NOMOΣ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. 4601 
Εταιρικοί μετασχηματισμοί και εναρμόνιση του 
νομοθετικού πλαισίου με τις διατάξεις της Οδη-
γίας 2014/55/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 16ης Απριλίου 2014 για την έκδοση ηλεκτρονικών τιμολογίων στο πλαί-σιο δημόσιων συμβάσεων και λοιπές διατάξεις.
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή:
TMHMA ΠΡΩΤΟ
ΕΤΑΙΡΙΚΟΙ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ
ΜΕΡΟΣ Α’
ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ - ΚΟΙΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 1
Μορφές εταιρικών μετασχηματισμών
1. Οι εταιρείες της παραγράφου 1 του άρθρου 2, που 
έχουν την έδρα τους στην Ελλάδα, μπορεί να υποβλη-
θούν ή να μετάσχουν στις εξής μορφές μετασχηματι-
σμών:
α. συγχώνευση,
β. διάσπαση,
γ. μετατροπή.
2. Πέραν των μορφών μετασχηματισμών της παρα-
γράφου 1, άλλες μορφές εταιρικών μετασχηματισμών 
επιτρέπονται, εφόσον προβλέπονται ρητά από διάταξη νόμου.
3. Οι διασυνοριακές συγχωνεύσεις κεφαλαιουχικών 
εταιρειών, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 3777/2009 
(Α’ 127) διέπονται από τις διατάξεις του εν λόγω νόμου.
4. Οι διατάξεις του παρόντος δεν εφαρμόζονται κατά 
τη χρήση των εργαλείων, των εξουσιών και των μηχανι-
σμών εξυγίανσης που προβλέπονται στο άρθρο 2 του 
ν. 4335/2015 (Α’ 87).
5. Οι διατάξεις του παρόντος αποτελούν αναγκαστικό 
δίκαιο, εκτός αν σ’ αυτές ορίζεται ρητά το αντίθετο.Άρθρο 2
Υποκείμενα εταιρικών μετασχηματισμών
1. Σε διαδικασία εταιρικού μετασχηματισμού, σύμφω-
να με τις διατάξεις του παρόντος, μπορεί να υποβληθούν 
ή να μετάσχουν οι ακόλουθες εταιρικές μορφές:
α. Ανώνυμες Εταιρείες.β. Εταιρείες Περιορισμένης Ευθύνης.γ. Ιδιωτικές Κεφαλαιουχικές Εταιρείες.δ. Ομόρρυθμες Εταιρείες.
ε. Ετερόρρυθμες Εταιρείες.
στ. Ετερόρρυθμες Εταιρείες κατά μετοχές.
ζ. Κοινοπραξίες που προβλέπονται στην παρ. 3 του 
άρθρου 293 του ν. 4072/2012 (Α’ 86).
η. Ευρωπαϊκές Εταιρείες (SE) που προβλέπονται στον 
Κανονισμό (ΕΚ) 2157/2001 του Συμβουλίου της 8ης 
Οκτωβρίου 2001 (ΕΕ L 294).
θ. Αστικοί Συνεταιρισμοί.
ι. Ευρωπαϊκές Συνεταιριστικές Εταιρείες (ΕΣΕτ) που 
προβλέπονται στον Κανονισμό (ΕΚ) 1435/2003 της 22ής 
Ιουλίου 2003 (ΕΕ L 207).
2. Οι εταιρείες της παραγράφου 1 μπορεί να μετάσχουν 
σε εταιρικό μετασχηματισμό με οποιαδήποτε από τις 
ιδιότητες που προσιδιάζουν σε αυτόν, δηλαδή ως απορ-
ροφώμενες, απορροφώσες, συγχωνευόμενες, διασπώ-
μενες, εισφέρουσες, επωφελούμενες, συνιστώμενες 
(νέες) ή μετατρεπόμενες, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά 
στις διατάξεις του παρόντος νόμου. Όπου στον παρό-
ντα γίνεται αναφορά σε εταιρικές συμμετοχές, νοούνται, 
κατά περίπτωση, εταιρικές συμμετοχές, εταιρικά μερίδια 
ή μετοχές ή συνεταιριστικές μερίδες της εταιρείας που μετέχει στον μετασχηματισμό.
3. Οι εταιρικοί μετασχηματισμοί της παραγράφου 1 
του άρθρου 1 μπορεί να πραγματοποιηθούν με τη συμ-μετοχή εταιρειών της παραγράφου 1 της ίδιας ή και δι-
αφορετικής μορφής, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στις 
διατάξεις του παρόντος.
Άρθρο 3
Μετασχηματισμοί εταιρειών που έχουν λυθεί
1. Σε εταιρικό μετασχηματισμό, σύμφωνα με τις δια-
τάξεις του παρόντος μπορεί να μετάσχουν και εταιρείες ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α
ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ  ∆ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣE
9 Μαρτίου 2019 ΤΕΥΧΟΣ  ΠΡΩΤΟ Αρ. Φύλλου  441321
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1322 Τεύχος Α’ 44/09.03.2019
που έχουν λυθεί λόγω παρόδου του χρόνου διάρκειας 
ή με απόφαση της συνέλευσης ή των εταίρων τους, κα-
θώς επίσης και εταιρείες που κηρύχθηκαν σε πτώχευση, 
εφόσον μετά την κήρυξη της πτώχευσης επικυρώθηκε 
τελεσίδικα το σχέδιο αναδιοργάνωσης ή εξοφλήθηκαν 
όλοι οι πτωχευτικοί πιστωτές, σύμφωνα με την παρ. 1 
του άρθρου 164 του Πτωχευτικού Κώδικα (ν. 3588/2007, 
Α’ 153). Η διάταξη του προηγούμενου εδαφίου δεν εφαρ-
μόζεται, εφόσον έχει αρχίσει η διανομή του προϊόντος της εκκαθάρισης.
2. Στην περίπτωση της παραγράφου 1, εφόσον η απορ-
ροφώσα ή μία από τις επωφελούμενες ή τις νέες εταιρί-ες ή η μετατρεπόμενη εταιρεία υπό τη νέα εταιρική της μορφή εμπίπτει στις περιπτώσεις α’ , β’ , γ’ , η’ , θ’ και ι’ της παραγράφου 1 του άρθρου 2, ο μετασχηματισμός απο-
φασίζεται υπό την προϋπόθεση ότι τα ίδια κεφάλαια της 
εταιρείας αυτής δεν είναι κατώτερα του ελάχιστου κεφα-
λαίου που προβλέπεται για την οικεία εταιρική μορφή.
3. Στις περιπτώσεις των παραγράφων 1 και 2, η ολο-
κλήρωση του μετασχηματισμού επάγεται αυτοδίκαια 
την αναβίωση της απορροφώσας ή επωφελούμενης ή 
μετατρεπόμενης εταιρείας.
Άρθρο 4
Σχέση με φορολογικές διατάξεις
1. Oι διατάξεις του ν.δ. 1297/1972 (Α’ 217), των νόμων 
2166/1993 (Α’ 137), 4172/2013 (Α’ 167) και άλλων νόμων, 
ιδίως φορολογικού ή αναπτυξιακού περιεχομένου, οι 
οποίες αναφέρονται σε μετασχηματισμούς που αποτε-
λούν αντικείμενο του παρόντος, διατηρούνται σε ισχύ ως 
προς τις φορολογικές τους ρυθμίσεις και τα παρεχόμενα 
πλεονεκτήματα ή κίνητρα. Κατά τα λοιπά, οι αναφερόμε-
νοι στα νομοθετήματα αυτά μετασχηματισμοί διέπονται 
από τις διατάξεις του παρόντος, ιδίως όσον αφορά το 
επιτρεπτό, τις προϋποθέσεις, τη διαδικασία πραγματο-
ποίησης και τα αποτελέσματά τους.
2. Εφόσον στις διατάξεις των νόμων που αναφέρονται 
στην παράγραφο 1 προβλέπονται μορφές ή υποκείμενα 
μετασχηματισμών που δεν αναφέρονται στα άρθρα 1 και 
2 ή δεν καταλαμβάνονται από αυτά, οι μετασχηματισμοί 
αυτοί διέπονται, όσον αφορά ιδίως το επιτρεπτό, τις προ-
ϋποθέσεις, τη διαδικασία και τα αποτελέσματά τους, από 
τις διατάξεις της οικείας εταιρικής νομοθεσίας. Ειδικά 
οι περιπτώσεις εισφοράς ή απόσχισης κλάδου ή κλά-
δων από λειτουργούσα επιχείρηση ή εταιρεία, σε άλλη 
εταιρεία, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν.δ. 1297/1972 
και του ν. 2166/1993, καθώς και της μετατροπής υποκα-
ταστήματος σε νεοσυσταθείσα εταιρεία που αποτελεί 
θυγατρική της εισφέρουσας εταιρείας κατά την έννοια της παρ. 2 του άρθρου 52 του ν. 4172/2013, συνιστούν αποσχίσεις κλάδου κατά το άρθρο 57 και διέπονται από 
τις διατάξεις του παρόντος, ιδίως, όσον αφορά το επι-
τρεπτό, τις προϋποθέσεις, τις διαδικασίες και τα αποτε-λέσματά τους.
Άρθρο 5
Επίλυση διαφορών
1. Για την εκδίκαση των υποθέσεων που απορρέουν 
από την εφαρμογή του παρόντος αποκλειστικά αρμόδιο είναι το μονομελές πρωτοδικείο, εκτός αν ορίζεται διαφο-
ρετικά σε επιμέρους διατάξεις του. Αν στον μετασχημα-
τισμό μετέχουν περισσότερες εταιρείες, τοπικά αρμόδιο 
είναι το δικαστήριο της έδρας οποιασδήποτε από αυτές.
2. Οι υποθέσεις της παραγράφου 1 μπορούν να υπα-
χθούν σε διαιτησία ή διαμεσολάβηση.
ΜΕΡΟΣ Β’
ΣΥΓΧΩΝΕΥΣΗ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΓΧΩΝΕΥΣΗ
Άρθρο 6
Μορφές συγχώνευσης - ορισμοί
1. Η συγχώνευση πραγματοποιείται είτε με απορρό-
φηση είτε με σύσταση νέας εταιρείας.
2. «Συγχώνευση με απορρόφηση» είναι η πράξη με την 
οποία μία ή περισσότερες εται ρείες (απορροφώμενες) 
μεταβιβάζουν σε μία άλλη υφιστάμενη εταιρεία (απορ-
ροφώσα), ύστερα από λύση τους, χωρίς να τεθούν σε 
εκκαθάριση, το σύνολο των περιουσιακών στοιχείων και 
των υποχρεώσεών τους, με τη διάθεση στους μετόχους ή 
στους εταίρους των απορροφώμενων εταιρειών εταιρικών 
συμμετοχών της απορροφώσας εταιρείας και ενδεχομέ-νως με καταβολή χρηματικού ποσού, το οποίο δεν υπερ-
βαίνει το δέκα τοις εκατό (10%) της ονομαστικής αξίας των 
εταιρικών συμμετοχών που διατίθενται ή, σε περίπτωση έλλειψης ονομαστικής αξίας, της λογιστικής τους αξίας.
3. Η συγχώνευση με απορρόφηση διέπεται από τα 
άρθρα 7 έως 21.
4. «Συγχώνευση με σύσταση νέας εταιρείας» είναι 
η πράξη με την οποία δύο ή περισσότερες εταιρείες 
(συγχωνευόμενες) μεταβιβάζουν σε μία νέα εταιρεία, 
την οποία συνιστούν, ύστερα από λύση τους, χωρίς να 
τεθούν σε εκκαθάριση, το σύνολο των περιουσιακών 
στοιχείων και των υποχρεώσεών τους, με τη διάθεση 
στους μετόχους ή στους εταίρους των συγχωνευόμενων 
εταιρειών εταιρικών συμμετοχών της νέας εταιρείας και 
ενδεχομένως με καταβολή χρηματικού ποσού, το οποίο 
δεν υπερβαίνει το δέκα τοις εκατό (10%) της ονομαστι-
κής αξίας των εταιρικών συμμετοχών που διατίθενται 
ή, σε περίπτωση έλλειψης ονομαστικής αξίας, της λογι-
στικής τους αξίας.
5. Η συγχώνευση με σύσταση νέας εταιρείας διέπεται 
από το άρθρο 22.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’
ΣΥΓΧΩΝΕΥΣΗ ΜΕ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ
Άρθρο 7
Σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης
1. Τα διοικητικά συμβούλια ή οι διαχειριστές των εται-
ρειών που μετέχουν στη συγχώνευση συντάσσουν σχέ-διο σύμβασης συγχώνευσης.
2. Το σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης αναφέρει του-
λάχιστον:
α. τη νομική μορφή, την επωνυμία, την έδρα, καθώς 
και τον αριθμό Γ .Ε.ΜΗ. των εταιρειών που μετέχουν στη συγχώνευση,
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1323 Τεύχος Α’ 44/09.03.2019
β. την προτεινόμενη σχέση ανταλλαγής των εταιρικών 
συμμετοχών και το ποσό μετρητών που προβλέπεται 
στις παραγάφους 2 ή 4 του άρθρου 6,
γ. εφόσον συντρέχει περίπτωση, τον τρόπο διάθεσης 
των εταιρικών συμμετοχών στην απορροφώσα εταιρεία,
δ. την ημερομηνία από την οποία οι εταιρικές συμμε-
τοχές που αποκτούν οι μέτοχοι ή οι εταίροι της απορρο-
φώμενης ή των απορροφώμενων εταιρειών παρέχουν 
δικαίωμα στα κέρδη της απορροφώσας εταιρείας, καθώς 
και ειδικές συνθήκες σχετικά με αυτό το δικαίωμα,
ε. την ημερομηνία από την οποία οι πράξεις της απορ-
ροφώμενης εταιρείας ή των απορροφώμενων εταιρειών 
θεωρούνται, από λογιστική άποψη, ότι έχουν διενεργη-θεί για λογαριασμό της απορροφώσας εταιρείας,
στ. τα δικαιώματα που παρέχονται από την απορρο-
φώσα εταιρεία στους μετόχους ή στους εταίρους που 
έχουν ειδικά δικαιώματα, καθώς και στους δικαιούχους 
άλλων δικαιωμάτων ή τα μέτρα που προτείνονται γι’ 
αυτούς,
ζ. τα ιδιαίτερα πλεονεκτήματα που παρέχονται στους 
εμπειρογνώμονες σύμφωνα με το άρθρο 10 και στα μέλη 
των διοικητικών συμβουλίων ή στους διαχειριστές ή 
στους εσωτερικούς ελεγκτές των εταιρειών που μετέ-
χουν στη συγχώνευση.
Άρθρο 8
Δημοσίευση του σχεδίουσύμβασης συγχώνευσης
1. Το σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης καταχωρίζεται 
στο Γ .Ε.ΜΗ. για καθεμία από τις εταιρείες που μετέχουν 
στη συγχώνευση και δημοσιεύεται στον διαδικτυακό του 
τόπο, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 3419/2005 (Α’ 297),
ένα (1) μήνα τουλάχιστον πριν από την ημερομηνία 
συνεδρίασης της συνέλευσης για τη λήψη απόφασης 
για το σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης ή πριν από την 
ημερομηνία απόφασης των εταίρων γι’ αυτό.
2. Καθεμία από τις εταιρείες που μετέχουν στη συγχώ-
νευση απαλλάσσεται από την υποχρέωση της παραγρά-
φου 1, εφόσον, για συνεχή περίοδο που αρχίζει ένα (1) μήνα πριν από την ημερομηνία συνεδρίασης της συνέ-λευσης για τη λήψη απόφασης για το σχέδιο σύμβασης 
συγχώνευσης ή, κατά περίπτωση, για συνεχή περίοδο 
που αρχίζει ένα (1) μήνα πριν από την ημερομηνία της 
απόφασης των εταίρων για το σχέδιο σύμβασης συγ-
χώνευσης, διατηρεί αναρτημένο το σχέδιο σύμβασης 
συγχώνευσης στην ιστοσελίδα της χωρίς επιβάρυνση 
για το κοινό.
3. Το σχέδιο διατηρείται δημοσιευμένο στον διαδι-
κτυακό τόπο του Γ .Ε.ΜΗ., καθώς και, κατά περίπτωση, 
στην ιστοσελίδα της απορροφώσας εταιρείας για χρονι-
κό διάστημα ενός (1) έτους από την ημερομηνία λήψης 
απόφασης για το σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης από τη 
συνέλευση ή τους εταίρους των εταιρειών που μετέχουν 
στη συγχώνευση.
4. Με απόφαση του Υπουργού Οικονομίας και Ανά-
πτυξης μπορεί να καθορίζονται οι συνέπειες που έχει η προσωρινή διακοπή πρόσβασης στο Γ .Ε.ΜΗ., σύμφωνα με τις παραγράφους 1 έως 3, εφόσον η διακοπή προκα-λείται από τεχνικούς ή άλλους λόγους.Άρθρο 9
Λεπτομερής γραπτή έκθεση και ενημέρωσηγια τη συγχώνευση
1. Το διοικητικό συμβούλιο ή οι διαχειριστές καθεμίας 
από τις εταιρείες που μετέχουν στη συγχώνευση, συ-
ντάσσουν λεπτομερή έκθεση, στην οποία επεξηγούν 
και δικαιολογούν, από νομική και οικονομική άποψη, το 
σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης και ειδικότερα τη σχέση 
ανταλλαγής των εταιρικών συμμετοχών στην απορρο-φώμενη ή στις απορροφώμενες εταιρείες προς τις εται-ρικές συμμετοχές στην απορροφώσα εταιρεία. Εφόσον 
συμμετέχουσα στη συγχώνευση εταιρεία ανήκει σε όμιλο 
σύμφωνα με το Παράρτημα Α’ του ν. 4308/2014 (Α’ 251),
το διοικητικό συμβούλιο ή οι διαχειριστές παρέχουν 
πληροφορίες και για τις άλλες εταιρείες του ομίλου, η 
νομική και οικονομική θέση των οποίων είναι απαραί-
τητη για την εξήγηση και τη δικαιολόγηση του σχεδίου 
σύμβασης συγχώνευσης. Η έκθεση αναφέρει επίσης, τις 
ειδικές δυσχέρειες που προέκυψαν κατά την αποτίμηση.
2. Η έκθεση της παραγράφου 1 καταχωρίζεται στο 
Γ .Ε.ΜΗ, δημοσιεύεται στον διαδικτυακό του τόπο και 
υποβάλλεται στη συνέλευση ή στους εταίρους καθεμίας 
από τις εταιρείες που μετέχουν στη συγχώνευση.
3. Το διοικητικό συμβούλιο ή οι διαχειριστές καθε-
μίας από τις εταιρείες που μετέχουν στη συγχώνευση 
υποχρεούνται να ενημερώνουν τη συνέλευση ή τους 
εταίρους, συμπεριλαμβανομένων σε κάθε περίπτωση 
των μετόχων ή των εταίρων που αποφασίζουν, σύμφω-
να με την παράγραφο 2 του άρθρου 14, καθώς και τα 
διοικητικά συμβούλια ή τους διαχειριστές των άλλων 
εταιρειών που μετέχουν στη συγχώνευση, ώστε τα τε-
λευταία να είναι σε θέση να ενημερώσουν τις οικείες 
συνελεύσεις των εταιρειών τους ή τους εταίρους, για 
κάθε σημαντική μεταβολή των περιουσιακών στοιχείων 
και των υποχρεώσεών τους, που σημειώθηκε ανάμεσα 
στην ημερομηνία κατάρτισης του σχεδίου σύμβασης 
συγχώνευσης και στην ημερομηνία λήψης της απόφα-σης του άρθρου 14.
4. Η έκθεση δεν είναι απαραίτητο να περιλαμβάνει 
πληροφορίες και στοιχεία, η δημοσιοποίηση των οποίων 
μπορεί να προκαλέσει σημαντική βλάβη σε μία ή περισ-
σότερες από τις εταιρείε ς που μετέχουν στη συγχώνευση 
ή, στην περίπτωση του δεύτερου εδαφίου της παραγρά-
φου 1, σε άλλη εταιρεία του ομίλου. Στην περίπτωση 
αυτή, η έκθεση εξηγεί τους λόγους για τους οποίους οι 
οικείες πληροφορίες και τα στοιχεία παραλείπονται.
5. Δεν απαιτείται έκθεση του διοικητικού συμβουλί-
ου ή των διαχειριστών σύμφωνα με την παράγραφο 1 
ούτε ενημέρωση των συνελεύσεων ή των εταίρων και 
των άλλων εταιρειών που μετέχουν στη συγχώνευση, 
σύμφωνα με την παράγραφο 3, εφόσον όλοι οι μέτοχοι ή οι εταίροι και οι κάτοχοι άλλων τίτλων που παρέχουν 
δικαίωμα ψήφου σε καθεμία από τις εταιρείες που με-
τέχουν στη συγχώνευση, συμφωνούν εγγράφως να μην 
καταρτιστεί έκθεση ή να μην γίνει ενημέρωση. Το σχετικό 
έγγραφο πρέπει να έχει θεωρηθεί από τα πρόσωπα που προβλέπονται στο άρθρο 446 του Κώδικα Πολιτικής Δι-κονομίας ή από δικηγόρο.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1324 Τεύχος Α’ 44/09.03.2019
Άρθρο 10
Εξέταση του σχεδίου σύμβασης συγχώνευσηςαπό εμπειρογνώμονες
1. Για καθεμία από τις εταιρείες που μετέχουν στη συγ-
χώνευση, ένας ή περισσότεροι ανεξάρτητοι εμπειρο-
γνώμονες εξετάζουν το σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης 
και συντάσσουν γραπτή έκθεση που απευθύνεται στη 
συνέλευση ή στους εταίρους της, καταχωρίζεται στο 
Γ .Ε.ΜΗ. και δημοσιεύεται στον διαδικτυακό του τόπο. 
Οι εμπειρογνώμονες θεωρούνται ανεξάρτητοι έναντι 
των εταιρειών που μετέχουν στη συγχώνευση, εφόσον 
συνέτρεχαν στο πρόσωπό τους, για τρία (3) τουλάχιστον 
συνεχόμενα έτη πριν από την ημερομηνία του σχεδίου 
σύμβασης συγχώνευσης, οι απαιτήσεις ανεξαρτησίας 
του άρθρου 21 του ν. 4449/2017 (Α’ 7), καθώς και της 
παρ. 4 του άρθρου 17 του ν. 4548/2018 (Α’ 104).
2. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 4, εμπειρο-
γνώμονες, σύμφωνα με την παράγραφο 1, μπορεί, κατ’ επιλογή των εταιρειών που μετέχουν στη συγχώνευση, 
να είναι είτε ορκωτοί ελεγκτές λογιστές και ελεγκτικές 
εταιρείες που έχουν εγγραφεί στο δημόσιο μητρώο της 
Επιτροπής Λογιστικής Τυποποίησης και Ελέγχων, σύμ-
φωνα με τον ν. 4449/2017, οι οποίοι παρέχουν νόμιμα 
υπηρεσίες στην Ελλάδα είτε πιστοποιημένοι εκτιμητές 
σύμφωνα με την υποπαράγραφο Γ .1 του άρθρου πρώ-
του του ν. 4152/2013 (Α’ 107), λογιστές - φοροτεχνικοί 
κάτοχοι επαγγελματικής ταυτότητας Α’ Τάξης είτε οικο-
νομολόγοι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο του Οικονομικού 
Επιμελητηρίου Ελλάδος του άρθρου 3 του ν. 1100/1980 (Α’ 295).
3. Ο διορισμός εμπειρογνώμονα γίνεται ως εξής:
α. Εφόσον πρόκειται για εμπειρογνώμονα επίσημα εγ-
γεγραμμένο σε δημόσιο μητρώο, αρκεί για το διορισμό του απόφαση καθεμίας από τις εταιρείες που μετέχουν 
στη συγχώνευση. Με κοινή απόφαση των εταιρειών που 
μετέχουν στη συγχώνευση, είναι δυνατή στην περίπτω-
ση αυτή η επιλογή ενός ή περισσότερων εμπειρογνω-
μόνων, κοινών για όλες τις εταιρείες.
β. Σε κάθε άλλη περίπτωση, οι ενδιαφερόμενες εταιρεί-
ες υποβάλλουν πρόταση για τον διορισμό ενός ή περισ-
σότερων εμπειρογνωμόνων προς την αρμόδια υπηρεσία 
Γ .Ε.ΜΗ.. Στην αίτηση αναφέρονται το όνομα ή η επωνυ-μία, η ιδιότητα, τα επαγγελματικά προσόντα, η εμπειρία και η συμμόρφωση με τις απαιτήσεις ανεξαρτησίας των 
προτεινόμενων εμπειρογνωμόνων. Η αρμόδια υπηρεσία 
Γ .Ε.ΜΗ. υποχρεούται να απαντήσει αν αποδέχεται τον δι-
ορισμό, μέσα σε πέντε (5) εργάσιμες ημέρες από τη λήψη 
της αίτησης. Σε περίπτωση παρέλευσης άπρακτης της 
προθεσμίας του προηγούμενου εδαφίου, ο διορισμός 
θεωρείται ότι έγινε. Σε περίπτωση αρνητικής απάντησης, 
η αρμόδια υπηρεσία Γ .Ε.ΜΗ. αιτιολογεί την απόρριψη της 
πρότασης και η διαδικασία επαναλαμβάνεται με την υπο-
βολή νέας πρότασης των ενδιαφερόμενων εταιρειών.
4. Εφόσον στη συγχώνευση μετέχει κάποια από τις 
εταιρείες των περιπτώσεων α’ , β’ , γ’ , στ’ , η’ , θ’ και ι’ της 
παραγράφου 1 του άρθρου 2, η εξέταση του σχεδίου 
σύμβασης συγχώνευσης και η σύνταξη γραπτής έκθε-
σης, σύμφωνα με την παράγραφο 1 διενεργείται από τα 
πρόσωπα της παρ. 3 του άρθρου 17 του ν. 4548/2018.5. Στην έκθεση της παραγράφου 1, οι εμπειρογνώμονες 
δηλώνουν σε κάθε περίπτωση αν, κατά τη γνώμη τους, 
η προτεινόμενη σχέση ανταλλαγής των εταιρικών συμ-μετοχών είναι δίκαιη και λογική. Στην ίδια έκθεση, εφαρ-
μόζεται ανάλογα η παράγραφος 4 του άρθρου 9, περι-
λαμβάνονται δε τουλάχιστον οι ακόλουθες πληροφορίες:
α. η μέθοδος ή οι μέθοδοι αποτίμησης που υιοθετή-
θηκαν για τον καθορισμό της προτεινομένης σχέσης 
ανταλλαγής,
β. γνώμη για το αν η μέθοδος ή οι μέθοδοι αυτές είναι 
κατάλληλες για τη συγκεκριμένη περίπτωση,
γ. γνώμη για τις αξίες που προέκυψαν από την εφαρ-
μογή κάθε μεθόδου,
δ. γνώμη για τη βαρύτητα που αποδόθηκε σε ορισμένη 
ή ορισμένες μεθόδους για τον προσδιορισμό των παρα-
πάνω αξιών, καθώς και περιγραφή των δυσκολιών που προέκυψαν κατά την αποτίμηση.
6. Κάθε εμπειρογνώμονας έχει το δικαίωμα να ζητεί 
από τις εταιρείες που μετέχουν στη συγχώνευση κάθε 
χρήσιμη πληροφορία και έγγραφο, καθώς και να προ-
βαίνει σε κάθε απαραίτητη εξέταση.
7. Δεν απαιτείται εξέταση του σχεδίου σύμβασης συγ-
χώνευσης ούτε έκθεση εμπειρογνώμονα, εφόσον όλοι οι 
μέτοχοι και οι κάτοχοι άλλων τίτλων που παρέχουν δικαί-
ωμα ψήφου σε καθεμία από τις εταιρείες που μετέχουν 
στη συγχώνευση ή οι εταίροι αυτών, συμφωνούν εγγρά-
φως επ’ αυτού. Το σχετικό έγγραφο πρέπει να έχει θεω-
ρηθεί από τα πρόσωπα που προβλέπονται στο άρθρο 
446 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας ή από δικηγόρο.
Άρθρο 11
Διαθεσιμότητα των εγγράφων για εξέταση
από τους μετόχους ή τους εταίρους
1. Κάθε μέτοχος ή εταίρος έχει το δικαίωμα να λαμ-
βάνει γνώση στην έδρα της εταιρείας, κατά τη χρονική 
περίοδο που ορίζεται στην παράγραφο 1 του άρθρου 26, 
στο άρθρο 31, στην παράγραφο 2 του άρθρου 41, στο άρθρο 44 και στην παράγραφο 2 του άρθρου 49, κατά περίπτωση, των εξής τουλάχιστον εγγράφων:
α. του σχεδίου σύμβασης συγχώνευσης,
β. των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων 
και των ετήσιων εκθέσεων διαχείρισης του διοικητικού συμβουλίου ή των διαχειριστών καθεμίας από τις εται-
ρείες που μετέχουν στη συγχώνευση των τριών (3) τε-
λευταίων ετών,
γ. της λογιστικής κατάστασης που έχει συνταχθεί σε 
ημερομηνία που δεν είναι προγενέστερη από την πρώ-
τη ημέρα του τρίτου μήνα πριν από την ημερομηνία 
του σχεδίου σύμβασης συγχώνευσης, αν οι τελευταίες 
ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις αναφέρονται 
σε χρήση που έχει λήξει έξι (6) μήνες τουλάχιστον πριν από την ημερομηνία του σχεδίου σύμβασης συγχώνευ-σης. Η λογιστική κατάσταση περιλαμβάνει τουλάχιστον 
ισολογισμό, κατάσταση αποτελεσμάτων και περίληψη 
των λογιστικών μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν για 
τη σύνταξή τους,
δ. των προβλεπόμενων στο άρθρο 9 εκθέσεων των 
διοικητικών συμβουλίων ή των διαχειριστών καθεμίας 
από τις εταιρείες που μετέχουν στη συγχώνευση,
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1325 Τεύχος Α’ 44/09.03.2019
ε. της έκθεσης που προβλέπεται στο άρθρο 10.
2. Δεν απαιτείται λογιστική κατάσταση, σύμφωνα με 
την περίπτωση γ’ της παραγράφου 1, εφόσον:
α. η εταιρεία δημοσιεύει εξαμηνιαία οικονομική έκ-
θεση, σύμφωνα με τις διατάξεις που αφορούν τις υπο-χρεώσεις διαρκούς και περιοδικής πληροφόρησης των εκδοτών κινητών αξιών, οι οπ οίες έχουν εισαχθεί προς 
διαπραγμάτευση σε οργανωμένη αγορά ή σε Πολυμερή 
Μηχανισμό Διαπραγμάτευσης (ΠΜΔ), και την καθιστά 
διαθέσιμη στους μετόχους, σύμφωνα με όσα ορίζονται 
στην παράγραφο 1, ή
β. όλοι οι μέτοχοι και οι κάτοχοι άλλων τίτλων που πα-
ρέχουν δικαίωμα ψήφου σε καθεμία από τις εταιρείες 
που μετέχουν στη συγχώνευση ή οι εταίροι αυτών έχουν 
συμφωνήσει ότι δεν απαιτείται η σύνταξη λογιστικής κα-
τάστασης. Το σχετικό έγγραφο πρέπει να έχει θεωρηθεί 
από τα πρόσωπα που προβλέπονται στο άρθρο 446 του 
Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας ή από δικηγόρο.
3. Η λογιστική κατάσταση που προβλέπεται στην πε-
ρίπτωση γ’ της παραγράφου 1 συντάσσεται, σύμφωνα 
με τις ίδιες μεθόδους και την ίδια διάταξη και εμφάνιση 
όπως οι τελευταίες ετήσιες χρηματοοικονομικές κατα-
στάσεις.
Για την κατάρτιση της λογιστικής αυτής κατάστασης 
ισχύουν τα εξής:
α. δεν είναι απαραίτητο να γίνει νέα φυσική απογραφή 
των αποθεμάτων,
β. οι επιμετρήσεις που εμφανίζονται στον τελευταίο 
ετήσιο ισολογισμό πρέπει να προσαρμόζονται προς τις 
λογιστικές εγγραφές της ενδιάμεσης περιόδου, χωρίς να 
απαιτούνται νέες επιμετρήσεις. Σε κάθε περίπτωση στην 
λογιστική κατάσταση αναγνωρίζονται:
(αα) οι αποσβέσεις και οι προβλέψεις της ενδιάμεσης 
περιόδου,
(ββ) οι σημαντικές αλλαγές πραγματικής αξίας που δεν 
εμφανίζονται στα λογιστικά βιβλία.
4. Κάθε μέτοχος ή εταίρος μπορεί να λάβει πλήρες αντί-
γραφο ή, αν το επιθυμεί, απόσπασμα των εγγράφων που 
προβλέπονται στην παράγραφο 1, ατελώς και με απλή 
αίτηση προς την εταιρεία. Εφόσον μέτοχος ή εταίρος 
έχει δώσει τη συγκατάθεσή του για τη χρήση, από την 
εταιρεία, ηλεκτρονικών μέσων για τη διαβίβαση των 
πληροφοριών, τα εν λόγω αντίγραφα ή αποσπάσματα 
μπορεί να παρασχεθούν στον συγκεκριμένο μέτοχο ή 
εταίρο μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.
5. Καθεμία από τις εταιρείες που μετέχουν στη συγ-
χώνευση απαλλάσσεται από την υποχρέωση να κατα-
στήσει τα αναφερόμενα στην παράγραφο 1 έγγραφα 
διαθέσιμα στην έδρα της, εφόσον αυτή, για συνεχή 
χρονική περίοδο που είναι η ίδια με εκείνη που ανα-
φέρεται στην παράγραφο 1, τα καταστήσει διαθέσιμα στην ιστοσελίδα της.
Η παράγραφος 4 δεν εφαρμόζεται, εφόσον η ιστοσελί-
δα παρέχει στους μετόχους ή στους εταίρους τη δυνατό-
τητα, καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου που αναφέρεται 
στο προηγούμενο εδάφιο, να μεταφορτώνουν και να 
εκτυπώνουν τα έγγραφα που αναφέρονται στην παρά-
γραφο 1. Στην τελευταία περίπτωση, η εταιρεία υποχρε-ούται να θέτει τα έγγραφα στη διάθεση των μετόχων ή 
των εταίρων στην έδρα της.
Οι πληροφορίες διατηρούνται στην ιστοσελίδα της 
εταιρείας για περίοδο δύο (2) ετών από την ημερομηνία 
λήψης απόφασης για το σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης 
από τη συνέλευση ή τους εταίρους της. Προσωρινή δια-
κοπή της πρόσβασης στην ιστοσελίδα, η οποία προκα-
λείται από τεχνικούς ή άλλους λόγους, δεν θίγει το κύρος 
των πράξεων που έχουν αναρτηθεί σε αυτή.
6. Με απόφαση του Υπουργού Οικονομίας και Ανά-
πτυξης, είναι δυνατόν η απαλλαγή που προβλέπεται 
στο πρώτο εδάφιο της παραγράφου 5 να εξαρτάται από 
όρους και περιορισμούς, που είναι απαραίτητοι για να 
προστατευτεί η ασφάλεια της ιστοσελίδας και η γνησι-
ότητα των εγγράφων.
7. Με απόφαση του Υπουργού Οικονομίας και Ανάπτυ-
ξης μπορεί να καθορίζονται οι συνέπειες που έχει η προ-
σωρινή διακοπή πρόσβασης στην ιστοσελίδα, σύμφωνα 
με την παράγραφο 5, εφόσον η διακοπή προκαλείται από 
τεχνικούς ή άλλους λόγους.
Άρθρο 12
Προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων
Σε κάθε περίπτωση μετασχηματισμού που διέπεται 
από τον παρόντα, οι εργαζόμενοι προστατεύονται σύμ-
φωνα με τις κείμενες διατάξεις για τη μεταβολή στο πρό-
σωπο του εργοδότη.
Άρθρο 13
Προστασία των πιστωτών των εταιρειών
που μετέχουν στη συγχώνευση
1. Μέσα σε τριάντα (30) ημέρες από την ολοκλήρωση 
των διατυπώσεων του άρθρου 8, οι πιστωτές των εταιρει-
ών που μετέχουν στη συγχώνευση, των οποίων οι απαι-
τήσεις είχαν γεννηθεί πριν από τον χρόνο αυτόν, χωρίς 
να έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμες, έχουν το δικαίωμα 
να ζητήσουν, οι δε εταιρείες έχουν υποχρέωση να τους παράσχουν κατάλληλες εγγυήσεις, εφόσον αποδεικνύ-ουν επαρκώς ότι, η οικονομική κατάσταση των εταιρει-ών εξαιτίας της συγχώνευσης, καθιστά απαραίτητη την 
παροχή τέτοιων εγγυήσεων και εφόσον δεν έχουν λάβει 
τέτοιες εγγυήσεις.
2. Οι εγγυήσεις που χορηγούνται στους πιστωτές της 
απορροφώσας εταιρείας μπορεί να είναι διαφορετικές από αυτές που χορηγούνται στους πιστωτές της απορ-ροφώμενης ή των απορροφώμενων εταιρειών.
3. Κάθε διαφορά που προκύπτει από την εφαρμογή 
της παραγράφου 1 επιλύεται από το δικαστήριο της 
παραγράφου 1 του άρθρου 5, το οποίο στην περί-
πτωση αυτή δικάζει κατά τη διαδικασία των άρθρων 
682 επ. του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, ύστερα 
από αίτηση του ενδιαφερόμενου πιστωτή. Η αίτηση 
ασκείται μέσα σε προθεσμία τριάντα (30) ημερών, η 
οποία αρχίζει από την ολοκλήρωση των διατυπώσε-
ων δημοσιότητας του άρθρου 8. Με την απόφασή του 
το δικαστήριο μπορεί να λάβει τα κατά την κρίση του επαρκή και πρόσφορα μέτρα για την εξασφάλιση της 
απαίτησης του αιτούντος.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1326 Τεύχος Α’ 44/09.03.2019
Άρθρο 14
Έγκριση από τη συνέλευσηή τους εταίρους καθεμιάς από τις εταιρίεςπου μετέχουν στη συγχώνευση
1. Για τη συγχώνευση απαιτείται απόφαση της συνέ-
λευσης ή των εταίρων καθεμιάς από τις εταιρείες που 
μετέχουν στη συγχώνευση, η οποία λαμβάνεται όπως 
ορίζεται στον νόμο και το καταστατικό της. Η απόφαση 
αφορά τουλάχιστον την έγκριση του σχεδίου σύμβασης 
συγχώνευσης και, κατά περίπτωση, των τροποποιήσεων 
του καταστατικού που απαιτούνται για την πραγματο-
ποίηση της συγχώνευσης.
2. Εφόσον υπάρχουν πολλές κατηγορίες εταιρικών 
συμμετοχών, η απόφαση για τη συγχώνευση υποβάλ-
λεται σε έγκριση από κάθε κατηγορία μετόχων ή εταίρων, 
τα δικαιώματα των οποίων επηρεάζει η συγχώνευση.
Άρθρο 15
Σύμβαση συγχώνευσης - Τύπος
1. Μετά τη λήψη αποφάσεων για έγκριση της συγχώ-
νευσης από τις γενικές συνελεύσεις ή από τους εταίρους 
όλων των εταιρειών που μετέχουν σ’ αυτήν, σύμφωνα 
με το άρθρο 14, καταρτίζεται από τους εκπροσώπους 
των οικείων εταιρειών σύμβαση συγχώνευσης, η οποία 
υποβάλλεται στον τύπο του ιδιωτικού εγγράφου, θεωρη-
μένου από τα πρόσωπα που προβλέπονται στο άρθρο 
446 ΚΠολΔ ή από δικηγόρο.
2. Εφόσον στη συγχώνευση μετέχει εταιρεία των περι-
πτώσεων α’ , β’ , η’ , θ’ και ι’ της παραγράφου 1 του άρθρου 2, καθώς και σε κάθε άλλη περίπτωση που προβλέπεται 
από τον νόμο, η σύμβαση συγχώνευσης υποβάλλεται 
στον τύπο του συμβολαιογραφικού εγγράφου.
Άρθρο 16
Διατυπώσεις δημοσιότητας -
Πράξεις και στοιχείαπου υποβάλλονται σε δημοσιότητα
1. Η συγχώνευση υποβάλλεται στις διατυπώσεις δημο-
σιότητας του ν. 3419/2005 για καθεμία από τις εταιρείες που μετέχουν σε αυτή.
2. Σε περίπτωση συγχώνευσης, στην οποία μετέχει μία 
τουλάχιστον ανώνυμη εταιρεία ή ευρωπαϊκή εταιρεία 
(SE), στη δημοσιότητα της παραγράφου 1 υποβάλλο-
νται για καθεμία εταιρεία που μετέχει στη συγχώνευση, 
η απόφαση της γενικής συνέλευσης ή των εταίρων, η 
οποία λαμβάνεται σύμφωνα με το άρθρο 14, μαζί με τη 
σχετική σύμβαση συγχώνευσης, καθώς και την εγκριτική 
απόφαση που προβλέπεται στις περιπτώσεις β’ ή γ’ στην 
παράγραφο 2 του άρθρου 17.
3. Σε κάθε άλλη περίπτωση, στη δημοσιότητα της 
παραγράφου 1 υποβάλλεται για καθεμία εταιρεία που 
μετέχει στη συγχώνευση, η απόφαση της συνέλευσης 
των εταίρων ή η απόφαση των εταίρων τους για τη συγ-
χώνευση, η οποία λαμβάνεται σύμφωνα με το άρθρο 14, 
μαζί με τη σχετική σύμβαση συγχώνευσης.
Άρθρο 17
Προληπτικός έλεγχος νομιμότητας
1. Με την επιφύλαξη της παρ. 5 του άρθρου 9 του 
ν. 4548/2018, η δημοσιότητα προϋποθέτει σε κάθε πε-ρίπτωση προηγούμενο έλεγχο της νομιμότητας όλων 
των πράξεων και διατυπώσεων που επιβάλλει ο παρών 
στις εταιρείες, οι οποίες μετέχουν στη συγχώνευση. Ο 
έλεγχος νομιμότητας του προηγούμενου εδαφίου περι-
ορίζεται στην τήρηση των διατάξεων του παρόντος και 
της εταιρικής νομοθεσίας που διέπει τις εταιρείες που 
μετέχουν στη συγχώνευση, του καταστατικού και των 
διατάξεων του ν. 3419/2005.
2. Εφόσον στη συγχώνευση μετέχει Ανώνυμη Εται-
ρεία ή ευρωπαϊκή εταιρεία (SE), ως απορροφώμενη ή 
ως απορροφώσα, η δημοσιότητα σύμφωνα με την πα-
ράγραφο 1 του άρθρου 16 προϋποθέτει προηγούμενη 
εγκριτική απόφαση του Περιφερειάρχη του οργανισμού 
τοπικής αυτοδιοίκησης δεύτερου βαθμού, στην περι-
φέρεια του οποίου έχει την έδρα της η απορροφώσα 
εταιρεία.
3. Εφόσον στη συγχώνευση δεν μετέχει Ανώνυμη 
Εταιρεία ή ευρωπαϊκή εταιρεία (SE), η δημοσιότη-τα στο Γ .Ε.ΜΗ. σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 16 ενεργείται από τις αρμόδιες υπηρεσίες 
Γ .Ε.ΜΗ. που προβλέπονται στην παρ. 2 του άρθρου 
2 του ν. 3419/2005, χωρίς την έκδοση προηγούμενης 
εγκριτικής απόφασης. Η υποβολή σε δημοσιότητα 
πραγματοποιείται μετά την ολοκλήρωση του ελέγχου 
νομιμότητας της παραγράφου 1, για τη διενέργεια του 
οποίου μόνη αρμόδια είναι η Υπηρεσία Γ .Ε.ΜΗ., στην 
περιφέρεια της οποίας έχει την έδρα της η απορρο-
φώσα εταιρεία.
4. Εφόσον στη συγχώνευση μετέχει, ως απορροφώ-
μενη ή απορροφώσα μία τουλάχιστον από τις εται-
ρείες που αναφέρονται στην παρ. 3 του άρθρου 9 του 
ν. 4548/2018, η εγκριτική απόφαση εκδίδεται από τον 
Υπουργό Οικονομίας και Ανάπτυξης.
Άρθρο 18
Αποτελέσματα της συγχώνευσης
1. Η συγχώνευση συντελείται με μόνη την καταχώριση, 
σύμφωνα με την υποπερίπτωση αα’ της περίπτωσης α’ της παρ. 1 του άρθρου 16 του ν. 3419/2005, της σύμβα-σης συγχώνευσης ως προς την απορροφώσα εταιρεία, 
ακόμα και πριν από τη διαγραφή από το Γ .Ε.ΜΗ. της 
απορροφώμενης εταιρείας.
2. Από την ημερομηνία καταχώρισης στο Γ .Ε.ΜΗ. σύμ-
φωνα με την παράγραφο 1, επέρχονται αυτοδίκαια και 
ταυτόχρονα τόσο μεταξύ της απορροφώσας και της απορροφώμενης εταιρείας όσο και έναντι τρίτων, τα 
εξής αποτελέσματα:
α) η απορροφώσα εταιρεία υποκαθίσταται ως καθο-
λική διάδοχος στο σύνολο της περιουσίας, δηλαδή στο 
σύνολο των δικαιωμάτων, των υποχρεώσεων και γενι-
κά των έννομων σχέσεων της απορροφώμενης ή των 
απορροφώμενων εταιρειών, συμπεριλαμβανομένων των 
διοικητικών αδειών που έχουν εκδοθεί υπέρ της απορ-ροφώμενης ή των απορροφώμενων εταιρειών,
β) οι μέτοχοι ή οι εταίροι της απορροφώμενης ή των 
απορροφώμενων εταιρειών γίνονται μέτοχοι ή εταίροι της απορροφώσας εταιρείας,
γ) η απορροφώμενη ή οι απορροφώμενες εταιρείες 
παύουν να υπάρχουν.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1327 Τεύχος Α’ 44/09.03.2019
3. Οι εκκρεμείς δίκες συνεχίζονται αυτοδίκαια και χω-
ρίς άλλη διατύπωση από την απορροφώσα εταιρεία.
4. Οι προβλεπόμενες στον νόμο ιδιαίτερες διατυπώ-
σεις για τη μεταβίβαση ορισμένων περιουσιακών στοι-χείων ισχύουν και στην περίπτωση συγχώνευσης.
5. Οι εταιρικές συμμετοχές της απορροφώσας εται-
ρείας δεν ανταλλάσσονται με εταιρικές συμμετοχές της απορροφώμενης εταιρείας που κατέχονται:
α. είτε από την ίδια την απορροφώσα εταιρεία είτε από 
πρόσωπο που ενεργεί στο όνομά του αλλά για λογαρια-σμό της,
β. είτε από την ίδια την απορροφώμενη εταιρεία, είτε 
από πρόσωπο που ενεργεί στο όνομά του αλλά για λο-γαριασμό της.
6. Η περίπτωση δ’της παρ.  4 του άρθρου 49 του 
ν. 4548/2018 εφαρμόζεται σε περίπτωση διάσπασης με την επιφύλαξη της παραγράφου 5.
Άρθρο 19
Ευθύνη
1. Τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου ή οι διαχει-
ριστές της απορροφώσας και της απορροφώμενης 
εταιρείας ευθύνονται έναντι των μετόχων ή των εταί-
ρων της εταιρείας τους για κάθε ζημία που οι τελευταίοι 
υπέστησαν λόγω υπαίτιας πράξης ή παράλειψης των 
πρώτων, η οποία συνιστά παράβαση των καθηκόντων 
τους κατά την προετοιμασία και την πραγματοποίηση 
της συγχώνευσης.
2. Κάθε εμπειρογνώμονας του άρθρου 10 ευθύνεται 
έναντι των μετόχων ή των εταίρων των εταιρειών που 
μετέχουν στη συγχώνευση για κάθε ζημία που αυτοί 
υπέστησαν λόγω υπαίτιας πράξης ή παράλειψής του, 
που συνιστά παράβαση των καθηκόντων του.
3. Δεν θίγεται η ευθύνη των προσώπων που αναφέ-
ρονται στις παραγράφους 1 και 2 για ζημία τρίτων κατά τις γενικές διατάξεις.
4. Οι αξιώσεις των παραγράφων 1 και 2 εισάγονται 
στο καθ’ ύλην αρμόδιο δικαστήριο, σύμφωνα με τον 
Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (Κ.Πολ.Δ.), και μπορεί να 
ασκούνται από ειδικό εκπρόσωπο, ο οποίος διορίζεται 
από το δικαστήριο του άρθρου 5, που δικάζει κατά 
την εκούσια δικαιοδοσία, με αίτηση κάθε διαδίκου ή, ειδικά αν πρόκειται για Ανώνυμη Εταιρεία, με αίτηση μετόχου ή μετόχων που κατά τη συντέλεση της συγ-
χώνευσης σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 
18 κατείχαν το ένα πεντηκοστό (1/50) τουλάχιστον του 
μετοχικού κεφαλαίου. Για τον ορισμό ειδικού εκπρο-
σώπου, το δικαστήριο πρέπει να πιθανολογήσει την 
ύπαρξη της αξίωσης των αιτούντων. Η απόφαση του 
δικαστηρίου δεν υπόκειται σε ένδικα μέσα. Σε περί-
πτωση άσκησης αξιώσεων κατά περισσότερων υπό-
χρεων, είναι δυνατό να οριστεί ο ίδιος ή διαφορετικοί 
ειδικοί εκπρόσωποι.
5. Η απόφαση που διορίζει ειδικό εκπρόσωπο υπο-
βάλλεται σε δημοσιότητα, με επιμέλειά του, στη μερίδα της απορροφώσας εταιρείας στο Γ .Ε.ΜΗ. και, κατά περί-
πτωση, στην ιστοσελίδα της απορροφώσας εταιρείας, 
μαζί με πρόσκληση του ειδικού εκπροσώπου προς τους 
μετόχους ή τους εταίρους της απορροφώσας ή της απορ-ροφώμενης εταιρείας να δηλώσουν στον ίδιο αν επιθυ-
μούν να ασκήσει αξιώσεις για λογαριασμό τους. Εφόσον 
το καταστατικό ή η εταιρική σύμβαση της απορροφώσας 
ή της απορροφώμενης εταιρείας προβλέπει και άλλους 
τρόπους ενημέρωσης των μετόχων ή των εταίρων για τη 
διεξαγωγή συνέλευσης ή τη λήψη αποφάσεων των εταί-
ρων, αυτοί εφαρμόζονται ανάλογα και στην πρόσκληση 
του πρώτου εδαφίου. Οι μέτοχοι ή οι εταίροι πρέπει να 
προβούν στην ανωτέρω δήλωση μέσα σε αποκλειστι-
κή προθεσμία έξι (6) μηνών από την ολοκλήρωση της 
δημοσιότητας που προβλέπεται στην παρούσα. Κατά 
τη διάρκεια αυτής της προθεσμίας η παραγραφή των 
αξιώσεών τους αναστέλλεται.
6. Η απόφαση της παραγράφου 4 καθορίζει την αμοιβή 
του ειδικού εκπροσώπου, η οποία του οφείλεται από 
τους μετόχους ή τους εταίρους που εκπροσωπεί ανα-
λογικά με το ποσοστό συμμετοχής καθενός στην απορ-ροφώσα ή στην απορροφώμενη εταιρεία. Διαφορετική συμφωνία για αμοιβή μεταξύ του ειδικού εκπροσώπου 
και των μετόχων ή των εταίρων που εκπροσωπεί, δεν 
αποκλείεται.
Άρθρο 20
Ακύρωση της συγχώνευσης
1. Η συγχώνευση που συντελέστηκε σύμφωνα με την 
παράγραφο 1 του άρθρου 18 κηρύσσεται άκυρη με δι-
καστική απόφαση εφόσον:
α. παραλείφθηκε η έγκριση της συγχώνευσης έστω 
από μία από τις εταιρείες που μετέχουν σ’ αυτή, με από-φαση της συνέλευσης ή των εταίρων, ή η απόφαση με 
την οποία εγκρίθηκε η συγχώνευση είναι ανυπόστατη,
β. έστω μία από τις αποφάσεις της περίπτωσης α’ είναι 
άκυρη ή ακυρώσιμη.
2. Εφόσον το ελάττωμα της παραγράφου 1 εξαλειφθεί 
ή ιαθεί με οποιονδήποτε τ ρόπο μέχρι τη συζήτηση της 
αίτησης για την κήρυξη της ακυρότητας της συγχώνευ-
σης, η συγχώνευση δεν κηρύσσεται άκυρη. Επιπλέον, το 
δικαστήριο τάσσει προθεσμία για την άρση των λόγων 
ακυρότητας της συγχώνευσης, εφόσον η άρση είναι εφι-
κτή. Η προθεσμία αυτή μπορεί να παρατείνεται. Εφόσον 
παρασχεθεί η ανωτέρω προθεσμία, το δικαστήριο μπο-ρεί να διατάξει μέτρα για την προσωρινή ρύθμιση των εταιρικών υποθέσεων.
3. Η αίτηση για την κήρυξη της ακυρότητας της συγ-
χώνευσης ασκείται μέσα σε τρεις (3) μήνες από την κα-
ταχώριση στο Γ .Ε.ΜΗ. σύμφωνα με την παράγραφο 1 του 
άρθρου 18 και υπάγεται στη διαδικασία της εκούσιας 
δικαιοδοσίας. Μπορεί να υποβληθεί από κάθε μέτοχο ή εταίρο εταιρείας που συγχωνεύθηκε, εφόσον δεν έλαβε μέρος στη λήψη της απόφασης της εταιρείας αυτής για την έγκριση της συγχώνευσης ή αντιτάχθηκε στη λήψη 
της. Στην περίπτωση α’ της παραγράφου 1, καθώς και 
όταν πρόκειται για άκυρη απόφαση της περίπτωσης β’ 
της παραγράφου 1, η αίτηση μπορεί να υποβληθεί και 
από πιστωτές εταιρείας που συγχωνεύθηκε, εφόσον 
έχουν έννομο συμφέρον. Εφόσον πρόκειται για ακυρώ-
σιμη απόφαση της περίπτωσης β’ της παραγράφου 1, 
η αίτηση μπορεί να υποβληθεί μόνο από μέτοχο ή από 
μετόχους ή από εταίρο ή από εταίρους που εκπροσω-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1328 Τεύχος Α’ 44/09.03.2019
πούν συνολικά το ένα εικοστό (1/20) τουλάχιστον του 
κεφαλαίου ή των δικαιωμάτων ψήφου εταιρείας που 
συγχωνεύθηκε, εφόσον δεν έλαβαν μέρος στη λήψη της 
απόφασης για την έγκριση της συγχώνευσης ή αντιτά-
χθηκαν στη λήψη της.
4. Στην περίπτωση β’ της παραγράφου 1, το δικαστή-
ριο μπορεί να μην κηρύξει την ακυρότητα της συγχώ-
νευσης, εφόσον κρίνει ότι αυτή είναι δυσανάλογη σε 
σχέση με το ελάττωμα της απόφασης της συνέλευσης ή των εταίρων. Σε αυτή την περίπτωση, ο αιτών έχει χρη-ματική αξίωση κατά της απορροφώσας εταιρείας προς 
αποκατάσταση της ζημίας που του προκάλεσε το συγκε-
κριμένο ελάττωμα, η οποία πρέπει να ασκηθεί μέσα σε 
αποκλειστική προθεσμία ενός (1) έτους από το αμετά-κλητο της δικαστικής απόφασης. Την ίδια αξίωση έχουν 
μέτοχοι ή εταίροι που δεν μπορούν να ζητήσουν την 
κήρυξη της ακυρότητας της συγχώνευσης, επειδή δεν 
διαθέτουν το απαιτούμενο ποσοστό μετοχών ή δικαιω-
μάτων ψήφου σύμφωνα με την παράγραφο 3. Εφόσον η 
απορροφώσα είναι Ανώνυμη Εταιρεία με μετοχές εισηγ-
μένες σε ρυθμιζόμενη αγορά ή Πολυμερή Μηχανισμό 
Διαπραγμάτευσης (ΠΜΔ), δεν κηρύσσεται ακυρότητα 
της συγχώνευσης στην περίπτωση β’ της παραγράφου 1, αλλά εφαρμόζεται αναλογικά το δεύτερο εδάφιο της 
παρούσας και η αξίωση που αναφέρεται σ’ αυτό μπο-
ρεί να ασκηθεί από κάθε μέτοχο που δεν έλαβε μέρος στη λήψη της απόφασης ή αντιτάχθηκε σ’ αυτήν, μέσα 
σε προθεσμία ενός (1) έτους από την καταχώριση της 
συγχώνευσης στο Γ .Ε.ΜΗ. σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 18.
5. Ακύρωση, με δικαστική απόφαση, της διοικητικής 
πράξης, με την οποία εγκρίθηκε η συγχώνευση σύμφωνα 
με τις παραγράφους 2 και 4 του άρθρου 17, δεν επιφέρει 
ανατροπή των αποτελεσμάτων της συγχώνευσης ούτε 
αποτελεί λόγο κήρυξης της ακυρότητάς της. Αξιώσεις 
αποζημίωσης κατά τις γενικές διατάξεις ή τις διατάξεις του παρόντος δεν θίγονται.
6. Η αίτηση για την κήρυξη της ακυρότητας της συγ-
χώνευσης και η απόφαση που κηρύσσει την ακυρότη-
τα δημοσιεύονται στο Γ .Ε.ΜΗ. Στην απόφαση αυτή δεν εφαρμόζεται το άρθρο 763 του Κώδικα Πολιτικής Δικο-νομίας. Με την ίδια απόφαση το δικαστήριο λαμβάνει, 
ύστερα από σχετικό αίτημα ή και αυτεπαγγέλτως, όλα τα 
αναγκαία κατά την κρίση του μέτρα για την προστασία των συμφερόντων που τίθενται σε διακινδύνευση.
7. Τριτανακοπή κατά της απόφασης που κηρύσσει την 
ακυρότητα της συγχώνευσης, μπορεί να ασκηθεί μέσα σε προθεσμία τριών (3) μηνών από τη δημοσίευση σύμ-φωνα με την παράγραφο 7.
8. Η απόφαση που κηρύσσει την ακυρότητα της συγ-
χώνευσης δεν θίγει το κύρος των συναλλαγών της απορ-
ροφώσας εταιρείας, που έγιναν μετά την καταχώριση της 
συγχώνευσης στο Γ .Ε.ΜΗ. σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 18 και πριν από τη δημοσίευση της από-φασης σύμφωνα με την παράγραφο 7. Για τις υποχρεώ-
σεις της απορροφώσας εταιρείας από συναλλαγές του 
προηγούμενου εδαφίου ευθύνονται εις ολόκληρον οι 
απορροφώμενες εταιρείες.Άρθρο 21
Μη δίκαιη σχέση ανταλλαγής
1. Η συγχώνευση που συντελέστηκε σύμφωνα με την 
παράγραφο 1 του άρθρου 18 δεν μπορεί να κηρυχθεί 
άκυρη για το λόγο ότι η σχέση ανταλλαγής των εταιρικών 
συμμετοχών δεν είναι δίκαιη και λογική.
2. Σε αυτή την περίπτωση, κάθε θιγόμενος μέτοχος ή 
εταίρος μπορεί να αξιώσει από την απορροφώσα εται-
ρεία την καταβολή αποζημίωσης. Η αποζημίωση ορίζεται 
από το δικαστήριο της παραγράφου 1 του άρθρου 5 του 
παρόντος. Η σχετική αξίωση παραγράφεται μέσα σε προ-
θεσμία δώδεκα (12) μηνών από τη συντέλεση της συγχώ-
νευσης, σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 18.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’
ΣΥΓΧΩΝΕΥΣΗ ΜΕ ΣΥΣΤΑΣΗ ΝΕΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ
Άρθρο 22
Εφαρμοζόμενες διατάξεις -Έγκριση της συγχώνευσης
1. Με την επιφύλαξη των διατάξεων για την ελαττωματι-
κή ίδρυση, οι γενικές και ειδικές διατάξεις που διέπουν τη 
συγχώνευση με απορρόφηση εφαρμόζονται ανάλογα στη 
συγχώνευση με σύσταση νέας εταιρείας. Ως απορροφώ-μενες εταιρείες νοούνται οι εταιρείες που παύουν να υφί-στανται και απορροφώσα εταιρεία νοείται η νέα εταιρεία.
2. Η περίπτωση α’ της παραγράφου 2 του άρθρου 7 
εφαρμόζεται αναλόγως και για τη νέα εταιρεία.
3. Το σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης μαζί με το κα-
ταστατικό της νέας εταιρείας, εγκρίνονται από τη συνέ-
λευση ή τους εταίρους καθεμίας από τις εταιρείες που 
παύουν να υφίστανται, συμπεριλαμβανομένων σε κάθε 
περίπτωση των κατηγοριών μετόχων ή των εταίρων που 
αποφασίζουν σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρ-
θρου 14, εφαρμοζόμενη αναλόγως.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’
ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΓΧΩΝΕΥΣΗ
ΜΕ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ
Άρθρο 23
Εφαρμοζόμενες διατάξεις
1. Τα άρθρα 24 έως 29 εφαρμόζονται, όταν στη συγ-
χώνευση μετέχει προσωπική εταιρεία των περιπτώσεων 
δ’ , ε’ και ζ’ της παραγράφου 1 του άρθρου 2.
2. Τα ανωτέρω άρθρα εφαρμόζονται και όταν στη συγ-
χώνευση μετέχει ετερόρρυθμη κατά μετοχές εταιρεία της 
περίπτωσης στ’ της παραγράφου 1 του άρθρου 2, εκτός 
αν προβλέπεται διαφορετικά στις διατάξεις που διέπουν 
αυτή την εταιρική μορφή.
3. Με την επιφύλαξη ειδικότερης διάταξης του παρό-
ντος, στη μετέχουσα στη συγχώνευση προσωπική εται-
ρεία ή ετερόρρυθμη κατά μετοχές εταιρεία εφαρμόζονται 
οι διατάξεις του έβδομου Μέρους του ν. 4072/2012 (Α’ 86).
Άρθρο 24Συγχώνευση με τη συμμετοχή λυθείσας
προσωπικής εταιρείας
H συμμετοχή σε συγχώνευση λυθείσας προσωπικής 
εταιρείας επιτρέπεται με τις προϋποθέσεις της παρα-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1329 Τεύχος Α’ 44/09.03.2019
γράφου 1 του άρθρου 3 του παρόντος, εκτός αν οι 
εταίροι έχουν συμφωνήσει, σύμφωνα με την παρ. 1 
του άρθρου 268 του ν. 4072/2012, να μην ακολουθή-
σει εκκαθάριση.
Άρθρο 25
Περιεχόμενο του σχεδίου
σύμβασης συγχώνευσης
1. Σε περίπτωση απορρόφησης προσωπικής εταιρείας, 
το σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης αναφέρει, εκτός από 
τα στοιχεία της παραγράφου 2 του άρθρου 7, και τους 
εταίρους της που, ως εταίροι της απορροφώσας προσω-
πικής εταιρείας ευθύνονται προσωπικά για τα χρέη της. Το σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης αναφέρει επίσης το 
ποσοστό συμμετοχής των εταίρων της απορροφώμενης 
προσωπικής εταιρείας στην απορροφώσα εταιρεία.
2. Σε περίπτωση απορρόφησης εταιρείας, στην οποία 
μετέχουν εταίροι που δεν ευθύνονται προσωπικά για 
τα χρέη της, από προσωπική εταιρεία, οι εταίροι αυτοί 
μετέχουν στην απορροφώσα εταιρεία ως ετερόρρυθ-
μοι εταίροι. Παρέκκλιση από το προηγούμενο εδάφιο 
επιτρέπεται μόνο με ρητή συγκατάθεση των εταίρων 
αυτών, η οποία παρέχεται κατά τον χρόνο λήψης της 
απόφασης του άρθρου 14 και περιλαμβάνεται στο σχέ-
διο της συγχώνευσης.
Άρθρο 26
Γ ραπτή έκθεσηκαι ενημέρωση για τη συγχώνευση
1. Το δικαίωμα των εταίρων που προβλέπεται στην 
παράγραφο 1 του άρθρου 11, μπορεί να ασκείται για συ-
νεχή χρονική περίοδο που αρχίζει δέκα (10) τουλάχιστον 
ημέρες πριν από τη λήψη της απόφασης του άρθρου 27 
και λήγει με τη λήψη της.
2. Δεν απαιτείται γραπτή έκθεση προς τους εταίρους 
για τη συγχώνευση, σύμφωνα με την παράγραφο 1 του 
άρθρου 9, ούτε ενημέρωση των εταίρων σύμφωνα με 
την παράγραφο 3 του ίδιου άρθρου, εφόσον το σύνολο 
των εταίρων της προσωπικής εταιρείας που μετέχει στη 
συγχώνευση είναι συγχρόνως και διαχειριστές της.
Άρθρο 27
Απόφαση των εταίρων
1. Η απόφαση των εταίρων προσωπικής εταιρείας με 
την οποία εγκρίνεται η συμμετοχή της σε συγχώνευση, 
λαμβάνεται με ομοφωνία. Η εταιρική σύμβαση μπορεί 
να προβλέπει τη λήψη της απόφασης με πλειοψηφία 
τριών τετάρτων (3/4) τουλάχιστον του όλου αριθμού 
των εταίρων.
2. Ο εταίρος απορροφώμενης ή απορροφώσας προ-
σωπικής εταιρείας που ευθύνεται προσωπικά για τα χρέη 
της, μπορεί να παράσχει τη συγκατάθεσή του με τον όρο 
ότι λαμβάνει τη θέση ετερόρρυθμου εταίρου στην απορ-
ροφώσα εταιρεία.
3. Ο εταίρος που διαφώνησε με την απόφαση του δεύ-
τερου εδαφίου της παραγράφου 1 έχει δικαίωμα εξόδου 
από την απορροφώμενη ή την απορροφώσα προσωπι-κή εταιρεία. Το ίδιο δικαίωμα έχει και ο εταίρος, για τον 
οποίο δεν έγινε δεκτός ο όρος της παραγράφου 2. Το δικαίωμα εξόδου της παρούσας δεν μπορεί να περιορι-
στεί από την εταιρική σύμβαση.
Άρθρο 28
Εξέταση του σχεδίου σύμβασης συγχώνευσηςαπό εμπειρογνώμονες
1. Η εξέταση του σχεδίου σύμβασης συγχώνευσης από 
εμπειρογνώμονες είναι υποχρεωτική για την προσωπική 
εταιρεία που μετέχει στη συγχώνευση, μόνον ύστερα 
από αίτημα ενός (1) τουλάχιστον από τους εταίρους της. 
Το σχετικό αίτημα υποβάλλεται πέντε (5) το αργότερο 
ημέρες πριν από την παρέλευση της προθεσμίας της 
παραγράφου 1 του άρθρου 26. Στην περίπτωση αυτή, η 
απόφαση του άρθρου 27 λαμβάνεται μετά την κοινοποί-
ηση της έκθεσης που συντάσσουν οι εμπειρογνώμονες στους εταίρους.
2. Στην περίπτωση της παραγράφου 1, τα έξοδα για 
την εξέταση του σχεδίου σύμβασης συγχώνευσης βα-
ρύνουν την εταιρεία.
Άρθρο 29
Παραγραφή αξιώσεων κατά εταίρωναπορροφώμενης εταιρείας
1. Σε περίπτωση απορρόφησης προσωπικής εταιρείας 
από εταιρεία της οποίας οι μέτοχοι ή οι εταίροι δεν ευθύ-
νονται προσωπικά για τα χρέη της, οι αξιώσεις κατά των 
εταίρων της απορροφώμενης εταιρείας που ευθύνονται 
προσωπικά για τα χρέη της, παραγράφονται ύστερα από 
πέντε (5) έτη από τη συντέλεση της συγχώνευσης, σύμ-φωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 18, εκτός αν η 
αξίωση κατά της απορροφώμενης εταιρείας υπόκειται 
σε βραχύτερη παραγραφή.
2. Η ευθύνη της παραγράφου 1 δεν υφίσταται έναντι 
δανειστή της απορροφώμενης εταιρείας, εφόσον αυτός 
συγκατατέθηκε εγγράφως στη συγχώνευση.
3. Στην προθεσμία της παραγράφου 1 εφαρμόζονται οι 
γενικές διατάξεις του Αστικού Κώδικα για την αναστολή και τη διακοπή της παραγραφής. Αν η αξίωση καταστεί 
ληξιπρόθεσμη μετά τη συντέλεση της συγχώνευσης, 
σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 18, η παρα-γραφή αρχίζει από το χρονικό σημείο κατά το οποίο η αξίωση καθίσταται ληξιπρόθεσμη.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’
ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΓΧΩΝΕΥΣΗΜΕ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΑΝΩΝΥΜΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ
Άρθρο 30
Εφαρμοζόμενες διατάξεις
1. Τα άρθρα 31 έως 38 εφαρμόζονται, όταν στη συγ-
χώνευση μετέχει Ανώνυμη Εταιρεία.
2. Εφόσον δεν υπάρχει ειδική ρύθμιση στον παρόντα 
στη μετέχουσα στη συγχώνευση Ανώνυμη Εταιρεία 
εφαρμόζονται οι διατάξεις του ν. 4548/2018.
Άρθρο 31
Διαθεσιμότητα των εγγράφων για εξέτασηαπό τους μετόχους
Το δικαίωμα των μετόχων που προβλέπεται στο άρθρο 
11, μπορεί να ασκείται για συνεχή χρονική περίοδο που 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1330 Τεύχος Α’ 44/09.03.2019
αρχίζει έναν (1) τουλάχιστον μήνα πριν από τη συνεδρί-
αση της γενικής συνέλευσης που καλείται να αποφασίσει 
για τη συγχώνευση και λήγει με το τέλος της συνέλευσης 
αυτής.
Άρθρο 32
Ιδιαίτερες κατηγορίες μετόχων
Εφόσον υπάρχουν περισσότερε ς κατηγορίες μετοχών, 
η απόφαση της γενικής συνέλευσης για τη συγχώνευ-
ση τελεί υπό την έγκρισή της ή την έγκριση των κατ` 
ιδίαν κατηγοριών μετόχων, τα δικαιώματα των οποίων 
θίγονται από τη συγχώνευση. Η έγκριση παρέχεται με 
απόφαση της ιδιαίτερης συνέλευσης των μετόχων της 
κατηγορίας που θίγεται, η οποία λαμβάνεται σύμφωνα 
με τις διατάξεις για την απαρτία και την πλειοψηφία, αντί-
στοιχα, των παραγράφων 3 και 4 του άρθρου 130 και της 
παρ. 2 του άρθρου 132 του ν. 4548/2018.
Άρθρο 33
Ομολογιούχοι δανειστές
Εφόσον υπάρχουν ομολογιούχοι δανειστές, εφαρ-
μόζεται σ’ αυτούς το άρθρο 13, εκτός αν εγκρίνουν τη 
συγχώνευση είτε ατομικά είτε, αν είναι οργανωμένοι σε ομάδα, με απόφαση που λαμβάνεται από τη συνέλευση των ομολογιούχων της κάθε ομάδας.
Άρθρο 34
Λοιποί τίτλοι
Στους κατόχους άλλων τίτλων, εκτός μετοχών, από 
τους οποίους απορρέουν ειδικά δικαιώματα, παρέχονται 
από την απορροφώσα εταιρεία δικαιώματα ισοδύναμα τουλάχιστον με εκείνα που είχαν στην απορροφώμενη εταιρεία, εκτός αν κάθε κάτοχος άλλων τίτλων συγκατα-τίθεται στην τροποποίηση των δικαιωμάτων του.
Άρθρο 35
Απορρόφηση εταιρείαςαπό Ανώνυμη Εταιρεία πουκατέχει το 100% των μετοχών ή μεριδίων της
1. Η πράξη με την οποία μία ή περισσότερες κεφα-
λαιουχικές εταιρείες μεταβιβάζουν, ύστερα από λύση 
τους, χωρίς να ακολουθήσει εκκαθάριση, το σύνολο των 
περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεών τους σε 
Ανώνυμη Εταιρεία που κατέχει το σύνολο των εταιρικών 
μεριδίων ή των μετοχών τους ή άλλων τίτλων που παρέ-
χουν δικαίωμα ψήφου στη συνέλευση ή στη συνέλευση 
των εταίρων, είτε αυτοτελώς είτε δια μέσου προσώπων 
που ενεργούν στο όνομά τους αλλά για λογαριασμό της, 
εφαρμόζονται τα άρθρα 7 έως και 21, με εξαίρεση τις 
διατάξεις των περιπτώσεων β’ , γ’ και δ’ της παραγράφου 
2 του άρθρου 7, του άρθρου 9, του άρθρου 10, της πε-
ρίπτωσης β’ της παραγράφου 2 του άρθρου 18 και του 
άρθρου 19.
2. Στην περίπτωση της παραγράφου 1, δεν απαιτείται 
απόφαση της γενικής συνέλευσης ή της συνέλευσης των 
εταίρων των εταιρειών που μετέχουν στη συγχώνευση εφόσον:
α. η δημοσιότητα του σχεδίου σύμβασης συγχώνευσης 
σύμφωνα με το άρθρο 8 πραγματοποιείται, από καθεμία 
από τις εταιρείες που μετέχουν στη συγχώνευση, έναν (1) τουλάχιστον μήνα πριν από τη συντέλεση της συγχώνευ-
σης σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 18 και
β. οι μέτοχοι της απορροφώσας εταιρείας έχουν το 
δικαίωμα, έναν (1) τουλάχιστον μήνα πριν από τη συ-
ντέλεση της συγχώνευσης σύμφωνα με την παράγραφο 
1 του άρθρου 18, να λαμβάνουν γνώση στην έδρα της 
απορροφώμενης ή των απορροφώμενων εταιρειών των 
εγγράφων που προβλέπονται στις περιπτώσεις α’ , β’ και 
γ’ της παραγράφου 1 του άρθρου 11.
3. Η παράγραφος 2 δεν εφαρμόζεται, εφόσον ένας ή 
περισσότεροι μέτοχοι της απορροφώσας εταιρείας, οι 
οποίοι εκπροσωπούν το ένα εικοστό (1/20) του μετο-
χικού κεφαλαίου που έχει καταβληθεί, ζητήσουν, μέχρι τη συντέλεση της συγχώνευσης, τη σύγκληση έκτακτης γενικής συνέλευσης, ορίζοντας ως αντικείμενο ημερή-σιας διάταξης τη λήψη απόφασης για έγκριση της συγ-χώνευσης σύμφωνα με το άρθρο 14.
4. Για τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία άσκησης του 
δικαιώματος της παραγράφου 3 εφαρμόζεται η παρ. 1 του άρθρου 141 του ν. 4548/2018.
Άρθρο 36
Απορρόφηση εταιρείαςαπό Ανώνυμη Εταιρεία που κατέχει το 90%
ή περισσότερο των μετοχώνή μεριδίων της
1. Σε περίπτωση συγχώνευσης μίας ή περισσότερων 
κεφαλαιουχικών εταιρειών με απορρόφησή τους από 
άλλη Ανώνυμη Εταιρεία, στην οποία ανήκει το ενενήντα 
τοις εκατό (90%) ή περισσότερο, αλλά όχι το σύνολο, 
των εταιρικών μεριδίων, ή των μετοχών ή άλλων τίτλων 
που παρέχουν δικαίωμα ψήφου στη γενική συνέλευση 
ή στη συνέλευση των εταίρων των απορροφώμενων 
εταιρειών, είτε αυτοτελώς είτε διά μέσου προσώπων που 
ενεργούν στο δικό τους όνομα αλλά για λογαριασμό της, 
δεν απαιτείται απόφαση της γενικής συνέλευσης της 
απορροφώσας εταιρείας, εφόσον:
α. η δημοσιότητα του σχεδίου σύμβασης συγχώνευσης 
σύμφωνα με το άρθρο 8 πραγματοποιείται για την απορ-
ροφώσα εταιρεία, έναν (1) τουλάχιστον μήνα πριν από 
την ημερομηνία συνεδρίασης της γενικής συνέλευσης 
ή της συνέλευσης των εταίρων της απορροφώμενης ή 
των απορροφώμενων εταιρειών για τη λήψη απόφασης 
για το σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης, και
β. οι μέτοχοι της απορροφώσας εταιρείας έχουν το 
δικαίωμα, έναν (1) τουλάχιστον μήνα πριν από την ημε-
ρομηνία συνεδρίασης της γενικής συνέλευσης ή της 
συνέλευσης των εταίρων της απορροφώμενης ή των 
απορροφώμενων εταιρειών, να λάβουν γνώση των εγ-
γράφων που προβλέπονται στο άρθρο 11 στην έδρα της 
απορροφώσας εταιρείας.
2. Η παράγραφος 1 δεν εφαρμόζεται εφόσον ένας ή 
περισσότεροι μέτοχοι της απορροφώσας εταιρείας, οι 
οποίοι εκπροσωπούν το ένα εικοστό (1/20) του μετο-
χικού κεφαλαίου που έχει καταβληθεί, ζητήσουν, μέχρι τη συντέλεση της συγχώνευσης, τη σύγκληση έκτακτης 
γενικής συνέλευσης, ορίζοντας ως αντικείμενο ημερήσι-
ας διάταξης τη λήψη απόφασης για τη συγχώνευση από 
τη γενική συνέλευση των μετόχων.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1331 Τεύχος Α’ 44/09.03.2019
3. Για τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία άσκησης του 
δικαιώματος της παραγράφου 2 εφαρμόζεται η παρ. 1 
του άρθρου 141 του ν. 4548/2018.
Άρθρο 37
Πράξεις που εξομοιώνονται με τη συγχώνευσημε απορρόφηση
1. Για την πράξη με την οποία μία ή περισσότερες Ανώ-
νυμες Εταιρείες (εξαγοραζόμενες) μεταβιβάζουν, ύστερα 
από λύση τους, χωρίς να ακολουθήσει εκκαθάριση, σε 
άλλη Ανώνυμη Εταιρεία (εξαγοράζουσα), το σύνολο των 
περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεών τους, 
έναντι απόδοσης στους μετόχους των εξαγοραζόμενων 
εταιρειών του αντιτίμου των δικαιωμάτων τους (εξαγο-ρά), εφαρμόζονται ανάλογα τα άρθρα 30 έως 36.
2. Για την εφαρμογή της παραγράφου 1, απορροφώμε-
νες εταιρείες νοούνται οι εταιρείες που παύουν να υφί-
στανται (εξαγοραζόμενες) και ως απορροφώσα εταιρεία 
εννοείται η εξαγοράζουσα.
Άρθρο 38
Μη δίκαιο αντάλλαγμα εξαγοράς
1. Η πράξη που αναφέρεται στην παράγραφο 1 του 
άρθρου 37 δεν κηρύσσεται άκυρη για το λόγο ότι το 
αντίτιμο των δικαιωμάτων των μετόχων των εξαγοραζό-
μενων εταιρειών έχει ορισθεί σε αδικαιολόγητα χαμηλό ή υψηλό ποσό.
2. Σε περίπτωση ορισμού του αντιτίμου της παραγρά-
φου 1 σε αδικαιολόγητα χαμηλό ποσό, κάθε μέτοχος 
της εξαγοραζόμενης εταιρείας μπορεί να αξιώσει την 
καταβολή σ’ αυτόν, από την εξαγοράζουσα εταιρεία, 
αποζημίωσης σε μετρητά. Η αποζημίωση ορίζεται από 
το δικαστήριο της παραγράφου 1 του άρθρου 5. Η σχετι-
κή αξίωση παραγράφεται έξι δώδεκα (12) μήνες, ύστερα 
από την καταχώριση στο μητρώο της εγκριτικής απόφα-
σης της εξαγοράς.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ’
ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΓΧΩΝΕΥΣΗΜΕ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ
Άρθρο 39
Εφαρμοζόμενες διατάξεις
1. Τα άρθρα 40 και 41 εφαρμόζονται όταν στη συγχώ-
νευση μετέχει Εταιρεία Περιορισμένης Ευθύνης.
2. Eφόσον δεν υπάρχει ειδική ρύθμιση στον παρόντα 
στη μετέχουσα στη συγχώνευση Εταιρεία Περιορισμένης 
Ευθύνης εφαρμόζονται οι διατάξεις του ν. 3190/1955 
(Α’ 91).
Άρθρο 40
Περιεχόμενο του σχεδίου σύμβασηςσυγχώνευσης - Γ ραπτή έκθεση και ενημέρωση
1. Σε περίπτωση απορροφώσας Εταιρείας Περιορισμέ-
νης Ευθύνης, το σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης ανα-
φέρει, εκτός από τα στοιχεία του άρθρου 7, τη μερίδα 
συμμετοχής καθώς, και τα εταιρικά μερίδια που αποκτά κάθε μέτοχος ή εταίρος της απορροφώμενης εταιρείας 
στην απορροφώσα. Εφόσον η απορροφώμενη εταιρεία είναι ανώνυμη ή ετερόρρυθμη κατά μετοχές, η ονομα-
στική αξία της εταιρικής συμμετοχής δεν χρειάζεται να συμπίπτει με την ονομαστική αξία της μετοχής.
2. Δεν απαιτείται γραπτή έκθεση προς τους εταίρους 
για τη συγχώνευση, σύμφωνα με την παράγραφο 1 του 
άρθρου 9, ούτε ενημέρωση των εταίρων σύμφωνα με 
την παράγραφο 3 του ίδιου άρθρου, εφόσον το σύνολο των εταίρων της εταιρείας περιορισμένης ευθύνης που μετέχει στη συγχώνευση είναι συγχρόνως και διαχειρι-στές της.
Άρθρο 41
Έγκριση της συγχώνευσης από τη συνέλευσητων εταίρων
1. Η απόφαση της συνέλευσης των εταίρων λαμβάνε-
ται σύμφωνα με την πλειοψηφία της παρ. 1 του άρθρου 
38 του ν. 3190/1955.
2. Το δικαίωμα των εταίρων που προβλέπεται στο άρ-
θρο 11, μπορεί να ασκείται για συνεχή χρονική περίοδο που αρχίζει το αργότερο δέκα (10) ημέρες πριν από τη 
συνέλευση των εταίρων που καλείται να αποφασίσει για 
τη συγχώνευση και λήγει με το τέλος της συνέλευσης 
αυτής.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ’
ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΓΧΩΝΕΥΣΗ
ΜΕ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ
ΚΕΦΑΛΑΙΟΥΧΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ
Άρθρο 42
Εφαρμοζόμενες διατάξεις
1. Τα άρθρα 43 έως 45 εφαρμόζονται όταν στη συγχώ-
νευση μετέχει ιδιωτική κεφαλαιουχική εταιρεία.
2. Eφόσον δεν υπάρχει ειδική ρύθμιση στον παρόντα 
στη μετέχουσα στη συγχώνευση ιδιωτική κεφαλαιουχική 
εταιρεία εφαρμόζονται οι διατάξεις των άρθρων 43 επ. του ν. 4072/2012.
Άρθρο 43
Σχέδιο Σύμβασης Συγχώνευσης -Γ ραπτή έκθεση και ενημέρωση
1. Εφόσον στη συγχώνευση μετέχει ιδιωτική κεφα-
λαιουχική εταιρεία, το σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης 
περιλαμβάνει εκτός από τα στοιχεία του άρθρου 7 και αι-
τιολόγηση της σχέσης ανταλλαγής, ώστε να είναι δίκαιη 
και εύλογη. Η σχέση ανταλλαγής αφορά το σύνολο των 
εισφορών των εταίρων των συγχωνευόμενων ιδιωτικών 
κεφαλαιουχικών εταιρειών είτε πρόκειται για κεφαλαια-
κές είτε εξωκεφαλαιακές ή εγγυητικές εισφορές.
2. Εφόσον η απορροφώσα είναι ιδιωτική κεφαλαιου-
χική εταιρεία, τα εταιρικά μερίδια που προκύπτουν από 
τη συγχώνευση αντιστοιχούν στο είδος της εισφοράς, 
το οποίο εκπροσωπούσαν τα παλαιά εταιρικά μερίδια 
της απορροφώμενης ή των απορροφώμενων ιδιωτικών 
κεφαλαιουχικών εταιρειών.
3. Δεν απαιτείται γραπτή έκθεση προς τους εταίρους 
για τη συγχώνευση, σύμφωνα με την παράγραφο 1 του 
άρθρου 9, ούτε ενημέρωση των εταίρων σύμφωνα με 
την παράγραφο 3 του ίδιου άρθρου, εφόσον το σύνολο 
των εταίρων της ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρείας 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1332 Τεύχος Α’ 44/09.03.2019
που μετέχει στη συγχώνευση είναι συγχρόνως και δι-
αχειριστές της.
Άρθρο 44
Διαθεσιμότητα των εγγράφων για εξέτασηαπό τους εταίρους
Το δικαίωμα των εταίρων που προβλέπεται στο άρθρο 
11 μπορεί να ασκείται για συνεχή χρονική περίοδο που 
αρχίζει το αργότερο δέκα (10) ημέρες πριν από τη συνέ-
λευση των εταίρων που καλείται να αποφασίσει για τη 
συγχώνευση και λήγει με το τέλος της συνέλευσης αυτής.
Άρθρο 45Παραγραφή αξιώσεων κατά εταίρωνμε εγγυητικές εισφορές
1. Εφόσον σε απορροφώμενη ιδιωτική κεφαλαιουχική 
εταιρεία υπάρχουν μερίδια που αντιστοιχούν σε εγγυητι-
κές εισφορές και οι εταίροι που κατέχουν τα μερίδια αυτά 
δεν ευθύνονται προσωπικά για τα χρέη της απορροφώ-σας εταιρείας, οι αξιώσεις κατά των εταίρων αυτών για τα χρέη της ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρείας παρα-
γράφονται ύστερα από τρία (3) έτη από τη συντέλεση 
της συγχώνευσης σύμφωνα με την παράγραφο 1 του 
άρθρου 18, εκτός αν η αξίωση κατά της εταιρείας υπό-κειται σε βραχύτερη παραγραφή.
2. Η ευθύνη της παραγράφου 1 δεν υφίσταται ένα-
ντι δανειστή της ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρείας, εφόσον αυτός συγκατατέθηκε εγγράφως στη συγχώ-νευση.
3. Στην προθεσμία της παραγράφου 1 εφαρμόζονται οι 
γενικές διατάξεις του Αστικού Κώδικα για την αναστολή και τη διακοπή της παραγραφής. Αν η αξίωση καταστεί 
ληξιπρόθεσμη μετά τη συντέλεση της συγχώνευσης σύμ-
φωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 18, η παραγραφή 
αρχίζει από το χρονικό σημείο, κατά το οποίο η αξίωση καθίσταται ληξιπρόθεσμη.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η’
ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΓΧΩΝΕΥΣΗΜΕ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ (SE)
Άρθρο 46
Για τη συγχώνευση με συμμετοχή ευρωπαϊκής εται-
ρείας (SE) εφαρμόζονται αναλογικά τα άρθρα 30 έως 
38 του παρόντος σε συνδυασμό με τις διατάξεις του Κα-
νονισμού 2157/2001 και τις διατάξεις του ν. 3412/2005 (Α’ 276).
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Θ’
ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΓΧΩΝΕΥΣΗΜΕ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΑΣΤΙΚΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ
Άρθρο 47
Εφαρμοζόμενες διατάξεις
1. Τα άρθρα 48 έως 52 εφαρμόζονται όταν στη συγ-
χώνευση μετέχει αστικός συνεταιρισμός.
2. Εφόσον δεν υπάρχει ειδική ρύθμιση στον παρόντα 
στον συνεταιρισμό που συμετέχει στη συγχώνευση 
εφαρμόζονται οι διατάξεις του ν. 1667/1986 (Α’ 196).Άρθρο 48
Περιεχόμενο του σχεδίου
σύμβασης συγχώνευσης
Το σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης του άρθρου 7 ανα-
φέρει και την προτεινόμενη σχέση ανταλλαγής λαμβά-
νοντας υπόψη την υποχρεωτική και τις προαιρετικές συ-
νεταιριστικές μερίδες, καθώς και το ύψος της ευθύνης 
των μελών του απορροφώντος συνεταιρισμού για τις 
υποχρεώσεις του.
Άρθρο 49
Έγκριση της συγχώνευσηςαπό τη γενική συνέλευση
1. Η απόφαση της γενικής συνέλευσης του συνεται-
ρισμού για τη συγχώνευση, σύμφωνα με το άρθρο 14, 
λαμβάνεται με την απαρτία και την πλειοψηφία που προ-
βλέπονται αντίστοιχα στην παράγραφο 4 και στο δεύ-
τερο εδάφιο της παρ. 6 του άρθρου 5 του ν. 1667/1986.
2. Το δικαίωμα των συνεταίρων που προβλέπεται στο 
άρθρο 11, μπορεί να ασκείται για συνεχή χρονική περί-
οδο που αρχίζει το αργότερο δέκα (10) ημέρες πριν από 
τη γενική συνέλευση που καλείται να αποφασίσει για τη 
συγχώνευση και λήγει με το τέλος της συνέλευσης αυτής.
Άρθρο 50
Δικαίωμα εξόδου
1. Ο συνεταίρος που διαφώνησε με την απόφαση του 
άρθρου 14 έχει δικαίωμα εξόδου από τον συνεταιρισμό. 
Το δικαίωμα εξόδου του προηγούμενου εδαφίου δεν 
μπορεί να περιοριστεί από το καταστατικό και ιδίως δεν 
υπόκειται σε όρο του καταστατικού για ελάχιστη υπο-
χρεωτική παραμονή στον συνεταιρισμό. Περιορισμός 
της αξίωσης του συνεταίρου για απόδοση της αξίας της 
μερίδας του από ειδικές διατάξεις του νόμου δεν θίγεται.
2. Μέτοχος ή εταίρος της απορροφώμενης από συ-
νεταιρισμό εταιρείας άλλης μορφής, ο οποίος δεν ευ-
θύνεται προσωπικά για τα χρέη της και διαφώνησε με 
την απόφαση του άρθρου 14, έχει δικαίωμα να ζητήσει 
την εξαγορά των μετοχών του ή την έξοδό του από την 
απορροφώμενη εταιρεία, σύμφωνα με τις διατάξεις που 
διέπουν την οικεία εταιρική μορφή, εφαρμοζόμενες 
αναλογικά. Ο ίδιος μέτοχος ή εταίρος δικαιούται επίσης 
να μεταβιβάσει τις μετοχές ή τα μερίδιά του σε τρίτους 
κατά παρέκκλιση καταστατικών όρων που εισάγουν απα-
γορεύσεις ή δεσμεύσεις αναφορικά με τη δυνατότητα 
μεταβίβασης.
Άρθρο 51
Αποτελέσματα της συγχώνευσης
Η συγχώνευση με συμμετοχή συνεταιρισμού συντε-
λείται με μόνη την καταχώριση που προβλέπεται στην 
παράγραφο 1 του άρθρου 18. Οι λοιπές διατυπώσεις 
δημοσιότητας που προβλέπονται από τις διατάξεις του ν. 1667/1986 δεν θίγονται.
Άρθρο 52
Παραγραφή αξιώσεων κατά συνεταίρων
1. Σε περίπτωση απορρόφησης συνεταιρισμού από 
εταιρεία, της οποίας οι μέτοχοι ή οι εταίροι δεν ευθύνο-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1333 Τεύχος Α’ 44/09.03.2019
νται προσωπικά για τα χρέη της, οι αξιώσεις κατά των συ-
νεταίρων για τα χρέη του συνεταιρισμού παραγράφονται 
ύστερα από ένα (1) έτος από τη συντέλεση της συγχώνευ-
σης σύμφωνα με το άρθρο 51, εκτός αν η αξίωση κατά 
του συνεταιρισμού υπόκειται σε βραχύτερη παραγραφή.
2. Η ευθύνη της παραγράφου 1 δεν υφίσταται έναντι 
δανειστή του απορροφώμενου συνεταιρισμού, εφόσον αυτός συγκατατέθηκε εγγράφως στη συγχώνευση.
3. Στην προθεσμία της παραγράφου 2 εφαρμόζονται 
οι γενικές διατάξεις για την αναστολή και τη διακοπή 
της παραγραφής. Αν η αξίωση καταστεί ληξιπρόθεσμη μετά τη συντέλεση της συγχώνευσης, σύμφωνα με την 
παράγραφο 1 του άρθρου 18, η παραγραφή αρχίζει από 
το χρονικό σημείο, κατά το οποίο η αξίωση καθίσταται ληξιπρόθεσμη.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι’
ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΓΧΩΝΕΥΣΗΜΕ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ (ΕΣΕτ)
Άρθρο 53
Για τη συγχώνευση με τη συμμετοχή ευρωπαϊκής συ-
νεταιριστικής εταιρείας (ΕΣΕτ) εφαρμόζονται αναλογικά 
τα άρθρα 47 έως 52 του παρόντος σε συνδυασμό με τις 
διατάξεις του Κανονισμού (ΕΚ) 1435/2003 και του Μέ-
ρους Δ’ του ν. 4099/2012 (Α’ 250).
ΜΕΡΟΣ Γ’
ΔΙΑΣΠΑΣΗ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 54
Διάσπαση
1. Η διάσπαση διακρίνεται σε κοινή διάσπαση, μερική 
διάσπαση και απόσχιση κλάδου.
2. Όπου οι διατάξεις του παρόντος παραπέμπουν 
στα άρθρα 6 έως και 22, εταιρείες που συγχωνεύονται 
ή εταιρείες που μετέχουν στη συγχώνευση νοούνται 
οι μετέχουσες στη διάσπαση εταιρείες, απορροφώσα 
εταιρεία νοείται καθεμία από τις επωφελούμενες από τη 
διάσπαση εταιρείες, απορροφώμενη εταιρεία νοείται η 
διασπώμενη εταιρεία, συγχώνευση νοείται η διάσπαση 
και σχέδιο σύμβασης συγχώνευσης νοείται το σχέδιο 
σύμβασης διάσπασης ή, κατά περίπτωση, το σχέδιο δι-άσπασης.
3. Κλάδος δραστηριότητας είναι το σύνολο των στοι-
χείων τόσο του ενεργητικού όσο και του παθητικού, τα 
οποία συνιστούν, από οργανωτική άποψη, αυτόνομη 
εκμετάλλευση, δηλαδή, σύνολο ικανό να λειτουργήσει 
αυτοδύναμα.
Άρθρο 55
Κοινή διάσπαση
1. Η κοινή διάσπαση πραγματοποιείται είτε με απορ-
ρόφηση, είτε με σύσταση νέων εταιρειών, είτε με απορ-
ρόφηση και με σύσταση μίας ή περισσότερων νέων 
εταιρειών.2. Κοινή διάσπαση με απορρόφηση είναι η πράξη με 
την οποία μία εταιρεία (διασπώμενη), ύστερα από λύση 
της, χωρίς να τεθεί σε εκκαθάριση, μεταβιβάζει σε άλ-
λες υφιστάμενες εταιρείες (επωφελούμενες) το σύνολο των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεών της 
έναντι απόδοσης στους μετόχους ή στους εταίρους της, 
εταιρικών συμμετοχών των επωφελούμενων εταιρειών 
και ενδεχομένως χρηματικού ποσού, το οποίο δεν υπερ-
βαίνει το δέκα τοις εκατό (10 %) της ονομαστικής αξίας 
των εταιρικών συμμετοχών που αποδίδονται στους μετό-
χους ή στους εταίρους της διασπώμενης εταιρείας ή, σε περίπτωση έλλειψης ονομαστικής αξίας, της λογιστικής τους αξίας.
3. Κοινή διάσπαση με σύσταση νέων εταιρειών είναι η 
πράξη με την οποία μία εταιρεία (διασπώμενη), η οποία 
ύστερα από λύση της, χωρίς να τεθεί σε εκκαθάριση, 
μεταβιβάζει σε άλλες εταιρείες που συνιστώνται ταυτό-χρονα (επωφελούμενες), το σύνολο των περιουσιακών 
στοιχείων και των υποχρεώσεών της έναντι απόδοσης 
στους μετόχους ή στους εταίρους της, εταιρικών συμ-
μετοχών των επωφελούμενων εταιρειών και ενδεχομέ-
νως χρηματικού ποσού, το οποίο δεν υπερβαίνει το δέκα 
τοις εκατό (10%) της ονομαστικής αξίας των εταιρικών συμμετοχών που αποδίδονται στους μετόχους ή στους 
εταίρους της διασπώμενης εταιρείας ή, σε περίπτωση 
έλλειψης ονομαστικής αξίας, της λογιστικής τους αξίας.
4. Κοινή διάσπαση με απορρόφηση και με σύσταση 
μίας ή περισσότερων νέων εταιρειών είναι η πράξη με την 
οποία μία εταιρεία (διασπώμενη), η οποία ύστερα από 
λύση της, χωρίς να τεθεί σε εκκαθάριση, μεταβιβάζει εν 
μέρει σε μία ή περισσότερες υφισ τάμενες εταιρείες (επω-
φελούμενες με απορρόφηση) και εν μέρει σε μία ή πε-
ρισσότερες εταιρείες που συνιστώνται ταυτόχρονα (επω-
φελούμενες με σύσταση), το σύνολο των περιουσιακών 
στοιχείων και των υποχρεώσεών της έναντι απόδοσης 
στους μετόχους ή στους εταίρους της, εταιρικών συμμε-
τοχών των επωφελούμενων εταιρειών και ενδεχομένως 
χρηματικού ποσού, το οποίο δεν υπερβαίνει το δέκα 
τοις εκατό (10%) της ονομαστικής αξίας των εταιρικών συμμετοχών που αποδίδονται στους μετόχους ή στους 
εταίρους της διασπώμενης εταιρείας ή, σε περίπτωση 
έλλειψης ονομαστικής αξίας, της λογιστικής τους αξίας.
Άρθρο 56
Μερική διάσπαση
1. Η μερική διάσπαση πραγματοποιείται είτε με απορ-
ρόφηση είτε με σύσταση μίας ή περισσότερων νέων 
εταιρειών είτε με απορρόφηση και με σύσταση μίας ή 
περισσότερων νέων εταιρειών.
2. Μερική διάσπαση με απορρόφηση είναι η πράξη με 
την οποία μία εταιρεία (διασπώμενη) χωρίς να λυθεί, με-
ταβιβάζει σε μία ή περισσότερε ς υφιστάμενες εταιρείες 
(επωφελούμενες), τον καθοριζόμενο ή τους καθοριζόμε-
νους στο σχέδιο σύμβασης μερικής διάσπασης κλάδο ή 
κλάδους δραστηριότητας, με τη διάθεση στους μετόχους 
ή στους εταίρους της διασπώμενης εταιρείας εταιρικών 
συμμετοχών της επωφελούμενης ή των επωφελούμενων 
εταιρειών και ενδεχομένως χρηματικού ποσού, το οποίο 
δεν υπερβαίνει το δέκα τοις εκατό (10%) της ονομαστι-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1334 Τεύχος Α’ 44/09.03.2019
κής αξίας των εταιρικών συμμετοχών που αποδίδονται 
στους μετόχους ή στους εταίρους της διασπώμενης εται-
ρείας ή, σε περίπτωση έλλειψης ονομαστικής αξίας, της 
λογιστικής τους αξίας.
3. Μερική διάσπαση με σύσταση νέας εταιρείας ή 
νέων εταιρειών είναι η πράξη, με την οποία μία εταιρεία (διασπώμενη), χωρίς να λυθεί, μεταβιβάζει σε μία ή πε-
ρισσότερες εταιρείες που συνιστώνται ταυτόχρονα (επω-
φελούμενες) τον καθοριζόμενο ή τους καθοριζόμενους στο σχέδιο διάσπασης κλάδο ή κλάδους δραστηριότη-
τας, με τη διάθεση στους μετόχους ή στους εταίρους 
της διασπώμενης εταιρείας εταιρικών συμμετοχών της 
επωφελούμενης ή των επωφελούμενων εταιρειών και 
ενδεχομένως χρηματικού ποσού, το οποίο δεν υπερβαί-
νει το δέκα τοις εκατό (10%) της ονομαστικής αξίας των 
εταιρικών συμμετοχών που αποδίδονται στους μετόχους 
ή στους εταίρους της διασπώμενης εταιρείας ή, σε πε-
ρίπτωση έλλειψης ονομαστικής αξίας, της λογιστικής 
τους αξίας.
4. Μερική διάσπαση με απορρόφηση και με σύσταση 
νέας εταιρείας ή νέων εταιρειών είναι η πράξη, με την 
οποία μία εταιρεία (διασπώμενη) χωρίς να λυθεί, μετα-
βιβάζει, εν μέρει σε μία ή περισσότερες υφιστάμενες 
εταιρείες (επωφελούμενες με απορρόφηση) και εν μέρει 
σε μία ή περισσότερες εταιρε ίες που συνιστώνται ταυτό-
χρονα (επωφελούμενες με σύσταση) τον καθοριζόμενο 
ή τους καθοριζόμενους στο σχέδιο σύμβασης διάσπα-
σης κλάδο ή κλάδους δραστηριότητας, με τη διάθεση 
στους μετόχους ή εταίρους της διασπώμενης εταιρείας, 
εταιρικών συμμετοχών των επωφελούμενων εταιρει-
ών και ενδεχομένως ποσού σε μετρητά, το οποίο δεν 
υπερβαίνει το 10% της ονομαστικής αξίας των εταιρικών 
συμμετοχών που αποδίδονται στους μετόχους ή στους 
εταίρους της διασπώμενης εταιρείας ή, σε περίπτωση 
έλλειψης ονομαστικής αξίας, της λογιστικής τους αξίας.
5. Σε περίπτωση μερικής διάσπασης, η διασπώμενη 
εταιρεία οφείλει να συμμορφώνεται με τις διατάξεις της 
νομοθεσίας που διέπουν τα στοιχεία της καθαρής θέσης 
της. Εφόσον, ως αποτέλεσμα της μεταβίβασης ενός ή 
περισσότερων κλάδων της διασπώμενης εταιρείας, η 
καθαρή της θέση δεν απεικονίζεται πλέον σύμφωνα με 
τις ανωτέρω διατάξεις ή, κατά περίπτωση, γίνεται κατώ-
τερη από το όριο του νόμου, η απόφαση της συνέλευσης 
ή των εταίρων της διασπώμενης εταιρείας σύμφωνα με 
το άρθρο 66 περιλαμβάνει και τα απαιτούμενα μέτρα, 
συμπεριλαμβανομένων των απαραίτητων τροποποιήσε-
ων του καταστατικού της, για την πραγματοποίηση της 
μερικής διάσπασης. Στα μέτρα αυτά μπορεί να περιλαμ-
βάνεται και η μείωση του κεφαλαίου της διασπώμενης εταιρείας, η οποία γίνεται σύμφωνα με τις διατάξεις που 
διέπουν την οικεία εταιρική μορφή και με την επιφύλαξη 
της εφαρμογής του άρθρου 65.
Άρθρο 57
Απόσχιση κλάδου
1. Η απόσχιση κλάδου πραγματοποιείται είτε με απορ-
ρόφηση, είτε με σύσταση μίας ή περισσότερων νέων 
εταιρειών, είτε με απορρόφηση και με σύσταση μίας ή περισσότερων νέων εταιρειών.2. Απόσχιση κλάδου με απορρόφηση είναι η πράξη, με 
την οποία μία εταιρεία (διασπώμενη) χωρίς να λυθεί, με-
ταβιβάζει σε μία ή περισσότερε ς υφιστάμενες εταιρείες 
(επωφελούμενες) τον καθοριζόμενο ή τους καθοριζό-
μενους στο σχέδιο σύμβασης διάσπασης κλάδο ή κλά-
δους δραστηριότητας, με τη διάθεση σ’ αυτήν εταιρικών 
συμμετοχών της επωφελούμενης ή των επωφελούμενων 
εταιρειών και ενδεχομένως χρηματικού ποσού, το οποίο 
δεν υπερβαίνει το δέκα τοις εκατό (10%) της ονομαστι-
κής αξίας των εταιρικών συμμετοχών που αποδίδονται 
στη διασπώμενη εταιρεία ή, σε περίπτωση έλλειψης ονο-
μαστικής αξίας, της λογιστικής τους αξίας.
3. Απόσχιση κλάδου με σύσταση νέας εταιρείας ή 
νέων εταιρειών είναι η πράξη, με την οποία μία εταιρεία (διασπώμενη) χωρίς να λυθεί, μεταβιβάζει, σε μία ή πε-
ρισσότερες εταιρείες που συνιστώνται ταυτόχρονα (επω-
φελούμενες) τον καθοριζόμενο ή τους καθοριζόμενους στο σχέδιο διάσπασης κλάδο ή κλάδους δραστηριότη-τας, με τη διάθεση σε αυτήν εταιρικών συμμετοχών της 
επωφελούμενης ή των επωφελούμενων εταιρειών και 
ενδεχομένως χρηματικού ποσού, το οποίο δεν υπερβαί-
νει το δέκα τοις εκατό (10%) της ονομαστικής αξίας των 
εταιρικών συμμετοχών που αποδίδονται στη διασπώ-
μενη εταιρεία ή, σε περίπτωση έλλειψης ονομαστικής 
αξίας, της λογιστικής τους αξίας.
4. Απόσχιση κλάδου με απορρόφηση και με σύσταση 
νέας εταιρείας ή νέων εταιρειών είναι η πράξη, με την 
οποία μία εταιρεία (διασπώμενη) χωρίς να λυθεί, με-
ταβιβάζει εν μέρει σε μία ή περισσότερες υφιστάμενες 
εταιρείες (επωφελούμενες με απορρόφηση) και εν μέρει 
σε μία ή περισσότερες εταιρε ίες που συνιστώνται ταυτό-
χρονα (επωφελούμενες με σύσταση) τον καθοριζόμενο 
ή τους καθοριζόμενους στο σχέδιο σύμβασης διάσπα-
σης κλάδο ή κλάδους δραστηριότητας, με τη διάθεση 
σε αυτήν εταιρικών συμμετοχών των επωφελούμενων 
εταιρειών και ενδεχομένως χρηματικού ποσού, το οποίο 
δεν υπερβαίνει το δέκα τοις εκατό (10%) της ονομαστι-κής αξίας των εταιρικών συμμετοχών που αποδίδονται 
στη διασπώμενη εταιρεία ή, σε περίπτωση έλλειψης ονο-
μαστικής αξίας, της λογιστικής τους αξίας.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’
ΔΙΑΣΠΑΣΗ ΜΕ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ
Άρθρο 58
Εφαρμοζόμενες διατάξεις
Οι διατάξεις του Κεφαλαίου Β’ εφαρμόζονται στις πρά-
ξεις της παραγράφου 2 του άρθρου 55, της παραγράφου 
2 του άρθρου 56 και της παραγράφου 2 του άρθρου 57.
Άρθρο 59
Σχέδιο σύμβασης διάσπασης
1. Τα διοικητικά συμβούλια ή οι διαχειριστές των εται-
ρειών που μετέχουν στη διάσπαση συντάσσουν σχέδιο σύμβασης διάσπασης.
2. Το σχέδιο σύμβασης διάσπασης αναφέρει τουλά-
χιστον:
α. τη νομική μορφή, την επωνυμία, την έδρα, και τον 
αριθμό Γ .Ε.ΜΗ. των εταιρειών που μετέχουν στη διάσπαση,
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1335 Τεύχος Α’ 44/09.03.2019
β. την προτεινόμενη σχέση ανταλλαγής των εταιρικών 
συμμετοχών και το ποσό σε μετρητά που προβλέπεται 
στα άρθρα 55 και 56 και στην περίπτωση της απόσχισης 
κλάδου τις εταιρικές συμμετοχές στην επωφελούμενη 
εταιρεία και το τυχόν ποσό σε μετρητά που προβλέπεται 
στο άρθρο 57,
γ. εφόσον συντρέχει περίπτωση, τον τρόπο διάθεσης 
των εταιρικών συμμετοχών στις επωφελούμενες εται-
ρείες,
δ. την ημερομηνία από την οποία οι εταιρικές συμμε-
τοχές που αποκτούν οι μέτοχοι ή οι εταίροι της διασπώ-
μενης εταιρείας ή, κατά περίπτωση, η ίδια η διασπώμενη 
εταιρεία παρέχουν δικαίωμα στα κέρδη καθεμίας από τις 
επωφελούμενες εταιρείες, καθώς και ειδικές συνθήκες 
σχετικά με αυτό το δικαίωμα,
ε. την ημερομηνία από την οποία οι πράξεις της δια-
σπώμενης, και στην περίπτωση της μερικής διάσπασης 
και της απόσχισης κλάδου, οι πράξεις που αφορούν τον 
κλάδο θεωρούνται, από λογιστική άποψη, ότι έχουν δι-
ενεργηθεί για λογαριασμό καθεμιάς από τις επωφελού-μενες εταιρείες,
στ. στις περιπτώσεις της κοινής και της μερικής διά-
σπασης, τα δικαιώματα που παρέχονται από καθεμία από 
τις επωφελούμενες εταιρείες στους μετόχους ή στους 
εταίρους που έχουν ειδικά δικαιώματα, καθώς και στους 
δικαιούχους άλλων δικαιωμάτων, ή τα μέτρα που προ-τείνονται γι’ αυτούς,
ζ. τα ιδιαίτερα πλεονεκτήματα που παρέχονται στους 
εμπειρογνώμονες σύμφωνα με το άρθρο 62 και στα μέλη 
των διοικητικών συμβουλίων ή στους διαχειριστές ή 
στους εσωτερικούς ελεγκτές των συμμετεχουσών στη 
διάσπαση εταιρειών που μετέχουν στη διάσπαση,
η. την ακριβή καταγραφή και κατανομή των περιουσι-
ακών στοιχείων και των υποχρεώσεων της διασπώμενης 
εταιρείας που μεταβιβάζονται σε καθεμία από τις επω-φελούμενες εταιρείες,
θ. στην κοινή διάσπαση και στη μερική διάσπαση, 
την κατανομή στους μετόχους ή στους εταίρους της δι-
ασπώμενης εταιρείας των εταιρικών συμμετοχών των 
επωφελούμενων εταιρειών, καθώς και το κριτήριο στο οποίο βασίζεται αυτή η κατανομή.
3. Εφόσον αναφορικά με στοιχεία του ενεργητικού 
ή και του παθητικού της διασπώμενης εταιρείας δεν 
προβλέπεται, με βάση το σχέδιο σύμβασης διάσπασης, 
η μεταβίβασή τους σε κάποια από τις επωφελούμενες 
εταιρείες και η ερμηνεία του σχεδίου της σύμβασης δι-
άσπασης δεν καθιστά δυνατό τον καθορισμό του τρό-
που κατανομής τους, τότε στο βαθμό που πρόκειται για 
στοιχεία:
α. του ενεργητικού, τα στοιχεία αυτά ή η αξία τους 
κατανέμονται μεταξύ των επωφελούμενων εταιρειών, 
ανάλογα με την καθαρή θέση της εισφερόμενης περι-
ουσίας σε καθεμία από τις εταιρείες αυτές, σύμφωνα με το σχέδιο σύμβασης διάσπασης,
β. του παθητικού καθεμία από τις επωφελούμενες 
εταιρείες ευθύνεται εις ολόκληρον μέχρι του ύψους της 
καθαρής θέσης της εισφερόμενης σε αυτήν περιουσίας.Άρθρο 60
Δημοσίευση του σχεδίου σύμβασης διάσπασης
1. Το σχέδιο σύμβασης διάσπασης καταχωρίζεται 
στο Γ .Ε.ΜΗ. για καθεμία από τις εταιρείες που μετέχουν στη διάσπαση και δημοσιεύεται στον διαδικτυακό του τόπο σύμφωνα με όσα ορίζονται στον ν. 3419/2005 και, 
κατά περίπτωση, στην ιστοσελίδα των εταιρειών που 
μετέχουν στη διάσπαση, έναν (1) τουλάχιστον μήνα πριν 
από την ημερομηνία συνεδρίασης της συνέλευσης για 
τη λήψη απόφασης για το σχέδιο σύμβασης διάσπασης ή πριν από την ημερομηνία απόφασης των εταίρων επ’ αυτού.
2. Καθεμία από τις εταιρείες που μετέχουν στη διάσπα-
ση απαλλάσσεται από την υποχρέωση της παραγράφου 
1 εφόσον, για συνεχή περίοδο που αρχίζει έναν (1) μήνα 
πριν από την ημερομηνία συνεδρίασης της συνέλευσης 
για τη λήψη απόφασης για το σχέδιο σύμβασης διάσπα-
σης ή, κατά περίπτωση, για συνεχή περίοδο που αρχίζει έναν (1) μήνα πριν από την ημερομηνία της απόφασης 
των εταίρων για το σχέδιο σύμβασης διάσπασης, διατη-
ρεί αναρτημένο το σχέδιο σύμβασης διάσπασης στην 
ιστοσελίδα της χωρίς επιβάρυνση για το κοινό.
3. Το σχέδιο σύμβασης διάσπασης διατηρείται δημοσι-
ευμένο στο διαδικτυακό τόπο του Γ .Ε.ΜΗ., και, κατά περί-
πτωση, στην ιστοσελίδα των επωφελούμενων εταιρειών, 
για χρονικό διάστημα ενός (1) έτους από την ημερομηνία 
λήψης απόφασης επ’ αυτού, από τη συνέλευση ή τους 
εταίρους των εταιρειών που μετέχουν στη διάσπαση.
4. Με απόφαση του Υπουργού Οικονομίας και Ανάπτυ-
ξης μπορεί να καθορίζονται οι συνέπειες προσωρινής 
διακοπής πρόσβασης στο Γ .Ε.ΜΗ., σύμφωνα με τις πα-
ραγράφους 1 έως 3, εφόσον η διακοπή αυτή προκαλείται 
από τεχνικούς ή άλλους λόγους.
Άρθρο 61
Λεπτομερής γραπτή έκθεση και ενημέρωσηγια τη διάσπαση
1. Το διοικητικό συμβούλιο ή οι διαχειριστές καθεμί-
ας από τις εταιρείες που μετέχουν στη διάσπαση, συ-
ντάσσουν λεπτομερή έκθεση, στην οποία επεξηγούν 
και δικαιολογούν, από νομική και οικονομική άποψη, 
το σχέδιο σύμβασης διάσπασης και ειδικότερα, στις 
περιπτώσεις της κοινής και της μερικής διάσπασης, τη 
σχέση ανταλλαγής των εταιρικών συμμετοχών στη δι-
ασπώμενη εταιρεία προς τις εταιρικές συμμετοχές στις 
επωφελούμενες εταιρείες που αποδίδονται στους μετό-
χους ή στους εταίρους της διασπώμενης εταιρείας και 
στην περίπτωση της απόσχισης κλάδου, τον αριθμό των 
εταιρικών συμμετοχών στην επωφελούμενη ή στις επω-
φελούμενες εταιρείες που αποδίδονται στη διασπώμενη 
εταιρεία. Στην έκθεση του διοικητικού συμβουλίου ή των 
διαχειριστών καθεμίας από τις εταιρείες στην κοινή και 
στη μερική διάσπαση επεξηγείται και αιτιολογείται το 
κριτήριο κατανομής, στους μετόχους ή στους εταίρους 
της διασπώμενης εταιρείας, των εταιρικών συμμετοχών των επωφελούμενων εταιρειών. Εφόσον η συμμετέχου-σα στη διάσπαση εταιρεία ανήκει σε όμιλο σύμφωνα με 
το Παράρτημα Α’ του ν. 4308/2014, το διοικητικό συμ-
βούλιο ή οι διαχειριστές παρέχουν πληροφορίες ανα-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1336 Τεύχος Α’ 44/09.03.2019
φορικά και με τις άλλες εταιρείες του ομίλου, η νομική 
και οικονομική θέση των οποίων είναι απαραίτητη για 
την εξήγηση και τη δικαιολόγηση του σχεδίου σύμβα-
σης διάσπασης. Η έκθεση αναφέρει επίσης τις ειδικές 
δυσχέρειες που τυχόν προέκυψαν κατά την αποτίμηση.
2. Η έκθεση της παραγράφου 1 καταχωρίζεται στο 
Γ .Ε.ΜΗ, δημοσιεύεται στο διαδικτυακό τόπο του και υπο-
βάλλεται στη συνέλευση ή στους εταίρους καθεμίας από 
τις εταιρείες που μετέχει στη διάσπαση.
3. Το διοικητικό συμβούλιο ή οι διαχειριστές καθε-
μίας από τις εταιρείες που μετέχουν στη διάσπαση 
υποχρεούνται να ενημερώνουν τη συνέλευση ή τους 
εταίρους, συμπεριλαμβανομένων και των κατηγοριών 
μετόχων ή των εταίρων που αποφασίζουν σύμφωνα με 
την παράγραφο 2 του άρθρου 66, καθώς και τα διοι-
κητικά συμβούλια ή τους διαχειριστές των άλλων εται-
ρειών που μετέχουν στη διάσπαση, ώστε τα τελευταία 
να είναι σε θέση να ενημερώσουν τις οικείες γενικές 
συνελεύσεις των εταιρειών τους, ή τους εταίρους για 
κάθε σημαντική μεταβολή των περιουσιακών στοιχείων 
και των υποχρεώσεών τους που σημειώθηκε ανάμεσα 
στην ημερομηνία κατάρτισης του σχεδίου σύμβασης 
διάσπασης και στην ημερομηνία λήψης της απόφασης 
του άρθρου 66.
4. Η έκθεση δεν είναι απαραίτητο να περιλαμβάνει 
πληροφορίες και στοιχεία, η δημοσιοποίηση των οποίων 
μπορεί να προκαλέσει σημαντική βλάβη σε μία ή περισ-
σότερες από τις εταιρείες που μετέχουν στη διάσπαση ή 
στην περίπτωση του τέταρτου εδαφίου της παραγράφου 
1, σε άλλη εταιρεία του ομίλου. Στην περίπτωση αυτή, 
η έκθεση της οικείας εταιρείας εξηγεί τους λόγους για 
τους οποίους οι οικείες πληροφορίες και τα στοιχεία 
παραλείπονται.
5. Δεν απαιτείται έκθεση του διοικητικού συμβουλίου 
ή των διαχειριστών σύμφωνα με την παράγραφο 1 ούτε 
ενημέρωση των συνελεύσεων ή των εταίρων και των άλ-
λων εταιρειών που μετέχουν στη διάσπαση σύμφωνα με 
την παράγραφο 3, εφόσον όλοι οι μέτοχοι ή οι εταίροι και 
οι κάτοχοι άλλων τίτλων που παρέχουν δικαίωμα ψήφου 
σε καθεμία από τις εταιρείες που μετέχουν στη διάσπαση 
συμφωνούν εγγράφως να μην καταρτιστεί έκθεση ή να γίνει ενημέρωση. Το σχετικό έγγραφο πρέπει να έχει θε-ωρηθεί από τα πρόσωπα που προβλέπονται στο άρθρο 446 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας ή από δικηγόρο.
Άρθρο 62
Εξέταση του σχεδίου σύμβασης διάσπασηςαπό εμπειρογνώμονες
Για καθεμία από τις εταιρείες που μετέχουν στη δι-
άσπαση, ένας ή περισσότεροι ανεξάρτητοι εμπειρο-
γνώμονες εξετάζουν το σχέδιο σύμβασης διάσπασης 
και συντάσσουν γραπτή έκθεση που απευθύνεται στη 
συνέλευση ή προς τους εταίρους της. Για τις κατηγορίες 
επαγγελματιών που μπορούν να διοριστούν ως εμπειρο-
γνώμονες, τα κριτήρια ανεξαρτησίας τους, τον διορισμό 
τους ως εμπειρογνωμόνων και τα δικαιώματά τους, το 
περιεχόμενο και τη δημοσιότητα της γραπτής έκθεσής τους, καθώς και για την εξαίρεση από τις υποχρεώσεις του παρόντος εφαρμόζεται το άρθρο 10.Άρθρο 63
Διαθεσιμότητα των εγγράφων για εξέτασηαπό τους μετόχους ή τους εταίρους
1. Κάθε μέτοχος ή εταίρος έχει το δικαίωμα να λαμβάνει 
γνώση στην έδρα της εταιρείας, κατά τη χρονική περίοδο 
που ορίζεται στην παράγραφο 1 του άρθρου 79, στο άρ-
θρο 84, στο άρθρο 91 και στην παράγραφο 2 του άρθρου 
99, κατά περίπτωση, των εξής τουλάχιστον εγγράφων:
α. του σχεδίου σύμβασης διάσπασης,
β. των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων και 
των ετήσιων εκθέσεων διαχείρισης του διοικητικού συμ-
βουλίου ή των διαχειριστών καθεμίας από τις εταιρείες 
που μετέχουν στη διάσπαση, των τριών (3) τελευταίων ετών,
γ. λογιστικής κατάστασης που έχει συνταχθεί σε ημε-
ρομηνία που δεν είναι προγενέστερη από την πρώτη 
ημέρα του τρίτου μήνα πριν από την ημερομηνία του 
σχεδίου σύμβασης διάσπασης, αν οι τελευταίες ετήσι-
ες χρηματοοικονομικές καταστάσεις αναφέρονται σε 
χρήση που έχει λήξει έξι (6) τουλάχιστον μήνες πριν 
από την ημερομηνία του σχεδίου σύμβασης διάσπα-
σης. Η λογιστική κατάσταση περιλαμβάνει τουλάχιστον 
ισολογισμό, κατάσταση αποτελεσμάτων και περίληψη 
των λογιστικών μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν για 
τη σύνταξή τους,
δ. των προβλεπόμενων στο άρθρο 61 εκθέσεων των 
διοικητικών συμβουλίων ή των διαχειριστών καθεμίας 
από τις εταιρείες που μετέχουν στη διάσπαση,
ε. της έκθεσης που προβλέπεται στο άρθρο 62.
2. Δεν απαιτείται λογιστική κατάσταση σύμφωνα με 
την περίπτωση γ’ της παραγράφου 1 εφόσον:
α. η εταιρεία δημοσιεύει εξαμηνιαία οικονομική έκ-
θεση, σύμφωνα με τις διατάξεις που αφορούν τις υπο-χρεώσεις διαρκούς και περιοδικής πληροφόρησης των εκδοτών κινητών αξιών, οι οπ οίες έχουν εισαχθεί προς 
διαπραγμάτευση σε οργανωμένη αγορά ή σε Πολυμερή 
Μηχανισμό Διαπραγμάτευσης (ΠΜΔ) και την καθιστά 
διαθέσιμη στους μετόχους σύμφωνα με όσα ορίζονται 
στην παρούσα, ή
β. όλοι οι μέτοχοι και οι κάτοχοι άλλων τίτλων που πα-
ρέχουν δικαίωμα ψήφου σε καθεμία από τις εταιρείες 
που μετέχουν στη διάσπαση ή οι εταίροι αυτών έχουν 
συμφωνήσει εγγράφως ότι δεν απαιτείται η σύνταξη 
λογιστικής κατάστασης. Το σχετικό έγγραφο πρέπει να έχει θεωρηθεί από τα πρόσωπα που προβλέπονται στο άρθρο 446 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας ή από δι-κηγόρο.
3. Η λογιστική κατάσταση που προβλέπεται στην πε-
ρίπτωση γ’ της παραγράφου 1 συντάσσεται σύμφωνα 
με τις ίδιες μεθόδους και την ίδια διάταξη και εμφάνιση 
όπως οι τελευταίες ετήσιες χρηματοοικονομικές κατα-
στάσεις.
Για την κατάρτιση της λογιστικής αυτής κατάστασης 
ισχύουν και τα εξής:
α. δεν είναι απαραίτητο να γίνει νέα φυσική απογραφή 
των αποθεμάτων,
β. οι επιμετρήσεις που εμφανίζονται στον τελευταίο 
ετήσιο ισολογισμό πρέπει να προσαρμόζονται προς τις 
λογιστικές εγγραφές της ενδιάμεσης περιόδου, χωρίς να 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1337 Τεύχος Α’ 44/09.03.2019
απαιτούνται νέες επιμετρήσεις. Σε κάθε περίπτωση στη 
λογιστική κατάσταση αναγνωρίζονται:
(αα) οι αποσβέσεις και οι προβλέψεις της ενδιάμεσης 
περιόδου,
(ββ) οι σημαντικές αλλαγές πραγματικής αξίας που δεν 
εμφανίζονται στα λογιστικά βιβλία.
4. Κάθε μέτοχος ή εταίρος μπορεί να λάβει πλήρες αντί-
γραφο ή, αν το επιθυμεί, απόσπασμα των εγγράφων που 
προβλέπονται στην παράγραφο 1, ατελώς και με απλή αίτηση προς την εταιρεία. Εφόσον ένας μέτοχος ή εταί-ρος έχει δώσει τη συγκατάθεσή του για τη χρήση, από 
την εταιρεία, των ηλεκτρονικών μέσων για τη διαβίβαση 
των πληροφοριών, τα εν λόγω αντίγραφα ή αποσπάσμα-
τα μπορεί να παρασχεθούν στον συγκεκριμένο μέτοχο ή εταίρο μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.
5. Καθεμία από τις συμμετέχουσες στη διάσπαση εται-
ρείες απαλλάσσεται από την υποχρέωση να καταστήσει 
τα έγγραφα που αναφέρονται στην παράγραφο 1 δια-
θέσιμα στην έδρα της εφόσον αυτή, για συνεχή χρονική 
περίοδο που είναι ίδια με εκείνη που αναφέρεται στην πα-
ράγραφο 1, τα καταστήσει διαθέσιμα στην ιστοσελίδα της.
Η παράγραφος 4 δεν εφαρμόζεται εφόσον η ιστοσελί-
δα παρέχει στους μετόχους ή στους εταίρους τη δυνατό-
τητα, καθόλη τη διάρκεια της περιόδου που αναφέρεται 
στο προηγούμενο εδάφιο, να μεταφορτώνουν και να 
εκτυπώνουν τα έγγραφα που αναφέρονται στην παρά-
γραφο 1. Στην τελευταία περίπτωση, η εταιρεία υποχρε-
ούται να θέτει τα έγγραφα στη διάθεση των μετόχων ή 
εταίρων στην έδρα της.
Οι πληροφορίες διατηρούνται στην ιστοσελίδα της 
εταιρείας για περίοδο δύο (2) ετών από την ημερομηνία 
λήψης απόφασης για το σχέδιο σύμβασης διάσπασης 
από τη συνέλευση ή από τους εταίρους της. Προσωρι-
νή διακοπή της πρόσβασης στην ιστοσελίδα η οποία 
προκαλείται από τεχνικούς ή άλλους λόγους δεν θίγει 
το κύρος των πράξεων που έχουν αναρτηθεί σε αυτή.
6. Με απόφαση του Υπουργού Οικονομίας και Ανά-
πτυξης, είναι δυνατόν η απαλλαγή που προβλέπεται 
στο πρώτο εδάφιο της παραγράφου 5 να εξαρτάται από 
όρους και περιορισμούς, που είναι απαραίτητοι για να 
προστατευτεί η ασφάλεια της ιστοσελίδας και η γνησι-ότητα των εγγράφων.
7. Με απόφαση του Υπουργού Οικονομίας και Ανά-
πτυξης, μπορεί να καθορίζονται οι συνέπειες που έχει 
η προσωρινή διακοπή πρόσβασης στην ιστοσελίδα, 
σύμφωνα με την παράγραφο 5, εφόσον η διακοπή αυτή 
προκαλείται από τεχνικούς ή άλλους λόγους.
Άρθρο 64
Προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων
Η προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων κα-
θεμίας από εταιρείες που μετέχουν στη διάσπαση ρυθ-
μίζεται σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις.
Άρθρο 65
Προστασία των πιστωτών των εταιρειώνπου μετέχουν στη διάσπαση
1. Μέσα σε τριάντα (30) ημέρες από την ολοκλήρω-
ση των διατυπώσεων του άρθρου 8, οι πιστωτές των εταιρειών που μετέχουν στη διάσπαση, των οποίων οι 
απαιτήσεις είχαν γεννηθεί πριν από τον χρόνο αυτόν, 
χωρίς να έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμες, έχουν το δι-
καίωμα να ζητήσουν, οι δε εταιρείες έχουν υποχρέωση 
να τους παράσχουν κατάλληλες εγγυήσεις, εφόσον απο-
δεικνύουν επαρκώς ότι, η οικονομική κατάσταση των 
εταιρειών εξαιτίας της διάσπασης, καθιστά απαραίτητη 
την παροχή τέτοιων εγγυήσεων και εφόσον δεν έχουν 
λάβει τέτοιες εγγυήσεις.
2. Οι εγγυήσεις που χορηγούνται στους πιστωτές της 
διασπώμενης εταιρείας μπορεί να είναι διαφορετικές 
από αυτές που χορηγούνται στους πιστωτές της επωφε-
λούμενης ή των επωφελούμενων εταιρειών.
3. Κάθε διαφορά που προκύπτει από την εφαρμογή 
της παραγράφου 1 επιλύεται από το δικαστήριο της 
παραγράφου 1 του άρθρου 5 το οποίο στην περίπτωση 
αυτή δικάζει κατά τη διαδικασία των άρθρων 682 επ. 
του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, ύστερα από αίτηση 
του ενδιαφερόμενου πιστωτή. Η αίτηση ασκείται μέσα σε προθεσμία τριάντα (30) ημερών, η οποία αρχίζει από την ολοκλήρωση των διατυπώ σεων δημοσιότητας που 
προβλέπεται στο άρθρο 60. Με την απόφασή του το δι-
καστήριο μπορεί να λάβει τα κατά την κρίση του επαρκή 
και πρόσφορα μέτρα για την εξασφάλιση της απαίτησης 
του αιτούντος.
4. Εφόσον δεν ικανοποιήθηκε απαίτηση πιστωτή της 
διασπώμενης εταιρείας που αναλήφθηκε από επωφε-
λούμενη εταιρεία, ιδίως σε περίπτωση άκαρπης ανα-
γκαστικής εκτέλεσης ή κήρυξης σε πτώχευση, για την 
απαίτηση αυτή ευθύνονται εις ολόκληρον και οι λοιπές 
επωφελούμενες εταιρείες, μέχρι του ύψους της καθαρής 
θέσης της περιουσίας που εισφέρθηκε από τη διασπώ-
μενη εταιρεία σε καθεμία από τις εταιρείες αυτές, ή, στις 
περιπτώσεις μερικής διάσπασης ή απόσχισης κλάδου και 
η ίδια η διασπώμενη εταιρεία. Απαιτήσεις κατά των εις 
ολόκληρον ευθυνόμενων εταιρειών του προηγούμενου 
εδαφίου παραγράφονται μετά την παρέλευση πενταετί-
ας από την συντέλεση της διάσπασης ή της απόσχισης 
κλάδου σύμφωνα με το άρθρο 70.
Άρθρο 66
Έγκριση από τη συνέλευση
ή τους εταίρους καθεμιάς από τις εταιρείεςπου μετέχουν στη διάσπαση
1. Για τη διάσπαση απαιτείται απόφαση της συνέλευ-
σης ή των εταίρων καθεμιάς από τις εταιρείες που μετέ-χουν στη διάσπαση, η οποία λαμβάνεται όπως ορίζεται στον νόμο και στο καταστατικό της. Η απόφαση αφορά 
τουλάχιστον την έγκριση του σχεδίου σύμβασης διά-
σπασης και, κατά περίπτωση, των τροποποιήσεων του 
καταστατικού που απαιτούνται για την πραγματοποίηση 
της διάσπασης.
2. Εφόσον υπάρχουν περισσότερε ς κατηγορίες εταιρι-
κών συμμετοχών, η απόφαση για τη διάσπαση υποβάλ-
λεται σε έγκριση από κάθε κατηγορία μετόχων ή εταίρων, 
τα δικαιώματα των οποίων επηρεάζει η διάσπαση.
3. Εφόσον οι εταιρικές συμμετοχές των επωφελού-
μενων εταιρειών δεν κατανέμονται στους μετόχους ή 
στους εταίρους της διασπώμενης εταιρείας κατ’ αναλο-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1338 Τεύχος Α’ 44/09.03.2019
γία προς τα δικαιώματά τους σε αυτήν ή στο κεφάλαιο 
της, οι μειοψηφούντες μέτοχοι ή εταίροι της διασπώ-
μενης εταιρείας μπορούν να απαιτήσουν από αυτήν 
να εξαγοράσει τις συμμετοχές τους στην ίδια, έναντι 
ανταλλάγματος που αντιστοιχεί στην αξία των συμμε-
τοχών τους. Σε περίπτωση διαφωνίας, αποφασίζει το 
δικαστήριο.
Άρθρο 67
Σύμβαση διάσπασης - Τύπος
1. Μετά τη λήψη αποφάσεων για έγκριση της διάσπα-
σης από τις γενικές συνελεύσεις ή από τους εταίρους των 
εταιρειών που μετέχουν σε αυτήν, σύμφωνα με το άρθρο 
65, καταρτίζεται από τους εκπροσώπους των οικείων 
εταιρειών σύμβαση διάσπασης, η οποία υποβάλλεται 
στον τύπο του ιδιωτικού εγγράφου, θεωρημένου από τα 
πρόσωπα που προβλέπονται στο άρθρο 446 του Κώδικα 
Πολιτικής Δικονομίας ή από δικηγόρο.
2. Εφόσον στη διάσπαση μετέχει οποιαδήποτε από τις 
εταιρικές μορφές των περιπτώσεων α’ , β’ , η’ , θ’ και ι’ της 
παραγράφου 1 του άρθρου 2, καθώς και σε κάθε άλλη περίπτωση που προβλέπεται από τον νόμο, η σύμβαση 
διάσπασης υποβάλλεται στον τύπο του συμβολαιογρα-φικού εγγράφου.
Άρθρο 68
Διατυπώσεις δημοσιότητας -Πράξεις και στοιχείαπου υποβάλλονται σε δημοσιότητα
1. Η διάσπαση υποβάλλεται στις διατυπώσεις δημοσι-
ότητας του ν. 3419/2005, για καθεμία από τις εταιρείες που μετέχουν σε αυτή.
2. Σε περίπτωση διάσπασης, στην οποία μετέχει μία 
τουλάχιστον ανώνυμη εταιρεία ή ευρωπαϊκή εταιρεία 
(SE), στη δημοσιότητα της παραγράφου 1 υποβάλλονται 
για καθεμία εταιρεία που μετέχει στη διάσπαση, η από-
φαση της γενικής συνέλευσης ή των εταίρων, η οποία 
λαμβάνεται σύμφωνα με το άρθρο 66, μαζί με τη σχετική 
σύμβαση διάσπασης, καθώς και την εγκριτική απόφαση 
που προβλέπεται στην παράγραφο 2 του άρθρου 69.
3. Σε κάθε άλλη περίπτωση, στη δημοσιότητα της 
παραγράφου 1 υποβάλλεται για καθεμία εταιρεία που 
μετέχει στη διάσπαση, η απόφαση της συνέλευσης των 
εταίρων τους ή η απόφαση των εταίρων για τη διάσπαση, 
η οποία λαμβάνεται σύμφωνα με το άρθρο 66, μαζί με τη σχετική σύμβαση διάσπασης.
Άρθρο 69
Προληπτικός έλεγχος νομιμότητας
1. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 5 του άρθρου 
9 του ν.  4548/2018, η δημοσιότητα προϋποθέτει σε 
κάθε περίπτωση προηγούμενο έλεγχο της νομιμότητας 
όλων των πράξεων και των διατυπώσεων που επιβάλλει 
ο παρών στις εταιρείες που μετέχουν στη διάσπαση. Ο 
έλεγχος νομιμότητας του προηγούμενου εδαφίου πε-
ριορίζεται στην τήρηση των διατάξεων του παρόντος 
νόμου, της εταιρικής νομοθεσίας που διέπει τις εταιρείες 
που μετέχουν στη διάσπαση, του καταστατικού τους και 
των διατάξεων του ν. 3419/2005.2. Εφόσον στη διάσπαση μετέχει ανώνυμη εταιρεία ή 
ευρωπαϊκή εταιρεία (SE) ως διασπώμενη ή ως επωφε-λούμενη, η δημοσιότητα σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 68 προϋποθέτει προηγούμενη εγκριτική απόφαση του Περιφερειάρχη του οργανισμού τοπικής 
αυτοδιοίκησης δεύτερου βαθμού, στην περιφέρεια του 
οποίου έχει την έδρα της η επωφελούμενη ή οι επωφε-
λούμενες εταιρείες. Στην περίπτωση επωφελούμενων 
εταιρειών των οποίων η έδρα βρίσκεται στην περιφέ-
ρεια διαφορετικών οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκη-
σης δεύτερου βαθμού, αρμόδιος για την έκδοση της 
εγκριτικής απόφασης του προηγούμενου εδαφίου εί-
ναι ο Υπουργός Οικονομίας και Ανάπτυξης. Η εγκριτική 
απόφαση των δύο προηγούμενων εδαφίων εκδίδεται 
μετά την ολοκλήρωση του ελέγχου νομιμότητας της 
παραγράφου 1.
3. Εφόσον στη διάσπαση δεν μετέχει ανώνυμη εταιρεία 
ή ευρωπαϊκή εταιρεία (SE), η δημοσιότητα στο Γ .Ε.ΜΗ. 
σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 68 ενεργείται 
από τις αρμόδιες υπηρεσίες Γ .Ε.ΜΗ. που προβλέπονται στην παρ. 2 του άρθρου 2, του ν. 3419/2005, χωρίς την 
έκδοση προηγούμενης εγκριτικής απόφασης. Η υπο-
βολή σε δημοσιότητα πραγματοποιείται μετά την ολο-κλήρωση του ελέγχου νομιμότητας της παραγράφου 1, για τη διενέργεια του οποίου αρμόδια είναι η Υπηρεσία 
Γ .Ε.ΜΗ., στην περιφέρεια της οποίας έχει την έδρα της 
η επωφελούμενη ή οι επωφελούμενες εταιρείες. Στην 
περίπτωση επωφελούμενων εταιρειών που δεν υπά-
γονται στην αρμοδιότητα της ίδιας Υπηρεσίας Γ .Ε.ΜΗ,. 
αρμόδιος για τον έλεγχο νομιμότητας σύμφωνα με την παράγραφο 1 του παρόντος και την υποβολή σε δημο-σιότητα σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 68 
είναι ο Υπουργός Οικονομίας και Ανάπτυξης, χωρίς να 
απαιτείται η έκδοση εγκριτικής απόφασης.
4. Εφόσον στη διάσπαση μετέχει, ως διασπώμενη ή 
ως επωφελούμενη, έστω μία από τις εταιρείες που ανα-φέρονται στην παρ. 3 του άρθρου 9 του ν. 4548/2018 η 
εγκριτική απόφαση της παραγράφου 3 εκδίδεται από 
τον Υπουργό Οικονομίας και Ανάπτυξης.
Άρθρο 70
Αποτελέσματα της διάσπασης
1. Η διάσπαση συντελείται με μόνη την καταχώριση 
σύμφωνα με την υποπερίπτωση αα’ της περίπτωσης α’ 
της παρ. 1 του άρθρου 16 του ν. 3419/2005, της σύμβα-
σης διάσπασης, ως προς τις επωφελούμενες εταιρείες, 
ακόμα και πριν από τη διαγραφή από το Γ .Ε.ΜΗ. της διασπώμενης εταιρείας, εφόσον πρόκειται για κοινή 
διάσπαση.
2. Από την ημερομηνία καταχώρισης στο Γ .Ε.ΜΗ. σύμ-
φωνα με την παράγραφο 1, επέρχονται αυτοδίκαια και 
ταυτόχρονα τόσο μεταξύ της διασπώμενης και των επω-
φελούμενων εταιρειών όσο και έναντι τρίτων, τα εξής 
αποτελέσματα:
α. οι επωφελούμενες εταιρείες υποκαθίστανται καθο-
λικές διάδοχοι στη μεταβιβαζόμενη σε αυτές περιουσία. 
Στην κοινή διάσπαση, η καθολική διαδοχή καταλαμβάνει 
το σύνολο της περιουσίας, δηλαδή το σύνολο των δικαι-
ωμάτων, των υποχρεώσεων και γενικά των έννομων σχέ-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1339 Τεύχος Α’ 44/09.03.2019
σεων της διασπώμενης εταιρείας, περιλαμβανομένων 
των διοικητικών αδειών που έχουν εκδοθεί υπέρ της τε-
λευταίας και αφορούν τη μεταβιβαζόμενη περιουσία. Η μεταβίβαση αυτής της περιουσίας στις επωφελούμενες 
εταιρείες γίνεται σύμφωνα με την κατανομή που προ-
βλέπεται στη σύμβαση διάσπασης ή προκύπτει από την 
παράγραφο 3 του άρθρου 59. Στη μερική διάσπαση και 
στην απόσχιση κλάδου η καθολική διαδοχή καταλαμ-
βάνει τον κλάδο δραστηριότητας που καθορίζεται στη σύμβαση διάσπασης,
β. στις περιπτώσεις της κοινής διάσπασης και της με-
ρικής διάσπασης, οι μέτοχοι ή οι εταίροι της διασπώμε-
νης εταιρείας γίνονται μέτοχοι ή εταίροι μίας ή περισ-
σότερων επωφελούμενων εταιρειών, σύμφωνα με την 
κατανομή που προβλέπεται στη σύμβαση διάσπασης. 
Στην περίπτωση της απόσχισης κλάδου, η διασπώμενη εταιρεία γίνεται μέτοχος ή εταίρος της επωφελούμενης 
εταιρείας, λαμβάνοντας τις εταιρικές συμμετοχές που 
προβλέπονται στη σύμβαση διάσπασης,
γ. στην περίπτωση της κοινής διάσπασης, η διασπώ-
μενη εταιρεία παύει να υπάρχει.
3. Οι εκκρεμείς δίκες συνεχίζονται αυτοδίκαια και χω-
ρίς άλλη διατύπωση από τις επωφελούμενες εταιρείες, 
σύμφωνα με την κατανομή που προβλέπεται στο σχέδιο 
σύμβασης διάσπασης ή προκύπτει από την παράγραφο 
3 του άρθρου 59.
4. Οι προβλεπόμενες στον νόμο ιδιαίτερες διατυπώ-
σεις για τη μεταβίβαση ορισμένων περιουσιακών στοι-
χείων ισχύουν και στην περίπτωση διάσπασης.
5. Στην κοινή και τη μερική διάσπαση, οι εταιρικές συμ-
μετοχές επωφελούμενης εταιρείας δεν ανταλλάσσονται 
με εταιρικές συμμετοχές της διασπώμενης εταιρείας που 
κατέχονται:
α. είτε από την ίδια την επωφελούμενη εταιρεία είτε 
από πρόσωπο που ενεργεί στο όνομά του αλλά για λο-
γαριασμό της,
β. είτε από την ίδια την διασπώμενη εταιρεία, είτε από 
πρόσωπο που ενεργεί στο όνομά του, αλλά για λογα-
ριασμό της.
Στην απόσχιση κλάδου, δεν μπορεί να συμπεριλαμ-
βάνονται στον μεταβιβαζόμενο κλάδο εταιρικές συμμε-
τοχές της διασπώμενης εταιρείας στην επωφελούμενη εταιρεία.
Άρθρο 71
Ευθύνη
1. Στην περίπτωση της κοινής και της μερικής διά-
σπασης, τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου ή οι δι-
αχειριστές της διασπώμενης και των επωφελούμενων 
εταιρειών ευθύνονται έναντι των μετόχων ή των εταί-
ρων της εταιρείας τους για κάθε ζημία που οι τελευταίοι 
υπέστησαν λόγω υπαίτιας πράξης ή παράλειψης των 
πρώτων , η οποία συνιστά παράβαση των καθηκόντων 
τους, κατά την προετοιμασία και την πραγματοποίηση 
της διάσπασης.
2. Στην περίπτωση της κοινής και της μερικής διάσπα-
σης, κάθε εμπειρογνώμονας του άρθρου 62 ευθύνεται 
έναντι των μετόχων ή των εταίρων των εταιρειών που 
μετέχουν στη διάσπαση για κάθε ζημία που αυτοί υπέ-στησαν λόγω υπαίτιας πράξης ή παράλειψής του που 
συνιστά παράβαση των καθηκόντων του.
3. Δεν θίγεται η ευθύνη των προσώπων που αναφέ-
ρονται στις παραγράφους 1 και 2 για ζημία τρίτων κατά τις γενικές διατάξεις.
4. Οι αξιώσεις των παραγράφων 1 και 2 εισάγονται 
στο καθ’ ύλην αρμόδιο δικαστήριο, σύμφωνα με τον 
Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (Κ.Πολ.Δ) και μπορεί να 
ασκούνται από ειδικό εκπρόσωπο, ο οποίος διορίζεται από το δικαστήριο του άρθρου 5, που δικάζει κατά την 
εκούσια δικαιοδοσία, με αίτηση κάθε διαδίκου ή, ειδικά 
αν πρόκειται για ανώνυμη εταιρεία, με αίτηση μετόχου ή μετόχων που κατά τη συντέλεση της κοινής ή της με-
ρικής διάσπασης, σύμφωνα με την παράγραφο 1 του 
άρθρου 70 κατείχαν το ένα πεντηκοστό (1/50) τουλάχι-στον του μετοχικού κεφαλαίου. Για τον ορισμό ειδικού 
εκπροσώπου, το δικαστήριο πρέπει να πιθανολογήσει 
την ύπαρξη της αξίωσης των αιτούντων. Η απόφαση του 
δικαστηρίου δεν υπόκειται σε ένδικα μέσα. Σε περίπτω-
ση άσκησης αξιώσεων κατά περισσότερων υπόχρεων, 
είναι δυνατό να οριστεί ο ίδιος ή διαφορετικοί ειδικοί 
εκπρόσωποι.
5. Η απόφαση που διορίζει ειδικό εκπρόσωπο υποβάλ-
λεται σε δημοσιότητα, με επιμέλειά του στη μερίδα στο 
Γ .Ε.ΜΗ. της εταιρείας ή των εταιρειών, με τη συμμετοχή 
στην οποία ή στις οποίες σχετίζεται η προβαλλόμενη 
ζημία των δικαιούχων, και, κατά περίπτωση, στην ιστοσε-
λίδα της ίδιας εταιρείας αυτής ή των ίδιων εταιρειών αυ-
τών, μαζί με πρόσκληση του ειδικού εκπροσώπου προς 
τους μετόχους ή τους εταίρους της εταιρείας αυτής ή των 
εταιρειών αυτών να δηλώσουν στον ίδιο αν επιθυμούν 
να ασκήσει αξιώσεις για λογαριασμό τους. Εφόσον το 
καταστατικό ή η εταιρική σύμβαση της εταιρείας αυτής 
ή των εταιρειών αυτών προβλέπει και άλλους τρόπους 
ενημέρωσης των μετόχων ή των εταίρων για τη διεξα-
γωγή συνέλευσης ή τη λήψη αποφάσεων των εταίρων, 
αυτοί εφαρμόζονται ανάλογα και στην πρόσκληση 
του πρώτου εδαφίου. Οι μέτοχοι ή οι εταίροι πρέπει να 
προβούν στην ανωτέρω δήλωση μέσα σε αποκλειστι-
κή προθεσμία έξι (6) μηνών από την ολοκλήρωση της 
δημοσιότητας που προβλέπεται στην παρούσα. Κατά 
τη διάρκεια αυτής της προθεσμίας η παραγραφή των 
αξιώσεών τους αναστέλλεται.
6. Η απόφαση της παραγράφου 4 καθορίζει την αμοιβή 
του ειδικού εκπροσώπου, η οποία του οφείλεται από 
τους μετόχους ή τους εταίρους που εκπροσωπεί αναλο-γικά με το ποσοστό συμμετοχής καθενός στην εταιρεία, 
με τη συμμετοχή στην οποία σχετίζεται η προβαλλόμενη 
ζημία τους. Διαφορετική συμφωνία για αμοιβή μεταξύ 
του ειδικού εκπροσώπου και των μετόχων ή των εταίρων 
που εκπροσωπεί δεν αποκλείεται.
Άρθρο 72
Ακύρωση της διάσπασης
1. Η διάσπαση που συντελέστηκε, σύμφωνα με την 
παράγραφο 1 του άρθρου 70 κηρύσσεται άκυρη με δι-καστική απόφαση εφόσον:
α. παραλείφθηκε η έγκριση της διάσπασης από έστω 
μία από τις εταιρείες που μετέχουν σ’ αυτή, με απόφαση 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1340 Τεύχος Α’ 44/09.03.2019
της συνέλευσης ή των εταίρων, συμπεριλαμβανομένης 
και της περίπτωσης των μετόχων ή των εταίρων που απο-
φασίζουν σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 
66, ή η απόφαση με την οποία εγκρίθηκε η διάσπαση 
είναι ανυπόστατη,
β. έστω μία από τις αποφάσεις της περίπτωση α’ είναι 
άκυρη ή ακυρώσιμη.
2. Εφόσον το ελάττωμα της παραγράφου 1 εξαλειφθεί 
ή ιαθεί με οποιονδήποτε τ ρόπο μέχρι τη συζήτηση της 
αίτησης για την κήρυξη της ακυρότητας της διάσπα-
σης, η διάσπαση δεν κηρύσσεται άκυρη. Επιπλέον, το 
δικαστήριο τάσσει προθεσμία για την άρση των λόγων 
ακυρότητας της διάσπασης, εφόσον η άρση είναι εφι-
κτή. Η προθεσμία αυτή μπορεί να παρατείνεται. Εφόσον 
παρασχεθεί η ανωτέρω προθεσμία, το δικαστήριο μπο-
ρεί να διατάξει μέτρα για την προσωρινή ρύθμιση των εταιρικών υποθέσεων.
3. Η αίτηση για την κήρυξη της ακυρότητας της διά-
σπασης ασκείται μέσα σε προθεσμία τριών (3) μηνών από την καταχώριση στο Γ .Ε.ΜΗ. σύμφωνα με την πα-
ράγραφο 1 του άρθρου 70 και υπάγεται στη διαδικα-
σία της εκούσιας δικαιοδοσίας. Μπορεί να υποβληθεί 
από κάθε μέτοχο ή εταίρο εταιρείας που διασπάστη-
κε, εφόσον δεν έλαβε μέρος στη λήψη της απόφασης της εταιρείας αυτής για την έγκριση της διάσπασης ή αντιτάχθηκε στη λήψη της. Στην περίπτωση α’ της πα-
ραγράφου 1, καθώς και όταν πρόκειται για άκυρη από-
φαση της περίπτωσης β’ της παραγράφου 1, η αίτηση μπορεί να υποβληθεί και από πιστωτές εταιρείας που 
διασπάστηκε, εφόσον έχουν έννομο συμφέρον. Εφόσον 
πρόκειται για ακυρώσιμη απόφαση της περίπτωσης 
β’ της παραγράφου 1, η αίτηση μπορεί να υποβληθεί 
μόνο από μέτοχο ή μετόχους ή από εταίρο ή εταίρους 
που εκπροσωπούν συνολικά το ένα εικοστό (1/20) του-
λάχιστον του κεφαλαίου ή των δικαιωμάτων ψήφου 
εταιρείας που διασπάστηκε, εφόσον δεν έλαβαν μέρος 
στη λήψη της απόφασης για την έγκριση της διάσπασης 
ή αντιτάχθηκαν στη λήψη της.
4. Στην περίπτωση β’ της παραγράφου 1, το δικα-
στήριο μπορεί να μην κηρύξει την ακυρότητα της δι-
άσπασης, εφόσον κρίνει ότι αυτή είναι δυσανάλογη σε 
σχέση με το ελάττωμα της απόφασης της συνέλευσης 
ή των εταίρων. Σε αυτή την περίπτωση, όταν πρόκειται 
για κοινή διάσπαση ή μερική διάσπαση, ο αιτών έχει 
χρηματική αξίωση κατά της εταιρείας, της οποίας είναι 
μέτοχος ή εταίρος μετά τη συντέλεση της διάσπασης, 
προς αποκατάσταση της ζημίας που του προκάλεσε το 
συγκεκριμένο ελάττωμα, η οποία πρέπει να ασκηθεί 
μέσα σε αποκλειστική προθεσμία ενός (1) έτους από το αμετάκλητο της δικαστικής απόφασης. Την ίδια αξίωση έχουν μέτοχοι ή εταίροι που δεν μπορούν να ζητήσουν την κήρυξη της ακυρότητας της διάσπασης, επειδή δεν 
διαθέτουν το απαιτούμενο ποσοστό μετοχών ή δικαιω-
μάτων ψήφου σύμφωνα με την παράγραφο 3. Στην περί-
πτωση των δύο προηγούμενων εδαφίων, περισσότερες 
υπόχρεες εταιρείες ευθύνονται ανάλογα με την κατανο-
μή που προβλέπεται στη σύμβαση κοινής διάσπασης 
ή μερικής διάσπασης για τις εταιρικές συμμετοχές του 
δικαιούχου.5. Εφόσον η επωφελούμενη εταιρεία είναι ανώνυμη 
εταιρεία με μετοχές εισηγμένες σε ρυθμιζόμενη αγορά 
ή Πολυμερή Μηχανισμό Διαπραγμάτευσης (ΠΜΔ), δεν 
κηρύσσεται ακυρότητα της διάσπασης στην περίπτωση 
β’ της παραγράφου 1, αλλά εφαρμόζεται ανάλογα το 
δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 5 όταν πρόκειται για 
κοινή διάσπαση ή μερική διάσπαση και η αξίωση που 
αναφέρεται σε αυτό μπορεί να ασκηθεί από κάθε μέτοχο 
ή εταίρο που δεν έλαβε μέρος στη λήψη της απόφασης ή 
αντιτάχθηκε σε αυτήν, μέσα σε προθεσμία ενός (1) έτους 
που αρχίζει από την καταχώριση της διάσπασης στο 
Γ .Ε.ΜΗ. σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 70.
6. Στις περιπτώσεις του πρώτου εδαφίου της παρα-
γράφου 5 και του πρώτου εδαφίου της παραγράφου 
6, καθώς και όταν πρόκειται για απόσχιση κλάδου, δεν 
θίγονται αξιώσεις κατά το κοινό δίκαιο μεταξύ της δι-
ασπώμενης εταιρείας και της επωφελούμενης ή των 
επωφελούμενων εταιρειών.
7. Ακύρωση, με δικαστική απόφαση, της διοικητικής 
πράξης, με την οποία εγκρίθηκε η διάσπαση σύμφωνα με τις παραγράφους 2 και 4 του άρθρου 69, δεν επιφέ-
ρει ανατροπή των αποτελεσμάτων της διάσπασης ούτε 
αποτελεί λόγο κήρυξης της ακυρότητάς της. Αξιώσεις 
αποζημίωσης κατά τις γενικές διατάξεις ή τις διατάξεις του παρόντος δεν θίγονται.
8. Η αίτηση για την κήρυξη της ακυρότητας της διά-
σπασης και η απόφαση που κηρύσσει την ακυρότητα 
δημοσιεύονται στο Γ .Ε.ΜΗ.. Στην απόφαση αυτή δεν 
εφαρμόζεται το άρθρο 763 του Κώδικα Πολιτικής Δικο-νομίας. Με την ίδια απόφαση το δικαστήριο λαμβάνει, ύστερα από σχετικό αίτημα ή και αυτεπάγγελτα, όλα τα 
αναγκαία κατά την κρίση του μέτρα για την προστασία 
των συμφερόντων που τίθενται σε διακινδύνευση.
9. Τριτανακοπή κατά της απόφασης που κηρύσσει την 
ακυρότητα της διάσπασης, μπορεί να ασκηθεί μέσα σε 
προθεσμία τριών (3) μηνών από τη δημοσίευση σύμφω-
να με την παράγραφο 9.
10. Η απόφαση που κηρύσσει την ακυρότητα της δι-
άσπασης δεν θίγει το κύρος των συναλλαγών των επω-
φελούμενων εταιρειών που έγιναν μετά την καταχώριση 
της διάσπασης στο Γ .Ε.ΜΗ. σύμφωνα με την παράγραφο 
1 του άρθρου 70 και πριν από τη δημοσίευση της από-
φασης σύμφωνα με την παράγραφο 9. Για τις υποχρε-
ώσεις των επωφελούμενων εταιρειών από συναλλαγές του προηγούμενου εδαφίου ευθύνεται εις ολόκληρον η 
διασπώμενη εταιρεία.
Άρθρο 73
Μη δίκαιη σχέση ανταλλαγής
1. Η κοινή ή η μερική διάσπαση που συντελέστηκε 
σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 70, δεν μπο-
ρεί να κηρυχθεί άκυρη για τον λόγο ότι η σχέση ανταλ-
λαγής των εταιρικών συμμετοχών δεν είναι δίκαιη και 
λογική. Ομοίως, η απόσχιση κλάδου που συντελέστηκε σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 70 δεν μπο-ρεί να κηρυχθεί άκυρη για τον λόγο ότι ο αριθμός των εταιρικών συμμετοχών της επωφελούμενης ή των επω-
φελούμενων εταιρειών που διατίθενται στη διασπώμενη 
εταιρεία δεν είναι δίκαιος και λογικός.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1341 Τεύχος Α’ 44/09.03.2019
2. Σε αυτή την περίπτωση, όταν πρόκειται για κοινή 
ή μερική διάσπαση, κάθε θιγόμενος μέτοχος ή εταίρος 
μπορεί να αξιώσει από την εταιρεία, της οποίας οι μέτο-
χοι ή εταίροι ωφελούνται από τη μη δίκαιη σχέση ανταλ-
λαγής, την καταβολή αποζημίωσης. Η αποζημίωση ορί-
ζεται από το δικαστήριο της παραγράφου 1 του άρθρου 
5. Η σχετική αξίωση παραγράφεται μέσα σε προθεσμία δώδεκα (12) μηνών από τη συντέλεση της κοινής ή της μερικής διάσπασης, σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 70.
3. Αξιώσεις κατά το κοινό δίκαιο μεταξύ της διασπώμε-
νης εταιρείας και της επωφελούμενης ή των επωφελού-μενων εταιρειών στην απόσχιση κλάδου δεν θίγονται.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’
ΔΙΑΣΠΑΣΗ ΜΕ ΣΥΣΤΑΣΗ ΝΕΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ
Ή ΝΕΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ
Άρθρο 74
1. Με την επιφύλαξη των διατάξεων για την ελατ-
τωματική ίδρυση, οι γενικές και ειδικές διατάξεις που 
διέπουν τη διάσπαση με απορρόφηση, εφαρμόζονται 
ανάλογα στη διάσπαση με σύσταση νέας εταιρείας ή 
νέων εταιρειών. Ως επωφελούμενες εταιρείες νοούνται 
οι νέες εταιρείες.
2. Στο σχέδιο διάσπασης που καταρτίζεται από το δι-
οικητικό συμβούλιο ή τους διαχειριστές της διασπώμε-νης εταιρείας, αναφέρονται, εκτός από τα στοιχεία του 
άρθρου 59, η μορφή, η επωνυμία και η έδρα της νέας 
εταιρείας ή των νέων εταιρειών.
3. Το σχέδιο διάσπασης μαζί με το καταστατικό της 
νέας εταιρείας ή των νέων εταιρειών εγκρίνονται από 
τη συνέλευση ή από τους εταίρους της διασπώμενης 
εταιρείας.
4. Η διάσπαση γίνεται με πράξη της διασπώμενης 
εταιρείας, η οποία υποβάλλεται στον τύπο του άρθρου 
67, ύστερα από την έγκριση της παραγράφου 3. Η πρά-
ξη αυτή περιλαμβάνει όλα τα στοιχεία της παραγρά-
φου 2 και το καταστατικό ή τα καταστατικά των νέων εταιρειών.
5. Στην κοινή και στη μερική διάσπαση, αν οι εταιρικές 
συμμετοχές καθεμίας από τις νέες εταιρείες διανέμονται 
στους μετόχους ή στους εταίρους της διασπώμενης εται-
ρείας σε αναλογία προς τα δικαιώματά τους στο κεφά-λαιο της εταιρείας αυτής, δεν απαιτείται η τήρηση των 
διατάξεων της περίπτωσης θ’ της παραγράφου 2 του 
άρθρου 59, του άρθρου 61, του άρθρου 62, καθώς και των περιπτώσεων γ’ , δ’ και ε’ της παραγράφου 1 του άρ-θρου 63.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’
ΔΙΑΣΠΑΣΗ ΜΕ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΚΑΙ ΜΕ ΣΥΣΤΑΣΗ 
ΝΕΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Ή ΝΕΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ
Άρθρο 75
Σε περίπτωση διάσπασης με απορρόφηση και με σύ-
σταση νέας εταιρείας ή νέων εταιρειών, εφαρμόζονται 
κατά περίπτωση οι γενικές και ειδικές διατάξεις που δι-
έπουν τη διάσπαση με απορρόφηση και το άρθρο 74.ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’
ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΣΠΑΣΗ ΜΕ
ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ
Άρθρο 76
Εφαρμοζόμενες διατάξεις
1. Τα άρθρα 77 έως 82 εφαρμόζονται, όταν στη διά-
σπαση μετέχει προσωπική εταιρεία των περιπτώσεων δ’ , 
ε’ , και ζ’ της παραγράφου 1 του άρθρου 2.
2. Οι ίδιες διατάξεις εφαρμόζονται και όταν στη διά-
σπαση μετέχει ετερόρρυθμη κατά μετοχές εταιρεία της περίπτωσης στ’ της παραγράφου 1 του άρθρου 2, εκτός 
αν προβλέπεται διαφορετικά στις διατάξεις που διέπουν 
αυτή την εταιρική μορφή.
3. Με την επιφύλαξη ειδικότερης διάταξης του παρό-
ντος στη μετέχουσα στη διάσπαση προσωπική εταιρεία 
ή ετερόρρυθμη κατά μετοχές εταιρεία, εφαρμόζονται οι 
διατάξεις του έβδομου μέρους του ν. 4072/2012.
Άρθρο 77
Διάσπαση με τη συμμετοχή λυθείσαςπροσωπικής εταιρείας
H συμμετοχή σε διάσπαση λυθείσας προσωπικής 
εταιρείας επιτρέπεται με τις προϋποθέσεις της παρα-
γράφου 1 του άρθρου 3, εκτός αν οι εταίροι έχουν συμ-
φωνήσει, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 268 του 
ν. 4072/2012, να μην ακολουθήσει εκκαθάριση.
Άρθρο 78
Περιεχόμενο του σχεδίουσύμβασης διάσπασης
1. Σε περίπτωση διάσπασης προσωπικής εταιρείας, 
το σχέδιο σύμβασης διάσπασης αναφέρει, εκτός από 
τα στοιχεία του άρθρου 59, και τους εταίρους της δια-
σπώμενης εταιρείας που, ως εταίροι της επωφελούμε-
νης προσωπικής εταιρείας, ευθύνονται προσωπικά για 
τα χρέη της. Το σχέδιο σύμβασης διάσπασης αναφέρει 
επίσης το ποσοστό συμμετοχής των εταίρων της διασπώ-
μενης εταιρείας στην επωφελούμενη εταιρεία.
2. Σε περίπτωση διάσπασης εταιρείας, στην οποία με-
τέχουν εταίροι που δεν ευθύνονται προσωπικά για τα 
χρέη της, αυτοί μετέχουν στην επωφελούμενη εταιρεία 
ως ετερόρρυθμοι εταίροι. Παρέκκλιση από το προηγού-
μενο εδάφιο επιτρέπεται μόνο με ρητή συγκατάθεση 
των εταίρων αυτών, η οποία παρέχεται κατά τον χρόνο λήψης της απόφασης του άρθρου 80.
Άρθρο 79
Γ ραπτή έκθεση και ενημέρωση για τη διάσπαση
1. Το δικαίωμα των εταίρων που προβλέπεται στο άρθρο 
63 μπορεί να ασκείται για συνεχή χρονική περίοδο που 
αρχίζει δέκα (10) τουλάχιστον ημέρες πριν από τη λήψη της απόφασης του άρθρου 80 και λήγει με τη λήψη της.
2. Δεν απαιτείται γραπτή έκθεση προς τους εταίρους 
για τη διάσπαση, σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρ-
θρου 61, ούτε ενημέρωση των εταίρων σύμφωνα με την 
παράγραφο 3 του ίδιου άρθρου, εφόσον οι εταίροι της προσωπικής εταιρείας που μετέχει στη διάσπαση είναι συγχρόνως και διαχειριστές της.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1342 Τεύχος Α’ 44/09.03.2019
Άρθρο 80
Απόφαση των εταίρων
1. Η απόφαση των εταίρων προσωπικής εταιρείας με 
την οποία εγκρίνεται η συμμετοχή της σε διάσπαση, 
λαμβάνεται με ομοφωνία. Η εταιρική σύμβαση μπορεί 
να προβλέπει τη λήψη της απόφασης με πλειοψηφία 
τριών τετάρτων (3/4) τουλάχιστον του όλου αριθμού 
των εταίρων.
2. Σε περίπτωση κοινής ή μερικής διάσπασης, ο εταί-
ρος της διασπώμενης ή επωφελούμενης προσωπικής 
εταιρείας που ευθύνεται προσωπικά για τα χρέη της, 
μπορεί να παράσχει τη συγκατάθεσή του υπό τον όρο 
ότι θα λάβει τη θέση ετερόρρυθμου εταίρου στην επω-φελούμενη εταιρεία.
3. Ο εταίρος που διαφώνησε με την απόφαση του 
δευτέρου εδαφίου της παραγράφου 1, έχει δικαίωμα 
εξόδου από τη διασπώμενη ή την επωφελούμενη προ-σωπική εταιρεία. Το ίδιο δικαίωμα έχει και ο εταίρος, για τον οποίο δεν έγινε δεκτός ο όρος της παραγράφου 2. Το δικαίωμα εξόδου της παρούσας δεν μπορεί να περι-οριστεί από την εταιρική σύμβαση.
Άρθρο 81
Εξέταση του σχεδίου σύμβασης διάσπασηςαπό εμπειρογνώμονες
1. Η εξέταση του σχεδίου σύμβασης διάσπασης από 
εμπειρογνώμονες είναι υποχρεωτική για την προσωπική 
εταιρεία που μετέχει στη διάσπαση, μόνο ύστερα από 
αίτημα ενός (1) τουλάχιστον από τους εταίρους της. 
Το σχετικό αίτημα υποβάλλεται πέντε (5) το αργότερο 
ημέρες πριν από την παρέλευση της προθεσμίας της 
παραγράφου 1 του άρθρου 79. Στην περίπτωση αυτή, η 
απόφαση του άρθρου 80 λαμβάνεται μετά την κοινοποί-
ηση της έκθεσης που συντάσσουν οι εμπειρογνώμονες 
στους εταίρους.
2. Στην περίπτωση της παραγράφου 1, τα έξοδα για 
την εξέταση του σχεδίου σύμβασης διάσπασης βαρύ-
νουν την εταιρεία.
Άρθρο 82
Παραγραφή αξιώσεων κατά εταίρωντης διασπώμενης εταιρείας
1. Σε περίπτωση διάσπασης προσωπικής εταιρείας 
με απορρόφησή της από επωφελούμενη εταιρεία, της οποίας οι μέτοχοι ή οι εταίροι δεν ευθύνονται προσω-πικά για τα χρέη της, οι αξιώσεις κατά των εταίρων της 
διασπώμενης εταιρείας που ευθύνονται προσωπικά 
για τα χρέη της, παραγράφονται ύστερα από πέντε (5) 
έτη από τη συντέλεση της διάσπασης σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 70, εκτός αν η αξίωση κατά 
της διασπώμενης εταιρείας υπόκειται σε βραχύτερη 
παραγραφή.
2. Η ευθύνη της παραγράφου 1 δεν υφίσταται έναντι 
δανειστή της διασπώμενης εταιρείας, εφόσον αυτός συ-
γκατατέθηκε εγγράφως στη διάσπαση.
3. Στην προθεσμία της παραγράφου 1 εφαρμόζονται 
οι διατάξεις του Αστικού Κώδικα για την αναστολή και 
τη διακοπή της παραγραφής. Αν η αξίωση καταστεί λη-
ξιπρόθεσμη μετά τη συντέλεση της διάσπασης σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 70, η παράγραφος 1 
αρχίζει από το χρονικό σημείο, κατά το οποίο η αξίωση καθίσταται ληξιπρόθεσμη.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ’
ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΣΠΑΣΗ ΜΕΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΑΝΩΝΥΜΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ
Άρθρο 83
Εφαρμοζόμενες διατάξεις
1. Τα άρθρα 84 έως 88 εφαρμόζονται όταν στη διά-
σπαση μετέχει ανώνυμη εταιρεία.
2. Εφόσον δεν υπάρχει ειδική ρύθμιση στον παρόντα 
στη μετέχουσα στη διάσπαση ανώνυμη εταιρεία εφαρ-μόζονται οι διατάξεις του ν. 4548/2018.
3. Σε περίπτωση κοινής διάσπασης στην οποία συμμε-
τέχουν μόνον ανώνυμες εταιρίες, εφαρμόζεται αναλόγως 
το άρθρο 37.
Άρθρο 84
Διαθεσιμότητα των εγγράφων για εξέτασηαπό τους μετόχους
Το δικαίωμα των μετόχων που προβλέπεται στο άρθρο 
63 μπορεί να ασκείται για συνεχή χρονική περίοδο που αρχίζει έναν (1) τουλάχιστον μήνα πριν από τη συνεδρί-
αση της γενικής συνέλευσης που καλείται να αποφασίσει 
για τη διάσπαση και λήγει με το τέλος της συνέλευσης αυτής.
Άρθρο 85
Ιδιαίτερες κατηγορίες μετόχων
Εφόσον υπάρχουν περισσότερε ς κατηγορίες μετοχών, 
η απόφαση της γενικής συνέλευσης για τη διάσπαση 
τελεί υπό την έγκριση της ή των κατ’ ιδίαν κατηγοριών 
μετόχων, τα δικαιώματα των οποίων θίγονται από τη διά-
σπαση. Η έγκριση παρέχεται με απόφαση της ιδιαίτερης 
συνέλευσης των μετόχων της κατηγορίας που θίγεται, 
η οποία λαμβάνεται σύμφωνα με τις διατάξεις για την 
απαρτία και την πλειοψηφία, αντίστοιχα, των παραγρά-
φων 3 και 4 του άρθρου 130 και της παρ. 2 του άρθρου 132 του ν. 4548/2018.
Άρθρο 86
Ομολογιούχοι δανειστές
Εφόσον υπάρχουν ομολογιούχοι δανειστές, εφαρ-
μόζεται σ’ αυτούς η διάταξη του άρθρου 65, εκτός αν 
αυτοί εγκρίνουν τη διάσπαση είτε ατομικά είτε, αν είναι 
οργανωμένοι σε ομάδα, με απόφαση που λαμβάνεται 
από τη συνέλευση των ομολογιούχων της κάθε ομάδας.
Άρθρο 87
Λοιποί τίτλοι
Στους κατόχους άλλων τίτλων, εκτός μετοχών, από 
τους οποίους απορρέουν ειδικά δικαιώματα, παρέχονται 
από την επωφελούμενη ή τις επωφελούμενες εταιρείες 
δικαιώματα ισοδύναμα τουλάχιστον με εκείνα που εί-
χαν στη διασπώμενη εταιρεία, εκτός αν κάθε κάτοχος 
άλλων τίτλων συγκατατίθεται στην τροποποίηση των 
δικαιωμάτων του.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1343 Τεύχος Α’ 44/09.03.2019
Άρθρο 88
Διάσπαση ανώνυμης εταιρείας, οι μετοχέςτης οποίας κατέχονται στο σύνολό τουςαπό τις επωφελούμενες εταιρείες
1. Αν το σύνολο των μετοχών ή άλλων τίτλων της δια-
σπώμενης ανώνυμης εταιρείας που παρέχουν δικαίωμα 
ψήφου στη γενική συνέλευση ανήκουν στις επωφελού-
μενες εταιρείες, δεν απαιτείται απόφαση της γενικής 
συνέλευσης της διασπώμενης εταιρείας που εγκρίνει 
τη διάσπαση, κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 1 
του άρθρου 66, εφόσον:
α. η δημοσιότητα του σχεδίου σύμβασης συγχώνευ-
σης σύμφωνα με το άρθρο 60 πραγματοποιείται, από 
καθεμία από τις εταιρείες που μετέχουν στη διάσπαση, 
έναν (1) τουλάχιστον μήνα πριν από τη συντέλεση της δι-
άσπασης σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 70,
β. οι μέτοχοι ή οι εταίροι των εταιρειών που μετέχουν 
στη διάσπαση έχουν το δικαίωμα, έναν (1) τουλάχιστον 
μήνα πριν από τη συντέλεση της διάσπασης σύμφω-
να με την παράγραφο 1 του άρθρου 70, να λαμβάνουν 
γνώση, στην έδρα της εταιρείας τους, των εγγράφων 
που προβλέπονται στη διάταξη της παραγράφου 1 του 
άρθρου 63. Για τους σκοπούς της παρούσας περίπτωσης 
εφαρμόζονται οι παράγραφοι 2 έως 5 του άρθρου 63,
γ. το διοικητικό συμβούλιο της διασπώμενης εταιρείας 
ενημέρωσε τα διοικητικά συμβούλια ή τους διαχειριστές 
των επωφελούμενων εταιρειών σύμφωνα με την παρά-γραφο 3 του άρθρου 61.
2. Η παράγραφος 1 δεν εφαρμόζεται, εφόσον ένας ή 
περισσότεροι μέτοχοι της διασπώμενης ανώνυμης εται-
ρείας, οι οποίοι εκπροσωπούν το ένα εικοστό (1/20) του 
καταβεβλημένου μετοχικού κεφαλαίου, ζητήσουν μέ-
χρι τη συντέλεση της διάσπασης τη σύγκληση έκτακτης γενικής συνέλευσης, ορίζοντας αντικείμενο ημερήσιας 
διάταξης τη λήψη απόφασης για έγκριση της διάσπασης 
σύμφωνα με το άρθρο 66.
3. Για τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία άσκησης του 
δικαιώματος της παραγράφου 2 εφαρμόζεται η παρ. 1 του άρθρου 141 του ν. 4548/2018.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ’
ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΣΠΑΣΗ
ΜΕ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ
Άρθρο 89
Εφαρμοζόμενες διατάξεις
1. Τα άρθρα 87 και 88 εφαρμόζονται όταν στη διάσπα-
ση μετέχει εταιρεία περιορισμένης ευθύνης.
2. Εφόσον δεν υπάρχει ειδική ρύθμιση στον παρόντα, 
στη μετέχουσα στη διάσπαση εταιρεία περιορισμένης 
ευθύνης εφαρμόζονται οι διατάξεις του ν. 3190/1955.
Άρθρο 90
Περιεχόμενο του σχεδίου
σύμβασης διάσπασης -
γραπτή έκθεση και ενημέρωση
1. Σε περίπτωση επωφελούμενης εταιρείας περιορι-
σμένης ευθύνης, το σχέδιο σύμβασης διάσπασης ανα-φέρει, εκτός από τα στοιχεία του άρθρου 59, τη μερίδα 
συμμετοχής, καθώς και τα εταιρικά μερίδια που αποκτά 
κάθε μέτοχος ή εταίρος της διασπώμενης εταιρείας στην 
επωφελουμένη. Εφόσον η διασπώμενη εταιρεία είναι 
ανώνυμη ή ετερόρρυθμη κατά μετοχές, η ονομαστική 
αξία της εταιρικής συμμετοχής δεν χρειάζεται να συμπί-
πτει με την ονομαστική αξία της μετοχής.
2. Δεν απαιτείται γραπτή έκθεση προς τους εταίρους 
για τη διάσπαση, σύμφωνα με την παράγραφο 1 του 
άρθρου 61, ούτε ενημέρωση των εταίρων σύμφωνα 
με την παράγραφο 3 του ίδιου άρθρου, εφόσον το 
σύνολο των εταίρων της εταιρείας περιορισμένης ευ-θύνης που μετέχει στη διάσπαση είναι συγχρόνως και 
διαχειριστές της.
Άρθρο 91
Έγκριση της διάσπασης
από τη συνέλευση των εταίρων
1. Η απόφαση της συνέλευσης των εταίρων λαμβάνε-
ται σύμφωνα με την πλειοψηφία της παρ. 1 του άρθρου 38 του ν. 3190/1955.
2. Το δικαίωμα των εταίρων που προβλέπεται στο άρ-
θρο 63 μπορεί να ασκείται για συνεχή χρονική περίοδο που αρχίζει το αργότερο δέκα (10) ημέρες πριν από τη 
συνέλευση των εταίρων που καλείται να αποφασίσει 
για τη διάσπαση και λήγει με το τέλος της συνέλευσης 
αυτής.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η’
ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΣΠΑΣΗ
ΜΕ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ
ΚΕΦΑΛΑΙΟΥΧΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ
Άρθρο 92
1. Τα άρθρα 93 έως 95 εφαρμόζονται όταν στη διάσπα-
ση μετέχει ιδιωτική κεφαλαιουχική εταιρεία.
2. Εφόσον δεν υπάρχει ειδική ρύθμιση στον παρόντα, 
στη μετέχουσα στη διάσπαση ιδιωτική κεφαλαιουχική 
εταιρεία εφαρμόζονται οι διατάξεις του δεύτερου μέ-
ρους του ν. 4072/2012.
Άρθρο 93
Σχέδιο σύμβασης διάσπασης -Γ ραπτή έκθεση και ενημέρωση
1. Εφόσον στη διάσπαση μετέχει ιδιωτική κεφαλαι-
ουχική εταιρεία, το σχέδιο σύμβασης διάσπασης περι-
λαμβάνει, εκτός από τα στοιχεία του άρθρου 59, και αι-
τιολόγηση της σχέσης ανταλλαγής, ώστε να είναι δίκαιη 
και λογική. Η σχέση ανταλλαγής αφορά το σύνολο των 
εισφορών των εταίρων των εταιρειών που μετέχουν στη 
διάσπαση, είτε πρόκειται για κεφαλαιακές είτε εξωκεφα-
λαιακές ή εγγυητικές εισφορές.
2. Εφόσον η επωφελούμενη είναι ιδιωτική κεφαλαι-
ουχική εταιρεία, τα εταιρικά μερίδια που προκύπτουν 
από τη διάσπαση αντιστοιχούν στο είδος της εισφοράς, 
το οποίο εκπροσωπούσαν τα παλαιά εταιρικά μερίδια 
της διασπώμενης ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρείας.
3. Δεν απαιτείται γραπτή έκθεση προς τους εταίρους 
για τη διάσπαση, σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρ-
θρου 61, ούτε ενημέρωση των εταίρων σύμφωνα με την 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1344 Τεύχος Α’ 44/09.03.2019
παράγραφο 3 του ίδιου άρθρου, εφόσον το σύνολο των 
εταίρων της ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρείας που με-
τέχει στη διάσπαση είναι συγχρόνως και διαχειριστές της.
Άρθρο 94
Διαθεσιμότητα των εγγράφων για εξέτασηαπό τους εταίρους
Το δικαίωμα των εταίρων που προβλέπεται στο άρθρο 
63 μπορεί να ασκείται για συνεχή χρονική περίοδο που 
αρχίζει το αργότερο δέκα (10) ημέρες πριν από τη συνέ-
λευση των εταίρων που καλείται να αποφασίσει για τη διάσπαση και λήγει με το τέλος της συνέλευσης αυτής.
Άρθρο 95
Παραγραφή αξιώσεων κατά εταίρωνμε εγγυητικές εισφορές
1. Εφόσον σε διασπώμενη ιδιωτική κεφαλαιουχική 
εταιρεία υπάρχουν μερίδια που αντιστοιχούν σε εγγυ-
ητικές εισφορές και οι εταίροι που κατέχουν τα μερίδια 
αυτά δεν ευθύνονται προσωπικά για τα χρέη της επωφε-
λούμενης ή των επωφελούμενων εταιριών που ανέλαβαν 
τα χρέη της διασπώμενης εταιρείας, οι αξιώσεις κατά των 
εταίρων αυτών για τα χρέη της ιδιωτικής κεφαλαιουχικής 
εταιρείας παραγράφονται ύστερα από τρία (3) έτη από τη 
συντέλεση της διάσπασης σύμφωνα με την παράγραφο 
1 του άρθρου 70, εκτός αν η αξίωση κατά της εταιρείας υπόκειται σε βραχύτερη παραγραφή.
2. Η ευθύνη της παραγράφου 1 δεν υφίσταται ένα-
ντι δανειστή της ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρείας, 
εφόσον αυτός συγκατατέθηκε εγγράφως στη διάσπαση.
3. Στην προθεσμία της παραγράφου 1 εφαρμόζονται 
οι γενικές διατάξεις για την αναστολή και τη διακοπή 
της παραγραφής. Αν η αξίωση καταστεί ληξιπρόθεσμη μετά τη συντέλεση της διάσπασης σύμφωνα με την πα-
ράγραφο 1 του άρθρου 70, η παραγραφή αρχίζει από 
το χρονικό σημείο κατά το οποίο η αξίωση καθίσταται ληξιπρόθεσμη.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Θ’
ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΣΠΑΣΗΜΕ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ (SE)
Άρθρο 96
Στη διάσπαση με συμμετοχή ευρωπαϊκής εταιρείας 
(SE) εφαρμόζονται αναλογικά τα άρθρα 83 έως 88 του 
παρόντος σε συνδυασμό με τις διατάξεις του Κανονι-
σμού 2157/2001 και τις διατάξεις του ν. 3412/2005.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι’
ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΣΠΑΣΗΜΕ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΑΣΤΙΚΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ
Άρθρο 97
Εφαρμοζόμενες διατάξεις
1. Τα άρθρα 98 έως 103 εφαρμόζονται όταν στη διά-
σπαση μετέχει αστικός συνεταιρισμός.
2. Εφόσον δεν υπάρχει ειδική ρύθμιση στον παρόντα, 
στο συνεταιρισμό που μετέχει στη διάσπαση εφαρμό-
ζονται οι διατάξεις του ν. 1667/1986.Άρθρο 98
Περιεχόμενο του σχεδίουσύμβασης διάσπασης
Το σχέδιο σύμβασης διάσπασης του άρθρου 59 ανα-
φέρει, εφόσον συντρέχει περίπτωση, και την προτεινόμε-
νη σχέση ανταλλαγής λαμβάνοντας υπόψη την υποχρεω-
τική και τις προαιρετικές συνεταιριστικές μερίδες, καθώς 
και το ύψος της ευθύνης των μελών του επωφελούμενου 
συνεταιρισμού για τις υποχρεώσεις του.
Άρθρο 99
Έγκριση της διάσπασης
1. Η απόφαση της γενικής συνέλευσης του συνεταιρι-
σμού για τη διάσπαση, σύμφωνα με το άρθρο 66, λαμ-
βάνεται με την απαρτία και την πλειοψηφία που προβλέ-
πονται αντίστοιχα στην παράγραφο 4 και στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 6 του άρθρου 5 του ν. 1667/1986.
2. Το δικαίωμα των συνεταίρων που προβλέπεται στο 
άρθρο 63 μπορεί να ασκείται για συνεχή χρονική περί-
οδο που αρχίζει το αργότερο δέκα (10) ημέρες πριν από 
τη γενική συνέλευση που καλείται να αποφασίσει για τη διάσπαση και λήγει με το τέλος της συνέλευσης αυτής.
Άρθρο 100
Δικαίωμα εξόδου
1. Σε περίπτωση κοινής ή μερικής διάσπασης, ο συνέ-
ταιρος που διαφώνησε με την απόφαση του άρθρου 66 έχει δικαίωμα εξόδου από τον συνεταιρισμό. Το δικαίω-
μα εξόδου του προηγούμενου εδαφίου δεν μπορεί να 
περιοριστεί από το καταστατικό και ιδίως δεν υπόκειται 
σε όρο του καταστατικού για ελάχιστη υποχρεωτική πα-
ραμονή στον συνεταιρισμό. Περιορισμός της αξίωσης 
του συνεταίρου προς απόδοση της αξίας της μερίδας 
του από ειδικές διατάξεις του νόμου δεν θίγεται.
2. Σε περίπτωση κοινής ή μερικής διάσπασης, μέτοχος 
ή εταίρος της διασπώμενης και απορροφώμενης από 
συνεταιρισμό εταιρείας άλλης μορφής, ο οποίος δεν 
ευθύνεται προσωπικά για τα χρέη της και διαφώνησε 
με την απόφαση του άρθρου 66, δικαιούται να ζητή-
σει την εξαγορά των μετοχών ή των μεριδίων του ή την 
έξοδό του από τη διασπώμενη εταιρεία, σύμφωνα με 
τις διατάξεις που διέπουν την οικεία εταιρική μορφή, 
εφαρμοζόμενες αναλογικά. Ο ίδιος μέτοχος ή εταίρος 
δικαιούται επίσης να μεταβιβάσει τις μετοχές ή τα μερί-
διά του σε τρίτους κατά παρέκκλιση καταστατικών όρων 
που εισάγουν απαγορεύσεις ή δεσμεύσεις αναφορικά με 
τη δυνατότητα μεταβίβασης.
Άρθρο 101
Αποτελέσματα της διάσπασης
Η διάσπαση με επωφελούμενο συνεταιρισμό συντε-
λείται με μόνη την καταχώριση που προβλέπεται στην 
παράγραφο 1 του άρθρου 70. Οι λοιπές διατυπώσεις 
δημοσιότητας που προβλέπονται από τις διατάξεις του ν. 1667/1986 δεν θίγονται.
Άρθρο 102
Παραγραφή αξιώσεων κατά συνεταίρων
1. Σε περίπτωση κοινής διάσπασης συνεταιρισμού με 
απορρόφηση από εταιρεία ή με σύσταση νέας εταιρείας, 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1345 Τεύχος Α’ 44/09.03.2019
της οποίας οι μέτοχοι ή εταίροι δεν ευθύνονται προσω-
πικά για τα χρέη της, οι αξιώσεις κατά των συνεταίρων για τα χρέη του συνεταιρισμού παραγράφονται ύστερα από ένα (1) έτος από τη συντέλεση της διάσπασης σύμ-φωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 70, εκτός αν η 
αξίωση κατά του συνεταιρισμού υπόκειται σε βραχύτερη 
παραγραφή.
2. Η ευθύνη της παραγράφου 1 δεν υφίσταται έναντι 
δανειστή του διασπώμενου συνεταιρισμού, εφόσον αυ-
τός συγκατατέθηκε εγγράφως στη διάσπαση.
3. Στην προθεσμία της παραγράφου 1 εφαρμόζονται 
οι διατάξεις του Αστικού Κώδικα για την αναστολή και 
τη διακοπή της παραγραφής. Αν η αξίωση καταστεί λη-ξιπρόθεσμη μετά τη συντέλεση της διάσπασης σύμφω-να με την παράγραφο 1 του άρθρου 70, η παραγραφή 
αρχίζει από το χρονικό σημείο κατά το οποίο η αξίωση καθίσταται ληξιπρόθεσμη.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΑ’
ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΣΠΑΣΗΜΕ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ (ΕΣΕτ)
Άρθρο 103
Για τη διάσπαση με τη συμμετοχή ευρωπαϊκής συνε-
ταιριστικής εταιρείας (ΕΣΕτ) εφαρμόζονται αναλογικά 
τα άρθρα 97 έως 102 του παρόντος σε συνδυασμό με 
τις διατάξεις του Κανονισμού (ΕΚ) 1435/2003 και του 
Μέρους Δ’ του ν. 4099/2012.
ΜΕΡΟΣ Δ’
ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ
Άρθρο 104
Μετατροπή είναι η πράξη με την οποία μία εταιρεία, 
χωρίς να λυθεί και να τεθεί υπό εκκαθάριση, μεταβάλ-
λει τη νομική μορφή της, διατηρώντας τη νομική της 
προσωπικότητα.
Άρθρο 105
Εφαρμογή της διαδικασίας για την ίδρυση
της νέας εταιρικής μορφής
Με την επιφύλαξη των διατάξεων του παρόντος για 
τη μετατροπή εφαρμόζεται ανάλογα, στο μέτρο που 
είναι αναγκαίο, η διαδικασία ίδρυσης της νέας νομικής μορφής.
Άρθρο 106
Λεπτομερής γραπτή έκθεση
και ενημέρωση για τη μετατροπή
1. Το διοικητικό συμβούλιο ή οι διαχειριστές της υπό 
μετατροπή εταιρείας, συντάσσουν λεπτομερή έκθεση, 
η οποία περιέχει σχέδιο της απόφασης της συνέλευσης 
ή των εταίρων για τη μετατροπή. Η έκθεση επεξηγεί και δικαιολογεί από νομική και οικονομική άποψη τη μετα-βολή της νομικής μορφής της εταιρείας και ειδικότερα 
τη θέση των μετόχων ή των εταίρων στην εταιρεία με τη νέα νομική της μορφή. Εφόσον η υπό μετατροπή 
εταιρεία ανήκει σε όμιλο σύμφωνα με το Παράρτημα Α’ 
του ν. 4308/2014, το διοικητικό συμβούλιο ή οι διαχειρι-
στές παρέχουν πληροφορίες αναφορικά και με τις άλλες 
εταιρείες του ομίλου, η νομική και οικονομική θέση των 
οποίων είναι απαραίτητη για την εξήγηση και τη δικαιο-λόγηση της μετατροπής.
2. Η έκθεση της παραγράφου 1 καταχωρίζεται στο 
Γ .Ε.ΜΗ., δημοσιεύεται στο διαδικτυακό του τόπο και 
υποβάλλεται στη συνέλευση ή στους εταίρους, συμπε-
ριλαμβανομένων σε κάθε περίπτωση των μετόχων ή των 
εταίρων που αποφασίζουν σύμφωνα με την παράγραφο 
2 του άρθρου 108.
3. Η έκθεση δεν είναι απαραίτητο να περιλαμβάνει 
πληροφορίες και στοιχεία η δημοσιοποίηση των οποίων 
μπορεί να προκαλέσει σημαντική βλάβη στην υπό μετα-
τροπή εταιρεία ή, στην περίπτωση του τρίτου εδαφίου 
της παραγράφου 1, σε άλλη εταιρεία του ομίλου. Στην 
περίπτωση αυτή, η έκθεση εξηγεί τους λόγους για τους 
οποίους οι οικείες πληροφορίες και τα στοιχεία παρα-
λείπονται.
4. Δεν απαιτείται έκθεση του διοικητικού συμβουλίου 
ή των διαχειριστών σύμφωνα με την παράγραφο 1, εφό-
σον οι μέτοχοι ή οι εταίροι και οι κάτοχοι άλλων τίτλων που παρέχουν δικαίωμα ψήφου συμφωνούν εγγράφως 
να μην καταρτιστεί έκθεση. Το σχετικό έγγραφο πρέπει 
να έχει θεωρηθεί από τα πρόσωπα που προβλέπονται 
στο άρθρο 446 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας ή από 
δικηγόρο.
Άρθρο 107
Διαθεσιμότητα των εγγράφων για εξέταση
από τους μετόχους ή τους εταίρους
1. Κάθε μέτοχος ή εταίρος έχει το δικαίωμα να λαμ-
βάνει γνώση στην έδρα της υπό μετατροπή εταιρείας, 
κατά τη χρονική περίοδο που ορίζεται στο άρθρο 120, στις παραγράφους 2 και 3 του άρθρου 129 και στην πα-ράγραφο 4 του άρθρου 136 κατά περίπτωση, των εξής τουλάχιστον εγγράφων:
α. της έκθεσης της παραγράφου 1 του άρθρου 106,
β. των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων 
και των ετήσιων εκθέσεων διαχείρισης του διοικητικού 
συμβουλίου ή των διαχειριστών της υπό μετατροπή εται-
ρείας των τριών (3) τελευταίων ετών,
γ. κατά περίπτωση, της έκθεσης της παραγράφου 2 
του άρθρου 123.
2. Κάθε μέτοχος ή εταίρος μπορεί να λάβει πλήρες 
αντίγραφο ή, αν το επιθυμεί, απόσπασμα των εγγρά-
φων που προβλέπονται στην παράγραφο 1, ατελώς και 
με απλή αίτηση προς την εταιρεία. Εφόσον μέτοχος ή 
εταίρος έχει δώσει τη συγκατάθεσή του για τη χρήση, 
από την υπό μετατροπή εταιρεία, των ηλεκτρονικών 
μέσων για τη διαβίβαση των πληροφοριών, τα εν λόγω 
αντίγραφα ή αποσπάσματα μπορεί να παρασχεθούν 
στον συγκεκριμένο μέτοχο ή εταίρο μέσω ηλεκτρονι-
κού ταχυδρομείου.
3. H υπό μετατροπή εταιρεία απαλλάσσεται από την 
υποχρέωση να καταστήσει τα αναφερόμενα στην πα-
ράγραφο 1 έγγραφα διαθέσιμα στην έδρα της, εφόσον, 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1346 Τεύχος Α’ 44/09.03.2019
για συνεχή χρονική περίοδο που είναι η ίδια με εκείνη 
που αναφέρεται στην παράγραφο 1, τα καταστήσει δια-
θέσιμα στην ιστοσελίδα της. Η παράγραφος 2 δεν εφαρ-
μόζεται, εφόσον η ιστοσελίδα παρέχει στους μετόχους 
ή στους εταίρους τη δυνατότητα, καθόλη τη διάρκεια 
της περιόδου που αναφέρεται στο προηγούμενο εδά-
φιο, να μεταφορτώνουν και να εκτυπώνουν τα έγγραφα 
που αναφέρονται στην παράγραφο 1. Στην τελευταία 
περίπτωση, η εταιρεία υποχρεούται να θέτει τα έγγρα-
φα στη διάθεση των μετόχων ή των εταίρων στην έδρα της. Η εταιρεία με τη νέα νομική της μορφή διατηρεί τις πληροφορίες στην ιστοσελίδα της για περίοδο δύο (2) ετών από την ημερομηνία λήψης της απόφασης για τη 
μετατροπή. Προσωρινή διακοπή της πρόσβασης στην 
ιστοσελίδα, η οποία προκαλείται από τεχνικούς ή άλ-
λους λόγους, δεν θίγει το κύρος των πράξεων που έχουν 
αναρτηθεί σε αυτή.
4. Με απόφαση του Υπουργού Οικονομίας και Ανά-
πτυξης μπορεί η απαλλαγή που προβλέπεται στο πρώτο 
εδάφιο της παραγράφου 3 να εξαρτάται από όρους και 
περιορισμούς, που είναι απαραίτητοι για να προστατευ-
τεί η ασφάλεια της ιστοσελίδας και η γνησιότητα των 
εγγράφων.
5. Με απόφαση του Υπουργού Οικονομίας και Ανάπτυ-
ξης μπορεί να καθορίζονται οι συνέπειες που έχει η προ-
σωρινή διακοπή πρόσβασης στην ιστοσελίδα, σύμφωνα 
με την παράγραφο 3, εφόσον η διακοπή προκαλείται από 
τεχνικούς ή άλλους λόγους.
Άρθρο 108
Απόφαση της συνέλευσης ή των εταίρων
1. Για τη μετατροπή απαιτείται απόφαση της συνέλευ-
σης ή των εταίρων, με το περιεχόμενο του άρθρου 109. Η 
απόφαση λαμβάνεται όπως ορίζεται στον νόμο και στο καταστατικό της υπό μετατροπή εταιρείας.
2. Εφόσον υπάρχουν περισσότερε ς κατηγορίες εταιρι-
κών συμμετοχών, η απόφαση για τη μετατροπή υποβάλ-
λεται σε έγκριση από κάθε κατηγορία μετόχων ή εταίρων, 
τα δικαιώματα των οποίων επηρεάζει η μετατροπή.
Άρθρο 109
Ελάχιστο περιεχόμενο της απόφασηςγια τη μετατροπή
Η απόφαση της συνέλευσης ή των εταίρων για τη 
μετατροπή, σύμφωνα με το άρθρο 108, περιλαμβάνει 
τουλάχιστον:
α. τη νομική μορφή και την επωνυμία της εταιρείας με 
τη νέα νομική της μορφή,
β. το είδος, την αξία και τον τρόπο διάθεσης των εται-
ρικών συμμετοχών στην εταιρεία με τη νέα νομική της μορφή,
γ. τους όρους που αποτελούν υποχρεωτικό περιεχό-
μενο του καταστατικού σύμφωνα με τις διατάξεις που 
διέπουν την εταιρεία με τη νέα νομική της μορφή,
δ. εφόσον συντρέχει περίπτωση, τα δικαιώματα που 
παρέχονται από την εταιρεία με τη νέα νομική της μορ-φή στους μετόχους ή στους εταίρους που έχουν ειδικά δικαιώματα, καθώς και στους δικαιούχους άλλων δικαι-ωμάτων ή τα μέτρα που προτείνονται γι’ αυτούς.Άρθρο 110
Επωνυμία
Εφόσον δεν προκύπτει κάτι διαφορετικό από τις οικεί-
ες διατάξεις της εταιρικής νομοθεσίας, η επωνυμία της 
εταιρείας μπορεί να διατηρηθεί και με τη νέα νομική της 
μορφή με αντίστοιχη προσαρμογή των ενδείξεων που προσδιορίζουν τη μορφή αυτή.
Άρθρο 111
Διατυπώσεις δημοσιότητας Πράξειςκαι στοιχείαπου υποβάλλονται σε δημοσιότητα
1. Η μετατροπή υποβάλλεται στις διατυπώσεις δημο-
σιότητας του ν. 3419/2005.
2. Στη δημοσιότητα της παραγράφου 1 υποβάλλεται 
η απόφαση της συνέλευσης ή των εταίρων της υπό με-τατροπή εταιρείας, η οποία λαμβάνεται σύμφωνα με τα άρθρα 108 και 109, και, εφόσον συντρέχει περίπτωση, 
το συμβολαιογραφικό έγγραφο στον τύπο του οποίου 
έχει υποβληθεί το καταστατικό της εταιρείας με τη νέα νομική της μορφή, καθώς και η εγκριτική απόφαση που προβλέπεται στην παράγραφο 2 του άρθρου 112.
Άρθρο 112
Προληπτικός έλεγχος νομιμότητας
1. Με την επιφύλαξη της παρ. 5 του άρθρου 9 του 
ν. 4548/2018, η δημοσιότητα προϋποθέτει σε κάθε πε-
ρίπτωση προηγούμενο έλεγχο της νομιμότητας όλων 
των πράξεων και διατυπώσεων που επιβάλλει ο παρών 
στην υπό μετατροπή εταιρεία. Ο έλεγχος νομιμότητας 
του προηγούμενου εδαφίου περιορίζεται στην τήρηση 
των διατάξεων του παρόντος, της εταιρικής νομοθεσίας 
που διέπει την υπό μετατροπή εταιρεία, του καταστατι-κού αυτής και των διατάξεων του ν. 3419/2005.
2. Σε περίπτωση μετατροπής εταιρείας άλλης μορφής 
σε ανώνυμη εταιρεία ή ευρωπαϊκή εταιρεία (SE) και αντί-
στροφα, η δημοσιότητα σύμφωνα με την παράγραφο 1 
του άρθρου 111 προϋποθέτει προηγούμενη εγκριτική 
απόφαση του περιφερειάρχη του οργανισμού τοπικής 
αυτοδιοίκησης δεύτερου βαθμού, στην περιφέρεια του 
οποίου έχει την έδρα της η υπό μετατροπή εταιρεία. Η 
εγκριτική απόφαση εκδίδεται μετά την ολοκλήρωση 
του ελέγχου νομιμότητας της παραγράφου 1, χωρίς να 
απαιτείται στην περίπτωση αυτή η διενέργεια πρόσθε-
του ελέγχου νομιμότητας και από συναρμόδια υπηρεσία 
Γ .Ε.ΜΗ., σύμφωνα με την παράγραφο 3.
3. Εφόσον δεν πρόκειται για τη μετατροπή εταιρείας 
άλλης μορφής σε ανώνυμη εταιρεία ή ευρωπαϊκή εται-
ρεία (SE) και αντίστροφα, η δημοσιότητα στο Γ .Ε.ΜΗ. 
σύμφωνα με την παράγραφο 1, ενεργείται από τις αρμόδιες υπηρεσίες Γ .Ε.ΜΗ. που προβλέπονται στην 
παρ. 2 του άρθρου 2 του ν. 3419/2005, χωρίς την έκδο-
ση προηγούμενης εγκριτικής απόφασης. Η υποβολή σε 
δημοσιότητα πραγματοποιείτ αι μετά την ολοκλήρωση 
του ελέγχου νομιμότητας της παραγράφου 1, για τη 
διενέργεια του οποίου μόνη αρμόδια είναι η υπηρεσία 
Γ .Ε.ΜΗ., στην περιφέρεια της οποίας έχει την έδρα της η υπό μετατροπή εταιρεία.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1347 Τεύχος Α’ 44/09.03.2019
Άρθρο 113
Αποτελέσματα της μετατροπής
1. Η μετατροπή συντελείται με μόνη την καταχώριση, 
σύμφωνα με την υποπερίπτωση αα’της περίπτωσης α’ 
της παρ. 1 του άρθρου 16 του ν. 3419/2005, της απόφα-
σης της συνέλευσης ή των εταίρων για τη μετατροπή.
2. Εφόσον το καταστατικό της εταιρείας με τη νέα νο-
μική της μορφή έχει υποβληθεί στον τύπο του συμβο-
λαιογραφικού εγγράφου, η μετατροπή συντελείται με 
μόνη την καταχώριση, σύμφωνα με την υποπερίπτωση 
αα’ της περίπτωσης α’ της παρ. 1 του άρθρου 16 του 
ν. 3419/2005, του συμβολαιογραφικού εγγράφου.
3. Από την ολοκλήρωση των διατυπώσεων δημοσιό-
τητας σύμφωνα με τις παραγράφους 1 και 2, κατά περί-πτωση, επέρχονται αυτοδίκαια και έναντι όλων τα εξής αποτελέσματα:
α. η μετατραπείσα εταιρεία διατηρεί τη νομική της 
προσωπικότητα και συνεχίζεται με τη νέα νομική της 
μορφή χωρίς να πραγματοποιείται μεταβίβαση της πε-ριουσίας της, με ειδική ή καθολική διαδοχή,
β. οι διοικητικές άδειες που έχουν εκδοθεί υπέρ της 
μετατραπείσας εταιρείας συνεχίζουν να υφίστανται,
γ. οι μέτοχοι ή οι εταίροι της μετατραπείσας εταιρείας 
μετέχουν στην εταιρεία με τη νέα νομική της μορφή, 
σύμφωνα με τις διατάξεις που διέπουν αυτή,
δ. δικαιώματα τρίτων στις εταιρικές συμμετοχές της 
μετατραπείσας εταιρείας διατηρούνται στις εταιρικές 
συμμετοχές με τη νέα νομική της μορφή.
4. Οι εκκρεμείς δίκες συνεχίζονται αυτοδίκαια και χω-
ρίς άλλη διατύπωση στο όνομα της εταιρείας με τη νέα 
νομική της μορφή.
Άρθρο 114
Προστασία των πιστωτών και των κατόχωνειδικών προνομίων χωρίς δικαίωμα ψήφου
1. Μέσα σε τριάντα (30) ημέρες από την ολοκλήρωση 
των διατυπώσεων του άρθρου 111, οι πιστωτές της εται-
ρείας με τη νέα νομική μορφή της, των οποίων οι απαι-
τήσεις είχαν γεννηθεί πριν από το χρόνο αυτό, χωρίς να 
έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμες, έχουν το δικαίωμα να ζη-
τήσουν, η δε εταιρεία έχει υποχρέωση να τους παράσχει 
κατάλληλες εγγυήσεις, εφόσον αποδεικνύουν επαρκώς 
ότι, η οικονομική κατάσταση της εταιρείας εξαιτίας της 
μετατροπής καθιστά απαραίτητη την παροχή τέτοιων εγ-
γυήσεων και εφόσον δεν έχουν λάβει τέτοιες εγγυήσεις.
2. Κάθε διαφορά που προκύπτει από την εφαρμογή της 
παραγράφου 1 επιλύεται από το μονομελές Πρωτοδικείο 
της έδρας της εταιρείας με τη νέα νομική της μορφή, το 
οποίο στην περίπτωση αυτή δικάζει με τη διαδικασία των 
άρθρων 682 επ. του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, ύστε-
ρα από αίτηση του ενδιαφερόμενου πιστωτή. Η αίτηση κατατίθεται μέσα σε προθεσμία τριάντα (30) ημερών, η 
οποία αρχίζει από την ολοκλήρωση των διατυπώσεων δημοσιότητας της παραγράφου 1 του άρθρου 111. Με 
την απόφασή του το δικαστήριο μπορεί να λάβει τα κατά 
την κρίση του επαρκή και πρόσφορα μέτρα για την εξα-σφάλιση της απαίτησης του αιτούντος.
3. Κάτοχοι ειδικών δικαιωμάτων χωρίς δικαίωμα ψή-
φου έχουν αξίωση για την παροχή ανάλογων κατά το 
δυνατόν δικαιωμάτων στην εταιρεία υπό τη νέα μορφή.Άρθρο 115
Ευθύνη
1. Κάθε μέλος του διοικητικού συμβουλίου ή κάθε δια-
χειριστής της υπό μετατροπή εταιρείας ευθύνεται έναντι 
των μετόχων ή των εταίρων αυτής για κάθε ζημία που αυ-
τοί υπέστησαν λόγω υπαίτιας πράξης ή παράλειψης των 
πρώτων, η οποία συνιστά παράβαση των καθηκόντων 
τους κατά την προετοιμασία και την πραγματοποίηση 
της μετατροπής.
2. Δεν θίγεται η ευθύνη των προσώπων που αναφέρο-
νται στην παράγραφο 1 για ζημία τρίτων κατά τις γενικές 
διατάξεις.
3. Οι αξιώσεις της παραγράφου 1 εισάγονται στο καθ’ 
ύλην αρμόδιο δικαστήριο, σύμφωνα με τον Κώδικα Πολι-
τικής Δικονομίας (Κ.Πολ.Δ.), και μπορεί να ασκούνται από 
ειδικό εκπρόσωπο, ο οποίος διορίζεται από το δικαστήριο 
του άρθρου 5, που δικάζει κατά την εκούσια δικαιοδοσία, 
με αίτηση κάθε διαδίκου ή, αν πρόκειται για μετατροπή ανώνυμης εταιρείας σε άλλη εταιρική μορφή, με αίτηση 
μετόχου ή μετόχων που κατά τη συντέλεση της μετατρο-
πής σύμφωνα με τις παραγράφους 1 και 2 του άρθρου 
113 κατείχαν το ένα πεντηκοστό (1/50) τουλάχιστον του μετοχικού κεφαλαίου. Για τον ορισμό ειδικού εκπροσώ-
που, το δικαστήριο πρέπει να πιθανολογήσει την ύπαρξη 
της αξίωσης των αιτούντων. Η απόφαση του δικαστηρίου 
δεν υπόκειται σε ένδικα μέσα. Σε περίπτωση άσκησης 
αξιώσεων κατά περισσότερων υποχρέων, είναι δυνατό 
να οριστεί ο ίδιος ή διαφορετικοί ειδικοί εκπρόσωποι.
4. Η απόφαση που διορίζει ειδικό εκπρόσωπο υπο-
βάλλεται σε δημοσιότητα, με επιμέλειά του, στη μερί-
δα της εταιρείας στο Γ .Ε.ΜΗ. και, κατά περίπτωση, στην 
ιστοσελίδα της εταιρείας, μαζί με πρόσκληση του ειδι-
κού εκπροσώπου προς τους μετόχους ή τους εταίρους 
της εταιρείας να δηλώσουν στον ίδιο, αν επιθυμούν 
να ασκήσει αξιώσεις για λογαριασμό τους. Εφόσον το 
καταστατικό ή η εταιρική σύμβαση της εταιρείας προ-
βλέπει και άλλους τρόπους ενημέρωσης των μετόχων 
ή των εταίρων για τη διεξαγωγή συνέλευσης ή τη λήψη 
αποφάσεων των εταίρων, αυτοί εφαρμόζονται ανάλογα 
και στην πρόσκληση του πρώτου εδαφίου. Οι μέτοχοι ή 
οι εταίροι πρέπει να προβούν στην ανωτέρω δήλωση 
μέσα σε αποκλειστική προθεσμία έξι (6) μηνών από την ολοκλήρωση της δημοσιότητας που προβλέπεται στην 
παρούσα. Κατά τη διάρκεια αυτής της προθεσμίας η πα-
ραγραφή των αξιώσεών τους αναστέλλεται.
5. Η απόφαση της παραγράφου 3 καθορίζει την αμοιβή 
του ειδικού εκπροσώπου, η οποία του οφείλεται από 
τους μετόχους ή τους εταίρους που εκπροσωπεί ανα-
λογικά με το ποσοστό συμμετοχής καθενός στην υπό 
μετατροπή εταιρεία κατά τη συντέλεση της μετατροπής 
σύμφωνα με τις παραγράφους 1 και 2 του άρθρου 113. 
Διαφορετική συμφωνία για αμοιβή μεταξύ του ειδικού 
εκπροσώπου και των μετόχων ή των εταίρων που εκ-
προσωπεί δεν αποκλείεται.
Άρθρο 116
Ακύρωση της μετατροπής
1. Η μετατροπή που συντελέστηκε σύμφωνα με τις πα-
ραγράφους 1 και 2 του άρθρου 113 κηρύσσεται άκυρη 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1348 Τεύχος Α’ 44/09.03.2019
με δικαστική απόφαση, εφόσον η απόφαση της συνέ-
λευσης ή των εταίρων, συμπεριλαμβανομένης και της 
περίπτωσης των μετόχων ή των εταίρων που αποφασί-
ζουν σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 105, 
είναι άκυρη ή ακυρώσιμη.
2. Εφόσον το ελάττωμα της παραγράφου 1 εξαλειφθεί 
ή ιαθεί με οποιονδήποτε τ ρόπο μέχρι τη συζήτηση της 
αίτησης για την κήρυξη της ακυρότητας της μετατρο-
πής, η μετατροπή δεν κηρύσσεται άκυρη. Επιπλέον, το 
δικαστήριο τάσσει προθεσμία για την άρση των λόγων ακυρότητας της μετατροπής, εφόσον η άρση είναι εφι-
κτή. Η προθεσμία αυτή μπορεί να παρατείνεται. Εφόσον 
παρασχεθεί η ανωτέρω προθεσμία, το δικαστήριο μπο-ρεί να διατάξει μέτρα για την προσωρινή ρύθμιση των εταιρικών υποθέσεων.
3. Η αίτηση για την κήρυξη της ακυρότητας της με-
τατροπής ασκείται μέσα σε προθεσμία τριών (3) μηνών από την καταχώριση στο Γ .Ε.ΜΗ. σύμφωνα με τις παρα-
γράφους 1 και 2 του άρθρου 113, κατά περίπτωση και 
υπάγεται στη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας. Σε 
περίπτωση ακυρότητας της παραγράφου 1, η αίτηση 
μπορεί να υποβληθεί από μετόχους ή από εταίρους, 
εφόσον δεν έλαβαν μέρος στη λήψη της απόφασης ή 
αντιτάχθηκαν στη λήψη της, καθώς και από πιστωτή, 
εφόσον έχει έννομο συμφέρον. Σε περίπτωση ακυρωσίας 
της παραγράφου 1, η αίτηση μπορεί να υποβληθεί μόνον 
από μέτοχο ή από μετόχους ή από εταίρο ή από εταί-
ρους που εκπροσωπούν συνολικά το ένα εικοστό (1/20) τουλάχιστον του κεφαλαίου ή των δικαιωμάτων ψήφου 
στην υπό μετατροπή εταιρεία, εφόσον δεν έλαβαν μέρος 
στη λήψη της απόφασης ή αντιτάχθηκαν στη λήψη της.
4. Το δικαστήριο μπορεί να μην κηρύξει την ακυρότητα 
της μετατροπής, εφόσον κρίνει ότι αυτή είναι δυσανά-λογη σε σχέση με το ελάττωμα της απόφασης της συνέ-λευσης ή των εταίρων. Σ’ αυτή την περίπτωση, ο αιτών 
έχει χρηματική αξίωση κατά της εταιρείας προς αποκα-
τάσταση της ζημίας που του προκάλεσε το συγκεκριμένο 
ελάττωμα, η οποία πρέπει να ασκηθεί μέσα σε αποκλει-στική προθεσμία ενός (1) έτους από το αμετάκλητο της δικαστικής απόφασης. Την ίδια αξίωση έχουν μέτοχοι ή εταίροι που δεν μπορούν να ζητήσουν την κήρυξη της 
ακυρότητας της μετατροπής, επειδή δεν διαθέτουν το 
απαιτούμενο ποσοστό μετοχών ή δικαιωμάτων ψήφου σύμφωνα με την παράγραφο 3.
5. Ακύρωση με δικαστική απόφαση, της διοικητικής 
πράξης, με την οποία εγκρίθηκε η μετατροπή σύμφω-
να με την παράγραφο 2 του άρθρου 112, δεν επιφέρει 
ανατροπή των αποτελεσμάτων της μετατροπής ούτε 
αποτελεί λόγο κήρυξης της ακυρότητάς της. Αξιώσεις 
αποζημίωσης σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις ή τις 
διατάξεις του παρόντος δεν θίγονται.
6. Η αίτηση για την κήρυξη της ακυρότητας της με-
τατροπής και η απόφαση που κηρύσσει την ακυρότητα 
δημοσιεύονται στο Γ .Ε.ΜΗ.. Στην απόφαση αυτή δεν 
εφαρμόζεται το άρθρο 763 του Κώδικα Πολιτικής Δικο-νομίας. Με την ίδια απόφαση το δικαστήριο λαμβάνει, 
ύστερα από σχετικό αίτημα ή και αυτεπάγγελτα, τα ανα-
γκαία κατά την κρίση του μέτρα για την προστασία των συμφερόντων που τίθενται σε διακινδύνευση.7. Τριτανακοπή κατά της απόφασης που κηρύσσει την 
ακυρότητα της μετατροπής, μπορεί να ασκηθεί μέσα σε 
προθεσμία τριών (3) μηνών από τη δημοσίευση, σύμφω-
να με την παράγραφο 7.
8. Η απόφαση που κηρύσσει την ακυρότητα της με-
τατροπής δεν θίγει το κύρος των συναλλαγών της εται-
ρείας που έγιναν μετά την καταχώριση της μετατροπής στο Γ .Ε.ΜΗ., σύμφωνα με τις παραγράφους 1 και 2 του 
άρθρου 113 και πριν από τη δημοσίευση της απόφασης 
σύμφωνα με την παράγραφο 7 του παρόντος.
Άρθρο 117
Μη δίκαιος καθορισμός των εταιρικών συμμε-τοχών στην εταιρεία με τη νέα μορφή
1. Η μετατροπή που συντελέστηκε σύμφωνα με τις 
παραγράφους 1 και 2 του άρθρου 113 δεν μπορεί να 
κηρυχθεί άκυρη για τον λόγο ότι η εταιρική συμμετοχή στην εταιρεία με τη νέα νομική της μορφή δεν αποτελεί 
δίκαιο και λογικό αντάλλαγμα για την εταιρική συμμε-
τοχή στην εταιρεία πριν τη μετατροπή.
2. Σ’ αυτή την περίπτωση, κάθε θιγόμενος μέτοχος 
ή εταίρος μπορεί να αξιώσει από την εταιρεία την κα-
ταβολή αποζημίωσης. Η αποζημίωση ορίζεται από το 
δικαστήριο της παραγράφου 1 του άρθρου 5. Η σχετική 
αξίωση παραγράφεται μέσα σε προθεσμία δώδεκα (12) μηνών από τη συντέλεση της μετατροπής, σύμφωνα με τις παραγράφους 1 και 2 του άρθρου 113.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’
ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ
Άρθρο 118
Εφαρμοζόμενες διατάξεις
1. Τα άρθρα 119 έως 127 εφαρμόζονται εφόσον η υπό 
μετατροπή εταιρεία είναι προσωπική εταιρεία των περι-
πτώσεων δ’ , ε’ και ζ’ της παραγράφου 1 του άρθρου 2.
2. Τα ανωτέρω άρθρα εφαρμόζονται και όταν η υπό 
μετατροπή εταιρεία είναι ετερόρρυθμη κατά μετοχές 
εταιρεία της περίπτωσης στ’ της παραγράφου 1 του άρ-
θρου 2, εκτός αν προβλέπεται διαφορετικά στις διατάξεις 
που διέπουν αυτή την εταιρική μορφή.
3. Με την επιφύλαξη ειδικότερης διάταξης του πα-
ρόντος στην υπό μετατροπή προσωπική εταιρεία εφαρμόζονται οι διατάξεις του έβδομου μέρους του 
ν. 4072/2012.
Άρθρο 119
Μετατροπή λυθείσας προσωπικής εταιρείας
H μετατροπή λυθείσας προσωπικής εταιρείας επιτρέ-
πεται με τις προϋποθέσεις της παραγράφου 1 του άρ-
θρου 3, εκτός αν οι εταίροι έχουν συμφωνήσει, σύμφωνα 
με την παρ. 1 του άρθρου 268 του ν. 4072/2012, να μην 
ακολουθήσει εκκαθάριση.
Άρθρο 120
Διαθεσιμότητα των εγγράφων για έλεγχο από τους εταίρους - γραπτή έκθεση για τη μετατροπή
1. Το δικαίωμα των εταίρων που προβλέπεται στο άρ-
θρο 107 μπορεί να ασκείται για συνεχή χρονική περίοδο 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1349 Τεύχος Α’ 44/09.03.2019
που αρχίζει δέκα (10) τουλάχιστον ημέρες πριν από τη 
λήψη της απόφασης του άρθρου 121 και λήγει με τη 
λήψη της.
2. Δεν απαιτείται γραπτή έκθεση προς τους εταίρους, 
σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 106, εφόσον 
το σύνολο των εταίρων της υπό μετατροπή εταιρείας 
είναι συγχρόνως και διαχειριστές της.
Άρθρο 121
Απόφαση των εταίρων
1. Η απόφαση των εταίρων προσωπικής εταιρείας για 
τη μετατροπή της λαμβάνεται με ομοφωνία. Η εταιρική σύμβαση μπορεί να προβλέπει τη λήψη της απόφασης 
με πλειοψηφία τριών τετάρτων (3/4) τουλάχιστον του 
όλου αριθμού των εταίρων.
2. Εφόσον εταίρος της υπό μετατροπή εταιρείας ευ-
θύνεται προσωπικά, μετά τη μετατροπή, για τα χρέη της 
εταιρείας με τη νέα της νομική μορφή απαιτείται η ρητή 
συναίνεσή του. Το ίδιο ισχύει σε περίπτωση μετατροπής 
σε ιδιωτική κεφαλαιουχική εταιρεία, εφόσον εταίρος της 
υπό μετατροπή εταιρείας πρόκειται να λάβει μερίδια που 
αντιστοιχούν σε εξωκεφαλαιακές εισφορές.
3. Ο εταίρος που διαφώνησε με την απόφαση του δεύ-
τερου εδαφίου της παραγράφου 1, έχει δικαίωμα εξόδου 
από την εταιρεία. Το δικαίωμα εξόδου της παρούσας 
δεν μπορεί να περιοριστεί από την εταιρική σύμβαση.
Άρθρο 122
Περιεχόμενο και τύπος της απόφασης
1. Η απόφαση των εταίρων για τη μετατροπή και η 
εταιρική σύμβαση της εταιρείας με τη νέα νομική της 
μορφή πρέπει να περιλαμβάνουν και τους εταίρους που, 
ως εταίροι της εταιρείας με τη νέα νομική της μορφή ευ-
θύνονται προσωπικά για τα χρέη της, εφόσον συντρέχει 
περίπτωση τέτοιας ευθύνης.
2. Σε περίπτωση μετατροπής σε ανώνυμη εταιρεία, 
η απόφαση της παραγράφου 1 και το καταστατικό της 
εταιρείας με τη νέα νομική της μορφή πρέπει να περι-
λαμβάνουν και τη σύνθεση του πρώτου διοικητικού 
συμβουλίου της εταιρείας και των ελεγκτών της πρώτης 
εταιρικής χρήσης. Στην ίδια απόφαση και στο καταστα-τικό μπορεί επίσης να περιλαμβάνεται και ο διορισμός 
προέδρου, αντιπροέδρου, διευθύνοντος ή εντεταλμένου 
συμβούλου ή προσώπων με άλλη ιδιότητα και αρμοδιό-
τητες για το πρώτο διοικητικό συμβούλιο.
3. Σε περίπτωση μετατροπής σε ανώνυμη εταιρεία ή 
σε εταιρεία περιορισμένης ευθύνης και, με τους όρους του δεύτερου εδαφίου της παραγράφου 2 του άρθρου 49 του ν. 4072/2012, σε περίπτωση μετατροπής σε ιδι-ωτική κεφαλαιουχική εταιρεία, καθώς και σε κάθε άλλη περίπτωση που προβλέπεται από τον νόμο, η απόφαση της παραγράφου 1 πρέπει να περιβληθεί τον τύπο του συμβολαιογραφικού εγγράφου.
Άρθρο 123
Ελάχιστο κεφάλαιο - εξακρίβωση της αξίαςτης περιουσίας της υπό μετατροπή εταιρείας
1. Σε περίπτωση μετατροπής σε κεφαλαιουχική εται-
ρεία απαιτείται προηγούμενη εξακρίβωση της αξίας της περιουσίας της υπό μετατροπή εταιρείας από τα πρόσω-
πα της παρ. 3 του άρθρου 17 του ν. 4548/2018.
2. Η έκθεση εξακρίβωσης που συντάσσεται σύμφω-
να με την παράγραφο 1 υποβάλλεται σε δημοσιότητα 
με ανάλογη εφαρμογή της παρ. 8 του άρθρου 17 του 
ν. 4548/2018.
3. Στην περίπτωση της παραγράφου 1, το κεφάλαιο 
της εταιρείας με τη νέα νομική της μορφή δεν μπορεί να 
είναι μεγαλύτερο, χωρίς νέες εισφορές, από το ποσό που 
προκύπτει, αν από τη συνολική αξία των περιουσιακών 
στοιχείων της υπό μετατροπή εταιρείας αφαιρεθούν οι υποχρεώσεις της. Εφόσον το κεφάλαιο της εταιρείας με τη νέα νομική της μορφή υπολείπεται από το ελάχιστο 
όριο που προβλέπεται από το νόμο ή το καταστατικό 
για την εταιρεία αυτή, η διαφορά καλύπτεται με νέες 
εισφορές.
Άρθρο 124
Είσοδος νέων εταίρων
Στην εταιρεία με τη νέα νομική της μορφή μπορεί να 
εισέλθουν νέοι μέτοχοι ή εταίροι, σύμφωνα με τους κα-νόνες που διέπουν τη λειτουργία της.
Άρθρο 125
Αυτοδίκαιη μετατροπή ετερόρρυθμης εταιρείας σε ομόρρυθμη εταιρεία
1. Ετερόρρυθμη εταιρεία μετατρέπεται αυτοδίκαια σε 
ομόρρυθμη εταιρεία σε περίπτωση εξόδου, αποκλει-
σμού ή θανάτου του μοναδικού ετερόρρυθμου εταίρου.
2. Οι διαχειριστές υποχρεούνται να αναγγείλουν στο 
Γ .Ε.ΜΗ. τα περιστατικά της παραγράφου 1.
Άρθρο 126
Αυτοδίκαιη μετατροπή ομόρρυθμης εταιρείαςσε ετερόρρυθμη εταιρεία
1. Ομόρρυθμη εταιρεία μετατρέπεται αυτοδίκαια σε 
ετερόρρυθμη εταιρεία, στις περιπτώσεις:
α. εισόδου νέου εταίρου με την ιδιότητα του ετερόρ-
ρυθμου εταίρου,
β. μετατροπής της ιδιότητας ενός έστω ομόρρυθμου 
εταίρου σε ετερόρρυθμο εταίρο.
2. Στην περίπτωση β’ της παραγράφου 1 εφαρμόζονται 
αναλόγως οι παράγραφοι 1 και 2 του άρθρου 114.
Άρθρο 127
Παραγραφή αξιώσεων κατά ομόρρυθμων
και ετερόρρυθμων εταίρων
1. Σε περίπτωση μετατροπής ομόρρυθμης ή ετερόρ-
ρυθμης εταιρείας σε κεφαλαιουχική, οι αξιώσεις κατά 
των ομόρρυθμων και, εφόσον συντρέχει περίπτωση, 
κατά των ετερόρρυθμων εταίρων, παραγράφονται ύστε-
ρα από πέντε (5) έτη από τη συντέλεση της μετατροπής, 
σύμφωνα με τις παραγράφους 1 και 2 του άρθρου 113, 
κατά περίπτωση, εκτός αν η αξίωση κατά της ομόρρυθ-μης ή ετερόρρυθμης εταιρείας υπόκειται σε βραχύτερη παραγραφή.
2. Σε περίπτωση μετατροπής ομόρρυθμης εταιρεί-
ας σε ετερόρρυθμη σύμφωνα με την περίπτωση β’ της 
παραγράφου 1 του άρθρου 126, οι αξιώσεις κατά των 
ομόρρυθμων εταίρων που μετατράπηκαν σε ετερόρ-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1350 Τεύχος Α’ 44/09.03.2019
ρυθμους παραγράφονται ύστερα από πέντε (5) έτη από 
τη συντέλεση της μετατροπής, εκτός αν η αξίωση κατά 
της ομόρρυθμης εταιρείας υπόκειται σε βραχύτερη πα-ραγραφή.
3. Η ευθύνη των παραγράφων 1 και 2 δεν υφίσταται 
έναντι δανειστή της μετατραπείσας εταιρείας, εφόσον 
αυτός συγκατατέθηκε εγγράφως στη μετατροπή.
4. Στις προθεσμίες των παραγράφων 1 και 2 εφαρμό-
ζονται οι διατάξεις του Αστικού Κώδικα για την αναστολή 
και τη διακοπή της παραγραφής. Αν η αξίωση καταστεί ληξιπρόθεσμη μετά τη συντέλεση της μετατροπής σύμ-
φωνα με τις παραγράφους 1 και 2 του άρθρου 113, κατά 
περίπτωση, η παραγραφή αρχίζει από το χρονικό σημείο, 
κατά το οποίο η αξίωση καθίσταται ληξιπρόθεσμη.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’
ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ
ΚΕΦΑΛΑΙΟΥΧΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ
Άρθρο 128
Εφαρμοζόμενες διατάξεις
1. Τα άρθρα 129 έως 133 εφαρμόζονται εφόσον η υπό 
μετατροπή εταιρεία είναι κεφαλαιουχική εταιρεία των πε-
ριπτώσεων α’ , β’ και γ’ της παραγράφου 1 του άρθρου 2.
2. Εφόσον δεν υπάρχει ειδική ρύθμιση στον παρόντα 
στην υπό μετατροπή κεφαλαιουχική εταιρεία εφαρμόζο-
νται οι οικείες διατάξεις της εταιρικής νομοθεσίας.
Άρθρο 129
Γ ραπτή έκθεση - Διαθεσιμότητα των εγγράφων
για εξέταση από τους μετόχους ή τους εταίρους
1. Σε περίπτωση μετατροπής εταιρείας περιορισμέ-
νης ευθύνης ή ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρείας, δεν 
απαιτείται γραπτή έκθεση προς τους εταίρους για τη 
μετατροπή, σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 
106, εφόσον το σύνολο των εταίρων της υπό μετατροπή 
εταιρείας είναι συγχρόνως και διαχειριστές της.
2. Σε περίπτωση μετατροπής ανώνυμης εταιρείας, το 
δικαίωμα των μετόχων που προβλέπεται στο άρθρο 107, 
μπορεί να ασκείται για συνεχή χρονική περίοδο που αρ-
χίζει έναν (1) τουλάχιστον μήνα πριν από τη συνεδρία-ση της συνέλευσης που καλείται να αποφασίσει για τη 
μετατροπή και λήγει με το τέλος της συνέλευσης αυτής.
3. Σε περίπτωση μετατροπής εταιρείας περιορισμένης 
ευθύνης ή ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρείας, το δικαί-
ωμα των εταίρων που προβλέπεται στο άρθρο 107 μπο-
ρεί να ασκείται για συνεχή χρονική περίοδο που αρχίζει το αργότερο δέκα (10) ημέρες πριν από τη συνέλευση 
των εταίρων που καλείται να αποφασίσει για τη μετατρο-
πή και λήγει με το τέλος της συνέλευσης αυτής.
Άρθρο 130
Απόφαση των εταίρων
1. Σε περίπτωση μετατροπής εταιρείας περιορισμέ-
νης ευθύνης, η απόφαση της συνέλευσης των εταίρων λαμβάνεται σύμφωνα με την πλειοψηφία της παρ. 1 του άρθρου 38 του ν. 3190/1955.
2. Η μετατροπή οποιασδήποτε κεφαλαιουχικής εται-
ρείας σε ομόρρυθμη εταιρεία πραγματοποιείται με 
ομόφωνη απόφαση του συνόλου των μετόχων ή των εταίρων της. Μη εμφανισθέντες στη συνέλευση μέτο-
χοι ή εταίροι μπορούν να εγκρίνουν την απόφαση για 
τη μετατροπή εγγράφως. Το σχετικό έγγραφο πρέπει 
να έχει θεωρηθεί από τα πρόσωπα που προβλέπονται 
στο άρθρο 446 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας ή από 
δικηγόρο. Όροι του καταστατικού της υπό μετατροπή 
εταιρείας που επιτρέπουν τη λήψη απόφασης για με-
τατροπή της με πλειοψηφία δεν λαμβάνονται υπόψη.
3. Εφόσον μέτοχος ή εταίρος της υπό μετατροπή εται-
ρείας ευθύνεται προσωπικά, μετά τη μετατροπή, για τα 
χρέη της εταιρείας με τη νέα νομική της μορφή, απαιτεί-
ται η ρητή συναίνεσή του. Το ίδιο ισχύει σε περίπτωση 
μετατροπής σε ιδιωτική κεφαλαιουχική εταιρεία, εφόσον 
μέτοχος ή εταίρος της υπό μετατροπή εταιρείας πρόκει-
ται να λάβει μερίδια που αντιστοιχούν σε εξωκεφαλαι-
ακές εισφορές.
4. Μέτοχος ή εταίρος που διαφώνησε με τη μετατροπή, 
δικαιούται να ζητήσει την εξαγορά των μετοχών ή των 
μεριδίων του ή, κατά περίπτωση, την έξοδό του από την 
υπό μετατροπή εταιρεία, σύμφωνα με τις διατάξεις που διέπουν την οικεία εταιρική μορφή, που εφαρμόζονται αναλόγως. Ο ίδιος μέτοχος ή εταίρος δικαιούται επίσης να μεταβιβάσει τις μετοχές ή τα μερίδιά του σε τρίτους 
κατά παρέκκλιση καταστατικών όρων που εισάγουν απα-
γορεύσεις ή δεσμεύσεις αναφορικά με τη δυνατότητα 
μεταβίβασης.
Άρθρο 131
Περιεχόμενο και τύπος της απόφασηςγια τη μετατροπή - ελάχιστο κεφάλαιο -μετοχές και εταιρικά μερίδια τηςμετατραπείσας εταιρείας
1. Για το περιεχόμενο και τον τύπο της απόφασης της 
συνέλευσης των μετόχων ή των εταίρων για τη μετατρο-
πή, εφαρμόζεται αναλόγως το άρθρο 122.
2. Σε περίπτωση μετατροπής σε ανώνυμη εταιρεία, 
σε εταιρεία περιορισμένης ευθύνης και σε ιδιωτική κε-
φαλαιουχική εταιρεία, για το ελάχιστο κεφάλαιο και την 
εξακρίβωση της αξίας της περιουσίας εφαρμόζεται ανα-
λόγως το άρθρο 123.
Άρθρο 132
Είσοδος νέων μετόχων ή εταίρων
Στην εταιρεία με τη νέα της νομική μορφή μπορεί να 
εισέλθουν νέοι μέτοχοι ή εταίροι σύμφωνα με τους κα-νόνες που διέπουν τη λειτουργία της.
Άρθρο 133
Παραγραφή αξιώσεωνκατά εταίρων ιδιωτικήςκεφαλαιουχικής εταιρείαςμε εγγυητικές εισφορές
1. Σε περίπτωση μετατροπής ιδιωτικής κεφαλαιουχι-
κής εταιρείας, εφόσον υπάρχουν μερίδια που αντιστοι-
χούν σε εγγυητικές εισφορές και οι εταίροι που κατέχουν 
τα μερίδια αυτά δεν ευθύνονται προσωπικά για τα χρέη της εταιρείας που γεννώνται μετά τη μετατροπή της, οι αξιώσεις κατά των εταίρων αυτών για τα χρέη της ιδιω-
τικής κεφαλαιουχικής εταιρείας παραγράφονται ύστε-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1351 Τεύχος Α’ 44/09.03.2019
ρα από τρία (3) έτη από τη συντέλεση της μετατροπής 
σύμφωνα με τις παραγράφους 1 και 2 του άρθρου 113, κατά περίπτωση, εκτός αν η αξίωση κατά της ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρείας υπόκειται σε βραχύτερη πα-ραγραφή.
2. Η ευθύνη της παραγράφου 1 δεν υφίσταται έναντι 
δανειστή της μετατραπείσας ιδιωτικής κεφαλαιουχικής 
εταιρείας, εφόσον αυτός συγκατατέθηκε εγγράφως στη 
μετατροπή.
3. Στην προθεσμία της παραγράφου 1 εφαρμόζονται 
οι διατάξεις του Αστικού Κώδικα για την αναστολή και 
τη διακοπή της παραγραφής. Αν η αξίωση καταστεί ληξι-
πρόθεσμη μετά τη συντέλεση της μετατροπής σύμφωνα 
με τις παραγράφους 1 και 2 του άρθρου 113, κατά πε-ρίπτωση, η παραγραφή αρχίζει από το χρονικό σημείο, κατά το οποίο η αξίωση καθίσταται ληξιπρόθεσμη.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’
Άρθρο 134
Ειδικές διατάξεις για τη μετατροπήευρωπαϊκής εταιρείας (SE) σε ανώνυμηεταιρεία και αντίστροφα
Για τη μετατροπή ευρωπαϊκής εταιρείας (SE) σε ανώνυ-
μη εταιρεία και αντίστροφα εφαρμόζονται αναλογικά τα 
άρθρα 128-133, στο μέτρο που αφορούν την ανώνυμη 
εταιρεία, σε συνδυασμό με τις διατάξεις του Κανονισμού 
2157/2001 και τις διατάξεις του ν. 3412/2005.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’
ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗΑΣΤΙΚΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ
Άρθρο 135
Εφαρμοζόμενες διατάξεις
1. Τα άρθρα 136 έως 139 εφαρμόζονται κατά τη με-
τατροπή αστικού συνεταιρισμού της περίπτωσης θ’ της 
παραγράφου 1 του άρθρου 2 σε άλλη εταιρεία, εκτός αν 
ορίζεται διαφορετικά.
2. Εφόσον δεν υπάρχει ειδική ρύθμιση στον παρόντα, 
στον υπό μετατροπή συνεταιρισμό εφαρμόζονται οι δι-ατάξεις του ν. 1667/1986.
Άρθρο 136
Έγκριση της μετατροπής - δικαίωμα εξόδου
1. Η απόφαση της γενικής συνέλευσης του συνεται-
ρισμού, σύμφωνα με το άρθρο 108, λαμβάνεται με την 
απαρτία και την πλειοψηφία που προβλέπονται αντί-
στοιχα στην παράγραφο 4 και στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 6 του άρθρου 5 του ν. 1667/1986.
2. Ο συνεταίρος που διαφώνησε με την απόφαση της 
παραγράφου 1 έχει δικαίωμα εξόδου από το συνεταιρι-
σμό. Το δικαίωμα εξόδου του προηγούμενου εδαφίου 
δεν μπορεί να περιοριστεί από το καταστατικό και ιδίως 
δεν υπόκειται σε όρο του καταστατικού για ελάχιστη 
υποχρεωτική παραμονή στο συνεταιρισμό. Περιορισμός 
της αξίωσης του συνεταίρου για απόδοση της αξίας της 
μερίδας του από ειδικές διατάξεις του νόμου δεν θίγεται.
3. Για τη μετατροπή εταιρείας σε συνεταιρισμό απαι-
τείται ομόφωνη απόφαση του συνόλου των μετόχων ή των εταίρων, εφόσον το καταστατικό του συνεταιρισμού 
προβλέπει ευθύνη των συνεταίρων για τα χρέη του συνε-
ταιρισμού που υπερβαίνει την αξία κάθε συνεταιριστικής 
μερίδας. Μη εμφανισθέντες στη συνέλευση μέτοχοι ή 
εταίροι μπορούν να εγκρίνουν την απόφαση για τη μετα-
τροπή εγγράφως. Το σχετικό έγγραφο πρέπει να έχει θε-
ωρηθεί από τα πρόσωπα που προβλέπονται στο άρθρο 
446 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας ή από δικηγόρο. 
Όροι του καταστατικού της υπό μετατροπή εταιρείας 
που επιτρέπουν τη λήψη απόφασης για μετατροπή της με πλειοψηφία δεν λαμβάνονται υπόψη.
4. Το δικαίωμα των συνεταίρων που προβλέπεται στο 
άρθρο 107 μπορεί να ασκείται για συνεχή χρονική περί-
οδο που αρχίζει το αργότερο δέκα (10) ημέρες πριν από 
τη γενική συνέλευση που καλείται να αποφασίσει για τη μετατροπή και λήγει με το πέρας αυτής.
Άρθρο 137
Αποτελέσματα της μετατροπής
Η μετατροπή συνεταιρισμού συντελείται με την κα-
ταχώριση που προβλέπεται στην παράγραφο 2 του 
άρθρου 113. Οι λοιπές διατυπώσεις δημοσιότητας που 
προβλέπονται από τις διατάξεις του ν. 1667/1986 δεν 
θίγονται.
Άρθρο 138
Παραγραφή αξιώσεων κατά συνεταίρων
1. Σε περίπτωση μετατροπής συνεταιρισμού σε εται-
ρεία, της οποίας οι μέτοχοι ή εταίροι δεν ευθύνονται προ-
σωπικά για τα χρέη της, οι αξιώσεις κατά των συνεταίρων 
για τα χρέη του συνεταιρισμού παραγράφονται ύστερα 
από ένα (1) έτος από τη συντέλεση της μετατροπής σύμ-
φωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 113, εκτός αν η 
αξίωση κατά του συνεταιρισμού υπόκειται σε βραχύτερη 
παραγραφή.
2. Η ευθύνη της παραγράφου 1 δεν υφίσταται έναντι 
δανειστή του συνεταιρισμού, εφόσον αυτός συγκατατέ-
θηκε εγγράφως στη μετατροπή.
3. Στην προθεσμία της παραγράφου 1 εφαρμόζονται 
οι διατάξεις του Αστικού Κώδικα για την αναστολή και τη διακοπή της παραγραφής. Αν η αξίωση καταστεί λη-
ξιπρόθεσμη μετά τη συντέλεση της μετατροπής σύμφω-
να με την παράγραφο 2 του άρθρου 113, η παραγραφή 
αρχίζει από το χρονικό σημείο κατά το οποίο η αξίωση 
καθίσταται ληξιπρόθεσμη.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ’
ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ
ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ (ΕΣΕτ)
ΣΕ ΑΣΤΙΚΟ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟ ΚΑΙ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΑ
Άρθρο 139
Για τη μετατροπή ευρωπαϊκής συνεταιριστικής εταιρεί-
ας (ΕΣΕτ) σε αστικό συνεταιρισμό και αντίστροφα εφαρ-
μόζονται αναλογικά οι διατάξεις του πρώτου εδαφίου 
της παραγράφου 3 του άρθρου 130, των άρθρων 135 
έως 138 σε συνδυασμό με τις διατάξεις του Κανονισμού 
(ΕΚ) 1435/2003 και του Μέρους Δ’ του ν. 4099/2012.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1352 Τεύχος Α’ 44/09.03.2019
ΜΕΡΟΣ Ε’
ΤΕΛΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 140
Διατηρούμενες σε ισχύ διατάξεις
1. Ειδικές διατάξεις εταιρικού δικαίου που ρυθμίζουν 
θέματα μετασχηματισμών άλλων εταιρικών μορφών από 
εκείνες της παραγράφου 1 του άρθρου 2, ιδίως όσον 
αφορά το επιτρεπτό, τις προϋποθέσεις, τη διαδικασία 
πραγματοποίησης και τα αποτελέσματά τους, παραμέ-
νουν σε ισχύ.
2. Ειδικές διατάξεις που ρυθμίζουν ζητήματα μετα-
σχηματισμών, για συγκεκριμένες κατηγορίες επιχει-ρήσεων ή για επιχειρήσεις που υπόκεινται σε ειδική εποπτεία ή προβλέπουν μεταξύ άλλων την έκδοση ειδικής εγκριτικής απόφασης, παραμένουν σε ισχύ. 
Για όσα θέματα δεν ρυθμίζονται από τις διατάξεις του 
προηγούμενου εδαφίου, εφαρμόζονται οι διατάξεις του 
παρόντος.
3. Εταιρικοί μετασχηματισμοί του παρόντος, οι οποί-
οι πραγματοποιούνται από ή στους οποίους μετέχει πι-
στωτικό ίδρυμα ή άλλο νομικό πρόσωπο που εμπίπτει 
στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 16 του ν. 2515/1997 
(Α’ 154) διέπονται από τις διατάξεις του παρόντος συ-
μπληρωματικά προς τις διατάξεις του άρθρου 16 του 
ν. 2515/1997, οι οποίες παραμένουν σε ισχύ.
Άρθρο 141
Μεταβατικές διατάξεις
1. Ο παρών νόμος εφαρμόζεται σε:
α) συγχωνεύσεις στις οποίες η ημερομηνία του σχεδίου 
του άρθρου 7 είναι μεταγενέστερη της ενάρξεως ισχύος 
του, για οποιαδήποτε από τις εταιρείες που μετέχουν 
στη συγχώνευση,
β) διασπάσεις στις οποίε ς η ημερομηνία του σχεδίου 
του άρθρου 59 είναι μεταγενέστερη της ενάρξεως ισχύος 
του, για οποιαδήποτε από τις εταιρείες που μετέχουν 
στη διάσπαση,
γ) μετατροπές στις οποίες η απόφαση του άρθρου 108 
λαμβάνεται μετά την έναρξης ισχύος του.
2. Μετασχηματισμοί οι οποίοι δεν εμπίπτουν στις δια-
τάξεις των παραγράφων 1 έως 3 συνεχίζουν να διέπονται 
από τις προϊσχύουσες διατάξεις.
Άρθρο 142
Παραπομπές
Όπου διάταξη νόμου παραπέμπει στις περί συγχω-
νεύσεων, διασπάσεων ή μετατροπών διατάξεις του 
κ.ν. 2190/1920, των νόμων 3190/1955, 4072/2012 και 
1667/1986 ή άλλων νομοθετημάτων, όσον αφορά εται-
ρικές μορφές που εμπίπτουν στην παράγραφο 1 του 
άρθρου 2, από την έναρξη ισχύος του παρόντος η πα-
ραπομπή αυτή νοείται ότι αναφέρεται στις αντίστοιχες διατάξεις του παρόντος.
Άρθρο 143
Τροποποίηση του ν. 2515/1997
Η παρ. 16 του άρθρου 16 του ν. 2515/1997 (Α’ 154) 
αντικαθίσταται ως εξής:«16. Οι διατάξεις των παραγράφων 4 έως και 12 
εφαρμόζονται επί διασπάσεων πιστωτικών ιδρυμάτων, 
οι οποίες πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις οικείες 
διατάξεις για τους εταιρικούς μετασχηματισμούς, κα-
θώς και επί εισφοράς από λειτουργούν πιστωτικό ίδρυμα 
κλάδου, μέρους, τμήματος ή υποκαταστήματός του σε 
άλλο λειτουργούν ή νεοσυσταθέν πιστωτικό ίδρυμα.».
Άρθρο 144
Τροποποίηση του ν. 3419/2005
Στον ν. 3419/2005 επέρχονται οι εξής τροποποιήσεις:
α) Η περίπτωση β’ της παραγράφου 1 του άρθρου 15 
αντικαθίσταται ως εξής:
«β. Με την επιφύλαξη εφαρμογής των περί μετατροπής 
διατάξεων του νόμου για τους εταιρικούς μετασχηματι-σμούς, οι οποίες ρυθμίζουν τη συντέλεση των περιπτώ-σεων μετατροπών που διέπονται απ’ αυτόν, συντελείται 
η μετατροπή των υπόχρεων εταιρειών σε ανώνυμες εται-
ρείες, σε εταιρείες περιορισμένης ευθύνης, σε ιδιωτικές κεφαλαιουχικές εταιρείες, σε αστικούς συνεταιρισμούς και σε εταιρείες που αναφέρονται στις περιπτώσεις γ’ , δ’ και ε’ της παραγράφου 1 του άρθρου 1.».
β) Η περίπτωση δ’ της παραγράφου 1 του άρθρου 15 
αντικαθίσταται ως εξής:
«δ. Με την επιφύλαξη εφαρμογής των περί συγχώ-
νευσης και διάσπασης διατάξεων του νόμου για τους 
εταιρικούς μετασχηματισμούς, οι οποίες ρυθμίζουν τη 
συντέλεση συγχωνεύσεων και διασπάσεων που διέπο-
νται απ’ αυτόν, συντελείται η συγχώνευση ή η διάσπα-
ση, με μόνη την εγγραφή και πριν από τη διαγραφή της εταιρείας που απορροφάται ή διασπάται.».
Άρθρο 145
Τροποποιήσεις του ν. 4099/2012
Στον ν. 4099/2012 επέρχονται οι εξής τροποποιήσεις:
α) Η παράγραφος 2 του άρθρου 145 αντικαθίσταται 
ως εξής:
«2. Το σχέδιο συγχώνευσης καταχωρίζεται και δημο-
σιεύεται στην οικεία υπηρεσία Γ .Ε.ΜΗ. σύμφωνα με το 
άρθρο 16 του ν. 3419/2005, και κατά περίπτωση στην 
ιστοσελίδα του συνεταιρισμού της παραγράφου 1. Στη 
σχετική ανακοίνωση, η οποία δημοσιεύεται στο διαδι-
κτυακό τόπο του Γ .Ε.ΜΗ., περιέχονται και τα στοιχεία της 
παραγράφου 2 του άρθρου 24 του Κανονισμού.».
β) Η παράγραφος 3 του άρθρου 145 καταργείται.
γ) Η παράγραφος 2 του άρθρου 152 αντικαθίσταται 
ως εξής:
«2. Πριν από τη γενική συνέλευση, που προβλέπεται 
στην παράγραφο 6 του άρθρου 35 του Κανονισμού, 
εμπειρογνώμονες, οι οποίοι ορίζονται σύμφωνα με το 
άρθρο 17 του ν. 4548/2018 πιστοποιούν κατ’ αναλογία, 
ότι τηρούνται οι κανόνες της περίπτωσης β’ της παρα-
γράφου 1 του άρθρου 22 του Κανονισμού.».
δ) Η παράγραφος 2 του άρθρου 154 αντικαθίσταται 
ως εξής:
«2. Πριν από τη γενική συνέλευση, η οποία καλείται 
να εγκρίνει το σχέδιο μετατροπής της ΕΣΕτ σε συνεται-
ρισμό και το καταστατικό του σύμφωνα με το άρθρο 76 
του Κανονισμού, εμπειρογνώμονες, οι οποίοι ορίζονται 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1353 Τεύχος Α’ 44/09.03.2019
σύμφωνα με το άρθρο 17 του ν. 4548/2018 βεβαιώνουν 
ότι η ΕΣΕτ διαθέτει ενεργητικό ισοδύναμο τουλάχιστον προς το κεφάλαιό της.».
Άρθρο 146
Τροποποίηση του ν. 4548/2018
Στον ν. 4548/2018 επέρχονται οι εξής τροποποιήσεις:
α) Η παράγραφος 2 του άρθρου 9 αντικαθίσταται ως 
εξής:
«2. Η τροποποίηση του καταστατικού, η λύση της 
ανώνυμης εταιρείας ύστερα από απόφαση της γενικής 
συνέλευσης και η αναβίωσή της εγκρίνονται, ύστερα από 
τη διενέργεια ελέγχου νομιμότητας από την αρμόδια 
υπηρεσία της Περιφερειακής ενότητας της έδρας της 
εταιρείας, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος και 
του ν. 3419/2005 (Α’ 297). Ο έλεγχος νομιμότητας περι-
ορίζεται στην τήρηση των διατάξεων του παρόντος, του 
καταστατικού και των διατάξεων του ν. 3419/2005 και 
αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για τη διενέργεια της κα-
ταχώρισης και την πραγματοποίηση της δημοσιότητας από την αρμόδια υπηρεσία Γ .Ε.ΜΗ. Σε περίπτωση μετα-
βολών των καταχωρίσεων της εταιρείας στο Γ .Ε.ΜΗ., που 
δεν εμπίπτουν στο πρώτο εδάφιο, όπως μεταβολών στην 
εκπροσώπηση της εταιρείας ή δηλώσεων προσαρμογής 
του καταστατικού, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρα-
γράφου 4 του άρθρου 4, η αρμόδια υπηρεσία Γ .Ε.ΜΗ. 
προβαίνει σε τυπικό έλεγχο (έλεγχο πληρότητας) του 
άρθρου 7 του ν. 3419/2005 των υποβληθέντων εγγρά-
φων. Τυπικός έλεγχος (έλεγχος πληρότητας) νοείται η 
διαπίστωση ότι τα υποβαλλόμενα έγγραφα είναι πλήρη και ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις του νόμου, χωρίς έλεγχο του περιεχομένου τους.».
β) Η παράγραφος 4 του άρθρου 9 αντικαθίσταται ως 
εξής:
«4. Ο Υπουργός Οικονομίας και Ανάπτυξης εγκρίνει, 
ύστερα από έλεγχο νομιμότητας, τις διασυνοριακές 
συγχωνεύσεις, σύμφωνα με τον ν. 3777/2009 (Α’ 127).».
γ) Η περίπτωση ε’ της παραγράφου 2 του άρθρου 117 
αντικαθίσταται ως εξής:
«ε) Η συγχώνευση με απορρόφηση ανώνυμης εταιρεί-
ας από άλλη ανώνυμη εταιρεία που κατέχει το εκατό τοις 
εκατό (100%) των μετοχών της, η απόφαση της απορ-
ροφώσας ανώνυμης εταιρείας για τη συγχώνευση με 
απορρόφηση άλλης κεφαλαιουχικής εταιρίας της οποίας 
κατέχει το ενενήντα τοις εκατό (90%) ή περισσότερο των 
μετοχών ή μεριδίων της, καθώς και η απόφαση διασπώ-
μενης ανώνυμης εταιρείας για τη διάσπασή της όταν οι επωφελούμενες εταιρείες κατέχουν τις μετοχές της στο σύνολό τους , σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις.».
δ) Ο τίτλος του άρθρου 171 αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 171
Αναβίωση της λυθείσας εταιρείας»
ε) Οι παράγραφοι 3, 4 και 5 του άρθρου 171 καταρ-
γούνται.
Άρθρο 147
Καταργούμενες διατάξεις
Με την επιφύλαξη της παραγράφου 4 του άρθρου 141, 
από την έναρξη ισχύος του παρόντος καταργούνται:α) τα άρθρα 66 έως 89 του κ.ν. 2190/1920,
β) τα άρθρα 51 και 53-55 του ν. 3190/1955,
γ) το δεύτερο εδάφιο του άρθρου 87, τα άρθρα 106 
έως 115 και τα άρθρα 282, 282Α και 283 του ν. 4072/2012,
δ) οι παράγραφοι 4 και 5 του άρθρου 10 και το άρθρο 
16 του ν. 1667/1986,
ε) η παρ. 3 του άρθρου 4 του ν. 2166/1993,στ) κάθε άλλη γενική ή ειδική διάταξη, η οποία αντί-
κειται στις διατάξεις του παρόντος.
ΤΜΗΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟ
ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥΜΕ ΤΙΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 2014/55/ΕΕΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ16ΗΣ ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2014ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝΤΙΜΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ (ΕΕ L 133)
Άρθρο 148
(άρθρο 1 της Οδηγίας 2014/55/ΕΕ)
Αντικείμενο- πεδίο εφαρμογής- εξαιρέσεις
1. Σκοπός των άρθρων 148 έως 154 είναι η προσαρ-
μογή της νομοθεσίας στην Οδηγία 2014/55/ΕΕ του Ευ-
ρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 16ης 
Απριλίου 2014 (L 133) για την έκδοση ηλεκτρονικών 
τιμολογίων στο πλαίσιο των δημόσιων συμβάσεων.
2. Ο παρών θεσπίζει κανόνες για τα ηλεκτρονικά τι-
μολόγια που εκδίδονται κατά την εκτέλεση των συμ-
βάσεων, οι οποίες υπάγονται στους νόμους 3978/2011 
(Α’137), 4412/2016 (Α’147) και 4413/2016 (Α’ 148) και, 
ειδικότερα, καταλαμβάνε ι: α) συμβάσεις οι οποίες συ-
νάπτονται στους τομείς της άμυνας και της ασφάλει-
ας και των οποίων η εκτιμώμενη αξία, εκτός φόρου 
προστιθέμενης αξίας (Φ.Π.Α.), είναι ίση ή ανώτερη 
από τα κατώτατα όρια, σύμφωνα με το άρθρο 24 του 
ν. 3978/2011, β) δημόσιες συμβάσεις και συμβάσεις έρ-
γων, εκπόνησης μελετών και παροχής τεχνικών και λοι-
πών συναφών επιστημονικών υπηρεσιών, προμηθειών και γενικών υπηρεσιών των οποίων η εκτιμώμενη αξία, 
εκτός Φ.Π.Α., είναι ίση προς ή ανώτερη από τα κατώτατα 
όρια των άρθρων 5 και 235 του ν. 4412/2016, γ) συμβά-
σεις παραχώρησης έργων και υπηρεσιών των οποίων η 
εκτιμώμενη αξία ισούται με ή υπερβαίνει τα πέντε εκα-
τομμύρια διακόσιες είκοσι πέντε χιλιάδες (5.225.000) 
ευρώ, όπως το όριο αυτό αναθεωρείται, σύμφωνα με 
το εδάφιο β’ της περίπτωσης α’ της παρ. 2 του άρθρου 1 του ν. 4413/2016.
3. Ο παρών δεν καταλαμβάνει τα ηλεκτρονικά τιμολό-
για που εκδίδονται κατά την εκτέλεση συμβάσεων που 
εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του ν. 3978/2011, στις 
οποίες η σύναψη και η εκτέλεση της σύμβασης έχουν 
χαρακτηριστεί απόρρητες ή πρέπει να συνοδεύονται 
από ειδικά μέτρα ασφαλείας κατ’ εφαρμογή των κείμε-
νων νομοθετικών, κανονιστικών ή διοικητικών διατάξε-
ων και με τον όρο ότι τα ουσιώδη εθνικά συμφέροντα 
δεν μπορούν να προστατευτούν με λιγότερο οχληρά 
μέτρα.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1354 Τεύχος Α’ 44/09.03.2019
Άρθρο 149
(άρθρο 2 της Οδηγίας 2014/55/ΕΕ)Ορισμοί
Για τους σκοπούς του παρόντος ισχύουν οι εξής ορισμοί:
1) «ηλεκτρονικό τιμολόγιο»: τιμολόγιο που έχει εκδο-
θεί, διαβιβαστεί και παραληφθεί σε διαρθρωμένη ηλε-
κτρονική μορφή, η οποία επιτρέπει την αυτόματη και 
ηλεκτρονική επεξεργασία του,
2) «βασικά στοιχεία ηλεκτρονικού τιμολογίου»: σύνολο 
ουσιαστικών στοιχείων πληροφόρησης τα οποία πρέπει 
να περιέχονται σε ηλεκτρονικό τιμολόγιο, προκειμένου 
να είναι δυνατή η διασυνοριακή διαλειτουργικότητα, 
συμπεριλαμβανομένων των αναγκαίων πληροφοριών 
για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τη νομοθεσία,
3) «υπόδειγμα σημασιολογικών δεδομένων»: διαρ-
θρωμένο σύνολο λογικά αλληλένδετων όρων και των 
εννοιών τους που προσδιορίζουν τα βασικά στοιχεία 
ενός ηλεκτρονικού τιμολογίου,
4) «συντακτική δομή»: μηχαναγνώσιμη γλώσσα ή 
διάλεκτος που χρησιμοποιείται για να αναπαριστά τα 
στοιχεία δεδομένων που περιέχονται στο ηλεκτρονικό 
τιμολόγιο,
5) «συντακτικές δεσμεύσεις»: κατευθυντήριες γραμμές 
σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο ένα υπόδειγμα σημασι-
ολογικών δεδομένων για ένα ηλεκτρονικό τιμολόγιο μπο-
ρεί να παρουσιάζεται στις διάφορες συντακτικές δομές,
6) «αναθέτουσες αρχές»: οι αναθέτουσες αρχές, όπως 
ορίζονται στην υποπερίπτωση α’ της περίπτωσης 1 της παρ. 1 του άρθρου 2 του ν. 4412/2016 και στο άρθρο 3 του ν. 4413/2016,
7) «μη κεντρικές αναθέτουσες αρχές»: οι αναθέτουσες 
αρχές, όπως ορίζονται στην περίπτωση 3 της παρ. 1 του άρθρου 2 του ν. 4412/2016,
8) «κεντρική υπηρεσία προμηθειών»: η Κεντρική Αρχή 
Αγορών (ΚΑΑ) όπως ορίζεται στην περίπτωση 17 της 
παρ. 1 του άρθρου 2 του ν. 4412/2016,
9) «αναθέτοντες φορείς»: οι αναθέτοντες φορείς, όπως 
ορίζονται στην υποπερίπτωση β’ της περίπτωσης 1 της παρ. 1 του άρθρου 2 του ν. 4412/2016 και στο άρθρο 4 του ν. 4413/2016 ,
10) «διεθνές πρότυπο»: διεθνές πρότυπο, όπως ορί-
ζεται στην περίπτωση α’ της παρ. 1 του άρθρου 2 του 
Κανονισμού (ΕΕ) 1025/2012 της 22ης Οκτωβρίου 2012 (ΕΕ L 316),
11) «ευρωπαϊκό πρότυπο»: ευ ρωπαϊκό πρότυπο, όπως 
ορίζεται στην περίπτωση β’ της παραγράφου 1 του άρ-
θρου 2 του Κανονισμού (ΕΕ) 1025/2012,
12) «ευρωπαϊκό πρότυπο έκδοσης ηλεκτρονικών τιμο-
λογίων»: το ευρωπαϊκό πρότυπο ΕΝ 16931-1: 2017, Ηλε-
κτρονική Τιμολόγηση-Μέρος 1: Σημασιολογικό μοντέλο 
δεδομένων των στοιχείων πυρήνα ηλεκτρονικού τιμο-
λογίου, τα στοιχεία αναφοράς του οποίου έχουν δημο-
σιευτεί στην Εκτελεστική Απόφαση (ΕΕ) 2017/1870 της 
Επιτροπής της 16ης Οκτωβρίου 2017 (L 266) και ο κατά-
λογος συντακτικών δομών με στοιχεία αναφοράς «CEN/
TS 16931-2:2017, Ηλεκτρονική τιμολόγηση — Μέρος 2: 
Κατάλογος συντακτικών δομών που συμμορφώνονται 
με το πρότυπο EN 16931-1», όπως αυτός παρατίθεται 
στο παράρτημα της παραπάνω απόφασης. Τα ευρωπα-ϊκά τυποποιητικά έγγραφα ΕΝ 16931-1: 2017 και CEN/
TS 16931-2:2017 έχουν ενταχθεί στο εθνικό σύστημα 
τυποποίησης και ισχύουν ως ΕΛΟΤ ΕΝ 16931-1: 2017 και 
ΕΛΟΤ CEN/TS 16931-2:2017,
13) «πωλητής»: οικονομικός φορέας στον οποίο έχει 
ανατεθεί η σύμβαση, σύμφωνα με την περίπτωση 18 της 
παρ. 1 του άρθρου 15 του ν. 3978/2011, τις περιπτώσεις 
11 και 43 της παρ. 1 του άρθρου 2 του ν. 4412/2016 και της παρ. 2 του άρθρου 2 του ν. 4413/2016,
14) «αγοραστής»: η αναθέτουσα αρχή και ο αναθέτων 
φορέας σύμφωνα με τις περιπτώσεις 6 έως 9, αντίστοιχα, 
του παρόντος.
Άρθρο 150
(άρθρο 6 της Οδηγίας 2014/55/ΕΕ)Βασικά στοιχεία του ηλεκτρονικού τιμολογίου
Τα βασικά στοιχεία του ηλεκτρονικού τιμολογίου είναι 
μεταξύ άλλων:
α) αναγνωριστικά της επεξεργασίας και του τιμολο-
γίου,
β) χρονική περίοδος του τιμολογίου,γ) στοιχεία του πωλητή,
δ) στοιχεία του αγοραστή,ε) στοιχεία του δικαιούχου πληρωμής,
στ) στοιχεία του φορολογικού αντιπροσώπου του 
πωλητή,
ζ) στοιχεία αναφοράς της σύμβασης,η) λεπτομερή στοιχεία παράδοσης,θ) οδηγίες για την πληρωμή,ι) στοιχεία που αφορούν απαλλαγή ή επιβάρυνση,
ια) πληροφορίες για το συγκεκριμένο στοιχείο του 
τιμολογίου,
ιβ) συνολικά ποσά του τιμολογίου,ιγ) ανάλυση του Φ.Π.Α..
Άρθρο 151
(άρθρο 7 της Οδηγίας 2014/55/ΕΕ)Παραλαβή και επεξεργασία ηλεκτρονικών τιμολογίων
Οι αναθέτουσες αρχές και οι αναθέτοντες φορείς υπο-
χρεούνται να παραλαμβάνουν και να επεξεργάζονται 
ηλεκτρονικά τιμολόγια που είναι σύμφωνα με το ευρω-
παϊκό πρότυπο έκδοσης ηλεκτρονικών τιμολογίων, όπως 
αυτό ορίζεται στην περίπτωση 12 του άρθρου 149.
Άρθρο 152
(άρθρο 8 της Οδηγίας 2014/55/ΕΕ)
Προστασία δεδομένων
1. Η ενωσιακή και εθνική νομοθεσία για την προστα-
σία των δεδομένων δεν θίγεται από τις διατάξεις του 
παρόντος.
2. Εφόσον δεν ορίζεται κάτι διαφορετικό από το ενωσι-
ακό ή εθνικό δίκαιο και με την επιφύλαξη των διατάξεων 
του Γενικού Κανονισμού για την Προστασία Δεδομένων 
(ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του 
Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016 (ΕΕ L 119), προσωπι-
κά δεδομένα που έχουν συλλεχθεί για τον σκοπό έκδοσης 
ηλεκτρονικών τιμολογίων μπορεί να χρησιμοποιηθούν 
μόνο για τον σκοπό αυτόν ή για συμβατούς σκοπούς.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1355 Τεύχος Α’ 44/09.03.2019
3. Με την επιφύλαξη των διατάξεων του Γενικού Κανονισμού για την Προστασία Δεδομένων (ΕΕ) 2016/679, οι 
όροι δημοσιοποίησης, για λόγους διαφάνειας και λογοδοσίας, προσωπικών δεδομένων τα οποία συγκεντρώθηκαν 
στο πλαίσιο της ηλεκτρονικής τιμολόγησης είναι σύμφωνοι με το ν σκοπό της δημοσίευσης και τη βασική αρχή περί 
προστασίας της ιδιωτικής ζωής.
Άρθρο 153
(άρθρο 9 της Οδηγίας 2014/55/ΕΕ)Χρήση ηλεκτρονικών τιμολογίωνόσον αφορά τον Φ.Π.Α.
Οι διατάξεις του παρόντος τμήματος εφαρμόζονται με την επιφύλαξη των άρθρων 1-22 του ν. 3763/2009 (Α’80) 
και του άρθρου 9 του ν. 4308/2014 (Α’ 251).
Άρθρο 154
Εξουσιοδοτικές διατάξεις
1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Οικονομίας και Ανάπτυξης ύστερα από γνώμη της Ανε-
ξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), ρυθμίζεται κάθε θέμα σχετικό με το περιεχόμενο και τη μορφή του 
ηλεκτρονικού τιμολογίου στο πλαίσιο των δημόσιων συμβάσεων σύμφωνα με το ευρωπαϊκό πρότυπο έκδοσης 
ηλεκτρονικών τιμολογίων.
2. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Ανάπτυξης, Οικονομικών, Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινω-
νιών και Ενημέρωσης, Υποδομών και Μεταφορών, Εθνικής Άμυνας και Εσωτερικών καθορίζονται η αρχιτεκτονική, οι 
διαδικασίες παραλαβής, επεξεργασίας και πληρωμής ηλεκτρονικού τιμολογίου, οι απαιτήσεις διαλειτουργικότητας 
και διασύνδεσης με ολοκληρωμένα πληροφοριακά συστήματ α του δημοσίου, οι τεχνικές προϋποθέσεις ασφάλειας 
και προστασίας δεδομένων, ο χρόνος έναρξης ισχύος του άρθρου 151, ο οποίος δεν μπορεί να υπερβαίνει την 18η 
Απριλίου 2019 για τις κεντρικές κυβερνητικές αρχές και τις κεντρικές αρχές αγορών και την 18η Απριλίου 2020 για τις μη κεντρικές αναθέτουσες αρχές και τους αναθέτοντες φορείς και κάθε άλλο τεχνικό και ειδικό θέμα αναγκαίο για την εφαρμογή του άρθρου 151.
ΤΜΗΜΑ ΤΡΙΤΟ
ΛΟΙΠΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 155
Η παρ. 10 του άρθρου 2Α του ν. 4139/2013 (Α’ 74), όπως προστέθηκε με την παρ. 2 του άρθρου 58 του ν. 4554/2018 
αναριθμείται και αντικαθίσταται ως εξής:
«11. Η έγκριση για τους σκοπούς της παραγράφου 1 χορηγείται σε περιοχές, στις οποίες επιτρέπονται οι μεταποι-
ητικές και συναφείς δραστηριότητες των άρθρων 17- 40 του ν. 3982/2011 (Α’ 143), στις περιοχές των παραγράφων 
2 έως και 5 του άρθρου 17 του ν. 3325/2005 (Α’ 68) ή σε περιοχές, στις οποίες επιτρέπονται γεωργικές δραστηριό-τητες και εκμεταλλεύσεις, καθώς και στη γη υψηλής παραγωγικ ότητας, υπό τους όρους που ορίζονται στην κοινή 
υπουργική απόφαση, που εκδίδεται, κατ’ επίκληση της παραγράφου 4.».
Άρθρο 156
Στην αρχή του πρώτου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 38 του ν. 3190/1955 (Α’ 91) προστίθεται το γράμμα α’ και 
στο τέλος του πρώτου εδαφίου προστίθεται περίπτωση β’ ως εξής:
«β. Εταιρεία Περιορισμένης Ευθύνης μπορεί να μετατραπεί σε Ανώνυμη Εταιρία με απόφαση της συνέ-
λευσης των εταίρων, που λαμβάνεται με πλειοφηφία των τριών πέμπτων (3/5) του συνολικού αριθμού των 
εταίρων, οι οποίοι εκπροσωπούν τα τρία πέμπτα (3/5) του εταιρικού κεφαλαίου, εφόσον με την ίδια απόφαση 
αποφασίζεται αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Εταιρείας Περιορισμένης Ευθύνης ύψους τουλάχιστον διακοσίων χιλιάδων (200.000) ευρώ με αντίστοιχη τροποποίηση του καταστατικού της εταιρείας με τις ως 
άνω πλειοψηφίες. Σε αυτή την περίπτωση, τυχόν δεκαδικός αριθμός που προκύπτει σχετικά με την πλει-
οφηφία του αριθμού των εταίρων, στρογγυλοποιείται στην αμέσως επόμενη ακέραιη μονάδα, εφόσον το 
κλάσμα είναι τουλάχιστον ίσο με το μισό της ή στην αμέσως προηγούμενη μονάδα, εφόσον το κλάσμα είναι 
μικρότερο του μισού της.
Άρθρο 157
Έναρξη ισχύος
Η ισχύς του Τμήματος Α’ (άρθρα 1-147) αρχίζει την 15η Απριλίου 2019.
Η ισχύς του Τμήματος Β’ (άρθρα 148-154) αρχίζει από τη δημοσίευση του παρόντος στην Εφημερίδα της Κυβερ-
νήσεως, εκτός εάν άλλως ορίζεται στις επιμέρους διατάξεις.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1356 Τεύχος Α’ 44/09.03.2019
Παραγγέλλομε τη δημοσίευση του παρόντος στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και την εκτέλεσή του ως νόμου 
του Κράτους.
Αθήνα, 8 Μαρτίου 2019
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας
ΠΡΟΚΟΠΙΟΣ Β. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ
Οι Υπουργοί
Ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης  
και Υπουργός Οικονομίας  Αναπληρωτής Υπουργόςκαι Ανάπτυξης Εσωτερικών Οικονομίας και Ανάπτυξης
ΙΩΑΝΝΗΣ ΔΡΑΓΑΣΑΚΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΧΑΡΙΤΣΗΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ ΠΙΤΣΙΟΡΛΑΣ
Ψηφιακής Πολιτικής,   Εργασίας, Κοινωνικής ΑσφάλισηςΤηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης Εθνικής Άμυνας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης
ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΑΠΠΑΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΗΣ ΕΥΤΥΧΙΑ ΑΧΤΣΙΟΓΛΟΥ
Δικαιοσύνης, Διαφάνειας  Αναπληρωτής Υπουργόςκαι Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Οικονομικών Οικονομικών
ΜΙΧΑΗΛ ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ ΕΥΚΛΕΙΔΗΣ ΤΣΑΚΑΛΩΤΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΧΟΥΛΙΑΡΑΚΗΣ
Υφυπουργός  Οικονομικών Υγείας Διοικητικής Ανασυγκρότησης
ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΠΑΠΑΝΑΤΣΙΟΥ ΑΝΔΡΕΑΣ ΞΑΝΘΟΣ ΜΑΡΙΑ-ΕΛΙΖΑ ΞΕΝΟΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ
  Αγροτικής ΑνάπτυξηςΠεριβάλλοντος και Ενέργειας Υποδομών και Μεταφορών και Τροφίμων
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΤΑΘΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΠΙΡΤΖΗΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΑΡΑΧΩΒΙΤΗΣ
Θεωρήθηκε και τέθηκε η Μεγάλη Σφραγίδα του Κράτους.
Αθήνα, 8 Μαρτίου 2019
Ο επί της Δικαιοσύνης Υπουργός
ΜΙΧΑΗΛ ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ 
Καποδιστρίου 34, Τ.Κ. 104 32, Αθήνα 
Τηλ. Κέντρο 210 5279000
Κείμενα προς δημοσίευση:   webmaster.et@et.gr *01000440903190036*