 
ενέργειας, γίνεται αναφορά στις τυχόν εκπτώσεις και η 
παρ. 2 διαμορφώνεται ως εξής:
«2. Οι προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας ανακοινώ-
νουν σε μηνιαία βάση και σε ευδιάκριτο σημείο στην 
ιστοσελίδα τους, έως την εικοστή ημέρα (20η) ημέρα 
του προηγουμένου μήνα (Μ-1), πριν από τον μήνα 
εφαρμογής (Μ), τις πάγιες χρεώσεις και τις χρεώσεις 
προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας για το σκέλος ισχύος 
και ενέργειας και τυχόν εκπτώσεις, οι οποίες δεν δύ-
ναται να συνδέονται με τη διακύμανση μεγεθών της 
χονδρεμπορικής αγοράς που εφαρμόζονται στα τιμο-λόγια προμήθειας της παρ. 1. Ειδικώς ενημερώνουν με ατομική ενημέρωση τους πελάτες με σύμβαση προμή-
θειας ηλεκτρικής ενέργειας με εξειδικευμένες χρεώσεις 
τιμολογίου προμήθειας που διαμορφώνονται κατόπιν 
διαπραγμάτευσης με τον προμηθευτή, σύμφωνα με τον 
Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας σε Πελάτες (Β’ 832/2013).».
2. Στο τελευταίο εδάφιο της περ. (β) της παρ. 4 τρο-
ποποιείται το ορόσημο ανακοίνωσης μηνιαίας βάσης 
των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας και η περ. (β) 
διαμορφώνεται ως εξής:
«(β) Δεν ισχύει το άρθρο 30 του Κώδικα Προμήθειας 
Ηλεκτρικής Ενέργειας σε Πελάτες (Β’ 832/2013) ως προς 
τον χρόνο, την υποχρέωση ατομικής ενημέρωσης των 
πελατών και την έναρξη ισχύος τροποποίησης όρων της 
σύμβασης προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας. Ειδικότερα 
για την πρώτη περίοδο εφαρμογής, η ανακοίνωση των χρεώσεων προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας διενεργεί-
ται έως την 31η Ιουλίου 2022.».
3. Στην παρ. 4 του άρθρου 138 του ν. 4951/2022 προ-
στίθενται περ. (στ) και (ζ) ως εξής:
«στ) Αναστέλλεται η εφαρμογή του άρθρου 6Α της υπό 
στοιχεία ΥΠΕΝ/Γ ΔΕ/57469/2612/17.6.2020 απόφασης 
του Υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την 
κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας από την 1η Αυγού-
στου 2022 έως την 1η Ιουλίου 2023, εκτός αν η περίοδος 
αυτή οριστεί άλλως δυνάμει του παρόντος άρθρου.
«ζ) Για την περίοδο της παρ. 1 το ύψος των παγίων 
χρεώσεων που επιβάλλονται ανά κατηγορία πελάτη, 
ανεξαρτήτως του όγκου της κατανάλωσης, δεν δύναται να υπερβαίνει το ποσό των πέντε (5) ευρώ μηνιαίως.».
4. Στο άρθρο 138 του ν. 4951/2022 προστίθεται παρ. 6 
ως εξής:
«6. Κατά την περίοδο εφαρμογής του πρώτου εδα-
φίου της παρ. 1 για τον προσδιορισμό των χρεώσεων 
προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας των προμηθευτών 
καθολικής υπηρεσίας, λαμβάνονται υπόψη τα τιμολό-
για προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας των ανωτέρω 
προμηθευτών ανά κατηγορία πελατών και επιλέγεται, 
το τιμολόγιο με την ανώτερη τιμή χρέωσης προμήθειας, 
εκπεφρασμένη σε ευρώ ανά μεγαβατώρα (€/MWh) σε 
κλίμακα κατανάλωσης από μηδέν (0) έως δυο (2) ΜWh. 
Για την εφαρμογή του πρώτου εδαφίου η Ρυθμιστική 
Αρχή Ενέργειας δημοσιεύει μηνιαίως στην ιστοσελίδα 
της, υπό τη μορφή πίνακα και έως την εικοστή έβδομη 
(27η) ημέρα του μήνα (Μ-1), πριν από τον μήνα εφαρμο-
γής (Μ), τις πάγιες χρεώσεις και τις χρεώσεις προμήθειας 
ηλεκτρικής ενέργειας για το σκέλος ισχύος και ενέργειας, 
τις οποίες ανακοινώνουν οι προμηθευτές ηλεκτρικής 
ενέργειας και εφαρμόζονται στα τιμολόγια προμήθειας κατά την παρ. 1. Εφόσον στο προκρινόμενο τιμολόγιο, το οποίο εφεξής καλείται «Τιμολόγιο Αναφοράς», περι-
λαμβάνονται επιπλέον είτε πάγιες χρεώσεις είτε χρεώ-
σεις νυχτερινής κατανάλωσης, τότε οι χρεώσεις αυτές 
μεταφέρονται και στο τιμολόγιο προμήθειας καθολικής 
υπηρεσίας. Οι εφαρμοζόμενες χρεώσεις προμήθειας κα-
θολικής υπηρεσίας υπολογίζονται με βάση το Τιμολόγιο 
Αναφοράς, προσαυξημένο κατά πέντε τοις εκατό (5%), 
ανά κατηγορία πελατών. Με απόφαση του Υπουργού 
Περιβάλλοντος και Ενέργειας δύναται να προκρίνεται 
ως Τιμολόγιο Αναφοράς διαφορετικό τιμολόγιο από το 
τιμολόγιο με την ανώτερη τιμή χρέωσης προμήθειας, σε 
περίπτωση που το τελευταίο έχει απόκλιση μεγαλύτερη 
από είκοσι τοις εκατό (20%) από τον μέσο όρο των επό-
μενων τεσσάρων κατά σειρά ακριβότερων τιμολογίων 
του πίνακα της παρούσας.
5. Η έναρξη ισχύος του παρόντος ανατρέχει στην έναρ-
ξη ισχύος του ν. 4951/2022.
Άρθρο 108
Μεταβατική διάταξη ως προς την υποβολή αιτήσεων για Οριστική Προσφορά Σύνδεσης 
μετά την έναρξη ισχύος του ν. 4951/2022 - 
Προσθήκη άρθρου 52Α στον ν. 4951/2022
Μετά το άρθρο 52 του ν. 4951/2022 (Α’ 129) εισάγεται 
άρθρο 52Α με μεταβατικές διατάξεις ως εξής:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5274 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
«Άρθρο 52Α
Μεταβατικές διατάξεις ως προς την υποβολή αίτησης για Οριστική Προσφορά Σύνδεσης
Για τις αιτήσεις που υποβάλλονται στους αρμόδιους 
Διαχειριστές από την πρώτη έως και τη δέκατη μέρα του 
Ιουλίου του 2022 για Οριστική Προσφορά Σύνδεσης, 
σύμφωνα με τα άρθρα 5 και 34, η Εγγυητική Επιστολή 
του άρθρου 6, το αποδεικτικό πληρωμής διαχειριστικού 
τέλους υποβολής αίτησης υπέρ του αρμόδιου Διαχειρι-στή, καθώς και η Βεβαίωση Τεκμηρίωσης Νόμιμης Χρή-σης, όπου απαιτείται, δεν αποτελούν στοιχεία πληρότη-
τας των αιτήσεων. Προς τον σκοπό αυτόν ο αρμόδιος 
Διαχειριστής, παραλαμβάνει και εξετάζει κανονικά τις 
σχετικές αιτήσεις χωρίς τα έγγραφα του πρώτου εδα-
φίου, λαμβάνοντας υπόψη ως ημερομηνία υποβολής 
την ημερομηνία της αρχικής υποβολής τους σε αυτόν. 
Αν οι αιτήσεις είναι πλήρεις κατά τα άρθρα 5 και 34, 
κατά περίπτωση, ο αρμόδιος Διαχειριστής εκδίδει και 
αποστέλλει στους αιτούντες τις αντίστοιχες βεβαιώσεις 
πληρότητας, στις οποίες αναγράφεται η ημερομηνία 
που οι αιτήσεις κατέστησαν πλήρ εις και τις οποίες κοι-
νοποιεί στον Φορέα Αδειοδότησης του άρθρου 20 του ν. 4685/2020 (Α’ 92). Στις περιπτώσεις του πρώτου εδα-φίου, οι αιτούντες υποβάλλουν την Εγγυητική Επιστολή 
του άρθρου 6 εντός των προθεσμιών και σύμφωνα με 
τη διαδικασία της παρ. 2 του άρθρου 52, απαλλάσσονται 
από την πληρωμή του διαχειριστικού τέλους υποβολής 
αίτησης υπέρ του αρμόδιου Διαχειριστή, ο οποίος, ως 
προς την τεκμηρίωση της νόμιμης χρήσης του γηπέδου 
εγκατάστασης, λαμβάνει υπόψη τα αποδεικτικά έγγραφα 
και στοιχεία του άρθρου 18, τα οποία αποτελούν στοιχεία 
πληρότητας, εκτός της Βεβαίωσης Τεκμηρίωσης Νόμιμης 
Χρήσης, εφόσον έχουν προσκομιστεί από τον αιτούντα.».
Άρθρο 109Επιστροφή εγγυητικής επιστολής άρθρου 6 του ν. 4951/2022 - Τροποποίηση παρ. 8 άρθρου 7ν. 4414/2016
Η παρ. 8 του άρθρου 7 του ν. 4414/2016 (Α’ 149), περί 
δυνατότητας επιστροφής της εγγυητικής επιστολής, 
αντικαθίσταται ως εξής:
«8. Οι κάτοχοι σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέρ-
γειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) και Συ-
μπαραγωγής Ηλεκτρισμού - Θερμό τητας Υψηλής Απόδο-
σης (ΣΗΘΥΑ) που συμμετέχουν, από την έναρξη ισχύος 
της υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/Γ ΔΕ/66576/5877/28.6.2022 από-
φασης του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας 
(Β’ 3522), στην πρώτη ή και στη δεύτερη ή και στην τρίτη 
ανταγωνιστική διαδικασία υποβολής προσφορών του 
παρόντος άρθρου, οι οποίες διενεργούνται μετά την 
ημερομηνία αποδοχής της Οριστικής Προσφοράς Σύν-
δεσης, και οι σταθμοί των οποίων δεν επιλέγονται για 
ένταξη σε καθεστώς στήριξης με τη μορφή Λειτουργι-
κής Ενίσχυσης, δικαιούνται την επιστροφή της εγγυητι-κής επιστολής του άρθρου 6 του ν. 4951/2022 (Α’ 129), 
κατόπιν υποβολής σχετικού αιτήματος στον αρμόδιο 
Διαχειριστή.
Οι εν λόγω κάτοχοι σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής 
ενέργειας από ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ μπορούν να ασκήσουν το ανωτέρω δικαίωμα, αποκλειστικά εντός χρονικού δι-
αστήματος δύο (2) μηνών από την οριστική κατακύρω-
ση του αποτελέσματος της ανταγωνιστικής διαδικασίας 
υποβολής προσφορών.
Το δικαίωμα του πρώτου εδαφίου δύναται να ασκηθεί 
και μετά την έκδοση δικαστικής απόφασης, επί αιτήσε-ως ακυρώσεως κατά οποιασδήποτε άδειας ή έγκρισης, 
αν από την έναρξη ισχύος της υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/Γ Δ 
Ε/66576/5877/28.6.2022 απόφασης και μέχρι την ημερο-
μηνία της έκδοσης της δικαστικής απόφασης, οι εν λόγω 
σταθμοί δεν έχουν συμμετάσχει σε καμία ανταγωνιστική 
διαδικασία.
Με την επιστροφή της εγγυητικής επιστολής παύουν 
να ισχύουν αυτοδικαίως η Άδεια Παραγωγής, η Απόφαση 
Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων, η Άδεια Εγκατάστα-
σης και γενικότερα όλες οι άδειες και εγκρίσεις που έχουν 
χορηγηθεί για τον εν λόγω σταθμό.».
Άρθρο 110
Ειδικότερες ρυθμίσεις για πλωτούς φωτοβολταϊκούς σταθμούς - Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 12 του ν. 4685/2020
Στο τέλος της περ. γ) της παρ. 2 του άρθρου 12 του 
ν. 4685/2020 (Α’ 92), περί σταθμών Ανανεώσιμων Πηγών 
Ενέργεια (ΑΠΕ), προστίθενται τρία εδάφια και η περ. γ) διαμορφώνεται ως εξής:
«γ) Για τους σταθμούς ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ, που ανήκουν 
στην κατηγορία των Ειδικών Έργων και για υβριδικούς 
σταθμούς που συμπεριλαμβάνουν στο έργο τους την κα-
τασκευή υποθαλάσσιας διασύνδεσης δύο (2) ή περισσο-
τέρων Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών, με την παρέλευση 
του διπλάσιου χρονικού διαστήματος από τα οριζόμενα 
στην περ. α) της παρ. 2 χρονικά διαστήματα.
Ειδικά για σταθμούς ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ που δεν δύναται 
να υποβληθεί αίτημα για χορήγηση προσφοράς σύνδε-σης λόγω του θεσμικού και κανονιστικού πλαισίου που διέπει τα κορεσμένα δίκτυα, που συνδέονται σε περιο-χές που έχουν χαρακτηριστεί ως κορεσμένα δίκτυα, οι 
υποχρεώσεις της υποπερίπτωσης (ββ) της περ. α) της 
παραγράφου 2, καθώς και των περ. β) και γ) της ίδιας 
παρ. πληρούνται, εφόσον ο κάτοχος Βεβαίωσης ή Βεβαί-
ωσης Ειδικών Έργων υποβάλλει στον αρμόδιο Διαχειρι-στή εντός των ως άνω προθεσμιών αίτημα εκδήλωσης 
ενδιαφέροντος για σύνδεση συνοδευόμενο από την απόφαση περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Το αίτημα 
εξετάζεται ως αίτημα χορήγησης οριστικής προσφοράς 
σύνδεσης όταν πληρούνται οι προϋποθέσεις εξέτασης κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 14 και τον Κανονισμό Βε-βαιώσεων.
Επίσης, ειδικά για τους σταθμούς της περ. γ’ της παρ. 5 
του άρθρου 10, η άδεια παραγωγής των οποίων εκδόθη-
κε πριν από την έναρξη ισχύος του ν. 3468/2006 (Α’ 129), 
οι προθεσμίες της περ. α’ εκκινούν μετά την έγκριση του 
τελικού προγράμματος εκμετάλλευσης, το οποίο προ-
βλέπεται στους όρους της οικείας πράξης, δυνάμει της οποίας έχει παραχωρηθεί στον παραγωγό το δικαίωμα 
έρευνας, εκμετάλλευσης και διαχείρισης του γεωθερ-
μικού δυναμικού για την περιοχή στην οποία αφορά 
η οικεία άδεια παραγωγής. Ο παραγωγός ενημερώνει 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5275 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
αμελλητί, και σε κάθε περίπτωση, εντός αποκλειστικής 
προθεσμίας δέκα (10) ημερών, τη ΡΑΕ για την ημερομη-
νία έγκρισης του τελικού προγράμματος εκμετάλλευσης.
Για τους εν ισχύ πλωτούς φωτοβολταϊκούς σταθμούς 
σε λιμνοδεξαμενές ή τεχνητά υδάτινα σώματα που 
έχουν δημιουργηθεί σε εξαντλημένες εξορυκτικές εκ-
μεταλλεύσεις, για τους οποίους οι άδειες παραγωγής 
ηλεκτρικής ενέργειας ή Βεβαιώσεις Παραγωγού έχουν 
εκδοθεί πριν την έναρξη ισχύος της υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/
ΔΙΠΑ/17185/1069/2022 απόφασης του Υφυπουργού Πε-
ριβάλλοντος και Ενέργειας (Β’ 841), οι προθεσμίες της 
περ. α) εκκινούν τρείς (3) μήνες από την έκδοση της 
ανωτέρω απόφασης.».
Άρθρο 111
Επιλογή ανεξάρτητου μηχανικού πιστοποίησης - Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 
143ΣΤ ν. 4001/2011
Το δύο τελευταία εδάφια της περ. 2Β της παρ. 2 του 
άρθρου 143ΣΤ του ν. 4001/2011 (Α’ 179), περί του τρό-
που επιλογής του ανεξάρτητου μηχανικού πιστοποίησης, 
αντικαθίστανται και η περ. 2Β διαμορφώνεται ως εξής:
«2Β. Σε περιπτώσεις μεμονωμένων ενισχύσεων σταθ-
μών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας με απόφαση 
του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καθορί-
ζονται ιδίως:
α) η διάρκεια χορήγησης της λειτουργικής ενίσχυσης,
β) οι κανόνες για τη διαμόρφωση της μεθοδολογίας 
υπολογισμού του επιτρεπόμενου εσόδου, με βάση την αξία της ρυθμιζόμενης περιουσιακής βάσης του έργου, 
της λειτουργικής ενίσχυσης των σταθμών αυτών, όπως 
και των μεγεθών στα οποία βασίζεται ο υπολογισμός, 
ήτοι, των καθαρών εσόδων αγοράς, κατά την παρ. 3,
γ) τα κίνητρα αποδοτικής και επωφελούς για το σύστη-
μα ηλεκτρικής ενέργειας δραστηριοποίησης, τα οποία 
παρέχονται στον κάτοχο κάθε ενισχυόμενου σταθμού, 
καθώς και το επιτρεπτό εύρος διακύμανσης του ετήσιου 
επιτρεπόμενου εσόδου, ως αποτέλεσμα εφαρμογής των 
κινήτρων αυτών, κατά την υποπαρ. 3Γ της παρ. 3,
δ) εφόσον στην εγκριτική απόφαση της παρ. 1 προβλέ-
πεται μηχανισμός πιστοποίησης του κόστους και παρα-κολούθησης του χρονοδιαγράμματος κατασκευής των έργων, καθορίζονται:
δα) η μεθοδολογία προσαρμογής του επιτρεπόμενου 
εσόδου του αποθηκευτικού σταθμού σε συνάρτηση με 
το κόστος κατασκευής που προκύπτει από τη διενέρ-
γεια της πιστοποίησης, σύμφωνα με την οικεία εγκριτική 
απόφαση της παρ. 1,
δβ) τα προσόντα, οι προϋποθέσεις και η διαδικασία 
ορισμού φυσικού ή νομικού προσώπου ως ανεξάρτη-
του μηχανικού πιστοποίησης και κάθε άλλο αναγκαίο 
σχετικό ζήτημα,
δγ) οι υποχρεώσεις και οι ελάχιστοι όροι δραστηριο-
ποίησης του εν λόγω ανεξάρτητου μηχανικού, που, εκτός 
από την πιστοποίηση του επενδυτικού και λειτουργικού 
κόστους του αποθηκευτικού σταθμού, δύναται να πε-
ριλαμβάνουν τον ποιοτικό έλεγχο και τη βεβαίωση της 
τήρησης του χρονοδιαγράμματος και των οροσήμων 
υλοποίησης του έργου,ε) κάθε άλλο ειδικό ζήτημα κατ’ εφαρμογή των όρων 
της εγκριτικής απόφασης της παρ. 1 και του παρόντος άρθρου.
Για την εφαρμογή της περ. δ), ο ανεξάρτητος μηχα-
νικός πιστοποίησης επιλέγεται από τον δικαιούχο της 
ενίσχυσης και εγκρίνεται από το αρμόδιο όργανο του 
Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Ο δικαιούχος 
της ενίσχυσης αναλαμβάνει στο ακέραιο τις δαπάνες για 
την αμοιβή του ανεξάρτητου μηχανικού και τα συναφή έξοδα.».
Άρθρο 112
Αποζημίωση Μικρών Υδροηλεκτρικών Σταθμών για χρονικό διάστημα από τη λήξη μέχρι και την ανανέωση της Άδειας Λειτουργίας
Μικροί Υδροηλεκτρικοί Σταθμοί για τους οποίους κατά 
την έναρξη ισχύος του παρόντος έχει ανανεωθεί η Άδεια 
Λειτουργίας τους, και εφόσον έχει υποβληθεί το αίτη-
μα ανανέωσης εμπροθέσμως και εν ισχύ της αρχικής 
Άδειας Λειτουργίας, αποζημιώνονται από τη «ΔΑΠΕΕΠ 
ΑΕ» για το χρονικό διάστημα από την ημερομηνία λήξης 
της αρχικής Άδειας Λειτουργίας, έως και την ημερομηνία 
ανανέωσης αυτής.
ΜΕΡΟΣ Β’
ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ
Άρθρο 113
Ευθύνη των οργάνων της υπό ειδική διαχείριση εταιρείας δυνάμει του άρθρου 21 ν. 4664/2020 - Τροποποίηση περ. β’ και προσθήκη περ. γ’ στην παρ. 2 του άρθρου 9 ν. 4224/2013
Στην περ. β’ της παρ. 2 του άρθρου 9 του ν. 4224/2013 
(Α’ 288), επέρχονται νομοτεχνικές βελτιώσεις και προστί-
θεται τελευταίο εδάφιο, προστίθεται περ. γ’ και οι περ. β’ 
και γ’ διαμορφώνονται ως εξής:
«β. Από την έναρξη ισχύος του παρόντος τα μέλη του 
Διοικητικού Συμβουλίου ή άλλου συλλογικού οργάνου 
διοίκησης της υπό ειδική διαχείριση εταιρείας δυνάμει 
του άρθρου 21 του ν. 4664/2020 (Α’ 32) συμπεριλαμ-
βανομένου και του Ειδικού Διαχειριστή ή οι μέτοχοι 
και τα μέλη των Διοικητικών Συμβουλίων αυτών δεν 
υπέχουν καμία ευθύνη ποινική, αστική, διοικητική ή 
άλλη κατά την άσκηση των καθηκόντων ή δικαιωμά-
των τους που αφορούν στη διαδικασία αποκρατικο-
ποίησης ή στην αξιοποίηση επιμέρους περιουσιακών 
στοιχείων της άνω εταιρείας ή στην υπαγωγή της σε 
λύση και εκκαθάριση ή σε πτωχευτική ή προπτωχευ-
τική διαδικασία. Επίσης, δεν υπέχουν ποινική, αστική, 
διοικητική ή άλλη ευθύνη και δεν λαμβάνονται ατομικά 
διοικητικά μέτρα ή μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης κατά 
αυτών για χρέη της εταιρείας, ανεξαρτήτως του χρόνου 
γενέσεως ή βεβαιώσεως αυτών. Χρέη και οφειλές της 
διοίκησης της υπό ειδική διαχείριση εταιρείας δυνάμει 
του άρθρου 21 του ν. 4664/2020 που έχουν προκύψει 
κατά τον χρόνο που αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο 
της περ. α’ του παρόντος, συμπεριλαμβανομένων λη-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5276 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
ξιπρόθεσμων ευρωπαϊκών ή εθνικών υποχρεώσεων 
που απορρέουν από την άσκηση της δραστηριότητας 
της ανωτέρω εταιρείας, ικανοποιούνται μέσω των δια-δικασιών που ορίζονται στις παρ. 9 και 10 του άρθρου 21 του ν. 4664/2020 (Α’ 32).
γ. Από την έναρξη ισχύος του παρόντος την αστι-
κή ευθύνη έναντι τρίτων, της διοίκησης της υπό ειδι-
κή διαχείριση εταιρείας δυνάμει του άρθρου 21 του 
ν. 4664/2020, συμπεριλαμβανομένου και του Ειδικού 
Διαχειριστή, καθώς και των στελεχών και εργαζομένων 
της, που έχει προκύψει κατά την άσκηση των καθηκό-
ντων τους, υπέχει αδιαίρετα και αποκλειστικά η ως άνω 
εταιρεία. Κατά των προσώπων του πρώτου εδαφίου 
δεν λαμβάνονται μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης για 
αξιώσεις που αφορούν στην αστική ευθύνη της εται-
ρείας, ανεξαρτήτως του χρόνου γενέσεώς τους. Η υπό ειδική διαχείριση εταιρεία δυνάμει του άρθρου 21 του ν. 4664/2020 φέρει και την υποχρέωση πληρωμής των 
βεβαιωμένων από τα ποινικά δικαστήρια, σε βάρος των 
ως άνω προσώπων, μετατραπεισών ποινών, χρηματι-
κών ποινών και δικαστικών εξόδων.».
Άρθρο 114
Ειδικές ρυθμίσεις για τις εταιρείες Ε.Υ.Δ.Α.Π. Α.Ε. και Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. - Προσθήκη άρθρου 197Α στον ν. 4389/2016
Στον ν. 4389/2016 (Α’ 94), προστίθεται άρθρο 197Α 
ως εξής:
«Άρθρο 197Α
Ειδικές ρυθμίσεις για την Ε.Υ.Δ.Α.Π. Α.Ε. και την 
Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε.
1. Οι μετοχές των εταιρειών Ε.Υ.Δ.Α.Π. Α.Ε. και Ε.Υ.Α.Θ. 
Α.Ε. που μεταβιβάζονται στην εταιρεία δυνάμει της 
παρ. 1 του άρθρου 197 του παρόντος, είναι αμεταβίβα-
στες και ακατάσχετες.
2. Οποιαδήποτε απόφαση περί μεταβολής του μετοχι-
κού κεφαλαίου των εταιρειών Ε.Υ.Δ.Α.Π. και Ε.Υ.Α.Θ. δεν 
μπορεί να οδηγήσει σε μείωση του ποσοστού συμμε-
τοχής της Ε.Ε.ΣΥ.Π. στις εταιρείες αυτές και απώλεια της 
απόλυτης πλειοψηφίας της επί του μετοχικού κεφαλαίου 
των εν λόγω εταιρειών. Απόφαση που τυχόν επιφέρει τις 
συνέπειες του προηγούμενου εδαφίου είναι άκυρη και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα.
3. Η Ε.Ε.ΣΥ.Π. ασκεί τα δικαιώματα ψήφου στις γενι-
κές συνελεύσεις των εταιρειών Ε.Υ.Δ.Α.Π. Α.Ε. και Ε.Υ.Α.Θ. 
Α.Ε. για τις μετοχές που έχουν μεταβιβαστεί δυνάμει της 
παρ. 1 του άρθρου 197 κατόπιν προηγούμενης έγκρισης 
από τη γενική συνέλευση του μοναδικού μετόχου της 
Ε.Ε.ΣΥ.Π., δηλαδή του ελληνικού Δημοσίου.
4. Η Ε.Ε.ΣΥ.Π. προτείνει στη γενική συνέλευση των 
μετόχων των εταιρειών Ε.Υ.Δ.Α.Π. Α.Ε. και Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. 
τα προς εκλογή μέλη του διοικητικού συμβουλίου 
τους, ως μέτοχος πλειοψηφίας, κατόπιν προηγούμε-
νης έγκρισης από τη Γενική Συνέλευση του μοναδικού 
μετόχου της ελληνικού Δημοσίου. Η διάταξη του δευ-τέρου εδαφίου της παρ. 4 του άρθρου 197 δεν θίγεται από τη ρύθμιση του πρώτου εδαφίου της παρούσας. Τα μέλη των διοικητικών συμβουλίων των δύο παρα-πάνω εταιρειών που αποκτούν την ιδιότητα αυτή μετά 
από πρόταση της Ε.Ε.ΣΥ.Π. με βάση την παραπάνω δι-
αδικασία, ενεργούν εντός του πλαισίου που θέτουν η παρ. 5 του άρθρου 5 και η παρ. 3 του άρθρου 21 του Συντάγματος για τη διαρκή παροχή υψηλού επιπέδου 
υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης προς το κοινω-
νικό σύνολο.
5. Η γενική συνέλευση του μοναδικού μετόχου της 
εταιρείας, Ελληνικού Δημοσίου, δύναται, πλην των στρα-
τηγικών κατευθύνσεων που προβλέπονται στην περ. α’ της παρ. 2 του άρθρου 190, να απευθύνει στην εταιρεία και δεσμευτικές έγγραφες οδηγίες ή συστάσεις σχετικά με θέματα διαχείρισης των συμμετοχών του Δημοσίου στις εταιρείες Ε.Υ.Δ.Α.Π. Α.Ε. και Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε.
6. Η Ε.Ε.ΣΥ.Π. έχει υποχρέωση, κατά τη διαχείριση των 
συμμετοχών της στις εταιρείες Ε.Υ.Δ.Α.Π. Α.Ε. και Ε.Υ.Α.Θ. 
Α.Ε. να συμβάλλει ουσιαστικά στην εκπλήρωση της συ-
νταγματικής υποχρέωσης του κράτους για αδιάλειπτη 
και υψηλής ποιότητας παροχή στο κοινωνικό σύνολο 
υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης.».
Άρθρο 115
Ρύθμιση θεμάτων για τη μεταβίβαση από το 
Δημόσιο στην Ε.Ε.ΣΥ.Π. μετοχών των εταιρειών Ε.Υ.Δ.Α.Π. Α.Ε. και Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε.
1. Η μεταβίβαση προς την Ε.Ε.ΣΥ.Π. Α.Ε. των μετοχών 
των εταιρειών Ε.Υ.Δ.Α.Π. Α.Ε. και Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., κυριότη-
τας του ελληνικού δημοσίου, σύμφωνα με την παρ. 1 
του άρθρου 197 του ν. 4389/2016 (Α’ 94), θεωρείται 
από της ισχύος του παρόντος σύννομη και ισχυρή ως 
προς όλες τις συνέπειες. Επανάληψη των προβλεπόμε-
νων από τη νομοθεσία ενεργειών και διαδικασιών που 
προηγούνται ή έπονται της μεταβίβασης των ανωτέρω 
μετοχών στην Ε.Ε.ΣΥ.Π. και συνάπτονται με αυτήν δεν απαιτείται.
2. Αναγνωρίζονται ως έγκυρες και σύννομες όλες οι 
πράξεις και αποφάσεις, οι οποίες έλαβαν χώρα μετά τη 
μεταβίβαση προς την Ε.Ε.ΣΥ.Π. Α.Ε. των μετοχών των εταιρειών Ε.Υ.Δ.Α.Π. Α.Ε. και Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. κυριότητας 
του ελληνικού δημοσίου, βάσει της παρ. 1 του άρθρου 
197 του ν. 4389/2016, και μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος:
α. των εταιρειών Ε.Υ.Δ.Α.Π. Α.Ε. και Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε.β. της εταιρείας Ε.Ε.ΣΥ.Π. Α.Ε. σχετικά με τη διοίκη-
ση και διαχείριση των εταιρειών Ε.Υ.Δ.Α.Π. Α.Ε. και 
Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε., καθώς και την είσπραξη και διανομή εκ μέρους της των κερδών που αντιστοιχούν στο χαρτο-
φυλάκιο μετοχών των εταιρειών Ε.Υ.Δ.Α.Π. Α.Ε. και την 
Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε.
3. Η αναγνώριση του έγκυρου και σύννομου, κατά την 
παρ. 2, αφορά σε αμφισβητήσεις πράξεων και αποφάσε-
ων των εταιρειών Ε.Ε.ΣΥ.Π. Α.Ε., Ε.Υ.Δ.Α.Π. Α.Ε. και Ε.Υ.Α.Θ. 
Α.Ε. που συνάπτονται αποκλειστικά με τη νομιμότητα 
κατοχής εκ μέρους της Ε.Ε.ΣΥ.Π. Α.Ε. της πλειοψηφίας 
των μετοχών των εταιρειών Ε.Υ.Δ.Α.Π. και Ε.Υ.Α.Θ., καθώς 
και την άσκηση των δικαιωμάτων που ανήκουν στην 
Ε.Ε.ΣΥ.Π. ως μέτοχο που κατέχει την πλειοψηφία του με-τοχικού κεφαλαίου των εταιρειών αυτών.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5277 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
Άρθρο 116
Διόρθωση πρόδηλων σφαλμάτων - Τροποποίηση άρθρου 79 ν. 4941/2022
1. Στο άρθρο 79 του ν. 4941/2022 (Α’ 113) με το οποίο 
τροποποιήθηκε το άρθρο 17 του ν. 3833/2010 (Α’ 40), 
επέρχονται οι εξής διορθώσεις πρόδηλων σφαλμάτων:
1. Στην περ. ιβ) του πίνακα της εσωτερικής παρ. 1 αντι-
καθίσταται το ποσοστό «10%» από το ποσοστό «20%» 
και η περ. ιβ) διαμορφώνεται ως εξής:
«ιβ) Αεροπλάνα, υδρο-
πλάνα και ελικόπτερα 
ιδιωτικής χρήσης. Δ.Κ. 
Ε.Χ. 88.0220%
2. Στην εσωτερική παρ. 5 αντικαθίσταται η εσφαλμένη 
αναφορά στην «περ. ια’» με την ορθή αναφορά στην 
«περ. ιβ’» και η εσωτερική παρ. 5 διαμορφώνεται ως εξής:
«5. Ο φόρος πολυτελείας των μεταφορικών μέσων 
της περ. ιβ’ του πίνακα της παρ. 1, ανεξάρτητα από τη 
χώρα προέλευσης, βεβαιώνεται και εισπράττεται από 
τις αρμόδιες τελωνειακές αρχές παράλληλα με τη βε-βαίωση και είσπραξη των οφειλόμενων φορολογικών 
επιβαρύνσεων και ως προς τις κυρώσεις εφαρμογή 
έχουν οι διατάξεις των άρθρων 142 και επόμενα του 
ν. 2960/2001.»
3. Η ισχύς του παρόντος άρθρου εκκινεί από την ημε-
ρομηνία δημοσίευσης του ν. 4941/2022 (Α’ 113), ήτοι 
την 16η.6.2022.
Άρθρο 117
Παροχή εγγύησης του ελληνικού δημοσίου για δάνεια της εταιρείας «Διαχειριστής του Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας Ανώνυμη Εταιρεία»
Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, η οποία δη-
μοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, μετά από 
σύμφωνη γνώμη της Διυπουργικής Επιτροπής του άρ-
θρου 96 του ν. 4549/2018 (Α’ 105), δύναται να παρέχεται 
η εγγύηση του ελληνικού Δημοσίου προς την Ευρωπαϊκή 
Τράπεζα Επενδύσεων, για τη χορήγηση δανείων στην 
εταιρεία «Διαχειριστής του Ελληνικού Δικτύου Διανομής 
Ηλεκτρικής Ενέργειας Ανώνυμη Εταιρεία», για τη συνέχι-
ση και ολοκλήρωση του έργου «PPC Distribution VIIΙ», το 
οποίο αφορά στην αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό 
του δικτύου διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, στο πλαί-σιο δανειακών συμβάσεων οι οποίες έχουν υπογραφεί ή πρόκειται να υπογραφούν.
Για την παροχή της εγγύησης του πρώτου εδαφίου, 
εφαρμόζονται τα άρθρα 92, 93, 94, 96, 97, 99, η παρ. 3 του άρθρου 100, οι παρ. 1 έως και 3 του άρθρου 101 και 
το άρθρο 102 του ν. 4549/2018. Η εγγύηση του πρώτου 
εδαφίου εξαιρείται από το ετήσιο όριο εγγυήσεων του άρθρου 104 του ν. 4549/2018. Σε περίπτωση κατάπτω-
σης της εγγύησης, το ελληνικό δημόσιο, ως εγγυητής, 
προβαίνει σε εξόφληση των υποχρεώσεών του, αφού αυ-
τές βεβαιωθούν. Αρμόδια υπηρεσία για την έκδοση της απόφασης του πρώτου εδαφίου, καθώς και για θέματα σχετικά με την εγγύηση και την κατάπτωσή της, είναι η 
Διεύθυνση Κρατικών Εγγυήσεων και Κίνησης Κεφαλαίων της Γενικής Γ ραμματείας Δημοσιονομικής Πολιτικής του 
Υπουργείου Οικονομικών.
Άρθρο 118
Αναστολή προθεσμιών λήξης, εμφάνισης και πληρωμής αξιογράφων και ρυθμίσεις για την παροχή ευεργετήματος μη καταχώρισης αξιογράφων σε αρχεία δεδομένων οικονομικής συμπεριφοράς
1. α) Από την 1η.8.2022 και μέχρι την 31η.12.2022, για 
τις επιχειρήσεις που λειτουργούν με Κύριους Κωδικούς 
Αριθμούς Δραστηριότητας (ΚΑΔ) την 30.6.2022 τους 
79.11 (δραστηριότητες ταξιδιωτικών πρακτορείων) και 
79.12 (δραστηριότητες γραφείων οργανωμένων ταξι-
διών), συμπεριλαμβανομένων των αντίστοιχων υπο-
κατηγοριών εξαψήφιων και οκταψήφιων ΚΑΔ, και οι 
οποίες εμφανίζουν μειωμένο κύκλο εργασιών από συ-
ναλλαγές με πολίτες ή ταξιδιωτικά γραφεία της Ρωσίας 
ή της Ουκρανίας, όπως και μείωση στο συνολικό κύκλο 
εργασιών τους, κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους 2022, 
κατά ποσοστό τουλάχιστον πενήντα τοις εκατό (50%) σε σχέση με τον αντίστοιχο κύκλο εργασιών του πρώ-του εξαμήνου του έτους 2019, αναστέλλονται οι προ-
θεσμίες λήξης, εμφάνισης και πληρωμής οφειλόμενων 
από αυτές αξιογράφων έως την 31η.5.2023. Επιπλέον, 
από την 1η.8.2022 και μέχρι την 31η.12.2022, για τις 
επιχειρήσεις που λειτουργούν με Κύριους Κωδικούς 
Αριθμούς Δραστηριότητας (ΚΑΔ) την 30.6.2022 τους 
01.49.19.02 (Εκτροφή γουνοφόρων ζώων (αλεπούς, 
μινκ, μυοκάστορα, τσιντσιλά και άλλων)), 01.49.3 (Πα-
ραγωγή ακατέργαστων γουνοδερμάτων και διάφο-ρων ακατέργαστων προβιών και δερμάτων), 14.20 
(Κατασκευή γούνινων ειδών), 15.11 (Κατεργασία και 
δέψη δέρματος κατεργασία και βαφή γουναρικών), 
46.42.11.27 (Χονδρικό εμπόριο δεψασμένων ή κατερ-
γασμένων γουνοδερμάτων), 46.42.11.29 (Χονδρικό 
εμπόριο ειδών ένδυσης, εξαρτημάτων ρουχισμού και 
άλλων ειδών από γουνόδερμα (εκτός από καλύμματα 
κεφαλιού)), 46.42.11.36 (Χονδρικό εμπόριο εξαρτημά-
των ρουχισμού από γουνόδερμα (εκτός από καλύμματα 
κεφαλιού)), 46.42.11.40 (Χονδρικό εμπόριο ημιέτοιμων 
γουναρικών) και 46.42.11.58 (Χονδρικό εμπόριο χον-
δράδων (αποκομμάτων) γουναρικών), συμπεριλαμβα-
νομένων των αντίστοιχων υποκατηγοριών εξαψήφιων 
και οκταψήφιων ΚΑΔ, αναστέλλονται οι προθεσμίες 
λήξης, εμφάνισης και πληρωμής οφειλόμενων από αυ-
τές αξιογράφων έως την 31η.5.2023.
β) Όσα ορίζονται στην περ. α’ ισχύουν για τις επιταγές, 
τις συναλλαγματικές και τα γραμμάτια σε διαταγή, τα 
οποία διαβιβάζονται ηλεκτρονικά από όποιον έχει δικαί-
ωμα ή υποχρέωση, όπως από τους εκδότες ή αποδέκτες 
ή κομιστές τους, στα πιστωτικά ιδρύματα που λειτουρ-γούν στην Ελλάδα με οποιαδήποτε μορφή, περιλαμβα-
νομένων των υποκαταστημάτων αλλοδαπών πιστωτικών 
ιδρυμάτων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του 
ν. 4621/2014 (Α’ 107), του Ταμείου Παρακαταθηκών και 
Δανείων, των ιδρυμάτων πληρωμών του ν. 4537/2018 
(Α’  84), των ιδρυμάτων ηλεκτρονικού χρήματος του 
ν. 4021/2011 (Α’ 218), καθώς και των υποκαταστημάτων 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5278 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
και των αντιπροσώπων ιδρυμάτων πληρωμών και ιδρυ-
μάτων ηλεκτρονικού χρήματος που εδρεύουν σε άλλα 
κράτη και λειτουργούν νόμιμα στην Ελλάδα, εντός έξι 
(6) εργάσιμων ημερών από την επόμενη της έναρξης 
ισχύος του παρόντος. Η διαβίβαση και γνωστοποίηση 
των αξιογράφων, σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο της 
παρούσας πραγματοποιείται μέσω ειδικής ηλεκτρονι-
κής εφαρμογής των πιστωτικών ιδρυμάτων μέσω του 
συστήματος πληρωμών της εταιρίας «ΔΙΑΣ ΑΕ», η οποία 
λειτουργεί σύμφωνα με τις οδηγίες των πιστωτικών 
ιδρυμάτων, με σκοπό τη διευκόλυνση εφαρμογής της 
παρούσας και ιδίως τη διαβίβαση των αξιογράφων στα 
πιστωτικά ιδρύματα, προκειμένου να ισχύσει για αυτά 
η αναστολή των προθεσμιών της περ. α’ . Για τον σκοπό 
εφαρμογής της παρούσας, τα πιστωτικά ιδρύματα δύ-
νανται να λαμβάνουν τα απαιτούμενα στοιχεία από τη 
Φορολογική Διοίκηση.
γ) Κατά παρέκκλιση του δευτέρου και τρίτου εδαφίου 
της περ. α’ της παρ. 1 του άρθρου 40 του ν. 3259/2004 (Α’ 149), αξιόγραφα που οφείλονται από επιχειρήσεις, οι οποίες εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της περ. α’ της 
παρ. 1 του παρόντος, για τα οποία έχει βεβαιωθεί αδυ-ναμία πληρωμής από την πληρώτρια Τράπεζα από την 24η.2.2022 έως και την 31η.7.2022, δεν καταχωρούνται 
σε αρχεία δεδομένων οικονομικής συμπεριφοράς που 
τηρούνται από πιστωτικά και χρηματοδοτικά ιδρύμα-
τα, ή από φορείς που λειτουργούν νόμιμα χάριν αυτών, 
εάν αποδεδειγμένα εξοφληθούν έως την 31η.5.2023. 
Αξιόγραφα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της 
παρούσας, τα οποία δεν εξοφλήθηκαν και καταχωρή-
θηκαν σε αρχεία δεδομένων οικονομικής συμπεριφοράς, 
διαγράφονται από την έναρξη ισχύος του παρόντος και 
δεν καταχωρούνται εκ νέου σε αυτά, εάν αποδεδειγμένα 
εξοφληθούν έως την 31η.5.2023. Για τις απαιτήσεις που απορρέουν από τα αξιόγραφα της παρούσας, η έκδοση 
διαταγής πληρωμής, η λήψη πάσης φύσεως μέτρων ή η διενέργεια πράξεων αναγκαστικής εκτέλεσης αναστέλ-
λονται έως την 31η.5.2023.
δ) Κατά παρέκκλιση του δευτέρου και τρίτου εδαφίου 
της περ. α’ της παρ. 1 του άρθρου 40 του ν. 3259/2004, 
αξιόγραφα με προθεσμία λήξης, εμφάνισης και πληρω-
μής που αναστέλλονται δυνάμει της περ. α’ της παρ. 1 
του παρόντος, για τα οποία ενδέχεται να βεβαιωθεί 
αδυναμία πληρωμής από την πληρώτρια Τράπεζα, δεν 
καταχωρίζονται σε αρχεία δεδομένων οικονομικής συ-
μπεριφοράς που τηρούνται από πιστωτικά και εν γένει 
χρηματοδοτικά ιδρύματα, ή από φορείς που λειτουργούν 
νόμιμα χάριν αυτών, εάν αποδεδειγμένα εξοφληθούν 
έως την 31η.5.2023. Αξιόγραφα που εμπίπτουν στο πε-δίο εφαρμογής της περ. α’ της παρ. 1 του παρόντος, τα 
οποία ενδέχεται να καταχωρηθούν σε αρχεία δεδομέ-
νων οικονομικής συμπεριφοράς, διαγράφονται από την 
έναρξη ισχύος του παρόντος και δεν καταχωρούνται 
εκ νέου σε αυτά, εάν αποδεδειγμένα εξοφληθούν έως 
την 31η.5.2023. Για τις απαιτήσεις που απορρέουν από 
τα αξιόγραφα της παρούσας, η έκδοση διαταγής πλη-
ρωμής, η λήψη πάσης φύσεως μέτρων ή η διενέργεια 
πράξεων αναγκαστικής εκτέλεσης αναστέλλονται έως 
την 31η.5.2023.2.α) Για τους κομιστές αξιογράφων, οι οποίοι κατά την 
έκδοση της παρούσας δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρ-μογής των επιχειρήσεων της περ. α’ της παρ. 1 του πα-ρόντος, εάν το σύνολο της αξίας των αξιογράφων που 
αναστέλλονται, σύμφωνα με τη διαδικασία της παρ. 1, 
είναι μεγαλύτερο του είκοσι τοις εκατό (20%) του μέσου 
μηνιαίου κύκλου συναλλαγών τους του αμέσως προη-
γούμενου φορολογικού έτους, όπως αυτός υπολογίζεται 
είτε με βάση τις συνολικές εκ ροές που έχουν περιληφθεί 
σε αρχικές και τροποποιη τικές, εμπρόθεσμες ή εκπρόθε-
σμες δηλώσεις Φ.Π.Α., είτε με βάση άλλες δηλώσεις από 
τις οποίες προκύπτει ο κύκλος εργασιών τους, αν δεν 
υποβάλλουν δηλώσεις Φ.Π.Α., οι προθεσμίες καταβολής 
Φ.Π.Α. παρατείνονται ως εξής:
αα) Μέχρι και την 31η.1.2023 οι προθεσμίες καταβολής 
των βεβαιωμένων στις Δ.Ο.Υ. ή τα Ελεγκτικά Κέντρα οφει-
λών από δηλώσεις Φ.Π.Α. με ποσό φόρου προς καταβολή 
(χρεωστικές), οι οποίες λήγουν ή έληξαν από 1η.8.2022 
έως και 31η.12.2022,
αβ) για Φ.Π.Α. που βεβαιώθηκε ή πρόκειται να βεβαιω-
θεί στις Δ.Ο.Υ ή τα Ελεγκτικά Κέντρα, βάσει εμπρόθεσμης 
υποβολής δηλώσεων Φ.Π.Α., με καταληκτική ημερομηνία 
υποβολής από την 30ή.9.2022 έως και την 31η.12.2022, 
ώστε οι οφειλές που βεβαιώνονται κατά τη διάρκεια του 
Σεπτεμβρίου 2022 να καταβάλλονται μέχρι την 31η Ια-νουαρίου 2023, ενώ οι οφειλές που βεβαιώνονται τους 
μήνες Οκτώβριο, Νοέμβριο και Δεκέμβριο του έτους 
2022, να καταβάλλονται μέχρι την τελευταία εργάσιμη 
ημέρα των μηνών Φεβρουαρίου, Μαρτίου και Απριλίου 
του έτους 2023, αντίστοιχα.
Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, που εκδίδε-
ται ύστερα από εισήγηση του Διοικητή της Ανεξάρτητης 
Αρχής Δημοσίων Εσόδων, καθορίζονται τα απαιτούμενα 
στοιχεία και δικαιολογητικά για την εφαρμογή της πα-
ρούσας, οι διαδικασίες αποστολής ή διαβίβασής τους 
στη Φορολογική Διοίκηση από τους φορολογουμένους ή τρίτους, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια τεχνικού ή διαδικαστικού χαρακτήρα.
β) Οι κομιστές αξιογράφων, οι οποίοι κατά την έναρξη 
ισχύος του παρόντος δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρ-
μογής των επιχειρήσεων της περ. α’ της παρ. 1, εάν το 
σύνολο της αξίας των αξιογράφων που αναστέλλονται, 
σύμφωνα με τη διαδικασία της παρ. 1, είναι μεγαλύτερο 
του πενήντα τοις εκατό (50%) του μέσου μηνιαίου κύ-
κλου συναλλαγών τους του αμέσως προηγούμενου φο-
ρολογικού έτους, όπως αυτός υπολογίζεται είτε με βάση 
τις συνολικές εκροές που έχ ουν περιληφθεί σε αρχικές 
και τροποποιητικές, εμπρόθε σμες ή εκπρόθεσμες δηλώ-
σεις Φ.Π.Α. είτε με βάση άλλες δηλώσεις από τις οποίες 
προκύπτει ο κύκλος εργασιών τους, αν δεν υποβάλλουν 
δηλώσεις Φ.Π.Α., απολαμβάνουν κατά παρέκκλιση του 
δεύτερου και τρίτου εδαφίου της περ. α’ της παρ. 1 του 
άρθρου 40 του ν. 3259/2004, το ευεργέτημα της μη κα-
ταχώρισης των οφειλόμενων από αυτούς αξιογράφων 
σε αρχεία δεδομένων οικονομικής συμπεριφοράς που 
τηρούνται από τα πιστωτικά και χρηματοδοτικά ιδρύμα-
τα ή από φορείς που λειτουργούν νόμιμα χάριν αυτών, 
εάν αποδεδειγμένα εξοφλήσουν έως την 31η.5.2023, 
αξιόγραφα τα οποία οφείλουν και για τα οποία έχει βε-
βαιωθεί ή πρόκειται να βεβαιωθεί αδυναμία πληρωμής 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5279 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
από την πληρώτρια τράπεζα, από την 24η.2.2022 έως και 
την 31η.12.2022. Αξιόγραφα που εμπίπτουν στο πεδίο 
εφαρμογής της παρούσας, τα οποία δεν εξοφλήθηκαν 
και καταχωρίστηκαν σε αρχεία δεδομένων οικονομικής 
συμπεριφοράς, διαγράφονται από την έναρξη ισχύος 
του παρόντος και δεν καταχωρίζονται εκ νέου σε αυτά, 
εάν αποδεδειγμένα εξοφληθούν έως την 31η.5.2023. Για 
τις απαιτήσεις που απορρέουν από τα αξιόγραφα της 
παρούσας, η έκδοση διαταγής πληρωμής, η λήψη πάσης 
φύσεως μέτρων ή η διενέργεια πράξεων αναγκαστικής 
εκτέλεσης αναστέλλονται έως την 31η.5.2023. Για την 
εφαρμογή της παρούσας οι κομιστές των αξιογράφων 
λαμβάνουν σχετική βεβαίωση από τη Φορολογική Διοί-
κηση, σχετικά με τον μέσο μηνιαίο κύκλο συναλλαγών 
τους του αμέσως προηγούμενου φορολογικού έτους.
3. Οι παρ. 1 και 2 δεν εμποδίζουν τον υπόχρεο να χο-
ρηγήσει εντολή πληρωμής του αξιογράφου προς τα πι-στωτικά ιδρύματα της περ. β’ της παρ. 1 ή τον υπόχρεο 
και τον δικαιούχο να συμφωνήσουν μεταξύ τους την 
απευθείας πληρωμή του αξιογράφου από τον υπόχρεο 
στον δικαιούχο στην αρχικά αναγραφόμενη ημερομηνία 
λήξης. Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών δύναται 
να ρυθμίζεται κάθε αναγκαίο, διαδικαστικό και τεχνικό ζήτημα, καθώς και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή της παρούσας.
4. α) Η διαδικασία εφαρμογής, η διασταύρωση των 
φορολογικών στοιχείων και ο έλεγχος για την πλήρωση 
των προϋποθέσεων πραγματοποιούνται με μηχανογρα-
φικό τρόπο από την Α.Α.Δ.Ε. Ακολούθως, διαβιβάζονται 
προς τα πιστωτικά και χρηματοδοτικά ιδρύματα ή φορείς 
που λειτουργούν νόμιμα χάριν αυτών και τηρούν αρχεία 
δεδομένων οικονομικής συμπεριφοράς, συγκεντρωτικοί 
κατάλογοι με στοιχεία και πληροφορίες των δικαιούχων.
β) Η διαβίβαση των στοιχείων της περ. α’ γίνεται απευ-
θείας από την Α.Α.Δ.Ε. μέσω ασφαλούς συστήματος με-
ταφοράς αρχείων. Ειδικά για χρηματοπιστωτικά ιδρύ-
ματα, η ανωτέρω διαβίβαση γίνεται μέσω της εταιρείας «Διατραπεζικά Συστήματα Α.Ε.» (ΔΙΑΣ).
Άρθρο 119
Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Πολιτικής - Ανώτατα δημοσιονομικά όρια φυσικών παραλαβών εξοπλιστικών προγραμμάτων - Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 43 ν. 4270/2014
Στην παρ. 1 του άρθρου 43 του ν. 4270/2014 (Α’ 143) 
προστίθεται περ. η’ ως εξής:
«η. Τα προβλεπόμενα ανώτατα δημοσιονομικά όρια 
των φυσικών παραλαβών των εξοπλιστικών προγραμμά-
των του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, πέραν των τεσσά-ρων (4) ετών και για κυλιόμενη περίοδο των επόμενων, κάθε φορά, δέκα (10) ετών.».
Άρθρο 120
Επεξηγηματική έκθεση του Μ.Π.Δ.Σ - Ανώτατα δημοσιονομικά όρια φυσικών παραλαβών εξοπλιστικών προγραμμάτων - Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 44 ν. 4270/2014
Στην παρ. 1 του άρθρου 44 του ν. 4270/2014 (Α’ 143) 
προστίθεται περ. ια’ ως εξής:«ια. Τα προβλεπόμενα ανώτατα δημοσιονομικά όρια 
των φυσικών παραλαβών των εξοπλιστικών προγραμ-
μάτων του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, για κυλιόμε-
νη περίοδο δέκα (10) ετών, πέραν των τεσσάρων (4) 
ετών.».
Άρθρο 121
Προσθήκη στο πεδίο εφαρμογής του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων (Π.Δ.Ε.) έτους 2023 - Τροποποίηση άρθρου 55Α 
ν. 4270/2014
Το άρθρο 55Α του ν. 4270/2014 (Α’ 143) τροποποιείται 
με την προσθήκη στο πεδίο εφαρμογής του Προϋπολο-
γισμού Δημοσίων Επενδύσεων (Π.Δ.Ε.) έτους 2023 και το 
άρθρο 55 Α διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 55Α
Ειδικές διατάξεις
Ειδικά για τον Προϋπολογισμό Δημοσίων Επενδύσεων 
(Π.Δ.Ε.) οικονομικών ετών 2022 και 2023, οι πιστώσεις 
ψηφίζονται συγκεντρωτικά στη μείζονα κατηγορία 29 
«πιστώσεις υπό κατανομή» σε επίπεδο φορέα και ειδικού 
φορέα.».
Άρθρο 122
Διαδικασία ένταξης και χρηματοδότησης από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων έργων και προγραμμάτων χρηματοδοτούμενων από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας - Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 42 ν. 4772/2021
Στην παρ. 1 του άρθρου 42 του ν. 4772/2021 (Α’ 17) 
τροποποιείται το τρίτο εδάφιο α) με τη διαγραφή των 
λέξεων «και αποκλειστικά και μόνο», πριν τις λέξεις «για 
τον κρατικό προϋπολογισμό», β) με τη διεύρυνση του 
πεδίου εφαρμογής, πέραν του έτους 2022, μέσω της 
προσθήκης των λέξεων «και εφεξής» και η παρ. 1 δια-
μορφώνεται ως εξής:
«1. H υλοποίηση των έργων και προγραμμάτων, τα 
οποία εντάσσονται στο χρηματοδοτικό σκέλος των 
επιχορηγήσεων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτι-
κότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χρηματοδοτείται από τον κρατικό προϋπολογισμό μέσω του εθνικού 
σκέλους του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων. 
Η ψήφιση και εγγραφή των απαιτούμενων πιστώσεων διενεργείται στο υποσύνολο του εθνικού σκέλους του 
Π.Δ.Ε., που δημιουργείται προς τον σκοπό αυτό, ως 
«Εθνικό Π.Δ.Ε. Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας». 
Μέχρι την προσαρμογή των σχετικών ηλεκτρονικών 
εφαρμογών του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συ-
στήματος Δημοσιονομικής Πολιτικής, προκειμένου να 
είναι δυνατή, μέσω αυτού, η διακριτή παρακολούθηση 
των πιστώσεων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτι-
κότητας, δημιουργούνται, αποκλειστικά για τον σκοπό 
αυτό, ειδικοί φορείς στο εθνικό σκέλος εκάστου φορέα 
του προϋπολογισμού για τον κρατικό προϋπολογισμό 
του οικονομικού έτους 2022 και εφεξής. Οι δαπάνες 
οικονομικού έτους 2021 εμφανίζονται απολογιστικά 
στους νέους ειδικούς φορείς που δημιουργούνται κατά 
το δεύτερο εδάφιο.».
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5280 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
Άρθρο 123
Παράταση έναρξης εφαρμογής του Λογιστικού Πλαισίου της Γενικής Κυβέρνησης (ΛΠΓΚ) στις Οντότητες Γενικής Κυβέρνησης εκτός Κεντρικής Διοίκησης - Τροποποίηση του 
άρθρου 15 π.δ. 54/2018
Στο άρθρο 15 του π.δ. 54/2018 (Α’ 103) τροποποιού-
νται α) στο πρώτο εδάφιο της παρ. 2, αα) ο χρόνος που τίθενται σε εφαρμογή οι εξαιρέσεις της παρ. 1 και αβ) η 
αντικατάσταση της προθεσμίας λήξης των λογιστικών 
πολιτικών από αίρεση πλήρους εφαρμογής του Λογιστι-
κού Πλαισίου Γενικής Κυβέρνησης, β) η παρ. 4, βα) ως 
προς την προθεσμία πλήρους εφαρμογής του άρθρου 
από τις λοιπές οντότητες της Γενικής Κυβέρνησης, βγ) 
με τη διαγραφή της αναφοράς σε προθεσμία πλήρους εφαρμογής του άρθρου και σε έκδοση προεδρικού δι-
ατάγματος, ως μελλοντικού γεγονότος, γ) η παρ. 4 με 
την προσθήκη δεύτερου και τρίτου εδαφίου, δ) η παρ. 5 με την παράταση της ισχύος όσων πδ αναφέρονται στο δεύτερο εδάφιό της και οι παρ. 2, 4 και 5 διαμορφώνο-νται ως εξής:
«2. Οι διατάξεις των περ. α), β), γ) και δ) της παρ. 1, 
εφαρμόζονται από 1.1.2025.
Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, κατόπιν ει-
σήγησης της Διεύθυνσης Λογιστικής Γενικής Κυβέρνη-
σης του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, καθορίζονται 
οι λογιστικές πολιτικές, σύμφωνα με την περ. γ’ της παρ. 4 
του άρθρου 156 του ν. 4270/2014, που εφαρμόζονται 
κατά τη μεταβατική περίοδο από 1.1.2019 και μέχρι την πλήρη εφαρμογή του Λογιστικού Πλαισίου Γενικής Κυ-
βέρνησης.».
«4. Οι λοιπές οντότητες της Γενικής Κυβέρνησης, οι 
οποίες εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος 
π.δ, υποχρεούνται να θέσουν σε πλήρη εφαρμογή τις 
διατάξεις του παρόντος από 1.1.2025.
Κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου δύναται 
να παρασχεθεί σε οντότητες αναφοράς της Γενικής Κυ-
βέρνησης (εκτός της Κεντρικής Διοίκησης), η δυνατότη-
τα συμμετοχής σε πιλοτικό πρόγραμμα αναδιατύπωσης 
(restatement) των χρηματοοικονομικών τους αναφορών, 
βάσει του Λογιστικού Πλαισίου Γενικής Κυβέρνησης.
Επίσης δύναται να παρασχεθεί σε οντότητες αναφοράς 
της Γενικής Κυβέρνησης (εκτός της Κεντρικής Διοίκησης), 
η δυνατότητα να συμμετάσχουν σε πιλοτικό πρόγραμμα 
εφαρμογής σε τρέχουσα βάση (day-to-day operation), 
του Λογιστικού Πλαισίου Γενικής Κυβέρνησης.».
«5. Το π.δ. 15/2011 (Α’ 30) «Περί ορισμού του περιεχο-
μένου και του χρόνου έναρξης της Διπλογραφικής Λο-
γιστικής Τροποποιημένης Ταμειακής Βάσης», παραμένει 
σε ισχύ μέχρι την 31.12.2018. Τα π.δ. 80/1997 (Α’ 68) «Ορι-
σμός του περιεχομένου και του χρόνου ενάρξεως της 
εφαρμογής του Κλαδικού Λογιστικού Σχεδίου για τους 
Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης», 205/1998 (Α’ 163) «Περί 
ορισμού του περιεχομένου και του χρόνου ενάρξεως της 
εφαρμογής του Κλαδικού Λογιστικού Σχεδίου Νομικών 
Προσώπων Δημοσίου Δικαίου», 146/2003 (Α’ 122) «Περί 
ορισμού του περιεχομένου και του χρόνου ενάρξεως 
εφαρμογής του Κλαδικού Λογιστικού Σχεδίου Δημοσίων 
Μονάδων Υγείας» και 315/1999 (Α’ 302) «Περί ορισμού του περιεχομένου και του χρόνου ενάρξεως εφαρμογής 
του Κλαδικού Λογιστικού Σχεδίου Δήμων και Κοινοτή-
των (Ο.Τ.Α. Α’ Βαθμού)» για τους Ο.Τ.Α. Α’ Βαθμού και κατ’ 
αναλογία για τους Ο.Τ.Α. Β’ βαθμού, παραμένουν σε ισχύ 
μέχρι τις 31.12.2024.».
Άρθρο 124
Ρύθμιση για τη ναυπήγηση του Ταχέος Περιπολικού Κατευθυνόμενων Βλημάτων (ΤΠΚ) υπ’ αρ. 7 του Πολεμικού Ναυτικού - Προσθήκη παρ. 18 στο στοιχείο Α’ του άρθρου 32 ν. 4361/2016
Στo στοιχείο Α’ του άρθρου 32 του ν. 4361/2016 (Α’ 10), 
προστίθεται παρ. 18 ως εξής:
«18. Επιπλέον ποσό μέχρι τρία εκατομμύρια εβδο-
μήντα πέντε χιλιάδες (3.075.000) ευρώ διατίθεται από 
πιστώσεις του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων 
(Εθνικό Σκέλος) του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας για 
την ομαλή εξέλιξη ναυπήγησης του Ταχέος Περιπολι-
κού Κατευθυνόμενων Βλημάτων (ΤΠΚ) υπ’ αρ. 7 και η 
υπό στοιχείο Β’ του παρόντος άρθρου κυρωθείσα τρι-
μερής συμφωνία μεταξύ του Πολεμικού Ναυτικού, της 
εταιρείας «Ναυπηγικές και Βιομηχανικές Επιχειρήσεις 
Ελευσίνας Α.Ε.» και των εκπροσώπων των εργαζομένων 
της ΝΒΕΕ Α.Ε. παρατείνεται έως την 30ή Σεπτεμβρίου 
2022 Ειδικότερα, εντός τριάντα (30) ημερών από την 
έναρξη ισχύος του παρόντος, ολοκληρώνονται οι ενέρ-
γειες ένταξης του πλοίου στο Πολεμικό Ναυτικό, προ-
κειμένου στη συνέχεια, εντός του πλαισίου της ανωτέρω 
τριμερούς συμφωνίας, να συνεχισθεί η ναυπήγησή του 
και να εκτελεσθούν απρόσκοπτα οι δοκιμές εν όρμω 
και εν πλω των συστημάτων αυτού. Για τη συνέχιση της 
κατασκευής του ΤΠΚ υπ’ αρ. 7 και για την κάλυψη των 
επισκευαστικών αναγκών των λοιπών ΤΠΚ τ. ΡΟΥΣΣΕΝ, 
με σκοπό τη διατήρηση της επιχειρησιακής ετοιμότητάς 
τους, εξουσιοδοτείται το Γενικό Επιτελείο Ναυτικού για την αξιοποίηση του συνόλου των πιστώσεων που δια-
τέθηκαν, για τη χρηματοδοτική υποστήριξη, τόσο της 
Σύμβασης 001Β/2000 και των τροποποιήσεων αυτής 
όσο και της κυρωθείσας τριμερούς συμφωνίας δυνάμει 
του άρθρου 32 του παρόντος, καθώς και των άρθρων 62 
του ν. 4557/2018 (Α’ 139), 23 του ν. 4618/2019 (Α’ 89), 216 του ν. 4635/2019 (Α’ 167), 67 του ν. 4688/2020 (Α’ 101), 80 
του ν. 4712/2020 (Α’ 146), 37 του ν. 4734/2020 (Α’ 196), 
151 του ν. 4764/2020 (Α’ 256), 248 του ν. 4798/2021 
(Α’ 68), 60 του ν. 4818/2021 (Α’ 124), 187 του ν. 4855/2021 
(Α’ 215) και 10 του ν. 4890/2022 (Α’ 23). Η σύναψη των 
αναγκαίων δημοσίων συμβάσεων για τους ανωτέρω σκοπούς πραγματοποιείται σύμφωνα με την παρ.  2 
του άρθρου 3 της κυρωθείσας τριμερούς συμφωνίας. 
Τα ποσά που διατίθενται από τις ανωτέρω χρηματοδο-τήσεις με σκοπό την ανάθεση συμβάσεων προμήθειας 
υλικών και παροχής υπηρεσιών προς αποκατάσταση 
των εκκρεμοτήτων του κατασκευαστικού έργου του ΤΠΚ 
υπ’ αρ. 7, συμπεριλαμβανομένων της μισθοδοσίας και 
των εξόδων μετακίνησης προσωπικού και πληρωμής 
των λογαριασμών κοινής ωφέλειας (ΔΕΗ, ΕΥΔΑΠ), κατα-
λογίζονται στην εταιρεία «Ναυπηγικές και Βιομηχανικές 
Επιχειρήσεις Ελευσίνας Α.Ε.» (ΝΒΕΕ Α.Ε.). Η καταβολή 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5281 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
από το Πολεμικό Ναυτικό των μηνιαίων αμοιβών των 
εργαζομένων παρατείνεται εκ νέου για χρονικό διάστη-
μα τριών (3) μηνών από την 1η Ιουλίου 2022, όσο και 
το χρονικό διάστημα παράτασης του προγράμματος 
ναυπήγησης. Η ισχύς των υπογραφεισών και συναφθει-
σών ατομικών δηλώσεων αποδοχής ενασχόλησης με-
ταξύ του Πολεμικού Ναυτικού και των εργαζομένων της 
ΝΒΕΕ Α.Ε. παρατείνεται έως την 30η Σεπτεμβρίου 2022. 
Το ελληνικό δημόσιο επιφυλάσσεται παντός νομίμου ή 
συμβατικού δικαιώματός του, είτε αυτό απορρέει από 
τη σύμβαση υπό στοιχεία 001Β/2000 είτε από την κυ-
ρωθείσα τριμερή συμφωνία. Επί των εγκριθεισών με τα 
άρθρα 62 του ν. 4557/2018, 23 του ν. 4618/2019, 216 του 
ν. 4635/2019, 67 του ν. 4688/2020, 80 του ν. 4712/2020, 
37 του ν.  4734/2020, 151 του ν.  4764/2020, 248 του 
ν. 4798/2021, 60 του ν. 4818/2021, 187 του ν. 4855/2021 
και 10 του ν. 4890/2022 πιστώσεων, χορηγείται παράτα-
ση ανάληψης νομικών δεσμεύσεων δαπανών έως και τον 
Σεπτέμβριο 2022.».
Άρθρο 125
Ρύθμιση για την ολοκλήρωση εργασιών σε υποβρύχια (Υ/Β) του Πολεμικού Ναυτικού - Προσθήκη εδαφίων στην παρ. 5 και προσθήκη νέας παρ. 5Α στο άρθρο 26 ν. 4258/2014
1. Στην παρ. 5 του άρθρου 26 του ν. 4258/2014 (Α’ 94), 
προστίθενται εδάφια εικοστό όγδοο και εικοστό ένατο 
ως εξής:
«Επιπλέον ποσό μέχρι δέκα εκατομμύρια τριακόσιες 
χιλιάδες (10.300.000) ευρώ, διατίθεται από πιστώσεις 
του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, για την ολοκλήρωση 
πρόσθετων εργασιών για την πλήρη επιχειρησιακή από-
δοση των υποβρυχίων (Υ/Β), την αντιμετώπιση βλαβών που προκύπτουν από τις εν εξελίξει δοκιμές, καθώς και 
για τη συντήρηση των συνοδών πλοίων που απαιτού-
νται για την ολοκλήρωση των δοκιμών των Υ/Β, κατ’ 
εφαρμογή των διαδικασιών των παρ. 3 και 4. Επί των 
εγκριθέντων με τα άρθρα 61 του ν. 4557/2018, 22 του 
ν. 4618/2019, 215 του ν. 4635/2019, 66 του ν. 4688/2020, 
38 του ν.  4734/2020, 152 του ν.  4764/2020, 249 του 
ν. 4798/2021, 61 του ν. 4818/2021, 188 του ν. 4855/2021, 
11 του ν. 4890/2022 και 70 του ν. 4931/2022 πιστώσεων, 
χορηγείται παράταση ανάληψης νομικών δεσμεύσεων 
δαπανών έως και τον Σεπτέμβριο 2022.
2. Στο άρθρο 26 του ν. 4258/2014 προστίθεται παρ. 5Α, 
ως εξής:
«5Α. Η μεταβίβαση των ναυπηγείων σε νέα ιδιοκτησία 
επιφέρει αυτοδίκαια την ολοκλήρωση του συνόλου των 
διαδικασιών και προβλέψεων των παρ. 1 έως 4 και κατά συνέπεια:
α. Την άμεση παραλαβή των Υ/Β ΠΙΠΙΝΟΣ, ΜΑΤΡΩΖΟΣ, 
ΚΑΤΣΩΝΗΣ και ΩΚΕΑΝΟΣ από το Πολεμικό Ναυτικό στην 
κατάσταση στην οποία ευρίσκονται κατά την ημερομη-
νία πραγματοποίησης της μεταβίβασης.
β. Την άμεση απόδοση της χρήσης χώρων και υπο-
δομών του ναυπηγείου που ήταν απαραίτητοι για την 
ολοκλήρωση των εργασιών στα Υ/Β.
γ. Τη λύση των συμβάσεων που έχουν συναφθεί με 
τους εργαζόμενους της ΕΝΑΕ, κατά τα οριζόμενα στην παρ. 3 και με τρίτους εργαζόμενους, εκτός της ΕΝΑΕ, 
σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 4. Η εκκαθάριση 
των μηνιαίων αποζημιώσεων στο σύνολο των εργαζο-
μένων, καθώς και των αναλογουσών σε αυτές ασφαλι-
στικών και φορολογικών εισφορών υπολογίζεται μέχρι 
και την προηγούμενη της ημερομηνίας, κατά την οποία 
πραγματοποιείται η μεταβίβαση της κυριότητας. Οι σχε-
τικές διαδικασίες ολοκληρώνονται εντός τριών (3) μηνών 
από τη μεταβίβαση.».
Άρθρο 126
Προθεσμία καταχώρησης στο Ο.Π.Σ.Α.Α. στοιχείων των λαϊκών αγορών - Κάτοχοι θέσεων αδειών επαγγελματία πωλητή - Προσωρινές θέσεις - Έννοια κενών θέσεων - Κάτοχοι άδειας παραγωγού πωλητή αυγών και μελιού - Τροποποίηση άρθρου 66 ν. 4849/2021
Στο άρθρο 66 του ν. 4849/2021 (Α’ 207): α) στην παρ. 1 
αα) το πρώτο εδάφιο τροποποιείται ως προς την προ-
θεσμία και τα στοιχεία καταχώρισης στο Ο.Π.Σ.Α.Α. από 
τους αρμόδιους φορείς λειτουργίας των λαϊκών αγορών, 
αβ) προστίθεται τρίτο εδάφιο, β) τροποποιείται η περ. β’ 
της παρ. 2, προκειμένου να υπάρχει ομοιόμορφη ρύθμι-
ση της ανανέωσης της άδειας για τους κατόχους άδειας 
παραγωγού και επαγγελματία πωλητή, γ) στην παρ. 4 
γα) η λέξη «αδειούχους» αντικαθίσταται από τις λέξεις 
«κατόχους άδειας», γβ) καταργείται το στοιχείο ii, γγ) το στοιχείο i τίθεται ως δεύτερο εδάφιο και προστίθεται η 
πρόβλεψη της κατοχής μόνιμης θέσης, γδ) στο τέλος 
του τέταρτου εδαφίου τίθεται αποκλειστική προθεσμία για την αποστολή της πρόσκλησης και προστίθεται νέο 
πέμπτο εδάφιο, γε) στο υφιστάμενο πέμπτο εδάφιο προ-
βλέπεται ανώτατη προθεσμία δεκαπέντε (15) ημερών, 
γστ) τροποποιείται το δέκατο εδάφιο ως προς τον ορι-
σμό των κενών θέσεων γζ) τροποποιείται το δέκατο έκτο 
εδάφιο με τη διαγραφή της απαίτησης ασφαλιστικής 
ενημερότητας για την υποβολή της αίτησης για απόδο-
ση θέσης δραστηριοποίησης και προστίθεται τελευταίο 
εδάφιο, γη) προστίθεται νέο εικοστό τρίτο εδάφιο, γθ) 
στο υφιστάμενο εικοστό τρίτο εδάφιο απαλείφεται η 
φράση «καταγράφει τους πωλητές της περ. ii) και», γι) 
στο υφιστάμενο εικοστό τέταρτο εδάφιο προστίθεται 
καταληκτική προθεσμία, για) προστίθεται νέο τελευ-
ταίο εδάφιο, δ) αντικαθίσταται η παρ. 6, ε) προστίθεται 
παρ. 8Α, στ) προστίθεται έκτο εδάφιο στην παρ. 9, ζ) 
τροποποιείται η παρ. 10, ως προς την πρόβλεψη έκδοσης 
προεδρικού διατάγματος αντί αποφάσεων των Περιφε-
ρειών Αττικής και Κεντρικής Μακεδονίας, η) καταργείται 
η παρ. 15, θ) προστίθεται παρ. 16 και το άρθρο 66 δια-μορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 66
Μεταβατικές διατάξεις
1. Μέχρι την 31η.10.2022 οι αρμόδιοι φορείς λειτουρ-
γίας των υπαίθριων οργανωμένων αγορών οφείλουν 
να καταχωρήσουν στο Ο.Π.Σ.Α.Α. τα στοιχεία των υπο-
περ. περ. αα’ , αβ’ και αγ’ της περ. α της παρ. 2 του άρθρου 
56. Αν οι αρμόδιοι φορείς λειτουργίας παραλείψουν να 
εκπληρώσουν την υποχρέωση του πρώτου εδαφίου, 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5282 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
υπόκεινται στις κυρώσεις της παρ. 7 του άρθρου 62. Για 
τις λαϊκές αγορές, για τις οποίες δεν έχουν καταχωρισθεί 
τα ως άνω στοιχεία μέχρι την 31η.10.2022, θεωρείται ότι 
η αρμόδια αρχή δεν επιθυμεί τη συνέχιση της λειτουρ-
γίας τους, και καταργούνται αυτοδικαίως.
2. Οι κάτοχοι υφιστάμενων αδειών υπαίθριου εμπορί-
ου, κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος, δραστηριο-ποιούνται στο εξής σύμφωνα με τα ακόλουθα:
α) Υφιστάμενοι κάτοχοι αδειών παραγωγού πωλητή 
διατηρούν τις θέσεις τους στις λαϊκές αγορές όπου δρα-
στηριοποιούνται, σύμφωνα με τα στοιχεία της άδειάς 
τους, καθώς και τη θέση τους στο στάσιμο εμπόριο ή το 
δικαίωμα δραστηριοποίησης στο πλανόδιο εμπόριο για 
χρονικό διάστημα ίσο με αυτό που αναγράφεται στην 
άδειά τους από την έναρξη ισχύος του παρόντος, εφόσον 
καταβάλλουν αντίστοιχο τέλος όπως αυτό ορίζεται στον 
κανονισμό λειτουργίας της λαϊκής αγοράς, την απόφαση 
του δήμου ή της περιφέρειας, κατά περίπτωση.
β) Υφιστάμενοι κάτοχοι αδειών επαγγελματία πωλητή 
διατηρούν τις θέσεις τους στις λαϊκές αγορές όπου δρα-
στηριοποιούνται, σύμφωνα με τα στοιχεία της άδειάς 
τους, καθώς και τη θέση τους στο στάσιμο εμπόριο ή το 
δικαίωμα δραστηριοποίησης στο πλανόδιο εμπόριο για 
χρονικό διάστημα ίσο με αυτό που αναγράφεται στην 
άδειά τους, εφόσον καταβάλλουν αντίστοιχο τέλος όπως 
αυτό ορίζεται στον κανονισμό λειτουργίας της λαϊκής 
αγοράς, την απόφαση του Δήμου ή της Περιφέρειας, 
κατά περίπτωση.
γ) Υφιστάμενοι κάτοχοι αδειών παραγωγού και επαγ-
γελματία πωλητή, οι οποίες κατά την έναρξη ισχύος του 
παρόντος δεν έχουν ανανεωθεί, μπορούν να ανανεω-
θούν εντός έξι (6) μηνών από την έναρξη ισχύος του πα-
ρόντος, σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 17. Αν η 
ως άνω προθεσμία παρέλθει άπρακτη, οι παλαιότερες 
άδειες καταργούνται οριστικά.
δ) Η περ. γ) δεν ισχύει για όσες από τις παλαιότερες 
άδειες έχουν ανακληθεί οριστικά ή οι κάτοχοί τους έχουν 
συνταξιοδοτηθεί λόγω γήρατος.
Τα ανωτέρω δεν ισχύουν: i) για όσες άδειες έχουν ανα-
κληθεί οριστικά, σύμφωνα με προγενέστερο νομοθετικό 
πλαίσιο, ii) για τις άδειες οι κάτοχοι των οποίων έχουν 
συνταξιοδοτηθεί λόγω γήρατος, iii) για τους παραγω-
γούς που είχαν υπαχθεί στην παρ. 4 του άρθρου 13 του 
ν. 4497/2017 (Α’ 171).
3. Θέσεις που έχουν προκηρυχθεί πριν από την έναρ-
ξη ισχύος του παρόντος, σύμφωνα με την παρ. 3 του 
άρθρου 59 του ν. 4497/2017, χορηγούνται σύμφωνα με 
τους όρους της προκήρυξης που έχει εκδοθεί. Η Περιφέ-
ρεια δύναται να επαναπροκηρύξει τις θέσεις, σύμφωνα 
με τα οριζόμενα στην περ. δ) της παρ. 1 του άρθρου 14.
4. Για υφιστάμενους κατόχους άδειας οι οποίοι δρα-
στηριοποιούνται, σύμφωνα με τα στοιχεία της άδειάς 
τους σε λαϊκή αγορά, διενεργείται, εντός της ίδιας λαϊκής 
αγοράς, η διαδικασία αρχικά της «βελτίωσης θέσης» και στη συνέχεια της «χορήγησης θέσης.».
Για υφιστάμενους κατόχους άδειας οι οποίοι δραστη-
ριοποιούνται, σύμφωνα με τα στοιχεία της άδειάς τους 
σε λαϊκή αγορά και στους οποίους έχει χορηγηθεί η θέση 
που κατέχουν μόνιμα με διοικητική πράξη, διενεργείται η διαδικασία βελτίωσης θέσης. Η βελτίωση θέσης αφορά τις κενές θέσεις μίας (1) λαϊκής αγοράς.
Η διαδικασία βελτίωσης και χορήγησης θέσης διενερ-
γείται ως ακολούθως:
α) Με απόφαση του οικείου Περιφερειάρχη ή Δημάρ-
χου (ανάλογα με τον φορέα λειτουργίας), συγκροτούνται 
πενταμελείς επιτροπές, που αποτελούνται από τρία (3) αιρετά μέλη του φορέα λειτουργίας της λαϊκής αγοράς 
και ορίζονται από τον Περιφερειάρχη ή τον Δήμαρχο 
και δύο (2) εκπροσώπους των πωλητών, έναν παραγω-γό και έναν επαγγελματία, που υποδεικνύονται από τα 
συλλογικά όργανα των πωλητών κατόπιν πρόσκλησης 
του φορέα λειτουργίας, εντός αποκλειστικής προθεσμίας 
δεκαπέντε (15) ημερών από την αποστολή της πρόσκλη-
σης. Αν η ως άνω προθεσμία παρέλθει άπρακτη, στη 
θέση των εκπροσώπων των πωλητών ορίζονται δύο (2) επιπρόσθετα αιρετά μέλη του φορέα λειτουργίας.
β) Με την απόφαση της περ. α) ορίζεται προθεσμία εκ-
δήλωσης ενδιαφέροντος, που δεν υπερβαίνει τις δεκαπέ-
ντε (15) ημέρες, για όσους πωλητές κατέχουν θέση που τους έχει αποδοθεί με διοικητική πράξη και επιθυμούν 
βελτίωση αυτής. Η εκδήλωση ενδιαφέροντος για συμ-
μετοχή στη διαδικασία βελτίωσης καθιστά αυτομάτως 
τη θέση την οποία κατείχαν μέχρι εκείνη τη στιγμή κενή. 
Με το πέρας της διαδικασίας ο πωλητής επανέρχεται είτε 
στην αρχική θέση που κατείχε είτε σε όποια του αποδο-θεί μέσω της διαδικασίας.
Μετά την παρέλευση της προθεσμίας εκδήλωσης εν-
διαφέροντος, η επιτροπή της περ. α) καταγράφει τους 
πωλητές και τις θέσεις που καταλαμβάνουν, καθώς και τις κενές θέσεις στις λαϊκές αγορές που υπάγονται στην 
αρμοδιότητά της. Ως κενές θέσεις νοούνται όσες δεν 
έχουν αποδοθεί σε πωλητή με διοικητική πράξη και όσες 
καταλαμβάνονται από πωλητές που συμμετέχουν στη 
διαδικασία βελτίωσης θέσης της παρούσας και μέχρι 
την ολοκλήρωση της διαδικασίας.
γ) Η ανωτέρω επιτροπή καταγράφει τους πωλητές της 
περ. i και καταρτίζει προσωρινό πίνακα ο οποίος αναρ-τάται στη λαϊκή αγορά, καθώς και στην ιστοσελίδα του 
φορέα λειτουργίας. Τυχόν ενστάσεις υποβάλλονται εντός 
δεκαπέντε (15) ημερών και εξετάζονται από την ίδια επι-
τροπή. Μετά την εξέταση των ενστάσεων αναρτάται, ως 
ανωτέρω, ο οριστικός πίνακας καταγραφής. Ακολουθεί 
αξιολόγηση των πωλητών από την επιτροπή, με κριτήρια 
ως εξής: γα) παλαιότητα άδειας (αφορά στο έτος έκδο-σης της άδειας): πέντε (5) μόρια, ανά έτος παλαιότητας,
γβ) ενημερότητα του άρθρου 12 του ν. 4174/2013 (Α’ 170) 
(φορολογική ενημερότητα): τριάντα (30) μόρια. Για την 
απόδειξη των ανωτέρω ο πωλη τής υποβάλλει στον φο-
ρέα λειτουργίας με την αίτησή του αντίγραφο της άδειάς 
του, καθώς και τις ενημερό τητες εντός προθεσμίας που 
καθορίζει ο φορέας λειτουργίας από την ημερομηνία 
ανάρτησης του οριστικού πίνακα. Ο υποψήφιος οφείλει 
να είναι φορολογικά ενήμερος μέχρι και την καταληκτική 
ημερομηνία υποβολής των αιτήσεων.
Κατόπιν της αξιολόγησης η επιτροπή καταρτίζει πίνα-
κα με τους πωλητές σε φθίνουσα σειρά προτεραιότητας, 
καθώς και τη θέση τους στην αγορά. Σε περίπτωση ισο-
βαθμίας διενεργείται δημόσια κλήρωση. Στον πίνακα 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5283 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
περιλαμβάνονται και οι κενές θέσεις (θέσεις που δεν κα-
τέχει πωλητής). Οι πωλητές, κα τά σειρά προτεραιότητας, 
επιλέγουν από τον πίνακα θέση στην αγορά. Η Επιτροπή 
καταρτίζει πίνακα στον οποίο αναγράφονται οι πωλητές 
με τις θέσεις επιλογής τους. Μετά και την εξέταση τυ-
χόν ενστάσεων η επιτροπή καταρτίζει οριστικό πίνακα, 
σύμφωνα με τον οποίο ο φορέας λειτουργίας χορηγεί με 
απόφασή του θέση στους πωλητές.
Μετά το πέρας της διαδικασίας της βελτίωσης θέσης η 
επιτροπή της περ. α) διενεργεί τη διαδικασία χορήγησης 
θέσης, σύμφωνα με την περ. γ). Μετά την ολοκλήρωση 
της διαδικασίας της βελτίωσης και της χορήγησης θέσης 
σε κάθε λαϊκή αγορά, και σε κάθε περίπτωση όχι αργότε-
ρα από την 31η.12.2022, όλοι οι δραστηριοποιούμενοι 
πωλητές κατέχουν θέση που τους έχει χορηγηθεί με διοι-
κητική πράξη. Οι θέσεις αυτές είναι αριθμημένες από τον 
φορέα λειτουργίας, ο οποίος καταρτίζει το τοπογραφικό 
διάγραμμα της αγοράς. Ο φορέας λειτουργίας της αγο-
ράς αναρτά αμελλητί πίνακα των πωλητών που αντιστοι-
χούν στις θέσεις της λαϊκής αγοράς, στο Ο.Π.Σ.Α.Α., στον 
οποίο περιλαμβάνονται αριθμημένες οι κενές θέσεις.
5. Δεν επιτρέπεται η προκήρυξη για τη χορήγηση θέ-
σεων δραστηριοποίησης επαγγελματιών πωλητών σε 
λαϊκές αγορές, σύμφωνα με τα άρθρα 13 έως 16, χωρίς 
προηγουμένως να έχει διενεργηθεί η διαδικασία της 
περ. δ) της παρ. 1 του άρθρου 14 και της παρ. 4 του παρό-
ντος. Για τους παραγωγούς πωλητές απαιτείται επίσης να 
έχει προηγουμένως διενεργηθεί η διαδικασία της παρ. 4.
6. Οι λαϊκές αγορές, για τις οποίες η διαδικασία της 
βελτίωσης και της χορήγησης θέσης της παρ. 4 δεν 
έχει ολοκληρωθεί μέχρι την 31η.12.2022, και δεν έχει 
αναρτηθεί ο πίνακας του τελευταίου εδαφίου της παρ. 4, 
τίθενται αυτοδικαίως σε καθεστώς προσωρινής απα-
γόρευσης λειτουργίας. Η προσωρινή απαγόρευση λει-
τουργίας αίρεται με απόφαση του αρμοδίου οργάνου 
του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων, μετά την 
ολοκλήρωση της διαδικασίας της βελτίωσης και της 
χορήγησης θέσης της παρ. 4, την ανάρτηση του πίνακα 
του τελευταίου εδαφίου της παρ. 4 στο Ο.Π.Σ.Α.Α. και τη 
διατύπωση έγγραφου αιτήματος του φορέα λειτουργίας 
της αγοράς.
7. Κάτοχοι άδειας και θέσης χειροτέχνη καλλιτέχνη που 
χορηγήθηκαν σύμφωνα με τον ν. 4497/2017, δραστηριο-
ποιούνται σε θέση αγοράς χειροτεχνών καλλιτεχνών του 
οικείου Δήμου κατόπιν συμμετοχής στην προκήρυξη του 
οικείου Δήμου. Εναλλακτικά η τοποθέτηση γίνεται με 
απόφαση του Δήμου χορήγησης της άδειας και της θέ-σης χωρίς να απαιτείται η συμμετοχή σε προκήρυξη, με 
καταβολή του τέλους της θέσης, όπως ορίζεται στον κα-
νονισμό λειτουργίας της αγοράς. Στην περίπτωση αυτή η έναρξη της δραστηριοποίησης και η επαναχορήγηση 
(ανανέωση) της θέσης τους διενεργούνται ταυτόχρονα 
με όσους λαμβάνουν για πρώτη φορά θέση μέσω προ-
κήρυξης, σύμφωνα με το παρόν. Μέχρι την ίδρυση και 
την έναρξη λειτουργίας των αγορών χειροτεχνών καλλι-
τεχνών, οι ανωτέρω κάτοχοι αδειών δραστηριοποιούνται 
στις θέσεις που τους έχουν χορηγηθεί.
8. Υφιστάμενοι, κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος, 
κάτοχοι άδειας παραγωγού πωλητή λαϊκών αγορών, που έχουν την καλλιέργειά τους εντός της Περιφέρειας Ατ-
τικής και η καλλιεργούμενη έκταση δεν υπερβαίνει τα 
είκοσι (20) στρέμματα, δύνανται να αιτηθούν τη μετα-
τροπή της άδειάς τους σε άδεια επαγγελματία πωλητή ως ακολούθως:
α) Αρμόδια αρχή για τη μετατροπή της άδειας είναι ο 
Δήμος μόνιμης κατοικίας του πωλητή. Για τους παρα-
γωγούς των οποίων ο Δήμος μόνιμης κατοικίας ανήκει 
στην Περιφέρεια Αττικής σύμφωνα με τα στοιχεία της 
άδειάς τους, σε λαϊκές αγορές της Περιφέρειας Αττικής αρμόδια αρχή είναι η Περιφέρεια Αττικής.
β) Μαζί με την αίτησή του ο πωλητής υποβάλλει στην 
αρμόδια αρχή και υπεύθυνη δήλωση ότι δεν έχει οικο-
νομικές εκκρεμότητες αναφορικά με την καταβολή των 
τελών του άρθρου 23. Οι αρμόδιες αρχές θεώρησης 
οφείλουν να εξετάσουν το αληθές της δήλωσης αυτής.
γ) Κατά τη μετατροπή της άδειας τα προϊόντα εμπορίας 
δεν μεταβάλλονται, αλλά προσαρμόζονται στις κατηγο-
ρίες προϊόντων των επαγγελματιών πωλητών.
δ) Μετά από τη μετατροπή της άδειας σε επαγγελμα-
τική και εντός προθεσμίας έξι (6) μηνών από την έναρξη 
ισχύος του παρόντος, οι πωλητές δραστηριοποιούνται 
σύμφωνα με όσα ορίζονται στην περ. β) της παρ. 2. Μετά 
την πάροδο της ως άνω προθεσμίας δεν επιτρέπεται η μετατροπή.
ε) Για τον αριθμό των αδειών παραγωγών που μετα-
τρέπονται σε επαγγελματικές, προκηρύσσονται αντί-
στοιχες άδειες παραγωγών σύμφωνα με όσα ορίζονται στα άρθρα 13 έως 16.
8Α. Η παρ. 8 ισχύει και για τους κατόχους άδειας παρα-
γωγού πωλητή που παράγουν και πωλούν, αποκλειστικά, 
αυγά ή μέλι στις λαϊκές αγορές της Περιφέρειας Αττικής, 
μέχρι την 30ή.9.2022. Οι ως άνω παραγωγοί, των οποίων 
η άδεια μετατρέπεται σε άδεια επαγγελματία πωλητή, 
έχουν την δυνατότητα να πωλούν αποκλειστικά αυγά 
ή μέλι αντίστοιχα.
9. Για τις ειδικές περιπτώσεις υφιστάμενων αγορών 
ορίζονται τα εξής:
α) Οι κυριακάτικες αγορές που λειτουργούν κατά την 
έναρξη του παρόντος, με Κανονισμό Λειτουργίας που 
έχει εκδοθεί με βάση προγενέστερο θεσμικό πλαίσιο, 
εξακολουθούν να λειτουργούν ως έχουν. Αν κριθεί 
απαραίτητο, ο Κανονισμός Λειτουργίας συμπληρώνε-
ται, ώστε να εξασφαλίζεται η εύρυθμη λειτουργία της 
αγοράς. Λοιπές βραχυχρόνιες αγορές οφείλουν να εναρ-
μονίσουν τον Κανονισμό Λειτουργίας τους εντός έξι (6) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος.
β) Ο κάτοχος άδειας πωλητή κυριακάτικης αγοράς, 
σύμφωνα με προγενέστερες του παρόντος διατάξεις, 
δραστηριοποιείται στις κυριακάτικες αγορές για τις 
οποίες του έχει χορηγηθεί η άδεια, η οποία ισχύει έως τη 
συνταξιοδότησή του. Ο κάτοχος άδειας ρακοσυλλέκτη 
δραστηριοποιείται στις αγορές ρακοσυλλεκτών για τις 
οποίες του έχει χορηγηθεί η άδεια, η οποία ισχύει έως 
τη συνταξιοδότησή του.
γ) Για τις υφιστάμενες, κατά την έναρξη ισχύος του 
παρόντος, κυριακάτικες αγορές φορέας λειτουργίας ορί-
ζεται ο δήμος, εντός των διοικητικών ορίων που αυτές λειτουργούν.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5284 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
10. Με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται μετά από 
πρόταση των Υπουργών Εσωτερικών και Ανάπτυξης και 
Επενδύσεων, καθορίζεται η διάρθρωση της υπηρεσίας 
που θα έχει τις αρμοδιότητες του φορέα λειτουργίας λα-
ϊκών αγορών των δήμων που ανήκουν στην Περιφέρεια 
Αττικής και τη Μητροπολιτική Περιοχή Θεσσαλονίκης.
11. Οι κάτοχοι αδειών που δραστηριοποιούνται έξι (6) 
ημέρες και λαμβάνουν επίδομα κοινωνικής αλληλεγγύ-
ης, δεν δικαιούνται να ανανεώσουν την άδειά τους μετά από τη λήξη της.
12. Μέχρι την έκδοση των αποφάσεων καθορισμού 
τελών από τις αρμόδιες αρχές σύμφωνα με το άρθρο 23 
ισχύουν αυτές που εκδόθηκαν κατά τη διάρκεια ισχύος 
του ν. 4497/2017 ή προγενέστερου νομοθετικού πλαι-
σίου.
13. Μέχρι την έκδοση των υπουργικών αποφάσεων 
του άρθρου 67:
α) για τα οριζόμενα στην παρ. 1 του άρθρου 67, ισχύει 
το άρθρο 3 του ν. 4497/2017,
β) για τα οριζόμενα στην παρ. 2 του άρθρου 67, ισχύ-
ουν τα άρθρα 7 και 17, καθώς και η περ. ε) του άρθρου 
31 του ν. 4497/2017,
γ) για τα οριζόμενα στην παρ. 4 του άρθρου 67, ισχύει 
η παρ. 4 του άρθρου 27 του ν. 4497/2017,
δ) για τα οριζόμενα στην παρ. 5 του άρθρου 67, ισχύει 
το άρθρο 38 του ν. 4497/2017, ως προς τους όρους
και τα είδη διάθεσης στις βραχυχρόνιες αγορές,ε) για τα οριζόμενα στις παρ. 6 και 7 και του άρθρου 
67 ισχύουν τα άρθρα 5, 15 και η παρ. 3 του άρθρου 38 
του ν. 4497/2017.
14. Υφιστάμενες κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος 
υπαίθριες αγορές, οι οποίες δεν ανήκουν στις κατηγορίες 
της περ. α) του άρθρου 3, καταργούνται αυτοδικαίως 
εντός τριών (3) μηνών από την έναρξη ισχύος του πα-
ρόντος.
15. [Καταργείται]16. Η ισχύς της άδειας υφιστάμενων κάτοχων άδειας 
υπαίθριου εμπορίου, που έχ ουν υποβάλει αίτηση για 
ανανέωση της άδειάς τους στην αρμόδια αρχή, επεκτεί-
νεται μέχρι την έκδοση της απόφασης επί της ανανέωσης 
και πάντως για χρονικό διάστημα έως και δύο (2) μήνες 
από την υποβολή της αίτησης. Η παρούσα ισχύει μέχρι την 31η.12.2022.».
Άρθρο 127
Υλοποίηση δράσεων/έργων της Γενικής Γ ραμματείας Βιομηχανίας του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων που εντάσσονται στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας
1. Οι δράσεις/έργα ενισχύσεων της Γενικής Γ ραμ-
ματείας Βιομηχανίας του Υπουργείου Ανάπτυξης και 
Επενδύσεων που περιλαμβάνονται στο Εθνικό Σχέδιο 
Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» και χρη-
ματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτι-κότητας, υλοποιούνται μέσω προσκλήσεων χορήγησης κρατικών ενισχύσεων. Οι προσκλήσεις αφορούν είτε σε ανταγωνιστικές διαδικασίες υποβολής προτάσεων, είτε σε περιπτώσεις μεμονωμένων ενισχύσεων.2. Οι προσκλήσεις δράσεων/έργων ενισχύσεων εγκρί-
νονται με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Επεν-
δύσεων. Στις προσκλήσεις καθορίζονται ιδίως το αντι-
κείμενο και ο προϋπολογισμός της δράσης/έργου ή του 
τμήματός τους, η διάρκειά της, η προθεσμία υποβολής 
προτάσεων χρηματοδότησης, οι όροι, τα δικαιολογητικά, 
οι προϋποθέσεις, τα κριτήρια, τα όργανα και η διαδικα-
σία αξιολόγησης των προτάσεων χρηματοδότησης, η 
διαδικασία ένταξής τους, η διαδικασία και τα όργανα 
υποβολής και εξέτασης ενστάσεων, το ύψος, το ποσοστό, 
η διαδικασία και οι προϋποθέσεις χορήγησης της ενί-
σχυσης, η διαδικασία ελέγχου και παρακολούθησης της 
υλοποίησης των προτάσεων και τα όργανα παρακολού-
θησης και ενδιάμεσων και τελικών ελέγχων υλοποίησης 
των επενδύσεων.
3. Η εγκριτική απόφαση ένταξης επενδυτικών σχεδίων 
στη Δράση/Έργο εκδίδεται από τον Υπουργό Ανάπτυ-
ξης και Επενδύσεων. Η απόφαση ένταξης καθορίζει το 
χρονοδιάγραμμα υλοποίησης της επένδυσης, τον προ-
ϋπολογισμό και ιδίως το τελικό ύψος των επιλέξιμων 
δαπανών, το ποσό επιχορήγησης και το χρηματοδοτι-
κό σχήμα. Με την εν λόγω απόφαση καθορίζονται οι 
προϋποθέσεις πιστοποίησης της ολοκλήρωσής του, οι 
μακροχρόνιες υποχρεώσεις και οι συνέπειες της μη τή-
ρησης των επιμέρους όρων και προϋποθέσεων ένταξης.
4. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Επεν-
δύσεων συστήνεται και συγκροτείται ανά δράση/έργο ή 
τμήμα του Επιτροπή Αξιολόγησης, με αρμοδιότητα την 
τελική αξιολόγηση και κατάταξη των προτάσεων των 
ενδιαφερομένων με βάση την έκθεση των Αξιολογητών 
και την εισήγηση προς τον Υπουργό Ανάπτυξης και Επεν-
δύσεων για ένταξη ή μη αυτών στη δράση/έργο ή τμήμα 
του. Με όμοια απόφαση συστήνεται και συγκροτείται 
Επιτροπή Ενστάσεων. Μεμονωμένες ενισχύσεις που δεν 
υπόκεινται σε ανταγωνιστική διαδικασία δεν απαιτείται 
να αξιολογούνται από την Επιτροπή της παρούσας.
5. Η παρακολούθηση και πιστοποίηση της υλοποίη-
σης του ενισχυόμενου έργου γίνεται από την Επιτροπή 
Παρακολούθησης και Πιστοποίησης του Φυσικού και 
Οικονομικού Αντικειμένου, κατόπιν ενδιάμεσων και τε-
λικών ελέγχων από όργανα ελέγχου. Η Επιτροπή συστή-
νεται και συγκροτείται ανά δράση/έργο ή τμήμα του με 
απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων, 
με αρμοδιότητα την παρακολούθηση της υλοποίησης, 
την πιστοποίηση της ορθής εκτέλεσης του φυσικού και 
οικονομικού αντικειμένου του ενισχυόμενου έργου και 
την εισήγηση προς τον Υπουργό Ανάπτυξης και Επενδύ-
σεων για την πιστοποίηση της ολοκλήρωσής του και την 
καταβολή της εγκριθείσας ενίσχυσης. Για την πιστοποί-ηση της ολοκλήρωσης του έργου και την καταβολή της εγκριθείσας ενίσχυσης εκδίδεται απόφαση του Υπουρ-γού Ανάπτυξης και Επενδύσεων.
6. Οι ως άνω Επιτροπές αποτελούνται από υπαλλήλους 
και στελέχη των Φορέων Υλοποίησης της δράσης/έρ-
γου, όπως οι τελευταίοι προσδιορίζονται στην απόφαση 
ένταξης της δράσης/έργου στο Ταμείο Ανάκαμψης και 
Ανθεκτικότητας.
7. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και 
Επενδύσεων και Οικονομικών, που δημοσιεύεται στην 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5285 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, καθορίζεται αμοιβή ή 
αποζημίωση των μελών των Επιτροπών Αξιολόγησης, 
Ενστάσεων και Παρακολούθησης και Πιστοποίησης του 
Φυσικού και Οικονομικού Αντικειμένου των παρ. 4 και 
5, κατά παρέκκλιση του άρθρου 21 του ν. 4354/2015 
(Α’ 176).
8. Οι αξιολογητές των προτάσεων χρηματοδότησης 
δύναται να προέρχονται από το Εθνικό Μητρώο Πιστο-
ποιημένων Αξιολογητών (Ε.Μ.Π.Α.), όπως έχει στελεχω-
θεί με την υπ’ αρ. 62134/3.6.2021 απόφαση του Αναπλη-
ρωτή Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων «Στελέχωση 
του Εθνικού Μητρώου Πιστοποιημένων Αξιολογητών 
(Ε.Μ.Π.Α.) του π.δ. 33/2011» (ΑΔΑ ΨΩ6Θ46ΜΤΛΡ-Γ90). 
Η διενέργεια των ελέγχων των ενισχυόμενων έργων 
δύναται να πραγματοποιείται από τα μέλη του Εθνικού 
Μητρώου Πιστοποιημένων Ελεγκτών (Ε.Μ.Π.Ε.) όπως 
έχει στελεχωθεί με την υπ’ αρ. 62136/3.6.2021 απόφαση 
του Αναπληρωτή Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων 
«Στελέχωση του Εθνικού Μητρώου Πιστοποιημένων Ελε-
γκτών (Ε.Μ.Π.Ε.) του π.δ. 33/2011» (ΑΔΑ 683Σ46ΜΤΛΡ-
Υ0Ω). Η αποζημίωση των μελών των Μητρώων καθορί-
ζεται με την απόφαση της παρ. 16 του άρθρου 129 του 
ν. 4887/2022 (Α’ 16).
9. Με κοινή απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και 
Επενδύσεων και του αρμόδιου για την Ειδική Υπηρεσία 
Συντονισμού Ταμείου Ανάκαμψης Υπουργού, δύναται 
να ρυθμίζονται ειδικότερα ζητήματα διαδικασιών και 
σταδίων και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια σχετικά 
με την υλοποίηση και την διαχείριση δράσεων και έρ-
γων αρμοδιότητας της Γενικής Γ ραμματείας Βιομηχα-
νίας του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων που 
χρηματοδοτούνται με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
10. Η Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης και Εφαρμογής 
Τομέων Βιομηχανίας, Εμπορίου και Προστασίας Κα-
ταναλωτή (ΕΥΔΕ-ΒΕΚ) του Υπουργείου Ανάπτυξης και 
Επενδύσεων δύναται να αναλαμβάνει με την απόφα-
ση της παρ. 2 καθήκοντα διοικητικής διαχείρισης των 
δράσεων/έργων ενισχύσεων της Γενικής Γ ραμματείας 
Βιομηχανίας του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων 
που περιλαμβάνονται στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και 
Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» και χρηματοδοτούνται από 
το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Άρθρο 128
Υπηρεσιακές μεταβολές των στελεχών του Λ.Σ. - ΕΛ.ΑΚΤ. και των πολιτικών υπαλλήλων του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής σε θέσεις εξωτερικού Αποζημίωση του Δημοσίου σε περίπτωση παραίτησης - Αποσπάσεις στο Μόνιμο Σώμα της Ευρωπαϊκής 
Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής - Μεταθέσεις στελεχών του Λ.Σ. - ΕΛ.ΑΚΤ. - 
Κριτήρια επιλογής - Τροποποίηση παρ. 1, 4, 5 και 6 άρθρου 115 ν. 4504/2017
1. Στο άρθρο 115 του ν. 4504/2017 (Α’ 184): α) στην 
παρ. 1 προστίθεται νέο δεύτερο εδάφιο και το τέταρτο 
εδάφιο τροποποιείται ως προς την πρόβλεψη έκδοσης 
προεδρικού διατάγματος για τα θέματα απόσπασης των πολιτικών υπαλλήλων, β) στην παρ. 4, βα) το τρίτο 
εδάφιο τροποποιείται ως προς την αναφορά του χρό-
νου απόσπασης σε υπηρεσίες των χωρών των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή άλλων χωρών και ββ) 
προστίθενται τέταρτο και πέμπτο εδάφιο γ) στην παρ. 5, 
γα) στο πρώτο εδάφιο επέρχεται νομοτεχνική βελτίω-
ση, στην περ. α) απαλείφεται ο όρος της κατοχής του 
βαθμού, στο τέλος της περ. β) προστίθεται η φράση «ή 
στο διάταγμα το οποίο εκδίδεται κατ’ εξουσιοδότηση 
της παρ. 1 του άρθρου 52 του ν. 4830/2021 (Α’ 169)», 
γβ) επέρχεται νομοτεχνική βελτίωση ως προς την αρίθ-
μηση των υποπεριπτώσεων της περ. ιβ), γγ) επέρχεται 
νομοτεχνική βελτίωση με τη μετατροπή της περ. ιγ) σε 
διακριτό εδάφιο με παράλληλη νομοτεχνική βελτίωση 
των υποπερ. (αα) και (ββ), γδ) προστίθεται νέο τρίτο εδά-
φιο γε) προστίθεται νέο τελευταίο εδάφιο, δ) στην παρ. 6, 
δα) προστίθενται νέο τρίτο εδάφιο, δβ) το υφιστάμενο τρίτο εδάφιο τροποποιείται ως προς την πρόβλεψη της 
κρίσης των μεταθέσεων από το Συμβούλιο Μεταθέσεων, 
δγ) προστίθεται νέο τέταρτο εδάφιο και το άρθρο 115 
διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 115
Αξιοποίηση των στελεχών του Λ.Σ. - ΕΛ.ΑΚΤ. 
και των πολιτικών υπαλλήλων του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής σε θέσεις εξωτερικού
1. Τα στελέχη του Λ.Σ. - ΕΛ.ΑΚΤ. που αποσπώνται σε 
Διεθνείς Οργανισμούς, στη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδος στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σε Υπηρεσίες της Ευ-
ρωπαϊκής Ένωσης ή των κρατών μελών της Ευρωπα-
ϊκής Ένωσης ή άλλων χωρών ή μετατίθενται σε έδρες 
ναυτιλιακών ακολούθων, αναλαμβάνουν υποχρέωση 
παραμονής στην υπηρεσία για χρόνο ίσο με τη συνο-
λική διάρκεια της απόσπασης ή μετάθεσης. Τα στελέχη 
Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ., τα οποία υποβάλλουν αίτηση παραίτησης μετά τη λήξη της απόσπασης ή της μετάθεσης του προ-
ηγούμενου εδαφίου και πριν την παρέλευση χρονικού 
διαστήματος ίσου με τη συνολική διάρκεια της απόσπα-
σης ή της μετάθεσης, υποχρεούνται να καταβάλουν υπέρ 
του Δημοσίου αποζημίωση ίση με το δεκαπλάσιο του 
γινόμενου του βασικού μισθού του κατεχόμενου βαθμού 
επί τους υπολειπόμενους μήνες. Κάθε θέμα σχετικό με 
την εφαρμογή του παρόντος άρθρου πλην εκείνων της 
παραγράφου 6, ρυθμίζεται με προεδρικό διάταγμα το 
οποίο εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Υπουργού 
Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής. Με όμοιο προεδρι-
κό διάταγμα καθορίζονται οι όροι και οι προϋποθέσεις 
απόσπασης πολιτικών υπαλλήλων του Υπουργείου Ναυ-
τιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής σε Διεθνείς Οργανισμούς 
ή στη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδος στην Ευρω-παϊκή Ένωση ή σε Υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
ή των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή άλλων 
χωρών.
2. Τον Ιανουάριο κάθε έτους εκδίδεται από τον Υπουρ-
γό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής πρόσκληση εκ-
δήλωσης ενδιαφέροντος για μετάθεση σε κενές θέσεις 
στις έδρες των ναυτιλιακών ακολούθων. Όσοι υπηρε-
τούν σε Υπηρεσίες του Λ.Σ. - ΕΛ.ΑΚΤ., όπου σύμφωνα 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5286 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
με ειδικές διατάξεις προβλέπεται υποχρεωτικός χρόνος 
παραμονής σε αυτές, επιτρέπεται να υποβάλουν αίτηση 
για μετάθεση στις έδρες των ναυτιλιακών ακολούθων, 
μόνον μετά τη συμπλήρωση του χρόνου αυτού. Τον Φε-
βρουάριο κάθε έτους καταρτίζονται από τη Διεύθυνση 
Προσωπικού Λ.Σ. - ΕΛ.ΑΚΤ. οι πίνακες των ενδιαφερόμε-
νων στελεχών Λ.Σ. - ΕΛ.ΑΚΤ. και τον Απρίλιο κάθε έτους εκδίδονται οι διαταγές μετάθεσης.
3. Οι Αξιωματικοί Λ.Σ.  - ΕΛ.ΑΚΤ., για τους οποίους 
εκδίδεται διαταγή μετάθεσης στις έδρες ναυτιλιακών 
ακολούθων, υποχρεούνται πριν τη μετάθεσή τους, να 
φέρουν την πιστοποίηση της παρ. 1 του άρθρου 10. Η ισχύς των διατάξεων του προηγούμενου εδαφίου αρχί-
ζει δύο (2) έτη από τον χρόνο έναρξης λειτουργίας της 
Σχολής Επιθεωρητών/Ελεγκτών Διαχείρισης Ασφάλειας 
Πλοίων και Λιμενικών Εγκαταστάσεων του άρθρου 13, 
όπως ισχύει κάθε φορά.
4. Ο χρόνος παραμονής στις έδρες ναυτιλιακών ακο-
λούθων είναι δύο (2) έτη και επιτρέπεται να παρατείνε-ται μέχρι και έξι (6) μήνες για σοβαρούς υπηρεσιακούς ή οικογενειακούς λόγους. Ειδικά για τη μετάθεση στην 
έδρα ναυτιλιακού ακολούθου στο Λονδίνο προς παρα-
κολούθηση των εργασιών του Διεθνούς Ναυτιλιακού 
Οργανισμού (ΙΜΟ) και υποβοήθηση του έργου του 
Μονίμου Αντιπροσώπου της Ελλάδας στον οργανισμό 
αυτό, ο χρόνος παραμονής είναι δύο (2) έτη, εκτός αν 
υπηρεσιακοί λόγοι επιβάλλουν τη χορήγηση παράτα-
σης ενός (1) έτους κάθε φορά και μέχρι τη συμπλήρωση 
δύο (2) ετών από τη λήξη της αρχικής θητείας. Ο χρόνος 
της απόσπασης σε Διεθνείς Οργανισμούς ή σε Υπηρε-
σίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή άλλων χωρών είναι δύο (2) έτη, 
εκτός αν υπηρεσιακοί λόγοι επιβάλλουν τη χορήγηση 
παράτασης ενός (1) έτους κάθε φορά και μέχρι τη συ-
μπλήρωση δύο (2) ετών από τη λήξη της αρχικής θητείας. 
Ο χρόνος της απόσπασης στη Μόνιμη Αντιπροσωπεία 
της Ελλάδος στην Ευρωπαϊκή Ένωση καθορίζεται σύμ-
φωνα με όσα προβλέπονται στην παρ. 9 του άρθρου 
329 του ν. 4781/2021 (Α’ 31). Ο χρόνος της απόσπασης 
στο Μόνιμο Σώμα της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και 
Ακτοφυλακής καθορίζεται σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/1986.
5. Για τις αποσπάσεις σε Διεθνείς Οργανισμούς, στη 
Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδος στην Ευρωπαϊκή 
Ένωση, σε Υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή των 
κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή άλλων χωρών 
και για τις μεταθέσεις στις έδρες ναυτιλιακών ακολού-
θων, λαμβάνονται υπόψη τα ακόλουθα κριτήρια:
α) να είναι ανώτεροι Αξιωματικοί Λ.Σ. - ΕΛ.ΑΚΤ. προερ-
χόμενοι από τη Σχολή Δοκίμων Σημαιοφόρων Λιμενικών 
ή ειδικότητας Τεχνικού, Οικονομικού ή Νομικού.
β) να έχουν άριστη γνώση της αγγλικής γλώσσας 
εφόσον πρόκειται να αποσπασθούν σε Διεθνείς Ορ-
γανισμούς ή στη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδος 
στην Ευρωπαϊκή Ένωση ή σε Υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης ή πρόκειται να μετατεθούν στην έδρα ναυτιλια-
κού ακολούθου στο Λονδίνο προς παρακολούθηση των 
εργασιών του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΙΜΟ) 
και υποβοήθηση του έργου του Μονίμου Αντιπροσώπου της Ελλάδας στον οργανισμό αυτό, ή τουλάχιστον πολύ 
καλή γνώση της αγγλικής γλώσσας εφόσον πρόκειται να 
μετατεθούν σε έδρες ναυτιλιακών ακολούθων, η οποία 
αποδεικνύεται με κρατικό πιστοποιητικό γλωσσομάθει-
ας ή αντίστοιχο τίτλο, σύμφωνα με όσα προβλέπονται 
στο π.δ. 50/2001 (Α’ 39) ή στο διάταγμα το οποίο εκδί-
δεται κατ’ εξουσιοδότηση της παρ. 1 του άρθρου 52 του 
ν. 4830/2021 (Α’ 169).
γ) να έχουν αξιολογηθεί ως «εξαίρετοι» ή «λίαν καλοί», 
κατά την τελευταία πενταετία,
δ) να έχουν κριθεί ευμενώς από τα Συμβούλια Κρίσεων, 
κατά την τελευταία πενταετία,
ε) να μην έχουν κριθεί ως «παραμένοντες στον ίδιο 
βαθμό»,
στ) να μην τελούν σε κατάσταση υπηρεσίας γραφείου,
ζ) να μην τελούν σε κατάσταση μακράς αναρρωτικής 
άδειας,
η) να μην τους έχει επιβληθεί καταστατική πειθαρχική 
ποινή,
θ) να μην διώκονται ποινικά για αδίκημα σε βαθμό 
κακουργήματος,
ι) να μην έχουν καταδικασθεί τελεσίδικα σε ποινή φυ-
λάκισης για τα αδικήματα της κλοπής, της παράβασης 
καθήκοντος, της υπεξαίρεσης, της απάτης, της απιστίας, 
της νόθευσης ή πλαστογραφίας εγγράφου, της δωρο-
δοκίας, της ψευδούς κατάθεσης, της ψευδούς καταμή-
νυσης, της ψευδούς καταγγελίας, της συκοφαντικής δυσφήμησης, της ελευθέρωσης φυλακισμένου από 
πρόθεση, της εκβίασης, της ληστείας, της παράνομης 
βεβαίωσης ή είσπραξης δικαιωμάτων του Δημοσίου, 
της υπεξαγωγής εγγράφου, των εγκλημάτων κατά της 
γενετήσιας ελευθερίας και των εγκλημάτων οικονομικής 
εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής, των παραβάσεων 
της νομοθεσίας περί ναρκωτικών, της παράνομης οπλο-
φορίας ή οπλοχρησίας,
ια) να μην έχουν υπηρετήσει σε έδρα ναυτιλιακού 
ακολούθου ή σε Διεθνείς Οργανισμούς ή στη Μόνιμη 
Αντιπροσωπεία της Ελλάδος στην Ευρωπαϊκή Ένωση 
ή σε Υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή των κρατών 
μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή άλλων χωρών,
ιβ) για τη μετάθεση σε θέσεις στις έδρες ναυτιλιακών 
ακολούθων πλην εκείνης στην έδρα ναυτιλιακού ακο-
λούθου στο Λονδίνο, απαιτείται επιπλέον:
ιβα) να έχουν συμπληρώσει πραγματικά τα ειδικά τυπι-
κά προσόντα προαγωγής τα οποία προβλέπονται μέχρι και τον βαθμό τον οποίον κατέχουν, εφόσον πρόκειται για Αξιωματικούς Λ.Σ. - ΕΛ.ΑΚΤ. προερχομένους από τη Σχολή Δοκίμων Σημαιοφόρων Λιμενικού Σώματος - Ελ-
ληνικής Ακτοφυλακής και
ιββ) να έχουν υπηρετήσει πραγματικά για χρονικό διά-
στημα δύο (2) ετών σε Λιμενικές Αρχές, εφόσον πρόκει-
ται για Αξιωματικούς Λ.Σ. - ΕΛ.ΑΚΤ. ειδικότητας Τεχνικού, 
Οικονομικού ή Νομικού,
ιγ) για την απόσπαση σε Διεθνείς Οργανισμούς, ή στη 
Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδος στην Ευρωπαϊκή 
Ένωση ή σε Υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή των 
κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή άλλων χω-
ρών, καθώς και για τη μετάθεση στην έδρα ναυτιλιακού ακολούθου στο Λονδίνο, απαιτείται επιπλέον να έχουν 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5287 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
υπηρετήσει πραγματικά για χρονικό διάστημα τεσσά-
ρων (4) ετών σε Υπηρεσία του Υπουργείου Ναυτιλίας και 
Νησιωτικής Πολιτικής με αρμοδιότητες συναφείς με το 
αντικείμενο των Διεθνών Οργανισμών ή των Υπηρεσιών 
όπου πρόκειται να αποσπασθούν ή να μετατεθούν.
Για την απόσπαση ή τη μετάθεση στις θέσεις του παρό-
ντος άρθρου συνεκτιμώνται και τα ακόλουθα κριτήρια:
α) η γνώση της επίσημης γλώσσας ή τοπικής διαλέκτου 
και άλλων ξένων γλωσσών, οι οποίες να έχουν καταχωρι-
σθεί στον ατομικό φάκελο των προς επιλογή στελεχών,
β) η προηγούμενη εμπειρία ένεκα της υπηρεσίας του 
στελέχους σε ανάλογες θέσεις εσωτερικού.
Για τις αποσπάσεις στο Μόνιμο Σώμα της Ευρωπαϊ-
κής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής οι οποίες διε-
νεργούνται σύμφωνα με το άρθρο 56 του Κανονισμού 
(ΕΕ) 2019/1986 (L 295), λαμβάνονται υπόψιν τα ανωτέρω 
κριτήρια πλην αυτών των περ. α’ , β’ και ιγ’ , σύμφωνα με 
την παρ. 3 του άρθρου 33 του ν. 4770/2021 (Α’ 15).
Τα κριτήρια της παρούσας παραγράφου πρέπει να 
υφίστανται τόσο κατά την ημερομηνία υποβολής της 
αίτησης όσο και κατά την ημερομηνία έκδοσης της δια-ταγής απόσπασης ή της μετάθεσης. Σε περίπτωση που 
εκλείψουν τα κριτήρια των περ. στ) έως και ι), η διαταγή μετάθεσης ή απόσπασης ανακαλείται και εφαρμόζεται αναλογικά η παρ. 6.
6. Τα στελέχη του Λ.Σ. - ΕΛ.ΑΚΤ., τα οποία έχουν με-
τατεθεί σε έδρες ναυτιλιακών ακολούθων ή έχουν απο-σπασθεί σε Διεθνείς Οργανισμούς, ή στη Μόνιμη Αντι-
προσωπεία της Ελλάδος στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ή σε 
Υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή των κρατών μελών 
της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή άλλων χωρών, εντάσσονται 
τουλάχιστον τρεις (3) μήνες πριν τη λήξη του χρόνου 
της μετάθεσης ή της απόσπασης, σε διαδικασία εκτά-
κτων μεταθέσεων οι οποίες διενεργούνται σύμφωνα με 
τις προϋποθέσεις οι οποίες προβλέπονται στα άρθρα 
26 και 27, όπως ισχύουν κάθε φορά. Οι μεταθέσεις του 
προηγούμενου εδαφίου υλοποιούνται μετά τη λήξη του 
χρόνου της μετάθεσης ή της απόσπασης. Το αρμόδιο 
Συμβούλιο Μεταθέσεων αποφασίζει τις μεταθέσεις των 
στελεχών του Λ.Σ. - ΕΛ.ΑΚΤ. τα οποία έχουν μετατεθεί 
σε έδρες ναυτιλιακών ακολούθων πλην εκείνης του 
Λονδίνου υποχρεωτικά σε Λιμενικές Αρχές, ή εφόσον 
πρόκειται για Αξιωματικούς οι οποίοι φέρουν το βαθ-
μό του Αρχιπλοιάρχου Λ.Σ. - ΕΛ.ΑΚΤ. σε Περιφερειακές 
Υπηρεσίες Λ.Σ. - ΕΛ.ΑΚΤ. Το αρμόδιο Συμβούλιο Μετα-
θέσεων αποφασίζει τις μεταθέσεις των στελεχών του 
Λ.Σ. - ΕΛ.ΑΚΤ., τα οποία έχουν αποσπασθεί σε Διεθνείς 
Οργανισμούς, ή στη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδος 
στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ή σε Υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης ή των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
ή άλλων χωρών, ή έχουν μετατεθεί στην έδρα ναυτιλι-
ακού ακολούθου στο Λονδίνο, κατά προτεραιότητα σε 
Υπηρεσίες του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής 
Πολιτικής με αρμοδιότητες συναφείς με το αντικείμενο 
των Διεθνών Οργανισμών ή των Υπηρεσιών όπου έχουν 
αποσπασθεί ή μετατεθεί. Τα στελέχη του Λ.Σ. - ΕΛ.ΑΚΤ. 
της παρούσας παραγράφου δεν επιτρέπεται να απο-
σπώνται ούτε να διατίθενται κατά τον χρόνο της υπο-
χρεωτικής παραμονής τους στις Υπηρεσίες στις οποίες μετατίθενται με τη διαδικασία των εκτάκτων μεταθέσεων 
της παρούσας παραγράφου. Κάθε θέμα σχετικά με την 
εφαρμογή της παρούσας παραγράφου ρυθμίζεται με το 
προεδρικό διάταγμα το οποίο εκδίδεται μετά από πρό-
ταση του Υπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, 
σύμφωνα με το άρθρο 30.».
2. Εξαιρούνται από την εφαρμογή του κριτηρίου της 
περ. ιβ’ της παρ. 5 του άρθρου 115 του ν. 4504/2017:
α) Οι Αξιωματικοί Λ.Σ. - ΕΛ.ΑΚΤ. οι οποίοι κατά τον χρό-
νο έναρξης ισχύος του παρόντος φέρουν τον βαθμό του 
Πλοιάρχου Λ.Σ. - ΕΛ.ΑΚΤ.
β) Οι Αξιωματικοί Λ.Σ. - ΕΛ.ΑΚΤ. οι οποίοι προέρχονται 
από τη Σχολή Δοκίμων Σημαιοφόρων Λ.Σ. - ΕΛ.ΑΚΤ., οι 
οποίοι κατά τον χρόνο έναρξης ισχύος του παρόντος 
φέρουν τον βαθμό του Αντιπλοιάρχου Λ.Σ. - ΕΛ.ΑΚΤ. 
ή του Πλωτάρχη Λ.Σ. - ΕΛ.ΑΚΤ. και οι οποίοι δεν έχουν 
συμπληρώσει πραγματικά τα ειδικά τυπικά προσόντα 
προαγωγής τα οποία προβλέπονται μέχρι και τον βαθμό 
του Πλωτάρχη Λ.Σ. - ΕΛ.ΑΚΤ., εφόσον αυτοί υπηρετήσουν 
πραγματικά ως ανώτεροι Αξιωματικοί Λ.Σ. - ΕΛ.ΑΚΤ. σε Υπηρεσίες που προβλέπονται για τη συμπλήρωση των ειδικών τυπικών προσόντων προαγωγής για όσο χρόνο 
προβλέπεται για τη συμπλήρωση των προσόντων αυτών 
ή για όσο χρόνο τους υπολειπόταν για τη συμπλήρωση των προσόντων αυτών.
3. Η εφαρμογή του κριτηρίου της περ. β’ της παρ. 5 του 
άρθρου 115, το οποίο αφορά στο επίπεδο γνώσης της 
αγγλικής γλώσσας για μετάθεση στις έδρες ναυτιλιακών 
ακολούθων, αρχίζει δύο (2) έτη από τη θέση σε ισχύ του παρόντος. Κατά το χρονικό διάστημα αυτό, η απαιτού-
μενη γνώση της αγγλικής γλώσσας για μετάθεση στις 
έδρες ναυτιλιακών ακολούθων είναι τουλάχιστον «καλή», 
σύμφωνα με όσα προβλέπονται στο π.δ. 50/2001 (Α’ 39) ή στο διάταγμα το οποίο εκδίδεται κατ’ εξουσιοδότηση 
της παρ. 1 του άρθρου 52 του ν. 4830/2021 (Α’ 169). Η πα-
ρούσα εφαρμόζεται και σε όσους έχουν, ήδη, υποβάλει 
αίτηση για μετάθεση στις έδρες ναυτιλιακών ακολούθων 
και δεν έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία επιλογής τους 
κατά τη θέση σε ισχύ του παρόντος.
Άρθρο 129
Παράταση συμβάσεων παραχώρησης 
Χώρων Ζώνης Λιμένα λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού COVID-19 - Καθορισμός 
ανταλλάγματος - Τροποποίηση άρθρου 
εξηκοστού όγδοου της από 13.4.2020 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου
Η παρ.  8 του άρθρου εξηκοστού όγδοου της από 
13.4.2020 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου (Α’ 84), η 
οποία κυρώθηκε με το άρθρο 1 του ν. 4690/2020 (Α’ 104) 
τροποποιείται α) ως προς το αντικείμενο της ρύθμισης, β) 
τον χρόνο ισχύος των συμβάσεων, γ) τη ρύθμιση των ήδη 
χορηγούμενων παρατάσεων συμβάσεων και η παρ. 8 
διαμορφώνεται ως εξής:
«8. Η ισχύς των συμβάσεων παραχώρησης χρήσης 
χώρων των χερσαίων ζωνών λιμένων, που έχουν συ-
ναφθεί κατά το άρθρο 24 του ν. 2971/2001 (Α’ 285), 
πριν από τις 13.4.2020, προς εγκατάσταση ή λειτουρ-γία επιχείρησης για την οποία έτυχαν εφαρμογής ειδι-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5288 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
κά και έκτακτα μέτρα περί αναστολής ή προσωρινής 
απαγόρευσης λειτουργίας για προληπτικούς ή κατα-
σταλτικούς λόγους που σχετίζονται με τον κορωνοϊό 
COVID-19 ή χαρακτηρίστηκαν ως πληττόμενες οικονο-
μικά λόγω της εμφάνισης και διάδοσης του κορωνοϊού 
COVID-19 σύμφωνα με τις αποφάσεις του Υπουργού 
Οικονομικών που εκδόθηκαν κατ’ εξουσιοδότηση της 
παρ. 5 του άρθρου δεύτερου της από 20.3.2020 Πράξης 
Νομοθετικού Περιεχομένου (Α’ 68), η οποία κυρώθηκε 
με το άρθρο 1 του ν. 4683/2020 (Α’ 83), παρατείνονται 
μέχρι και δυο (2) έτη από το χρόνο λήξης τους κατό-
πιν αίτησης του παραχωρησιούχου, η οποία υποβάλ-
λεται αποκλειστικά έως την 31η.12.2022 και σε κάθε 
περίπτωση πριν τη λήξη της σύμβασης, στο φορέα 
διαχείρισης και εκμετάλλευσης λιμένα. Ο καθορισμός του ανταλλάγματος του χρόνου παράτασης της παρα-
χώρησης κατά το πρώτο εδάφιο γίνεται με απόφαση 
του Διοικητικού Συμβουλίου του φορέα διοίκησης και εκμετάλλευσης λιμένα και δεν δύναται να υπερβαίνει 
το καθορισμένο αντάλλαγμα της παραχώρησης που 
πρόκειται να παραταθεί.
Παρατάσεις των συμβάσεων παραχώρησης που χορη-
γήθηκαν για διάστημα ίσο με εκείνο για το οποίο βρίσκο-
νται σε ισχύ ειδικά και έκτακτα μέτρα περί αναστολής ή 
προσωρινής απαγόρευσης λειτουργίας για προληπτι-
κούς ή κατασταλτικούς λόγους που σχετίζονται με τον 
κορωνοϊό COVID-19, συμψηφίζονται με την απόφαση 
του δεύτερου εδαφίου.».
Άρθρο 130
Επέκταση παραχωρημένων χώρων σε Χερσαία Ζώνη Λιμένα καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος (Κ.Υ.Ε.) για λόγους προστασίας από τον κορωνοϊό COVID - 19 - Τροποποίηση άρθρου 74 ν. 4811/2021
Η παρ. 1 του άρθρου 74 του ν. 4811/2021 (Α’ 108), η 
περ. γ) της παρ. 3 και η παρ. 6 τροποποιούνται ως προς 
τον χρόνο ισχύος και το άρθρο 74 διαμορφώνεται ως 
εξής:
«Άρθρο 74
Ρυθμίσεις για την ανάπτυξη τραπεζοκαθισμάτων σε χώρους Χερσαίας Ζώνης Λιμένα από καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος (Κ.Υ.Ε.)
1. Μέχρι την 31η.10.2022 επιτρέπεται, με αίτηση του 
ενδιαφερομένου χωρίς πρόσθετο αντάλλαγμα και κατά 
παρέκκλιση κάθε άλλης διάταξης, η επέκταση του χώ-
ρου, ο οποίος έχει παραχωρηθεί σε κατάστημα υγειο-
νομικού ενδιαφέροντος για απλή χρήση, μέχρι και τη 
συμπλήρωση του διπλάσιου του χώρου της αρχικής 
παραχώρησης, για ανάπτυξη τραπεζοκαθισμάτων και 
ομπρελών σκίασης, σε Χερσαία Ζώνη Λιμένα, κατά τα 
οριζόμενα στο άρθρο 24 του ν. 2971/2001 (Α’ 285), σύμ-φωνα με τις προϋποθέσεις της παρ. 2, με απόφαση του 
αρμοδίου φορέα διοίκησης και εκμετάλλευσης λιμένα 
και κατόπιν γνώμης της κατά τόπον αρμόδιας Λιμενικής 
Αρχής.
2. Προϋποθέσεις εφαρμογής της παρ. 1 είναι οι εξής:α) Κατά τη λήψη της απόφασης και κατά τη διατύπω-
ση της γνώμης λαμβάνονται υπόψη και εξασφαλίζονται 
ιδίως: αα) η εξυπηρέτηση της λιμενικής δραστηριότη-
τας, αβ) η εύρυθμη λειτουργία του λιμένα, αγ) η μη πα-
ρεμπόδιση των διαβάσεων, ιδίως των διαβάσεων των 
ατόμων με αναπηρία και τυφλών, βάσει και της υπ’ αρ. 
52907/2009 απόφασης του Υπουργού Περιβάλλοντος 
και Κλιματικής Αλλαγής (Β’ 2621), αδ) η απρόσκοπτη λει-
τουργία και ανεμπόδιστη πρόσβαση στις εγκαταστάσεις 
των Οργανισμών Κοινής Ωφέλειας, αε) η μη παρεμπόδιση 
πρόσβασης σε παρόδια κτίρια, χώρους στάθμευσης πα-
ρακείμενων χρήσεων, απορροές όμβριων υδάτων, αστ) 
η μη παρεμπόδιση της διέλευσης οχημάτων έκτακτης 
ανάγκης, όπως προβλέπεται από την κείμενη νομοθεσία.
β) Εξασφαλίζονται οι απαιτήσεις των υπουργικών απο-
φάσεων που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότηση του άρθρου 
τεσσαρακοστού τέταρτου της από 1.5.2020 Πράξης Νο-
μοθετικού Περιεχομένου (Α’ 90), η οποία κυρώθηκε με το άρθρο 2 του ν. 4690/2020 (Α’ 104).
γ) Εξασφαλίζεται λωρίδα ελεύθερης διέλευσης πεζών 
τουλάχιστον ενάμισι (1,5) μέτρου.
δ) Δεν θίγονται δικαιώματα άλλων δικαιούμενων της 
χρήσης του επεκτεινόμενου χώρου.
ε) Δεν επιτρέπονται η ανάπτυξη στον επεκτεινόμενο 
χώρο μονίμων ή προσωρινών σταθερών κατασκευών, 
καθώς και η εγκατάσταση ηχείων.
3. α) Με απόφαση του αρμόδιου φορέα διοίκησης και 
εκμετάλλευσης λιμένα, η οποία εκδίδεται κατά παρέκ-
κλιση του άρθρου 52Α του ν. 2696/1999 (Α’ 57) και της 
περ. ε’ της παρ. 4 του άρθρου 19 του ν. 2932/2001 (Α’ 145) 
και ύστερα από τεχνική έκθεση της αρμόδιας τεχνικής 
υπηρεσίας του φορέα, ή, ελλείψει αυτής, από τεχνικές 
υπηρεσίες των οικείων δήμων ή περιφερειών, καθώς και 
σχετικής γνώμης των αρμόδιων Λιμενικών Αρχών, είναι 
δυνατή η απαγόρευση της κυκλοφορίας οχημάτων σε 
οδούς αρμοδιότητας των φορέων διοίκησης και εκμε-
τάλλευσης λιμένων, είτε για ορισμένες ώρες της ημέρας 
είτε για το σύνολο της ημέρας, καθώς και η προσωρινή 
απαγόρευση στάσης και στάθμευσης, υπό την προϋπό-
θεση ακώλυτης διέλευσης οχημάτων άμεσης ανάγκης 
και διέλευσης/στάσης/στάθμευσης οχημάτων μονίμων 
κατοίκων και ατόμων με αναπηρία. Με όμοια απόφαση 
είναι δυνατή η δημιουργία προσωρινών διαδρόμων κί-
νησης πεζών, προσωρινών διαδρόμων κίνησης ποδη-
λάτου, καθώς και η προσωρινή δημιουργία περιοχών 
ήπιας κυκλοφορίας ή δρόμων ήπιας κυκλοφορίας, με 
μείωση του ορίου ταχύτητας στα τριάντα (30) χλμ/ώρα, σε τοπικές οδούς ή σε περιοχές κατοικίας.
β) Σε λιμένες στους οποίους ο φορέας διοίκησης και 
εκμετάλλευσης λιμένα είναι Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού 
Δικαίου, η απόφαση εκδίδεται κατά παρέκκλιση του άρ-
θρου 52Α του ν. 2696/1999 και της περ. ε’ της παρ. 4 του 
άρθρου 19 του ν. 2932/2001 από το αρμόδιο όργανο του 
Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, ύστερα 
από σχετικό αίτημα του φορέα, συνοδευόμενο από τε-χνική έκθεση του φορέα μαζί με υπεύθυνη δήλωση του ν. 1599/1986 (Α’ 75) του μελετητή για τη συμμόρφωση 
του περιεχομένου της μελέτης προς τις κείμενες διατά-ξεις και κατόπιν γνώμης της αρμόδιας Λιμενικής Αρχής.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5289 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
γ) Οι αποφάσεις των περ. α’ και β’ ισχύουν έως και την 
31η.10.2022 και τηρούν τις τεχνικές οδηγίες που έχουν 
εκδοθεί κατ’ εφαρμογή της υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΔμΕΑ-
ΑΠ/57298/225 απόφασης του Υπουργού Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας (Β’ 2448).
4. Εφόσον δεν είναι δυνατή η κατά την παρ. 1 επέκτα-
ση, επιτρέπεται, με αίτηση του ενδιαφερομένου, η μείω-
ση του καθορισμένου ανταλλάγματος της παραχώρησης 
απλής χρήσης μέχρι και πενήντα τοις εκατό (50%) για 
τους μήνες εφαρμογής του παρόντος, κατόπιν απόφα-
σης του αρμοδίου φορέα διοίκησης και εκμετάλλευσης 
λιμένα, τηρουμένων των απαιτήσεων των Υπουργικών 
Αποφάσεων, που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότηση του 
άρθρου τεσσαρακοστού τέταρτου της από 1.5.2020 
Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου, η οποία κυρώθηκε 
με το άρθρο 2 του ν. 4690/2020.
5. Όποιος χωρίς την απόφαση της παρ. 1 προβαίνει 
στην επέκταση του χώρου, ο οποίος έχει παραχωρηθεί 
για απλή χρήση σε Χερσαία Ζώνη Λιμένα, τιμωρείται 
σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 29 του ν. 2971/2001.
6. Η ισχύς του παρόντος αρχίζει από την 1η.5.2022.».
Άρθρο 131
Παραχώρηση με αντάλλαγμα χρήση χώρων 
Ζώνης Λιμένα - Παραχώρηση χρήσης χώρου Ζώνης Λιμένα για ίδρυση υδατοδρομίου - Τροποποίηση άρθρου 24 ν. 2971/2001
Στο άρθρο 24 του ν. 2971/2001 (Α’ 285), α) το πρώτο 
εδάφιο της περ. α’ της παρ. 2 τροποποιείται ως προς την χρήση χώρων, β) προστίθεται παρ. 13 και το άρθρο 24 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Παραχωρήσεις απλής χρήσης των χώρων στην 
περιοχή αρμοδιότητας των Οργανισμών Λιμένων Α.Ε. 
εγκρίνονται από το Διοικητικό τους Συμβούλιο. Για πα-ραχωρήσεις που συνοδεύονται από οποιοδήποτε έργο 
μόνιμης ή προσωρινής φύσης και εγκρίνονται από το 
Διοικητικό Συμβούλιο των Οργανισμών Λιμένων Α.Ε., 
πριν από την υλοποίηση της παραχώρησης απαιτείται 
η προηγούμενη έγκριση του Υπουργείου Ναυτιλίας και 
Νησιωτικής Πολιτικής. Οι εγκρίσεις των Διοικητικών Συμ-
βουλίων πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις καταστα-τικές διατάξεις των Οργανισμών Λιμένων Α.Ε.
Εφόσον η παραχώρηση αφορά έργο ή δραστηριότητα 
που απαιτεί έγκριση περιβαλλοντικών όρων, ακολουθεί-
ται υποχρεωτικά η διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδό-
τησης. Για παραχώρηση χώρων της Ζώνης Λιμένα σε βι-
ομηχανικές μονάδες, απαιτείται και σύμφωνη γνώμη του 
Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων, σε εγκαταστά-
σεις πετρελαιοειδών, μεταλλευτικές, λατομικές επιχειρή-
σεις και επιχειρήσεις βιομηχανικών ορυκτών απαιτείται και η σύμφωνη γνώμη του Υπουργείου Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας, ενώ για αλιευτικές και υδατοκαλλιεργη-
τικές επιχειρήσεις απαιτείται και η σύμφωνη γνώμη του 
Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
2. α) Επιτρέπεται ο αρμόδιος φορέας διοίκησης και 
εκμετάλλευσης λιμένα, με απόφαση της διοίκησής του, 
που εγκρίνεται με απόφαση του Γενικού Διευθυντή Λιμέ-
νων, Λιμενικής Πολιτικής και Ναυτιλιακών Επενδύσεων 
ή, εφόσον δε συντρέχουν οι προϋποθέσεις της παρα-γράφου 1 του άρθρου 109 του ν. 4622/2019 (Α’ 133), 
του Γενικού Γ ραμματέα Λιμένων, Λιμενικής Πολιτικής 
και Ναυτιλιακών Επενδύσεων του Υπουργείου Ναυτιλίας 
και Νησιωτικής Πολιτικής, ύστερα από σύμφωνη γνώμη 
του Γ .Ε.Ν., να παραχωρεί, με αντάλλαγμα και για ορισμέ-
νο χρονικό διάστημα, τη χρήση χώρων που βρίσκονται 
μέσα στη Ζώνη Λιμένα.
Εφόσον η παραχώρηση αφορά έργο ή δραστηριό-
τητα που απαιτεί έγκριση περιβαλλοντικών όρων, ακο-
λουθείται υποχρεωτικά η διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Για παραχώρηση χώρων της Ζώνης Λι-
μένα σε βιομηχανικές μονάδες, απαιτείται και σύμφωνη 
γνώμη του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων, 
σε εγκαταστάσεις πετρελαιοειδών, μεταλλευτικές, λα-
τομικές επιχειρήσεις και επιχειρήσεις βιομηχανικών 
ορυκτών απαιτείται και η σύμφωνη γνώμη του Υπουρ-γείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ενώ για αλιευτικές 
και υδατοκαλλιεργητικές επιχειρήσεις απαιτείται και η 
σύμφωνη γνώμη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης 
και Τροφίμων.
β) Με μόνη απόφαση του αρμόδιου φορέα διοίκησης 
και εκμετάλλευσης λιμένα, χωρίς να απαιτείται η σύμ-
φωνη γνώμη του Γ .Ε.Ν., εγκρίνονται οι παραχωρήσεις 
απλής χρήσης των χώρων της Χερσαίας Ζώνης Λιμένα 
χρονικής διάρκειας μικρότερης ή ίσης των τριών (3) ετών, 
που δεν συνοδεύονται από οποιοδήποτε έργο μόνιμης ή προσωρινής φύσης.
γ) αα) Κατά της έγκρισης της περ. α’ της παρούσας πα-
ραγράφου επιτρέπεται ενδικοφανής προσφυγή ενώπιον 
του Υπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής εντός 
αποκλειστικής προθεσμίας είκοσι (20) ημερών από την κοινοποίηση της απόφασης στον ενδιαφερόμενο.
ββ) Κατά της απόφασης της περ. β’ της παρούσας πα-
ραγράφου επιτρέπεται ενδικοφανής προσφυγή ενώπιον 
του Γενικού Γ ραμματέα Λιμένων, Λιμενικής Πολιτικής και 
Ναυτιλιακών Επενδύσεων του Υπουργείου Ναυτιλίας και 
Νησιωτικής Πολιτικής εντός αποκλειστικής προθεσμίας 
είκοσι (20) ημερών από την κοινοποίηση της απόφασης 
στον ενδιαφερόμενο.
3. Εφόσον η παραχώρηση γίνεται σε αλλοδαπό φυσι-
κό ή νομικό πρόσωπο, εφαρμόζονται οι διατάξεις του 
ν. 2322/1953 (Α’ 66).
4. Επιτρέπεται η χρησιμοποίηση από το Δημόσιο, χω-
ρίς αντάλλαγμα, χώρων της Ζώνης του Λιμένα για τη 
στέγαση υπηρεσιών ή την ανέγερση δημόσιων κατα-
στημάτων για την εύρυθμη λειτουργία του λιμένα, ιδίως 
Τελωνείων, Λιμενικών Αρχών, Υγειονομείων, Γ ραφείων 
Πλοηγικής Υπηρεσίας, Πυροσβεστικών Σταθμών, καθώς 
και εγκαταστάσεων κάθε είδους για τις αμυντικές ανά-γκες της χώρας. Με απόφαση των Υπουργών Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και Οικονομικών και του καθ’ 
ύλην αρμόδιου Υπουργού, η οποία εκδίδεται ύστερα 
από γνώμη του φορέα διοίκησης και εκμετάλλευσης του 
Λιμένα, καθορίζονται οι χώροι που μπορούν να χρησιμο-
ποιηθούν από το Δημόσιο σύμφωνα με το προηγούμενο 
άρθρο. Απαγορεύεται η χρησιμοποίηση των χώρων αυ-
τών για άλλους σκοπούς. Η χρήση χώρων περιλαμβάνει 
και τη θαλάσσια ζώνη λιμένα μετά του πυθμένα αυτής για 
την εναπόθεση ή πόντιση καλωδίων και αγωγών προς 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5290 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
εξυπηρέτηση σκοπών δημοσίου συμφέροντος και προ-
στασίας της δημόσιας υγείας.
5. Χώροι μέσα στη Ζώνη Λιμένα, οι οποίοι δεν είναι 
άμεσα αναγκαίοι για τη λειτουργία του, κατά την περί 
τούτου κρίση του Υπουργείου Οικονομικών και του 
Υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας, μετά από απλή γνώμη 
του οικείου φορέα διοίκησης και εκμετάλλευσης λιμένα, 
μπορούν να εκμισθώνονται από το Δημόσιο σύμφωνα 
με τις διατάξεις περί διοικήσεως δημοσίων κτημάτων. 
Κατά τον ίδιο τρόπο γίνεται η διαχείριση από το Δημό-
σιο και των εντός του λιμένα νομημάτων θαλάσσης και 
παραλίας, όπως λουτρών, ιχθυοτροφείων, αλυκών κ.λπ., 
εφόσον η άσκησή τους δεν παρακωλύει τη λειτουργία του λιμένα κατά τη σχετική απόφαση του Υπουργού Οι-κονομικών, του Υπουργού Εμπορικής Ναυτιλίας και του 
καθ’ ύλην αρμόδιου Υπουργού και μετά από απλή γνώμη 
του οικείου φορέα διοίκησης και εκμετάλλευσης λιμένα.
6. Χώροι της παρ. 5 του παρόντος άρθρου, υπαγόμενοι 
στη δικαιοδοσία φορέων διοίκησης και εκμετάλλευσης λιμένα, που έχουν μετατραπεί ή μετατρέπονται σε ανώ-
νυμες εταιρείες κοινής ωφέλειας, εκμισθώνονται από τις 
εταιρείες αυτές, σύμφωνα με τις διατάξεις της νομοθε-σίας, που τις διέπει.
7. Χώροι της παρ. 5 του παρόντος άρθρου, οι οποίοι 
έχουν μεταβιβασθεί σε Ο.Τ.Α. α’ και β’ βαθμού, μπορούν να εκμισθώνονται από τους οργανισμούς αυτούς με τις διατάξεις της νομοθεσίας που τους διέπει.
8. Για την εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος, 
είναι δυνατή, με απόφαση του φορέα διοίκησης και εκμε-
τάλλευσης λιμένα, η χωρίς αντάλλαγμα διάθεση χώρων 
της Χερσαίας Ζώνης Λιμένα σε Υπηρεσίες του Δημοσίου. 
Τα σχετικά έργα πραγματοποιούνται, με απόφαση του 
αρμόδιου φορέα διοίκησης και εκμετάλλευσης λιμένα, 
η οποία εγκρίνεται από τον Συντονιστή της Αποκεντρω-
μένης Διοίκησης, κατόπιν σύμφωνης γνώμης του Γενικού 
Γ ραμματέα Λιμένων, Λιμενικής Πολιτικής και Ναυτιλια-
κών Επενδύσεων. Μετά τη λήξη της παραχώρησης, ο πα-
ραχωρησιούχος υποχρεούται στην αποκατάσταση των παραχωρούμενων χώρων. Με απόφαση του Υπουργού 
Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, μετά από εισήγηση 
του Γενικού Γ ραμματέα Λιμένων, Λιμενικής Πολιτικής 
και Ναυτιλιακών Επενδύσεων, καταρτίζεται ο κατάλογος 
των έργων, που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της 
παρούσας παραγράφου.
9. Για οποιαδήποτε περίπτωση δωρεάς από φυσικό ή 
νομικό πρόσωπο σε Οργανισμούς Λιμένα και σε κρατικά 
Λιμενικά Ταμεία, εκδίδεται απόφαση αποδοχής από τον 
αρμόδιο φορέα, η οποία εγκρίνεται από τον Υπουργό 
Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής.
10. Οι γνώμες της παρ. 2 πρέπει να διατυπωθούν εντός 
της αποκλειστικής προθεσμίας των δύο (2) μηνών, αλ-
λιώς η διαδικασία συνεχίζεται χωρίς αυτές.
11. Με απόφαση του Υπουργού Ναυτιλίας και Νη-
σιωτικής Πολιτικής δύνανται να καθορίζονται οι προ-
ϋποθέσεις, τα τεχνικά θέματα, οι όροι και οι αναγκαίες 
λεπτομέρειες για την εφαρμογή των παρ. 1 και 2 του 
παρόντος άρθρου.
12. Οι παράγραφοι 1 και 2 δεν εφαρμόζονται για τους 
τουριστικούς λιμένες του άρθρου 29 του ν. 2160/1993.13. Αποφάσεις παραχώρησης χώρου Ζώνης Λιμένα για 
ίδρυση υδατοδρομίου που είχαν εκδοθεί από τα διοικη-
τικά όργανα των φορέων διοίκησης και εκμετάλλευσης 
λιμένων, κατά τη διαδικασία αδειοδότησης σύμφωνα με 
τον ν. 4163/2013 (Α’ 155) και τον ν. 4568/2018 (Α’ 178), 
και δεν είχε εκδοθεί η αντίστοιχη άδεια λειτουργίας του 
υδατοδρομίου, δύνανται να επικαιροποιηθούν και τρο-
ποποιηθούν κατόπιν αίτησης του παραχωρησιούχου 
με νέα απόφαση του διοικητικού οργάνου του φορέα 
διοίκησης και εκμετάλλευσης λιμένα.»
Άρθρο 132
Μετατάξεις προσωπικού Ο.Λ.Π. Α.Ε. και Ο.Λ.Θ. Α.Ε. - Παράταση ισχύος της παρ. 5 του άρθρου 11 του ν. 4404/2016
Η ισχύς της παρ. 5 του άρθρου 11 του ν. 4404/2016 
(Α’ 126) για τη μετάταξη του προσωπικού της Ο.Λ.Π. Α.Ε. και της Ο.Λ.Θ. Α.Ε. παρατείνεται μέχρι την 30ή.10.2022.
Άρθρο 133
Παράταση έναρξης εφαρμογής άρθρου 112 ν. 
4926/2022 - Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 112 
ν. 4926/2022
Η παρ. 2 του άρθρου 112 του ν. 4926/2022 (Α’ 82), περί 
κυρώσεων των παραβατών των Γενικών και Ειδικών Κα-
νονισμών Λιμένων, τροποποιείται ως προς την έναρξη 
ισχύος της παρ. 1 του ιδίου άρθρου και η παρ. 2 διαμορ-
φώνεται ως εξής:
«2. Η παρ. 1 ισχύει από 1η.11.2022.».
Άρθρο 134
Κοινωνική ασφάλιση ναυτικών σε επαγγελματικά πλοία αναψυχής - Παράταση έναρξης ισχύος υποπερ. βα’ περ. (β) παρ. 2 άρθρου 11 ν. 4926/2022
1. Η υποχρέωση εφαρμογής της ελληνικής νομοθεσί-
ας ως προς την κοινωνική ασφάλιση των ναυτικών της υποπερ. βα’ της περ. (β) της παρ. 2 του άρθρου 11 του 
ν. 4926/2022 (Α’ 82), εφαρμόζεται από την 1η.1.2023.
2. Από την 20ή.4.2022 έως την 31η.12.2022, τα ζητή-
ματα της παρ. 1 ρυθμίζονται σύμφωνα με τη νομοθεσία 
του κράτους της σημαίας του πλοίου.
Άρθρο 135
Παράταση χρόνου καταβολής πρώτης 
δόσης για την επιστροφή αχρεωστήτως 
καταβληθέντων ποσών - Τροποποίηση παρ. 5 
άρθρου 6 ν. 4711/2020
Η παρ. 5 του άρθρου 6 του ν. 4711/2020 (Α’ 145) τρο-
ποποιείται ως προς τον χρόνο καταβολής της πρώτης 
δόσης για την επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθέντων 
ποσών και η παρ. 5 διαμορφώνεται ως εξής:
«5. Η επιστροφή των αχρεωστήτως καταβληθέντων 
ποσών σχετικά με την ειδική παροχή του άρθρου 14 
του ν. 3016/2002 (Α’ 110) στο ν.π.ι.δ. με την επωνυμία 
«ΕΛ.Γ .Ο. - ΔΗΜΗΤΡΑ» από τους εργαζόμενούς του θα 
πραγματοποιηθεί κατά κεφάλαιο, αφορολόγητα, με τη 
μέριμνα των οικονομικών υπηρεσιών του οργανισμού, 
σε εκατόν είκοσι (120) άτοκες δόσεις, της πρώτης δόσης 
αρχομένης από την 1η Αυγούστου 2023.».
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5291 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
Άρθρο 136
Προγράμματα τουριστικής προβολής και συνδιαφήμισης των Περιφερειών με τον ιδιωτικό τομέα - Τροποποίηση άρθρου 57 ν. 4875/2021
1. Οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης β’ βαθμού 
(Ο.Τ.Α.), μετά από αιτιολογημένη απόφαση του Περι-
φερειακού Συμβουλίου καταρτίζουν και εκτελούν προ-
γράμματα τουριστικής προβολής και προώθησης στην 
ημεδαπή και αλλοδαπή, μετά από προηγούμενη έγκριση 
του Διοικητικού Συμβουλίου του Ελληνικού Οργανισμού 
Τουρισμού (Ε.Ο.Τ.), στον οποίο κοινοποιούν το βασικό 
περιεχόμενο των εν λόγω προγραμμάτων προβολής και προώθησης. Οι Ο.Τ.Α. β’ βαθμού εκπονούν τα προγράμ-
ματα του πρώτου εδαφίου είτε μόνοι τους είτε από κοινού 
με άλλα ημεδαπά ή αλλοδαπά νομικά ή φυσικά πρόσωπα, 
πάντα σε συμμόρφωση με τους ισχύοντες κανόνες κρατι-
κών ενισχύσεων. Η επιλογή των προσώπων του δεύτερου 
εδαφίου γίνεται από τους Ο.Τ.Α. β’ βαθμού, είτε απευθείας 
είτε κατόπιν επιλογής τους, μετά από σχετική πρόσκληση 
εκδήλωσης ενδιαφέροντος δια του τύπου ή μέσω των 
ιστοσελίδων τους. Με τις σχετικές συμβάσεις ορίζονται το 
αντικείμενο, οι προϋποθέσεις, καθώς και οι οικονομικοί και λοιποί όροι συνεργασίας των Ο.Τ.Α. β’ βαθμού με τα ως άνω πρόσωπα και ο τρόπος πραγματοποίησής της. Η συνεργασία αυτή μπορεί να περιλαμβάνει:
α) Την οικονομική συμμετοχή των παραπάνω φορέ-
ων ή προσώπων στο σύνολο ή και σε μέρος της σχετι-κής δαπάνης υλοποίησης των ενεργειών προβολής και προώθησης που γίνονται από τις υπηρεσίες των Ο.Τ.Α. β’ βαθμού. Οι φορείς και τα πρόσωπα αυτά μπορούν να 
αναφέρονται ως χορηγοί από κοινού με τον εκάστοτε 
Ο.Τ.Α. β’ βαθμού ή ως αποκλειστικοί χορηγοί στον τομέα 
δραστηριότητάς τους, εφόσον καλύπτουν το σύνολο της 
δαπάνης υλοποίησης της ενέργειας, χωρίς επιβάρυνση του Ο.Τ.Α. β’ βαθμού.
β) Τη συγχρηματοδότηση ή την με κάθε τρόπο συμ-
μετοχή των Ο.Τ.Α. β’ βαθμού στην υλοποίηση και προ-
βολή προγραμμάτων ή ενεργειών που εκτελούνται από 
τα συμβαλλόμενα με τους Ο.Τ.Α. β’ βαθμού πρόσωπα και 
συμβάλλουν στην εκπλήρωση των σκοπών των Ο.Τ.Α. 
β’ βαθμού και στην ενίσχυση της εικόνας της χώρας δι-
εθνώς. Τα προγράμματα αυτά ή οι ενέργειες μπορούν 
να περιλαμβάνουν πάσης φύσεως δράσεις προβολής 
και προώθησης, αγορά χορηγικών πακέτων σε πάσης 
φύσεως διοργανώσεις και παραγωγές, συνεργασίες με 
φορείς και ομάδες ειδικού ενδιαφέροντος και διεθνείς 
οργανισμούς και κάθε άλλη δράση που συμβάλλει στην 
προβολή των Ο.Τ.Α β’ βαθμού, της χώρας και του ελλη-
νικού τουρισμού, με αξιοποίηση, μεταξύ άλλων, και-
νοτόμων εργαλείων της σύγχρονης τεχνολογίας, προ-
γράμματα συμπαραγωγής και συνδιαφήμισης διεθνώς, 
πάντα προς τον σκοπό της τουριστικής τους προβολής 
είτε αναλαμβάνοντας στο ακέραιο την υλοποίηση των 
δράσεων είτε από κοινού σε συνεργασία με άλλα νομικά 
ή φυσικά πρόσωπα.
2. Η διαδικασία υλοποίησης των συμφωνιών για τα 
προγράμματα συμπαραγωγής και συνδιαφήμισης των 
Ο.Τ.Α. β’ βαθμού άρχεται είτε με πρωτοβουλία των Ο.Τ.Α. β’ βαθμού είτε με πρωτοβουλία και πρόσκληση του 
αντισυμβαλλομένου των Ο.Τ.Α. β’ βαθμού, φυσικού ή 
νομικού προσώπου, το οποίο υλοποιεί τη συγκεκριμέ-
νη ενέργεια προβολής, για την υλοποίηση της οποίας 
ο Ο.Τ.Α. β’ βαθμού συμπράττει καλύπτοντας μέρος του 
συνολικού κόστους.
3. Οι προϋποθέσεις και οι ε ιδικότεροι όροι υλοποίησης 
του προγράμματος προωθητικών ενεργειών, όπως αυτοί 
διατυπώνονται στις σχετικές συμφωνίες, διαμορφώνο-
νται από τον αντισυμβαλλόμενο σε συνεργασία με τον Ο.Τ.Α. β’ βαθμού.
4. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Τουρισμού, Οικο-
νομικών και Εσωτερικών καθορίζονται λεπτομέρειες ως 
προς το περιεχόμενο και την υλοποίηση των συμφωνιών 
του παρόντος.
ΜΕΡΟΣ Γ’
ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ ΜΟΥΦΤΕΙΩΝ ΘΡΑΚΗΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’
ΟΡΓ ΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΟΥΦΤΕΙΩΝ ΘΡΑΚΗΣ
Άρθρο 137
Μουφτείες
1. Οι Μουφτείες Διδυμοτείχου, Κομοτηνής και Ξάν-
θης αποτελούν αποκεντρωμένες δημόσιες υπηρεσίες 
του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, επιπέδου 
γενικής διεύθυνσης, εδρεύουν στο Διδυμότειχο, στην 
Κομοτηνή και στην Ξάνθη αντίστοιχα και υπάγονται 
απευθείας στον Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων.
2. Αποστολή των Μουφτειών Διδυμοτείχου, Κομοτη-
νής και Ξάνθης είναι η οργανωμένη και συστηματική 
εξυπηρέτηση των θρησκευτικών αναγκών και η απο-
τελεσματική διαχείριση των θρησκευτικών υποθέσεων των Ελλήνων πολιτών μελών της μουσουλμανικής μει-ονότητας Θράκης, καθώς και η άσκηση των δικαιοδοτι-
κών αρμοδιοτήτων του οικείου Μουφτή σύμφωνα με τις 
παρ. 8 έως 11 του άρθρου 151.
Άρθρο 138
Τοπική αρμοδιότητα Μουφτειών
Οι Μουφτείες Διδυμοτείχου, Κομοτηνής και Ξάνθης 
εκπληρώνουν την αποστολή τους εντός των υφισταμέ-νων γεωγραφικών ορίων των Περιφερειακών Ενοτήτων Έβρου, Ροδόπης και Ξάνθης αντίστοιχα.
Άρθρο 139
Οργάνωση και λειτουργία Μουφτειών Θράκης
1. Στις Μουφτείες της Θράκης συνιστώνται δέκα (10) 
οργανικές θέσεις διοικητικών υπ αλλήλων οι οποίες κα-
τανέμονται σε κατηγορίες ως εξής: α) κατηγορία Δευ-
τεροβάθμιας Εκπαίδευσης (ΔΕ): τρεις (3) θέσεις και β) 
κατηγορία Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΠΕ): επτά (7) 
θέσεις. Οι θέσεις αυτές κατανέμονται στις Μουφτείες 
ως εξής:
α) Μουφτεία Ξάνθης: αα) μία (1) θέση κατηγορίας ΔΕ 
και αβ) τρεις (3) θέσεις κατηγορίας ΠΕ.
β) Μουφτεία Κομοτηνής: βα) μία (1) θέση κατηγορίας 
ΔΕ και ββ) τρεις (3) θέσεις κατηγορίας ΠΕ.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5292 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
γ) Μουφτεία Διδυμότειχου: γα) μία (1) θέση κατηγορίας 
ΔΕ και γβ) μία (1) θέση κατηγορίας ΠΕ.
2. Στις Μουφτείες της Θράκης, πέραν των οργανικών 
θέσεων της παρ. 1, συνιστώνται και ειδικές θέσεις υπαλ-
λήλων ως εξής:
α) Τρεις (3) θέσεις υπαλλ ήλων με θητεία πέντε (5) ετών 
που μπορεί να ανανεώνεται για ίσο χρονικό διάστημα 
μέχρι δύο (2) φορές το ανώτερο, με τον τίτλο «Γ ραμμα-
τέας Υποθέσεων Δικαιοδοσίας Μουφτή».
β) Τρεις (3) θέσεις ειδικών συνεργατών με σύμβαση ερ-
γασίας Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου που μπορεί 
να ανανεώνεται ανά έτος και καταλαμβάνονται υποχρε-
ωτικά από κάτοχο πτυχίου νομικής σχολής Ανωτάτου 
Εκπαιδευτικού Ιδρύματος (Α.Ε.Ι.) της ημεδαπής ή ισότι-
μου τίτλου σπουδών αντίστοιχης ειδικότητας σχολών 
της αλλοδαπής, αναγνωρισμένου από τον Διεπιστημο-νικό Οργανισμό Αναγνώρισης Τίτλων Ακαδημαϊκών και 
Πληροφόρησης (Δ.Ο.Α.Τ.Α.Π.), με δικηγορική εμπειρία 
τουλάχιστον τριών (3) ετών.
γ) Δέκα (10) θέσεις ειδικών συνεργατών με σύμβαση 
εργασίας Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου που μπο-
ρεί να ανανεώνεται ανά έτος.
3. Η οργάνωση, η διάρθρωση και η λειτουργία των 
υπηρεσιών εκάστης Μουφτείας, στην οποία περιλαμ-
βάνεται υποχρεωτικά και Διεύθυνση Υποθέσεων Δικαι-οδοσίας Μουφτή, καθορίζεται με τον Οργανισμό της, ο 
οποίος καταρτίζεται, αντικαθίσταται ή τροποποιείται με 
προεδρικό διάταγμα το οποίο εκδίδεται με πρόταση των 
Υπουργών Παιδείας και Θρησκευμάτων, Οικονομικών 
και Εσωτερικών. Με τον Οργανισμό του πρώτου εδαφίου 
καθορίζονται ειδικότερα:
α) Η σύσταση και διάρθρωση των υπηρεσιών της Μου-
φτείας σε οργανικές μονάδες, ο σκοπός, οι στόχοι και οι αρμοδιότητές τους,
β) Τα θέματα οργάνωσης, τα προσόντα, τα απαιτούμε-
να δικαιολογητικά, η διαδικασία πλήρωσης των θέσεων 
του πάσης φύσεως προσωπικού και η κατανομή των θέ-
σεων ανά Μουφτεία, κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή 
ειδικής διάταξης.
γ) Το περίγραμμα εργασίας των θέσεων ευθύνης και τα 
πρόσθετα ειδικά προσόντα που μπορεί να απαιτούνται 
για την πλήρωση κάθε θέσης ευθύνης,
δ) Κάθε άλλη λεπτομέρεια που αφορά στην οργάνωση 
και λειτουργία της Μουφτείας.
4. α) Επιτρέπεται η απόσπαση διοικητικού και εκπαι-
δευτικού προσωπικού του Υπουργείου Παιδείας και Θρη-
σκευμάτων στις Μουφτείες. Η απόσπαση διενεργείται 
κατόπιν αίτησης του υπαλλήλου και σύμφωνης γνώμης του οικείου Μουφτή, με απόφαση του αρμοδίου οργά-
νου του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, με 
διάρκεια ένα (1) έτος και δυνατότητα παράτασης κατ’ 
έτος. Η μισθοδοσία των αποσπασμένων υπαλλήλων ή 
εκπαιδευτικών εξακολουθεί να καταβάλλεται από την 
οργανική τους θέση.
β) Επιτρέπεται η απόσπαση διοικητικού προσωπικού 
από φορείς της Γενικής Κυβέρνησης κατά παρέκκλιση 
του ν. 4440/2016 (Α’ 224) και σύμφωνα με το άρθρο 35 του ν. 4873/2021 (Α’ 248) και την παρ. 1 του άρθρου 177 του ν. 4876/2021(Α’ 251) για τους υπαλλήλους Ο.Τ.Α. α’ ή β’ βαθμού αντίστοιχα. Η απόσπαση διενεργείται κατό-
πιν αίτησης του υπαλλήλου και σύμφωνης γνώμης του οικείου Μουφτή, με κοινή απόφαση των αρμοδίων ορ-
γάνων του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων και 
του Υπουργείου προέλευσης, με διάρκεια ενός (1) έτους 
και δυνατότητα παράτασης κατ’ έτος. Η μισθοδοσία των 
αποσπασμένων υπαλλήλων καλύπτεται από τον φορέα 
προέλευσης. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Παιδεί-
ας και Θρησκευμάτων και Εσωτερικών ρυθμίζονται τα 
ζητήματα που αφορούν ιδίως στις προϋποθέσεις των 
αποσπάσεων, της παράτασης και κάθε άλλο ειδικότερο σχετικό ζήτημα.
γ) Επιτρέπεται η διάθεση προσωπικού της Ελληνικής 
Αστυνομίας για τη φύλαξη των Μουφτειών. Η διάθεση 
του προσωπικού της Ελληνικής Αστυνομίας διενεργείται 
με απόφαση του αρμοδίου οργάνου, η οποία ορίζει και 
τη διάρκεια αυτής.
δ) Οι Διαχειριστικές και Βακουφικές Επιτροπές του 
ν. 3647/2008 (Α’ 37) επιτρέπεται να διαθέτουν εργαζομέ-
νους τους στις Μουφτείες για την κάλυψη των αναγκών 
των Μουφτειών, κατόπιν αιτήσεως του οικείου Μουφτή. 
Η διάθεση των εργαζομένων αυτών στις Μουφτείες γί-νεται χωρίς πρόσθετη αμοιβή, χωρίς να γεννάται καμία έννομη σχέση εξαρτημένης εργασίας, σύμβασης έργου 
ή άλλης εξάρτησης με τις Μουφτείες και υπόχρεες για 
την καταβολή των αποδοχών τους είναι αποκλειστικά οι 
Διαχειριστικές και Βακουφικές Επιτροπές. Το προσωπικό 
αυτό υπάγεται απευθείας στις οδηγίες και υποδείξεις 
του Μουφτή και επιστρέφει στη θέση του με απόφαση 
του Μουφτή.
5. Η μισθοδοσία του πάσης φύσεως προσωπικού των 
Μουφτειών των παρ. 1 και 2 βαρύνει τον τακτικό προϋ-
πολογισμό του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, 
στον οποίο εγγράφονται οι σχετικές πιστώσεις και εκκα-
θαρίζεται από τις αρμόδιες Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Έβρου, Ξάνθης και Ροδόπης.
6. Με απόφαση του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευ-
μάτων μπορεί να συνιστάται σε κάθε Μουφτεία άμισθη επιστημονική επιτροπή με έργο τη σύνταξη ετήσιας έκ-
θεσης για την οργάνωση και λειτουργία των Μουφτειών 
Θράκης. Στην επιτροπή μετέχει ο οικείος Μουφτής ως 
Πρόεδρος, ένας (1) προϊστάμενος γενικής διεύθυνσης 
του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, δύο (2) 
μέλη της μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης που 
είναι Ιμάμηδες εγγεγραμμένοι στο Μητρώο Θρησκευτι-
κών Λειτουργών του άρθρου 14 του ν. 4301/2014 (Α’ 223) 
σε συνδυασμό με το άρθρο 47 του ν. 4559/2018 (Α’ 142) 
ή Ιεροδιδάσκαλοι του άρθρου 53 του ν. 4115/2013 (Α’ 24) 
ή έχουν πτυχίο της Εισαγωγικής Κατεύθυνσης Μου-
σουλμανικών Σπουδών του Τμήματος Θεολογίας του 
Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Α.Π.Θ.) 
ή πτυχίο μουσουλμανικής Θεολογίας αναγνωρισμένο 
από τον Δ.Ο.Α.Τ.Α.Π. και υποδεικνύονται από τον οικείο 
Μουφτή, καθώς και ο Προϊστάμενος της Διεύθυνσης 
Θρησκευτικής Διοίκησης του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων.
7. Για την υπηρεσιακή κατάσταση των μονίμων δη-
μοσίων υπαλλήλων της παρ. 1 αρμόδιο είναι το Κεντρι-
κό Υπηρεσιακό Συμβούλιο Διοικητικού Προσωπικού 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5293 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
(Κ.Υ.Σ.ΔΙ.Π.) του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμά-
των. Το προσωπικό της παρ. 2 ως προς την υπηρεσιακή 
του κατάσταση υπάγεται απευθείας στον Μουφτή.
Άρθρο 140
Κάλυψη δαπανών
1. Η κάλυψη των λειτουργικών δαπανών, της υλικοτε-
χνικής υποδομής, των αναλωσίμων και της προμήθειας πάσης φύσεως εξοπλισμού των Μουφτειών, καθώς και 
αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών βαρύνει τον τακτικό 
προϋπολογισμό της Περιφερειακής Διεύθυνσης Πρωτο-
βάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ανατολικής 
Μακεδονίας - Θράκης, στον οποίο μεταφέρονται για τον 
σκοπό αυτό πιστώσεις από τον τακτικό προϋπολογισμό 
του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων (Ειδικός 
Φορέας 1019-202-0000000).
2. Οι έκτακτοι πόροι των Μουφτειών προέρχονται από 
δωρεές, κληρονομιές, κλη ροδοσίες, κάθε είδους εισφο-
ρές φυσικών ή νομικών προσώπων και ιδίως από τις Δι-αχειριστικές ή Βακουφικές Επιτροπές Μουσουλμανικής 
Περιουσίας, σύμφωνα με τον Κώδικα Κοινωφελών Περι-
ουσιών και Σχολαζουσών Κληρονομιών (ν. 4182/2013, 
Α’ 185).
3. Δωρεές, εισφορές και κάθε είδους πόροι από αλ-
λοδαπά φυσικά ή νομικά πρόσωπα γίνονται δεκτά 
σύμφωνα με τον Κώδικα Κοινωφελών Περιουσιών και 
Σχολαζουσών Κληρονομιών, εφόσον προεγκριθούν με απόφαση του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων.
4. Οι Μουφτείες μπορούν να διοργανώνουν εράνους, 
οι οποίοι δεν υπόκεινται σε φορολογία, για φιλανθρωπι-
κούς σκοπούς ή εν γένει για την ενίσχυση της αποστολής 
τους, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 137 εντός της 
περιφέρειάς τους. Με κοινή απόφαση των Υπουργών 
Παιδείας και Θρησκευμάτων και Οικονομικών καθορί-
ζονται η σύσταση, η συγκρότηση, οι αρμοδιότητες, η 
εν γένει λειτουργία της ερανικής επιτροπής, ο τρόπος 
διενέργειας εράνων καθώς και κάθε άλλη σχετική λε-
πτομέρεια.
5. Οι δαπάνες έκδοσης των εντύπων της παρ. 6 του 
άρθρου 142 βαρύνουν τον τακτικό προϋπολογισμό της 
Περιφερειακής Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας και Δευτερο-
βάθμιας Εκπαίδευσης Ανατολικής Μακεδονίας - Θράκης, 
στον οποίο μεταφέρονται για τον σκοπό αυτό πιστώ-
σεις από τον τακτικό προϋπολογισμό του Υπουργείου 
Παιδείας και Θρησκευμάτων (Ειδικός Φορέας 1019-202-
0000000).
6. Οι Μουφτείες δικαιούνται δωρεάν παραχώρησης 
ενός (1) αυτοκινήτου από το Υπουργείο Παιδείας και 
Θρησκευμάτων για την αποκλειστική χρήση της Μου-
φτείας και για τις μετακινήσεις του Μουφτή εντός και 
εκτός της περιφέρειας της Μουφτείας. Η προμήθεια 
του αυτοκινήτου μπορεί να γίνεται από τη Διεύθυνση 
Διαχείρισης Δημόσιου Υλικού (Δ.Δ.Δ.Υ.) της Ανεξάρτη-
της Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.) ή από το ελεύ-
θερο εμπόριο ή με τη διαδικασία της χρηματοδοτικής 
μίσθωσης. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Παιδείας 
και Θρησκευμάτων, Οικονομικών και Εσωτερικών καθο-
ρίζονται οι όροι και η διαδικασία προμήθειας του αυτοκι-
νήτου ανεξαρτήτως κυβισμού και τύπου, οι όροι κίνησης, τα διακριτικά γνωρίσματα, η κατανάλωση καυσίμων, η 
στάθμευση, ο έλεγχος χρήσης και κυκλοφορίας, τα πρό-
σωπα που έχουν το δικαίωμα να οδηγούν το αυτοκίνητο, 
η χρονική διάρκεια παραχώρησής του, η διαδικασία και 
τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για την πληρωμή των 
δαπανών μετακίνησης και συντήρησης του αυτοκινήτου 
και κάθε άλλο ειδικότερο και λεπτομερειακό ζήτημα. Με 
κοινή απόφαση των Υπουργών Παιδείας και Θρησκευμά-
των και Υποδομών και Μεταφορών καθορίζεται ο τύπος 
της πινακίδας των οχημάτων των Μουφτειών.
Άρθρο 141
Στέγαση Μουφτειών
1. Οι Μουφτείες μπορούν να στεγάζονται σε κτίρια 
που παραχωρούνται κατά χρήση χωρίς αντάλλαγμα 
και ανήκουν κατά πλήρη κυριότητα στις Διαχειριστικές 
ή Βακουφικές Επιτροπές Μουσουλμανικής Περιουσί-
ας του ν. 3647/2008 (Α’ 37) ή σε Οργανισμούς Τοπικής 
Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) α’ ή β’ βαθμού ή σε ιδρύματα 
μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα ή στο Δημόσιο. Για την 
παραχώρηση συνάπτεται σύμβαση για την οποία δεν 
καταβάλλεται τέλος χαρτοσήμου. Οι Διαχειριστικές και 
οι Βακουφικές Επιτροπές, οι Ο.Τ.Α. και τα ιδρύματα μη 
κερδοσκοπικού χαρακτήρα απαλλάσσονται από την 
υποχρέωση καταβολής κάθε είδους φόρων και τελών 
για την ακίνητη περιουσία που παραχωρούν δωρεάν 
για τη στέγαση των Μουφτειών, με την επιφύλαξη των οριζόμενων στον Κώδικα Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (ν. 2859/2000, Α’ 248).
2. Τα πρόσωπα της παρ. 1 μπορούν να μεταβιβάζουν 
λόγω δωρεάς στο Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευ-
μάτων χώρους που ανήκουν στην πλήρη κυριότητά 
τους για την ανέγερση κτιρίου από την εταιρεία «ΚΤΙ-
ΡΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ Α.Ε.» με αποκλειστικό σκοπό τη 
στέγαση της Μουφτείας. Για τη δωρεά συνάπτεται 
ατελώς σύμβαση, με την επιφύλαξη των οριζόμενων 
στον ν. 2859/2000. Η αποπεράτωση της ανέγερσης του 
κτιρίου και η έναρξη λειτουργίας της Μουφτείας ολο-κληρώνονται εντός επτά (7) ετών από τη σύναψη της σύμβασης δωρεάς, εκτός εάν με τη σύμβαση ορίζεται 
μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Εάν παρέλθει άπρακτη 
η προθεσμία του δευτέρου εδαφίου ή αυτή που ορίζε-ται στη σύμβαση, η δωρεά ανακαλείται και το ακίνητο 
επιστρέφεται στον δωρητή.
3. Για την καταλληλότητα των κτιρίων της παρ. 1 και 
των χώρων της παρ. 2 αποφασίζει, κατά παρέκκλιση 
του ν. 3130/2003 (Α’ 76), άμισθη ειδική επιτροπή που 
αποτελείται από: α) τον οικείο Μουφτή ως Πρόεδρο, β) 
τον Προϊστάμενο της αρμόδιας Κτηματικής Υπηρεσίας ή τον νόμιμο αναπληρωτή του, γ) έναν (1) μηχανικό του κλάδου ΠΕ ή ΤΕ Πολιτικών Μηχανικών ή Αρχιτεκτόνων 
ή Τοπογράφων Μηχανικών της αρμόδιας Κτηματικής 
Υπηρεσίας, που προτείνεται από τον προϊστάμενό της 
και, αν δεν υπάρχει, από μηχανικό της Αποκεντρωμένης 
Διοίκησης Μακεδονίας - Θράκης ή της Τεχνικής Υπη-
ρεσίας του Δήμου Διδυμοτείχου, Κομοτηνής ή Ξάνθης 
κατά περίπτωση, δ) τον προϊστάμενο της αρμόδιας Διεύ-
θυνσης Περιβάλλοντος και Χωροταξίας της Αποκεντρω-
μένης Διοίκησης Μακεδονίας - Θράκης και ε) έναν (1) 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5294 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
δικηγόρο που προτείνεται από τον Μουφτή. Η Επιτροπή 
συγκροτείται με απόφαση του Υπουργού Παιδείας και 
Θρησκευμάτων.
4. Κάθε ειδικότερο θέμα σχετικό με τη σύναψη, τη δι-
άρκεια, την παράταση, την ανανέωση και τους λοιπούς 
όρους των συμβάσεων που προβλέπονται στις παρ. 1 και 
2 ρυθμίζεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Παιδείας 
και Θρησκευμάτων, Οικονομικών και του κατά περίπτω-
ση αρμόδιου Υπουργού.
5. Με την επιφύλαξη του παρόντος, η μίσθωση ακι-
νήτων για τη στέγαση των υπηρεσιών των Μουφτειών υπάγεται στον ν. 3130/2003, περί μισθώσεων ακινήτων για τη στέγαση δημοσίων υπηρεσιών.
Άρθρο 142
Κανόνες λειτουργίας Μουφτειών
1. Όλες οι πράξεις, τα πιστοποιητικά και τα έγγραφα 
που εκδίδονται από τον Μουφτή στο πλαίσιο άσκησης 
των καθηκόντων του συντάσσονται στην επίσημη γλώσ-
σα του κράτους και μπορούν να μεταφράζονται σε άλλη 
γλώσσα εφόσον υφίσταται ανάγκη. Κάθε είδους έντυ-
πο ή βιβλίο που τηρείται στη Μουφτεία και αφορά την 
εσωτερική λειτουργία της συντάσσεται στην επίσημη 
γλώσσα του κράτους και μπορεί να μεταφράζεται σε 
άλλη γλώσσα εφόσον υφίσταται ανάγκη.
2. Οι Μουφτείες αναρτούν υποχρεωτικά στην ιστοσε-
λίδα του «Προγράμματος Διαύγεια» του ν. 4727/2020 
(Α’ 184) όλες τις πράξεις, τα πιστοποιητικά, τα έγγραφα και τις αποφάσεις που εκδίδονται από τον Μουφτή στο 
πλαίσιο άσκησης των καθηκόντων του, με την επιφύλαξη 
της νομοθεσίας για την προστασία δεδομένων προσω-πικού χαρακτήρα.
3. Τα πάσης φύσεως έντυπα και έγγραφα των Μουφτει-
ών φέρουν στην επικεφαλίδα τους τις φράσεις «ΕΛΛΗ-ΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ», «ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣ-
ΚΕΥΜΑΤΩΝ - ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ» και 
τον τίτλο της συγκεκριμένης Μουφτείας. Κάθε Μουφτεία 
έχει υπηρεσιακή στρογγυλή σφραγίδα η οποία αποτε-
λείται από τρεις (3) ομόκεντρους κύκλους, ο εξωτερικός 
των οποίων φέρει τη φράση «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ», 
ο ενδιάμεσος φέρει τη φράση «ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 
ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ - ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΘΡΗΣΚΕΥ-
ΜΑΤΩΝ - ΜΟΥΦΤΕΙΑ (ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ ή ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ 
ή ΞΑΝΘΗΣ αντίστοιχα)», στην ελληνική γλώσσα, και ο 
εσωτερικός περιβάλλεται εξ  ολοκλήρου κυκλικώς από 
δύο (2) κλαδιά δάφνης που διασταυρώνονται στις αιχμές 
της κάτω πλευράς τους και στο μέσο φέρει τη φράση 
«ΜΟΥΦΤΕΙΑ (ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ ή ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ ή ΞΑΝΘΗΣ 
αντίστοιχα)» σε κυανό χρώμα στην αραβική γλώσσα.
4. Οι Μουφτείες απολαμβάνουν τα ίδια προνόμια και 
τιμολόγια τηλεφωνικής και διαδικτυακής επικοινωνίας 
με την Κεντρική Υπηρεσία του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων. Σχετικά με τα τέλη για την αλληλογρα-
φία των Μουφτειών ισχύουν οι αντίστοιχες διατάξεις που 
εφαρμόζονται για το Δημόσιο.
5. Οι Μουφτείες διαθέτουν ιστότοπο ο οποίος φέρει 
την κατάληξη των δημόσιων υπηρεσιών του κράτους 
(gov.gr) που προβλέπεται από τον νόμο. Η γλώσσα περι-
εχομένου του ιστότοπου των Μουφτειών είναι η επίσημη γλώσσα του κράτους. Ο Μουφτής μπορεί να καθορίσει 
παράλληλα και άλλες γλώσσες περιεχομένου.
6. Οι Μουφτείες μπορούν να εκδίδουν εφημερίδα, πε-
ριοδικό ή άλλο έντυπο ενημερωτικό υλικό αποκλειστικά 
με θρησκευτικό περιεχόμενο στην επίσημη γλώσσα του 
κράτους και παράλληλα σε γλώσσες της επιλογής τους.
7. Με κοινή απόφαση του Υπουργού Παιδείας και Θρη-
σκευμάτων και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού 
ρυθμίζονται όλα τα ειδικότερα θέματα και οι λεπτομέρει-
ες που ανακύπτουν κατά την εφαρμογή των παρ. 1 έως 6.
8. Οι Μουφτείες συνεργάζονται με τα Γενικά Αρχεία 
του κράτους για την προστασία, διάσωση, διατήρηση, 
συντήρηση, εκκαθάριση και ψηφιοποίηση, καθώς και 
την άμεση μετάφραση του δημόσιου και ιδιωτικού αρ-
χείου και του αρχειακού υλικού που κατέχουν, καθώς και 
για την πρόσβαση του κοινού σε αυτά. Για τους σκοπούς 
του πρώτου εδαφίου εφαρμόζονται τα άρθρα 160 έως 165, 167, 168 και 191 έως 193 του ν. 4610/2019 (Α’ 70).
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’
ΘΕΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΟΥΦΤΗΔΩΝ ΚΑΙΤΟΠΟΤΗΡΗΤΩΝ ΜΟΥΦΤΗΔΩΝ ΘΡΑΚΗΣ
Άρθρο 143
Μουφτήδες Θράκης
1. Οι Μουφτήδες είναι οι ανώτεροι θρησκευτικοί λει-
τουργοί της μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης εντός των γεωγραφικών ορίων της περιφέρειάς τους.
2. Οι Μουφτήδες, ως εμβριθείς γνώστες του Κορανίου, 
της μουσουλμανικής παράδοσης και του ιερού μουσουλ-
μανικού νόμου, ασκούν δικαιοδοτικές αρμοδιότητες 
όπως προβλέπονται στην παρ. 8 του άρθρου 146.
3. Οι Μουφτήδες είναι δημόσιοι υπάλληλοι και κατέ-
χουν θέση προϊσταμένου γενικής διεύθυνσης. Κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, οι Μουφτήδες έχουν τις 
κατά το Σύνταγμα και τους νόμους υποχρεώσεις των 
δημοσίων υπαλλήλων.
Άρθρο 144
Μισθολογική κατάσταση
1. Οι αποδοχές των Μουφτήδων Θράκης αντιστοιχούν 
στο ανώτατο μισθολογικό κλιμάκιο της θέσης προϊστα-
μένου γενικής διεύθυνσης, με τα σχετικά επιδόματα. 
Οι αποδοχές των Μουφτήδων Θράκης βαρύνουν τον 
τακτικό προϋπολογισμό του Υπουργείου Παιδείας και 
Θρησκευμάτων, στον οποίο εγγράφονται οι σχετικές πι-
στώσεις. Οι αποδοχές εκκαθαρίζονται από τις αρμόδιες 
Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Έβρου, Ξάνθης 
και Ροδόπης.
2. α) Αν σε θέση Μουφτή διοριστεί μόνιμος υπάλληλος 
ή υπάλληλος με σύμβαση εργασίας Ιδιωτικού Δικαίου 
Αορίστου Χρόνου στο Δημόσιο ή Νομικό Πρόσωπο Δη-
μοσίου Δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.) ή Οργανισμό Τοπικής Αυτοδι-
οίκησης (Ο.Τ.Α.), η υπαλληλική του ιδιότητα αναστέλλε-
ται προσωρινώς για όσο χρόνο κατέχει τη θέση Μουφτή 
και λαμβάνει μόνο το σύνολο των αποδοχών της θέσης του Μουφτή. Μετά την καθ’ οιονδήποτε τρόπο λήξη της 
θητείας του επιστρέφει αυτοδικαίως στην υπηρεσία του 
και λαμβάνει το σύνολο των αποδοχών της θέσης του 
στην υπηρεσία αυτή. Ο χρόνος υπηρεσίας του που δια-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5295 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
νύεται σε θέση Μουφτή θεωρείται ως χρόνος πραγμα-
τικής υπηρεσίας στην οργανική θέση του, για όλες τις 
έννομες συνέπειες, ειδικά δε για τις θέσεις ευθύνης ο 
χρόνος υπηρεσίας στη θέση αυτή λογίζεται ως χρόνος 
υπηρεσίας σε θέση προϊσταμένου γενικής διεύθυνσης.
β) Αν σε θέση Μουφτή διο ριστεί πρόσωπο που ασκεί 
οποιαδήποτε εμπορική δραστη ριότητα, η δραστηρι-
ότητα αυτή αναστέλλεται προσωρινώς για όσο χρόνο 
κατέχει τη θέση Μουφτή και λαμβάνει το σύνολο των 
αποδοχών της θέσης του Μουφτή.
γ) Αν σε θέση Μουφτή διοριστεί μέλος Διδακτικού 
Ερευνητικού Προσωπικού (Δ.Ε.Π.) των Ανώτατων Εκπαι-
δευτικών Ιδρυμάτων (Α.Ε.Ι.) ή μόνιμος εκπαιδευτικός της 
δημόσιας ή της μειονοτικής εκπαίδευσης ή των Μου-
σουλμανικών Ιεροσπουδαστηρίων Θράκης, η διδακτική 
ιδιότητά του αναστέλλεται προσωρινώς για όσο χρόνο 
κατέχει τη θέση Μουφτή. Μετά την καθ’ οιονδήποτε τρό-
πο λήξη της θητείας του επιστρέφει αυτοδικαίως στην 
υπηρεσία του. Με απόφαση του Υπουργού Παιδείας και 
Θρησκευμάτων, κατόπιν αίτησης του ενδιαφερομένου, μπορεί να επιτραπεί η παράλληλη άσκηση των διδακτι-
κών καθηκόντων του με τα καθήκοντα του Μουφτή. Στην 
περίπτωση αυτή λαμβάνει το σύνολο των αποδοχών της 
θέσης του Μουφτή και το ποσοστό των αποδοχών της 
θέσης που κατείχε πριν τον διορισμό του στη θέση Μου-
φτή, όπως κάθε φορά το ποσοστό αυτό προβλέπεται για 
την κατοχή δεύτερης θέσης στο Δημόσιο. Με την ίδια 
απόφαση του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων 
καθορίζονται όλες οι αναγκαίες λεπτομέρειες για την 
παράλληλη άσκηση καθηκόντων του ενδιαφερομένου, τη μερική απαλλαγή του από τα διδακτικά και την ολική 
απαλλαγή του από τα διοικητικά καθήκοντα, κατά πα-
ρέκκλιση των κείμενων διατάξεων και χωρίς να απαιτεί-ται η γνώμη του αρμοδίου υπηρεσιακού συμβουλίου.
3. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Παιδείας και 
Θρησκευμάτων και Οικονομικών μπορεί να καθορίζεται 
ειδική αποζημίωση για τον Μουφτή, πέραν των απο-
δοχών της παρ. 1, για την εκπλήρωση της αποστολής 
των Μουφτειών ως προς την εξυπηρέτηση ειδικότερων 
θρησκευτικών αναγκών της μουσουλμανικής μειονότη-
τας της Θράκης. Με την ίδια ή όμοια απόφαση καθορί-ζονται οι ειδικότεροι όροι καταβολής της αποζημίωσης του πρώτου εδαφίου.
4. Αν ο Μουφτής δεν διαθέτει ιδιόκτητη κατοικία στον 
τόπο υπηρεσίας του, η οικεία Διαχειριστική Επιτροπή 
Μουσουλμανικής Περιουσίας καλύπτει τη στεγαστική 
ανάγκη αυτού και της οικογένειάς του.
5. Για την άσκηση φιλανθρωπικού έργου και ελεημο-
σύνης κατά τον ιερό μουσουλμανικό νόμο, ο Μουφτής 
λαμβάνει ετησίως από την οικεία Διαχειριστική Επιτροπή 
Μουσουλμανικής Περιουσίας ποσό, το ύψος του οποίου, 
καθώς και οι ειδικότεροι όροι καταβολής του καθορίζο-
νται με κοινή απόφαση των Υπουργών Παιδείας και Θρη-
σκευμάτων και Οικονομικών. Κάθε πράξη ή απόφαση 
που αφορά στη διαχείριση και διάθεση του ποσού του πρώτου εδαφίου από τον Μουφτή αναρτάται υποχρεω-
τικά στην ιστοσελίδα του προγράμματος «Διαύγεια» του 
ν. 4727/2020 (Α’ 184) με την επιφύλαξη της νομοθεσίας 
για την προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.Άρθρο 145
Αποχώρηση Μουφτήδων
1. Οι Μουφτήδες που αποχωρούν λόγω συμπλήρωσης 
του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης ή του ορίου θητειών 
του άρθρου 147 μπορεί να καταλαμβάνουν άμισθη θέση 
συμβούλου του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων 
για θέματα της μουσουλμανικής θρησκείας.
2. Οι αποχωρήσαντες Μουφτήδες και οι αποχωρή-
σαντες Τοποτηρητές Μουφτήδες του άρθρου 150, που έχουν υπηρετήσει τουλάχιστον επί πέντε (5) έτη, χωρίς 
να έχουν παυθεί από τα καθήκοντά τους για τους λόγους 
που αναφέρονται στο άρθρο 157, και δεν εμπίπτουν 
στην περ. (α) της παρ. 2 του άρθρου 144 ή στην παρ. (α) της παρ. 7 του άρθρου 150, δικαιούνται την καταβολή 
ειδικού επιδόματος ίσου με το εβδομήντα τοις εκατό 
(70%) του βασικού μισθού του εν ενεργεία Μουφτή έως τη συμπλήρωση του εξηκοστού έβδομου (67ου) έτους της ηλικίας τους. Το ειδικό επίδομα βαρύνει τον τακτικό 
προϋπολογισμό του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευ-
μάτων στον οποίο εγγράφονται οι σχετικές πιστώσεις 
και εκκαθαρίζεται από τις αρμόδιες Διευθύνσεις Πρω-
τοβάθμιας Εκπαίδευσης Έβρου, Ξάνθης και Ροδόπης. Το 
ειδικό επίδομα υπόκειται σε φόρο και κρατήσεις. Εφό-
σον ο δικαιούχος αποκτήσει εισόδημα από οποιαδήποτε 
πηγή, το ειδικό επίδομα μειώνεται κατά το αντίστοιχο 
ποσό ώστε το συνολικό εισόδημα του δικαιούχου να μην 
υπερβαίνει το εβδομήντα τοις εκατό (70%) του βασικού μισθού του εν ενεργεία Μουφτή.
3. Οι αποχωρήσαντες Μουφτήδες και οι αποχωρή-
σαντες Τοποτηρητές Μουφτήδες σε βάρος των οποίων ασκήθηκε ποινική δίωξη για τα αδικήματα του άρθρου 
149, λαμβάνουν το πενήντα τοις εκατό (50%) του ειδι-
κού επιδόματος της παρ. 2. Κατά τα λοιπά εφαρμόζεται αναλογικά η περ. β) της παρ. 4 του άρθρου 158.
4. Η αμετάκλητη καταδίκη για τα αδικήματα του άρ-
θρου 149 συνιστά λόγο διακοπής της καταβολής του 
ειδικού επιδόματος.
Άρθρο 146
Αρμοδιότητες και καθήκοντα Μουφτήδων Θράκης
1. Ο Μουφτής ασκεί, έκαστος αποκλειστικά στην περι-
φέρειά του, τις αρμοδιότητες που προβλέπονται από τον 
νόμο καθώς και τα θρησκευτικά καθήκοντα που απορ-
ρέουν από τον ιερό μουσουλμανικό νόμο.
2. Ο Μουφτής τελεί θρησκευτικούς γάμους μεταξύ 
μουσουλμάνων.
3. Ο Μουφτής διορίζει, εποπτεύει και παύει τους μου-
σουλμάνους θρησκευτικούς λειτουργούς.
4. Ο Μουφτής καταχωρίζει τους θρησκευτικούς λει-
τουργούς της μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης 
στο Μητρώο Θρησκευτικών Λειτουργών του άρθρου 14 
του ν. 4301/2014 (Α’ 223) σε συνδυασμό με το άρθρο 47 του ν. 4559/2018 (Α’ 142).
5. Μέχρι την καταχώριση των θρησκευτικών λειτουρ-
γών της μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης στο 
Μητρώο Θρησκευτικών Λειτουργών του άρθρου 14 του ν. 4301/2014 σε συνδυασμό με το άρθρο 47 του 
ν. 4559/2018, ο Μουφτής επικυρώνει τους θρησκευτι-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5296 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
κούς γάμους που τελούν οι θρησκευτικοί λειτουργοί 
της μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης. Άλλως 
οι γάμοι αυτοί είναι ανυπόστατοι και δεν καταχωρίζονται 
στα ληξιαρχεία.
6. Ο Μουφτής, ως εμβριθής γνώστης του Κορανίου, της 
μουσουλμανικής παράδοσης και του ιερού μουσουλμα-
νικού νόμου, γνωμοδοτεί και εκδίδει ιερονομικές ρήτρες 
που αφορούν σε θέματα θρησκευτικής ζωής και μου-
σουλμανικής ορθοπραξίας, καθώς και σε θέματα προσω-
πικής ζωής και οικογενειακής κατάστασης των Ελλήνων 
πολιτών, μελών της μουσουλμανικής μειονότητας της 
Θράκης που κατοικούν στην περιφέρειά του.
7. Ο Μουφτής προΐσταται της οικείας Μουφτείας, είναι 
διοικητικός και πειθαρχικός προϊστάμενος του πάσης 
φύσεως προσωπικού της και ασκεί όλες τις σχετικές με 
την υπηρεσία και τη θέ ση του αρμοδιότητες.
8. Ο Μουφτής ασκεί δικαιοδοσία, υπό τις προϋποθέ-
σεις και τις διαδικασίες που ορίζονται στις παρ. 9 και 10, 
μεταξύ Ελλήνων πολιτών μελών της μουσουλμανικής 
μειονότητας της Θράκης, επί γάμων, διαζυγίων, διατρο-
φών, επιτροπειών, κηδεμονιών, χειραφεσίας ανηλίκων, 
ισλαμικών διαθηκών και της εξ αδιαθέτου διαδοχής, 
εφόσον οι σχέσεις αυτές διέπονται από τον ιερό μου-
σουλμανικό νόμο.
9. Οι αποφάσεις που εκδίδονται από τον Μουφτή επί 
υποθέσεων αμφισβητούμενης δικαιοδοσίας δεν μπο-
ρούν να εκτελεσθούν ούτε αποτελούν δεδικασμένο, αν 
δεν κηρυχθούν εκτελεστές από το μονομελές πρωτοδι-
κείο της περιφέρειας όπου η έδ ρα του Μουφτή, κατά τη 
διαδικασία της εκουσίας δικαιοδοσίας. Το δικαστήριο 
ερευνά μόνο αν η απόφαση εκδόθηκε μέσα στα όρια 
της δικαιοδοσίας του Μουφτή και αν οι διατάξεις που 
εφαρμόσθηκαν αντίκεινται στο Σύνταγμα, ιδίως στην 
παρ. 2 του άρθρου 4 και στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δι-
καιωμάτων του Ανθρώπου. Κατά της αποφάσεως του 
μονομελούς πρωτοδικείου χωρεί προσφυγή ενώπιον 
του οικείου πολυμελούς πρωτοδικείου που δικάζει κατά 
την ίδια διαδικασία. Κατά της αποφάσεως του Πολυμε-
λούς Πρωτοδικείου δεν χωρεί ένδικο μέσο τακτικό ή 
έκτακτο.
10. α) Οι υποθέσεις της παρ. 8 ρυθμίζονται από τις 
κοινές διατάξεις και μόνο κατ’ εξαίρεση υπάγονται στη 
δικαιοδοσία του Μουφτή, εφόσον αμφότερα τα διά-
δικα μέρη υποβάλλουν σχετική αίτησή τους ενώπιόν 
του για επίλυση της συγκεκριμένης διαφοράς κατά τον 
ιερό μουσουλμανικό νόμο. Η υπαγωγή της υπόθεσης 
στη δικαιοδοσία του Μουφτή είναι αμετάκλητη και απο-
κλείει τη δικαιοδοσία των τακτικών δικαστηρίων για τη 
συγκεκριμένη διαφορά. Εάν οποιοδήποτε από τα μέρη 
δεν επιθυμεί την υπαγωγή της υπόθεσής του στη δικαι-
οδοσία του Μουφτή, δύναται να προσφύγει στα πολιτικά 
δικαστήρια, κατά τις κοινές ουσιαστικές και δικονομικές 
διατάξεις, τα οποία σε κάθε περίπτωση έχουν το τεκμή-ριο της δικαιοδοσίας.
β) Οι κληρονομικές σχέσεις των μελών της μουσουλ-
μανικής μειονότητας της Θράκης ρυθμίζονται από τις 
διατάξεις του Αστικού Κώδικα, εκτός εάν ο διαθέτης συ-
ντάξει ενώπιον συμβολαιογράφου δήλωση τελευταίας 
βούλησης, κατά τον τύπο της δημόσιας διαθήκης, με αποκλειστικό περιεχόμενό της τη ρητή επιθυμία του να 
υπαχθεί η κληρονομική του διαδοχή στον ιερό μουσουλ-
μανικό νόμο. Η δήλωση αυτή είναι ελεύθερα ανακλητή, 
είτε με μεταγενέστερη αντίθετη δήλωσή του ενώπιον 
συμβολαιογράφου είτε με σύνταξη μεταγενέστερης 
διαθήκης, κατά τους όρους του Αστικού Κώδικα. Ταυ-
τόχρονη εφαρμογή του Αστικού Κώδικα και του ιερού 
μουσουλμανικού νόμου στην κληρονομική περιουσία 
ή σε ποσοστό ή σε διακεκριμένα στοιχεία αυτής απα-
γορεύεται.
11. Με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται με πρό-
ταση των Υπουργών Παιδείας και Θρησκευμάτων και 
Δικαιοσύνης καθορίζονται όλοι οι αναγκαίοι δικονο-
μικοί κανόνες για τη συζήτηση της υπόθεσης ενώπιον 
του Μουφτή και την έκδοση των αποφάσεών του και 
ιδίως η διαδικασία υποβολής αιτήσεως των μερών, η 
οποία πρέπει να περιέχει τα στοιχεία των εισαγωγικών 
δικογράφων κατά τον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας και, 
επί ποινή ακυρότητας, ρη τή ανέκκλητη δήλωση κάθε 
διαδίκου περί επιλογής της συγκεκριμένης δικαιοδοσίας, 
η παράσταση των πληρεξουσίων δικηγόρων, η διαδικα-
σία κατάθεσης και επίδοσής της στο αντίδικο μέρος, η 
διαδικασία της συζήτησης και της έκδοσης απόφασης, της τήρησης αρχείου, καθώς και κάθε σχετικό θέμα για την εφαρμογή του παρόντος.
12. Απαγορεύεται η καταβολή αμοιβής σε χρήμα ή σε 
είδος στον Μουφτή για την τέλεση ή επικύρωση θρη-
σκευτικού γάμου, την τέλεση κηδείας και για κάθε εν 
γένει θρησκευτική τελετή ή την άσκηση του δικαιοδο-
τικού του έργου.
Άρθρο 147
Θητεία
1. Η θητεία του Μουφτή ορίζεται σε πέντε (5) έτη και 
μπορεί να ανανεωθεί μία (1) φορά, με απόφαση του 
Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων που δημοσιεύ-
εται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
2. Ανώτατο όριο υπηρεσίας του ίδιου προσώπου σε 
θέση Μουφτή ή Τοποτηρητή Μουφτή του άρθρου 150 είναι τα είκοσι (20) έτη, συνεχόμενα ή διακεκομμένα, με 
τη συμπλήρωση των οποίων λήγει αυτοδικαίως η θητεία 
του.
3. Σε κάθε περίπτωση οι Μουφτήδες ή Τοποτηρητές 
Μουφτήδες αποχωρούν υποχρεωτικά από την υπηρεσία 
τους μόλις συμπληρώσουν το εξηκοστό έβδομο (67ο) 
έτος της ηλικίας τους, θεωρουμένης ως ημερομηνίας 
συμπλήρωσης του ορίου αυτού της 30ής Ιουνίου του 
έτους αποχώρησης.
4. Με απόφαση του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευ-
μάτων, που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερ-
νήσεως διαπιστώνεται η αυτοδίκαιη λύση της υπηρεσι-
ακής σχέσης λόγω της συμπλήρωσης είκοσι (20) ετών 
υπηρεσίας σε θέση Μουφτή ή Τοποτηρητή Μουφτή ή 
παρέλευσης του ορίου ηλικίας της παρ. 3.
Άρθρο 148
Προσόντα
Θέση Μουφτή καταλαμβάνουν Έλληνες πολίτες, μέλη 
της μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης και μό-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5297 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
νιμοι κάτοικοι μίας (1) εκ των περιφερειακών ενοτήτων 
Έβρου, Ροδόπης και Ξάνθης οι οποίοι έχουν διακριθεί 
για το ήθος, τη θεολογική τους κατάρτιση κατά προτί-μηση σε θέματα γνώσης και ερμηνείας του Κορανίου ή 
της μουσουλμανικής παράδοσης ή του ιερού μουσουλ-
μανικού νόμου, την εν γένει θρησκευτική τους δράση, 
δεν έχουν υπερβεί το εξηκοστό δεύτερο (62ο) έτος της 
ηλικίας τους κατά την ημέρα λήξης της προθεσμίας υπο-
βολής των υποψηφιοτήτων, κ αι είτε: α) είναι κάτοχοι 
πτυχίου της Εισαγωγικής Κατεύθυνσης Μουσουλμα-
νικών Σπουδών του Τμήματος Θεολογίας της Θεολο-
γικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσ-
σαλονίκης ή Ισλαμικών Σπουδών από αναγνωρισμένη 
ανώτατη Θεολογική Σχολή της αλλοδαπής και έχουν 
διατελέσει τουλάχιστον επί πέντε (5) έτη Ιμάμηδες εγ-
γεγραμμένοι στο Μητρώο Θρησκευτικών Λειτουργών 
του άρθρου 14 του ν. 4301/2014 (Α’ 223) σε συνδυασμό 
με το άρθρο 47 του ν. 4559/2018 (Α’ 142) ή Ιεροδιδά-
σκαλοι του άρθρου 53 του ν. 4115/2013 (Α’ 24) ή και 
τα δύο είτε β) είναι απόφοιτοι των Μουσουλμανικών 
Ιεροσπουδαστηρίων της Θράκης και έχουν διατελέσει 
τουλάχιστον επί δέκα (10) έτη Ιμάμηδες εγγεγραμμένοι 
στο Μητρώο Θρησκευτικών Λειτουργών του άρθρου 
14 του ν. 4301/2014 σε συνδυασμό με το άρθρο 47 
του ν. 4559/2018 ή Ιεροδιδάσκαλοι του άρθρου 53 του ν. 4115/2013 ή και τα δύο.
Άρθρο 149
Κωλύματα - Ασυμβίβαστα
1. Δεν καταλαμβάνουν θέση Μουφτή ή Τοποτηρητή 
Μουφτή:
α) όσοι δεν έχουν εκπληρώσει τις στρατιωτικές υπο-
χρεώσεις τους ή δεν έχουν απαλλαγεί από αυτές νόμιμα, 
όσοι είναι ανυπότακτοι ή όσοι έχουν καταδικασθεί αμε-τάκλητα για λιποταξία,
β) όσοι έχουν, κατόπιν δικαστικής απόφασης, παυθεί 
από θέση δημοσίου υπαλλήλου ή υπαλλήλου Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.) λόγω ποινικής 
καταδίκης ή πειθαρχικού αδικήματος, νόσου ή ανεπάρ-κειας,
γ) όσοι έχουν απολυθεί από θέση δημοσίου υπαλλή-
λου ή υπαλλήλου Ν.Π.Δ.Δ. με απόφαση του αρμόδιου 
συμβουλίου για πειθαρχικούς λόγους,
δ) όσοι καταδικάσθηκαν για κακούργημα,
ε) όσοι καταδικάσθηκαν σε οποιαδήποτε ποινή για:
εα) κλοπή, υπεξαίρεση (κοινή και στην υπηρεσία), απά-
τη, εκβίαση, πλαστογραφία, δωροδοκία, απιστία περί 
την υπηρεσία, παράβαση καθήκοντος, συκοφαντική δυ-
σφήμηση, οποιοδήποτε έγκλημα κατά της γενετήσιας 
ελευθερίας ή έγκλημα οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής, σωματική βλάβη εμβρύου ή νεογνού, τα αδικήματα του ν. 3500/2006 (Α’ 232) για την αντιμε-τώπιση της ενδοοικογενειακής βίας, αρπαγή ανηλίκων, 
παράνομη κατακράτηση, παράνομη βία, αυτοδικία, απει-
λή, διατάραξη θρησκευτικών συναθροίσεων,
εβ) βία κατά υπαλλήλων και δικαστικών προσώπων, 
αθέμιτη επιρροή σε δικαστικούς λειτουργούς, διατάραξη 
της λειτουργίας υπηρεσίας, διατάραξη δικαστικών συνε-
δριάσεων, απείθεια, παραβίαση δικαστικών αποφάσεων και συμφωνιών που επικυρώθηκαν από συμβολαιογρά-
φο, στάση, αντιποίηση παραβίαση σφραγίδων που έθεσε 
η αρχή, παραβίαση φύλαξης της αρχής,
εγ) διέγερση σε ανυπακοή, διέγερση σε διάπραξη 
εγκλημάτων, βιαιοπραγίες ή διχόνοια, πρόσκληση και 
προσφορά για την τέλεση εγκλήματος, εγκληματική ορ-
γάνωση, τρομοκρατικές πράξεις-τρομοκρατική οργάνω-
ση, αξιόποινη υποστήριξη, διατάραξη κοινής ειρήνης, 
απειλή διάπραξης εγκλημάτων, διασπορά ψευδών ειδή-
σεων, προσβολή συμβόλων ή τόπων ιδιαίτερης εθνικής 
ή θρησκευτικής σημασίας,
εδ) τα αδικήματα του ν. 927/1979 «περί κολασμού 
πράξεων ή ενεργειών αποσκοπουσών εις φυλετικάς δι-
ακρίσεις» (Α’ 139),
εε) προσηλυτισμό του άρθρου 4 του α.ν. 1363/1938 
(Α’ 305),
εστ) τα αδικήματα του ν. 4139/2013 (Α’ 74),στ) όσοι, λόγω καταδίκης, έχουν στερηθεί τα πολιτικά 
τους δικαιώματα και για όσο χρόνο διαρκεί η στέρηση αυτή,
ζ) όσοι τελούν υπό στερητική δικαστική συμπαράστα-
ση, πλήρη ή μερική, υπό επικουρική δικαστική συμπα-
ράσταση, πλήρη ή μερική, ή και υπό τις δύο (2) αυτές 
καταστάσεις.
2. Η αποκατάσταση και η χάρη χωρίς άρση των συνε-
πειών δεν αίρουν το κώλυμα για κατάληψη θέσης Μου-φτή ή Τοποτηρητή Μουφτή.
3. Στον Μουφτή ή Τοποτηρητή Μουφτή απαγορεύεται, 
κατά την άσκηση των καθηκόντων του, η οποιασδήποτε 
μορφής εκδήλωση υπέρ ή κατά πολιτικού κόμματος.
4. Ο Μουφτής ή Τοποτηρητής Μουφτής απαγορεύεται 
να παρέχει κάθε άλλη μισθωτή υπηρεσία, καθώς και να ασκεί οποιοδήποτε άλλο επάγγελμα.
5. Απαγορεύεται στον Μουφτή ή Τοποτηρητή Μουφτή 
η ανάληψη καθηκόντων μέλους της Κυβέρνησης, Υφυ-πουργού, Γενικού ή Ειδικού Γ ραμματέα κατά την έννοια των άρθρων 41 έως 44 του ν. 4622/2019 (Α’ 133).
6. Ο Μουφτής ή ο Τοποτηρητής Μουφτής δεν μπορεί 
να εκλεγεί ή να είναι πε ριφερειάρχης, περιφερειακός 
σύμβουλος, δήμαρχος, δημοτικός σύμβουλος, σύμ-
βουλος δημοτικών κοινοτή των ή πρόεδρος δημοτικών 
κοινοτήτων.
Άρθρο 150
Τοποτηρητής Μουφτής
1. Εντός δεκαπέντε (15) ημερών από την με οποιον-
δήποτε τρόπο κένωση θέσης Μουφτή, ο Υπουργός 
Παιδείας και Θρησκευμάτων αναθέτει προσωρινώς τα 
καθήκοντα του Μουφτή σε Τοποτηρητή Μουφτή, με 
απόφασή του που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της 
Κυβερνήσεως. Επιτρέπεται ένας (1) εκ των υπηρετού-
ντων Μουφτήδων στις λοιπές Μουφτείες της Θράκης 
να αναλάβει καθήκοντα Τοποτηρητή Μουφτή, με από-
φαση του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων που 
δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Στην 
περίπτωση αυτή λαμβάνει επιπλέον το τριάντα τοις εκα-
τό (30%) του βασικού μισθού της θέσης του Μουφτή.
2. Η θητεία του Τοποτηρητή Μουφτή έχει διάρκεια έξι 
(6) μηνών και μπορεί να ανανεώνεται πάντως όχι πέραν 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5298 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
της τριετίας με απόφαση του Υπουργού Παιδείας και 
Θρησκευμάτων, η οποία δημοσιεύεται στην Εφημερίδα 
της Κυβερνήσεως. Η θητεία του Τοποτηρητή Μουφτή 
λήγει αυτοδικαίως την ημέρα ανάληψης καθηκόντων 
του νέου Μουφτή.
3. Ο Τοποτηρητής Μουφτής ασκεί όλες τις αρμοδιότη-
τες του Μουφτή που προβλέπονται από το νόμο, καθώς 
και τα θρησκευτικά καθήκοντα αυτού που απορρέουν 
από τον ιερό μουσουλμανικό νόμο. Ο Τοποτηρητής 
Μουφτής είναι δημόσιος υπάλληλος και κατέχει θέση 
προϊσταμένου γενικής διεύθυνσης. Κατά την άσκηση 
των καθηκόντων του, ο Τοποτηρητής Μουφτής έχει τις 
υποχρεώσεις των δημοσίων υπαλλήλων κατά το Σύνταγ-
μα και τους νόμους.
4. Σε θέση Τοποτηρητή Μουφτή διορίζονται Έλληνες 
πολίτες, μέλη της μουσουλμανικής μειονότητας της 
Θράκης και μόνιμοι κάτοικοι μίας εκ των περιφερειακών 
ενοτήτων της Θράκης, οι οποίοι έχουν διακριθεί για το ήθος και τη θεολογική τους κατάρτιση κατά προτίμηση 
σε θέματα γνώσης και ερμηνείας του Κορανίου ή της 
μουσουλμανικής παράδοσης ή του ιερού μουσουλμα-
νικού νόμου, καθώς και την εν γένει θρησκευτική τους 
δράση, δεν έχουν υπερβεί το εξηκοστό τέταρτο (64ο) 
έτος της ηλικίας τους κατά την ημέρα του διορισμού 
τους και είτε α) είναι κάτοχοι πτυχίου της Εισαγωγικής 
Κατεύθυνσης Μουσουλμανικών Σπουδών του Τμήματος 
Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου 
Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ή Ισλαμικών Σπουδών 
από αναγνωρισμένη Ανώτατη Θεολογική Σχολή της αλ-λοδαπής και έχουν διατελέσει τουλάχιστον επί πέντε (5) 
έτη Ιμάμηδες εγγεγραμμένοι στο Μητρώο Θρησκευτι-
κών Λειτουργών του άρθρου 14 του ν. 4301/2014 (Α’ 223) 
σε συνδυασμό με το άρθρο 47 του ν. 4559/2018 (Α’ 142) ή 
Ιεροδιδάσκαλοι του άρθρου 53 του ν. 4115/2013 (Α’ 24) ή 
και τα δύο είτε β) είναι απόφοιτοι των Μουσουλμανικών 
Ιεροσπουδαστηρίων της Θράκης και έχουν διατελέσει 
τουλάχιστον επί δέκα (10) έτη Ιμάμηδες εγγεγραμμένοι 
στο Μητρώο Θρησκευτικών Λειτουργών του άρθρου 
14 του ν.  4301/2014 σε συνδυασμό με το άρθρο 47 
του ν. 4559/2018 ή Ιεροδιδάσκαλοι του άρθρου 53 του ν. 4115/2013 ή και τα δύο.
5. Ο Τοποτηρητής Μουφτής μπορεί να είναι υποψήφι-
ος για τη θέση Μουφτή στην οικεία Μουφτεία, εφόσον παραιτηθεί εντός τριών (3) ημερών από τη δημοσίευση 
της σχετικής προκήρυξης για την πλήρωση θέσης Μου-
φτή στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Στην περίπτωση 
αυτή εφαρμόζεται η παρ. 1. Ο Τοποτηρητής Μουφτής 
μπορεί να είναι υποψήφιος για τη θέση Μουφτή σε άλλη 
Μουφτεία χωρίς να απαιτείται προηγούμενη παραίτησή 
του.
6. Οι αποδοχές του Τοποτηρητή Μουφτή αντιστοιχούν 
στο ανώτατο μισθολογικό κλιμάκιο της θέσης προϊστα-μένου γενικής διεύθυνσης, με τα σχετικά επιδόματα. Οι 
αποδοχές των Τοποτηρητών Μουφτήδων βαρύνουν τον 
τακτικό προϋπολογισμό του Υπουργείου Παιδείας και 
Θρησκευμάτων, στον οποίο εγγράφονται οι σχετικές 
πιστώσεις και εκκαθαρίζονται από τις αρμόδιες Διευ-
θύνσεις Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Έβρου, Ξάνθης και 
Ροδόπης.7. α) Αν σε θέση Τοποτηρητή Μουφτή διοριστεί μό-
νιμος υπάλληλος ή υπάλληλος με σύμβαση εργασίας 
Ιδιωτικού Δικαίου Αορίστου Χρόνου στο Δημόσιο ή 
Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.) ή Ορ-
γανισμό Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) η υπαλληλική 
του ιδιότητα αναστέλλεται προσωρινώς για όσο χρόνο 
κατέχει τη θέση Μουφτή και λαμβάνει μόνο το σύνολο 
των αποδοχών της θέσης του Μουφτή. Μετά την καθ’ 
οιονδήποτε τρόπο λήξη της θητε ίας του επιστρέφει αυ-
τοδικαίως στην υπηρεσία του και λαμβάνει το σύνολο 
των αποδοχών της θέσης του στην υπηρεσία αυτή. Ο 
χρόνος υπηρεσίας του που διανύεται σε θέση Μουφτή 
θεωρείται ως χρόνος πραγματικής υπηρεσίας στην ορ-γανική θέση του, για όλες τις έννομες συνέπειες, ειδικά δε για τις θέσεις ευθύνης ο χρόνος υπηρεσίας στη θέση αυτή λογίζεται ως χρόνος υπηρεσίας σε θέση προϊστα-μένου γενικής διεύθυνσης.
β) Αν σε θέση Τοποτηρητή Μουφτή διοριστεί πρόσω-
πο που ασκεί οποιαδήποτε εμπορική δραστηριότητα, η 
δραστηριότητα αυτή αναστέλλεται προσωρινώς για όσο 
χρόνο κατέχει τη θέση Τοποτηρητή Μουφτή και λαμβά-
νει το σύνολο των αποδοχών της θέσης του Μουφτή.
γ) Αν σε θέση Τοποτηρητή Μουφτή διοριστεί μέλος 
Διδακτικού Ερευνητικού Προσωπικού (Δ.Ε.Π.) των 
Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (Α.Ε.Ι.) ή μόνιμος 
εκπαιδευτικός της δημόσιας ή της μειονοτικής εκπαί-δευσης ή των Μουσουλμανικών Ιεροσπουδαστηρίων 
Θράκης, η διδακτική ιδιότητά του αναστέλλεται προ-
σωρινώς για όσο χρόνο κατέχει τη θέση Τοποτηρητή 
Μουφτή. Μετά την καθ’ οιονδήποτε τρόπο λήξη της 
θητείας του επιστρέφει αυτοδικαίως στην υπηρεσία 
του. Με απόφαση του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευ-
μάτων, κατόπιν αίτησης του ενδιαφερομένου, μπορεί 
να επιτραπεί η παράλληλη άσκηση των διδακτικών καθηκόντων του με τα καθήκοντα του Τοποτηρητή 
Μουφτή. Στην περίπτωση αυτή λαμβάνει το σύνολο 
των αποδοχών της θέσης του Μουφτή και το ποσοστό των αποδοχών της θέσης που κατείχε πριν από τον δι-
ορισμό του στη θέση Τοποτηρητή Μουφτή, όπως το 
ποσοστό αυτό προβλέπεται για την κατοχή δεύτερης 
θέσης στο Δημόσιο. Με την ίδια απόφαση του Υπουρ-γού Παιδείας και Θρησκευμάτων καθορίζονται όλες οι 
αναγκαίες λεπτομέρειες για την παράλληλη άσκηση 
καθηκόντων του ενδιαφερομένου, τη μερική απαλλα-
γή του από τα διδακτικά και την ολική απαλλαγή του 
από τα διοικητικά καθήκοντα, κατά παρέκκλιση των 
κείμενων διατάξεων και χωρίς να απαιτείται η γνώμη 
του αρμόδιου υπηρεσιακού συμβουλίου.
Άρθρο 151
Προκήρυξη για την υποβολή αιτήσεων για την πλήρωση κενωθείσας θέσης Μουφτή στις Μουφτείες Θράκης
Ο Υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων προκηρύσ-
σει τη θέση του Μουφτή. Η προκήρυξη δημοσιεύεται 
στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, αναρτάται στην 
ιστοσελίδα του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμά-
των και στην ιστοσελίδα της Περιφερειακής Διεύθυνσης 
Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ανατο-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5299 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
λικής Μακεδονίας - Θράκης και δημοσιεύεται σε δύο (2) 
εφημερίδες της περιφερειακής ενότητας της κενωθείσας 
θέσης Μουφτή. Με την προκήρυξη του πρώτου εδαφίου 
καθορίζονται ειδικότερα οι όροι, οι προϋποθέσεις, τα 
απαιτούμενα δικαιολογητικά, η διαδικασία πλήρωσης 
της κενωθείσας θέσης και κάθε άλλο ειδικότερο σχετικό 
ζήτημα.
Άρθρο 152
Κατάλογος υποψηφίων
Κατάλογος των υποψηφίων υποβάλλεται στον Τοποτη-
ρητή Μουφτή μαζί με αντίγραφα των σχετικών αιτήσεων 
και των κατατεθέντων δικαιολογητικών, εντός δέκα (10) 
ημερών από τη λήξη της προθεσμίας για την υποβολή τους, με μέριμνα της Διεύθυνσης Θρησκευτικής Διοίκη-σης του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων.
Άρθρο 153
Συμβουλευτική Επιτροπή
1. Για την πλήρωση κενωθείσας θέσης Μουφτή, Συμ-
βουλευτική Επιτροπή διατυπώνει απλή αιτιολογημένη 
γνώμη περί της επάρκειας εκάστου προσώπου που 
περιλαμβάνεται στον κατάλογο των υποψηφίων του 
άρθρου 152.
2. Η Συμβουλευτική Επιτροπή της παρ. 1 αποτελείται 
από τριάντα τρία (33) μέλη, τα οποία είναι Έλληνες πολί-
τες, μέλη της μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης, 
ως ακολούθως:
α) ο Τοποτηρητής Μουφτής της κενωθείσας θέσης 
Μουφτή, ως Πρόεδρος,
β) επτά (7) μέλη που αναδεικνύονται με δημόσια κλή-
ρωση μεταξύ όσων έχουν διδάξει τουλάχιστον δύο (2) 
έτη στην Εισαγωγική Κατεύθυνση Μουσουλμανικών 
Σπουδών του Τμήματος Θεολογίας του Αριστοτελείου 
Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης μαθήματα που σχετίζο-
νται με την ερμηνεία και κατανόηση του Κορανίου ή του 
ιερού μουσουλμανικού νόμου ή της μουσουλμανικής 
παράδοσης καθώς και των Διευθυντών και των εκπαι-
δευτικών των Μουσουλμανικών Ιεροσπουδαστηρίων 
Θράκης που διδάσκουν μαθήματα που σχετίζονται με 
την ερμηνεία και κατανόηση του Κορανίου ή του ιερού 
μουσουλμανικού νόμου ή της μουσουλμανικής παρά-
δοσης. Αν ο αριθμός τους υπολείπεται, συμπληρώνεται 
αντίστοιχα από μέλη που ορίζονται σύμφωνα με την 
περ. γ),
γ) πέντε (5) μέλη που είναι επιφανείς θεολόγοι της μου-
σουλμανικής θρησκείας, κατά προτίμηση με ειδίκευση στην ερμηνεία του Κορανίου ή του ιερού μουσουλμανι-κού νόμου ή της μουσουλμανικής παράδοσης τα οποία 
προτείνονται από τον Τοποτηρητή Μουφτή. Διατελέσα-
ντες Μουφτήδες ή Τοποτηρητές Μουφτήδες δύνανται να 
προτείνονται με την ιδιότητα των επιφανών θεολόγων από τον Τοποτηρητή Μουφτή υπό την προϋπόθεση ότι 
δεν έχουν παυθεί από τα καθήκοντά τους για τους λό-
γους που αναφέρονται στο άρθρο 157,
δ) δέκα (10) μέλη που αναδεικνύονται με δημόσια 
κλήρωση μεταξύ των Ιμάμηδων της κενωθείσας Μου-
φτείας οι οποίοι είναι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο Θρη-
σκευτικών Λειτουργών του άρθρου 14 του ν. 4301/2014 (Α’ 223) σε συνδυασμό με το άρθρο 47 του ν. 4559/2018 
(Α’ 142), περί της υποχρεωτικής καταχώρισης όλων των θρησκευτικών λειτουργών της Εκκλησίας της Ελλάδος, 
της Εκκλησίας της Κρήτης, των Ιερών Μητροπόλεων 
Δωδεκανήσου, των Μουφτειών της Θράκης και των Ισ-ραηλιτικών Κοινοτήτων στο ηλεκτρονικό μητρώο θρη-σκευτικών λειτουργών, και
ε) δέκα (10) μέλη που αναδεικνύονται με δημόσια 
κλήρωση μεταξύ των Ιεροδιδασκάλων του άρθρου 53 
του ν. 4115/2013 (Α’ 24), περί Ιεροδιδάσκαλων της μου-σουλμανικής μειονότητας της Θράκης και ενίσχυση της 
φοίτησης μουσουλμανοπαίδων στα δημόσια σχολεία της 
Θράκης. Οι Ιεροδιδάσκαλοι του πρώτου εδαφίου πρέπει 
να έχουν συμπληρώσει εννέα (9) μήνες προϋπηρεσίας 
στην κενωθείσα Μουφτεία κατά την ημερομηνία διεξα-γωγής της δημόσιας κλήρωσης.
3. Δεν επιτρέπεται να είναι μέλος της Συμβουλευτι-
κής Επιτροπής όποιος είναι υποψήφιος για τη θέση του Μουφτή.
4. Ο Τοποτηρητής Μουφτής συντάσσει τον κατάλογο 
των Ιμάμηδων της οικείας Μουφτείας αν δεν έχει ολο-
κληρωθεί η εγγραφή των Ιμάμηδων στο Μητρώο Θρη-
σκευτικών Λειτουργών του άρθρου 14 του ν. 4301/2014 
σε συνδυασμό με το άρθρο 47 του ν. 4559/2018.
5. Ο Τοποτηρητής Μουφτής συντάσσει τον ονομαστι-
κό κατάλογο αυτών που πληρούν τις προϋποθέσεις των 
περ. β), δ) και ε) της παρ. 2 του παρόντος άρθρου για τη 
διενέργεια της αντίστοιχης κλήρωσης σύμφωνα με το 
άρθρο 154.
6. Για τη σύνθεση της Συμβουλευτικής Επιτροπής τη-
ρείται η αρχή της κατά το δυνατόν μεγαλύτερης συμμε-
τοχής των γυναικών.
Άρθρο 154
Συγκρότηση Συμβουλευτικής Επιτροπής
1. Ο Τοποτηρητής Μουφτής αναρτά στην ιστοσελίδα 
της Μουφτείας και της Περιφερειακής Διεύθυνσης Πρω-
τοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ανατολι-
κής Μακεδονίας - Θράκης, τουλάχιστον τρεις (3) ημέρες 
πριν από τη διεξαγωγή των κληρώσεων, τον τόπο και 
την ακριβή ημερομηνία και ώρα της διεξαγωγής τους. 
Ο Τοποτηρητής Μουφτής έχει την ευθύνη για τη διοργά-
νωση και διεξαγωγή των κληρώσεων με τρόπο που να 
διασφαλίζονται πλήρως η διαφάνεια και η εγκυρότητα 
της διαδικασίας.
2. Οι κληρώσεις είναι δημόσιες και διενεργούνται σε 
κατάλληλο τόπο με ευθύνη του Τοποτηρητή Μουφτή.
3. Οι κληρώσεις διενεργούνται από τριμελή άμισθη 
επιτροπή κληρώσεων η οποία αποτελείται από τον Το-
ποτηρητή Μουφτή ως Πρόεδρο και δύο (2) μέλη της 
μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης που επιλέγει ο ίδιος.
4. Σε κάθε δελτίο αναγράφεται μόνο ένα (1) από τα 
ονοματεπώνυμα που περιλαμβάνονται στον ονομαστικό 
κατάλογο της παρ. 5 του άρθρου 153. Ο Πρόεδρος της 
επιτροπής κληρώσεων διαβάζει τον ονομαστικό κατάλο-
γο όσων συμμετέχουν στην κλήρωση και επιβεβαιώνει 
ότι όλοι είναι εγγεγραμμένοι σε ισάριθμα δελτία. Τα μέλη 
της επιτροπής κληρώσεων διπλώνουν ομοιόμορφα τα 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5300 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
δελτία και τα τοποθετούν σε ομοιόμορφους λευκούς 
φακέλους, με ένα (1) δελτίο ανά έκαστο φάκελο, τους 
οποίους και σφραγίζουν. Οι φάκελοι τοποθετούνται σε 
ειδική διαφανή ψηφοδόχο που σφραγίζεται. Ο πρόεδρος 
της επιτροπής ανακινεί την ψηφοδόχο και στη συνέχεια 
την αποσφραγίζει και ανασύρει έναν-έναν τους φακέ-
λους εντελώς τυχαία. Κάθε φορά που ανασύρεται ένας 
(1) φάκελος, ο πρόεδρος της επιτροπής κληρώσεων 
αριθμεί και μονογράφει τον φάκελο, προβαίνει σε απο-
σφράγισή του, αριθμεί και μονογράφει το δελτίο, ανακοι-
νώνει δυνατά το όνομα που αναγράφεται στο δελτίο, το 
οποίο και επιδεικνύει σε όλους τους παρισταμένους, και 
το καταγράφει κατά τη σειρά εκφώνησής του.
5. Οι φάκελοι που παραμένουν εντός της ψηφοδόχου, 
αφού πρώτα καταμετρηθούν ώστε να διακριβωθεί ότι 
είναι ισάριθμοι με τον αριθμό όσων δεν κληρώθηκαν, 
καταστρέφονται. Αμέσως μετά τη συμπλήρωση του 
οριζομένου αριθμού των μελών της Συμβουλευτικής 
Επιτροπής και την ολοκλήρωση της διαδικασίας κάθε 
κλήρωσης συντάσσεται αμελλητί σχετικό πρακτικό με 
τον πλήρη κατάλογο των κληρωθέντων μελών, το οποίο 
υπογράφεται από τον Πρόεδρο και τα δύο (2) μέλη της 
επιτροπής κληρώσεων και κοινοποιείται στον Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων. Αν κάποιος εκ των προα-
ναφερθέντων αρνηθεί να συνυπογράψει το πρακτικό, ο 
Τοποτηρητής Μουφτής προχωρεί στην ολοκλήρωση της 
διαδικασίας σημειώνοντας στο πρακτικό τους λόγους 
άρνησης.
6. Με απόφαση του Τοποτηρητή Μουφτή συγκροτείται 
η Συμβουλευτική Επιτροπή του άρθρου 153. Το ηλικι-
ακά νεότερο μέλος της εκτελεί χρέη γραμματέα. Αν το 
ηλικιακά νεότερο μέλος αρνηθεί να αναλάβει καθήκο-
ντα γραμματέα ή αν παραιτηθεί ή αν υπάρχει αδυναμία 
άσκησης των καθηκόντων του, η οποία διαπιστώνεται 
από τον Τοποτηρητή Μουφτή, ο Τοποτηρητής Μουφτής 
διορίζει στη θέση του γραμματέα της Συμβουλευτικής 
Επιτροπής όποιον από τους αμέσως κατά σειρά ηλικιακά 
νεότερους αποδεχθεί τη θέση.
7. Ο Τοποτηρητής Μουφτής αναρτά αμελλητί στην 
ιστοσελίδα της οικείας Μουφτείας και της Περιφερειακής 
Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαί-
δευσης Ανατολικής Μακεδονίας - Θράκης, την απόφαση 
συγκρότησης της Συμβουλευτικής Επιτροπής και την 
κοινοποιεί στον Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων.
Άρθρο 155
Συνεδρίαση Συμβουλευτικής Επιτροπής
1. Ο Τοποτηρητής Μουφτής καλεί με οποιοδήποτε 
πρόσφορο μέσο τα μέλη της Συμβουλευτικής Επιτροπής 
σε συνεδρίαση κεκλεισμένων των θυρών σε κατάλλη-
λο τόπο εντός πέντε (5) ημερών από την ανάρτηση της 
απόφασης συγκρότησης στην ιστοσελίδα της Μουφτείας 
και της Περιφερειακής Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας και 
Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ανατολικής Μακεδονί-
ας - Θράκης.
2. Αν μέλος της Συμβουλευτικής Επιτροπής παραιτηθεί 
ή κωλύεται λόγω ασθένειας ή αδυνατεί να ασκήσει τα 
καθήκοντά του ή δεν συμμετέχει στη διαδικασία, αυτό δεν αντικαθίσταται, η θέση παραμένει κενή και η Συμ-βουλευτική Επιτροπή συνεχίζει να λειτουργεί νόμιμα με 
τα υπόλοιπα μέλη.
3. Το έργο της Συμβουλευτικής Επιτροπής διεκπεραι-
ώνεται σε μία (1) και μόνη συνεδρίαση χωρίς διακοπή. Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης της Συμβουλευτικής 
Επιτροπής απαγορεύονται η είσοδος και η έξοδος τρίτων 
στον χώρο της συνεδρίασης, καθώς και η επικοινωνία 
των μελών της Συμβουλευτικής Επιτροπής με οποιον-
δήποτε τρίτο ιδίως μέσω κινητού τηλεφώνου ή άλλων 
μέσων τεχνολογίας.
4. Αν η Συμβουλευτική Επιτροπή κρίνει απαραίτητο να 
λάβει διευκρινίσεις επί της διαδικασίας, απευθύνεται στη 
Διεύθυνση Θρησκευτικής Διοίκησης του Υπουργείου 
Παιδείας και Θρησκευμάτων, η οποία υποχρεούται να 
απαντήσει αμελλητί με κάθε πρόσφορο τρόπο.
5. Ο Τοποτηρητής Μουφτής κηρύσσει την έναρξη της 
διαδικασίας, ενημερώνει τη Συμβουλευτική Επιτροπή για 
τη διαδικασία που θα ακολουθηθεί, αναγιγνώσκει τον 
κατάλογο του άρθρου 152, το βιογραφικό και τα λοιπά 
δικαιολογητικά της υποψηφιό τητας εκάστου υποψηφίου 
όπως αυτά έχουν κατατεθεί στον φάκελο υποψηφιότη-
τάς του. Στη συνέχεια ακολουθεί διαλογική συζήτηση 
μεταξύ των μελών της Συμβουλευτικής Επιτροπής.
6. Ο Τοποτηρητής Μουφτής κηρύσσει το πέρας της 
διαλογικής συζήτησης και συντάσσεται πρακτικό στο 
οποίο καταγράφεται η απλή αιτιολογημένη γνώμη της 
Συμβουλευτικής Επιτροπής επί: α) της ύπαρξης των νό-
μιμων προσόντων του άρθρου 148 για κάθε υποψήφιο, β) της ύπαρξης των κωλυμάτων και των ασυμβιβάστων 
του άρθρου 149 για κάθε υποψήφιο και γ) της επάρκειας 
κάθε υποψηφίου ξεχωριστά, χωρίς συγκριτική αξιολό-
γηση των υποψηφίων. Στο πρακτικό καταγράφονται η 
επικρατήσασα και η μειοψηφήσασα γνώμη για κάθε υπο-
ψήφιο. Ο Τοποτηρητής Μουφτής υποβάλλει το πρακτικό 
αμελλητί στον Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων.
7. Αν υπάρχει μόνο ένας (1) υποψήφιος για τη θέση 
του Μουφτή, η διαδικασία διεξάγεται σύμφωνα με τα 
άρθρα 152 έως 156.
Άρθρο 156
Επιλογή και εγκατάσταση Μουφτή
1. Ο Υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων, αφού 
λάβει υπόψη του τα άρθρα 148 και 149 και το πρακτικό 
της Συμβουλευτικής Επιτροπής, επιλέγει τον Μουφτή. 
Ο Μουφτής διορίζεται με προεδρικό διάταγμα που εκ-
δίδεται με πρόταση του Υπουργού Παιδείας και Θρη-
σκευμάτων.
2. Ο Μουφτής, πριν από την ανάληψη των καθηκόντων 
του, δίνει τον όρκο του δημοσίου υπαλλήλου ενώπιον 
του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων. Μετά από την ορκωμοσία του, ο Μουφτής εγκαθίσταται στη Μου-φτεία σε ειδική τελετή με την απαραίτητη επισημότητα και τον σεβασμό προς τις τοπικές μουσουλμανικές πα-
ραδόσεις και έθιμα και συντάσσεται πρακτικό ανάληψης 
καθηκόντων, το οποίο υπογράφεται ενώπιον του Περι-
φερειακού Διευθυντή Εκπαίδευσης Ανατολικής Μακεδο-
νίας - Θράκης. Με την υπογραφή πρακτικού ανάληψης 
καθηκόντων από τον Μουφτή λήγει αυτοδίκαια η θητεία 
του Τοποτηρητή Μουφτή.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5301 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
Άρθρο 157
Παύση Μουφτήδων και Τοποτηρητών Μουφτήδων Θράκης
1. Οι Μουφτήδες Θράκης παύονται με προεδρικό διά-
ταγμα που εκδίδεται με πρόταση του Υπουργού Παιδεί-ας και Θρησκευμάτων, στις ακόλουθες περιπτώσεις: α) 
λόγω αμετάκλητης καταδίκης τους για τα αδικήματα του 
άρθρου 149, β) λόγω στέρησης των πολιτικών δικαιωμά-
των τους, γ) λόγω νόσου που κωλύει για χρονικό διάστη-
μα άνω των έξι (6) μηνών την άσκηση των καθηκόντων τους, δ) λόγω αμετάκλητης καταδίκης τους για τη λήψη 
οποιουδήποτε είδους αμοιβής για την τέλεση ή επικύρω-
ση θρησκευτικού γάμου ή για την τέλεση κηδείας ή για κάθε εν γένει θρησκευτική τε λετή ή για την άσκηση των 
δικαιοδοτικών αρμοδιοτήτων τους, ε) λόγω υπηρεσιακής 
ανεπάρκειας και στ) λόγω διαγωγής ασυμβίβαστης προς 
τα θρησκευτικά καθήκοντά τους που απορρέουν από 
τον ιερό μουσουλμανικό νόμο.
2. Η συνδρομή των όρων της περ. γ) της παρ. 1 βε-
βαιώνεται με αιτιολογημένη απόφαση από τριμελή επι-
τροπή μελών Διδακτικού Ερευνητικού Προσωπικού των 
Ιατρικών Σχολών της χώρας, η οποία συγκροτείται με 
απόφαση του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων 
και με την οποία ορίζεται και ο Πρόεδρός της.
3. Η συνδρομή των όρων της περ. ε) της παρ. 1 βεβαι-
ώνεται με αιτιολογημένη απόφαση από τριμελή επιτρο-
πή η οποία συγκροτείται από έναν (1) Πρόεδρο Εφετών 
Θράκης ή Εφέτη του Διοικητικού Εφετείου Κομοτηνής 
ως Πρόεδρο, έναν (1) προϊστάμενο γενικής διεύθυνσης 
του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων και έναν 
(1) από τους Μουφτήδες ή Τοποτηρητές Μουφτήδες της 
Θράκης, οι οποίοι ορίζονται με απόφαση του Υπουργού 
Παιδείας και Θρησκευμάτων.
4. Η συνδρομή των όρων της περ. στ) της παρ. 1 βε-
βαιώνεται με αιτιολογημένη απόφαση από τριμελή επι-
τροπή η οποία συγκροτείται από δύο (2) Μουφτήδες 
ή Τοποτηρητές Μουφτήδες της Θράκης και έναν (1) 
μουσουλμάνο θεολόγο ή ιμάμη ή ιεροδιδάσκαλο του 
άρθρου 53 του ν. 4115/2013 (Α’ 24), οι οποίοι ορίζονται 
με απόφαση του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμά-
των. Πρόεδρος ορίζεται, με την απόφαση του πρώτου 
εδαφίου, ένας από τους Μουφτήδες ή Τοποτηρητές Μου-
φτήδες της Θράκης.
5. Οι επιτροπές των παρ. 2 έως 4 συνεδριάζουν το συ-
ντομότερο μετά από τη συγκρότησή τους με επιμέλεια 
των Προέδρων τους.
6. Οι Τοποτηρητές Μουφτήδες παύονται, με απόφαση 
του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων, για τους 
ίδιους λόγους και με τους ίδιους όρους που ορίζουν οι παρ. 1 έως 5.
Άρθρο 158
Θέση του Μουφτή και Τοποτηρητή Μουφτή σε 
αυτοδίκαιη αργία και στέρηση αποδοχών
1. Ο Μουφτής ή ο Τοποτηρητής Μουφτής σε βάρος 
του οποίου ασκήθηκε ποινική δίωξη για τα αδικήματα 
του άρθρου 149 τίθεται αυτοδίκαια σε αργία.
2. Ο Μουφτής ή ο Τοποτηρητής Μουφτής, ο οποίος 
τελεί σε κατάσταση αργίας, απέχει από την άσκηση των κύριων και παρεπόμενων αρμοδιοτήτων και καθηκό-
ντων του.
3. Ο Μουφτής ή ο Τοποτηρητής Μουφτής που τελεί σε 
κατάσταση αργίας λαμβάνει μόνο το πενήντα τοις εκατό 
(50%) του βασικού μισθού του.
4. Ο Μουφτής ή ο Τοποτηρητής Μουφτής, εφόσον 
απαλλαγεί με αμετάκλητη δικαστική απόφαση:
α) επανέρχεται αυτοδικαίως στη θέση του και ο χρόνος 
που είχε τεθεί σε αργία θεωρείται χρόνος πραγματικής 
δημόσιας υπηρεσίας,
β) του αποδίδεται το υπόλοιπο πενήντα τοις εκατό 
(50%) των αποδοχών του εντόκως σύμφωνα με το άρθρο 
45 του ν. 4607/2019 (Α’ 65) για τις οφειλές του Δημοσίου, 
κατόπιν σχετικής αίτησής του στον οικείο εκκαθαριστή αποδοχών. Ο τόκος οφείλεται από την έκδοση της δια-πιστωτικής πράξης θέσης σε αργία μέχρι την πλήρη και ολοσχερή εξόφληση.
5. Η διαπιστωτική πράξη θέσης σε αργία ή επανόδου 
εκδίδεται από τον Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων.
6. Για όσο χρόνο ο Μουφτής ή ο Τοποτηρητής Μου-
φτής τελεί σε αυτοδίκαιη αργία, αναπληρώνεται από 
έναν εκ των υπηρετούντων Μουφτήδων ή Τοποτηρητών 
Μουφτήδων στις λοιπές Μουφτείες Θράκης, με απόφα-ση του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων, η οποία δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Στην 
περίπτωση αυτή ο Μουφτής ή ο Τοποτηρητής Μουφτής 
που αναπληρώνει, λαμβάνει επιπλέον το τριάντα τοις 
εκατό (30%) του βασικού μισθού της θέσης του Μουφτή.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΙΚΕΣ, ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ, ΤΕΛΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΓΟΥΜΕΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 159
Εξουσιοδοτικές διατάξεις
1. Με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται με πρόταση 
των Υπουργών Παιδείας και Θρησκευμάτων, Εσωτερικών 
και Οικονομικών καταρτίζεται, αντικαθίσταται ή τροπο-
ποιείται ο Οργανισμός εκάστης Μουφτείας.
2. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Παιδείας και Θρη-
σκευμάτων και Εσωτερικών ρυθμίζονται τα ζητήματα 
που αφορούν ιδίως στις προϋποθέσεις των αποσπάσε-
ων, της παράτασης αυτών, καθώς και κάθε άλλο σχετικό 
ζήτημα για την εφαρμογή του άρθρου 139.
3. Με απόφαση του αρμόδιου οργάνου, η οποία ορίζει 
και τον χρόνο αυτής, δύναται να διατεθεί προσωπικό της 
Ελληνικής Αστυνομίας για τη φύλαξη των Μουφτειών.
4. Με απόφαση του Υπουργού Παιδείας και Θρη-
σκευμάτων, κατ’ εφαρμογή της παρ. 6 του άρθρου 139, δύναται να συστήνεται άμισθη επιστημονική επιτροπή με έργο τη σύνταξη έκθεσης για την οργάνωση και λει-τουργία των Μουφτειών Θράκης.
5. Με απόφαση του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευ-
μάτων προεγκρίνονται οι δωρεές, εισφορές και κάθε 
είδους πόροι, ώστε να γίνονται δεκτοί από αλλοδαπά 
φυσικά ή νομικά πρόσωπα σύμφωνα με τον Κώδικα Κοι-
νωφελών Περιουσιών και Σχολαζουσών Κληρονομιών 
(ν. 4182/2013, Α’ 185).
6. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Παιδείας και Θρη-
σκευμάτων και Οικονομικών καθορίζονται η σύσταση, 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5302 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
η συγκρότηση, οι αρμοδιότητες, η εν γένει λειτουργία 
της ερανικής επιτροπής, η υπ’ αυτών διενέργεια ερά-
νων, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την 
εφαρμογή της παρ. 4 του άρθρου 142.
7. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Παιδείας και Θρη-
σκευμάτων, Οικονομικών και Εσωτερικών καθορίζονται 
οι όροι και η διαδικασία προμήθειας του αυτοκινήτου 
εκάστης Μουφτείας ανεξαρτήτως κυβισμού και τύπου, οι 
όροι κίνησης, τα διακριτικά γνωρίσματα, η κατανάλωση 
καυσίμων, η στάθμευση, ο έλεγχος χρήσης και κυκλοφο-
ρίας, τα πρόσωπα που έχουν το δικαίωμα να οδηγούν 
το αυτοκίνητο, η χρονική διάρκεια παραχώρησής του, 
η διαδικασία και τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για 
την πληρωμή των δαπανών μετακίνησης και συντήρη-σης του αυτοκινήτου, καθώς και κάθε άλλο ειδικότερο 
ζήτημα και αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή της 
παρ. 6 του άρθρου 143.
8. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Παιδείας και Θρη-
σκευμάτων και Υποδομών και Μεταφορών καθορίζεται ο τύπος της πινακίδας των οχημάτων των Μουφτειών.
9. Με απόφαση του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευ-
μάτων συγκροτείται άμισθη ειδική επιτροπή για την κα-ταλληλότητα των κτιρίων της παρ. 1 και των χώρων της παρ. 2 του άρθρου 141.
10. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Παιδείας και 
Θρησκευμάτων και Οικονομικών ρυθμίζεται κάθε ει-
δικότερο θέμα σχετικό με τη σύναψη, τη διάρκεια, την 
παράταση, την τυχόν ανανέωση και τους λοιπούς όρους 
των συμβάσεων της παρ. 1 και 2 του άρθρου 141.
11. Με κοινή απόφαση του Υπουργού Παιδείας και 
Θρησκευμάτων και του κατά περίπτωση συναρμόδιου Υπουργού ρυθμίζονται όλα τα ειδικότερα θέματα και οι λεπτομέρειες για την εφαρμογή του άρθρου 142.
12. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Παιδείας και 
Θρησκευμάτων και Οικονομικών δύναται να καθορίζεται 
ειδική αποζημίωση για τον Μουφτή, πέραν των αποδο-χών της παρ. 1 του άρθρου 144, για την εκπλήρωση της 
αποστολής των Μουφτειών ως προς την εξυπηρέτηση ει-
δικότερων θρησκευτικών αναγκών της μουσουλμανικής 
μειονότητας της Θράκης. Με την ίδια ή όμοια απόφαση καθορίζονται οι ειδικότεροι όροι καταβολής της.
13. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Παιδείας και 
Θρησκευμάτων και Οικονομικών καθορίζονται το ύψος και οι ειδικότεροι όροι καταβολής του ποσού, που λαμ-
βάνει, από την οικεία Διαχειριστική Επιτροπή Μουσουλ-
μανικής Περιουσίας, ετησίως ο Μουφτής για την άσκηση 
φιλανθρωπικού έργου και ελεημοσύνης κατά τον ιερό 
μουσουλμανικό νόμο.
14. Με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται με πρό-
ταση των Υπουργών Παιδείας και Θρησκευμάτων και 
Δικαιοσύνης καθορίζονται όλοι οι αναγκαίοι δικονο-
μικοί κανόνες για τη συζήτηση της υπόθεσης ενώπιον 
του Μουφτή και την έκδοση των αποφάσεών του και 
ιδίως η διαδικασία υποβολής αιτήσεως των μερών, η 
οποία πρέπει να περιέχει τα στοιχεία των εισαγωγικών 
δικογράφων κατά τον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας και, 
επί ποινή ακυρότητας, ρη τή ανέκκλητη δήλωση κάθε 
διαδίκου περί επιλογής της συγκεκριμένης δικαιοδοσίας, 
η παράσταση των πληρεξουσίων δικηγόρων, η διαδικα-
σία κατάθεσης και επίδοσής της στο αντίδικο μέρος, η διαδικασία της συζήτησης και της έκδοσης απόφασης, 
της τήρησης αρχείου, καθώς και κάθε σχετικό θέμα για την εφαρμογή του παρόντος.
15. Με απόφαση του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευ-
μάτων, που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνή-
σεως, προκηρύσσεται η θέση του Μουφτή.
16. Με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται με πρόταση 
του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων, διορίζεται 
ο Μουφτής.
17. Με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται με πρόταση 
του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων, παύονται οι 
Μουφτήδες της Θράκης.
18. Με απόφαση του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευ-
μάτων συγκροτείται τριμελής επιτροπή μελών Διδακτι-
κού Ερευνητικού Προσωπικού των Ιατρικών Σχολών της 
χώρας, προς τον σκοπό βεβαίωσης της συνδρομής των όρων της περ. γ) της παρ. 1 του άρθρου 157.
19. Με απόφαση του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευ-
μάτων συγκροτείται επιτροπή, η οποία αποτελείται από έναν (1) Πρόεδρο Εφετών Θράκης ή Εφέτη του Διοικη-
τικού Εφετείου Κομοτηνής, ως Πρόεδρο, έναν (1) προϊ-στάμενο γενικής διεύθυνσης του Υπουργείου Παιδείας 
και Θρησκευμάτων και έναν (1) από τους Μουφτήδες ή Τοποτηρητές Μουφτήδες της Θράκης, προς τον σκοπό 
βεβαίωσης, με αιτιολογημένη απόφαση, ότι συντρέχουν 
οι όροι της περ. ε) της παρ. 1 του άρθρου 157.
20. Με απόφαση του Υπουργού Παιδείας και Θρη-
σκευμάτων συγκροτείται επιτροπή, η οποία αποτελεί-
ται από δύο Μουφτήδες ή Τοποτηρητές Μουφτήδες και 
ένα μουσουλμάνο θεολόγο ή ιμάμη ή ιεροδιδάσκαλο 
του άρθρου 53 του ν. 4115/2013 (Α’ 24), προς τον σκοπό 
βεβαίωσης, με αιτιολογημένη απόφαση, ότι συντρέχουν 
οι όροι της περ. στ) της παρ. 1 του άρθρου 157.
Άρθρο 160
Μεταβατικές διατάξεις
1. Μέχρι την έκδοση των προεδρικών διαταγμάτων της 
παρ. 3 του άρθρου 139 και της παρ. 11 του άρθρου 146 
ισχύουν το π.δ. 52/2019 (Α’ 90) και η υπό στοιχεία 98541/
Α3/11.9.2007 κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερι-
κών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης και Εθνικής 
Παιδείας και Θρησκευμάτων (Β’ 1894).
2. Μέχρι την πλήρωση των θέσεων των Γ ραμματέων 
Υποθέσεων Δικαιοδοσίας Μουφτή, τα καθήκοντα και οι 
αρμοδιότητές τους εκτελούνται από τον οικείο Μουφτή.
3. Οι Μουφτείες στεγάζονται στα ίδια κτίρια, στα οποία 
κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος στεγάζονται, κατά 
δωρεάν παραχώρηση των κυρίων των ακινήτων, τα 
οποία απαλλάσσονται από την υποχρέωση καταβολής 
κάθε είδους φόρων και τελών. Τα κτίρια αυτά εφόσον 
κριθούν από την ειδική επιτροπή της παρ. 3 του άρθρου 
141 ότι δεν πληρούν τις προϋποθέσεις στέγασης, επι-
σκευάζονται ή ανακατασκευάζονται, με πρωτοβουλία 
του κυρίου του ακινήτου, εντός δύο (2) ετών από την 
έναρξη ισχύος του παρόντος και οι σχετικές δαπάνες 
καλύπτονται από εθνικούς ή ενωσιακούς πόρους της 
κεντρικής κυβέρνησης ή των Οργανισμών Τοπικής Αυ-
τοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) ή από τον προϋπολογισμό της εται-
ρείας «ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ Α.Ε.» εφόσον αναλάβει τις 
σχετικές εργασίες η ίδια.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5303 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
4. Όσοι υπηρέτησαν ως Μουφτήδες ή Τοποτηρητές 
Μουφτήδες, έχουν παραιτηθεί μέχρι την έναρξη ισχύος 
του παρόντος και δεν εμπίπτουν στις περ. α) και γ) της παρ. 2 του άρθρου 144 ή στις περ. α) και γ) της παρ. 7 του άρθρου 150 δικαιούνται την καταβολή του ειδικού επιδόματος της παρ. 2 του άρθρου 145.
5. Ο χρόνος υπηρεσίας σε θέση Μουφτή ή Τοποτηρητή 
Μουφτή που διανύθηκε μέχρι την έναρξη ισχύος του 
παρόντος δεν προσμετράται για τη συμπλήρωση είκοσι 
(20) ετών υπηρεσίας σε θέση Μουφτή.
6. Για τους Τοποτηρητές Μουφτήδες που υπηρετούν 
κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος η απόφαση της παρ. 1 του άρθρου 150 εκδίδεται από τον Υπουργό Παι-δείας και Θρησκευμάτων εντός δεκαπέντε (15) ημερών από την έναρξη ισχύος του παρόντος.
7. Το προσωπικό που υπηρετεί στις θέσεις του άρ-
θρου 17 του π.δ. 52/2019 κατά την έναρξη ισχύος του 
παρόντος, μεταφέρεται αυτοδικαίως και εντάσσεται 
στην οικεία Μουφτεία, με το ίδιο καθεστώς και την ίδια σχέση εργασίας και αποτελεί στο εξής προσωπικό της, 
διατηρώντας τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που 
απορρέουν από τη σχέση εργασίας του κατά την έναρξη 
ισχύος του παρόντος.
8. Οι διαδικασίες πλήρωσης των ειδικών θέσεων του 
προσωπικού του άρθρου 17 του π.δ. 52/2019, οι οποίες 
είναι σε εξέλιξη κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος, συνεχίζουν και ολοκληρώνονται σύμφωνα με τις διατά-ξεις και τη διαδικασία που προβλέπονται σε αυτό.
9. Αποσπάσεις προσωπικού από το Υπουργείο Παιδεί-
ας και Θρησκευμάτων προς τη Μουφτεία, που ισχύουν 
κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος, διατηρούνται σε 
ισχύ υπό το ίδιο καθεστώς και προϋποθέσεις.
10. Για πέντε (5) έτη από την έναρξη ισχύος του πα-
ρόντος, κατά παρέκκλιση του άρθρου 148, δύναται 
τη θέση Μουφτή να καταλαμβάνουν Έλληνες πολίτες, 
μέλη της μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης και 
μόνιμοι κάτοικοι μίας (1) εκ των περιφερειακών ενο-
τήτων Έβρου, Ροδόπης και Ξάνθης, οι οποίοι έχουν 
διακριθεί για το ήθος, τη θεολογική τους κατάρτιση 
κατά προτίμηση σε θέματα γνώσης και ερμηνείας του Κορανίου ή της μουσουλμανικής παράδοσης ή του ιε-
ρού μουσουλμανικού νόμου, καθώς και την εν γένει 
θρησκευτική τους δράση, δεν έχουν υπερβεί το εξηκο-
στό δεύτερο (62ο) έτος της ηλικίας τους κατά την ημέρα 
λήξης της προθεσμίας υποβ ολής των υποψηφιοτήτων, 
και είτε: α) είναι κάτοχοι πτυχίου της Εισαγωγικής Κα-
τεύθυνσης Μουσουλμανικών Σπουδών του Τμήματος Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου 
Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ή Ισλαμικών Σπουδών 
από αναγνωρισμένη ανώτατη Θεολογική Σχολή της αλ-
λοδαπής είτε β) έχουν διατελέσει Ιμάμηδες τουλάχιστον 
επί δέκα (10) έτη.
Άρθρο 161
Γ ραμματείς Υποθέσεων Δικαιοδοσίας Μουφτή - 
Τροποποιήσεις περ. α) παρ. 1 άρθρου 17 και 
περ. α) παρ. 4 άρθρου 19 π.δ. 52/2019
1. Στην περ. α) του άρθρου 17 του π.δ. 52/2019 (Α’ 90), 
περί της σύστασης ειδικών θέ σεων μετακλητών υπαλλή-λων με τον τίτλο «Γ ραμματέας Υποθέσεων Δικαιοδοσίας 
Μουφτή», επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) 
διαγράφεται η φράση «πλήρους και αποκλειστικής απα-
σχόλησης», β) στο τέλος της περίπτωσης προστίθεται η 
φράση «που δημιουργεί σύγκρουση συμφερόντων» και 
η περ. α) διαμορφώνεται ως εξής:
«α) τρεις (3) θέσεις μετακλη τών υπαλλήλων με τον τίτ-
λο «Γ ραμματέας Υποθέσεων Δικαιοδοσίας Μουφτή» με 
θητεία πέντε (5) ετών που μπορεί να ανανεώνεται για 
ίσο χρονικό διάστημα μέχρι δύο (2) φορές το ανώτερο, 
μη επιτρεπομένης οποιασδήποτε άλλης επαγγελματικής 
δραστηριότητας που δημιουργεί σύγκρουση συμφερό-
ντων.»
2. Η περ. α) της παρ. 4 του άρθρου 19 του π.δ. 52/2019, 
περί των προσόντων των μετ ακλητών υπαλλήλων που 
φέρουν τον τίτλο «Γ ραμματέας Υποθέσεων Δικαιοδοσίας 
Μουφτή», τροποποιείται ώστε ο χρόνος της απαιτούμε-
νης δικηγορικής εμπειρίας να μειωθεί από επτά (7) σε 
πέντε (5) έτη, και η δικηγορική εμπειρία να αφορά στο 
αστικό δίκαιο και ιδιαιτέρως σε υποθέσεις οικογενειακού 
και κληρονομικού δικαίου, και η περ. α) διαμορφώνεται 
ως εξής:
«α) κάτοχος πτυχίου νομικής σχολής Α.Ε.Ι. της ημε-
δαπής ή ισότιμου αντίστοιχης ειδικότητας σχολών της 
αλλοδαπής, με δικηγορική εμπειρία τουλάχιστον πέντε 
(5) ετών, κατά προτίμηση στο αστικό δίκαιο και ιδιαι-
τέρως σε υποθέσεις οικογενειακού και κληρονομικού δικαίου.».
Άρθρο 162
Καταργούμενες διατάξεις
Από την έναρξη ισχύος του παρόντος καταργούνται:
α) ο ν. 1920/1991 (Α’ 11), περί κύρωσης της από 24 Δε-
κεμβρίου 1990 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου περί 
Μουσουλμάνων Θρησκευτικών Λειτουργών (Α’ 182),
β) το άρθρο 40 του ν. 3536/2007 (Α’ 42), περί της σύ-
στασης στις Μουφτείες της Θράκης δέκα (10) νέων ορ-γανικών θέσεων διοικητικών υπαλλήλων.
γ) ο ν. 2754/1954 (Α’ 32), περί του ορίου ηλικίας εισό-
δου στην υπηρεσία των Μουφτήδων»,
δ) η περ. 2 της παρ. 1 του άρθρου 68 του ν. 4235/2014 
(Α’ 32), περί των Μουφτειών ως δημόσιας υπηρεσίας επι-
πέδου Γενικής Διεύθυνσης,
ε) η παρ. 4 του άρθρου 95 του ν. 4485/2017 (Α’ 114), 
περί διορισμού σε θέση Μουφτή Καθηγητή της Ανώτα-
της Εκπαίδευσης ή μόνιμου εκπαιδευτικού της δημόσιας 
ή της μειονοτικής εκπαίδευσης ή των μουσουλμανικών ιεροσπουδαστηρίων Θράκης.
στ) ο ν. 4511/2018 (Α’ 2), περί τροποποίησης του άρ-
θρου 5 της από 24.12.1990 Πράξης Νομοθετικού Περιε-
χομένου περί μουσουλμάνων θρησκευτικών λειτουργών 
που κυρώθηκε με το άρθρο μόνο του ν. 1920/1991,
ζ) οι παρ. 1, 2 και 3 του άρθρου 48 του ν. 4559/2018 
(Α’ 142),
η) η παρ. 3 του άρθρου 48 του ν. 4569/2018 (Α’ 179),
θ) το π.δ. της 2/17.1.1928 «Περί ορισμού αριθμού Μου-
φτειών» (Α’ 5),
ι) το π.δ. της 19-3/3.4.1928 «Περί καθορισμού των εν 
τω Κράτει Μουφτειών» (Α’ 50),
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5304 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
ια) το β.δ. της 9.12.1952/9.1.1953 «Περί κατανομής 
κατά κατηγορίας και βαθμούς των υφισταμένων οργανι-
κών θέσεων του προσωπικού των Μουφτειών αρμοδιό-
τητος Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων» 
(Α’ 5), και
ιβ) κάθε άλλη γενική ή ειδική διάταξη που αντίκειται 
σε θέματα που ρυθμίζονται από τον νόμο αυτόν.
ΜΕΡΟΣ Δ’
ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ A’
ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ
Άρθρο 163
Εκτελεστικός Γ ραμματέας Περιφέρειας - Τροποποίηση παρ. 4 άρθρου 242 ν. 3852/2010
Στην παρ. 4 του άρθρου 242 του ν. 3852/2010 (Α’ 87) 
αντικαθίσταται το δεύτερο εδάφιο, προστίθεται τρίτο 
εδάφιο για την καταβολή οικογενειακής παροχής και η 
παρ. 4 διαμορφώνεται ως εξής:
«4. Οι αποδοχές του Εκτελεστικού Γ ραμματέα είναι ίσες 
με τα δύο τρίτα (2/3) της αντιμισθίας του περιφερειάρχη. 
Τα πρόσωπα της περ. β’ της παρ. 3 δεν λαμβάνουν τις 
αποδοχές της οργανικής τους θέσης, με εξαίρεση την 
προσωπική διαφορά, η οποία καταβάλλεται, επιπρόσθε-
τα, από τις περιφέρειες, στο ύψος που αυτή έχει προσ-διοριστεί κατά την ημερομηνία ανάληψης των καθηκό-
ντων τους. Επιπλέον, στους Εκτελεστικούς Γ ραμματείς 
καταβάλλεται και η οικογενειακή παροχή, σύμφωνα με 
τους όρους και τις προϋποθέσεις του άρθρου 11 του 
ν. 3205/2003 (Α’ 297).».
Άρθρο 164
Αδειοδοτήσεις δημοτι κών παιδικών σταθμών - 
Παράταση προθεσμιών - Τροποποίηση άρθρου 13 ν. 4623/2019
Στις παρ. 1, 2 και 4 του άρθρου 13 του ν. 4623/2019 
(Α’ 134) διαγράφονται οι λέξεις «από τη λήξη της», οι εκεί προβλεπόμενες προθεσμίες παρατείνονται έως 
την 31η.7.2023 και το άρθρο 13 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 13Παράταση προθεσμιών
1. Η προθεσμία της παρ.  1 του άρθρου 6 του 
π.δ. 99/2017 (Α’ 141) ως προς το πιστοποιητικό πυρα-
σφάλειας της περ. α’ της ανωτέρω διάταξης, παρατείνεται 
έως την 31η.7.2023 για τις εξής περιπτώσεις:
α) για τα κτίρια παιδικών, βρεφικών και βρεφονηπια-
κών σταθμών με ημερομηνία αίτησης έκδοσης οικοδο-μικής άδειας μετά τις 17.2.1989, καθώς και για τα κτίρια, 
τα οποία διαθέτουν οποιοδήπο τε νομιμοποιητικό έγγρα-
φο ανέγερσης μετά την ανωτέρω ημερομηνία και για τα 
οποία απαιτείται αλλαγή της χρήσης τους μερικά ή ολικά, 
προκειμένου να ενταχθούν στην κατηγορία «Ε’ - Υγεία και 
Κοινωνική Πρόνοια» του άρθρου 4 του Κεφαλαίου Α’ και 
του άρθρου 5 του Κεφαλαίου Β’ του π.δ. 41/2018 (Α’ 80) 
ή και προσθήκη δόμησης λειτουργικά εξαρτημένη, σύμ-
φωνα με την παρ. 2.1.γ του άρθρου 2 του Κεφαλαίου Α’ 
και στον πίνακα 1 του π.δ. 41/2018,β) για τα κτίρια παιδικών, βρεφικών και βρεφονηπι-
ακών σταθμών με ημερομηνία αίτησης για έκδοση οι-
κοδομικής άδειας πριν τις 17.2.1989, καθώς και για τα 
κτίρια, τα οποία διαθέτουν οποιοδήποτε νομιμοποιητικό 
έγγραφο ανέγερσης πριν από την ανωτέρω ημερομη-
νία και για τα οποία απαιτείται αλλαγή της χρήσης τους 
συνολικά, προκειμένου να ενταχθούν στην κατηγορία 
«Ε’ - Υγεία και Κοινωνική Πρόνοια» του άρθρου 4 του 
Κεφαλαίου Α’ και του άρθρου 5 του Κεφαλαίου Β’ του 
π.δ. 41/2018 ή και προσθήκη δόμησης λειτουργικά εξαρ-
τημένη, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην παρ. 2.1.δ 
του άρθρου 2 του Κεφαλαίου Α’ και στον πίνακα 1 του 
π.δ. 41/2018.
2. Η προθεσμία της παρ.  1 του άρθρου 6 του 
π.δ.  99/2017, ως προς τα δικαιολογητικά της περ.  β’ 
και ως προς την απόφαση παραχώρησης των χώρων 
ή το παραχωρητήριο της περ. γ’ , παρατείνεται έως την 
31η.7.2023.
3. Σε περίπτωση μη προσκόμισης του πιστοποιητικού 
πυρασφάλειας, της οικοδομικής άδειας ή άλλου πιστο-
ποιητικού ή βεβαίωσης νομιμοποίησης του κτιρίου ή 
της απόφασης παραχώρησης ή παραχωρητηρίου μέσα στην αποκλειστική προθεσμία των παρ. 1 και 2, η άδεια 
που εκδόθηκε, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 6 του 
π.δ. 99/2017, ανακαλείται.
4. Η προθεσμία των παρ. 2 και 3 του άρθρου 6 του 
π.δ. 99/2017 ως προς τη συμμόρφωση των σταθμών 
στις διατάξεις των στοιχείων Β1, Β2, Β3, Β5, Γ1 και Ζ’ 
του άρθρου 4 του π.δ. 99/2017, παρατείνεται έως την 
31η.7.2023. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης των σταθ-
μών στις ως άνω διατάξεις, μέσα στην ανωτέρω αποκλει-
στική προθεσμία, η άδειά τους ανακαλείται.».
Άρθρο 165
Ρύθμιση θεμάτων προϋπολογισμού Ο.Τ.Α.
Οι παρ. 1 και 2 του άρθρου 15 του ν. 4915/2022 (Α’ 63) 
και το τριακοστό άρθρο του ν. 4917/2022 (Α’ 67), περί 
προϋπολογισμού των Ο.Τ.Α., ισχύουν και για την κατάρ-
τιση και τις αναμορφώσεις του προϋπολογισμού των 
δήμων οικονομικού έτους 2023.
Άρθρο 166
Ρυθμίσεις για τα καταφύγια ζωών συντροφιάς - Τροποποίηση άρθρου 46 ν. 4830/2021
Στο πρώτο εδάφιο της παρ.  6 του άρθρου 46 του 
ν. 4830/2021 (Α’ 169), η ημερομηνία «31.3.2022» αντι-
καθίσταται από την ημερομηνία «30.9.2023» και η παρ. 6 
διαμορφώνεται ως εξής:
«6. Λειτουργούντα κατά τη 18η.9.2021 καταφύγια 
υποχρεούνται να συμμορφωθούν με τις προδιαγραφές 
των άρθρων 28 και 29 έως τις 30.9.2023. Αποφάσεις 
σφράγισης καταφυγίων αναστέλλονται μέχρι την ανω-
τέρω ημερομηνία, εκτός αν διαπιστωθεί από έκθεση 
των αρμοδίων οργάνων ότι απειλείται η ζωή των φιλο-
ξενούμενων ζώων. Καταφύγια που έχουν αδειοδοτηθεί 
μέχρι την 18η.9.2021, υποχρεούνται να συμμορφωθούν 
προς τις υποχρεώσεις των άρθρων 28 και 29 έως τις 
30.9.2023.».
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5305 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
Άρθρο 167
Ρυθμίσεις για τη Διαδικτυακή Ηλεκτρονική Βάση της Διεύθυνσης Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων - Τροποποίηση άρθρου 4 ν. 4830/2021
Στην παρ. 18 του άρθρου 4 του ν. 4830/2021 (Α’ 169) 
προστίθεται δεύτερο εδάφιο που αφορά στην προσθήκη 
νέων πεδίων στην υπάρχουσα «Διαδικτυακή Ηλεκτρονι-
κή Βάση» της Διεύθυνσης Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης 
του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και 
η παρ. 18 διαμορφώνεται ως εξής:
«18. Η Διεύθυνση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης του 
Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων συνε-
πικουρεί τη Γ .Γ .Π.Σ.Δ.Δ. του Υπουργείου Ψηφιακής Δια-κυβέρνησης σε κάθε αναγκαίο θέμα για την υλοποίηση 
του ΕΜΖΣ και συνεργάζεται για τη μετάπτωση των δεδο-
μένων από την υπάρχουσα «Διαδικτυακή Ηλεκτρονική 
Βάση» που περιλαμβάνει τους κωδικούς σήμανσης, τα 
στοιχεία των ιδιοκτητών και των ζώων συντροφιάς που 
έχει καταγράψει από την ημερομηνία ανάθεσης σε αυτό 
της τήρησης της «Διαδικτυακής Ηλεκτρονικής Βάσης» 
μέχρι την ημερομηνία παράδοσής της στη Γ .Γ .Π.Σ.Δ.Δ. 
του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Στην υπάρ-
χουσα «Διαδικτυακή Ηλεκτρονική Βάση» της Διεύθυνσης 
Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης του Υπουργείου Αγροτι-κής Ανάπτυξης και Τροφίμων, προστίθενται τα εξής νέα πεδία: «δείγμα γενετικού υλικού» και «ανάδοχος».».
ΚΕΦΑΛΑΙΟ B’
ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ
Άρθρο 168
Σύσταση θέσης Αναπληρωτή Γενικού 
Γ ραμματέα Δημόσιας Διπλωματίας στο 
Υπουργείο Εξωτερικών - Προσθήκη άρθρου 217Α στον ν. 4781/2021
Μετά το άρθρο 217 του ν. 4781/2021 (Α’ 31) προστί-
θεται άρθρο 217Α ως εξής:
«Άρθρο 217Α
Αναπληρωτής Γενικός Γ ραμματέας Δημόσιας Διπλωματίας
1. Στη Γενική Γ ραμματεία Απόδημου Ελληνισμού και 
Δημόσιας Διπλωματίας του Υπουργείου Εξωτερικών 
συστήνεται θέση Αναπληρωτή Γενικού Γ ραμματέα Δη-
μόσιας Διπλωματίας, ο οποίος είναι μετακλητός υπάλ-
ληλος με βαθμό 2ο της κατηγορίας ειδικών θέσεων ή 
αποσπασμένος υπάλληλος του διπλωματικού κλάδου με 
πρεσβευτικό βαθμό. Ο Αναπληρωτής Γενικός Γ ραμματέ-
ας Δημόσιας Διπλωματίας διορίζεται με κοινή απόφαση 
του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Εξωτερικών και υπάγεται απευθείας στον Υπουργό Εξωτερικών ή στον 
οικείο Υφυπουργό, εφόσον έχει οριστεί Υφυπουργός.
2. Τα καθήκοντα του Αναπληρωτή Γενικού Γ ραμματέα 
Δημόσιας Διπλωματίας είναι τα εξής:
α) επικουρεί τον Υπουργό ή τον Υφυπουργό κατά τη 
διαδικασία σχεδιασμού και εφαρμογής των δημόσιων 
πολιτικών στο πεδίο των αρμοδιοτήτων της Δημόσιας 
Διπλωματίας,β) προΐσταται, αμέσως μετά τον Υπουργό, ή τον 
Υφυπουργό όλων των υπηρεσιών της Ε’ Γενικής Διεύ-
θυνσης Δημόσιας Διπλωματίας και τις συντονίζει προς 
την κατεύθυνση της υλοποίησης των σχεδιαζόμενων 
κυβερνητικών πολιτικών, της εξυπηρέτησης ή περαιτέ-
ρω εξειδίκευσης των στρατηγικών τους στόχων και της διαχείρισης ενδεχόμενων κρίσεων ή κινδύνων,
γ) μεριμνά για την εύρυθμη λειτουργία των υπηρεσιών 
που υπάγονται σε αυτόν,
δ) προσυπογράφει όλα τα έγγραφα που υπογράφονται 
από τον Υπουργό ή τον Υφυπουργό, κατά το μέρος της 
αρμοδιότητάς του, εφόσον προέρχονται από τις υπαγό-
μενες σε αυτόν υπηρεσίες,
ε) συμμετέχει στη διαδικασία σύνταξης του Σχεδίου 
Δράσης του Υπουργείου, καθώς και στην παρακολού-
θηση της εφαρμογής του κυβερνητικού έργου, κατά το μέρος της αρμοδιότητάς του,
στ) υλοποιεί τη στοχοθεσία και το πρόγραμμα δράσε-
ων που αφορούν στη Δημόσια Διπλωματία και
ζ) ασκεί κάθε αρμοδιότητα που μεταβιβάζεται σε αυ-
τόν από τον Υπουργό ή τον Υφυπουργό.
3. Ο Αναπληρωτής Γενικός Γ ραμματέας Δημόσιας Δι-
πλωματίας, με απόφασή του που δημοσιεύεται στην 
Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, δύναται να:
α) μεταβιβάζει αρμοδιότητες και το δικαίωμα υπογρα-
φής στους προϊσταμένους των υπηρεσιακών μονάδων 
των οποίων προΐσταται,
β) συστήνει με απόφασή του επιτροπές ή ομάδες ερ-
γασίας, κατά την παρ. 4 του άρθρου 285 και
γ) ορίζει τον Προϊστάμενο της υπηρεσίας που υπά-
γεται σε αυτόν που θα τον αναπληρώνει σε περίπτωση κωλύματος ή απουσίας.
4. Ο Υπουργός Εξωτερικών ή ο αρμόδιος Υφυπουργός, 
με απόφαση που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυ-
βερνήσεως, δύναται να μεταβιβάζει στον Αναπληρωτή 
Γενικό Γ ραμματέα Δημόσιας Διπλωματίας, μέρος των 
αρμοδιοτήτων του ή την εξουσία υπογραφής «με εντολή 
του». Με την ίδια απόφαση, δύναται να προβλέπεται ότι 
η αρμοδιότητα ή η εξουσ ία υπογραφής «με εντολή» που 
μεταβιβάζεται κατά το προηγούμενο εδάφιο, μπορεί να 
ασκείται και από το μεταβιβάζον διοικητικό όργανο. Η 
απόφαση μεταβίβασης αρμοδιότητας ή της εξουσίας 
υπογραφής εξακολουθεί να ισχύει μέχρι την ανάκλησή 
της από το αρμόδιο όργανο, ακόμα και αν αυτός που την 
εξέδωσε παύσει να υπάρχει.
5. Στο Υπουργείο Εξωτερικών συστήνεται Ιδιαίτερο 
Γ ραφείο Αναπληρωτή Γενικού Γ ραμματέα Δημόσιας Διπλωματίας, το οποίο οργανώνεται, στελεχώνεται και λειτουργεί με βάση τα άρθρα 45 έως και 48 του 
ν. 4622/2019 (Α’ 133).».
Άρθρο 169
Εξουσιοδοτική διάταξη για τον Αναπληρωτή Γενικό Γ ραμματέα Δημόσιας Διπλωματίας - Τροποποίηση άρθρου 218 ν. 4781/2021
2. Στο άρθρο 218 του ν. 4781/2021 (Α’ 31) επέρχονται οι 
εξής αλλαγές: α) διορθώνεται ο τίτλος, β) η υφιστάμενη 
παράγραφος αριθμείται ως «1.», γ) προστίθεται παρ. 2 
και το άρθρο 218 διαμορφώνεται ως εξής:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5306 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
«Άρθρο 218
Εξουσιοδοτικές διατάξεις
1. Με απόφαση του Υπουργού Εξωτερικών καθορίζο-
νται οι αρμοδιότητες του Γενικού Γ ραμματέα Απόδημου 
Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας.
2. Με απόφαση του Υπουργού Εξωτερικών που δη-
μοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, καθο-
ρίζονται οι αρμοδιότητες του Αναπληρωτή Γενικού 
Γ ραμματέα Δημόσιας Διπλωματίας, οι υπηρεσίες που 
υπάγονται στον Αναπληρωτή Γενικό Γ ραμματέα Δημό-
σιας Διπλωματίας, καθώς επίσης και κάθε άλλη αναγκαία 
λεπτομέρεια.».
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’
ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΡΓ ΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ
Άρθρο 170
Διαδικασία επιλογής προϊσταμένων Γενικών Διευθύνσεων και Διευθύνσεων e-Ε.Φ.Κ.Α. - Τροποποίηση παρ. 5 άρθρου 3 ν. 4892/2022
Στο τέλος της παρ. 5 του άρθρου 3 του ν. 4892/2022 
(Α’ 28), περί των προϊσταμένων των Γενικών Διευθύνσε-ων και Διευθύνσεων του Ηλεκτρονικού Εθνικού Φορέα 
Κοινωνικής Ασφάλισης (e-Ε.Φ.Κ.Α.), προστίθεται νέο 
δεύτερο εδάφιο, και η παρ. 5 διαμορφώνεται ως εξής:
«5. Για την επιλογή των Προϊσταμένων των Γενικών 
Διευθύνσεων και των Διευθύνσεων εισηγείται τριμελής 
επιτροπή, η οποία συνιστάται στον e-Ε.Φ.Κ.Α. με από-
φαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέ-
σεων, και αποτελείται από τον Διοικητή του e-Ε.Φ.Κ.Α., 
ως Πρόεδρο, ένα (1) μέλος του Ανώτατου Συμβουλίου 
Επιλογής Προσωπικού (Α.Σ.Ε.Π.) και ένα (1) μέλος Διδα-
κτικού Ερευνητικού Προσωπικού Νομικής Σχολής για 
τριετή θητεία. Το Συμβούλιο μπ ορεί να υποστηρίζεται 
από εξειδικευμένο σύμβουλο ή εξειδικευμένους συμ-
βούλους, που επιλέγεται από το Διοικητικό Συμβούλιο 
του e-Ε.Φ.Κ.Α., ύστερα από σχετική πρόσκληση εκδήλω-
σης ενδιαφέροντος.».
Άρθρο 171
Λειτουργία Επιτροπής Ενιαίου Λογαριασμού για την Εφαρμογή Κοινωνικών Πολιτικών - Τροποποίηση παρ. 2 και προσθήκη παρ. 3 στο άρθρο 81 ν. 4921/2022
Στο άρθρο 81 του ν. 4921/2022 (Α’ 75), περί καταργού-
μενων διατάξεων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιή-
σεις: α) η περ. γ) της παρ. 2 καταργείται, β) προστίθεται νέα παρ. 3, και το άρθρο 81 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 81
Καταργούμενες διατάξεις
1. Από τη δημοσίευση του παρόντος καταργούνται:
α) το άρθρο 29 του ν.δ. 2961/1954 (Α’ 197),β) το άρθρο 72 του ν. 3996/2011 (Α’ 170),γ) η παρ. 7 του άρθρου 30 του ν. 4144/2013 (Α’ 88),δ) το άρθρο 85 του ν. 4368/2016 (Α’ 21) καιε) κάθε άλλη γενική ή ειδική διάταξη που είναι αντίθε-
τη προς το περιεχόμενο των Κεφαλαίων Α’ , Β’ και Δ’ του Μέρους Β’ του παρόντος.2. Ειδικά από την έναρξη ισχύος του Κεφαλαίου Α’ του 
Μέρους Β’ καταργούνται:
α) η παρ. 4 του άρθρου 1 του ν. 2434/1996 (Α’ 188),β) τα άρθρα 2 έως 4 του ν. 2956/2001 (Α’ 258).
3. Οι παρ. 8, 9, 10 και 12 του άρθρου 34 του ν. 4144/2013 
(Α’ 88) καταργούνται από την 1η.1.2023.».
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’
ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΥΓΕΙΑΣ
Άρθρο 172
Προληπτικές ιατρικές πράξεις σε μετακινούμενους πληθυσμούς και ευπαθείς 
ομάδες - Προσθήκη παρ. 5 και 6 στο άρθρο 4 ν. 4675/2020
Στο άρθρο 4 του ν. 4675/2020 (Α’ 54), περί της πρω-
τογενούς, δευτερογενούς και τριτογενούς πρόληψης, 
προστίθενται παρ. 5 και 6 ως εξής:
«5. Με απόφαση του Γενικού Γ ραμματέα Δημόσιας 
Υγείας του Υπουργείου Υγείας δύναται να διενεργού-
νται μαζικές προληπτικές ιατρικές πράξεις, συμπερι-
λαμβανομένων των εμβολιασμών σε μετακινούμενους 
πληθυσμούς και ευπαθείς ομάδες. Με την απόφαση του πρώτου εδαφίου εξειδικεύονται ο αριθμός των 
προσώπων, τα οποία αφορά η διενέργεια των ιατρικών 
πράξεων, ο αριθμός και το είδος των φαρμακευτικών 
προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων των εμβολίων, και 
του ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού που απαιτούνται 
για τη διενέργειά τους, καθώς και ο τόπος, ο χρόνος και ο φορέας διενέργειάς τους. Ως φορείς διενέργειας των 
ιατρικών πράξεων του πρώτου εδαφίου δύνανται να ορί-
ζονται νομικά πρόσωπα δημόσιου ή ιδιωτικού δικαίου που συνιστούν φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, καθώς 
και νομικά πρόσωπα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, 
μεταξύ των οποίων και μη κυβερνητικές οργανώσεις, 
που περιλαμβάνουν στον καταστατικό τους σκοπό σχε-τικές δράσεις. Οι ιατρικές πράξεις του πρώτου εδαφίου διενεργούνται αποκλειστικά από επαγγελματίες υγείας, 
που έχουν εκ του νόμου τη δυνατότητα της διενέργειάς 
τους, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία και τους κα-
νόνες της ιατρικής δεοντολογίας, τον προγραμματισμό και τις συστάσεις της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών 
ή της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων Δημόσιας Υγείας, 
κατά περίπτωση.
6. Με απόφαση του Υπουργού Υγείας, καθορίζονται 
οι όροι, οι προϋποθέσεις και η διαδικασία για την έκδο-
ση της απόφασης της παρ. 5, οι φορείς και η διαδικασία 
συντονισμού και παρακολούθησης της διενέργειας των 
ιατρικών πράξεων, η διαδικασία αντιμετώπισης εκτά-
κτων και απρόβλεπτων υγειονομικών καταστάσεων, 
ζητήματα προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρα-
κτήρα και κάθε άλλο σχετικό θέμα για τη διενέργεια 
μαζικών προληπτικών ιατρικών πράξεων, συμπεριλαμ-
βανομένων των εμβολιασμών, σε μετακινούμενους 
πληθυσμούς και ευπαθείς ομάδες. Έως την έκδοση της 
απόφασης του πρώτου εδαφίου, και πάντως όχι πέραν 
της 31ης.1.2023 οι ιατρικές πράξεις διενεργούνται με 
μόνη την απόφαση του Γενικού Γ ραμματέα Δημόσιας 
Υγείας της παρ. 5.».
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5307 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’
ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
Άρθρο 173
Αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα από 
φορείς οι οποίοι κατέχουν δικαίωμα ή άδεια έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων
1. Φορείς στους οποίους έχει παραχωρηθεί από 
το Ελληνικό Δημόσιο, κατά τον ν. 2289/1995 (Α’ 27), 
δικαίωμα ή άδεια έρευνας και εκμετάλλευσης υδρο-
γονανθράκων σε συγκεκριμένη περιοχή, και οι οποί-
οι διαθέτουν επαρκή δεδομένα, ιδίως γεωλογικά, 
γεωφυσικά και γεωτρητικά, για την τεκμηρίωση της 
καταρχήν επιλεξιμότητας ως τόπου αποθήκευσης δι-
οξειδίου του άνθρακα («CO2»), γεωλογικού σχηματι-
σμού ή σχηματισμών που βρίσκονται στο υπέδαφος 
της παραχωρηθείσας περιοχής (χερσαίας ή θαλάσσι-
ας), αποκτούν, υπό τις προϋποθέσεις του παρόντος, 
το δικαίωμα συνέχισης και ολοκλήρωσης της διαδι-
κασίας διερεύνησης της συγκεκριμένης περιοχής με 
σκοπό να διαπιστωθεί η καταλληλότητά της για την 
αποθήκευση CO2. Εφόσον διαπιστωθεί η καταλληλό-τητα του συγκεκριμένου γεωλογικού σχηματισμού ως 
τόπου αποθήκευσης CO2, ύστερα από σχετική περι-
βαλλοντική εκτίμηση και αδειοδότηση, οι εν λόγω φο-
ρείς ή οι συνδεδεμένες επιχειρήσεις αυτών, κατά την 
παρ. 5, αποκτούν το δικαίωμα αποθήκευσης CO2 του παρόντος. Η απόκτηση δικαιωμάτων διερεύνησης και 
αποθήκευσης CO2 στις παραπάνω περιοχές, οι οποίες 
έχουν παραχωρηθεί για την άσκηση της δραστηριό-
τητας έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων, 
διέπεται από το παρόν και συμπληρωματικώς από την 
υπό στοιχεία Η.Π. 48416/2037/Ε.103/7.11.2011 κοινή 
απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών 
και των Υπουργών Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας και 
Ναυτιλίας και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής 
Αλλαγής (Β’ 2516), συγκεκριμένα δε από τα άρθρα 3, 
11, 12 παρ. 1, 3 και 4, 13 έως 20, 22 έως 28 και 32 αυτής.
2. Η διάρκεια του δικαιώματος αποθήκευσης ορίζεται 
καταρχήν σε εικοσιπέντε (25) έτη από την έκδοση της 
απόφασης της παρ. 6 και δύναται να παρατείνεται με 
τροποποίηση της απόφασης αυτής. Το δικαίωμα απο-
θήκευσης CO2 δύναται να αφορά οποιοδήποτε γεωλο-γικό σχηματισμό ή σχηματισμούς, οι οποίοι βρίσκονται εν όλω ή εν μέρει εντός της παραχωρηθείσας περιοχής 
έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων, με τους 
όρους και περιορισμούς που προβλέπει το άρθρο 2 της 
Οδηγίας 2009/31/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 
και του Συμβουλίου, της 23ης Απριλίου 2009, για την 
αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα σε γεωλογικούς 
σχηματισμούς (L 140). Αν ο γεωλογικός σχηματισμός 
βρίσκεται εν μέρει εντός της παραχωρηθείσας περιοχής, 
το εκτός παραχώρησης τμήμα πρέπει να είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το τμήμα που βρίσκεται εντός της πα-ραχωρηθείσας περιοχής.
3. Για την ενεργοποίηση των δικαιωμάτων της παρ. 1, 
o φορέας υποβάλλει, εντός προθεσμίας δώδεκα (12) μη-
νών από την έναρξη ισχύος του παρόντος, αίτηση στην Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και 
Ενεργειακών Πόρων Α.Ε. (ΕΔΕΥΕΠ Α.Ε.), με την οποία τεκ-
μηριώνει ότι, με βάση τα δεδομένα, ιδίως γεωλογικά, 
γεωφυσικά και γεωτρητικά, τα οποία έχει συλλέξει στο 
πλαίσιο του παραχωρημένου δικαιώματος έρευνας και 
εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων σε συγκεκριμένη πε-
ριοχή, ο προτεινόμενος τόπος είναι καταρχήν επιλέξιμος 
για την αποθήκευση CO2. Η αίτηση αυτή περιλαμβάνει ειδικότερα τα εξής:
α) Όνομα και διεύθυνση του ενδιαφερόμενου φορέα.
β) Τη σύμβαση και τυχόν λοιπά έγγραφα από τα οποία 
προκύπτει η κατοχή του δικαιώματος ή της άδειας έρευ-
νας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων στη συγκε-κριμένη περιοχή.
γ) Τεχνική έκθεση η οποία περιλαμβάνει τα ακόλουθα 
στοιχεία:
γα) Περιγραφή του χώρου, με αναφορά και του όγκου 
αυτού, που προτείνεται ως κατάλληλος τόπος αποθή-
κευσης CO2 και της ευρύτερης περιοχής σε ακτίνα το 
λιγότερο ενός (1) χιλιομέτρου.
γβ) Τεκμηρίωση ότι ο προτεινόμενος τόπος είναι κα-
ταρχήν επιλέξιμος για την αποθήκευση CO2, βάσει των 
δεδομένων, ιδίως γεωλογικών, γεωφυσικών και γεωτρη-
τικών, που έχει συλλέξει ο φορέας.
γγ) Χρονοδιάγραμμα εξέλιξης των εργασιών που απο-
μένουν για την ολοκλήρωση της διερεύνησης της περιο-
χής, σύμφωνα με τα κριτήρια και τις φάσεις διεξαγωγής 
που προβλέπονται στο Παράρτημα Ι της υπό στοιχεία 
Η.Π. 48416/2037/Ε.103/2011 κοινής απόφασης.
γδ) Μέτρα για την ασφάλεια και προστασία των ερ-
γαζόμενων.
4. Εντός τριάντα (30) ημερών από την υποβολή της 
αίτησης, η ΕΔΕΥΕΠ εκδίδει απόφαση με την οποία δι-
απιστώνει εάν ο προτεινόμενος τόπος αποθήκευσης 
είναι καταρχήν επιλέξιμος για την αποθήκευση CO2, 
αξιολογώντας τα στοιχεία που έχει συλλέξει και υπο-
βάλει ο φορέας. Με την παραπάνω απόφαση καθορί-
ζονται η έκταση και ο όγκος του εν λόγω τόπου, όπως 
επίσης η διάρκεια ισχύος του δικαιώματος συνέχισης 
και ολοκλήρωσης της διερεύνησης. Η διάρκεια αυτή 
καθορίζεται με βάση το υποβληθέν από τον φορέα 
χρονοδιάγραμμα εξέλιξης των σχετικών εργασιών και 
πάντως δεν μπορεί να υπερβαίνει το χρονικό διάστη-μα που απαιτείται για την ολοκλήρωση της διερεύνη-
σης. Τυχόν απόκλιση της οριζόμενης διάρκειας από το 
υποβληθέν χρονοδιάγραμμα τεκμηριώνεται με ειδική αιτιολογία. Η διάρκεια του δικαιώματος μπορεί να πα-
ρατείνεται ύστερα από σχετική αίτηση του φορέα, όταν 
η διάρκεια αυτή δεν επαρκεί για την ολοκλήρωση της διερεύνησης. Ως προς το περιεχόμενο της απόφασης 
της παρούσας, εφαρμόζεται η παρ. 2 του άρθρου 6 
της υπό στοιχεία Η.Π. 48416/2037/Ε.103/2011 κοινής 
απόφασης.
Σε περιοχές για τις οποίες έχει πραγματοποιηθεί στρα-
τηγική περιβαλλοντική εκτίμηση του προγράμματος 
έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων, για την 
προσαρμογή του στην αποθήκευση διοξειδίου του άν-
θρακα, εφαρμόζεται η διαδικασία περιβαλλοντικού προ-
ελέγχου του άρθρου 5 της υπό στοιχεία ΥΠΕΧΩΔΕ/ΕΥΠΕ/
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5308 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
οικ.107017/28.8.2006 (Β’ 1225) κοινής απόφασης των 
Υπουργών Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέ-
ντρωσης, Οικονομίας και Οικονομικών και Περιβάλλο-
ντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων. Εάν διαπιστωθεί 
η καταρχήν επιλεξιμότητα του τόπου και εγκριθούν οι τυ-
χόν αναγκαίες προτάσεις, μέτρα και κατευθύνσεις για την 
πρόληψη, τον περιορισμό και την, κατά το δυνατόν, αντι-
μετώπιση οποιωνδήποτε περιβαλλοντικών επιπτώσεων, 
ενεργοποιείται το δικαίωμα του φορέα να συνεχίσει και 
να ολοκληρώσει τη διερεύνηση της καταλληλότητας του 
τόπου για την αποθήκευση CO2.
5. Μετά την ολοκλήρωση της διερεύνησης της καταλ-
ληλότητας και πριν τη λήξη της ισχύος του δικαιώμα-
τος ολοκλήρωσης της διερεύνησης, ο ενδιαφερόμενος 
φορέας υποβάλλει αίτηση στην ΕΔΕΥΕΠ, προκειμένου 
να διαπιστωθεί η καταλληλότητα του γεωλογικού σχη-ματισμού ως τόπου αποθήκευσης CO2, να εγκριθούν οι 
σχετικοί περιβαλλοντικοί όροι και να ενεργοποιηθεί το 
δικαίωμα αποθήκευσης του φορέα. Ως ενδιαφερόμενος 
φορέας νοείται είτε ο φορέας του δικαιώματος συνέχισης 
και ολοκλήρωσης της διερεύνησης, είτε συνδεδεμένη με 
αυτόν επιχείρηση, η οποία έχει ως αποκλειστικό σκοπό 
τη δραστηριότητα της αποθήκευσης CO2 και η οποία, 
άμεσα ή έμμεσα, ελέγχεται από ή τελεί υπό κοινό έλεγχο 
με τον φορέα του δικαιώματος ολοκλήρωσης της διε-
ρεύνησης, μέσω: α) της κατοχής ποσοστού μεγαλύτερου 
του πενήντα τοις εκατό (50%) του μετοχικού κεφαλαίου 
ή της εταιρικής περιουσίας, β)  της εξουσίας άσκησης της 
πλειοψηφίας των δικαιωμάτων ψήφου ή γ) της εξουσίας 
διορισμού ή παύσης της πλειοψηφίας των μελών του 
οργάνου διοίκησης.
Η αίτηση περιλαμβάνει ειδικότερα τα εξής:α) Όνομα και διεύθυνση του ενδιαφερόμενου φορέα. 
Αν ο αιτών συνιστά επιχείρηση συνδεδεμένη με τον φο-
ρέα του δικαιώματος ολοκλήρωσης της διερεύνησης, 
στην αίτηση περιλαμβάνεται και αναλυτική περιγραφή 
της εταιρικής διάρθρωσης και σχέσης με τον ως άνω 
φορέα.
β) Στοιχεία που αποδεικνύουν την τεχνική ικανότητα 
και επάρκεια του φορέα σε σχέση με τη δραστηριότητα αποθήκευσης CO2.
γ) Τεχνική έκθεση στην οποία στοιχειοθετείται η κα-
ταλληλότητα του προτεινόμενου τόπου και του συγκρο-
τήματος αποθήκευσης CO2 και αξιολογείται η αναμε-
νόμενη ασφάλεια της αποθήκευσης, σύμφωνα με τα κριτήρια του Παραρτήματος Ι της υπό στοιχεία Η.Π. 
48416/2037/Ε.103/2011 κοινής απόφασης.
δ) Τη συνολική ποσότητα CΟ2 που εγχέεται και αποθη-
κεύεται, καθώς και τις προβλεπόμενες πηγές και μεθό-δους μεταφοράς, τη σύνθεση των ρευμάτων CΟ2, τους 
ρυθμούς και τις πιέσεις έγχυσης, καθώς και τον τόπο των 
εγκαταστάσεων έγχυσης.
ε) Αναλυτική περιγραφή των εργασιών και έργων κα-
τασκευής που τυχόν απαιτούνται στο πλαίσιο της δρα-
στηριότητας αποθήκευσης CO2. Εγκαταστάσεις οι οποί-
ες χρησιμοποιούνται από τον φορέα εκμετάλλευσης, 
προς εξυπηρέτηση της δραστηριότητας της έρευνας και 
εκμετάλλευσης της άδειας έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων, δύνανται να χρησιμοποιηθούν στο πλαίσιο της δραστηριότητας αποθήκευσης CO2, χωρίς 
όμως να ισχύουν επ’ αυτών οι υποχρεώσεις που επιβάλ-
λονται μετά το κλείσιμο ενός τόπου αποθήκευσης για τις εγκαταστάσεις αμιγούς αποθήκευσης CO2, που προβλέ-
πονται στην παρ. 2 του άρθρου 18 της υπό στοιχεία Η.Π. 
48416/2037/Ε.103/2011 κοινής απόφασης.
ζ) Το προτεινόμενο προσωρινό σχέδιο, μετά το κλεί-
σιμο του τόπου αποθήκευσης, της παρ. 3 του άρθρου 
18 της υπό στοιχεία Η.Π. 48416/2037/Ε.103/2011 κοινής 
απόφασης.
η) Στοιχεία που τεκμηριώνουν ότι η χρηματι-
κή εγγύηση του άρθρου 20 της υπό στοιχεία Η.Π. 
48416/2037/Ε.103/2011 κοινής απόφασης είναι έγκυρη 
και πραγματική, πριν από την έναρξη της έγχυσης.
Για την περιβαλλοντική αδειοδότηση, εφαρμόζεται 
το Κεφάλαιο Α’ του ν. 4014/2011 (Α’ 209). Για την έκδοση 
Απόφασης Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ), 
ο ενδιαφερόμενος φορέας υποβάλλει στην αρμό-
δια υπηρεσία Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων 
(ΜΠΕ), η οποία περιλαμβάνει επιπλέον: α) περιγραφή 
των μέτρων για την πρόληψη σημαντικών ανωμαλιών, 
β) προτεινόμενο σχέδιο παρακολούθησης της παρ. 2 
του άρθρου 14 και προτεινόμενο σχέδιο διορθωτικών 
μέτρων της παρ. 2 του άρθρου 17, της υπό στοιχεία Η.Π. 
48416/2037/Ε.103/2011 κοινής απόφασης, τα οποία 
εντάσσονται σε παράρτημα της ΜΠΕ ως αναπόσπαστα 
μέρη της, και εγκρίνονται με την ΑΕΠΟ, γ) κάθε άλλο 
στοιχείο και αναγκαία πληροφορία για την τεκμηρίωση ότι δεν υφίσταται σημαντικός κίνδυνος διαρροής CO2, 
ούτε σημαντικός κίνδυνος για το περιβάλλον ή την υγεία 
από την αδειοδοτούμενη δραστηριότητα, και δ) εκτίμη-
ση των σωρευτικών και συνεργιστικών επιπτώσεων από 
την παράλληλη άσκηση των δραστηριοτήτων, αφενός 
έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων, αφετέ-
ρου αποθήκευσης CO2.
6. Εντός δύο (2) μηνών από την υποβολή της αίτη-
σης και μετά την έκδοση της ΑΕΠΟ, συντρεχουσών των 
προϋποθέσεων του άρθρου 9 της υπό στοιχεία Η.Π. 
48416/2037/Ε.103/2011 κοινής απόφασης, η ΕΔΕΥΕΠ 
εκδίδει απόφαση με την οποία:
α) διαπιστώνεται ότι ο προτεινόμενος γεωλογικός 
σχηματισμός είναι κατάλληλος για να χρησιμοποι-
ηθεί ως τόπος αποθήκευσης CO2, σύμφωνα με τα κριτήρια του Παραρτήματος Ι της υπό στοιχεία Η.Π. 
48416/2037/Ε.103/2011 κοινής απόφασης. Ένας γεω-
λογικός σχηματισμός επιλέγεται ως τόπος αποθήκευσης 
μόνον εάν, υπό τις προτεινόμενες προϋποθέσεις χρήσης, 
δεν υφίσταται σημαντικός κίνδυνος διαρροής, ούτε ση-
μαντικός κίνδυνος για το περιβάλλον ή την υγεία, και
β) ενεργοποιείται το δικαίωμα του φορέα για απο-
θήκευση CO2 στον γεωλογικό σχηματισμό ο οποίος 
κρίθηκε κατάλληλος για τον σκοπό αυτόν. Η απόφαση 
της ΕΔΕΥ περιέχει τα στοιχεία της παρ. 1 του άρθρου 
10, πλην εκείνων της περ.  ι), της υπό στοιχεία Η.Π. 
48416/2037/Ε.103/2011 κοινής απόφασης. Η απόφαση 
της ΕΔΕΥ καθορίζει και το ποσό της χρηματικής εγγύ-
ησης που υποχρεούται να κα ταβάλει και να διατηρεί ο 
φορέας του έργου, σύμφωνα με το άρθρο 20 της υπό 
στοιχεία Η.Π. 48416/2037/Ε.103/2011 κοινής απόφασης. 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5309 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
Η απόφαση επέχει θέση άδειας αποθήκευσης κατά το 
άρθρο 6 της Οδηγίας 2009/31/ΕΚ.
7. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας, ύστερα από εισήγηση της Διεύθυνσης Αρ-
χιτεκτονικής, Οικοδομικών Κανονισμών και Αδειοδο-
τήσεων του ίδιου Υπουργείου, εγκρίνεται η διενέργεια 
οποιωνδήποτε εργασιών κατασκευής απαιτηθούν στο 
πλαίσιο της δραστηριότητας αποθήκευσης CO2. Η επι-
καιροποίηση ή τροποποίηση των αποφάσεων των παρ. 4 
και 6 είναι δυνατή, μετά την υποβολή σχετικού αιτήματος 
του φορέα μαζί με τα απαραίτητα δικαιολογητικά, κατά 
την ίδια διαδικασία.
8. Αν υφίσταται σύμβαση παραχώρησης του δικαιώμα-
τος έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων προς 
τον φορέα, τα δικαιώματα συνέχισης και ολοκλήρωσης 
της διαδικασίας διερεύνησης κ αι αποθήκευσης δύνα-
νται να αποτυπώνονται και στην υφιστάμενη σύμβαση, 
η οποία ενημερώνεται και συμπληρώνεται αντιστοίχως 
από τα ήδη αντισυμβαλλόμενα μέρη. Εάν η σύμβαση 
είχε κυρωθεί με νόμο, τροποποιείται με τον ίδιο τρόπο.
9. Με τη διαδικασία του παρόντος και αν η παρα-
χώρηση του δικαιώματος έρευνας και εκμετάλλευσης 
υδρογονανθράκων βρίσκεται σε ισχύ, ο φορέας μπο-
ρεί να αποκτά τα δικαιώματα της παρ. 1 και σε άλλους 
γεωλογικούς σχηματισμούς, που βρίσκονται εντός της 
παραχωρηθείσας περιοχής.
10. Αν ο φορέας δεν υποβάλει εμπρόθεσμα την αί-
τηση της παρ. 3, όπως και σε περίπτωση παραίτησης 
του φορέα από τα δικαιώματα της παρ. 1, ανάκλησης της απόφασης της παρ. 4 ή της παρ. 6 ή μη υποβολής 
αίτησης για την ενεργοποίηση του δικαιώματος αποθή-
κευσης, μέχρι τη λήξη ισχύος της απόφασης της παρ. 4, 
η ΕΔΕΥΕΠ μπορεί να κινήσει τη διαδικασία χαρακτηρι-
σμού συγκεκριμένου γεωλογικού σχηματισμού εντός 
της παραχωρηθείσας περιοχής ως τόπου κατάλληλου 
για την αποθήκευση CO2 και να χορηγήσει σε οποιον-
δήποτε τρίτο άδεια εξερεύνησης και άδεια αποθήκευ-
σης κατά την υπό στοιχεία Η.Π. 48416/2037/Ε.103/2011 
κοινή απόφαση, μόνο εφόσον τεκμηριωθεί από την 
ΕΔΕΥΕΠ η δυνατότητα ακώλυτης συνύπαρξης της δρα-
στηριότητας εξερεύνησης ή αποθήκευσης CO2 με τη 
δραστηριότητα έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογο-
νανθράκων. Η σχετική κρίση της ΕΔΕΥΕΠ διατυπώνεται 
ύστερα από προηγούμενη ακρόαση του φορέα του δι-
καιώματος έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθρά-
κων. Αν διαπιστωθεί κατά τα ανωτέρω η δυνατότητα 
ακώλυτης συνύπαρξης και χορηγηθεί σε οποιονδήπο-
τε τρίτο άδεια εξερεύνησης ή αποθήκευσης εντός της 
παραχωρηθείσας στον φορέα περιοχής, σύμφωνα με 
την υπό στοιχεία Η.Π. 48416/2037/Ε.103/2011 κοινή 
απόφαση, η εν λόγω άδεια περιλαμβάνει υποχρεωτικά 
τους όρους που διασφαλίζουν την ακώλυτη συνύπαρ-ξη της δραστηριότητας εξερεύνησης ή αποθήκευσης 
CO2, με τη δραστηριότητα έρευνας και εκμετάλλευσης 
υδρογονανθράκων.
11. Ο φορέας εκμετάλλευσης, μετά το κλείσιμο ενός 
τόπου αποθήκευσης, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρ-
θρου 18 της υπό στοιχεία Η.Π. 48416/2037/Ε.103/2011 
κοινής απόφασης και πριν από τη μεταβίβαση της ευ-θύνης, σύμφωνα με το άρθρο 19 της εν λόγω απόφα-
σης, υποχρεούται να καταβάλλει σε ειδικό λογαριασμό 
υπέρ του Πράσινου Ταμείου του ν. 3889/2010 (Α’ 182), 
χρηματοδοτική συνεισφορά, η οποία συναρτάται με το 
ύψος των δαπανών παρακολούθησης μετά τη μεταβί-
βαση της ευθύνης. Η συνεισφορά του φορέα εκμετάλ-
λευσης λαμβάνει υπόψη τα κριτήρια του Παραρτήματος 
Ι της υπό στοιχεία Η.Π. 48416/2037/Ε.103/2011 κοινής 
απόφασης, καθώς και τα στοιχεία που σχετίζονται με το 
ιστορικό της αποθήκευσης CΟ2 και καλύπτει τις ανα-
μενόμενες δαπάνες παρακολούθησης επί τριάντα (30) 
έτη. Η παρούσα εφαρμόζεται συμπληρωματικά με το 
π.δ. 148/2009 (Α’ 190).
Μετά τη μεταβίβαση της ευθύνης, η χρηματοδοτική 
αυτή συνεισφορά χρησιμοποιείται για την κάλυψη των 
δαπανών που βαρύνουν την αρμόδια αρχή, προκειμένου 
να εξασφαλίζεται η μόνιμη και ασφαλής απομόνωση 
του CΟ2 σε τόπους αποθήκευσης σε γεωλογικούς σχη-
ματισμούς.
Το ύψος της χρηματοδοτικής συνεισφοράς καθορί-
ζεται με απόφαση της ΕΔΕΥΕΠ, η οποία εκδίδεται μετά 
το κλείσιμο του τόπου αποθήκευσης και πριν από τη 
μεταβίβαση της ευθύνης, μετά από εισήγηση του φορέα 
αποθήκευσης, σχετικά με τη μεθοδολογία υπολογισμού, 
λαμβάνοντας υπόψη τις δαπάνες παρακολούθησης του συγκεκριμένου τόπου αποθήκευσης.
12. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, 
Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Περιβάλλοντος και Ενέρ-
γειας, μπορεί να ρυθμίζεται κάθε ειδικότερο ζήτημα ή 
λεπτομέρεια σε σχέση με την εφαρμογή του παρόντος.
Άρθρο 174
Πιλοτική εφαρμογή Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων
1. Η θαλάσσια περιοχή που εκτείνεται νοτίως της 
ακτογραμμής της Περιφερειακής Ενότητας Έβρου και 
βορείως-βορειοανατολικώς της Σαμοθράκης, ορίζεται 
ως περιοχή ανάπτυξης πιλοτικών Έργων ΥΑΠ, για Έργα ΥΑΠ μέχρι συνολικής ισχύος εξακοσίων (600) MW.
2. Για τα έργα Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων (ΥΑΠ) του 
παρόντος άρθρου:
α) η απόσταση μεταξύ ανεμογεννητριών του ίδιου 
έργου ΥΑΠ που χωροθετούνται εντός μιας Περιοχής 
Εγκατάστασης ΥΑΠ δεν επιτρέπεται να είναι μικρότερη από «4D»,
β) η απόσταση των ανεμογεννητριών του ίδιου έργου 
ΥΑΠ από τα όρια της οικείας Περιοχής Εγκατάστασης 
ΥΑΠ δεν επιτρέπεται να είναι μικρότερη από «3,5*D», 
στο κοινό σύνορο όμορων Περιοχών Εγκατάστασης ΥΑΠ, 
όπου για τους σκοπούς του παρόντος ως «D θεωρείται η 
μεγαλύτερη διάμετρος των γειτονικών ανεμογεννητριών. 
Η εν λόγω απόσταση δύναται να είναι μικρότερη από 
«3,5*D» με τη σύμφωνη γνώμη των φορέων των ΥΑΠ που 
αναπτύσσουν έργα εντός των εν λόγω όμορων Περιοχών 
Εγκατάστασης ΥΑΠ.
Ειδικά σε περιπτώσεις αιτημάτων τροποποίησης Αδει-
ών Παραγωγής ή Βεβαιώσεων Ειδικών Έργων, καθώς και 
για περιπτώσεις υφιστάμενων, κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος, Αδειών Παραγωγής, επιτρέπεται παρέκ-
κλιση από τον κανόνα της περ. α), εφόσον η μεγαλύτερη 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5310 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
απόσταση υπαγορεύεται στο πλαίσιο της περιβαλλοντι-
κής αδειοδότησης και της έκδοσης της άδειας εγκατά-
στασης του έργου.
3. Με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται μετά από 
πρόταση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας 
και γνώμη του Κεντρικού Συμβουλίου Χωροταξικών 
Θεμάτων και Αμφισβητήσεων, το τμήμα της περιοχής 
ανάπτυξης πιλοτικών Έργων ΥΑΠ της παρ. 1, που πε-
ριλαμβάνεται στο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης ΥΑΠ, 
οριοθετείται ως Περιοχή Οργανωμένης Ανάπτυξης ΥΑΠ 
και ορίζονται οι όροι ανάπτυξης Έργων ΥΑΠ, σύμφωνα 
με τη σχετική Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών 
Επιπτώσεων του άρθρου 67. Με το προεδρικό διάταγ-
μα του πρώτου εδαφίου ορίζονται επίσης, μετά από 
εισήγηση του Φορέα ΥΑΠ, η κατανομή των Περιοχών 
Εγκατάστασης ΥΑΠ, εντός της Περιοχής Οργανωμένης 
Ανάπτυξης ΥΑΠ, και η μέγιστη ισχύς Έργων ΥΑΠ που 
εκτιμάται ότι μπορεί να εγκατασταθεί σε κάθε μία από αυτές, η οποία δεν μπορεί να είναι μικρότερη των δια-
κοσίων (200) MW.
4. Οι κάτοχοι υφιστάμενων αδειών Παραγωγής ή Βε-
βαιώσεων Ειδικών Έργων για έργα ΥΑΠ και οι κάτοχοι εκ-
κρεμών αιτήσεων που έχουν υποβληθεί στη Ρυθμιστική 
Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) για την έκδοση αδειών παραγωγής 
ηλεκτρικής ενέργειας ή Βεβαιώσεων Ειδικών Έργων που 
μέρος των έργων τους εντάσσεται στην περιοχή ανά-
πτυξης πιλοτικών έργων ΥΑΠ της παρ. 1, υποβάλλουν 
εντός αποκλειστικής προθεσμίας δύο (2) μηνών, από την 
έκδοση του προεδρικού διατάγματος της παρ. 3, σχετικό 
αίτημα στον Φορέα Αδειοδότησης Ανανεώσιμων Πη-
γών Ενέργειας (ΑΠΕ) και Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού 
Θερμότητας Υψηλής Απόδοσ ης (ΣΗΘΥΑ) της Α’ Φάσης, 
ώστε να:
α) επικαιροποιήσουν το αίτημα ή την άδεια παραγω-
γής ηλεκτρικής ενέργειας ή τη Βεβαίωση Ειδικών Έργων 
που κατέχουν, σύμφωνα με τον ν. 4685/2020 (Α’ 92) και 
τον Κανονισμό Βεβαιώσεων Παραγωγού ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ,
β) μετακινήσουν τη θέση εγκατάστασης του έργου 
ΥΑΠ, εντός της πλησιέστερης χωρικά Περιοχής Εγκατά-
στασης ΥΑΠ, όπως αυτές ορίζονται με το προεδρικό διά-
ταγμα της παρ. 3, υπό τους περιορισμούς χωροθέτησης της παρ. 2, εφόσον είναι αναγκαίο,
γ) τροποποιήσουν τη μέγιστη ισχύ παραγωγής ή την 
εγκατεστημένη ισχύ του σταθμού τους, μέχρι τη μέγιστη 
ισχύ έργων ΥΑΠ, που δύναται να εγκατασταθούν στην 
Περιοχή Εγκατάστασης ΥΑΠ στην οποία υλοποιείται 
το έργο τους, σύμφωνα με το προεδρικό διάταγμα της παρ. 3, εφόσον είναι αναγκαίο,
δ) τροποποιήσουν τον αριθμό και τον τύπο των ανε-
μογεννητριών και της διαμέτρου της φτερωτής των ανε-
μογεννητριών, εφόσον είναι αναγκαίο,
ε) κατατμήσουν την άδεια παραγωγής ηλεκτρικής 
ενέργειας ή Βεβαιώσεων Ειδικών Έργων ή το αίτημα για 
χορήγηση άδειας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ή 
Βεβαίωσης Ειδικών Έργων για την παραγωγή ηλεκτρικής 
ενέργειας από έργο ΥΑΠ, εφόσον είναι αναγκαίο,
ζ) υποβάλλουν Εγγυητική Επιστολή Βεβαίωσης Παρα-
γωγού του άρθρου 11Α του ν. 4685/2020, η οποία ορί-ζεται ίση με εκατό χιλιάδες ευρώ ανά μεγαβάτ (100.000 €/MW), βάσει της ισχύος του Έργου ΥΑΠ, σύμφωνα με 
την υπό έκδοση νέα άδεια παραγωγής ή Βεβαίωση Ει-
δικών Έργων.
Σε αντίθετη περίπτωση ο Φορέας Αδειοδότησης ΑΠΕ 
και ΣΗΘΥΑ της Α’ Φάσης προβαίνει σε ανάκληση των 
σχετικών Αδειών Παραγωγής ή Βεβαιώσεων Ειδικών 
Έργων.
5. Με απόφαση του Φορέα Αδειοδότησης ΑΠΕ και ΣΗ-
ΘΥΑ της Α’ Φάσης, που εκδίδεται εντός τριών (3) μηνών 
από την υποβολή της αίτησης της παρ. 4, εκδίδεται Βε-
βαίωση Παραγωγού Ειδικών Έργων για χρονικό διάστη-
μα έως τριάντα (30) ετών, η οποία μπορεί να ανανεώνεται 
μέχρι τριάντα (30) έτη.
6. Οι προθεσμίες του άρθρου 12 του ν. 4685/2020 
τίθενται σε εφαρμογή με την έκδοση της Βεβαίωσης 
Παραγωγού Ειδικού Έργου της παρ. 6 και αρχίζουν να 
υπολογίζονται από την ημερομηνία έκδοσης αυτής.
7. Οι κάτοχοι των αδειών Παραγωγής ή Βεβαιώσεων 
Ειδικών Έργων της παρ. 5, από την έκδοση της σχετικής 
απόφασης του Φορέας Αδειοδότησης ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ 
της Α’ Φάσης καθίστανται Επενδυτές ΥΑΠ και αποκτούν 
το αποκλειστικό δικαίωμα ανάπτυξης και εκμετάλλευσης 
Έργων ΥΑΠ.
8. Οι κάτοχοι των αδειών Παραγωγής ή Βεβαιώσεων 
Ειδικών Έργων της παρ. 1, δύνανται, μετά από σχετική έγκριση της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού της Ευ-
ρωπαϊκής Επιτροπής, να λαμβάνουν Τιμή Αναφοράς, 
εκτός της ανταγωνιστικής διαδικασίας του άρθρου 72. 
Στην περίπτωση αυτή συνάπτουν Σύμβαση Λειτουργικής 
Ενίσχυσης Διαφορικής Προσαύξησης (Σ.Ε.Δ.Π.), σύμφω-
να με το άρθρο 3 του ν. 4414/2016 (Α’ 149), η οποία διέ-
πεται από την Τιμή Αναφοράς (Τ.Α.) του πρώτου εδαφίου. 
Η Σ.Ε.Δ.Π. ισχύει για είκοσι (20) έτη.
9. Στην περίπτωση έκδοσης απόφασης της Γενικής 
Διεύθυνσης Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής 
για χορήγηση μεμονωμένης ενίσχυσης στα έργα ΥΑΠ 
του παρόντος άρθρου, με απόφαση του Υπουργού Πε-
ριβάλλοντος και Ενέργειας, περιγράφεται το ακριβές 
χρονοδιάγραμμα αδειοδότησης, υλοποίησης και θέσης σε λειτουργία των έργων ΥΑΠ.
10. Οι Επενδυτές ΥΑΠ που λαμβάνουν για τα έργα τους 
λειτουργική ενίσχυση εκτός ανταγωνιστικής διαδικασίας 
υποβολής προσφορών, υποχρεούται να αποκτήσουν 
όλες τις αναγκαίες άδειες και εγκρίσεις και να θέσουν 
το Έργο ΥΑΠ τους σε λειτουργία το αργότερο εντός έξι 
(6) ετών από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης 
έγκρισης της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού για χο-ρήγηση μεμονωμένης ενίσχυσης.
11. Η διάρκεια ισχύος της Άδειας Εγκατάστασης, της 
Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης και της Σύμβασης Σύν-
δεσης των Έργων ΥΑΠ που λαμβάνουν μεμονωμένη ενί-
σχυση σύμφωνα με την παρ. 8, παρατείνεται αυτοδίκαια 
μέχρι την αναφερόμενη προθεσμία της παρ. 10.
12. Αν δεν τηρηθούν από τους Επενδυτές ΥΑΠ που 
λαμβάνουν για τα έργα τους λειτουργική ενίσχυση, εκτός 
ανταγωνιστικής διαδικασίας υποβολής προσφορών, οι 
προθεσμίες της παρ. 9, όλες οι σχετικές άδειες και εγκρί-
σεις που έχουν εκδοθεί για τα έργα αυτά ακυρώνονται, και για την περιοχή που καταλάμβανε το Έργο ΥΑΠ του 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5311 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
Επενδυτή ΥΑΠ, ακολουθείται από τον Φορέα ΥΑΠ η δια-
δικασία έκδοσης Αδειών Έρευνας ΥΑΠ σε άλλα πρόσωπα, 
σύμφωνα με το άρθρο 70.
13. Αν η Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Ευρω-
παϊκής Επιτροπής απορρίψει ή δεν εγκρίνει το αίτημα 
για τη χορήγηση μεμονωμένης ενίσχυσης στα Έργα 
ΥΑΠ του παρόντος άρθρου, οι Επενδυτές ΥΑΠ υποχρε-
ούνται να συμμετάσχουν σε ανταγωνιστική διαδικασία 
υποβολής προσφορών που θα διενεργηθεί για τη χο-
ρήγηση ενίσχυσης σε έργα ΥΑΠ, άλλως ακυρώνονται οι 
σχετικές Βεβαιώσεις Ειδικών Έργων. Κατά τη διαγωνι-στική διαδικασία του πρώτου εδαφίου, οι κάτοχοι των 
έργων αυτών υποβάλλουν προσφορά για την αποζημί-
ωση που επιθυμούν να λαμβάνουν για την ενέργεια που 
παράγουν τα Έργα ΥΑΠ τους. Αν η προσφορά τους είναι 
μικρότερη των προσφορών των υπόλοιπων Έργων ΥΑΠ 
που επιλέγονται κατά την ανταγωνιστική διαδικασία 
του άρθρου 72, τα Έργα ΥΑΠ του παρόντος άρθρου 
επιλέγονται για τη λήψη λειτουργικής ενίσχυσης και 
δύναται να λάβουν οριστική προσφορά σύνδεσης από 
τον αρμόδιο Διαχειριστή.
14. Το άρθρο 78 εφαρμόζεται και για την περιοχή ανά-
πτυξης των Έργων ΥΑΠ του παρόντος άρθρου.
15. Οι άδειες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, οι Βε-
βαιώσεις Ειδικών Έργων και οι εκκρεμείς αιτήσεις που 
έχουν υποβληθεί στη ΡΑΕ για χορήγηση άδειας παραγω-
γής ηλεκτρικής ενέργειας ή Βεβαίωσης Ειδικών Έργων 
για την εγκατάσταση Έργων ΥΑΠ, οι οποίες δεν εντάσ-
σονται στην περιοχή ανάπτυξης πιλοτικών Έργων ΥΑΠ 
της παρ. 1, ακυρώνονται αυτοδικαίως, με την έναρξη 
ισχύος του παρόντος.
Άρθρο 175
Διεύρυνση του σκοπού της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρίας Υδρογονανθράκων - Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 146 ν. 4001/2011
Στην παρ. 1 του άρθρου 146 του ν. 4001/2011 (Α’ 179) 
προστίθενται περ. ιθδ’ , ιθε’ , ιθστ’ , ιθζ’ και ιθη’ , και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Σκοπός της Εταιρίας είναι:α. Η διαχείριση για λογαριασμό του Ελληνικού Δημο-
σίου των αποκλειστικών δικαιωμάτων του στην αναζή-
τηση, έρευνα και εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων 
στις χερσαίες, υπολίμνιες και υποθαλάσσιες περιοχές, 
στις οποίες η Ελληνική Δημοκρατία ασκεί κυριαρχία ή 
κυριαρχικά δικαιώματα.
β. Η διαχείριση, ο έλεγχος και η παρακολούθηση όλων 
των σχετικών συμβάσεων που έχουν συναφθεί στο πα-
ρελθόν από το Δημόσιο ή για λογαριασμό αυτού με 
τρίτους.
γ. Η διερεύνηση και αξιολόγηση του δυναμικού της 
χώρας σε υδρογονάνθρακες, καθώς και ο προγραμμα-τισμός της ανάθεσης και η επίβλεψη εργασιών διερεύ-
νησης και αξιολόγησης του δυναμικού αυτής.
δ. Η συγκέντρωση, αποθήκευση, επεξεργασία, αποτί-
μηση και διαχείριση των στοιχείων και δεδομένων που αποκτήθηκαν ή αποκτώνται κατά τη διάρκεια ερευνών για την αποτίμηση του δυναμικού της χώρας σε υδρο-γονάνθρακες, καθώς και των στοιχείων και δεδομένων που προκύπτουν από την ανάπτυξη και εκμετάλλευση 
κοιτασμάτων και η δημιουργία σχετικού πληροφοριακού 
συστήματος.
ε. Η αιτιολογημένη εισήγηση προς τον Υπουργό Περι-
βάλλοντος και Ενέργειας των προτεινόμενων περιοχών 
προς παραχώρηση δικαιωμάτων αναζήτησης, έρευνας 
και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων.
στ. Η χορήγηση των αδειών αναζήτησης υδρογοναν-
θράκων σύμφωνα με τις παρ. 5 έως και 9 του άρθρου 2 
του ν. 2289/1995.
ζ. Η προετοιμασία και διεξαγωγή των σχετικών δια-
γωνισμών για τη σύναψη συμβάσεων έρευνας και εκμε-
τάλλευσης υδρογονανθράκων και η προβολή τους στη 
διεθνή σχετική αγορά.
η. Η αξιολόγηση των αιτήσεων συμμετοχής στους εν 
λόγω διαγωνισμούς σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας.
θ. Η διαπραγμάτευση των όρων των συμβάσεων για 
την παραχώρηση δικαιωμάτων, έρευνας και εκμετάλ-
λευσης υδρογονανθράκων, καθώς και η υπογραφή και 
υποβολή για έγκριση στον Υπουργό Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας των σχετικών συμβάσεων σύμφωνα με την 
παρ. 39 του άρθρου 2 του ν. 2289/1995.
ι. Η συνεχής και συστηματική παρακολούθηση και 
έλεγχος της ορθής εκτέλεσης των όρων των παραπάνω 
συμβάσεων, καθώς και η υποβολή κάθε έτος στο Υπουρ-
γείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έκθεσης σε σχέση με 
την πρόοδο των εργασιών και την τήρηση των όρων της 
σύμβασης από τον ανάδοχο.
ια. Η κατάρτιση Κανονισμών Ασφαλείας και Υγιεινής, 
καθώς και προστασίας του περιβάλλοντος για τις εργα-σίες της περ. α’ , οι οποίες εγκρίνονται με απόφαση του 
Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας και του κατά 
περίπτωση συναρμόδιου Υπουργού.
ιβ. Η εκπόνηση οικονομοτεχνικών αποτιμήσεων των 
προς παραχώρηση περιοχών και η ανάλυση των σχετι-κών επιχειρηματικών κινδύνων, καθώς και οικονομοτε-
χνικών μελετών ανάπτυξης κοιτασμάτων με στόχο την 
μεγιστοποίηση του δημόσιου οφέλους από τις εργασίες 
των επενδυτών.
ιγ. Η υποβολή στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέρ-
γειας ανά τριετία επιχειρησιακού σχεδίου (business plan) 
προγραμματισμού και υλοποίησης των στόχων της.
ιδ. Η συνεχής παρακολούθηση και ανάλυση της δι-
εθνούς ενεργειακής αγοράς, ιδιαιτέρως σε θέματα 
έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων και η 
γνωστοποίηση των αποτελεσμάτων τους στο Υπουργείο 
Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
ιε. Εισήγηση προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας για διάθεση σε τρίτους με αντάλλαγμα στοι-
χείων και δεδομένων της περ. δ’ του άρθρου 146.
ιστ. Εισήγηση προς τους Υπουργούς Ναυτιλίας και 
Νησιωτικής Πολιτικής και Προστασίας του Πολίτη/Ελ-
ληνική Ακτοφυλακή για παραχώρηση χρήσης υφιστά-
μενων λιμενικών εγκαταστάσεων που θα διευκολύνουν τον ελλιμενισμό πλοίων ή άλλων πλωτών μέσων που θα 
εξυπηρετούν τις υποθαλάσσιες έρευνες.
ιζ. Εισήγηση προς τους Υπουργούς Οικονομικών και 
Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής για 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5312 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
τον καθορισμό της διαδικασίας και των προϋποθέσεων 
χρήσης, ανάπτυξης και εκμετάλλευσης υπόγειων φυ-
σικών χώρων για την αποθήκευση φυσικού αερίου. Η 
διαχείριση για λογαριασμό του ελληνικού δημοσίου της 
ως άνω διαδικασίας και η παρακολούθηση των σχετικών 
συμβάσεων.
ιη. Η συμμετοχή σε υφιστάμενα διεθνή έργα και σε 
έργα που πρόκειται να αναπτυχθούν στο πλαίσιο άμεσης 
ή έμμεσης συμμετοχής της σε εταιρείες που έχουν ως 
σκοπό την ανάπτυξη, την κατασκευή, την εκμετάλλευ-
ση ή τη διαχείριση έργων υποδομών διασύνδεσης με 
γειτονικές χώρες.
ιθ. Η απόκτηση, ανάπτυξη, διαχείριση, εκμετάλλευση 
και κατασκευή έργων υποδομής που σχετίζονται με δι-
ασυνοριακά έργα φυσικού αερίου ή/και άλλων μορφών 
ενέργειας, πλην αργού πετρελαίου και πετρελαιοειδών 
προϊόντων, με γειτονικές ή άλλες χώρες, κατά τα προ-
βλεπόμενα στην κείμενη νομοθεσία και στο ρυθμιστικό 
πλαίσιο.
ιθα. Η χορήγηση αδειών εξερεύνησης και αποθή-
κευσης διοξειδίου του άνθρακα σε γεωλογικούς σχη-
ματισμούς και η εν γένει διαχείριση των δικαιωμάτων 
του Ελληνικού Δημοσίου σχετικά με την εκμετάλλευ-
ση γεωλογικών σχηματισμών για την αποθήκευση 
διοξειδίου του άνθρακα και άλλων αερίων ή υγρών στοιχείων και ενώσεων, συμπεριλαμβανομένης της 
σύναψης και της παρακολούθησης της εκτέλεσης των 
σχετικών συμβάσεων, σύμφωνα με την υπό στοιχεία 
48416/2037/Ε.103/7.11.2011 κοινή απόφαση του Ανα-
πληρωτή Υπουργού Οικονομικών και των Υπουργών 
Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας και Πε-
ριβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής (Β’ 2516) 
και την κείμενη νομοθεσία.
ιθβ. Η παρακολούθηση της ασφαλούς λειτουργίας των 
έργων των περ. ιζ’ και ιθα’ . Με απόφαση του Υπουργού 
Περιβάλλοντος και Ενέργειας και των κατά περίπτωση 
αρμόδιων Υπουργών καθορίζονται οι αρμοδιότητες και 
η λειτουργία της ΕΔΕΥ Α.Ε. για την εφαρμογή της παρού-
σας περίπτωσης και οι ελάχιστες τεχνικές απαιτήσεις για 
την παρακολούθηση.
ιθγ. Η εισήγηση προς τους αρμόδιους Υπουργούς για 
την έκδοση των εκάστοτε προβλεπόμενων στην κείμενη 
νομοθεσία κανονιστικών πράξεων για τον καθορισμό 
της διαδικασίας και των προϋποθέσεων χρήσης, ανάπτυ-
ξης και εκμετάλλευσης γεωλογικών σχηματισμών για την 
αποθήκευση αερίων και υγρών στοιχείων και ενώσεων.
ιθδ. Η άσκηση των αρμοδιοτήτων του Φορέα Υπερά-
κτιων Αιολικών Πάρκων (ΥΑΠ).
ιθε. Η εκπόνηση τεχνικής μελέτης και στη βάση αυτής, 
σχεδίου Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης ΥΑΠ.
ιθστ. Η εκπόνηση τεχνικών μελετών για τον προσδιο-
ρισμό και την οριοθέτηση των Περιοχών Οργανωμένης 
Ανάπτυξης ΥΑΠ.
ιθζ. Η έκδοση Αδειών Έρευνας ΥΑΠ.
ιθη. Η συγκέντρωση, αποθήκευση και επεξεργασία και 
η συνολική διαχείριση στοιχείων και δεδομένων για την 
αποτίμηση του υπεράκτιου αιολικού δυναμικού.
κ. Τυχόν άλλη συναφής, με τα ανωτέρω, δραστηριό-
τητα.».Άρθρο 176
Καθορισμός εσόδων από τη λειτουργία Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρίας Υδρογονανθράκων ως Φορέα Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων - Τροποποίηση παρ. 1 και 2 άρθρου 147 ν. 4001/2011
Στο τρίτο εδάφιο της παρ.  1 του άρθρου 147 του 
ν. 4001/2011 (Α’ 179), περί εκπροσώπησης του ελληνικού 
δημοσίου, αφαιρείται ο Υπουργός Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας, στην παρ. 2 προστίθεται περ. ζ) και οι παρ. 1 και 2 διαμορφώνονται ως εξής:
«Άρθρο 147
Μετοχικό κεφάλαιο - Έσοδα - Χρηματοδότηση
1. Το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας ορίζεται σε ένα 
εκατομμύριο (1.000.000) ευρώ, το οποίο καταβάλλεται 
από το ελληνικό δημόσιο με μετρητά σε τρεις ισόπο-
σες ετήσιες δόσεις. Για το μετοχικό κεφάλαιο εκδίδεται μία μετοχή υπέρ του ελληνικού δημοσίου, η οποία είναι αμεταβίβαστη. Το Δημόσιο για την άσκηση των μετοχι-κών δικαιωμάτων του εκπροσωπείται από τον Υπουργό Οικονομικών, ή τον νόμιμο εκπρόσωπό του.
2. Έσοδα της Εταιρείας είναι ιδίως:α) Τα ποσά που εισπράττει από τη διάθεση με αντάλ-
λαγμα των στοιχείων και δεδομένων που έχει στην δι-
άθεσή της.
β) Οι τυχόν χορηγίες προς αυτήν, οι οποίες δεν μπορεί 
να προέρχονται από πηγές που άμεσα ή έμμεσα έχουν σχέση με την κύρια δραστηριότητα της Εταιρείας και με 
οποιονδήποτε τρόπο να επηρεάζουν τις ανταγωνιστικές 
διαδικασίες ερευνών και εκμετάλλευσης υδρογοναν-
θράκων.
γ) Τα ποσά που εισπράττει από την παραχώρηση δι-
καιωμάτων αναζήτησης, έρευνας και εκμετάλλευσης 
υδρογονανθράκων, ιδίως το αντάλλαγμα υπογρα-
φής της σύμβασης (signature bonus), το αντάλλαγ-μα παραγωγής (production bonus) και η ετήσια ανά 
στρέμμα αποζημίωση (surface fees), που προβλέπο-
νται στις σχετικές συμβάσεις, οι οποίες υπογράφονται 
από την ίδια ή το ελληνικό δημόσιο ή για λογαριασμό 
αυτού.
δ) Ποσά από κάθε άλλη νόμιμη και συμβατή με το σκο-
πό της δραστηριότητα.
ε) Δυνατότητα επιχορήγησης από τον τακτικό προϋπο-
λογισμό του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
στ) Τα ποσά που εισπράττει από τη διαχείριση των 
δικαιωμάτων και την άσκηση των αρμοδιοτήτων των 
περ. ιθα’ και ιθβ’ της παρ. 1 του άρθρου 146. Με κοινή 
απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Οικονομικών, καθορίζονται: α) οι πηγές των χρημα-
τοοικονομικών πόρων της ΕΔΕΥ Α.Ε. για την άσκηση των 
αρμοδιοτήτων του πρώτου εδαφίου, β) τυχόν δαπάνες 
συμμετοχής των ενδιαφερομένων και το οικονομικό 
αντάλλαγμα της παραχώρησης των δικαιωμάτων των 
περ. ιθα’ και ιθβ’ της παρ. 1 του άρθρου 146, γ) η διαδι-
κασία είσπραξης των εσόδων, καθώς και δ) κάθε άλλο 
αναγκαίο για τα ανωτέρω θέμα.
ζ) Τα ποσά που εισπράττει από τη διαχείριση των δι-
καιωμάτων και αρμοδιοτήτων του ελληνικού δημοσίου, 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5313 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
ως προς την υλοποίηση και λειτουργία των Υπεράκτιων 
Αιολικών Πάρκων, σύμφωνα με τις περ. ιθδ’ , ιθε’ , ιθστ’ , 
ιθζ’ και ιθη’ της παρ. 1 του άρθρου 146 και τις οικείες 
συμβάσεις παραχώρησης των ΥΑΠ.».
Άρθρο 177
Ρυθμίσεις για υφιστάμενα πυροφυλάκια και παρατηρητήρια - Προσθήκη παρ. 24 στο άρθρο 52 ν. 4280/2014
Τα πυροφυλάκια και τα παρατηρητήρια, μετά των συ-
νοδών τους έργων και εγκαταστάσεων, εντός των δασών 
και των δασικών εκτάσεων ή των χορτολιβαδικών και 
βραχωδών εκτάσεων των περ. α’ και β’ της παρ. 5 του 
άρθρου 3 του ν. 998/7979 (Α’ 289), που έχουν κατασκευ-
αστεί από τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης 
(Ο.Τ.Α.) α’ και β’ βαθμού, μέχρι την έναρξη ισχύος του 
παρόντος, εξαιρούνται από την κατεδάφιση, εφόσον δεν 
έχουν εκδοθεί για αυτά τελεσίδικες δικαστικές αποφά-
σεις κατεδάφισης. Για την εφαρμογή του πρώτου εδα-
φίου απαιτείται αίτημα του ενδιαφερόμενου Ο.Τ.Α., το 
οποίο: α) συνοδεύεται από σχετική τεχνική μελέτη, που 
περιλαμβάνει έλεγχο στατικότητας, και β) βεβαιώνεται από κοινή έκθεση της οικείας Πυροσβεστικής και Δασι-
κής Υπηρεσίας, η αναγκαιότητα διατήρησής τους για την 
αντιπυρική προστασία και η ένταξή τους στον μηχανισμό 
πρόληψης και καταστολής δασικών πυρκαγιών. Για την 
έκδοση της απαιτούμενης οικοδομικής άδειας εφαρ-
μόζονται κατ’ εξαίρεση οι διατάξεις της πολεοδομικής 
νομοθεσίας. Μέχρι την ολοκλήρωση της ως άνω διαδι-κασίας ανακαλούνται οι διοικητικές πράξεις αποβολής 
και επιβολής προστίμων κατεδάφισης, από την οικεία 
δασική υπηρεσία, εφόσον εκδοθεί η σχετική διαπιστω-τική πράξη.
Άρθρο 178
Παράταση βεβαίωσης της παρ. 6 του άρθρου 
24 του ν. 2508/1997 - Τροποποίηση παρ. 2 
άρθρου 26 ν. 4280/2014
Η προθεσμία του τελευταίου εδαφίου της παρ. 2 του 
άρθρου 26 του ν. 4280/2014 (Α’ 159), περί ισχύος των 
εκδοθεισών βεβαιώσεων της παρ. 6 του άρθρου 24 του 
ν. 2508/1997 (Α’ 124) για τις περιοχές ειδικά ρυθμιζόμε-νης πολεοδόμησης, παρατείνεται, και η παρ. 2 διαμορ-φώνεται ως εξής:
«2. Εκκρεμείς διαδικασίες για την πολεοδόμηση εκτά-
σεων με τις διατάξεις του άρθρου 24 του ν. 2508/1997 
συνεχίζονται με βάση είτε τις παρούσες είτε τις προ-
ϊσχύουσες διατάξεις, αν κατά τη δημοσίευση του πα-
ρόντος νόμου έχει υποβληθεί στην αρμόδια υπηρεσία 
του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας φάκελος 
για τη χορήγηση βεβαίωσης του άρθρου 24 παρ. 6 του ν. 2508/1997, η οποία για τις περιπτώσεις αυτές ισχύει για τρία (3) έτη από την έκδοσή της. Σε εκκρεμείς δια-
δικασίες για την πολεοδόμηση εκτάσεων, για τις οποίες 
έχει εκδοθεί βεβαίωση της παρ. 6 του άρθρου 24 του 
ν. 2508/1997, η βεβαίωση αυτή ισχύει έως τις 8.8.2023, υπό την προϋπόθεση ότι εντός τριετίας από την έκδο-
σή της έχει υποβληθεί προς έγκριση η πολεοδομική 
μελέτη.».Άρθρο 179
Συστήματα επιστροφής, συλλογής και ανάκτησης αποβλήτων - Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 86 ν. 4819/2021
Η ημερομηνία του πρώτου εδαφίου της παρ. 1 του 
άρθρου 86 του ν. 4819/2021 (Α’ 129), τροποποιείται, και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Από την 1.7.2023, οι υπόχρεοι, σύμφωνα με την 
παρ. 2 του άρθρου 84, φορείς συσκευασίας ποτών από 
αλουμίνιο έως και ενάμιση (1,5) λίτρο, από γυαλί μιας 
χρήσης έως και τρία (3) λίτρα, καθώς και από πλαστικά 
προϊόντα μιας χρήσης σύμφωνα με το Μέρος ΣΤ’ του Πα-
ραρτήματος Ι του ν. 4736/2020 (Α’ 200), για την τήρηση 
της υποχρέωσης της παρ. 3 του άρθρου 84, οφείλουν 
να σχεδιάσουν, να εφαρμόσουν και να λειτουργήσουν 
Συλλογικά Συστήματα Εναλλακτικής Διαχείρισης (ΣΣΕΔ) 
αποβλήτων συσκευασιών πανελλαδικής εμβέλειας, με 
σκοπό την εφαρμογή συστήματος επιστροφής εγγύη-
σης για τις εν λόγω συσκευασίες, κατά την έννοια της 
παρ. 7 του άρθρου 77, προκειμένου να επιτύχουν τους 
ποσοτικούς στόχους χωριστής συλλογής, προετοιμασίας 
για επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση που προβλέ-
πονται από τη νομοθεσία, ήτοι των στόχων του άρθρου 82 και της παρ. 1 του άρθρου 13 του ν. 4736/2020 αντί-στοιχα.
Για τους όρους και τις προϋποθέσεις εφαρμογής συ-
στήματος επιστροφής εγγύησης για τις συσκευασίες 
του πρώτου εδαφίου εφαρμόζονται οι παρ. 4 έως 9 του άρθρου 13 του ν. 4736/2020 και η απόφαση της παρ. 7 του άρθρου 92.
Υφιστάμενα κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος ή 
νέα εθελοντικά συστήματα επιστροφής εγγύησης που 
εφαρμόζονται για άλλες συσκευασίες πέραν των ανα-
φερόμενων στο πρώτο εδάφιο, όπως για τις γυάλινες 
φιάλες, δηλώνονται υποχρεωτικά στον Ελληνικό Ορ-
γανισμό Ανακύκλωσης (Ε.Ο.ΑΝ.) από τους φορείς των 
συστημάτων, σύμφωνα με τη διαδικασία της παρ. 1 του άρθρου 81.».
Άρθρο 180
Μεθοδολογία υπολογισμού της χρέωσης για την αποζημίωση έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού - Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης των στόχων του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα - Τροποποίηση περ. γ) παρ. 3 άρθρου 143 ν. 4001/2011
Η υποπερ. γβ) της περ. γ) της παρ. 3 του άρθρου 143 
του ν. 4001/2011 (Α’ 179), περί εσόδων του Υπολογα-
ριασμού νέων Έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας 
(Α.Π.Ε.) και Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού - Θερμότητας 
Υψηλής Απόδοσης (Σ.Η.Θ.Υ.Α.) στόχων του Εθνικού Σχε-
δίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (Ε.Σ.Ε.Κ., Β’ 4893/2019), 
αντικαθίσταται, προστίθεται υποπερ. γγα), και η περ. γ) 
διαμορφώνεται ως εξής:
«γ. Έσοδα του Υπολογαριασμού νέων Έργων Α.Π.Ε. 
και Σ.Η.Θ.Υ.Α. στόχων Ε.Σ.Ε.Κ. του Ειδικού Λογαριασμού 
Α.Π.Ε., Σ.Η.Θ.Υ.Α. και Αποθήκευσης Διασυνδεδεμένου 
Συστήματος και Δικτύου και ειδικότερα:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5314 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
γα) Τα ποσά που καταβάλλουν οι συμμετέχοντες στο 
πλαίσιο λειτουργίας των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας της περ. γ) του άρθρου 5 του ν. 4425/2016 για την ενέρ-
γεια από σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας 
από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α., με σύμβαση λειτουργικής ενί-
σχυσης σταθερής τιμής, που τίθενται σε λειτουργία από 
την 1η.1.2021.
γβ) Τα έσοδα από τη χρέωση που επιβάλλεται στους 
εκπροσώπους φορτίου για την αποζημίωση των νέων 
Έργων Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. στόχων Ε.Σ.Ε.Κ. που τίθενται 
σε λειτουργία από την 1η.1.2021, για το σύνολο της ενέρ-
γειας που παρέχουν στην εγχώρια κατανάλωση. Η χρέω-
ση αυτή επιβαρύνει τους πελάτες εκάστου προμηθευτή 
ηλεκτρικής ενέργειας, ανάλογα με την κατανάλωση ενέρ-
γειας και αποτυπώνεται στο λογαριασμό κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.
Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέρ-
γειας, καθορίζονται η διαδικασία επιβολής και αναπρο-
σαρμογής της χρέωσης, η μεθοδολογία υπολογισμού της 
χρέωσης, η δημιουργία και το ύψος αποθεματικού ασφά-
λειας του υπολογαριασμού, η διαδικασία τιμολόγησης 
των Εκπροσώπων Φορτίου, η διαδικασία εκκαθάρισης, 
καθώς και κάθε άλλη λεπτομέρεια για την επιβολή της χρέωσης.
Η «Δ.Α.Π.Ε.Ε.Π. Α.Ε.», κατ’ εφαρμογή της μεθοδολογίας 
του τρίτου εδαφίου, υπολογίζει μέχρι τη 15η Νοεμβρίου 
κάθε έτους, αρχής γενομένης από τη 15η Νοεμβρίου 
2022, την αναγκαία χρέωση προς τους εκπροσώπους 
φορτίου, για τον ισοσκελισμό του Υπολογαριασμού και τη διατήρηση του απαιτούμενου αποθεματικού ασφα-λείας για το επόμενο ημερολογιακό έτος.
Για το πρώτο έτος που προκύπτει ανάγκη επιβολής 
χρέωσης στους εκπροσώπους φορτίου, σύμφωνα με το τέταρτο εδάφιο, η «Δ.Α.Π.Ε.Ε.Π. Α.Ε.» εισηγείται έως την 30ή Νοεμβρίου στη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (Ρ .Α.Ε.), 
τη μοναδιαία χρέωση που επιβάλλεται στους Εκπρο-
σώπους Φορτίου, για τον ισοσκελισμό του Υπολογαρια-
σμού και τη διατήρηση του απαιτούμενου αποθεματικού 
ασφαλείας για το επόμενο έτος. Η Ρ .Α.Ε., με απόφαση 
που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως 
έως την 15η Δεκεμβρίου του ιδίου έτους, καθορίζει τη 
μοναδιαία χρεώση του πέμπτου εδαφίου. Αρνητική χρέ-
ωση δεν νοείται.
Μετά το πρώτο έτος εφαρμογής των χρεώσεων, η 
«Δ.Α.Π.Ε.Ε.Π. Α.Ε.», αν απαιτε ίται τροποποίηση της μο-
ναδιαίας χρέωσης των Εκπροσώπων Φορτίου για να 
διατηρηθεί ισοσκελισμένος ο Υπολογαριασμός και το 
απαιτούμενο αποθεματικό ασφαλείας, υπολογίζει και 
επιβάλλει εκ νέου χρεώσεις, βάσει των οριζόμενων στην 
απόφαση του τρίτου εδαφίου.
Σε κάθε περίπτωση, η «Δ.Α.Π.Ε.Ε.Π. Α.Ε.», μετά το πρώ-
το έτος επιβολής των χρεώσεων, υπολογίζει και, αν προ-
κύπτει ανάγκη επιβολής χρέωσης στους Εκπροσώπους 
Φορτίου, ανακοινώνει τη μοναδιαία χρέωση έως την 31η 
Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους από το έτος επιβο-
λής, με ισχύ από την 1η Ιανουαρίου του έτους επιβολής.
Ειδικά ως προς τις κατηγορίες των καταναλωτών που 
είναι δικαιούχοι μειωμένων χρεώσεων του Ειδικού Τέ-
λους Μείωσης Εκπομπών Αερίων Ρύπων, σύμφωνα με την υποπερ. βα) της περ. β), επιβάλλεται αντίστοιχα η 
προβλεπόμενη μειωμένη μοναδιαία χρέωση.
Η «Δ.Α.Π.Ε.Ε.Π. Α.Ε.» ορίζεται ως αρμόδιος φορέας για 
τη διαδικασία υπαγωγής των δικαιούχων σε μειωμένες 
χρεώσεις, μέσω υλοποίησης και διαχείρισης κατάλλη-
λου πληροφοριακού συστήματος, για την υποδοχή αι-
τήσεων των δυνητικών δικαιούχων και καταγραφής των 
σχετικών στοιχείων του εκπροσώπου φορτίου που τους 
εκπροσωπεί.
Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέρ-
γειας καθορίζονται τα ποσοστά μειωμένων χρεώσεων 
ανά κατηγορία δικαιούχων, οι κατηγορίες καταναλωτών 
στους οποίους επιβάλλεται ακέραια η χρέωση, η μέγιστη 
και η ελάχιστη χρέωση που επιβάλλεται σε μεμονωμέ-
νους καταναλωτές, ο χρόνος θέσης των χρεώσεων σε 
εφαρμογή, η διαδικασία εκκαθάρισης των χρεώσεων 
και κάθε άλλη λεπτομέρεια για την εφαρμογή τους, 
συμπεριλαμβανομένης της διαδικασίας και των όρων 
αναθεώρησής τους.
Για τη διαδικασία υποβολής αιτήσεων υπαγωγής σε 
κατηγορία δικαιούχων μειωμένης χρέωσης, τη διαδι-
κασία ελέγχου των κριτηρίων υπαγωγής, το ύψος του 
ανταποδοτικού τέλους για την εξέταση των αιτήσεων 
υπαγωγής, τις υποχρεώσεις των δικαιούχων των μειω-
μένων χρεώσεων, τα πρόστιμα και τον τρόπο επιβολής 
τους, σε περιπτώσεις παραβίασης, καθώς και κάθε άλλη 
λεπτομέρεια για την εφαρμογή των παραπάνω, ισχύουν 
τα οριζόμενα στην απόφαση του δεκάτου τρίτου εδάφι-
ου της υποπερ. βα) της περ. β).
γγ) Το μέρος των εσόδων των σταθμών παραγωγής 
ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που τί-
θενται σε λειτουργία από την 1η.1.2021 και το οποίο οι 
κάτοχοι των σταθμών επιστρέφουν στον Ειδικό Λογα-
ριασμό Α.Π.Ε., Σ.Η.Θ.Υ.Α. και Αποθήκευσης Διασυνδεδε-
μένου Συστήματος και Δικτύου, σύμφωνα με το άρθρο 5Β του ν. 4414/2016.
γγα) Το πρόστιμο που επιβάλλεται στους κατόχους 
σταθμών Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α., σύμφωνα με την περ. δ’ 
της παρ. 5 του άρθρου 12α του ν. 4414/2016 (Α’ 149).
γδ) Ποσά που προβλέπονται από την κείμενη νομο-
θεσία.».
Άρθρο 181
Ζητήματα επιδότησης της κατανάλωσης 
φυσικού αερίου και καταβολής των 
επιδοτήσεων στο πλαίσιο του προσωρινού μηχανισμού επιστροφής μέρους εσόδων αγοράς επόμενης ημέρας - Τροποποίηση εξηκοστού πρώτου άρθρου ν. 4839/2021
1. Ο χρονικός περιορισμός της περιόδου κατανάλω-
σης για την έκδοση της κοινής απόφασης του τετάρτου εδαφίου της παρ. 3 του εξηκοστού πρώτου άρθρου του 
ν. 4839/2021 (Α’ 181), περί επιδότησης της τιμολογητέας 
κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, καταργείται, διευ-
ρύνεται το αντικείμενο της εξουσιοδότησης του πρώτου 
εδαφίου της παρ. 4 και οι παρ. 3 και 4 διαμορφώνονται ως εξής:
«3. Παρέχεται από τον ειδικό λογαριασμό της παρ. 1 
επιδότηση της τιμολογητέας κατανάλωσης ηλεκτρικής 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5315 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
ενέργειας και πιστώνεται στους λογαριασμούς των δικαι-
ούχων ως έκπτωση από τους προμηθευτές ηλεκτρικής 
ενέργειας. Δικαιούχοι της ανωτέρω επιδότησης δύναται 
να είναι όλοι οι καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας ανε-
ξαρτήτως επιπέδου τάσης.
Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας και Οικονομικών καθορίζονται ενδεικτικά:
α) οι δικαιούχοι καταναλωτές, β) το ύψος επιδότησης 
σε ευρώ ανά μεγαβατώρα (MWh), γ) η διαδικασία, ο τρό-
πος, ο χρόνος χορήγησης και ο χρόνος εκκαθάρισης της 
επιδότησης, δ) η περίοδος κατανάλωσης, ε) ανώτατα 
και κατώτατα όρια καταναλώσεων, στ) ανώτατα όρια 
επιδότησης ανά επιχείρηση, ζ) η διαδικασία ελέγχου σώ-
ρευσης κρατικών ενισχύσεων και οι συναφείς με αυτές προϋποθέσεις, η διαδικασία ανάκτησης ενίσχυσης, εάν αυτό απαιτηθεί, και οι αρμόδιοι για τα ανωτέρω φορείς, η) οι υποχρεώσεις των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέρ-γειας, καθώς και θ) κάθε άλλο θέμα σχετικό με τη χορή-γηση της επιδότησης, λαμβάνοντας υπόψη οικονομικά 
και κοινωνικά κριτήρια, τις κατηγορίες πελατών, το είδος, 
το μέγεθος και το αντικείμενο δραστηριότητας και την ένταση ηλεκτρικής ενέργειας των επιχειρήσεων, καθώς 
και το είδος των τιμολογίων προμήθειας ηλεκτρικής 
ενέργειας.
Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας, Οικονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης 
και Τροφίμων δύναται να χορηγείται η επιδότηση του 
πρώτου εδαφίου σε καταναλωτές με παροχές αγροτικής 
χρήσης, ανεξαρτήτως επιπέδου τάσης και συμπεριλαμ-
βανομένων επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον 
τομέα της ξήρανσης αγροτικών προϊόντων, λαμβανομέ-
νου υπόψη του είδους των τιμολογίων προμήθειας. Με 
την απόφαση του προηγούμενου εδαφίου καθορίζονται 
το ύψος επιδότησης σε ευρώ ανά μεγαβατώρα (MWh), η διαδικασία, ο τρόπος και ο χρόνος χορήγησής της, ο 
χρόνος εκκαθάρισης, ανώτατα και κατώτατα όρια κατα-
ναλώσεων, ανώτατα όρια επιδότησης, η διαδικασία ελέγ-
χου σώρευσης κρατικών ενισχύσεων και οι συναφείς με 
αυτές προϋποθέσεις, η διαδικασία ανάκτησης ενίσχυσης, 
αν αυτό απαιτηθεί, οι αρμόδιοι για τα ανωτέρω φορείς, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με τη χορήγηση της 
επιδότησης, λαμβανομένου υπόψη του είδους των τιμο-
λογίων προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας.
4. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας και Οικονομικών δύναται να παρέχεται 
από τον ειδικό λογαριασμό της παρ.  1 επιδότηση 
της κατανάλωσης φυσικού αερίου και να πιστώνεται 
στους λογαριασμούς των δικαιούχων ως έκπτωση από 
τους προμηθευτές φυσικού αερίου ή να αποδίδεται 
απευθείας στους δικαιούχους στις περιπτώσεις ιδιο-
κατανάλωσης. Δικαιούχοι της επιδότησης είναι όλοι οι 
καταναλωτές φυσικού αερίου εκτός των παραγωγών 
ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των 
περιπτώσεων συμπαραγωγής ηλεκτρισμού και θερ-
μότητας υψηλής ή μη απόδοσης για το σκέλος της κα-τανάλωσης φυσικού αερίου που αφορά σε παραγωγή 
θερμικής ενέργειας.
Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας και Οικονομικών καθορίζονται ενδεικτικά:α) οι δικαιούχοι καταναλωτές, β) το ύψος επιδότησης 
σε ευρώ ανά θερμική μεγαβατώρα (MWhth), γ) η δια-
δικασία, ο τρόπος, ο χρόνος χορήγησης και ο χρόνος 
εκκαθάρισης της επιδότησης, δ) η περίοδος κατανάλω-
σης, ε) ανώτατα και κατώτατα όρια καταναλώσεων, στ) 
ανώτατα όρια επιδότησης, ζ) η διαδικασία ελέγχου σώ-
ρευσης κρατικών ενισχύσεων και οι συναφείς με αυτές 
προϋποθέσεις, η διαδικασία ανάκτησης ενίσχυσης, αν 
αυτό απαιτηθεί, και οι αρμόδιοι για τα ανωτέρω φορείς, 
η) οι υποχρεώσεις των προμηθευτών φυσικού αερίου, καθώς και θ) κάθε άλλο θέμα σχετικό με τη χορήγηση 
της επιδότησης, λαμβάνοντας υπόψη οικονομικά και 
κοινωνικά κριτήρια, τις κατηγορίες πελατών, το είδος, 
το μέγεθος και το αντικείμενο δραστηριότητας και την 
ένταση θερμικής ενέργειας των επιχειρήσεων, καθώς 
και το είδος των τιμολογίων προμήθειας φυσικού αε-ρίου.».
2. Στο εξηκοστό πρώτο άρθρο του ν. 4839/2021 προ-
στίθεται παρ. 14 ως εξής:
«14. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας δύναται να καθορίζονται οι όροι, προϋποθέ-
σεις και διαδικασίες καταβολής προκαταβολών στους 
προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας, για τη χορήγηση των 
επιδοτήσεων στους τελικούς καταναλωτές, σύμφωνα 
με τις αποφάσεις που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότηση 
της παρ. 3, λαμβάνοντας υπόψη και τον προσωρινό μη-χανισμό επιστροφής μέρους εσόδων αγοράς επόμενης ημέρας του άρθρου 12Α στον ν. 4425/2016 (Α’ 185). Με την ίδια απόφαση καθορίζεται και τα θέματα εκκαθαρί-σεων των προκαταβολών.».
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ’
ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ, ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ, ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ
Άρθρο 182
Παράταση προθεσμίας υποβολής των δηλώσεων και ρυθμίσεις καταβολής του φόρου εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων/
νομικών οντοτήτων φορολογικού έτους 2021 - Τροποποίηση παρ. 77, 78 και 79 άρθρου 72 ν. 4172/2013
1. Στην παρ.  77 του άρθρου 72 του ν.  4172/2013 
(Α’ 167) προστίθενται εδάφια δεύτερο και τρίτο ως εξής:
«Οι δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος φορολογικού 
έτους 2021 των νομικών προσώπων ή νομικών οντο-
τήτων του άρθρου 45, των οποίων το φορολογικό έτος 
λήγει την 31η Δεκεμβρίου 2021, υποβάλλονται εμπρό-
θεσμα μέχρι την 30ή Αυγούστου 2022. Η καταβολή του 
φόρου για τις δηλώσεις του προηγούμενου εδαφίου, 
πραγματοποιείται σε οκτώ (8) ισόποσες μηνιαίες δόσεις 
από τις οποίες οι δύο πρώτες δόσεις καταβάλλονται 
μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του μηνός Αυ-
γούστου 2022 και η καθεμία από τις επόμενες μέχρι 
την τελευταία εργάσιμη ημέρα των έξι (6) επόμενων 
μηνών.».
2. Στην παρ.  78 του άρθρου 72 του ν.  4172/2013,
α) το πρώτο εδάφιο αντικαθίσταται με δύο νέα εδάφια, 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5316 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
β) προστίθεται τέταρτο εδάφιο και η παρ. 78 διαμορ-
φώνεται ως εξής:
«78. Οι δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος φυσικών 
προσώπων φορολογικού έτους 2021 υποβάλλονται 
εμπρόθεσμα μέχρι την 30ή Αυγούστου 2022. Η κατα-
βολή του φόρου για τις δηλώσεις του πρώτου εδαφίου 
πραγματοποιείται σε οκτώ (8) ισόποσες μηνιαίες δόσεις από τις οποίες οι δύο πρώτες δόσεις καταβάλλονται μέ-
χρι την 31η.8.2022 και η καθεμία από τις επόμενες μέ-
χρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα των έξι (6) επόμενων 
μηνών. Η καταβολή του φόρου, που προσδιορίζεται από 
δηλώσεις φορολογουμένων που συμμετέχουν σε νομικά 
πρόσωπα και νομικές οντότητες που τηρούν απλογρα-φικά βιβλία γίνεται σε έξι (6) ισόποσες μηνιαίες δόσεις, από τις οποίες η πρώτη καταβάλλεται μέχρι την τελευ-
ταία εργάσιμη ημέρα του μηνός Σεπτεμβρίου 2022 και η 
καθεμία από τις επόμενες μέχρι την τελευταία εργάσιμη 
ημέρα των πέντε (5) επόμενων μηνών.
Τα ανωτέρω δεν καταλαμβάνουν τα φυσικά πρόσω-
πα που έχουν υπαχθεί στην εναλλακτική φορολόγηση 
εισοδήματος του άρθρου 5Β.».
3. Η παρ. 79 του άρθρου 72 του ν. 4172/2013 τροπο-
ποιείται ως προς την καταληκτική ημερομηνία καταβο-λής του φόρου και η παρ. 79 διαμορφώνεται ως εξής:
«79. Όταν ο φόρος που οφείλεται, με βάση την 
εμπρόθεσμη δήλωση φορολογίας εισοδήματος φυ-σικών προσώπων φορολογικού έτους 2021, για τον 
οποίο παρέχεται η δυνατότητα εξόφλησης σε δόσεις, 
καταβληθεί εφάπαξ, μέχρι και την 31η.8.2022, παρέ-
χεται, στο συνολικό ποσό του φόρου και των λοιπών 
συμβεβαιούμενων με αυτόν οφειλών, έκπτωση τρία 
τοις εκατό (3%).».
4. Η ισχύς του παρόντος αρχίζει από την 29η.7.2022.
Άρθρο 183
Ακατάσχετο και ασυμψήφιστο του ποσού επιστροφής Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης πετρελαίου εσωτερικής καύσης (DIESEL) κινητήρων που χρησιμοποιείται αποκλειστικά στη γεωργία
Το ποσό επιστροφής, σύμφωνα με την παρ.  4Β 
του άρθρου 78 του Εθνικού Τελωνειακού Κώδικα 
(ν. 2960/2001, Α’265), του ειδικού φόρου κατανάλω-
σης πετρελαίου εσωτερικής καύσης (DIESEL) κινητή-
ρων της περ. στ’ της παρ. 1 του άρθρου 73 του ίδιου 
νόμου που χρησιμοποιείται, αποκλειστικά, στη γεωρ-
γία, είναι ανεκχώρητο και ακατάσχετο στα χέρια του 
Δημοσίου ή τρίτων κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή 
ειδικής διάταξης, δεν υπόκειται σε οποιαδήποτε κρά-τηση, τέλος ή εισφορά συμπεριλαμβανομένης και της 
ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης του άρθρου 43Α του 
ν. 4172/2013 (Α’ 167), δεν δεσμεύεται και δεν συμψη-
φίζεται με βεβαιωμένες ληξιπρόθεσμες ή μη οφειλές 
προς τη φορολογική διοίκηση και το Δημόσιο εν γένει, 
τους δήμους, τις περιφέρειες και τα νομικά τους πρό-
σωπα, τα ασφαλιστικά ταμεία ή τα πιστωτικά ιδρύματα 
και δεν υπολογίζεται στα εισοδηματικά όρια για την 
καταβολή οποιασδήποτε παροχής κοινωνικού ή προ-νοιακού χαρακτήρα.Άρθρο 184
Προθεσμία για την εξέταση υπαγωγής στον εναλλακτικό τρόπο φορολόγησης εισοδήματος - Τροποποίηση παρ. 3 άρθρου 5Α ν. 4172/2013
1. Το τρίτο εδάφιο της παρ.  3 του άρθρου 5Α του 
ν. 4172/2013 (Α’ 167) τροποποιείται ως προς την προ-
θεσμία εξέτασης της αίτησης υπαγωγής και η παρ. 3 
διαμορφώνεται ως εξής:
«3. Η αίτηση μεταφοράς της φορολογικής κατοικίας με 
υπαγωγή στον εναλλακτικό τρόπο φορολόγησης εισο-
δήματος που προκύπτει στην αλλοδαπή κατά το παρόν 
άρθρο υποβάλλεται στη Φορολογική Διοίκηση από το 
φυσικό πρόσωπο μέχρι την 31η Μαρτίου του εκάστοτε 
φορολογικού έτους. Εντός της ίδιας προθεσμίας δύνανται 
να υποβάλουν αίτηση υπαγωγής στον εναλλακτικό τρό-πο φορολόγησης εισοδήματος που προκύπτει στην αλ-
λοδαπή κατά το παρόν άρθρο και φυσικά πρόσωπα που 
πληρούν τις προϋποθέσεις της παρ. 1 και έχουν ήδη με-
ταφέρει τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα εντός 
του προηγούμενου φορολογικού έτους. Η Φορολογική 
Διοίκηση εξετάζει την αίτηση και εκδίδει απόφαση, με 
την οποία την εγκρίνει ή την απορρίπτει, έως την τελευ-ταία εργάσιμη ημέρα του μηνός Σεπτεμβρίου του έτους υποβολής της αίτησης. Με την έγκριση της αίτησης του 
φορολογούμενου εκδίδεται για το πρώτο έτος υπαγωγής 
στις διατάξεις του παρόντος πράξη διοικητικού προσδι-
ορισμού του φόρου, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 του 
ΚΦΔ, για τον φορολογούμενο και για κάθε συγγενικό του 
πρόσωπο κατά την έννοια της περ. στ’ του άρθρου 2 για το οποίο επεκτείνεται η εφαρμογή του άρθρου αυτού.
Το φυσικό πρόσωπο δηλώνει στην αίτησή του το κρά-
τος στο οποίο είχε την τελευταία φορολογική κατοικία του μέχρι την υποβολή της αίτησής του. Η Φορολογική 
Διοίκηση ενημερώνει τις φορολογικές αρχές του κρά-
τους αυτού σχετικά με τη μεταφορά της φορολογικής 
κατοικίας του εν λόγω φορολογουμένου, σύμφωνα με τις 
διατάξεις περί διεθνούς διοικητικής συνεργασίας όπως αυτές ισχύουν.».
2. Η παρ. 1 ισχύει για τα φορολογικά έτη 2022 και επό-
μενα.
Άρθρο 185
Προσλήψεις προσωπικού στις ανώνυμες εταιρείες εκτός του Μητρώου Φορέων Γενικής Κυβέρνησης
1. Κατά παρέκκλιση κάθε άλλης γενικής διάταξης, επί 
των ανωνύμων εταιρειών που σωρευτικώς δεν συμπερι-
λαμβάνονται στο Μητρώο Φορέων Γενικής Κυβέρνησης, 
η διοίκησή τους δεν ορίζεται από το ελληνικό δημόσιο 
και το ποσοστό συμμετοχής, άμεσης ή έμμεσης, του ελ-ληνικού Δημοσίου στο μετοχικό κεφάλαιο είναι μικρό-τερο του πενήντα τοις εκατό (50%), τόσο στην εταιρεία 
όσο και στις εταιρείες στις οποίες αυτή κατέχει, άμεσα 
ή έμμεσα, δεν εκτείνεται η αρμοδιότητα του Ανωτάτου 
Συμβουλίου Επιλογής Προσωπικού επί των διαδικασιών 
πρόσληψης προσωπικού.
2. Εντός του πεδίου εφαρμογής της παρ. 1, εξακολου-
θεί να ασκείται το σύνολο των αρμοδιοτήτων της Εθνικής 
Αρχής Διαφάνειας για ιδιωτικούς φορείς.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5317 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
3. Εφόσον η συμμετοχή του ελληνικού δημοσίου στο 
μετοχικό κεφάλαιο των ανωνύμων εταιρειών της παρ. 1 
υπερβαίνει το δέκα τοις εκατό (10%), το Διοικητικό Συμ-
βούλιο ή το κατά τον νόμο και το καταστατικό αρμόδιο 
εταιρικό όργανο έχουν την υποχρέωση να υποβάλουν 
ετήσια έκθεση προς τη Γενική Συνέλευση για τις προσλή-
ψεις προσωπικού παρελθόντος έτους, ιδίως για τις δια-δικασίες που εφαρμόστηκαν, τα εχέγγυα αμεροληψίας 
των επιτροπών προσλήψεων, τα κριτήρια επιλογής και τις αποδοχές των νεοπροσλαμβανόμενων.
Άρθρο 186
Προσαρμογή της Γενικής Γ ραμματείας 
Ιδιωτικών Επενδύσεων και Συμπράξεων Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα του Υπουργείου 
Ανάπτυξης και Επενδύσεων στο Ενιαίο Σύστημα Κινητικότητας - Μεταβατική διάταξη
Υπάλληλοι, μόνιμοι και με σχέση εργασίας Ιδιωτικού 
Δικαίου Αορίστου Χρόνου, των οποίων η οργανική 
θέση ανήκει σε φορέα του δημόσιου τομέα, όπως αυ-
τός ορίζεται στην περ. α’ της παρ. 1 του άρθρου 14 του 
ν. 4270/2014 (Α’ 143) και οι οποίοι υπηρετούν κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος με απόσπαση στη Γενική 
Γ ραμματεία Ιδιωτικών Επενδύσεων και Συμπράξεων Δη-
μόσιου και Ιδιωτικού Τομέα του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων, δύνανται, κατόπιν αιτήσεως, που υπο-βάλλεται εντός αποκλειστικής προθεσμίας τριάντα (30) 
ημερών από την έναρξη ισχύος του παρόντος, να μετατα-
γούν στο Υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων σε κενή 
οργανική θέση, σε κλάδο ίδιας κατηγορίας, με απόφαση 
του αρμοδίου οργάνου του Υπουργείου Ανάπτυξης και 
Επενδύσεων, περίληψη της οποίας δημοσιεύεται στην 
Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Σε περίπτωση λήξης της διάρκειας απόσπασης πριν από την έκδοση της πράξης μετάταξης, αυτή παρατείνεται αυτοδικαίως έως την έκ-
δοση της τελευταίας. Η διαδικασία του πρώτου εδαφίου 
ολοκληρώνεται ή η σχετική απόφαση λαμβάνει Κωδικό 
Αριθμό Δημοσίευσης σε αποκλειστική προθεσμία δύο 
(2) μηνών από την υποβολή της αίτησης του υπαλλήλου. 
Από τη ρύθμιση του παρόντος εξαιρούνται οι εκπαιδευ-
τικοί, οι υπάλληλοι ο.τ.α. α’ και β’ βαθμού, το προσωπικό 
των καταστημάτων κράτησης ανεξαρτήτως κατηγορίας, 
κλάδου ή ειδικότητας, κατέχοντες μόνιμη ή προσωρινή 
θέση ή θέση Ιδιωτικού Δικαίου Αορίστου Χρόνου, καθώς 
και οι υπάλληλοι του Ηλεκτρονικού Εθνικού Φορέα Κοι-
νωνικής Ασφάλισης (e-ΕΦΚΑ), για τους οποίους ισχύει 
το άρθρο 36 του ν. 4778/2021 (Α’ 26). Αν δεν υφίσταται κενή οργανική θέση προς μετάταξη ή δεν υποβάλλεται 
αίτηση μετάταξης, η απόσπαση δεν ανανεώνεται, ακόμη 
και αν προβλεπόταν σχετική δυνατότητα έως την έναρξη 
ισχύος του παρόντος, και οι υπάλληλοι επιστρέφουν στις 
οργανικές τους θέσεις με τη λήξη της απόσπασης.
Άρθρο 187
Παράταση θητείας Διοικητικών Συμβουλίων 
της «ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε.» και της «ΕΡΓ Α ΟΣΕ Α.Ε.»
Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και 
Μεταφορών και Οικονομικών κατά παρέκκλιση κάθε άλλης σχετικής διάταξης ή καταστατικής πρόβλεψης, 
δύναται να ανανεωθεί η θητεία του Προέδρου, του 
Αντιπροέδρου, του Διευθύνοντος Συμβούλου και των 
λοιπών μελών των Διοικητικών Συμβουλίων των εται-
ρειών «ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε.» και «ΕΡΓ Α 
ΟΣΕ Α.Ε.» από τη λήξη της και για διάστημα έως δύο 
(2) ετών.
Άρθρο 188
Διόρθωση κλάσματος κινήτρου βελτίωσης των παρεχόμενων υπηρεσιών, μείωσης των καθυστερήσεων, αύξησης της χωρητικότητας του συστήματος και της εναέριας κίνησης για τους Κλάδους Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας και Πληροφοριών Πτήσεων (ΑFISO) - Τροποποίηση παρ. 3 και 4 άρθρου 34 ν. 2682/1999
1. Στο άρθρο 34 του ν. 2682/1999 (Α’ 34) τροποποιού-
νται: α) η παρ. 3 αα) με την αντικατάσταση του δεύτερου 
εδαφίου της περ. α’ , αβ) με την αύξηση από τέσσερα τοις 
εκατό (4%) σε πέντε τοις εκατό (5%) του αριθμητικού 
ποσοστού του πρώτου εδαφίου της περ. γ’ , αγ) με τη 
διαγραφή στο δεύτερο εδάφιο της περ. γ’ των λέξεων 
και του σημείου στίξης «εργασίας AFIS,», αδ) με την 
προσθήκη στην περ. γ’ εδαφίων τρίτου και τέταρτου, 
αε) με τον περιορισμό του πεδίου εφαρμογής της περ. δ’ 
στο προσωπικό της περ. γ’ , β) η παρ. 4 με τη μείωση του 
αριθμητικού ποσοστού του πρώτου εδαφίου από επτά τοις εκατό (7%) σε έξι τοις εκατό (6%), και οι παρ. 3 και 4 διαμορφώνονται ως εξής:
«3. Οι δαπάνες αποζημίωσης του προσωπικού καθορί-
ζονται και καταβάλλονται μηνιαία ως κίνητρο βελτίωσης 
των παρεχομένων υπηρεσιών, μείωσης των καθυστερή-
σεων, αύξησης της χωρητικότητας του συστήματος και της εναέριας κίνησης ως εξής:
α. Για τον Κλάδο των Ελεγκτών Εναέριας Κυκλο-
φορίας ΠΕ2, καθώς και στους Ι.Δ.Α.Χ. που ανήκουν 
στον Κλάδο των Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας και 
κατέχουν τις αντίστοιχες ειδικότητες των Ελεγκτών 
Εναέριας Κυκλοφορίας, δύναται να καταβληθεί έως 
ποσοστό σαράντα τέσσερα τοις εκατό (44%) εκ των 
ως άνω μηνιαίων αποδόσεων. Το ποσό αυτό κατα-
βάλλεται στο ακέραιο στο σύνολο των υπαλλήλων 
του Κλάδου, σε ίσα μερίσματα, προσαυξημένα κατά είκοσι τοις εκατό (20%) για τους ελεγκτές της ειδικό-
τητας Radar, στους ελεγκτές ειδικότητας Αεροδρομί-
ου, Προσέγγισης και Περιοχής, υπό την προϋπόθεση 
πραγματικής άσκησης της ειδικότητάς τους και μει-
ωμένα κατά εξήντα πέντε τοις εκατό (65%) για τους μη κατέχοντες ειδικότητα.
Η πραγματική άσκηση της ειδικότητας αποδεικνύεται 
μέσω της υλοποίησης των μηνιαίων προγραμμάτων ερ-
γασίας στις θέσεις αυτές ή μέσω ελάχιστου αναγκαίου 
αριθμού εκατόν ογδόντα (180) τουλάχιστον ωρών ετησί-
ως για τη διατήρηση της σχετικής, ειδικότητας σύμφωνα 
και με τις οικείες διατάξεις και προγραμματισμένων κατά 
πενήντα τοις εκατό (50%) τουλάχιστον στους μήνες Ιού-
νιο έως και Σεπτέμβριο εκάστου έτους ομοίως ενσωμα-
τωμένων στα ως άνω μηνιαία προγράμματα εργασίας, 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5318 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
πιστοποιουμένων ως προς την υλοποίηση με απόφαση 
του Διοικητή της Υ.Π.Α.
Στους υπαλλήλους του Κλάδου Ελεγκτών Εναέριας 
Κυκλοφορίας οι οποίοι είναι αποσπασμένοι στις Μόνι-
μες Ελληνικές Αντιπροσωπείες στην Ε.Ε. και στον ICAO, καθώς και στο EUROCONTROL και στον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Ασφάλεια της Αεροπορίας (EASA), καταβάλλονται τα αντίστοιχα μερίσματα της ει-δικότητας που κατείχαν χωρίς άλλη προϋπόθεση.
β. Για τον κλάδο των Ηλεκτρονικών Μηχανικών 
Ασφάλειας Εναέριας Κυκλοφορίας (ΠΕ/ΤΕ Ηλεκτρονι-
κών ΑTSEP), καθώς και στους Ι.Δ.Α.Χ. που ανήκουν στον κλάδο των Ηλεκτρονικών Μηχανικών Ασφάλειας Εναέ-
ριας Κυκλοφορίας, δύναται να καταβληθεί έως ποσοστό 
είκοσι τοις εκατό (20%) εκ των ως άνω αποδόσεων. Εκ 
του ποσού αυτού καταβάλλεται στους υπηρετούντες 
κατόχους άδειας κατά τον Εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) 
2017/373 και τις εθνικές κείμενες διατάξεις, το προκύ-
πτον από το κλάσμα των κατειλημμένων από υπηρε-
τούντες κατόχους άδειας οργανικών θέσεων προς το 
σύνολο των κατειλημμένων οργανικών θέσεων, σε ίσα μερίσματα.
Στο προσωπικό του κλάδου που δεν πληροί τις προϋ-
ποθέσεις της κατοχής άδειας και της πραγματικής άσκη-
σης του έργου και των δικαιωμάτων της, καταβάλλεται 
μέρισμα έως εβδομήντα πέντε τοις εκατό (75%) του 
αντίστοιχου μερίσματος των κατόχων άδειας, το οποίο καλύπτεται από τα ως άνω αδιάθετα ποσά.
γ. Για τον κλάδο των Πληροφοριών Πτήσεων (ΑFISO) 
ΠΕ3-ΤΕ3, καθώς και στους Ι.Δ.Α.Χ. που ανήκουν στον 
κλάδο των Πληροφοριών Πτήσεων (ΑFISO), δύναται 
να καταβληθεί έως πέντε τοις εκατό (5%) εκ των ως 
άνω αποδόσεων. Εκ του ποσού αυτού καταβάλλεται το 
προκύπτον από το κλάσμα των κατειλημμένων οργα-νικών θέσεων προς το σύνολο των οργανικών θέσεων του κλάδου με πραγματική απασχόληση σε θέσεις κε-ντρικού συστήματος ΑFΤΝ αμιγώς Αεροναυτικών Επι-
κοινωνιών και κατόπιν σύμφωνης γνώμης του Διοικητή 
της Υ.Π.Α. σε θέσεις ΝΟΤΑΜ και Reporting office, εξήντα 
(60) τουλάχιστον φυλακών ετησίως και προγραμματι-σμένων κατά σαράντα τοις εκατό (40%) για τους μήνες 
Ιούνιο έως και Σεπτέμβριο αποδεικνυομένων δια της 
υλοποίησης των σχετικών προγραμμάτων εργασίας 
πιστοποιουμένων με σχετική απόφαση του Διοικητή 
της Υ.Π.Α.
Το ως άνω ποσό καταβάλλεται προσαυξημένο κατά 
πενήντα τοις εκατό (50%) στους υπαλλήλους του κλά-
δου με πραγματική απασχόληση σε θέσεις εργασίας 
AFIS που διατηρούν σε ισχύ το πιστοποιητικό υγείας 
Γ’ κατηγορίας και ασκούν ενεργά καθήκοντα Παροχής 
Πληροφοριών Πτήσεων σε θέσεις εργασίας AFIS, στα 
αεροδρόμια Ικαρίας, Λέρου, Καλύμνου, Κάσου, Καρ-
πάθου, Καστελόριζου, Σύρου, Πάρου, Νάξου, Σητείας, 
Καστοριάς, Κοζάνης, Αστυπάλαιας, Κυθήρων και Μή-
λου, με πραγματική απασχόληση σε θέσεις εργασίας 
AFIS, εκατό (100) τουλάχιστον φυλακών ετησίως προ-
γραμματισμένων κατά εξήντα τοις εκατό (60%) για τους 
μήνες Μάιο έως και Σεπτέμβριο, αποδεικνυομένων δια 
της υλοποίησης των σχετικών προγραμμάτων εργασίας που πιστοποιούνται με σχετική απόφαση του Διοικητή 
της Υ.Π.Α.
Μόνο για το έτος 2022, από το σύνολο των προϋπο-
θέσεων του προηγούμενου εδαφίου, απαιτείται πραγμα-
τική απασχόληση σε θέσεις εργασίας AFIS, εβδομήντα 
(70) τουλάχιστον φυλακών για το έτος 2022 προγραμμα-
τισμένων κατά εξήντα τοις εκατό (60%) για τους μήνες 
Μάιο έως και Σεπτέμβριο, αποδεικνυομένων δια της υλοποίησης των σχετικών προγραμμάτων εργασίας 
που πιστοποιούνται με σχετική απόφαση του Διοικητή της Υ.Π.Α.
δ. Για τους λοιπούς κλάδους της Υ.Π.Α. δύναται να 
καταβληθεί έως ποσοστό εικοσιπέντε τοις εκατό (25%) εκ των ως άνω αποδόσεων. Εκ του ποσού αυτού κατα-
βάλλεται το προκύπτον από το κλάσμα των κατειλημμέ-
νων οργανικών θέσεων προς το σύνολο των οργανικών 
θέσεων των κλάδων αυτών. Στην κατηγορία αυτή με-
ταπίπτει μηνιαία και το προσωπικό της περ. γ’ που δεν 
πληροί μηνιαία τις προϋποθέσεις του κλάδου του για 
πραγματική άσκηση εργασίας, ως άνω περιγράφεται. Η σχετική δαπάνη καλύπτεται από τα αδιάθετα ποσά της 
περ. γ’ , καθώς και το προσωπικό Ι.Δ.Α.Χ., του αριθμού 
των κατειλημμένων και του συνόλου των οργανικών θέ-
σεων, καθώς και του αντίστοιχου κλάσματος αναλόγως τροποποιουμένου.
Το ως άνω ποσό καταβάλλεται σε ίσα μερίσματα 
προσαυξημένα κατά σαράντα τοις εκατό (40%) για 
τους κλάδους ΠΕ και πτυχιούχους Ανωτάτων Σχολών 
Ι.Δ.Α.Χ., κατά είκοσι τοις εκατό (20%) για τους κλάδους 
ΤΕ, προσαυξανόμενο για τους ΠΕ-ΤΕ κατά σαράντα 
τοις εκατό (40%) επιπλέον για τους κατόχους πτυχίου 
επιμελητού πτήσεων με πραγματική απασχόληση σε 
θέσεις εργασίας εποπτείας και διαχείρισης των χώρων 
στάθμευσης των αεροδρομίων τουλάχιστον των αυτών 
φυλακών ως της περ. γ’ ομοίως προγραμματισμένων, αποδεικνυομένων και πιστοποιουμένων, και για τους 
κατέχοντες θέση Αερολιμενάρχη προσαυξάνεται κατά 
εκατό τοις εκατό (100%) εφόσον ανήκουν σε κλάδους 
της παρούσας. Με την επιφύλαξη των υποπερ. βα’ έως 
και βδ’ της περ. β’ της παρ. 1 του άρθρου 34Α προϋπό-θεση για την καταβολή των αποζημιώσεων και επιδο-
μάτων του παρόντος και του άρθρου 34Α για όλες τις 
κατηγορίες υπαλλήλων της Υ.Π.Α., κατά παρέκκλιση 
κάθε άλλης γενικής ή ειδικής διάταξης, αποτελεί η αξι-
ολόγηση των επιδόσεων της Υ.Π.Α., ως φορέα παροχής 
υπηρεσιών αεροναυτιλίας, από την Α.Π.Α. αναφορικά 
με την επίτευξη των ετήσιων στόχων εξυπηρέτησης 
της εναέριας κυκλοφορίας, την εφαρμογή του Σχεδίου 
Επιδόσεων, τη βελτίωση της εναέριας κυκλοφορίας, 
καθώς και η επιβεβαίωση της επίτευξης των στόχων 
αυτών από την Α.Π.Α. Αν δεν καταβάλλονται, κατόπιν 
της ανωτέρω διαδικασίας, οι αποζημιώσεις, τα αδιά-
θετα ποσά διατίθενται στο αποθεματικό της Υ.Π.Α. Με 
απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, η οποία εκδίδεται ύστερα από εισήγηση του Διοικητή της Α.Π.Α. και διαβούλευση με την αρμόδια Υπηρεσία 
της Υ.Π.Α., καθορίζονται οι όροι και οι λεπτομέρειες 
σχετικά με την ανωτέρω αναφερόμενη διαδικασία 
αξιολόγησης.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5319 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και 
Υποδομών και Μεταφορών, η οποία εκδίδεται ύστερα 
από εισήγηση του Διοικητή της Α.Π.Α. και του Διοικητή 
της Υ.Π.Α., καθορίζεται κάθε θέμα σχετικό με την κατα-βολή των σχετικών ποσών και των συγκεκριμένων αδι-άθετων υπολοίπων.
4. Στον παρόντα ειδικό λογαριασμό διατηρείται 
το έξι τοις εκατό (6%) των μηνιαίων αποδόσεων και 
δύναται να χρησιμοποιηθεί για δαπάνες εκπαίδευ-σης, μελετών, παροχή υπηρεσιών συμβούλου, συ-
μπληρωματικές επενδύσεις και λοιπά προγράμματα 
ανάπτυξης και εκσυγχρονισμού του συστήματος και των σχετικών υπηρεσιών που συμβάλλουν στους ως 
άνω στόχους με διαδικασίες απευθείας ανάθεσης στο 
ΕUROCONTROL ή σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις σε 
άλλους φορείς, καθώς και για δαπάνες αποζημίωσης 
ομάδων εργασίας ή επιτροπών που συμβάλλουν στην 
έγκαιρη και έγκυρη υλοποίηση των δραστηριοτήτων 
υλοποίησης του έργου ανάπτυξης του Νέου Διεθνούς 
Αερολιμένα Αθηνών επί τη βάσει συγκεκριμένου χρο-
νοδιαγράμματος και των σχετικών δραστηριοτήτων 
υλοποίησης.
Ο ορισμός των επιτροπών και ομάδων εργασίας, η 
έγκαιρη και έγκυρη ολοκλήρωση του έργου τους, καθώς 
και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης των δραστηριο-
τήτων της Υ.Π.Α. για την ανάπτυξη του Νέου Διεθνούς 
Αερολιμένα Αθηνών, καθορίζονται με απόφαση του Δι-οικητού της Υ.Π.Α.
Αν κατά λάθος καταβληθεί στο προσωπικό των 
περ. α’ , β’ , γ’ και δ’ της προηγούμενης παραγράφου 
ποσό αποζημίωσης μικρότερο από το οφειλόμενο, το 
ελλείπον καταβάλλεται στο δικαιούχο από τα αδιάθε-
τα ποσά της παρούσας παραγράφου. Αν, αντιθέτως, 
καταβληθεί ποσό μεγαλύτερο από το οφειλόμενο, για 
το επιπλέον εκδίδεται πράξη καταλογισμού και το ει-
σπραττόμενο ποσό αποδίδεται στο λογαριασμό που 
χρησιμοποιείται για τους σκοπούς της παραγράφου 
αυτής.».
2. Η ισχύς της παρ. 1 άρχεται από την 1η.4.2022.
Άρθρο 189
Διόρθωση κλάσματος για τον Κλάδο Ελεγκτών 
Εναέριας Κυκλοφορίας της παρ. 2 άρθρου 34Α 
ν. 2682/1999
1. Το δεύτερο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 34Α του 
ν. 2682/1999 (Α’ 34) τροποποιείται ως προς τον τρόπο 
καταβολής του ποσοστού και η παρ. 2 διαμορφώνεται 
ως εξής:
«2. Το ποσοστό που καταβάλλεται σε καθεμία από τις 
κατηγορίες προσωπικού της παρ. 1 προκύπτει από το 
κλάσμα των κατειλημμένων οργανικών θέσεων προς το 
σύνολο των οργανικών θέσεων των κλάδων.
Ειδικότερα, στην υποπερ. αα’ της περ. α’ της παρ. 1 
(Κλάδος Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας ΠΕ2), το πο-
σοστό καταβάλλεται, σε ίσα μερίσματα, στο σύνολο των 
υπηρετούντων ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας, χωρίς άλλη προϋπόθεση.».
2. Η ισχύς της παρ. 1 άρχεται από την 1η.4.2022.ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ’
ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ, ΕΡΓ ΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ
Άρθρο 190
Ρυθμίσεις για επιλογή διευθυντών, 
προϊσταμένων και υποδιευθυντών σχολικών μονάδων και Εργαστηριακών Κέντρων, καθώς και των υπευθύνων τομέων των Εργαστηριακών Κέντρων - Τροποποίηση άρθρου 232 ν. 4823/2021
1. Η παρ. 4 του άρθρου 232 του ν. 4823/2021 (Α’ 136), 
περί των μεταβατικών διατάξεων του Κεφαλαίου Β’ , τρο-
ποποιείται, ως προς τη σειρά προκήρυξης των θέσεων 
των στελεχών εκπαίδευσης, και η παρ. 4 διαμορφώνεται 
ως εξής:
«4. Κατά την πρώτη εφαρμογή του παρόντος: α) προη-
γείται η προκήρυξη των θέσεων των Διευθυντών Πρωτο-
βάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, των Συμβού-
λων Εκπαίδευσης, των διευθυντών, προϊσταμένων και 
υποδιευθυντών σχολικών μονάδων και Εργαστηριακών 
Κέντρων (Ε.Κ.) και των υπευθύνων τομέων των Ε.Κ., β) 
ακολουθεί η προκήρυξη των θέσεων των Περιφερεια-
κών Διευθυντών Εκπαίδευσης και του Προϊσταμένου 
του Γ ραφείου Μειονοτικής Εκ παίδευσης της Περιφερει-
ακής Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας 
Εκπαίδευσης Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και 
των Περιφερειακών Εποπτών Ποιό τητας της Εκπαίδευ-
σης και των Εποπτών Ποιότητας της Εκπαίδευσης και γ) 
έπεται η προκήρυξη των θέσεων των Προϊσταμένων των 
Τμημάτων Εκπαιδευτικών Θεμάτων των Διευθύνσεων 
Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και 
των Προϊσταμένων των ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. και Κ.Ε.ΠΕ.Α.».
2. Στο άρθρο 232 του ν. 4823/2021, περί των μεταβα-
τικών διατάξεων του Κεφαλαίου Β’ , προστίθεται παρ. 12 ως εξής:
«12. Οι θέσεις διευθυντών, προϊσταμένων και υποδιευ-
θυντών σχολικών μονάδων και Εργαστηριακών Κέντρων 
(Ε.Κ.), υπευθύνων τομέων των Ε.Κ. κατά την παρ. 4 του παρόντος πληρούνται με επιλογή σύμφωνα με τον πα-ρόντα νόμο, με την επιφύλαξη του επόμενου εδαφίου. 
Κατά την πρώτη εφαρμογή του παρόντος, το Τοπικό Συμ-
βούλιο Επιλογής της παρ. 9 του άρθρου 37 αποτελείται από τα εξής μέλη:
α) Τον Διευθυντή Εκπαίδευσης, με τον νόμιμο αναπλη-
ρωτή του, ως Πρόεδρο,
β) έναν (1) Συντονιστή Εκπαιδευτικού Έργου Πρωτο-
βάθμιας ή Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, κατά περίπτω-
ση, ο οποίος υπάγεται στη Διεύθυνση Εκπαίδευσης ή 
του οποίου η αρμοδιότητα εκτείνεται και σε αυτή, με τον 
νόμιμο αναπληρωτή του, ως Αντιπρόεδρο,
γ) τρεις (3) εκπαιδευτικούς, οι οποίοι: γα) υπηρετούν 
με οργανική θέση στη Διεύθυνση Εκπαίδευσης και γβ) 
έχουν: i) ο πρώτος τουλάχιστον εικοσαετή και οι υπόλοι-
ποι τουλάχιστον δεκαπενταετή εκπαιδευτική υπηρεσία στην οικεία βαθμίδα εκπαίδευσης, καθώς και υπηρεσία σε θέση στελέχους της εκπαίδευσης των περ. α) έως γ) 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5320 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
και στ) έως κ) της παρ. 2 του άρθρου 30 ή ii) τουλάχιστον 
εικοσαετή και δεκαπενταετή εκπαιδευτική υπηρεσία 
αντίστοιχα, αν δεν υπάρχουν υποψήφιοι που πληρούν 
την προϋπόθεση της υπηρεσίας σε θέση στελέχους της 
εκπαίδευσης του στοιχείου i).
Το μέλος της περ. β) επιλέγεται, με τον αναπληρωτή 
του, από τον Περιφερειακό Διευθυντή Εκπαίδευσης, 
ύστερα από πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος με 
βάση τα ακαδημαϊκά του προσόντα. Αν δεν εκδηλω-
θεί ενδιαφέρον από υποψηφίους του προηγούμενου 
εδαφίου, ως μέλος της περ. β), με τον αναπληρωτή του, 
ορίζεται από τον Περιφερειακό Διευθυντή Εκπαίδευ-
σης, ύστερα από πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέρο-
ντος, εκπαιδευτικός που υπηρετεί με οργανική θέση στις 
Διευθύνσεις Εκπαίδευσης που υπ άγονται στην οικεία 
Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης και έχει τουλά-
χιστον εικοσιπενταετή εκπαιδευτική υπηρεσία στην 
οικεία βαθμίδα εκπαίδευσης, καθώς και υπηρεσία σε 
θέση στελέχους της εκπαίδευσης των περ. α) έως γ) και 
στ) έως κ) της παρ. 2 του άρθρου 30, με κριτήρια επιλο-γής την ιεραρχική θέση και τα χρόνια της υπηρεσίας σε 
θέση στελέχους εκπαίδευσης κατά τα παραπάνω. Εάν 
δεν υπάρχουν υποψήφιοι π ου πληρούν την προϋπόθε-
ση της υπηρεσίας σε θέση στελέχους της εκπαίδευσης 
του προηγούμενου εδαφίου, ως μέλος επιλέγεται από 
τον Περιφερειακό Διευθυντή Εκπαίδευσης, ύστερα από πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος, εκπαιδευτικός 
με τουλάχιστον τριακονταετή εκπαιδευτική υπηρεσία 
και διοικητική εμπειρία, και αν δεν υπάρχουν υποψήφιοι 
με διοικητική εμπειρία, ο υποψήφιος με τη μεγαλύτερη εκπαιδευτική υπηρεσία. Αν δεν εκδηλωθεί ενδιαφέρον από υποψηφίους, ως μέλος της περ. β) ορίζεται εκπαι-
δευτικός με τουλάχιστον εικοσιπενταετή εκπαιδευτική 
υπηρεσία που υπηρετεί με οργανική θέση σε Διεύθυν-
ση Εκπαίδευσης της οικείας Περιφερειακής Διεύθυνσης 
Εκπαίδευσης.
Τα μέλη της περ. γ) επιλέγονται με τους αναπληρωτές 
τους από τον Περιφερειακό Διευθυντή Εκπαίδευσης, ύστερα από πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος. 
Για την εφαρμογή του στοιχείου i) της υποπερ. γβ) της 
περ. γ) κριτήρια επιλογής συνιστούν η ιεραρχική θέση 
και τα χρόνια της υπηρεσίας σε θέση στελέχους εκπαί-δευσης των περ. α) έως γ) και στ) έως κ) της παρ. 2 του άρθρου 30. Για την εφαρμογή του στοιχείου ii) της ίδιας 
υποπερίπτωσης προτιμώνται όσοι έχουν διοικητική 
εμπειρία ή, αν δεν υπάρχουν υποψήφιοι με διοικητική 
εμπειρία, προτιμώνται υποψήφιοι με τη μεγαλύτερη εκ-
παιδευτική υπηρεσία. Αν δεν εκδηλωθεί ενδιαφέρον από 
υποψηφίους, τα μέλη της περ. γ) ορίζονται από τους εκ-
παιδευτικούς με τουλάχιστον εικοσαετή και δεκαπεντα-
ετή εκπαιδευτική υπηρεσία αντίστοιχα που υπηρετούν με οργανική θέση στην οικεία Διεύθυνση Εκπαίδευσης. 
Κατά τα λοιπά εφαρμόζεται η παρ. 9 του άρθρου 37.».
3. Στο άρθρο 232 του ν. 4823/2021, περί των μεταβα-
τικών διατάξεων του Κεφαλαίου Β’ , προστίθεται παρ. 13 ως εξής:
«13. Το συγγραφικό και ερευνητικό έργο των υποψη-
φίων διευθυντών, προϊσταμένων και υποδιευθυντών 
σχολικών μονάδων και Εργαστηριακών Κέντρων (Ε.Κ.), των υπευθύνων τομέων των Ε.Κ. αποτιμάται με τις αξι-
ολογικές μονάδες, που αντιστοιχούν στο κριτήριο της 
περ. δ) της παρ. 2 του άρθρου 33 από το Τοπικό Συμ-
βούλιο Επιλογής της παρ. 12 του παρόντος.».
Άρθρο 191
Ρυθμίσεις για τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα
1. Στην παρ. 7 του άρθρου 42 του ν. 4957/2022 (Α’ 141), 
περί της ανάδειξης εκπροσώπων φοιτητών σε όργανα 
των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων, το πρώτο 
εδάφιο καταργείται και η παρ. 7 διαμορφώνεται ως εξής:
«7. Ως εκπρόσωποι εκλέγονται αυτοί που έλαβαν τον 
μεγαλύτερο αριθμό ψήφων έως τη συμπλήρωση του 
αριθμού των εκλόγιμων θέσεων και σε κάθε περίπτωση 
ένας (1) από κάθε κύκλο σπουδών, εφόσον είχαν υπο-
βληθεί υποψηφιότητες και για τους τρεις κύκλους σπου-
δών. Αναπληρωματικοί εκπρόσωποι εκλέγονται οι λοιποί 
υποψήφιοι κατά τη σειρά του αριθμού των ψήφων που 
έλαβαν κατά την εκλογική διαδικασία. Aν υπάρχει ισο-
ψηφία μεταξύ των υποψηφίων, διενεργείται ηλεκτρονική 
κλήρωση μεταξύ αυτών που ισοψήφησαν.».
2. Στο άρθρο 231 του ν. 4957/2022, περί της Επιτροπής 
Ερευνών του Ειδικού Λογαριασμού Κονδυλίων Έρευνας, 
προστίθεται παρ. 8 ως εξής:
«8. Η θητεία των μελών της Επιτροπής Ερευνών της 
παρ. 1 είναι τετραετής.».
3. Η παρ. 2 του άρθρου 413 του ν. 4957/2022, περί των 
εξουσιοδοτικών διατάξεων του Κεφαλαίου Δ’ , τροπο-
ποιείται με τη διεύρυνση του αντικειμένου της νομοθε-
τικής εξουσιοδότησης προς τους Υπουργούς Παιδείας 
και Θρησκευμάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, και η 
παρ. 2 διαμορφώνεται ως εξής:
«2. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Παιδείας και 
Θρησκευμάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης καθορίζο-
νται οι λεπτομέρειες σχετικά με τη διαδικασία ανάδειξης 
των εκπροσώπων των φοιτητών στα όργανα των ακα-
δημαϊκών μονάδων των Α.Ε.Ι., η διαδικασία έκδοσης της 
προκήρυξης, η διαδικασία και οι προθεσμίες υποβολής 
των υποψηφιοτήτων, οι κατηγορίες δεδομένων προσω-
πικού χαρακτήρα που υποβάλλονται σε επεξεργασία, οι 
κατηγορίες των υποκειμένων, οι ρόλοι των εμπλεκομέ-νων ως προς την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού 
χαρακτήρα, καθώς και η διαδικασία συγκρότησης του 
Συμβουλίου Φοιτητών και η διαδικασία ανάδειξης των εκπροσώπων τους στη Σύγκλητο, άλλα όργανα και επι-τροπές του Α.Ε.Ι. όπου προβλέπεται εκπροσώπηση φοι-τητών, τα τεχνικά και οργανωτικά μέτρα για την ασφά-
λεια της επεξεργασίας αυτών, καθώς και κάθε αναγκαία, 
τεχνική, επιχειρησιακή λεπτομέρεια για την εφαρμογή 
του παρόντος.».
4. Στο άρθρο 415 του ν. 4957/2022, περί των εξου-
σιοδοτικών διατάξεων του Κεφαλαίου ΣΤ’ , προστίθεται παρ. 4 ως εξής:
«4. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Παιδείας και 
Θρησκευμάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης καθορίζο-
νται οι λεπτομέρειες σχετικά με τη διαδικασία ανάδειξης 
των Διευθυντών των πανεπιστημιακών εργαστηρίων, 
των πανεπιστημιακών κλινικών και των πανεπιστημια-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5321 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
κών μουσείων, η διαδικασία έκδοσης της προκήρυξης, 
η διαδικασία και οι προθεσμίες υποβολής των υποψη-
φιοτήτων, οι κατηγορίες δεδομένων προσωπικού χαρα-
κτήρα που υποβάλλονται σε επεξεργασία, οι κατηγορίες 
των υποκειμένων, οι ρόλοι των εμπλεκομένων ως προς 
την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, 
τα τεχνικά και οργανωτικά μέτρα για την ασφάλεια της 
επεξεργασίας αυτών, καθώς και κάθε αναγκαία, τεχνι-
κή, επιχειρησιακή λεπτομέρεια για την εφαρμογή του 
παρόντος.».
5. Το άρθρο 422 του ν. 4957/2022, περί των εξουσι-
οδοτικών διατάξεων του Κεφαλαίου ΙΓ’ , αντικαθίσταται 
ως εξής:
«Άρθρο 422
Εξουσιοδοτικές διατάξεις Κεφαλαίου ΙΓ’
Με απόφαση της Συγκλήτου του Α.Ε.Ι. δύναται να 
καταρτίζεται Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας της 
Ενιαίας Κεντρικής Βιβλιοθήκης του Α.Ε.Ι., σύμφωνα με 
τον οποίον καθορίζονται ειδικότερα θέματα σχετικά με την οργάνωση και τη λειτουργία της.».
6. Στην παρ. 5 του άρθρου 448 του ν. 4957/2022, περί 
των μεταβατικών διατάξεων του Κεφαλαίου Β’ , μετά από 
τις λέξεις «της παρ. 3 του άρθρου 14» προστίθεται η φρά-
ση «καθώς και όσες αρμοδιότητες προβλέπεται στον 
παρόντα ότι ασκούνται από το Συμβούλιο Διοίκησης» 
και η παρ. 5 διαμορφώνεται ως εξής:
«5. Έως τη συγκρότηση του Συμβουλίου Διοίκησης 
ανά Α.Ε.Ι. και την ανάληψη των καθηκόντων του οι αρ-μοδιότητες του άρθρου 14, πλην της περ. κβ) της παρ. 1 και της παρ. 3 του άρθρου 14, καθώς και όσες αρμοδι-
ότητες προβλέπεται στον παρόντα ότι ασκούνται από 
το Συμβούλιο Διοίκησης ασκούνται από το Πρυτανικό 
Συμβούλιο του Α.Ε.Ι.».
7. Στο άρθρο 448 του ν. 4957/2022, περί των μεταβα-
τικών διατάξεων του Κεφαλαίου Β’ , προστίθενται παρ. 12 
και 13 ως εξής:
«12. Στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (Α.Ε.Ι.) στα 
οποία η θητεία των υπηρετουσών Πρυτανικών Αρχών 
λήγει την 31η.8.2022 και η διάρκειά της παρατάθηκε 
έως την ανάδειξη των νέων Πρυτανικών Αρχών και το 
αργότερο έως την 28η.2.2023 δυνάμει της παρ. 2 του 
εξηκοστού έκτου άρθρου του ν. 4917/2022 (Α’ 67), με 
απόφαση της Συγκλήτου του Α.Ε.Ι. δύναται να ορίζεται 
ως Πρύτανης ένας (1) εκ των υπηρετούντων Αντιπρυτά-
νεων του Α.Ε.Ι. κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος, 
εφόσον ο υπηρετών Πρύτανης του Α.Ε.Ι., κατά την έναρ-
ξη ισχύος του παρόντος, αφυπηρετεί την 31η.8.2022. Η 
άσκηση καθηκόντων Πρύτανη αφορά αποκλειστικά στο 
υπόλοιπο της τρέχουσας θητείας.
13. Αρμοδιότητες των οργάνων διοίκησης των Α.Ε.Ι., 
που προβλέπεται στον παρόντα ότι ασκούνται κατόπιν 
εισήγησης του Εκτελεστικού Διευθυντή του Α.Ε.Ι., ασκού-
νται απευθείας από το κατά περίπτωση αρμόδιο όργανο 
χωρίς προηγούμενη εισήγηση, εφόσον δεν υφίσταται ο 
Εκτελεστικός Διευθυντής του Α.Ε.Ι. Συλλογικά όργανα 
ή επιτροπές, στα οποία προβλέπεται η συμμετοχή του 
Εκτελεστικού Διευθυντή του Α.Ε.Ι., συγκροτούνται νομί-
μως, εφόσον δεν υφίσταται Εκτελεστικός Διευθυντής στο Α.Ε.Ι. Τα εν λόγω όργανα ή οι επιτροπές ανασυγκροτού-
νται εντός ενός (1) μήνα από την ημερομηνία ανάληψης 
καθηκόντων του Εκτελεστικού Διευθυντή του Α.Ε.Ι.».
8. Στο άρθρο 449 του ν. 4957/2022, περί των μεταβα-
τικών διατάξεων του Κεφαλαίου Γ’ , προστίθεται παρ. 7 
ως εξής:
«7. Κατ’ εξαίρεση των παρ. 1, 2 και 3, στις Μονοτμη-
ματικές Σχολές των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυ-
μάτων (Α.Ε.Ι.) στις οποίες η θητεία των υπηρετούντων 
Κοσμητόρων λήγει την 31η.8.2022 και η διάρκεια της 
παρατάθηκε έως την ανάδειξη των νέων Πρυτανικών 
Αρχών και το αργότερο έως την 28η.2.2023, δυνάμει της 
παρ. 2 του εξηκοστού έκτου άρθρου του ν. 4917/2022 (Α’ 67), ο Πρύτανης του Α.Ε.Ι. εκδίδει προκήρυξη για την 
εκλογή νέου Κοσμήτορα και αναπληρωτή Κοσμήτορα το 
αργότερο έως την 15η.9.2022. Η διαδικασία ανάδειξης των Κοσμητόρων των Μονοτμηματικών Σχολών γίνεται σύμφωνα με την παρ. 8 του άρθρου 24, σε συνδυασμό 
με το άρθρο 32 του παρόντος. Η διάρκεια της προκη-
ρυσσόμενης θητείας λήγει την 31η.8.2025.».
9. Το άρθρο 459 του ν. 4957/2022, περί των μεταβα-
τικών διατάξεων Κεφαλαίου ΙΓ’ , αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 459
Μεταβατικές διατάξεις Κεφαλαίου ΙΓ’
Μέχρι την έκδοση του Οργανισμού του Α.Ε.Ι. και το 
αργότερο εντός της προθεσμίας της παρ. 1 του άρθρου 469, με απόφαση του Συμβουλίου Διοίκησης του Α.Ε.Ι. 
δύναται να καθορίζονται θέματα σχετικά με τη διοικητι-
κή διάρθρωση και τη δομή της Βιβλιοθήκης.».
10. Στο άρθρο 473 του ν. 4957/2022, περί των τελικών 
και μεταβατικών διατάξεων του Κεφαλαίου ΚΖ’ , προστί-θενται παρ. 13 και 14 ως εξής:
«13. Εάν στον Ε.Λ.Κ.Ε. του Α.Ε.Ι. έχει συγκροτηθεί Ειδι-
κό Επταμελές Όργανο δυνάμει της παρ. 5 του άρθρου 
53 του ν. 4485/2017 (Α’ 114), αυτό συνεχίζει να λειτουρ-
γεί νομίμως έως τη λήξη της θητείας του και ασκεί τις 
αρμοδιότητες της Επιτροπής Ερευνών που του έχουν 
μεταβιβαστεί.
14. Η Επιτροπή Ερευνών, ή το Ειδικό Επταμελές Όρ-
γανο κατόπιν μεταβίβασης της σχετικής αρμοδιότητας, 
ασκούν την αρμοδιότητα έκδοσης των πράξεων προσ-διορισμού οφειλής των μελών Δ.Ε.Π. και υπηρετούντων λεκτόρων και εξέτασης των ενστάσεων που ασκούνται κατά αυτών, σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 23 του ν. 4009/2011 (Α’ 195).».
11. Η παρ. 2 του άρθρου 489 του ν. 4957/2022, περί 
έναρξης ισχύος, τροποποιείται, ως προς την αναφερόμε-
νη διάταξη, και η παρ. 2 διαμορφώνεται ως εξής:
«2. Η ισχύς του άρθρου 257 αρχίζει από την 1η.1.2024.».
Άρθρο 192Ρυθμίσεις για τον Διεπιστημονικό Οργανισμό Αναγνώρισης Τίτλων Ακαδημαϊκών και 
Πληροφόρησης
1. Στο άρθρο 315 του ν. 4957/2022 (Α’ 141), περί της 
διάρθρωσης των διοικητικών υπηρεσιών του Διεπιστη-
μονικού Οργανισμού Αναγνώρισης Τίτλων Ακαδημαϊκών 
και Πληροφόρησης, προστίθεται παρ. 8 ως εξής:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5322 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
«8. Για τη διεκπεραίωση των υποβαλλόμενων αιτήσεων 
αναγνώρισης και την ενημέρωση του κοινού, παράρτημα 
του Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.) με 
την επωνυμία «ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΟΡΓ ΑΝΙΣΜΟΣ ΑΝΑ-
ΓΝΩΡΙΣΗΣ ΤΙΤΛΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗ-
ΣΗΣ» (Δ.Ο.Α.Τ.Α.Π.), που ιδρύθηκε με τον ν. 3328/2005 
(Α’ 80), εδρεύει στη Θεσσαλονίκη.»
2. Η ισχύς της παρ. 1 αρχίζει από την έναρξη ισχύος 
του ν. 4957/2022.
Άρθρο 193
Απλούστευση διαδικασίας χορήγησης άδειας σε ιδιωτικά σχολεία - Τροποποίηση υποπαρ. Θ.3. παρ. Θ άρθρου πρώτου ν. 4093/2012
Στην υποπαρ. Θ.3. της παρ. Θ του άρθρου πρώτου του 
ν. 4093/2012 (Α’ 222), περί χορήγησης άδειας σε ιδιωτικές 
εκπαιδευτικές μονάδες, προστίθεται περ. 22 ως εξής:
«22. Αν κτιριολογική υποδομή, κτίριο ή όροφος, 
κτιρίου ή κτιριακό συγκρότημα που ανήκει στον ίδιο 
ιδιοκτήτη στεγάζει περισσότε ρες από μία βαθμίδες εκ-
παίδευσης και εφόσον έχει διατυπωθεί θετική γνώμη 
από τον Εθνικό Οργανισμό Πιστοποίησης Προσόντων 
και Επαγγελματικού Προσανατολισμού (Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π.) 
σύμφωνα με την περ. 13 της παρούσας, δίνεται η δυνα-
τότητα αυτές να χρησιμοποιούνται είτε από την πρω-
τοβάθμια, με εξαίρεση τις αίθουσες νηπιαγωγείων είτε 
από τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, με ανακοίνωση του 
ιδιοκτήτη προς την αρμόδια Διεύθυνση Εκπαίδευσης, η 
οποία λαμβάνει χώρα το αργότερο μέχρι την προηγου-
μένη ημέρα της ημερομηνίας έναρξης των μαθημάτων 
και υπό την προϋπόθεση ότι προκύπτει ανάγκη για την 
αλλαγή της χρήσης, εντός του πλαισίου της ισχύουσας 
άδειας.».
Άρθρο 194
Ρυθμίσεις θεμάτων προσωπικού της «Ελληνικό 
Φεστιβάλ Α.Ε.»
Η ισχύς της παρ. 4 του άρθρου 3 του ν. 2636/1998 
(Α’ 98), ως προς τη δυνατότητα ανανέωσης υφιστάμενων 
συμβάσεων εργασίας ορισμένου χρόνου και συμβάσεων 
έργου στην εταιρεία «ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΦΕΣΤΙΒΑΛ Α.Ε.», πα-
ρατείνεται έως την 30ή.9.2023. Σε κάθε περίπτωση, οι 
συμβάσεις του πρώτου εδαφίου απαγορεύεται να με-
τατραπούν σε συμβάσεις εργασίας Ιδιωτικού Δικαίου 
Αορίστου Χρόνου.
Άρθρο 195
Ινστιτούτο Επιμόρφωσης Αθλητικών Στελεχών - Αντικατάσταση άρθρου 58 ν. 4809/2021
Το άρθρο 58 του ν. 4809/2021 (Α’ 102), περί του Ινστι-
τούτου Επιμόρφωσης Αθλητικών Στελεχών, αντικαθί-
σταται ως εξής:
«Άρθρο 58
Ινστιτούτο Επιμόρφωσης Αθλητικών Στελεχών 
(Ι.Ε.Α.Σ.)
1. Συστήνεται Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου 
με την επωνυμία «Ινστιτούτο Επιμόρφωσης Αθλητικών Στελεχών (Ι.Ε.Α.Σ.)», με σκοπό τη διαρκή επιμόρφωση 
των διοικητικών στελεχών, που μετέχουν σε αθλητικούς 
φορείς ή αθλητικούς οργανισμούς, όλων των βαθμίδων 
και τη διάδοση και εφαρμογή των αρχών της σύγχρονης 
διοίκησης στον ερασιτεχνικό αθλητισμό.
2.α) Το Ι.Ε.Α.Σ. εποπτεύεται από τον αρμόδιο για τον 
αθλητισμό Υπουργό και διοικείται από Διοικητικό Συμ-
βούλιο (Δ.Σ.), που ορίζεται με απόφαση του αρμόδι-
ου για τον αθλητισμό Υπουργού και απαρτίζεται από 
επτά (7) μέλη με ισάριθμα αναπληρωματικά. Ως μέλη 
του ορίζονται δύο (2) υπηρεσιακά στελέχη της Γενι-
κής Γ ραμματείας Αθλητισμού επιπέδου προϊσταμένου 
Διεύθυνσης, τρία (3) μέλη Δ.Ε.Π. του Πανεπιστημίου 
Πελοποννήσου, το οποίο αναλαμβάνει τον ακαδημαϊ-κό συντονισμό της επιμόρφωσης μέσω του Τμήματος 
Οργάνωσης και Διαχείρισης Αθλητισμού (Τ.Ο.Δ.Α.), κα-
τόπιν εισήγησης της Συγκλήτου, ένας (1) εκπρόσωπος της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, κατόπιν εισήγησης 
του οικείου Περιφερειακού Συμβουλίου και ένας (1) 
εκπρόσωπος του Δήμου Αρχαίας Ολυμπίας, κατόπιν 
εισήγησης του οικείου Δημοτικού Συμβουλίου. Τα μέλη 
του Ι.Ε.Α.Σ. με τους αναπληρωτές τους ορίζονται για 
θητεία τεσσάρων (4) ετών.
β) Έδρα του Ινστιτούτου ορίζεται ο Δήμος Αρχαίας 
Ολυμπίας.
3. Το Ι.Ε.Α.Σ. έχει τις εξής αρμοδιότητες:
α) καταρτίζει τα προγράμματα επιμόρφωσης των 
αθλητικών στελεχών,
β) εισηγείται στον αρμόδιο για τον αθλητισμό Υπουργό 
την έκδοση και το περιεχόμενο της προκήρυξης συμμε-
τοχής στους επιμορφωτικούς κύκλους του Ινστιτούτου, καθώς και τις θεματικές ενότητες,
γ) επιλέγει το διδακτικό προσωπικό, που επιμορφώνει 
τα αθλητικά στελέχη,
δ) εισηγείται το ύψος των τελών για κάθε επιμορφω-
τικό πρόγραμμα του Ινστιτούτου,
ε) καταγράφει και κατηγοριοποιεί τα αθλητικά στελέ-
χη της χώρας και παρακολουθεί την εξέλιξή τους ανά 
αθλητική κατηγορία, όπως ανά ομοσπονδία, αθλητικό 
σύλλογο, οργανισμό, φορέα,
στ) συντάσσει ετήσια έκθεση προς τον αρμόδιο για 
τον αθλητισμό Υπουργό στην οποία αξιολογεί την εξέ-λιξη των αθλητικών στελεχών της χώρας και προτείνει 
αντισταθμιστικές δράσεις, συνεργάζεται με αθλητικές 
ομοσπονδίες, αθλητικούς φορείς ή αθλητικούς οργανι-
σμούς όλων των βαθμίδων ή άλλους φορείς με αρμο-
διότητα στον τομέα του αθλητισμού και αξιοποιεί την 
ετήσια έκθεση, προκειμένου να βελτιωθεί η επιμόρφωση 
των αθλητικών στελεχών,
ζ) συντάσσει, ανά τριετία, «έκθεση αξιολόγησης» προς 
τον αρμόδιο για τον αθλητισμό Υπουργό στην οποία 
αξιολογεί τη γενική εξέλιξη των αθλητικών στελεχών 
της χώρας, καθώς και των αθλητικών ομοσπονδιών. Με 
την τριετή «έκθεση αξιολόγησης» το Ι.Ε.Α.Σ. προτείνει 
νομοθετικές και οργανωτικές αλλαγές που διασφαλίζουν 
την περαιτέρω βελτίωση της επιμόρφωσης των αθλη-
τικών στελεχών της χώρας, καθώς και την αξιοποίηση 
των αθλητικών στελεχών στη γενικότερη πρόοδο του 
ελληνικού αθλητισμού,
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5323 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
η) προτείνει στον αρμόδιο για τον αθλητισμό Υπουργό 
διεθνείς και εγχώριες συνεργασίες στο πεδίο της επιμόρ-
φωσης των αθλητικών στελεχών,
θ) συνεργάζεται με ελληνικά και διεθνή ιδρύματα 
τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και δημιουργεί σχετικές συ-
νέργειες, τόσο στο πεδίο της επιμόρφωσης αθλητικών 
στελεχών, όσο και στο πεδίο της ένταξης διακεκριμένων 
αθλητών στο στελεχιακό δυναμικό του ελληνικού αθλη-
τισμού (dual career),
ι) με την έγκριση του αρμόδιου για τον αθλητισμό 
Υπουργού, συντονίζει την τεχνική αξιολόγηση προτάσε-
ων για τη διοργάνωση διεθνών αθλητικών διοργανώσε-
ων στην Ελλάδα σε συνεργασία με ειδικούς επιστήμονες 
και εμπειρογνώμονες.
4. Οι πόροι του Ι.Ε.Α.Σ. είναι: α) επιχορηγήσεις από 
δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς, β) έσοδα που προέρ-
χονται από χορηγίες πάσης φύσεως, γ) έσοδα που προ-
έρχονται από δωρεές, κληρονομιές, κληροδοσίες και 
καταπιστεύματα, δ) έσοδα από διοργάνωση συνεδρίων, 
σεμιναρίων και πολιτιστικών εκδηλώσεων και ε) έσοδα από οποιαδήποτε άλλη νόμιμη πηγή.
Το Ι.Ε.Α.Σ. δύναται να αναλαμβάνει την υλοποίηση 
προγραμμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή να συμμε-
τέχει σε αυτά, σε συνεργασία με άλλους, διεθνείς ή μη, 
αθλητικούς οργανισμούς, να συνάπτει συνεργασίες με 
μη κυβερνητικούς και με κυβερνητικούς οργανισμούς 
και να αποδέχεται κάθε είδους οικονομική ή σε είδος 
στήριξη.
5. Με απόφαση του αρμόδιου για τον αθλητισμό 
Υπουργού ορίζεται «Εκτελεστικός Διευθυντής» του 
Ι.Ε.Α.Σ. Ο «Εκτελεστικός Διευθυντής» είναι υπεύθυνος για 
την οργανωτική και επιχειρησιακή λειτουργία του Ι.Ε.Α.Σ. 
και ακολουθεί τη θητεία του Δ.Σ. Συμμετέχει στις συνε-δριάσεις του Δ.Σ. ως ο βασικός εισηγητής των θεμάτων, 
χωρίς δικαίωμα ψήφου. Ο «Εκτελεστικός Διευθυντής» 
είναι υπεύθυνος για την υλοποίηση των αποφάσεων του 
Δ.Σ., προΐσταται των υπηρεσιών του Ι.Ε.Α.Σ. και η θέση του αντιστοιχεί σε επίπεδο Προϊσταμένου Διεύθυνσης.
Υπάλληλος δημόσιας υπηρεσίας ή Ν.Π.Δ.Δ. που ορί-
ζεται με απόφαση του αρμόδιου για τον αθλητισμό 
Υπουργού ως «Εκτελεστικός Διευθυντής», με την τοπο-
θέτησή του αποσπάται αυτοδίκαια στο Ι.Ε.Α.Σ. Ο χρόνος 
της θητείας του αποσπασμένου υπαλλήλου λογίζεται 
ως χρόνος πραγματικής υπηρεσίας στην οργανική του 
θέση, ως Προϊσταμένου Διεύθυνσης, για κάθε συνέπεια. 
Αν ο εκτελεστικός διευθυντής, που ορίζεται με την πα-ρούσα είναι υπάλληλος Ο.Τ.Α. α’ ή β’ βαθμού, απαιτείται 
προηγούμενη σύμφωνη γνώμη του αρμοδίου για τον 
διορισμό οργάνου του φορέα προέλευσης σύμφωνα 
με την παρ. 6Α του άρθρου 44 του ν. 4674/2020 (Α’ 53) και την παρ. 1 του άρθρου 177 του ν. 4876/2021 (Α’ 251, 
διόρθωση σφάλματος Α’ 64). Αν ο εκτελεστικός διευθυ-
ντής, που ορίζεται σύμφωνα με την παρούσα δεν είναι 
υπάλληλος δημόσιας υπηρεσίας ή Ν.Π.Δ.Δ., προηγείται 
έγκριση της επιτροπής της παρ. 1 του άρθρου 2 της Πρά-
ξης Υπουργικού Συμβουλίου 33/2006 (Α’ 208).
6. α) Τα εκπαιδευτικά προγράμματα του Ι.Ε.Α.Σ., καθώς 
και κάθε άλλο ειδικότερο συναφές ζήτημα καθορίζονται 
με απόφαση του Δ.Σ. του Ι.Ε.Α.Σ.Επιμορφωτικά προγράμματα του Ι.Ε.Α.Σ. είναι δυ-
νατόν να υλοποιούνται από το Κέντρο Επιμόρφωσης 
και Δια Βίου Μάθησης (ΚΕ.ΔΙ.ΒΙ.Μ.) του Πανεπιστημίου 
Πελοποννήσου, καθώς και από άλλους οργανισμούς 
και φορείς, κατόπιν εισήγησης του Δ.Σ., μέσω του Εκτε-
λεστικού Διευθυντή, προς το Πρυτανικό Συμβούλιο το 
οποίο και αποφασίζει για την έγκριση ή μη εκάστου 
προγράμματος.
Η οικονομική διαχείριση των Επιμορφωτικών Προ-
γραμμάτων, ήτοι η αποζημίωση του επιμορφωτικού 
προσωπικού του Ι.Ε.Α.Σ. και η είσπραξη του αντιτίμου 
συμμετοχής που βαρύνει τους συμμετέχοντες στα επι-
μορφωτικά προγράμματα του Ι.Ε.Α.Σ., ανατίθεται στον 
Ειδικό Λογαριασμό Κονδυλίων Έρευνας (ΕΛΚΕ) του Πα-νεπιστημίου Πελοποννήσου.
β) Οι θέσεις προσωπικού για τη γραμματειακή και τη 
διοικητική υποστήριξη του έργου του «Ινστιτούτου Επι-
μόρφωσης Αθλητικών Στελεχών» (Ι.Ε.Α.Σ.) δύνανται να 
καλύπτονται με απόσπαση σε αυτό μόνιμων υπαλλήλων 
με σχέση εργασίας δημοσίου δικαίου ή υπαλλήλων με 
σχέση εργασίας Ιδιωτικού Δικαίου Αορίστου Χρόνου που 
υπηρετούν σε φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, όπως αυ-
τοί ορίζονται στην περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α’ 143). Η απόσπαση προκαλείται ύστερα 
από σχετική αίτηση του υπαλλήλου και διενεργείται σύμ-
φωνα με τον ν. 4440/2016 (Α’ 224).
7. α) Το Ινστιτούτο διαθέτει διοικητική αυτοτέλεια. 
Κάθε ζήτημα που άπτεται της υλοποίησης των σκο-
πών του, της άσκησης των αρμοδιοτήτων του και της 
εσωτερικής οργάνωσης και λειτουργίας του, ανήκει 
στην αρμοδιότητα των οργάνων του. Οι σχετικές 
αποφάσεις, μέσω των πρακτικών των συνεδριάσεων 
του Δ.Σ., υπόκεινται σε έλεγχο νομιμότητας από την 
εποπτεύουσα αρχή, ο οποίος ολοκληρώνεται εντός 
δεκαπέντε (15) ημερολογιακών ημερών από την ημέ-ρα διαβίβασης.
β) Η διαχείριση της περιουσίας του Ι.Ε.Α.Σ., καθώς και 
των χρηματικών κεφαλαίων ή άλλων μέσων που διατί-
θενται σε αυτό, ανήκει στην αρμοδιότητα των οργάνων 
του, τα οποία αποφασίζουν σύμφωνα με την κείμενη 
νομοθεσία και τον Εσωτερικό του Κανονισμό. Το Ινστι-
τούτο τηρεί τα δέοντα λογιστικά βιβλία και η οικονομική 
του διαχείριση ελέγχεται από ορκωτό ελεγκτή, τον οποίο 
ορίζει ο αρμόδιος για τον αθλητισμό Υπουργός.
8. α) Με κοινή απόφαση του αρμόδιου για τον αθλητι-
σμό Υπουργού και του Υπουργού Εσωτερικών, μετά από 
εισήγηση του Ι.Ε.Α.Σ., καταρτίζονται το οργανόγραμμα 
και ο Εσωτερικός Κανονισμός του και ρυθμίζονται τα 
θέματα λειτουργίας, προγράμματος, επιμορφωτικού 
προσωπικού και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
β) Με κοινή απόφαση του αρμόδιου για τον αθλητισμό 
Υπουργού και του Υπουργού Οικονομικών, μετά από 
εισήγηση του Ι.Ε.Α.Σ., καθορίζονται η αποζημίωση των μελών και του επιμορφωτικού προσωπικού του Ι.Ε.Α.Σ., 
η οποία βαρύνει τον τακτικό προϋπολογισμό της Γενικής 
Γ ραμματείας Αθλητισμού, το αντίτιμο συμμετοχής που 
βαρύνει τους συμμετέχοντες στα επιμορφωτικά προ-
γράμματα του Ι.Ε.Α.Σ. και κάθε άλλο ειδικότερο συναφές 
ζήτημα.».
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5324 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
Άρθρο 196
Μεταβατική διάταξη για την ελάχιστη απαιτούμενη συμμετοχή σε πανελλήνιους αγώνες ομαδικών αθλημάτων - Τροποποίηση άρθρου 71 ν. 4908/2022
Στο άρθρο 71 του ν. 4908/2022 (Α’ 52), περί των μετα-
βατικών διατάξεων, προστίθεται παρ. 3 ως εξής:
«3. Το τέταρτο εδάφιο της υποπερ.  δ) της περ.  6 
του έβδομου εδαφίου της παρ. 8 του άρθρου 34 του 
ν. 2725/1999 (Α’ 121), περί των ομαδικών αθλημάτων 
και συγκεκριμένα περί της συμμετοχής του αθλητή σε 
περισσότερους από τους μισούς αγώνες της διοργάνω-σης ως προϋπόθεσης για την αναγνώριση διάκρισης σε 
πανελλήνιους αγώνες όλων των κατηγοριών, εφαρμό-
ζεται για διοργανώσεις που διεξάγονται και διακρίσεις 
που επιτυγχάνονται μετά την 20ή.9.2022.».
Άρθρο 197
Ποσοστιαίο δικαίωμα Ελληνικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας επί των κερδών από την ηλεκτρονική μετάδοση αγώνων - Τροποποίηση άρθρων 84 και 84Α ν. 2725/1999
1. Στο πρώτο εδάφιο και στην περ. α) του δεύτερου 
εδαφίου της παρ. 8 του άρθρου 84 του ν. 2725/1999 
(Α’ 121), περί ηλεκτρονικής αναμετάδοσης και διανομής 
αγώνων, το ποσοστό «πέντε τοις εκατό (5%)» αντικαθί-σταται με το ποσοστό «ένα τοις εκατό (1%)» και η παρ. 8 διαμορφώνεται ως εξής:
«8. Από τα κέρδη που εισπράττουν τα ποδοσφαιρικά 
σωματεία σύμφωνα με τις παραγράφους 2, 3 και 4, η Ε.Π.Ο. λαμβάνει ποσοστό ένα τοις εκατό (1%). Από τα 
κέρδη που εισπράττουν οι Π.Α.Ε. που συμμετέχουν στο 
πρωτάθλημα Super League 1 λαμβάνουν: α) η Ε.Π.Ο. ποσοστό ένα τοις εκατό (1%) και β) ο επαγγελματικός 
σύνδεσμος Super League 1 ποσοστό δύο τοις εκατό 
(2%). Από τις αντίστοιχες με τις ανωτέρω αμοιβές που 
λαμβάνουν αθλητικά σωματεία καλαθοσφαίρισης ή 
Kαλαθοσφαιρικές ανώνυμες εταιρείες ή ΤΑΚ, η Ελλη-
νική Ομοσπονδία Καλαθοσφαίρισης (Ε.Ο.Κ) λαμβά-
νει ποσοστό τρία τοις εκατό (3%) και ο Ε.Σ.Α.ΚΕ., αν 
πρόκειται για αμοιβές Κ.Α.Ε. των οποίων οι ομάδες 
συμμετέχουν στην Α1 κατηγορία καλαθοσφαίρισης, 
λαμβάνει ποσοστό οκτώ τοις εκατό (8%). Τα ποσοστά 
που αναφέρονται στην παρούσα παράγραφο κατα-
βάλλονται από τον ραδιοφωνικό ή τηλεοπτικό σταθμό 
απευθείας στους λοιπούς δικαιούχους (Ε.Π.Ο., Super 
League 1, Ε.Ο.Κ, Ε.Σ.Α.ΚΕ.), ταυτόχρονα με τις κατα-
βολές προς τα σωματεία ή Τ.Α.Α ή Α.Α.Ε., και σε αντι-στοιχία με καθεμία από τις καταβολές. Σε περίπτωση 
μη καταβολής των προβλεπόμενων στην παρούσα παράγραφο, η οικεία οργανώτρια αρχή μπορεί να απαγορεύσει την είσοδο των συνεργείων του υπό-
χρεου τηλεοπτικού ή ραδιοφωνικού σταθμού στους 
xώρους διεξαγωγής των αγώνων. Όλες οι συναλλαγές 
που αναφέρονται στο παρόν άρθρο διενεργούνται σε 
καθέναν από τους ανωτέρω δικαιούχους αποκλειστικά 
μέσω τραπεζικών λογαριασμών με εντολές πληρωμής 
ή δίγραμμες επιταγές. Κάθε είδους αντέγγραφα είναι απολύτως άκυρα.».2. Στην παρ. 4 του άρθρου 84Α του ν. 2725/1999, περί 
κεντρικής διαχείρισης τηλεοπτικών δικαιωμάτων Super 
League 2, το ποσοστό «πέντε τοις εκατό (5%)» αντικαθί-
σταται με το ποσοστό «ένα τοις εκατό (1%)» και η παρ. 4 διαμορφώνεται ως εξής:
«4. Οι πάροχοι της περ. β) της παρ. 1 παρακρατούν 
ποσοστό ένα τοις εκατό (1%) από το αντάλλαγμα που 
οφείλουν να καταβάλουν στη διοργανώτρια Αρχή για 
την παραχώρηση σε αυτούς των αδειών της περ. α) της 
παρ. 2, το οποίο καταβάλουν απευθείας στην Ε.Π.Ο. ταυ-
τόχρονα με τις καταβολές προς τη διοργανώτρια Αρχή 
και σε αντιστοιχία με κάθε μία από τις καταβολές αυτές.».
3. Τα ποσοστά των παρ. 1 και 2 κατισχύουν κάθε αντί-
θετης ρύθμισης σε συμβάσεις ή κανονισμούς ή στα κα-
ταστατικά της Ε.Π.Ο. ή επαγγελματικών συνδέσμων ή 
Π.Α.Ε. ή σωματείων. Η τ ροποποίηση των ποσοστιαίων 
δικαιωμάτων της Ε.Π.Ο. καταλαμβάνει και τις συμβάσεις 
που βρίσκονται σε ισχύ κατά τη δημοσίευση του παρό-
ντος και εφαρμόζεται και αναφορικά με τις μελλοντικές 
τμηματικές καταβολές των οικείων αμοιβών, που είναι 
καταβλητέες μετά από δέκα (10) ημέρες από τη δημο-
σίευση του παρόντος. Το ποσό που προκύπτει από τη 
μείωση του ποσοστού υπέρ της Ε.Π.Ο. από πέντε τοις 
εκατό (5%) σε ένα τοις εκατό (1%), ήτοι ποσοστό τέσσε-
ρα τοις εκατό (4%) αποδίδεται, κατά παρέκκλιση κάθε 
αντίθετου συμβατικού όρου, από τους τηλεοπτικούς ή 
ραδιοφωνικούς σταθμούς της παρ. 2 του άρθρου 84 του 
ν. 2725/1999 υπέρ των αντισυμβαλλομένων αθλητικών 
σωματείων και Α.Α.Ε., προσαυξάνοντας αντίστοιχα την 
καθαρή αμοιβή των τελευταίων.
Άρθρο 198
Πλαίσιο εξυγίανσης προνοιακών φορέων - Τροποποίηση παρ. 2, 3, 4, 8 και κατάργηση παρ. 12 άρθρου 55 ν. 4262/2014 - Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 56 ν. 4262/2014
1. Στην παρ. 2 του άρθρου 55 του ν. 4262/2014 (Α’ 114), 
περί του πλαισίου εξυγίανσης προνοιακών φορέων, 
επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) η περ. ζ) του 
πρώτου εδαφίου τροποποιείται, αα) με την κατάργηση της επιφύλαξης του ν. 4182/2013 (Α’ 185) και αβ) με την 
προσθήκη πρόβλεψης για μακροχρόνια εκμίσθωση ή 
πώληση της ακίνητης περιουσίας του φορέα που υπο-
βάλλει σχέδιο εξυγίανσης, β) προστίθεται νέο τρίτο εδά-
φιο, και η παρ. 2 του άρθρου 55 διαμορφώνεται ως εξής:
«2. Για το ορισμένο της εν λόγω αίτησης, στο Σχέδιο 
Εξυγίανσης πρέπει να περιγράφονται τα εξής:
α) ο δημόσιος κοινωφελής χαρακτήρας και σκοπός 
του αιτούντος φορέα,
β) η οικονομική του κατάσταση με παράθεση των πιο 
πρόσφατων οικονομικών στοιχείων ως προς τις τυχόν 
οφειλές του προς το Δημόσιο, τους ασφαλιστικούς ορ-γανισμούς, τους εργαζόμενους και τρίτους πιστωτές,
γ) η διάρκεια του προγράμματος εξυγίανσης,
δ) η διατήρηση των θέσεων εργασίας και η αναπρο-
σαρμογή των αμοιβών του προσωπικού, σύμφωνα με τα 
ισχύοντα στους Φορείς της Γενικής Κυβέρνησης,
ε) οι τυχόν διαπραγματεύσεις που έχουν ήδη λάβει 
χώρα με τους εργαζόμενους και τρίτους πιστωτές,
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5325 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
στ) η προτεινόμενη περικοπή δαπανών, που δεν σχε-
τίζονται με την παροχή δευτεροβάθμιας κοινωνικής 
φροντίδας,
ζ) προτεινόμενοι τρόποι αξιοποίησης της κινητής και 
ακίνητης περιουσίας του φορέα με επιδιωκόμενο σκοπό 
την οικονομική ανόρθωσή του, στους οποίους περιλαμ-
βάνεται η μακροχρόνια εκμίσθωση ή, εάν είναι αναγκαίο, 
και η πώληση της ακίνητης περιουσίας, και
η) πρόγραμμα ρύθμισης των ληξιπρόθεσμων οφει-
λών του αιτούντος προς το Δημόσιο, τους φορείς κοι-
νωνικής ασφάλισης, τους εργαζόμενους και τρίτους 
πιστωτές, που γεννήθηκαν ή ανάγονται σε χρόνο πριν από την υπογραφή του Συμφώνου Εξυγίανσης. Με την υποβολή του Σχεδίου Εξυγίανσης πρέπει να επισυνά-
πτονται βεβαίωση της αρμόδιας οικονομικής υπηρε-
σίας για τις τυχόν οφειλές, καθώς και κάθε είδους έγ-
γραφα που θεμελιώνουν τα υποβαλλόμενα από τον 
αιτούντα φορέα στοιχεία. Προς εξεύρεση των οφειλών 
και του ύψους αυτών, ο αιτών φορέας έχει τη δυνατό-τητα να ζητήσει με δημόσια πρόσκληση και από μεμο-νωμένους πιστωτές την αναγγελία ή την επαλήθευση των απαιτήσεών τους.».
2. Στην παρ. 3 του άρθρου 55 του ν. 4262/2014, επέρ-
χονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) το πρώτο εδά-
φιο τροποποιείται, ώστε αα) να ταχθεί προθεσμία για 
την ολοκλήρωση της διαδικασίας ελέγχου του Σχεδίου 
Εξυγίανσης από το Παρατηρητήριο Φορέων Κοινωνικής 
Φροντίδας και Αλληλεγγύης, και αβ) να προβλεφθεί ότι η 
διαδικασία ελέγχου του Σχεδίου Εξυγίανσης ολοκληρώ-
νεται με την έκδοση απλής, και όχι σύμφωνης, γνώμης, β) 
το δεύτερο εδάφιο αντικαθίσταται, γ) το τρίτο, τέταρτο και πέμπτο εδάφιο καταργούνται, και η παρ. 3 του άρ-θρου 55 διαμορφώνεται ως εξής:
«3. Η διαδικασία ελέγχου του Σχεδίου Εξυγίανσης από 
το Παρατηρητήριο ολοκληρώνεται με την έκδοση απλής 
γνώμης από το ως άνω όργανο, εντός προθεσμίας ενός 
(1) μηνός από την περιέλευση του Σχεδίου Εξυγίανσης σε 
αυτό. Μετά την έκδοση της γνώμης ή την πάροδο άπρα-
κτης της προθεσμίας το Σύμφωνο Εξυγίανσης υπογρά-
φεται από τους Υπουργούς Οικονομικών και Εργασίας 
και Κοινωνικών Υποθέσεων και τον αιτούντα φορέα.».
3. Στην παρ. 4 του άρθρου 55 του ν. 4262/2014, επέρ-
χονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) το πρώτο εδάφιο 
τροποποιείται, ώστε η εποπτε ία του φορέα που συνάπτει 
Σύμφωνο Εξυγίανσης να αφορά αποκλειστικά τον έλεγ-
χο εφαρμογής των όρων που εμπεριέχονται στο υπογε-
γραμμένο Σύμφωνο Εξυγίανσης, και όχι τη λειτουργία 
του υπαγόμενου σε καθεστώς εξυγίανσης φορέα ή την 
αποδοτικότητα ή μη της αξιοποίησης της κινητής και ακί-
νητης περιουσίας του, β) το δεύτερο εδάφιο καταργείται, 
γ) προστίθενται νέο δεύτερο και νέο τρίτο εδάφιο, δ) το 
νέο τέταρτο εδάφιο τροποποιείται, ώστε, σε περιπτώ-
σεις επείγουσας ανάγκης ως προς τη βιωσιμότητα του 
συμβαλλομένου στο Σύμφωνο Εξυγίανσης φορέα, να 
είναι δυνατή η χρηματοδότησή του, κατόπιν υποβολής 
σχετικού αιτήματος και θετικής σύμφωνης γνώμης του 
Παρατηρητηρίου ή, κατά περίπτωση πλέον, του Δήμου, 
ε) προστίθεται νέο πέμπτο εδάφιο, και η παρ. 4 του άρ-θρου 55 διαμορφώνεται ως εξής:«4. Μετά την υπογραφή του Συμφώνου Εξυγίανσης, ο 
προνοιακός φορέας τίθεται υπό την εποπτεία του Παρα-
τηρητηρίου αποκλειστικά ως προς τον έλεγχο εφαρμο-
γής των όρων που εμπεριέχονται στο υπογεγραμμένο 
Σύμφωνο. Για το χρονικό αυτό διάστημα δεν ασκείται η 
εποπτεία που προβλέπεται στα άρθρα 2, 6, 7 και 8 του 
ν. 4182/2013 (Α’ 184). Εάν πρόκειται για φιλανθρωπικό 
σωματείο ή ίδρυμα της υποπερ. 11 της περ. ε’ του δεύ-
τερου εδαφίου της παρ. Ι του άρθρου 75 του Κώδικα 
Δήμων και Κοινοτήτων (ν. 3463/2006, Α’ 114), η εποπτεία 
του πρώτου εδαφίου ασκείται από τον οικείο Δήμο. Κατά 
τα δύο πρώτα χρόνια εφαρμογής του Σχεδίου Εξυγίαν-σης και σε περιπτώσεις επείγουσας ανάγκης ως προς τη 
βιωσιμότητα του συμβαλλομένου στο Σύμφωνο Εξυγίαν-
σης φορέα, είναι δυνατή η χρηματοδότησή του, κατόπιν 
υποβολής σχετικού αιτήματος από τον άμεσα ενδιαφε-ρόμενο φορέα και θετικής σύμφωνης γνώμης του επο-
πτεύοντος τη διαδικασία Παρατηρητηρίου ή Δήμου. Η 
πρόβλεψη για έκτακτη χρηματοδότηση, που προβλέπε-
ται στο προηγούμενο εδάφιο, μπορεί να περιλαμβάνεται 
και στο Σχέδιο Εξυγίανσης και να εγκρίνεται με το Σύμ-
φωνο Εξυγίανσης. Το ποσό της χρηματοδότησης αντι-
στοιχεί, κατ’ ανώτατο όριο, στο είκοσι τοις εκατό (20%) του ετήσιου προϋπολογισμού του αιτούντος φορέα και 
η υποχρέωση της σχετικής δαπάνης αναλαμβάνεται 
απευθείας από το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών 
Υποθέσεων. Η εντελλόμενη δαπάνη του προηγούμενου 
εδαφίου πρέπει να αντιστοιχεί σε συναφείς με τον σκο-πό πιστώσεις, εγγεγραμμένες στον προϋπολογισμό του 
Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων.»
4. Το δεύτερο εδάφιο της παρ. 8 του άρθρου 55 του 
ν. 4262/2014 τροποποιείται, ώστε: α) για το πρόγραμμα 
ρύθμισης των ληξιπρόθεσμων οφειλών των προνοιακών 
φορέων προς τους εργαζόμενους και τρίτους πιστωτές 
να απαιτείται η έγγραφη σύμφωνη γνώμη εργαζομένων 
και τρίτων πιστωτών, που εκπροσωπούν, τουλάχιστον, το 
εξήντα τοις εκατό (60%), και όχι, τουλάχιστον, το ογδό-ντα τοις εκατό (80%), του συνόλου των ληξιπρόθεσμων 
απαιτήσεων, β) για το σύνολο των ληξιπρόθεσμων απαι-
τήσεων να συνυπολογίζονται οι απαιτήσεις του Δημο-
σίου και του Ηλεκτρονικού Εθνικού Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (e-Ε.Φ.Κ.Α.), και η παρ. 8 του άρθρου 55 δια-
μορφώνεται ως εξής:
«8. Στο Σχέδιο Εξυγίανσης υποχρεωτικώς περιλαμβά-
νεται πρόγραμμα ρύθμισης των ληξιπρόθεσμων οφει-
λών των προνοιακών φορέων προς τους εργαζόμενους και τρίτους πιστωτές ως απόρροια των διαπραγματεύ-
σεων μεταξύ του φορέα προνοιακού χαρακτήρα, των 
εργαζομένων και των πιστωτών. Για την επίτευξη της ως 
άνω συμφωνίας απαιτείται η έγγραφη σύμφωνη γνώ-
μη των εργαζομένων και τρίτων πιστωτών, που εκπρο-
σωπούν τουλάχιστον το εξήντα τοις εκατό (60%) του 
συνόλου των ληξιπρόθεσμων απαιτήσεων, στις οποίες 
περιλαμβάνονται και οι απαιτήσεις του Δημοσίου και 
του Ηλεκτρονικού Ενιαίου Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης 
(e-Ε.Φ.Κ.Α.), και του αιτούντος προνοιακού φορέα. Από 
την επομένη της υπογραφής του Συμφώνου Εξυγίανσης 
αναστέλλεται η παραγραφή των χρεών για όσο χρονικό 
διάστημα διαρκεί η ρύθμιση οφειλών προς τους συμβε-
βλημένους εργαζόμενους και πιστωτές.».
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5326 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
5. Η παρ. 12 του άρθρου 55 του ν. 4262/2014 καταρ-
γείται.
6. Η περ. β’ του δεύτερου εδαφίου της παρ. 2 του άρ-
θρου 56 του ν. 4262/2014, περί του Παρατηρητηρίου 
Φορέων Κοινωνικής Φροντίδας και Αλληλεγγύης, τρο-
ποποιείται, ώστε: α) να ταχθεί προθεσμία για την έκδο-
ση γνώμης από το Παρατηρητήριο Φορέων Κοινωνικής Φροντίδας και Αλληλεγγύης, και β) να προβλεφθεί ότι η 
γνώμη που εκδίδεται στο στάδιο της έγκρισης του Σχεδί-
ου Εξυγίανσης είναι απλή, και όχι σύμφωνη, και η παρ. 2 του άρθρου 56 διαμορφώνεται ως εξής:
«2. Το Παρατηρητήριο υπάγεται στη Γενική Γ ραμματεία 
Πρόνοιας. Οι αρμοδιότητές του είναι οι ακόλουθες:
α. Διατυπώνει προτάσεις συμβάλλοντας ουσιαστικώς 
στην χάραξη προνοιακών πολιτικών για την προστασία ευπαθών ομάδων του πληθυσμού.
β. Εκφράζει γνώμη στο στάδιο της έγκρισης του Σχεδί-
ου Εξυγίανσης που υποβάλλε ται από Νομικό Πρόσωπο 
Ιδιωτικού Δικαίου μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, με 
σκοπό την υπαγωγή του στο καθεστώς εξυγίανσης, όπως 
περιγράφεται στο προηγούμενο άρθρο, εντός προθεσμί-
ας τριάντα (30) ημερών.
γ. Με γνώμονα την αποτελεσματικότητα, τη διαφάνεια, 
τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση τυχόν διατιθέμε-
νων πόρων και περιουσιών δημοσίου συμφέροντος, 
καθώς και την οικονομική βιωσιμότητα φορέων προ-
νοιακού χαρακτήρα, εποπτεύει την εφαρμογή του περι-
εχομένου του υπογεγραμμένου Συμφώνου Εξυγίανσης, 
καθώς και οποιαδήποτε τροποποίηση ή ανατροπή των 
όρων της ως άνω ρύθμισης.
δ. Συλλέγει και επεξεργάζεται κάθε είδους έγγραφα 
άμεσα, συναφή με την εξέλιξη της διαδικασίας εξυγίαν-σης προνοιακών φορέων.
ε. Λαμβάνει υπόψη και συνεκτιμά εισηγήσεις διοικη-
τικών, τεχνικών και οικονομικών υπηρεσιών των κατά 
περίπτωση αρμοδίων Υπουργείων, καθώς και εκθέσεις της Φορολογικής Διοίκησης.».
Άρθρο 199
Μεταβατική δυνατότητα συμμετοχής σε 
αθλητικές διοργανώσεις σωματείων τα οποία στερούνται ειδικής αθλητικής αναγνώρισης και εγγραφής στο ηλεκτρονικό μητρώο αθλητικών σωματείων - Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 30 ν. 4726/2020
Tο πρώτο εδάφιο της παρ.  2 του άρθρου 30 του 
ν. 4726/2020 (Α’ 181) περί μεταβατικών διατάξεων τρο-
ποποιείται με την παράταση της καταληκτικής προθεσμί-
ας λήψης ειδικής αθλητικής αναγνώρισης και εγγραφής 
στο ηλεκτρονικό μητρώο αθλητικών σωματείων και η 
παρ. 2 διαμορφώνεται ως εξής:«2. Αθλητικό σωματείο, το οποίο κατά την έναρξη ισχύ-
ος του παρόντος είναι ήδη εγγεγραμμένο σε αθλητική 
ένωση ή ομοσπονδία, χωρίς να έχει λάβει την ειδική 
αθλητική αναγνώριση, μετέχει στην αγωνιστική δρα-
στηριότητα της οικείας ένωσης ή ομοσπονδίας, πλην 
των πανελλήνιων αγώνων και πρωταθλημάτων ή των 
τελικών φάσεων πανελλήνιων αγώνων και πρωταθλημά-
των, έχοντας τη δυνατότητα να λάβει την ειδική αθλητική 
αναγνώριση και να εγγραφεί στο ηλεκτρονικό μητρώο 
αθλητικών σωματείων του άρθρου 142 του ν. 4714/2020 
(Α’  148), το αργότερο έως την 17η.8.2022. Αθλητικό 
σωματείο που δεν λαμβάνει την ειδική αθλητική ανα-
γνώριση και δεν εγγράφεται στο ανωτέρω ηλεκτρονικό 
μητρώο εντός του χρονικού διαστήματος του πρώτου 
εδαφίου, δεν δύναται να συμμετέχει εφεξής στις αγωνι-
στικές υποχρεώσεις της αντίστοιχης αθλητικής ένωσης ή ομοσπονδίας και επιπλέον διαγράφεται αυτοδικαίως από το μητρώο μελών της αντίστοιχης αθλητικής ένω-
σης ή ομοσπονδίας αν δεν λάβει την ειδική αθλητική 
αναγνώριση και δεν εγγραφεί στο ανωτέρω ηλεκτρονικό 
μητρώο έως την 31η.7.2023.».
Άρθρο 200
Ορκοδοσία δικηγόρου στις περιπτώσεις που δεν συνεδριάζει τριμελής σύνθεση Εφετείου - Προσθήκη δεύτερου εδαφίου στο άρθρο 24 παρ. 1 ν. 4194/2013 (Α’ 208)
Στην παρ. 1 του άρθρου 24 του ν. 4194/2013 (Α’ 208) 
προστίθεται δεύτερο εδάφιο και η παρ. 1 του άρθρου 
24 του ν. 4194/2013 (Α’ 208) διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Ο ενδιαφερόμενος δικηγόρος ορκίζεται σε δη-
μόσια συνεδρίαση ενώπιον της τριμελούς σύνθεσης 
του Εφετείου, εφόσον ο Δικηγορικός Σύλλογος όπου 
έχει εγγραφεί εδρεύει στην περιφέρεια Εφετείου, άλλως 
στην τριμελή σύνθεση του Πρωτοδικείου στην περι-
φέρεια του οποίου ανήκει ο Δικηγορικός Σύλλογος. Σε 
κάθε περίπτωση, κατά τις περιόδους Χριστουγέννων, 
Πάσχα και Αυγούστου, που δεν συνεδριάζει τριμελής 
σύνθεση του Εφετείου, ο ενδιαφερόμενος δικηγόρος 
ορκίζεται ενώπιον του Αυτόφωρου Τριμελούς Πλημ-
μελειοδικείου στην περιφέρεια του οποίου ανήκει ο 
Δικηγορικός Σύλλογος.».
ΜΕΡΟΣ Ε’
ΕΝΑΡΞΗ ΙΣΧΥΟΣ
Άρθρο 201
Έναρξη ισχύος
Η ισχύς του παρόντος αρχίζει από τη δημοσίευσή του 
στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εκτός αν άλλως ορί-
ζεται σε επιμέρους διατάξεις του.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5327 Τεύχος A’ 150/30.07.2022

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5328 Τεύχος A’ 150/30.07.2022

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5329 Τεύχος A’ 150/30.07.2022

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5330 Τεύχος A’ 150/30.07.2022

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5331 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
Απόσπασμα χάρτη με τις εκτάσεις για το «Πιλοτικό Ε.Π. Μεγαλόπολ ης» 
͔͈͍͑͂͒͂͒͂͊͊͑ϟϮЀϮϦϮϭϱϫ
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5332 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
Απόσπασμα χάρτη με την έκταση για το «Πιλοτικό Ε.Π. Ποντοκώμης»

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5333 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
Παραγγέλλομε τη δημοσίευση του παρόντος στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και την εκτέλεσή του ως νόμου 
του Κράτους.
Αθήνα, 30 Ιουλίου 2022
Η Πρόεδρος της Δημοκρατίας
ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΥ
Οι Υπουργοί
Οικονομικών
ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΤΑΪΚΟΥΡΑΣ  Αναπληρωτής 
Υπουργός Οικονομικών
ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΣΚΥΛΑΚΑΚΗΣ  Ανάπτυξης και Επενδύσεων
ΣΠΥΡΙΔΩΝ - ΑΔΩΝΙΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ  
Αναπληρωτής ΥπουργόςΑνάπτυξης και Επενδύσεων
ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ  Εξωτερικών
ΝΙΚΟΛΑΟΣ - ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ  Αναπληρωτής ΥπουργόςΕξωτερικών
ΜΙΛΤΙΑΔΗΣ ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ  
Εθνικής Άμυνας
ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ  Παιδείας και Θρησκευμάτων
ΝΙΚΗ ΚΕΡΑΜΕΩΣ  Εργασίας καιΚοινωνικών Υποθέσεων
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ  
Υγείας
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΛΕΥΡΗΣ  Περιβάλλοντος και Ενέργειας
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΚΡΕΚΑΣ  Προστασίας του Πολίτη
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΘΕΟΔΩΡΙΚΑΚΟΣ  
Πολιτισμού και Αθλητισμού
ΣΤΥΛΙΑΝΗ ΜΕΝΔΩΝΗ  ΥφυπουργόςΠολιτισμού και Αθλητισμού
ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΑΥΓΕΝΑΚΗΣ  Δικαιοσύνης
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΣΙΑΡΑΣ  
Εσωτερικών
ΜΑΥΡΟΥΔΗΣ ΒΟΡΙΔΗΣ  Αναπληρωτής Υπουργός Εσωτερικών
ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ ΠΕΤΣΑΣ  ΥπουργόςΜετανάστευσης και Ασύλου
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΗΤΑΡΑΚΗΣ  
Υποδομών και Μεταφορών
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ  Ναυτιλίαςκαι Νησιωτικής Πολιτικής
ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΛΑΚΙΩΤΑΚΗΣ  Αγροτικής Ανάπτυξηςκαι Τροφίμων
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ  
Τουρισμού
ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΚΙΚΙΛΙΑΣ  Κλιματικής Κρίσηςκαι Πολιτικής Προστασίας
ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ  Επικρατείας
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ  
Επικρατείας
ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ  Υφυπουργός στον Πρωθυπουργό
ΙΩΑΝΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ  
Θεωρήθηκε και τέθηκε η Μεγάλη Σφραγίδα του Κράτους.
Αθήνα, 30 Ιουλίου 2022
Ο επί της Δικαιοσύνης Υπουργός
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΣΙΑΡΑΣ   
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 5334 Τεύχος A’ 150/30.07.2022
Ταχυδρομική Διεύθυνση:  Καποδιστρίου 34, τ.κ. 10432, Αθήνα
ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ: 210 5279000 - fax: 210 5279054
ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΚΟΙΝΟΥ 
Πωλήσεις - Συνδρομές:  (Ισόγειο, τηλ. 210 5279178 - 180)
Πληροφορίες:  (Ισόγειο, Γ ρ. 3 και τηλεφ. κέντρο 210 5279000) 
Παραλαβή Δημ. Ύλης:  (Ισόγειο, τηλ. 210 5279167, 210 5279139) 
Ωράριο για το κοινό:  Δευτέρα ως Παρασκευή: 8:00 - 13:30Ιστότοπος:  www.et.gr  
Πληροφορίες σχετικά με την λειτουργία 
του ιστότοπου: helpdesk.et@et.gr  
Αποστολή ψηφιακά υπογεγραμμένων 
εγγράφων προς δημοσίευση στο ΦΕΚ: webmaster.et@et.gr  
Πληροφορίες για γενικό πρωτόκολλο 
και αλληλογραφία: grammateia@et.grΤο Εθνικό Τυπογραφείο αποτελεί δημόσια υπηρεσία υπαγόμενη στην Προεδρία της Κυβέρ-
νησης και έχει την ευθύνη τόσο για τη σύνταξη, διαχείριση, εκτύπωση και κυκλοφορία των Φύλλων της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ), όσο και για την κάλυψη των εκτυπωτικών - εκδοτικών αναγκών του δημοσίου και του ευρύτερου δημόσιου τομέα (ν. 3469/2006/Α΄ 131 και π.δ. 29/2018/Α΄58). 
1. ΦΥΛΛΟ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΦΕΚ) 
• Τα ΦΕΚ σε ηλεκτρονική μορφή διατίθενται δωρεάν στο www.et.gr , την επίσημη ιστο-
σελίδα του Εθνικού Τυπογραφείου. Όσα ΦΕΚ δεν έχουν ψηφιοποιηθεί και καταχωριστεί στην ανωτέρω ιστοσελίδα, ψηφιοποιούνται και αποστέλλονται επίσης δωρεάν με την υποβολή αί-τησης, για την οποία αρκεί η συμπλήρωση των αναγκαίων στοιχείων σε ειδική φόρμα στον ιστότοπο www.et.gr. 
• Τα ΦΕΚ σε έντυπη μορφή διατίθενται σε μεμονωμένα φύλλα είτε απευθείας από το Τμή-
μα Πωλήσεων και Συνδρομητών, είτε ταχυδρομικά με την αποστολή αιτήματος παραγγελίας μέσω των ΚΕΠ, είτε με ετήσια συνδρομή μέσω του Τμήματος Πωλήσεων και Συνδρομητών. Tο κόστος ενός ασπρόμαυρου ΦΕΚ από 1 έως 16 σελίδες είναι 1,00 €, αλλά για κάθε επιπλέον οκτασέλιδο (ή μέρος αυτού) προ σαυξάνεται κατά 0,20 €. Το κόστος ενός έγχρωμου ΦΕΚ από 1 έως 16 σελίδες είναι 1,50 €, αλλά για κάθε επιπλέον οκτασέλιδο (ή μέρος αυτού) προσαυξά-νεται κατά 0,30 €.  To τεύχος Α.Σ.Ε.Π. διατίθεται δωρεάν.
• Τρόποι αποστολής κειμένων προς δημοσίευση: 
Α. Τα κείμενα προς δημοσίευση στο ΦΕΚ, από τις υπηρεσίες και τους φορείς του 
δημο σίου, αποστέλλονται ηλεκτρονικά στη διεύθυνση webmaster.et@et.gr με χρήση 
προηγμέ νης ψηφιακής υπογραφής και χρονοσήμανσης. 
Β. Κατ’ εξαίρεση, όσοι πολίτες δεν διαθέτουν προηγμένη ψηφιακή υπογραφή μπορούν 
είτε να αποστέλλουν ταχυδρομικά, είτε να καταθέτουν με εκπρόσωπό τους κείμενα προς δημοσίευση εκτυπωμένα σε χαρτί στο Τμήμα Παραλαβής και Καταχώρισης Δημοσιευμάτων. 
• Πληροφορίες, σχετικά με την αποστολή/κατάθεση εγγράφων προς δημοσίευση, την ημε-
ρήσια κυκλοφορία των Φ.Ε.Κ., με την πώληση των τευχών και με τους ισχύοντες τιμοκαταλό-γους για όλες τις υπη ρεσίες μας, περιλαμβάνονται στoν ιστότοπο (www.et.gr). Επίσης μέσω του ιστότοπου δίδονται πληροφορίες σχετικά με την πορεία δημοσίευσης των εγγράφων, με βάση τον Κωδικό Αριθμό Δημοσιεύματος (ΚΑΔ). Πρόκειται για τον αριθμό που εκδίδει το Εθνι-κό Τυπογραφείο για όλα τα κείμενα που πληρούν τις προϋποθέσεις δημοσίευσης. 
2. ΕΚΤΥΠΩΤΙΚΕΣ - ΕΚΔΟΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ 
Το Εθνικό Τυπογραφείο ανταποκρινόμενο σε αιτήματα υπηρεσιών και φορέων του δημοσίου 
αναλαμβάνει να σχεδιάσει και να εκτυπώσει έντυπα, φυλλάδια, βιβλία, αφίσες, μπλοκ, μηχανο-
γραφικά έντυπα, φακέλους για κάθε χρήση, κ.ά.  
Επίσης σχεδιάζει ψηφιακές εκδόσεις, λογότυπα και παράγει οπτικοακουστικό υλικό.
Πείτε μας τη γνώμη σας,
για να βελτιώσουμε τις υπηρεσίες μας,  συμπληρώνοντας την ειδική φόρμα στον ιστότοπό μας.Πείτε μας τη γνώμη σας,
*01001503007220112*