ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
 ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ     Αρ. Φύλλου  179
 22 Αυγούστου 2011
 NOMOΣ ΥΠ’ ΑΡΙΘ. 4001
 Για τη λειτουργία Ενεργειακών Αγορών Ηλεκτρισμού 
και Φυσικού Αερίου, για Έρευνα, Παραγωγή και δί−
κτυα μεταφοράς Υδρογονανθράκων και άλλες ρυθ−
μίσεις.
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
  Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή:
ΕΝΟΤΗΤΑ Α΄
ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΑΓΟΡΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ
ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ
(ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΟΔΗΓΙΩΝ 2009/72, 2009/73/ΕΚ
ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ)
ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΑΓΟΡΩΝ
Άρθρο 1
Σκοπός και πεδίο εφαρμογής
Σκοπός του παρόντος νόμου είναι η ενσωμάτωση 
στην ελληνική νομοθεσία των διατάξεων της Οδηγίας 
2009/72/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμ−
βουλίου της 13ης Ιουλίου 2009 «Σχετικά με τους κοινούς 
κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας 
και για την κατάργηση της Οδηγίας 2003/54/ΕΚ» (ΕΕ L 211 της 14.8.2009) και της Οδηγίας 2009/73/ΕΚ του Ευ−
ρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης 
Ιουλίου 2009 «Σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά Φυσικού Αερίου και την κατάργηση 
της Oδηγίας 2003/55/ΕΚ» (ΕΕ L 211 της 14.8.2009).
Οι δραστηριότητες της παραγωγής, της προμήθειας, 
της αγοράς, της μεταφοράς και της διανομής Φυσικού 
Αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και της απο−θήκευσης και της υγροποίησης Φυσικού Αερίου και της 
αεριοποίησης υγροποιημένου Φυσικού Αερίου εντός 
της Ελληνικής Επικράτειας ασκούνται σύμφωνα με τις 
διατάξεις του νόμου αυτού. Οι δραστηριότητες αυτές 
είναι κοινής ωφέλειας και τελούν υπό την εποπτεία 
του Κράτους.
Άρθρο 2
Ορισμοί
1. Για την εφαρμογή του παρόντος νόμου οι όροι που 
χρησιμοποιούνται στις διατάξεις αυτού έχουν την ακό−
λουθη έννοια:(α) Ανεξάρτητοι Διαχειριστές Μεταφοράς: Οι διαχει−
ριστές που πιστοποιούνται κατά τα οριζόμενα στο Κε−
φάλαιο IV της Οδηγίας 2009/73/ΕΚ και στο Κεφάλαιο 
V της Οδηγίας 2009/72/ΕΚ.
(β) Ανεξάρτητοι Διαχειριστές Συστήματος: Οι διαχειρι−
στές που πιστοποιούνται κατά τα οριζόμενα στα άρθρα 
14 και 15 της Οδηγίας 2009/73/ΕΚ και στα άρθρα 13 και 
14 της Οδηγίας 2009/72/ΕΚ.
(γ) Δημόσιος Τομέας: Ο κατά τα οριζόμενα στην παρ. 
1 του άρθρου 14 του ν. 2190/1994 τομέας (Α΄ 28).
(δ) Διασυνδεμένο Σύστημα: Το σύστημα που αποτε−
λείται από αριθμό συστημάτων μεταφοράς και διανο−
μής ηλεκτρικής ενέργειας ή Φυσικού Αερίου τα οποία 
συνδέονται μεταξύ τους με μία ή περισσότερες δια−
συνδέσεις.
(ε) Διαχειριστής Συστήματος Ενέργειας: Τα νομικά 
πρόσωπα που ασκούν, κατά τις διατάξεις του παρόντος 
νόμου, καθήκοντα Διαχειριστή του ΕΣΦΑ, ή Διαχειριστή 
του ΑΣΦΑ ή Διαχειριστή του Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας.
(στ) Διαχειριστής Δικτύου Διανομής: Τα νομικά πρόσω−
πα που ασκούν, κατά τις διατάξεις του παρόντος νόμου, 
καθήκοντα Διαχειριστή Δικτύου Διανομής ηλεκτρικής 
ενέργειας, ή Φυσικού Αερίου, περιλαμβανομένων των 
Διαχειριστών των Κλειστών Δικτύων Διανομής ηλεκτρι−
κής ενέργειας ή Φυσικού Αερίου.
(ζ) Έλεγχος: Δικαιώματα, συμβάσεις ή άλλα μέσα που, 
είτε μεμονωμένα είτε σε συνδυασμό με άλλα, και λαμ−
βανομένων υπόψη των σχετικών πραγματικών ή νομικών 
συνθηκών, παρέχουν τη δυνατότητα άσκησης καθορι−
στικής επιρροής της δραστηριότητας μιας επιχείρησης, 
και ιδίως μέσω:
(αα) δικαιωμάτων κυριότητας ή χρήσης επί του συ−
νόλου ή μέρους των περιουσιακών στοιχείων της επι−
χείρησης,
(ββ) δικαιωμάτων ή συμβάσεων που παρέχουν δυνα−
τότητα καθοριστικής επιρροής επί της σύνθεσης, της 
ψηφοφορίας ή των αποφάσεων των οργάνων μιας επι−
χείρησης.
(η) Ενεργειακή Δραστηριότητα: Η Παραγωγή, Μετα−
φορά, Διανομή και Προμήθεια Ηλεκτρικής Ενέργειας 
ή Φυσικού Αερίου, καθώς και η Χρήση Εγκατάστασης Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου και η Χρήση Εγκατά−
στασης Αποθήκευσης Φυσικού Αερίου.3793
3794  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
(θ) Ενεργειακή Πενία: Η κατάσταση των καταναλω−
τών, κατά την οποία, αυτοί ευρίσκονται σε δυσχερή 
θέση, λόγω του χαμηλού εισοδήματός τους, όπως αυτό 
προκύπτει από τις φορολογικές τους δηλώσεις, σε συν−
δυασμό με την επαγγελματική τους κατάσταση, την 
οικογενειακή τους κατάσταση και ειδικών καταστάσεων 
υγείας, να καλύψουν τις δαπάνες για τις εύλογες ανά−
γκες εφοδιασμού τους σε ηλεκτρική ενέργεια ή Φυσικό Αέριο, καθώς οι δαπάνες αυτές αποτελούν σημαντικό 
ποσοστό του διαθέσιμου εισοδήματός τους.
(ι) Ευάλωτοι Πελάτες: Οι Καταναλωτές που εντάσσο−
νται στις κατηγορίες πελατών που περιγράφονται στο 
άρθρο 52 του παρόντος.
(ια) Κέντρα Διανομής ηλεκτρικής ενέργειας (Κ/Δ): Οι 
κλειστού τύπου (εντός κτιρίου) υποσταθμοί υποβιβα−
σμού της τάσης από υψηλή σε μέση σε εντός σχεδίου 
περιοχές και γενικώς σε οικιστικές περιοχές, καθώς και 
σε κάθε άλλου είδους πολεοδομικό ιστό, των οποίων η σύνδεση με τα δίκτυα υψηλής τάσης και μέσης τάσης είναι αμιγώς υπόγεια.
(ιβ) Κλειστά Δίκτυα Διανομής Ενέργειας: Το Δίκτυο 
Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών και τα δίκτυα διανομής που ορίζονται με το άρθρο 131.
(ιγ) Σύστημα Μεταφοράς: Τα Συστήματα Μεταφοράς 
ηλεκτρικής ενέργειας και τα Συστήματα Μεταφοράς 
Φυσικού Αερίου περιλαμβανομένων των Ανεξάρτητων 
Συστημάτων Φυσικού Αερίου (ΑΣΦΑ).
(ιδ) Πελάτης ή Καταναλωτής: Ο Πελάτης Φυσικού 
Αερίου, περιλαμβανομένων των ΕΠΑ ή/και ο Πελάτης 
ηλεκτρικής ενέργειας, εξαιρουμένων των Διαχειριστών 
Συστημάτων και Δικτύων Διανομής Φυσικού Αερίου και 
Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς ή Δικτύων Διανο−
μής Ηλεκτρικής Ενέργειας. Για τους σκοπούς αυτού του 
νόμου οι πελάτες διακρίνονται σε πελάτες χονδρικής και σε τελικούς πελάτες, σε επιλέγοντες και μη επιλέ−γοντες και σε οικιακούς και μη οικιακούς.
(ιε) Πελάτης χονδρικής: Το φυσικό ή νομικό πρόσωπο 
που προμηθεύεται Φυσικό Αέριο ή ηλεκτρική ενέργεια με σκοπό τη μεταπώλησή τους εντός ή εκτός του συ−στήματος όπου είναι εγκατεστημένο.
(ιστ) Τελικός Πελάτης: Το φυσικό ή νομικό πρόσωπο 
που αγοράζει Φυσικό Αέριο ή ηλεκτρική ενέργεια απο−κλειστικά για δική του χρήση.
(ιζ) Οικιακός Πελάτης: Ο Πελάτης που αγοράζει Φυσικό 
Αέριο ή ηλεκτρική ενέργεια για δική του οικιακή κατανά−
λωση, αποκλειομένων των εμπορικών ή επαγγελματικών 
δραστηριοτήτων.
(ιη) Μη Οικιακός Πελάτης: Ο Πελάτης που αγοράζει 
Φυσικό Αέριο ή ηλεκτρική ενέργεια, η οποία δεν προο−ρίζεται για τη δική του οικιακή χρήση, συμπεριλαμβα−
νομένων των πελατών χονδρικής και των παραγωγών 
ηλεκτρικής ενέργειας.
(ιθ) Επιλέγων Πελάτης: Ο Πελάτης που δικαιούται 
να επιλέγει Προμηθευτή ή αγοράζει απευθείας Φυσι−
κό Αέριο ή ηλεκτρική ενέργεια, κατά τις διατάξεις του παρόντος.
(κ) Προγράμματα Ανάπτυξης: Τα δεκαετή προγράμμα−
τα ανάπτυξης των δικτύων μεταφοράς Φυσικού Αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας που καταρτίζονται σύμφωνα 
με τις διατάξεις των άρθρων 69 και 108.
(κα) Προμήθεια: Η πώληση, περιλαμβανομένης της 
μεταπώλησης, Φυσικού Αερίου (περιλαμβανομένου του 
ΥΦΑ) και ηλεκτρικής ενέργειας σε Πελάτες.(κβ) Προμηθευτής: Το φυσικό και νομικό πρόσωπο που 
ασκεί δραστηριότητα Προμήθειας Φυσικού Αερίου ή και 
Ηλεκτρικής Ενέργειας.
(κγ) Τιμολόγια Μη Ανταγωνιστικών Δραστηριοτήτων: 
Τα τιμολόγια για τη χρέωση των Βασικών Δραστηριο−τήτων Φυσικού Αερίου και τα τιμολόγια για τη χρέωση χρήσης του Συστήματος Μεταφοράς και του Δικτύου 
Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας.
(κδ) Υπεύθυνος Συμμόρφωσης: Το φυσικό ή νομικό 
πρόσωπο που διορίζεται για τον έλεγχο συμμόρφωσης 
του οικείου Διαχειριστή προς το πρόγραμμα συμμόρ−
φωσης, όταν και όπου αυτό απαιτείται σύμφωνα με τις 
διατάξεις του παρόντος.
(κε) Ασφάλεια: νοείται, τόσο η ασφάλεια του εφοδια−
σμού και της παροχής Φυσικού Αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας, όσο και η τεχνική ασφάλεια.
(κστ) Συνδεδεμένες Επιχειρήσεις: είναι οι επιχειρήσεις 
κατά την έννοια της παρ. 5 του άρθρου 42ε του κ.ν. 
2190/1920 (Α΄ 37).
2. Ορισμοί που αναφέρονται ιδίως στο Φυσικό Αέ−
ριο:
(α) Ανεξάρτητο Σύστημα Φυσικού Αερίου (ΑΣΦΑ): Σύ−
στημα Φυσικού Αερίου που δεν εντάσσεται στο Εθνικό Σύστημα Φυσικού Αερίου (ΕΣΦΑ) ανεξαρτήτως διασύν−δεσης με το Σύστημα αυτό.
(β) Ανώτερη Θερμογόνος Δύναμη (ΑΘΔ): Η ποσότητα 
θερμότητας που παράγεται από την πλήρη στοιχειομε−
τρική καύση, με αέρα, ενός (1) κανονικού κυβικού μέτρου 
Φυσικού Αερίου σε σταθερή απόλυτη πίεση 1,01325 bar, 
όταν η αρχική θερμοκρασία του καυσίμου μίγματος 
και η τελική θερμοκρασία των προϊόντων της καύσης 
θεωρείται ότι είναι μηδέν (0) βαθμοί Κελσίου και το 
παραγόμενο, κατά την καύση, νερό βρίσκεται συμπυκνω−
μένο στην υγρή κατάσταση. Ως κανονικό κυβικό μέτρο 
νοείται η ποσότητα μάζας Φυσικού Αερίου που, υπό 
συνθήκες απόλυτης πίεσης 1,01325 bar και θερμοκρασίας 
μηδέν (0) βαθμών Κελσίου, καταλαμβάνει όγκο ενός (1) κυβικού μέτρου.
(γ) Απευθείας Γραμμή: Αγωγός Φυσικού Αερίου, συ−
μπληρωματικός του ΕΣΦΑ ή άλλου ΑΣΦΑ, τον οποίο 
κατασκευάζουν οι Επιχειρήσεις Φυσικού Αερίου για 
τον εφοδιασμό των Επιλεγόντων Πελατών τους ή οι 
Επιλέγοντες Πελάτες για τον εφοδιασμό τους από Επι−
χειρήσεις Φυσικού Αερίου και ο οποίος δεν εντάσσεται 
στο ΕΣΦΑ ή σε άλλον ΑΣΦΑ. Οι Απευθείας Γραμμές 
αποτελούν ΑΣΦΑ και μπορούν να τροφοδοτούνται από το ΕΣΦΑ, από άλλο ΑΣΦΑ ή από Σύστημα Φυσικού Αε−ρίου άλλης χώρας.
(δ) Βασικές Δραστηριότητες Φυσικού Αερίου: Η πα−
ροχή υπηρεσιών Μεταφοράς Φυσικού Αερίου, Διανομής 
Φυσικού Αερίου, Εγκατάστασης ΥΦΑ και Εγκατάστασης 
Αποθήκευσης Φυσικού Αερίου.
(ε) Διανομή Φυσικού Αερίου: Η διοχέτευση Φυσικού 
Αερίου μέσω αγωγών, εκτός των αγωγών πίεσης σχε−
διασμού άνω των 19 barg, με σκοπό την τροφοδότηση 
Πελατών, μη συμπεριλαμβανομένης της Προμήθειας.
(στ) Διαχειριστής ΑΣΦΑ: Ο κάτοχος Άδειας Διαχεί−
ρισης ΑΣΦΑ.
(ζ) Διαχειριστής Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου 
ΑΕ (ΔΕΣΦΑ ΑΕ): Ο Διαχειριστής του ΕΣΦΑ, σύμφωνα με 
τα προβλεπόμενα στην παράγραφο 3 του άρθρου 67.
(η) Διαχωρισμένος Διαχειριστής Συστήματος Μετα−
φοράς Φυσικού Αερίου: Ο Διαχειριστής Συστήματος 
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3795
Μεταφοράς Φυσικού Αερίου που πληροί τις προϋπο−
θέσεις του άρθρου 62 του παρόντος.
(θ) Δίκτυο Διανομής: Οι αγωγοί, οι εγκαταστάσεις 
αποσυμπίεσης και μετρήσεων και ο εξοπλισμός και οι 
εγκαταστάσεις ελέγχου και συντήρησης που προορίζο−
νται για Διανομή ή που απαιτούνται για τη διοχέτευση 
του Φυσικού Αερίου από Σύστημα Μεταφοράς προς τις 
εγκαταστάσεις καταναλωτών.
(ι) Εγκατάσταση Αποθήκευσης: Εγκατάσταση που χρη−
σιμοποιείται για την αποθήκευση Φυσικού Αερίου. Ως 
Εγκαταστάσεις Αποθήκευσης θεωρούνται και τα τμή−ματα των Εγκαταστάσεων ΥΦΑ που χρησιμοποιούνται 
για αποθήκευση, εξαιρουμένου του μέρους αυτών που 
χρησιμοποιείται για προσωρινή αποθήκευση, επαναεριο−
ποίηση του ΥΦΑ και έγχυσή του σε Σύστημα Μεταφοράς 
Φυσικού Αερίου. Δεν περιλαμβάνονται εγκαταστάσεις που χρησιμοποιεί ο Διαχειριστής Συστήματος Φυσικού Αερίου αποκλειστικά για την άσκηση των καθηκόντων 
του.
(ια) Εγκατάσταση Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου 
(ΥΦΑ): Σταθμός που χρησιμοποιείται για την εισαγωγή, 
εκφόρτωση και αεριοποίηση του ΥΦΑ και για την υγρο−
ποίηση Φυσικού Αερίου, συμπεριλαμβανομένων των βο−
ηθητικών υπηρεσιών και της προσωρινής αποθήκευσης, 
που είναι αναγκαία για την επαναεριοποίησή του και την 
έγχυσή του σε Σύστημα Μεταφοράς Φυσικού Αερίου. 
Δεν περιλαμβάνονται τα τμήματα της εγκατάστασης 
που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για αποθήκευση.
(ιβ) Εθνικό Σύστημα Φυσικού Αερίου (ΕΣΦΑ): Το Σύ−
στημα Φυσικού Αερίου που ορίζεται σύμφωνα με τις 
διατάξεις του άρθρου 67 του παρόντος.
(ιγ) Εταιρείες Παροχής Αερίου (ΕΠΑ): Οι εταιρείες που 
συστήνονται σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 
6 του άρθρου 4 του ν. 2364/1995 (Α΄ 252), όπως ισχύει.
(ιδ) Επιχείρηση Φυσικού Αερίου: Το φυσικό ή νομικό 
πρόσωπο που ασκεί τουλάχιστον μία από τις ακόλουθες 
δραστηριότητες: Παραγωγής, Μεταφοράς, Διανομής, 
Προμήθειας, Αγοράς, Αποθήκευσης Φυσικού Αερίου, ή προσωρινής αποθήκευσης και επαναεριοποίησης ΥΦΑ και είναι υπεύθυνο για τα εμπορικά και τεχνικά καθή−
κοντα ή / και τα καθήκοντα συντήρησης τα σχετικά 
με τις δραστηριότητες αυτές. Στον ορισμό αυτόν δεν 
περιλαμβάνονται οι Πελάτες που αγοράζουν Φυσικό 
Αέριο για δική τους χρήση.
(ιε) Κάθετα Ολοκληρωμένη Επιχείρηση Φυσικού Αερί−
ου: Επιχείρηση Φυσικού Αερίου ή όμιλος επιχειρήσεων Φυσικού Αερίου, όπου:
(αα) το ίδιο πρόσωπο ή τα ίδια πρόσωπα δικαιούνται, 
άμεσα ή έμμεσα, να ασκούν τον Έλεγχο, και
(ββ) η εν λόγω επιχείρηση ή ο όμιλος επιχειρήσε−
ων ασκούν τουλάχιστον μία από τις δραστηριότητες 
Μεταφοράς, Διανομής, ΥΦΑ και αποθήκευσης και του−
λάχιστον μία από τις δραστηριότητες παραγωγής ή 
Προμήθειας Φυσικού Αερίου.
(ιστ) Λειτουργός της ΕΑΦΑ: Το νομικό πρόσωπο που 
είναι αρμόδιο για την οργάνωση και λειτουργία της 
Ενιαίας Αγοράς Φυσικού Αερίου (ΕΑΦΑ) όπως αυτή ορί−
ζεται στο άρθρο 86.
(ιζ) Μεγάλος Πελάτης: Πελάτης, ο οποίος προμηθεύ−
εται εντός χρονικού διαστήματος δώδεκα (12) διαδοχι−
κών μηνών, ποσότητα τουλάχιστον 100.000 ΜWh ΑΘΔ, ανάθεση κατανάλωσης, σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 2 του άρθρου 82.(ιη) Μεταφορά Φυσικού Αερίου: Η διοχέτευση Φυσικού 
Αερίου μέσω δικτύου αγωγών πίεσης σχεδιασμού άνω των 19 barg με σκοπό την παροχή Φυσικού Αερίου σε 
Πελάτες, μη συμπεριλαμβανομένης της Προμήθειας.
(ιθ) Ολοκληρωμένη Επιχείρηση Φυσικού Αερίου: Η 
επιχείρηση που είναι Κάθετα ή Οριζόντια Ολοκληρω−
μένη.
(κ) Οριζόντια Ολοκληρωμένη Επιχείρηση Φυσικού Αε−
ρίου: Επιχείρηση που ασκεί τουλάχιστον μία από τις 
δραστηριότητες παραγωγής, Μεταφοράς, Διανομής, 
Προμήθειας, Αποθήκευσης Φυσικού Αερίου ή προσωρι−
νής αποθήκευσης και επαναεριοποίησης ΥΦΑ και (του−
λάχιστον) μία άλλη (επιχειρηματική) δραστηριότητα 
εκτός του τομέα του Φυσικού Αερίου.
(κα) Ποσότητα Φυσικού Αερίου: Η ποσότητα του Φυσι−
κού Αερίου που μετράται σε μεγαβατώρες (MWh) ΑΘΔ, εκτός εάν προσδιορίζεται διαφορετικά.
(κβ) Προμηθευτής: Το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που 
ασκεί νόμιμα τη δραστηριότητα Προμήθειας Φυσικού 
Αερίου κατά τις διατάξεις του άρθρου 81 του παρό−
ντος.
(κγ) Σύστημα Μεταφοράς Φυσικού Αερίου: Οι αγωγοί 
και οι κλάδοι πίεσης σχεδιασμού άνω των 19 barg, οι 
εγκαταστάσεις μετρήσεων, συμπίεσης και αποσυμπίε−
σης, ο εξοπλισμός και οι εγκαταστάσεις ελέγχου και 
συντήρησης, που απαιτούνται για τη μεταφορά Φυσικού 
Αερίου από τα σημεία έγχυσης προς άλλο Σύστημα 
Φυσικού Αερίου, Δίκτυο Διανομής ή εγκαταστάσεις 
Πελατών.
(κδ) Σύστημα Φυσικού Αερίου: Τα Συστήματα Μεταφο−
ράς, οι Εγκαταστάσεις ΥΦΑ, οι Εγκαταστάσεις Αποθή−
κευσης και οι εγκαταστάσεις παραλαβής συμπιεσμένου 
Φυσικού Αερίου, περιλαμβανομένου του εξοπλισμού και 
των εγκαταστάσεων ελέγχου.
(κε) Φυσικό Αέριο: Το καύσιμο αέριο που εξάγεται από 
γεωλογικούς σχηματισμούς και αποτελείται κυρίως από 
μεθάνιο (τουλάχιστον 75% σε αναλογία γραμμομορί−
ων) και από υδρογονάνθρακες υψηλότερου μοριακού 
βάρους και ενδεχομένως από μικρές ποσότητες αζώ−
του, διοξειδίου του άνθρακα, οξυγόνου και ίχνη άλλων 
ενώσεων και στοιχείων, στο οποίο μπορεί να έχουν 
προστεθεί και οσμητικές ουσίες. Ως Φυσικό Αέριο νο−
είται το ανωτέρω μίγμα σε οποιαδήποτε κατάσταση 
και αν περιέλθει, με μεταβολή των φυσικών συνθηκών, 
όπως συμπίεση, ψύξη ή οποιαδήποτε άλλη μεταβολή, 
συμπεριλαμβανομένης της υγροποίησης (Υγροποιημένο 
Φυσικό Αέριο − ΥΦΑ).
(κστ) Χρήστης: Το φυσικό ή νομικό πρόσωπο το οποίο 
δικαιούται να συνάπτει συμβάσεις για τη χρήση Συστή−ματος Φυσικού Αερίου.
3. Ορισμοί που αναφέρονται ιδίως στην ηλεκτρική 
ενέργεια:
(α) Αποκεντρωμένη Παραγωγή: Η παραγωγή ηλεκτρι−
κής ενέργειας από μονάδες παραγωγής που συνδέονται 
στο δίκτυο διανομής.
(β) Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.): Οι μη ορυ−
κτές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπως η αιολική 
ενέργεια, η ηλιακή ενέργεια, η ενέργεια κυμάτων, η πα−λιρροϊκή ενέργεια, η βιομάζα, τα αέρια που εκλύονται 
από χώρους υγειονομικής ταφής και από εγκαταστά−
σεις βιολογικού καθαρισμού, τα βιοαέρια, η γεωθερμική 
ενέργεια, η υδραυλική ενέργεια που αξιοποιείται από 
υδροηλεκτρικούς σταθμούς.
3796  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
(γ) Απευθείας γραμμή: είτε η γραμμή ηλεκτρικής ενέργει−
ας, η οποία συνδέει μια απομονωμένη μονάδα παραγωγής 
με έναν απομονωμένο πελάτη είτε η γραμμή ηλεκτρικής 
ενέργειας η οποία συνδέει έναν παραγωγό ηλεκτρικής 
ενέργειας με μία επιχείρηση προμήθειας ηλεκτρικής 
ενεργείας, η οποία προμηθεύει απευθείας τις δικές της 
εγκαταστάσεις, θυγατρικές επιχειρήσεις και επιλέγοντες 
Πελάτες. Οι απευθείας γραμμές δεν εντάσσονται στο 
Σύστημα Μεταφοράς ή στο Δίκτυο Διανομής.
(δ) Απομονωμένο Μικροδίκτυο: είναι το σύστημα ηλε−
κτρικής ενέργειας κάθε Μη Διασυνδεδεμένου Νησιού το 
οποίο είχε κατά το έτος 1996 συνολική ετήσια κατανά−
λωση ενέργειας μικρότερη των 500 GWh.
(ε) Αυτοπαραγωγός: είναι ο παραγωγός, ο οποίος πα−
ράγει ηλεκτρική ενέργεια κυρίως για δική του χρήση και 
διοχετεύει τυχόν πλεόνασμα της ενέργειας αυτής στο σύστημα μεταφοράς ή στο δίκτυο διανομής.
(στ) Διαδικασία πρόσκλησης προς υποβολή προσφο−
ρών: η διαδικασία με την οποία καλύπτονται προγραμμα−
τισμένες πρόσθετες ανάγκες και ανάγκες αντικατάστα−
σης δυναμικού με προμήθειες από νέες ή υπάρχουσες εγκαταστάσεις παραγωγής.
(ζ) Διανομή ηλεκτρικής ενέργειας: η μεταφορά μέσω 
δικτύου διανομής υψηλής, σε περίπτωση που έχει ειδικά 
καθορισθεί ότι ανήκουν στο δίκτυο διανομής, μέσης και 
χαμηλής τάσης της ηλεκτρικής ενεργείας που εγχέεται 
σε αυτό από το διασυνδεδεμένο με αυτό σύστημα με−ταφοράς και τις μονάδες παραγωγής που συνδέονται 
άμεσα στο δίκτυο διανομής με σκοπό την παράδοσή 
της σε πελάτες, μη συμπεριλαμβανομένης όμως της 
προμήθειας.
(η) διασυνδεδεμένο σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας: 
ένα σύνολο συστημάτων μεταφοράς και δικτύων διανο−
μής ηλεκτρικής ενέργειας τα οποία συνδέονται μεταξύ τους με μία ή περισσότερες διασυνδέσεις.
(θ) διασύνδεση: είναι οι γραμμές, οι εγκαταστάσεις 
και οι μετρητές που χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά 
ηλεκτρικής ενέργειας μέσω του Ελληνικού Συστήματος 
Μεταφοράς από ή προς την Ελληνική Επικράτεια, καθώς 
και με το Δίκτυο Διανομής.
(ι) Διαχειριστής δικτύου διανομής: κάθε φυσικό ή νο−
μικό πρόσωπο, το οποίο είναι υπεύθυνο για τη λειτουρ−
γία, τη συντήρηση, την παροχή πρόσβασης σε πελάτες και παραγωγούς που συνδέονται σε αυτό και, αν είναι αναγκαίο, την ανάπτυξη του δικτύου διανομής σε μία 
δεδομένη περιοχή και, κατά περίπτωση, των διασυν−
δέσεών του με άλλα δίκτυα διανομής και συστήματα 
μεταφοράς, και για τη μακροπρόθεσμη ικανότητα του 
δικτύου να ανταποκρίνεται στην εύλογη ζήτηση υπη−
ρεσιών διανομής ηλεκτρικής ενέργειας.
(ια) Διαχειριστής συστήματος μεταφοράς: κάθε φυσι−
κό ή νομικό πρόσωπο, το οποίο είναι υπεύθυνο για τη 
λειτουργία, τη συντήρηση και, αν είναι αναγκαίο, την 
ανάπτυξη του συστήματος μεταφοράς σε μία δεδομένη 
περιοχή και, κατά περίπτωση, των διασυνδέσεών του με 
άλλα συστήματα, και για την μακροπρόθεσμη ικανότητα 
του συστήματος να ανταποκρίνεται στην εύλογη ζήτηση 
υπηρεσιών μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
(ιβ) Δίκτυο του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών: Οι γραμ−
μές διανομής μέσης και χαμηλής τάσης και οι εγκατα−
στάσεις διανομής ηλεκτρικής ενέργειας που βρίσκονται 
εντός των ορίων του ακινήτου που περιγράφεται στις 
διατάξεις του Άρθρου Πρώτου του ν. 2338/1995 (Α΄ 202) και οι οποίες, σύμφωνα με τις διατάξεις του ίδιου νό−
μου κατασκευάζονται, αναπτύσσονται και τίθενται σε 
λειτουργία από την εταιρεία «Διεθνής Αερολιμένας Αθη−
νών ΑΕ», καθώς και οι μελλοντικές επεκτάσεις αυτών 
εντός διανομής της ίδιας έκτασης, αποτελούν το Δίκτυο 
του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών (Δίκτυο ΔΑΑ) και δεν 
εντάσσονται στο Δίκτυο, κατά την έννοια του άρθρου 
2 του ν. 2773/1999.
(ιγ) Δραστηριότητα Ηλεκτρικής Ενέργειας: είναι κα−
θεμία από τις επιχειρηματικές δραστηριότητες παρα−
γωγής, Μεταφοράς, Διανομής, Προμήθειας και Αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
(ιδ) Ελληνικό Δίκτυο Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας 
(ΕΔΔΗΕ): είναι το δίκτυο διανομής ηλεκτρικής ενέργειας 
της ΔΕΗ ΑΕ που είναι εγκατεστημένο στην Ελληνική Επι−
κράτεια, το οποίο αποτελείται από γραμμές μέσης και 
χαμηλής τάσης και εγκαταστάσεις διανομής ηλεκτρικής 
ενέργειας, καθώς και από γραμμές και εγκαταστάσεις 
υψηλής τάσης που έχουν ενταχθεί στο δίκτυο αυτό. Το Δίκτυο, εκτός από το δίκτυο των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών, συνδέεται στο ΕΣΜΗΕ μέσω των υποσταθμών 
υψηλής τάσης και μέσης τάσης (ΥΤ/ΜΤ). Όριο μεταξύ 
Συστήματος και Δικτύου αποτελεί το διακοπτικό μέσο 
που βρίσκεται στην πλευρά της ΥΤ του μετασχηματιστή 
ισχύος του υποσταθμού και το οποίο αποτελεί στοιχείο 
του Δικτύου. Για τις περιοχές, στο δίκτυο διανομής των 
οποίων ανήκουν γραμμές ΥΤ, το όριο μεταξύ συστήμα−τος και δικτύου διανομής καθορίζεται με απόφαση της ΡΑΕ, μετά από εισήγηση των Διαχειριστών του ΕΣΜΗΕ και του ΕΔΔΗΕ και γνώμη των Κυρίων του ΕΣΜΗΕ και του ΕΔΔΗΕ.
(ιε) Ελληνικό Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέρ−
γειας (ΕΣΜΗΕ): είναι οι γραμμές υψηλής τάσης, οι εγκα−
τεστημένες στην Ελληνική Επικράτεια διασυνδέσεις, 
χερσαίες ή θαλάσσιες και όλες οι εγκαταστάσεις, εξο−
πλισμός και εγκαταστάσεις ελέγχου που απαιτούνται 
για την ομαλή, ασφαλή και αδιάλειπτη διακίνηση ηλε−
κτρικής ενέργειας από έναν σταθμό παραγωγής σε έναν 
υποσταθμό, από έναν υποσταθμό σε έναν άλλο ή προς ή από οποιαδήποτε διασύνδεση. Τα έργα διασύνδεσης Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών με το ΕΣΜΗΕ εντάσσο−
νται στο ΕΣΜΗΕ. Στο Σύστημα Μεταφοράς δεν περι−
λαμβάνονται οι εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής 
ενέργειας, οι γραμμές και εγκαταστάσεις υψηλής τάσης 
που έχουν ενταχθεί στο Δίκτυο Διανομής, καθώς και τα 
δίκτυα των μη Διασυνδεδεμένων Νησιών.
(ιστ) Ενεργειακή αποδοτικότητα/διαχείριση της ζήτη−
σης: η συνολική ή ολοκληρωμένη προσέγγιση στόχος 
της οποίας είναι να επηρεάσει την ποσότητα και το 
χρονικό προγραμματισμό της κατανάλωσης ηλεκτρικής 
ενεργείας με σκοπό τη μείωση της κατανάλωσης πρω−
τογενούς ενεργείας και των φορτίων αιχμής, δίνοντας 
το προβάδισμα στις επενδύσεις για μέτρα ενεργεια−
κής αποδοτικότητας ή άλλα μέτρα όπως οι συμβάσεις 
προμήθειας με δικαίωμα διακοπής, έναντι των επενδύ−
σεων για την αύξηση του δυναμικού παραγωγής, εάν 
οι πρώτες από τις προαναφερόμενες επενδύσεις απο−
τελούν την αποτελεσματικότερη και οικονομικότερη 
εναλλακτική λύση, λαμβανομένων υπόψη του θετικού 
περιβαλλοντικού αντικτύπου που προκύπτει από τη μει−
ωμένη κατανάλωση ενεργείας και των συναφών πτυ−
χών της ασφάλειας του εφοδιασμού και του κόστους 
διανομής.
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3797
(ιζ) Επικουρική υπηρεσία: κάθε υπηρεσία που είναι 
αναγκαία για τη διαχείριση συστήματος μεταφοράς ή 
δικτύου διανομής, όπως η ρύθμιση της τάσης, η ρύθμιση 
της συχνότητας, η παροχή εφεδρειών, η παροχή αέργου 
ισχύος, η επανεκκίνηση του Συστήματος Μεταφοράς, 
μετά από διακοπή και η παρακολούθηση της διακύμαν−
σης του φορτίου.
(ιη) Επιχείρηση ηλεκτρικής ενεργείας: το φυσικό ή 
νομικό πρόσωπο που ασκεί τουλάχιστον μία από τις 
ακόλουθες δραστηριότητες: παραγωγή, μεταφορά, δι−
ανομή, προμήθεια, ή αγορά ηλεκτρικής ενεργείας και 
είναι υπεύθυνο για τα εμπορικά και τεχνικά καθήκοντα 
ή /και τα καθήκοντα συντήρησης τα σχετικά με τις 
δραστηριότητες αυτές. Στον ορισμό αυτόν δεν περι−
λαμβάνονται οι τελικοί πελάτες.
(ιθ) Κάθετα Ολοκληρωμένη Επιχείρηση ηλεκτρικής 
ενεργείας: η επιχείρηση ηλεκτρικής ενέργειας ή όμιλος 
επιχειρήσεων ηλεκτρικής ενέργειας, στον οποίο το ίδιο 
πρόσωπο ή πρόσωπα δικαιούνται, άμεσα ή έμμεσα, να ασκούν τον Έλεγχο, και όπου η εν λόγω επιχείρηση ή 
ο όμιλος επιχειρήσεων ασκούν τουλάχιστον μία από 
τις δραστηριότητες μεταφοράς ή διανομής, και του−
λάχιστον μία από τις δραστηριότητες παραγωγής ή 
προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας.
(κ) Μακροπρόθεσμος προγραμματισμός: ο προγραμ−
ματισμός των επενδυτικών αναγκών όσον αφορά το 
δυναμικό παραγωγής, μεταφοράς και διανομής σε 
μακροπρόθεσμη βάση, προκειμένου να καλύπτεται η 
ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας στο σύστημα και να εξα−σφαλίζεται ο εφοδιασμός των πελατών.
(κα) Μεταφορά ηλεκτρικής ενεργείας: η Μεταφορά 
μέσω συστήματος υπερυψηλής και υψηλής τάσης της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από μονάδες πα−
ραγωγής που συνδέονται άμεσα σε αυτό, καθώς και 
αυτής που εγχέεται σε αυτό μέσω των διασυνδέσεών 
του με όμορα συστήματα μεταφοράς με σκοπό την 
παροχή ηλεκτρικής ενέργειας σε τελικούς πελάτες 
άμεσα συνδεδεμένους στο σύστημα αυτό, σε όμορα 
συστήματα μεταφοράς με τα οποία διασυνδέεται και 
σε δίκτυα διανομής, μη συμπεριλαμβανομένης όμως 
της προμήθειας.
(κβ) Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά: είναι τα νησιά της 
Ελληνικής Επικράτειας των οποίων το δίκτυο διανομής 
ηλεκτρικής ενέργειας δεν συνδέεται με το Σύστημα 
Μεταφοράς και το Δίκτυο Διανομής της ηπειρωτικής 
χώρας.
(κγ) Μικρό απομονωμένο σύστημα: είναι το σύστημα 
ηλεκτρικής ενέργειας κάθε Μη Διασυνδεδεμένου Νησιού 
το οποίο είχε κατά το έτος 1996 συνολική ετήσια κα−τανάλωση ενέργειας μικρότερη των 3000 GWh και το 
οποίο ποσοστό κάτω του 5 % της ετήσιας κατανάλωσης 
προέρχεται από διασύνδεση με άλλα συστήματα.
(κδ) Ολοκληρωμένη Επιχείρηση ηλεκτρικής ενέργειας: 
η επιχείρηση ηλεκτρικής ενέργειας που είναι κάθετα ή 
οριζόντια ολοκληρωμένη.
(κε) Οριζόντια Ολοκληρωμένη επιχείρηση: η επιχείρη−
ση που ασκεί μία τουλάχιστον από τις δραστηριότητες 
παραγωγής με σκοπό την πώληση ή μεταφορά ή διανο−
μή ή προμήθεια ηλεκτρικής ενεργείας, και μια δραστη−ριότητα εκτός του τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας.
(κστ) Παράγωγο ηλεκτρικής ενεργείας: χρηματοπι−
στωτικό μέσο που προσδιορίζεται στα σημεία 5, 6 ή 
7 του τμήματος Γ΄ του παραρτήματος I της Οδηγίας 2004/39/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμ−
βουλίου, της 21ης Απριλίου 2004, για τις αγορές χρημα−
τοπιστωτικών μέσων [ΕΕL 145, 30.4.2004], όπου το μέσο 
αυτό σχετίζεται με την ηλεκτρική ενέργεια.
(κζ) Παραγωγός ηλεκτρικής ενέργειας: κάθε φυσικό 
ή νομικό πρόσωπο το οποίο παράγει ηλεκτρική ενέρ−
γεια.
(κη) Πρόσβαση: είναι η σύνδεση με το Σύστημα Με−
ταφοράς και το Δίκτυο Διανομής ηλεκτρικής ενέργειας 
και η χρήση αυτών.
(κθ) Σύμβαση Προμήθειας ηλεκτρικής ενεργείας: η 
σύμβαση για την προμήθεια ηλεκτρικής ενεργείας, μη 
συμπεριλαμβανομένου παραγώγου ηλεκτρικής ενέρ−
γειας.
(λ) Χρήστης συστήματος: το φυσικό ή νομικό πρόσωπο 
που τροφοδοτεί με ηλεκτρική ενέργεια ένα σύστημα 
μεταφοράς ή δίκτυο διανομής ή που τροφοδοτείται 
από ένα τέτοιο σύστημα ή δίκτυο.
4. Κατά τα λοιπά, για την εφαρμογή των διατάξεων 
του Τέταρτου Μέρους του παρόντος νόμου, ισχύουν οι 
ορισμοί των διατάξεων του ν. 2773/1999 (Α΄ 286), όπως 
ισχύει, καθώς και των σχετικών διατάξεων της κείμενης 
νομοθεσίας και των κανονιστικών πράξεων που εκδίδο−
νται κατ’ εξουσιοδότησή τους.
ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ
ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ (ΡΑΕ)
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 3
Κρατική εποπτεία και γενικές αρχές
1. Η άσκηση Ενεργειακών Δραστηριοτήτων τελεί υπό 
την εποπτεία του Κράτους, η οποία ασκείται από τον 
Υπουργό Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής 
Αλλαγής και τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) στο 
πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους και του μακροχρόνιου 
ενεργειακού σχεδιασμού της χώρας. Ο μακροχρόνιος 
ενεργειακός σχεδιασμός λαμβάνει υπόψη του τα υπάρ−
χοντα και πιθανολογούμενα ενεργειακά αποθέματα σε 
εθνικό, περιφερειακό και διεθνές επίπεδο, το διακοι−
νοτικό πρόγραμμα ανάπτυξης των δικτύων ηλεκτρικής 
ενέργειας και Φυσικού Αερίου, τις τάσεις της διεθνούς αγοράς ενέργειας και αποσκοπεί:
(α) Στην ολοκλήρωση της ενιαίας ευρωπαϊκής εσωτε−
ρικής αγοράς ενέργειας μέσω της αύξησης του διασυνο−
ριακού εμπορίου, ώστε να επιτευχθούν, ανταγωνιστικές 
τιμές, υψηλότερα πρότυπα παρεχόμενων υπηρεσιών, 
βελτίωση της αποδοτικότητας του τομέα και ταυτό−
χρονα να ενισχυθεί η ασφάλεια του εφοδιασμού και 
η αειφορία.
(β) Στην ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της 
χώρας και την εφαρμογή βιώσιμης πολιτικής για την 
αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και την ενίσχυση 
της ανταγωνιστικότητας εντός της ενιαίας ευρωπαϊκής 
εσωτερικής αγοράς.
(γ) Στην προστασία του περιβάλλοντος, στο πλαίσιο 
και των διεθνών υποχρεώσεων της χώρας, συμπεριλαμ−
βανομένης της παροχής των κατάλληλων οικονομικά 
αποτελεσματικών κινήτρων στους παραγωγούς για 
επενδύσεις σε νέες περισσότερο αποδοτικές και φιλικές 
προς το περιβάλλον τεχνολογίες παραγωγής ενέργειας 
και παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσι−
3798  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
μες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) και μέσω Συμπαραγωγής 
Ηλεκτρισμού Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης (ΣΗΘΥΑ), 
καθώς και της λήψης των κατάλληλων μέτρων για την 
ενθάρρυνση των καταναλωτών στην αποδοτικότερη 
χρήση της ενέργειας, υπό την προϋπόθεση ότι διασφα−
λίζεται η ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού.
(δ) Στην ισόρροπη περιφερειακή ανάπτυξη της χώρας, 
με κύριο στόχο την ενσωμάτωση των απομονωμένων δικτύων στο Διασυνδεδεμένο Σύστημα και τη δημιουρ−
γία μίας ενιαίας εθνικής και ευρωπαϊκής εσωτερικής 
αγοράς.
(ε) Στη βελτίωση της παραγωγικότητας και ανταγω−
νιστικότητας της εθνικής οικονομίας και την επίτευξη 
υγιούς ανταγωνισμού με στόχο τη μείωση του κόστους 
ενέργειας για το σύνολο των Χρηστών και Πελατών.
(στ) Στην καταπολέμηση της Ενεργειακής Πενίας με 
τη διαμόρφωση ενός Εθνικού Σχεδίου Δράσης.
Ο μακροχρόνιος ενεργειακός σχεδιασμός διαμορφώ−
νεται σε δεκαετή κυλιόμενη βάση και προσλαμβάνει τη μορφή απόφασης του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέρ−γειας και Κλιματικής Αλλαγής, η οποία γνωστοποιείται 
στην αρμόδια Διαρκή Επιτροπή της Βουλής των Ελ−
λήνων. Πριν από την έκδοση της σχετικής απόφασης, ο Υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής 
Αλλαγής ζητά τη γνώμη της ΡΑΕ και της Οικονομικής και 
Κοινωνικής Επιτροπής και δύναται να ζητήσει τη γνώμη 
των παραγωγικών φορέων και ειδικών επιστημόνων.
2. Το Κράτος μεριμνά για τον εκσυγχρονισμό και την 
ανάπτυξη όλων των δραστηριοτήτων του ενεργειακού τομέα, για την εξασφάλιση, υπό συνθήκες υγιούς αντα−
γωνισμού, της παροχής τεχνικά αξιόπιστης και οικο−
νομικά προσιτής ενέργειας στους καταναλωτές, για 
την καταπολέμηση της Ενεργειακής Πενίας και για την 
εφαρμογή των κανόνων της απελευθέρωσης της αγοράς 
ηλεκτρικής ενέργειας και της αγοράς Φυσικού Αερίου.
3. Οι επιχειρήσεις που ασκούν Ενεργειακές Δραστη−
ριότητες υποχρεούνται:
(α) Να ασκούν τη δραστηριότητά τους και να παρέ−
χουν τις υπηρεσίες τους σύμφωνα με τις διατάξεις της 
κείμενης νομοθεσίας και τις πράξεις που εκδίδονται κατ’ 
εξουσιοδότησή της και τους όρους και τις προϋποθέσεις 
που περιλαμβάνονται στις άδειές τους.
(β) Να τηρούν τις αρχές της ίσης μεταχείρισης, της 
αμεροληψίας και της μη διάκρισης των Χρηστών και 
των Πελατών, ιδίως για τις υπηρεσίες που παρέχουν 
υπό καθεστώς αποκλειστικών δικαιωμάτων.
(γ) Να λειτουργούν και να παρέχουν τις υπηρεσίες 
τους κατά τρόπον ώστε να προάγεται ο υγιής αντα−
γωνισμός στην αγορά ενέργειας, εκπληρώνοντας τις 
υποχρεώσεις παροχής υπηρεσιών κοινής ωφέλειας που 
τους ανατίθενται.
(δ) Να ασκούν τη δραστηριότητά τους κατά τρόπο 
τέτοιο, ώστε να μη θίγονται τα δικαιώματα των Πε−
λατών, όπως αυτά εξειδικεύονται με τις διατάξεις του 
παρόντος νόμου και με τις πράξεις που εκδίδονται κατ’ 
εξουσιοδότησή του.
(ε) Να παρέχουν υπηρεσίες ενεργειακής αποδοτικό−
τητας κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του ν. 3855/2010 (Α΄ 95) και των πράξεων που εκδίδονται κατ’ εξουσιο−
δότησή του.
(στ) Να εφαρμόζουν τα μέτρα για την καταπολέμηση 
της Ενεργειακής Πενίας και την προστασία των Ευά−λωτων Πελατών.(ζ) Να παρέχουν στις αρμόδιες αρχές τις πληροφορίες 
που τους ζητούνται στο πλαίσιο της άσκησης των αρμο−
διοτήτων τους, εντός των προθεσμιών που τίθενται με 
τις ειδικότερες διατάξεις του παρόντος νόμου και των πράξεων που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότησή του.
4. Ο Υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιμα−
τικής Αλλαγής και η ΡΑΕ ασκούν τις αρμοδιότητες που τους ανατίθενται με τον παρόντα νόμο και τις πράξεις που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότησή του με τέτοιο τρό−πο ώστε:
(α) Να προστατεύεται το φυσικό περιβάλλον από τις 
επιπτώσεις των Ενεργειακών Δραστηριοτήτων, να δια−σφαλίζεται η ενεργειακή αποδοτικότητα, η προστασία 
του κλίματος και η βιώσιμη και ισόρροπη ανάπτυξη.
(β) Να ικανοποιείται το σύνολο των ενεργειακών 
αναγκών της χώρας και να διαφυλάσσεται η ασφάλεια 
εφοδιασμού και το αδιάλειπτο της τροφοδοσίας σε 
ενέργεια, σύμφωνα με την οικονομικά βέλτιστη από τις 
διαθέσιμες τεχνολογίες.
(γ) Να ελέγχεται, αν οι κάτοχοι άδειας που δραστη−
ριοποιούνται στην αγορά ενέργειας, μπορούν να χρη−
ματοδοτούν τις δραστηριότητες για τις οποίες τους 
χορηγήθηκε άδεια.
(δ) Να προάγεται η εφαρμογή ενεργειακά αποδοτικών 
και οικονομικά αποτελεσματικών μεθόδων και πρακτι−
κών από τους κατόχους αδειών, καθώς και η ενεργειακά 
αποδοτική και οικονομικά αποτελεσματική χρήση της ενέργειας που προμηθεύονται οι πελάτες.
(ε) Να προάγεται ο υγιής ανταγωνισμός στην αγορά 
ενέργειας και η εύρυθμη λειτουργία αυτής, σύμφωνα 
με το ισχύον εθνικό και ευρωπαϊκό δίκαιο.
(στ) Να προστατεύονται τα συμφέροντα των Πελα−
τών και ιδιαίτερα των Ευάλωτων Πελατών, ιδίως σε 
σχέση με τις τιμές, τη διαφάνεια των τιμολογίων και 
των χρεώσεων, τους όρους προμήθειας ενέργειας, την 
ασφάλεια εφοδιασμού, την τακτική παροχή, την ποιότη−
τα των παρεχόμενων υπηρεσιών παροχής ενέργειας και 
να ασκείται αποτελεσματικά το δικαίωμα των Πελατών 
να επιλέγουν Προμηθευτή.
(ζ) Να λαμβάνονται υπόψη οι δαπάνες στις οποίες 
προβαίνουν οι κάτοχοι άδειας για την έρευνα, ανάπτυξη 
και χρήση νέων τεχνικών, μεθόδων και διαδικασιών κατά 
την άσκηση των Ενεργειακών Δραστηριοτήτων.
(η) Να προστατεύεται το κοινό από κινδύνους που δη−
μιουργούνται από τις Ενεργειακές Δραστηριότητες και να τηρούνται οι κανόνες υγιεινής και ασφάλειας όσων απασχολούνται στις δραστηριότητες αυτές.
(θ) Να υλοποιούνται τα μέτρα που θεσπίζονται με 
το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την καταπολέμηση της 
Ενεργειακής Πενίας σε συνεργασία με όλους τους 
εμπλεκόμενους φορείς, τόσο του δημοσίου τομέα, όσο και του ιδιωτικού.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β ΄
ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗΣ
ΑΡΧΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ (ΡΑΕ)
Άρθρο 4
1. Ο έλεγχος, η ρύθμιση και η εποπτεία της αγοράς 
ενέργειας, με την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων του 
Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλ−
λαγής, ασκούνται από τη ΡΑΕ, η οποία συστάθηκε με το 
ν. 2773/1999 και αποτελεί την εθνική ρυθμιστική αρχή σε 
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3799
θέματα ηλεκτρικής ενέργειας και Φυσικού Αερίου, κατά 
την έννοια των Οδηγιών 2009/72/ΕΚ και 2009/73/ΕΚ.
2. Η ΡΑΕ ασκεί τις αρμοδιότητες που προβλέπονται 
στο Κεφάλαιο Γ΄ του Πρώτου Μέρους και αυτές που 
της χορηγούνται επιπρόσθετα με τις διατάξεις του πα−
ρόντος νόμου σε άλλα σημεία του.
Άρθρο 5
Νομική φύση της ΡΑΕ
Η ΡΑΕ είναι ανεξάρτητη ρυθμιστική αρχή με έδρα 
την Αθήνα, έχει νομική προσωπικότητα και παρίσταται 
αυτοτελώς σε δίκες που έχουν ως αντικείμενο πράξεις 
ή παραλείψεις της ή έννομες σχέσεις που την αφορούν. 
Η ΡΑΕ υπόκειται μόνο σε κοινοβουλευτικό και σε δικα−
στικό έλεγχο.
Άρθρο 6
Διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια ΡΑΕ
1. Η ΡΑΕ έχει διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια και 
δικό της προϋπολογισμό, κατά την εκτέλεση του οποίου 
διαθέτει πλήρη αυτονομία.
2. Ο προϋπολογισμός της ΡΑΕ προσαρτάται στον 
προϋπολογισμό του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέρ−
γειας και Κλιματικής Αλλαγής και η εκτέλεσή του πα−ρακολουθείται από την Επιτροπή του Απολογισμού και 
του Γενικού Ισολογισμού του Κράτους και ελέγχου της 
εκτέλεσης του Προϋπολογισμού του Κράτους, όπως 
ορίζεται από τον Κανονισμό της Βουλής.
3. Η ΡΑΕ συντάσσει ετησίως, έως την 31η Μαρτίου 
κάθε έτους, έκθεση σχετικά με τη δραστηριότητά της 
και την εκπλήρωση των καθηκόντων της, απαριθμώντας 
τα μέτρα που ελήφθησαν και τα αποτελέσματα που 
επιτεύχθηκαν για καθένα από τα καθήκοντα και τις αρ−
μοδιότητές της. Η έκθεση αυτή υποβάλλεται στη Βουλή 
των Ελλήνων, τον Υπουργό Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, τον Οργανισμό Συνεργασίας 
Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας και την Ευρωπαϊκή Επι−
τροπή. Επιπρόσθετα, η έκθεση αυτή δημοσιεύεται στην 
επίσημη ιστοσελίδα της ΡΑΕ. Στην ετήσια έκθεση πε−
πραγμένων της παρούσας παραγράφου περιλαμβάνεται 
και απολογισμός ως προς την εκτέλεση του προϋπο−λογισμού της.
4. Το Ελεγκτικό Συνέδριο διενεργεί τον κατασταλτικό 
έλεγχο των δαπανών της ΡΑΕ, σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις.
Άρθρο 7
Σύνθεση της ΡΑΕ
1. Η ΡΑΕ απαρτίζεται από επτά (7) μέλη, στα οποία 
συμπεριλαμβάνονται ο Πρόεδρος και δύο (2) Αντιπρόε−
δροι, τα οποία διακρίνονται για την επιστημονική τους κατάρτιση και την επαγγελματική τους ικανότητα και διαθέτουν εξειδικευμένη εμπειρία σε θέματα αρμοδιό−τητας της ΡΑΕ, καθώς και εχέγγυα ανεξαρτησίας και 
αμεροληψίας.
2. Τα μέλη της ΡΑΕ επιλέγονται από τον Υπουργό 
Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής 
ύστερα από προκήρυξη που δημοσιεύεται σε τέσσερις 
(4), τουλάχιστον, ημερήσιες εφημερίδες πανελλήνιας 
κυκλοφορίας και προτείνονται στην Επιτροπή Θεσμών 
και Διαφάνειας της Βουλής των Ελλήνων για διορισμό. Η 
προκήρυξη δημοσιεύεται το αργότερο εξήντα (60) ημέ−
ρες πριν από την υποβολή της πρότασης του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής προς 
την ως άνω Επιτροπή και καλεί τους ενδιαφερόμενους 
να υποβάλουν υποψηφιότητα μέσα σε συγκεκριμένο 
χρονικό διάστημα, όχι μικρότερο των τριάντα (30) ημε−
ρών. Ο αριθμός και τα στοιχεία των υποψηφίων, πλην όσων έχουν ρητώς αιτηθεί τη μη δημοσιοποίησή τους, 
καθώς και η πρόταση του Υπουργού Περιβάλλοντος, 
Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής προς την Επιτροπή 
Θεσμών και Διαφάνειας για διορισμό, δημοσιεύονται 
στην επίσημη ιστοσελίδα της ΡΑΕ. Η Επιτροπή γνωμο−
δοτεί επί της πρότασης εντός τριάντα (30) ημερών και η γνωμοδότηση αυτή αναρτάται στην επίσημη ιστοσελίδα 
της ΡΑΕ. Σε περίπτωση θετικής γνωμοδότησης της Επι−
τροπής, τα συγκεκριμένα τρία (3) μέλη που έχουν προ−ταθεί από τον Υπουργό Περιβάλλοντος, Ενέργειας και 
Κλιματικής Αλλαγής για τις θέσεις του Προέδρου, του Α΄ 
Αντιπροέδρου και του Β΄ Αντιπροέδρου διορίζονται στην 
αντίστοιχη θέση με πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου. 
Τα λοιπά μέλη για τα οποία έχει γνωμοδοτήσει θετι−
κά η Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας διορίζονται με 
απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής. Η διαδικασία επιλογής των μελών 
της ΡΑΕ της παρούσας παραγράφου εφαρμόζεται μετά 
τη λήξη της θητείας εκάστου εκ των εν ενεργεία, κατά τη θέση σε ισχύ του παρόντος νόμου, μελών της.
3. Η θητεία των μελών της ΡΑΕ είναι πενταετής. Κα−
νένα μέλος της ΡΑΕ δεν μπορεί να υπηρετήσει για πε−ρισσότερες από δύο (2) θητείες. Κατά τη διάρκεια της θητείας τους τα μέλη της ΡΑΕ δεν ανακαλούνται. Εάν κατά τη διάρκεια της θητείας μέλους της ΡΑΕ κενωθεί 
για οποιονδήποτε λόγο η θέση του, διορίζεται, σύμφωνα 
με τη διαδικασία της παραγράφου 2, νέο μέλος για πλή−
ρη θητεία, εφόσον μέχρι την κανονική λήξη της θητείας 
του μέλους του οποίου η θέση κενώθηκε υπολείπεται 
διάστημα μικρότερο των δύο (2) ετών. Σε κάθε άλλη 
περίπτωση, το νέο μέλος διορίζεται για το υπόλοιπο 
της θητείας του μέλους του οποίου η θέση κενώθηκε. Η ΡΑΕ συνεχίζει να λειτουργεί, όχι όμως πέρα από ένα εξάμηνο, αν κάποια από τα μέλη της εκλείψουν ή απο−
χωρήσουν για οποιονδήποτε λόγο, εφόσον, κατά τις 
συνεδριάσεις της, τα λοιπά μέλη επαρκούν ώστε να 
υπάρχει απαρτία.
Άρθρο 8
Λειτουργία της ΡΑΕ
1. Η ΡΑΕ συνέρχεται σε συνεδρίαση μετά από πρό−
σκληση του Προέδρου της, όπως ορίζεται ειδικότερα 
στον Κανονισμό Εσωτερικής Λειτουργίας και Διαχεί−
ρισής της.
2. Η ΡΑΕ συνεδριάζει νομίμως εφόσον μετέχουν στη 
συνεδρίαση ο Πρόεδρος ή τουλάχιστον ένας εκ των 
Αντιπροέδρων ως προεδρεύων και τρία (3) τουλάχιστον 
μέλη, αποφασίζει δε κατά πλειοψηφία. Σε περίπτωση 
που θέμα της ημερήσιας διάταξης είναι η επιβολή κύρω−
σης, η ΡΑΕ συνεδριάζει νομίμως εφόσον μετέχουν στη συνεδρίαση τουλάχιστον πέντε (5) μέλη, συμπεριλαμ−βανομένου του Προέδρου ή ενός εκ των Αντιπροέδρων ως προεδρεύοντος.
3. Σε περίπτωση ισοψηφίας, υπερισχύει η ψήφος του 
Προέδρου ή, εάν αυτός απουσιάζει, του προεδρεύοντος 
Αντιπροέδρου, εκτός από τις περιπτώσεις που η λαμβα−
νόμενη απόφαση συνεπάγεται την επιβολή διοικητικών κυρώσεων.
3800  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
4. Κάθε άλλο ζήτημα σχετικό με τις συνεδριάσεις της 
ΡΑΕ ρυθμίζεται στον Κανονισμό Εσωτερικής Λειτουρ−γίας και Διαχείρισής της.
Άρθρο 9
Αρμοδιότητες του Προέδρου της ΡΑΕ
1. Ο Πρόεδρος της ΡΑΕ εκπροσωπεί την Αρχή στις 
σχέσεις της με τις άλλες διοικητικές ή ανεξάρτητες 
αρχές και τους τρίτους, καθώς και ενώπιον των δικα−
στηρίων και έχει, δυνάμει του παρόντος νόμου, των 
κανονιστικών πράξεων που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδό−τησή του και των αποφάσεων της ΡΑΕ, την ευθύνη της λειτουργίας αυτής, ασκεί δε τις προς τούτο αρμοδιό−
τητες και ιδίως:
(α) Προΐσταται της Γραμματείας και όλων των υπηρε−
σιών της ΡΑΕ και διευθύνει το έργο τους.
(β) Είναι ο υπηρεσιακός και πειθαρχικός προϊστάμενος 
του προσωπικού που απασχολείται με οποιαδήποτε 
σχέση εργασίας στη Γραμματεία της ΡΑΕ.
(γ) Εκδίδει τις ατομικές πράξεις που αφορούν σε θέ−
ματα του προσωπικού της Γραμματείας της ΡΑΕ, εκτός 
από αυτές για τις οποίες αρμόδια είναι τα αντίστοιχα συμβούλια ή η ΡΑΕ.
(δ) Καθορίζει τα θέματα της ημερήσιας διάταξης και 
προεδρεύει στις συνεδριάσεις της ΡΑΕ.
(ε) Προβαίνει σε διαχειριστικές πράξεις για την εφαρ−
μογή των αποφάσεων της ΡΑΕ και μπορεί να προβαίνει 
σε κατάρτιση συμβάσεων αξίας μέχρι του ποσού που εκάστοτε ορίζεται με απόφαση της ΡΑΕ.
(στ) Ασκεί κάθε άλλη αρμοδιότητα που του μεταβι−
βάζεται με απόφαση της ΡΑΕ, όπως ειδικότερα καθο−ρίζεται στον κανονισμό λειτουργίας της.
Σε περίπτωση κωλύματος ή απουσίας του Προέδρου 
της ΡΑΕ, αυτός αναπληρώνεται από τον Α΄ Αντιπρόεδρο 
και, σε περίπτωση κωλύματος ή απουσίας αυτού, από 
τον Β΄ Αντιπρόεδρο. Ο Πρόεδρος της ΡΑΕ ή ο Αντι−
πρόεδρος που τον αναπληρώνει μπορεί να αναθέτει 
τη δικαστική ή εξώδικη εκπροσώπηση της Αρχής για 
συγκεκριμένη πράξη ή ενέργεια ή κατηγορία πράξεων 
ή ενεργειών σε άλλο μέλος της ΡΑΕ ή σε μέλος της 
Γραμματείας της.
2. Κατόπιν εισήγησης του Προέδρου, η ΡΑΕ δύναται, με 
απόφασή της, να συγκροτεί επιτροπές και ομάδες για 
την εξέταση και έρευνα θεμάτων ειδικού ενδιαφέροντος 
που σχετίζονται με τις αρμοδιότητες της ΡΑΕ. Στις 
κατά το προηγούμενο εδάφιο συγκροτούμενες επιτρο−πές και ομάδες μπορούν να συμμετέχουν και πρόσωπα που δεν είναι μέλη της Γραμματείας της ΡΑΕ. Με την 
απόφαση της ΡΑΕ καθορίζονται το έργο, η διάρκεια και 
η σύνθεση κάθε επιτροπής και ομάδας. Οι εισηγήσεις 
και γνωμοδοτήσεις των επιτροπών και των ομάδων της 
παρούσας παραγράφου υποβάλλονται στον Πρόεδρο 
της ΡΑΕ, ο οποίος δύναται να αποφασίσει τη δημόσια ανακοίνωση των συμπερασμάτων στην επίσημη ιστο−
σελίδα της ΡΑΕ. Η αμοιβή των μελών των επιτροπών 
και ομάδων της παρούσας παραγράφου καθορίζεται με 
απόφαση της ΡΑΕ, η οποία δημοσιεύεται στην Εφημε−
ρίδα της Κυβερνήσεως. Η δαπάνη που προκαλείται από 
την εφαρμογή του προηγούμενου εδαφίου βαρύνει τον 
προϋπολογισμό της ΡΑΕ.
3. Ο Πρόεδρος της ΡΑΕ μπορεί με πράξη του, η οποία 
δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, να 
μεταβιβάζει σε άλλα μέλη της ΡΑΕ ή σε μέλη της Γραμ−ματείας της κάποια ή κάποιες από τις αρμοδιότητες 
που του ανατίθενται σύμφωνα με την παράγραφο 1 
περιπτώσεις α΄ έως και ε΄.
4. Ο Πρόεδρος της ΡΑΕ μπορεί με πράξη του, η οποία 
δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, να 
παρέχει εξουσιοδότηση σε άλλα μέλη της ΡΑΕ ή σε 
μέλη της Γραμματείας της να υπογράφουν αντ’ αυτού 
και με εντολή του τις πράξεις που ο Πρόεδρος έχει 
αρμοδιότητα να εκδίδει.
Άρθρο 10
Νομικό καθεστώς μελών της ΡΑΕ
1. Τα μέλη της PΑΕ είναι ανώτατοι κρατικοί λειτουργοί, 
απολαύουν πλήρους προσωπικής και λειτουργικής ανε−
ξαρτησίας και κατά την άσκηση των καθηκόντων τους δεν υπόκεινται σε έλεγχο ή εποπτεία από κυβερνητικά ή άλλα διοικητικά όργανα.
2. Κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, τα μέλη της 
ΡΑΕ δεσμεύονται από τις διατάξεις του παρόντος νόμου, 
έχουν υποχρέωση τήρησης των αρχών της ανεξαρτησί−
ας και της αμεροληψίας και ενεργούν ανεξάρτητα από 
οποιοδήποτε οικονομικό συμφέρον. Τα μέλη της ΡΑΕ 
δεν ζητούν ούτε λαμβάνουν απευθείας οδηγίες από 
κυβερνητικά και διοικητικά όργανα ή από οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο ή φορέα.
3. Ο Πρόεδρος και οι Αντιπρόεδροι της ΡΑΕ είναι 
πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης. Τα υπόλοιπα 
μέλη της ΡΑΕ είναι πλήρους απασχόλησης, αλλά δύνα−
νται να αναλαμβάνουν διδακτικά καθήκοντα σε ιδρύ−
ματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης υπό καθεστώς μερικής 
απασχόλησης. Ειδικότερα, επιτρέπεται στα υπόλοιπα 
μέλη της ΡΑΕ να αναλαμβάνουν διδακτικά καθήκοντα 
ή να απασχολούνται υπό καθεστώς μερικής απασχόλη−
σης σε Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, Τεχνολογικά 
Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, ερευνητικούς φορείς μη κερδο−
σκοπικού χαρακτήρα, άλλες ρυθμιστικές Αρχές ή φορείς 
ή ιδρύματα που παρέχουν εκπαίδευση ή υπηρεσίες σε στελέχη ρυθμιστικών Αρχών. Κατά τη διάρκεια της θη−
τείας τους, τα μέλη της ΡΑΕ απαγορεύεται να είναι εταί−
ροι, μέτοχοι, μέλη διοικητικού συμβουλίου, διαχειριστές, 
υπάλληλοι, τεχνικοί ή άλλοι σύμβουλοι ή μελετητές σε 
επιχείρηση που υπάγεται άμεσα ή έμμεσα στον έλεγχο 
και την εποπτεία της ΡΑΕ. Η κάλυψη των εισφορών των 
μελών της ΡΑΕ σε φορείς κοινωνικής ασφάλισης βαρύ−
νει τον προϋπολογισμό της ΡΑΕ, εκτός και εάν ορίζεται 
διαφορετικά από ειδικότερες διατάξεις.
4. Τα μέλη της ΡΑΕ απαγορεύεται να κατέχουν εταιρι−
κά μερίδια ή μετοχές των επιχειρήσεων που υπάγονται άμεσα ή έμμεσα στην εποπτεία της ΡΑΕ, με εξαίρεση την έμμεση κατοχή τέτοιων μετοχών μέσω αμοιβαίων 
κεφαλαίων ή συνταξιοδοτικών προγραμμάτων με επεν−
δύσεις σε μετοχές.
5. Τα μέλη της ΡΑΕ υποχρεούνται σε υποβολή δήλω−
σης περιουσιακής κατάστασης σύμφωνα με τις διατά−
ξεις του άρθρου 1 του ν. 3213/2003 (Α΄ 309).
6. Οι πάσης φύσεως αποδοχές των μελών της ΡΑΕ 
καθορίζονται με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικο−
νομικών και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής 
Αλλαγής. Η δαπάνη που προκαλείται από την εφαρμογή 
της παρούσας παραγράφου βαρύνει αποκλειστικά τον προϋπολογισμό της ΡΑΕ.
7. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 8 μέλος της 
ΡΑΕ που προέρχεται από φορέα του δημόσιου τομέα, 
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3801
με οποιαδήποτε σχέση εργασίας ή έμμισθης εντολής, 
επανέρχεται αυτοδικαίως μετά τη λήξη της θητείας 
του στη θέση που κατείχε πριν από το διορισμό του. Η 
θητεία του στη ΡΑΕ λογίζεται ως πραγματική υπηρεσία 
για όλες τις συνέπειες και κατά τη διάρκειά της δεν 
διακόπτεται η βαθμολογική και μισθολογική του εξέλιξη. 
Αν η θέση που κατείχε ή στην οποία έχει εξελιχθεί δεν 
είναι κενή ή έχει καταργηθεί, επανέρχεται σε ομοιόβαθ−
μη προσωρινή θέση του κλάδου του, η οποία συστήνεται 
αυτοδικαίως και καταργείται με την αποχώρησή του 
από το φορέα.
8. Τα μέλη της ΡΑΕ δεν επιτρέπεται, για δύο (2) έτη 
μετά τη λήξη της θητείας τους με οποιονδήποτε τρόπο, 
να είναι εταίροι, μέτοχοι, μέλη διοικητικού συμβουλίου, τεχνικοί ή άλλοι σύμβουλοι ή να απασχολούνται, με ή 
χωρίς αμοιβή, με έμμισθη εντολή ή με οποιαδήποτε 
έννομη σχέση, σε εταιρεία ή επιχείρηση των οποίων 
οι δραστηριότητες υπήχθησαν, άμεσα ή έμμεσα, στον 
έλεγχο και την εποπτεία της ΡΑΕ κατά τη διάρκεια 
της θητείας τους. Σε όσους παραβαίνουν τις διατάξεις 
του προηγούμενου εδαφίου, ανεξάρτητα από την ευ−
θύνη που στοιχειοθετείται δυνάμει άλλων διατάξεων, 
επιβάλλεται, με απόφαση του πειθαρχικού συμβουλίου 
του άρθρου 11, πρόστιμο ίσο με το δεκαπλάσιο των 
συνολικών αποδοχών που τα εν λόγω πρόσωπα έλαβαν 
ως μέλη της ΡΑΕ κατά τη διάρκεια της θητείας τους.
Άρθρο 11
Πειθαρχική διαδικασία
1. Τα μέλη της ΡΑΕ, για κάθε παράβαση των υποχρε−
ώσεών τους, οι οποίες απορρέουν από τον παρόντα 
νόμο, υπέχουν πειθαρχική ευθύνη. Η ευθύνη αυτή κατα−
λογίζεται με πλήρως αιτιολογημένη απόφαση ειδικού 
πειθαρχικού συμβουλίου σύμφωνα με τη διαδικασία των 
επόμενων παραγράφων του παρόντος άρθρου.
2. Το πειθαρχικό συμβούλιο συγκροτείται με απόφαση 
του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής 
Αλλαγής με πενταετή θητεία και απαρτίζεται από δύο 
(2) Συμβούλους της Επικρατείας και τρεις (3) μόνιμους 
Καθηγητές Πανεπιστημίου οποιασδήποτε βαθμίδας στο 
γνωστικό αντικείμενο του δημοσίου δικαίου και τους 
αντίστοιχους αναπληρωτές τους, οι οποίοι επιλέγονται 
μετά από κλήρωση που διενεργείται από την Ολομέλεια 
του Συμβουλίου της Επικρατείας. Πρόεδρος ορίζεται 
ο αρχαιότερος δικαστικός λειτουργός εκ των μελών 
του συμβουλίου. Μέλη του πειθαρχικού συμβουλίου που 
συνταξιοδοτούνται από το σώμα στο οποίο μετέχουν ως δικαστικοί λειτουργοί ή καθηγητές διατηρούν την ιδιότητα του μέλους του πειθαρχικού συμβουλίου έως 
τη λήξη της θητείας τους. Με την ίδια απόφαση του 
Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής 
Αλλαγής διορίζεται ο γραμματέας του συμβουλίου και ο αναπληρωτής του, οι οποίοι είναι μέλη της Γραμμα−τείας της ΡΑΕ.
3. Η αμοιβή του προέδρου, των μελών και του γραμ−
ματέα του πειθαρχικού συμβουλίου, καθώς και των 
αναπληρωτών τους καθορίζεται με κοινή απόφαση των 
Υπουργών Οικονομικών και Περιβάλλοντος, Ενέργειας 
και Κλιματικής Αλλαγής. Η δαπάνη που προκαλείται από 
το προηγούμενο εδάφιο βαρύνει τον προϋπολογισμό 
της ΡΑΕ.
4. Την πειθαρχική διαδικασία ενώπιον του πειθαρχικού 
συμβουλίου δύνανται να κινήσουν με απόφασή τους ο Υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής 
Αλλαγής, ο Πρόεδρος της Βουλής ή η ΡΑΕ χωρίς τη 
συμμετοχή του ελεγχόμενου μέλους.
5. Το όργανο που κινεί την πειθαρχική διαδικασία 
κατά την παράγραφο 4 διαβιβάζει στον πρόεδρο του 
πειθαρχικού συμβουλίου πλήρη φάκελο της υπόθεσης, τον ατομικό φάκελο του εγκαλουμένου και κάθε ανα−γκαίο επιπλέον στοιχείο και κοινοποιεί αντίγραφο της κίνησης της πειθαρχικής διαδικασίας στο σύνολο των 
τακτικών και αναπληρωματικών μελών του πειθαρχικού 
συμβουλίου.
6. Ο πρόεδρος του πειθαρχικού συμβουλίου, όταν 
λάβει τα στοιχεία της προηγούμενης παραγράφου, 
παραγγέλλει την επίδοση κλήσης με γνωστοποίηση 
των αιτιάσεων στον εγκαλούμενο γνωρίζοντάς του πα−
ράλληλα ότι δικαιούται να λάβει γνώση του συνόλου 
των εγγράφων της υπόθεσης μέχρι την ημερομηνία της 
πρώτης συζήτησης.
7. Το συμβούλιο συνεδριάζει με την παρουσία τριών (3) 
τουλάχιστον μελών και αποφασίζει με απόλυτη πλειο−ψηφία των παρόντων, κατόπιν ακρόασης του εγκαλου−μένου. Ο τελευταίος απολαμβάνει του δικαιώματος να παρίσταται στην ενώπιον του πειθαρχικού συμβουλίου διαδικασία με δικηγόρο.
8. Το πειθαρχικό συμβούλιο αποφασίζει σε πρώτο και 
τελευταίο βαθμό εντός προθεσμίας ενενήντα (90) ημε−
ρών από την κίνηση της πειθαρχικής διαδικασίας και 
τη διαβίβαση σε αυτό πλήρους φακέλου της υπόθεσης. 
Κατά τα λοιπά εφαρμόζονται ανάλογα οι διατάξεις περί 
υπαλληλικής προσφυγής.
9. Στα μέλη της ΡΑΕ, όταν προβαίνουν σε πράξεις ή 
αναλαμβάνουν εργασία ή έργο που δεν συμβιβάζονται 
με τις αρχές της ανεξαρτησίας και της αμεροληψίας 
που πρέπει να διέπουν τη λειτουργία της Αρχής, ανε−
ξάρτητα από τυχόν αστική ή/και ποινική ευθύνη που 
τυχόν υπέχουν, επιβάλλεται με την ως άνω διαδικασία η ποινή της παύσης.
10. Τα μέλη της ΡΑΕ εκπίπτουν αυτοδικαίως από τη 
θέση τους, εάν κατά τη διάρκεια της θητείας τους κα−
ταδικαστούν με αμετάκλητη δικαστική απόφαση για 
αδίκημα που συνεπάγεται κώλυμα διορισμού ή έκπτωση 
δημοσίου υπαλλήλου, σύμφωνα με τις διατάξεις του 
Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών 
Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ. (ν. 3528/2007, Α΄ 26). 
Η έκπτωση των μελών της ΡΑΕ συνεπεία αμετάκλη−
της δικαστικής απόφασης διαπιστώνεται με απόφαση του πειθαρχικού συμβουλίου, η οποία εκδίδεται εντός 
αποκλειστικής προθεσμίας τριάντα (30) ημερών από τη 
δημοσίευση της αμετάκλητης δικαστικής απόφασης.
11. Η ιδιότητα του μέλους μπορεί να ανασταλεί, με 
απόφαση του πειθαρχικού συμβουλίου των προηγούμε−
νων παραγράφων του παρόντος άρθρου, εφόσον έχει 
κινηθεί πειθαρχική διαδικασία κατά του μέλους αυτού 
και, πάντως, εάν εκδοθεί αμετάκλητο παραπεμπτικό 
βούλευμα για ένα από τα εγκλήματα που συνεπάγονται 
κώλυμα διορισμού ή έκπτωση δημοσίου υπαλλήλου, σύμ−
φωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Κατάστασης Δημο−
σίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων 
Ν.Π.Δ.Δ. (ν. 3528/2007) και μέχρι να εκδοθεί αμετάκλητη 
αθωωτική απόφαση. Αν ανασταλεί η ιδιότητα μέλους, διορίζεται αναπληρωματικό μέλος κατά τη διαδικασία της παραγράφου 2 του άρθρου 7, η θητεία του οποίου διαρκεί όσο διαρκεί η αναστολή. Ωστόσο, η ΡΑΕ συνε−
3802  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
χίζει να λειτουργεί, όχι όμως πέρα από ένα εξάμηνο, 
χωρίς τη συμμετοχή του μέλους, του οποίου η ιδιότητα 
έχει ανασταλεί, εφόσον κατά τις συνεδριάσεις της τα 
λοιπά μέλη επαρκούν, ώστε να υπάρχει απαρτία.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄
ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΡΑΕ
Άρθρο 12
Ασφάλεια εφοδιασμού
1. Η ΡΑΕ παρακολουθεί την ασφάλεια του ενεργειακού 
εφοδιασμού, ιδίως σε σχέση με το ισοζύγιο προσφοράς 
και ζήτησης στην ελληνική αγορά ενέργειας, το επίπεδο 
της προβλεπόμενης μελλοντικής ζήτησης, το προβλε−
πόμενο πρόσθετο δυναμικό παραγωγής, μεταφοράς και 
διανομής ηλεκτρικής ενέργειας και Φυσικού Αερίου που 
βρίσκεται υπό προγραμματισμό ή υπό κατασκευή, την ποιότητα και το επίπεδο συντήρησης και αξιοπιστίας 
των συστημάτων μεταφοράς και των δικτύων διανομής, 
και την εφαρμογή μέτρων για την κάλυψη της αιχμής 
ζήτησης, καθώς και τις συνθήκες της αγοράς ενέργειας 
σε σχέση με τη δυνατότητα ανάπτυξης νέου παρα−
γωγικού δυναμικού. Για τους σκοπούς αυτούς, η ΡΑΕ, 
συντάσσει κάθε δύο (2) έτη και το αργότερο έως το 
τέλος Ιουλίου για τον τομέα ηλεκτρικής ενέργειας και 
κάθε ένα (1) έτος και το αργότερο έως το τέλος Ιουλί−
ου για τον τομέα Φυσικού Αερίου, έκθεση, στην οποία 
συνοψίζονται οι παρατηρήσεις από την παρακολούθηση 
της ασφάλειας εφοδιασμού, λαμβάνοντας υπόψη τις 
τακτικές προβλέψεις των Διαχειριστών των Συστημάτων 
και των Διαχειριστών των Δικτύων Ενέργειας. Η έκθεση 
αυτή δημοσιοποιείται και κοινοποιείται στον Υπουργό Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, τη Βουλή των Ελλήνων και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
2. Η ΡΑΕ παρακολουθεί την υλοποίηση των μέτρων 
διασφάλισης που λαμβάνονται σε περίπτωση αιφνίδιας 
κρίσης στην ενεργειακή αγορά ή όταν απειλούνται η 
σωματική ακεραιότητα ή η ασφάλεια των προσώπων, 
των μηχανημάτων ή των εγκαταστάσεων ή η αρτιότητα 
των Συστημάτων Ενέργειας.
3. Η ΡΑΕ ορίζεται ως η Αρμόδια Αρχή (Competent 
Authority) για τη διασφάλιση της εφαρμογής των μέτρων 
που ορίζονται στον Κανονισμό Ασφάλειας Εφοδιασμού του Φυσικού Αερίου 994/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινο−
βουλίου και του Συμβουλίου της 20ης Οκτωβρίου 2010 
(L 295). Τα οριζόμενα στις διατάξεις των άρθρων 6 και 7 του Κανονισμού 994/2010/ ΕΚ ασκούνται από τη ΡΑΕ 
με την ιδιότητά της ως Αρμόδιας Αρχής. Η ΡΑΕ, με την 
ιδιότητά της αυτή, κατά την κατάρτιση και εφαρμο−
γή του προληπτικού σχεδίου δράσης και του σχεδίου 
έκτακτης ανάγκης σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, 
τα οποία προβλέπονται στην παρ.4 του άρθρου 4 του 
Κανονισμού 994/2010/ΕΚ, δύναται να αναθέτει τη διεκπε−
ραίωση ειδικά οριζόμενων καθηκόντων που σχετίζονται 
με τα παραπάνω σε τρίτα πρόσωπα. Η ΡΑΕ παρακο−
λουθεί και εποπτεύει την εκτέλεση των ανατιθέμενων 
καθηκόντων.
Άρθρο 13
Χορήγηση αδειών
1. Η ΡΑΕ αποφασίζει για τη χορήγηση, την τροπο−
ποίηση και την ανάκληση των αδειών για την άσκηση Ενεργειακών Δραστηριοτήτων, σύμφωνα με τις ειδι−
κότερες διατάξεις του παρόντος νόμου, υπό την προ−
ϋπόθεση της τήρησης των αρχών της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης και λαμβάνοντας υπόψη τα ιδι−αίτερα χαρακτηριστικά των αιτούντων, την προστασία 
των καταναλωτών, την προστασία του περιβάλλοντος 
και τη διασφάλιση συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού. Ει−δικότερα, η ΡΑΕ, κατά τη χορήγηση αδειών, προβαίνει 
σε κάθε αναγκαία ενέργεια προκειμένου αυτές να είναι 
σύμφωνες με τις προβλέψεις του Μακροχρόνιου Ενερ−γειακού Σχεδιασμού, καθώς και με τυχόν περιορισμούς 
που περιλαμβάνονται σε αυτόν ή σε δεσμευτικό κείμενο 
που υποβάλλεται από την Ελληνική Δημοκρατία στην 
Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή σε Διεθνείς Οργανισμούς. Σε 
περίπτωση που η ΡΑΕ απορρίψει αίτηση για χορήγηση 
άδειας, οφείλει να διασφαλίσει ότι οι λόγοι της απόρρι−
ψης είναι αντικειμενικοί και αμερόληπτοι, καθώς επίσης 
ότι οι λόγοι αυτοί θα καταστούν γνωστοί στον αιτού−
ντα, έτσι ώστε να έχει τη δυνατότητα να προσφύγει 
κατά της ανωτέρω απόφασης της Αρχής, δυνάμει των 
άρθρων 32 και 33. Στην περίπτωση απόρριψης αιτήμα−
τος για χορήγηση άδειας που αφορά δραστηριότητα 
στην αγορά του φυσικού αερίου η ΡΑΕ γνωστοποιεί 
στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τους λόγους της ως άνω 
απόρριψης.
2. Η διαδικασία χορήγησης, τροποποίησης και ανά−
κλησης των αδειών για την άσκηση των Ενεργειακών 
Δραστηριοτήτων, καθώς και οι όροι και οι προϋποθέσεις 
της άσκησης των Δραστηριοτήτων αυτών καθορίζονται 
με τους Κανονισμούς Αδειών που εκδίδονται σύμφωνα 
με το άρθρο 90 για το φυσικό αέριο και το άρθρο 135 για την ηλεκτρική ενέργεια.
3. Η ΡΑΕ παρακολουθεί και ελέγχει τον τρόπο άσκη−
σης των δικαιωμάτων που παρέχονται με τις άδειες 
αυτές, καθώς και την τήρηση των υποχρεώσεων των 
κατόχων αδειών.
4. Κατά τη διαδικασία χορήγησης αδειών ή πιστοποί−
ησης για την άσκηση των δραστηριοτήτων στον τομέα 
της ενέργειας, η ΡΑΕ δύναται να συλλέγει και να αξι−
ολογεί, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 2472/1997 (Α΄ 50), τεχνικά, οικονομικά, λογιστικά, εμπορικά και άλλα συναφή στοιχεία των ενδιαφερομένων.
Άρθρο 14
Ανάπτυξη υποδομών και παρακολούθηση
προγράμματος ανάπτυξης
1. Η ΡΑΕ, μετά από δημόσια διαβούλευση με τους 
υφιστάμενους και δυνητικούς χρήστες, αποφασίζει σχε−
τικά με τροποποιήσεις των Προγραμμάτων Ανάπτυξης 
που καταρτίσθηκαν από τους αρμόδιους Διαχειριστές 
Μεταφοράς. Η ΡΑΕ δημοσιοποιεί τα αποτελέσματα της 
δημόσιας διαβούλευσης και εξετάζει:
(α) εάν το Πρόγραμμα Ανάπτυξης καλύπτει όλες τις 
ανάγκες που προσδιορίστηκαν κατά τη διαδικασία της 
ως άνω διαβούλευσης, ιδιαίτερα δε τις επενδυτικές 
ανάγκες,
(β) εάν το Πρόγραμμα Ανάπτυξης είναι σύμφωνο προς 
το αντίστοιχο διακοινοτικό, μη δεσμευτικό, δεκαετές 
πρόγραμμα ανάπτυξης των συστημάτων μεταφοράς 
ηλεκτρικής ενέργειας και Φυσικού Αερίου που καταρ−
τίζεται σύμφωνα με τους Κανονισμούς (ΕΚ) 714/2009 
και 715/2009 (L 211),
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3803
και στη συνέχεια δύναται να ζητήσει από τον αρμόδιο 
Διαχειριστή Μεταφοράς να τροποποιήσει ανάλογα το 
Πρόγραμμά του. Εάν προκύψει αμφιβολία όσον αφορά 
τη συμφωνία ή μη του Προγράμματος Ανάπτυξης με 
το αντίστοιχο διακοινοτικό, η ΡΑΕ συμβουλεύεται τον 
Οργανισμό Συνεργασίας Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας 
που συστάθηκε με τον Κανονισμό (ΕΚ) 713/2009.
2. Σε περίπτωση που έργα, τα οποία εντάσσονται 
στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης, δεν υλοποιούνται για λό−
γους άλλους από αυτούς που εκφεύγουν από τη σφαίρα 
επιρροής του διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ, η ΡΑΕ ενεργεί 
σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 108.
3. Η ΡΑΕ παρακολουθεί και αξιολογεί την εφαρμογή 
των Προγραμμάτων Ανάπτυξης. Επίσης, η ΡΑΕ παρα−
κολουθεί το χρόνο που χρειάζονται οι Διαχειριστές 
των Συστημάτων Μεταφοράς και των Δικτύων Διανο−
μής για την πραγματοποίηση των συνδέσεων χρηστών, 
την υλοποίηση επισκευών και την παροχή υπηρεσιών 
στους χρήστες των Συστημάτων και των Δικτύων τους. 
Η ΡΑΕ δύναται να καθορίζει προθεσμίες σχετικά με 
τα ανωτέρω, καθώς και ποινικές ρήτρες που καταπί−
πτουν υπέρ των χρηστών σε περίπτωση μη τήρησης 
των προθεσμιών.
Άρθρο 15
Τιμολόγια Μη Ανταγωνιστικών Δραστηριοτήτων
1. Η ΡΑΕ αποφασίζει, έξι (6) μήνες πριν από την έναρξη 
ισχύος τους, κατά τα οριζόμενα στις διατάξεις των άρ−θρων 88 για το Φυσικό Αέριο και 140 για την ηλεκτρική 
ενέργεια, σύμφωνα με διαφανή κριτήρια, τη μεθοδολογία 
για τον υπολογισμό των Τιμολογίων Μη Ανταγωνιστικών 
Δραστηριοτήτων, κατά τρόπο, ώστε τα Τιμολόγια αυτά 
να μην εισάγουν διακρίσεις και να αντικατοπτρίζουν το 
κόστος των παρεχόμενων υπηρεσιών. Οι μεθοδολογίες 
και τα Τιμολόγια Μη Ανταγωνιστικών Δραστηριοτήτων 
δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα της ΡΑΕ και των αρ−
μόδιων Διαχειριστών.
2. Κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων της, σύμφωνα 
με την παράγραφο 1, η ΡΑΕ λαμβάνει υπόψη της την 
ανάγκη για τη θέσπιση βραχυπρόθεσμων και μακρο−
πρόθεσμων κινήτρων για τους Διαχειριστές των Συστη−
μάτων Μεταφοράς και τους Διαχειριστές των Δικτύων 
Διανομής, προκειμένου να βελτιώνεται η αποδοτικότητα 
των Συστημάτων Μεταφοράς και των Δικτύων Διανο−μής, να προωθείται η ανάπτυξη της αγοράς ενέργειας, 
η ασφάλεια του εφοδιασμού και να υποστηρίζονται οι 
σχετικές με τις αρμοδιότητες των ως άνω Διαχειριστών 
ερευνητικές δραστηριότητες αυτών.
3. Η ΡΑΕ δύναται με ειδικά αιτιολογημένη γνώμη να 
ζητά από τους αρμόδιους Διαχειριστές να τροποποιή−
σουν τα ως άνω Τιμολόγια, σύμφωνα με τη διαδικασία 
της παραγράφου 1, εφόσον κρίνει ότι δεν διασφαλίζεται 
η αναλογική και η αμερόληπτη τιμολόγηση της χρήσης 
των Συστημάτων ή των Δικτύων Διανομής.
4. Σε περίπτωση καθυστέρησης στον καθορισμό των 
τιμολογίων μεταφοράς και διανομής ενέργειας, η ΡΑΕ δύναται να καθορίζει, με απόφασή της, προσωρινά τι−
μολόγια ή μεθοδολογίες υπολογισμού των Τιμολογίων 
αυτών και να αποφασίζει τα κατάλληλα αντισταθμιστικά 
μέτρα, εάν τα τελικά Τιμολόγια ή μεθοδολογίες απο−
κλίνουν από τα αντίστοιχα προσωρινά.Άρθρο 16
Εξαίρεση από υποχρεώσεις
παροχής πρόσβασης τρίτων και της υποχρέωσης
για Ιδιοκτησιακό Διαχωρισμό
Η ΡΑΕ αποφασίζει σχετικά με τη χορήγηση απαλλα−
γής τμήματος ή του συνόλου της δυναμικότητας Συστή−
ματος Φυσικού Αερίου και Διασυνδέσεων με Συστήματα 
Μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας άλλων χωρών από 
την υποχρέωση παροχής πρόσβασης σε τρίτους ή την 
υποχρέωση Ιδιοκτησιακού Διαχωρισμού, σύμφωνα με 
τη διαδικασία και τις προϋποθέσεις που προβλέπονται 
στο άρθρο 76 για το Φυσικό Αέριο και στο άρθρο 115 
για τον ηλεκτρισμό και προς το σκοπό αυτόν συνεργά−
ζεται με τις ρυθμιστικές αρχές άλλων κρατών − μελών, 
τυχόν τρίτου εμπλεκόμενου κράτους,τον Οργανισμό 
Συνεργασίας Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας, τα όργανα 
της Ενεργειακής Κοινότητας και την Ευρωπαϊκή Επι−
τροπή.
Άρθρο 17
Διαχείριση Κλειστών Δικτύων Διανομής
1. Με απόφαση της ΡΑΕ, η οποία δημοσιεύεται στην 
Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, καθορίζονται τα Κλειστά 
Δίκτυα Διανομής εντός της Ελληνικής Επικράτειας και 
τα πρόσωπα που τα διαχειρίζονται. Με την ίδια από−
φαση καθορίζονται οι αρμοδιότητες, οι υποχρεώσεις 
και τα δικαιώματα των Διαχειριστών Κλειστών Δικτύων 
Διανομής, οι όροι, οι προϋποθέσεις και κάθε αναγκαία 
λεπτομέρεια για τη ρύθμιση του τρόπου διαχείρισης 
των παραπάνω Κλειστών Δικτύων Διανομής.
2. Με απόφαση της ΡΑΕ, η οποία εκδίδεται μετά από 
αίτηση Διαχειριστή Κλειστού Δικτύου Διανομής, δύναται 
να παρέχεται εξαίρεση από την υποχρέωση, σύμφωνα με την οποία τα τιμολόγια σύνδεσης και χρήσης στο 
Κλειστό Δίκτυο Διανομής που αυτός διαχειρίζεται και οι 
μεθοδολογίες που διέπουν τον υπολογισμό τους εγκρί−
νονται από τη ΡΑΕ πριν από τη θέση τους σε ισχύ. Κάθε 
χρήστης Κλειστού Δικτύου Διανομής, για το οποίο έχει 
παρασχεθεί εξαίρεση κατά τα ανωτέρω, δύναται να 
αιτείται την έγκριση από τη ΡΑΕ των εφαρμοζόμενων, από τον Διαχειριστή του Κλειστού Δικτύου Διανομής, τιμολογίων σύνδεσης και χρήσης ή και της μεθοδολο−γίας βάσει της οποίας υπολογίζονται αυτά.
Άρθρο 18
Διαχωρισμός των Διαχειριστών − Εποπτεία
επί των Ανεξάρτητων Διαχειριστών Μεταφοράς
1. Η ΡΑΕ παρακολουθεί την επικοινωνία μεταξύ των 
Ανεξάρτητων Διαχειριστών Μεταφοράς και των Κάθετα 
Ολοκληρωμένων Επιχειρήσεων στις οποίες ανήκουν, 
με σκοπό τη διασφάλιση της τήρησης των υποχρε−
ώσεων των Ανεξάρτητων Διαχειριστών Μεταφοράς 
περί ισότιμης πρόσβασης χρηστών σε πληροφορίες 
και στοιχεία.
2. Η ΡΑΕ έχει πρόσβαση σε κάθε στοιχείο που αφορά 
σε εμπορικές και οικονομικές σχέσεις, συμπεριλαμβα−
νομένων των δανείων, μεταξύ των Ανεξάρτητων Δια−
χειριστών Μεταφοράς και των Κάθετα Ολοκληρωμέ−
νων Επιχειρήσεων στις οποίες ανήκουν προκειμένου 
να διασφαλίζεται ότι οι σχέσεις αυτές είναι συμβατές και βασίζονται στις τρέχουσες συνθήκες της αγοράς. Με απόφαση της ΡΑΕ εγκρίνεται κάθε οικονομική και εμπορική συμφωνία μεταξύ των Ανεξάρτητων Διαχει−
3804  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
ριστών Μεταφοράς και των Κάθετα Ολοκληρωμένων 
Επιχειρήσεων στις οποίες ανήκουν, σύμφωνα με τις 
διατάξεις του άρθρου 101.
3. Η ΡΑΕ έχει δικαίωμα πρόσβασης, οποτεδήποτε, ακό−
μη και χωρίς προηγούμενη ανακοίνωση, στην έδρα, τα 
υποκαταστήματα και τις εν γένει εγκαταστάσεις των 
Κάθετα Ολοκληρωμένων Επιχειρήσεων και των Ανε−
ξάρτητων Διαχειριστών Μεταφοράς, περιλαμβανομένων 
των πληροφοριακών συστημάτων και των αρχείων επι−κοινωνίας, προκειμένου να διαπιστώνεται η πληρότητα 
των στοιχείων που παρέχονται στη ΡΑΕ για την εκπλή−
ρωση των αρμοδιοτήτων της.
4. Με απόφαση της ΡΑΕ δύναται να ανατίθενται σε 
Ανεξάρτητο Διαχειριστή Συστήματος, κατά τα προ−
βλεπόμενα στο άρθρο 111, όλες ή συγκεκριμένες αρ−
μοδιότητες του Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ, όπως αυτές 
καθορίζονται με το άρθρο 94, σε περίπτωση διαρκούς 
παράβασης εκ μέρους του Ανεξάρτητου Διαχειριστή Με−
ταφοράς των υποχρεώσεων που υπέχει από την εθνική 
και ευρωπαϊκή νομοθεσία, ως Ανεξάρτητος Διαχειριστής 
Μεταφοράς και, ιδίως, σε περίπτωση κατ’ εξακολούθηση 
μεροληπτικής συμπεριφοράς προς όφελος της Κάθετα 
Ολοκληρωμένης Επιχείρησης στην οποία ανήκει.
5. Η ΡΑΕ δύναται να ζητά αιτιολόγηση από τις Κάθετα 
Ολοκληρωμένες Επιχειρήσεις, σε περίπτωση αναφοράς 
από τον Υπεύθυνο Συμμόρφωσης του Ανεξάρτητου Δι−
αχειριστή Μεταφοράς για θέματα που αφορούν την 
εκτέλεση του Προγράμματος Ανάπτυξης, συμπεριλαμ−
βανομένης, ιδίως, της αντίκρουσης των αναφορών περί 
μεροληπτικής συμπεριφοράς προς όφελος των εν λόγω 
Κάθετα Ολοκληρωμένων Επιχειρήσεων.
Άρθρο 19
Πιστοποίηση Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς
1. Η ΡΑΕ αποφασίζει σχετικά με την πιστοποίηση επι−
χειρήσεων Φυσικού Αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας, 
σύμφωνα με τα κριτήρια και τη διαδικασία του άρθρου 
64 για το Φυσικό Αέριο και του άρθρου 113 για την 
ηλεκτρική ενέργεια και, στην περίπτωση αιτημάτων που 
υποβάλλονται από νομικά πρόσωπα τα οποία προέρ−
χονται από χώρα που δεν είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τα κριτήρια και τη διαδικασία του άρθρου 65 για το Φυσικό Αέριο και του άρθρου 114 για την ηλε−
κτρική ενέργεια, προκειμένου οι επιχειρήσεις αυτές να 
οριστούν ως Διαχειριστές Συστήματος Μεταφοράς.
2. Η ΡΑΕ παρακολουθεί την από μέρους των Διαχει−
ριστών των Συστημάτων Μεταφοράς διαρκή συμμόρ−
φωση προς τα κριτήρια του Κεφαλαίου Β΄ του Τρίτου 
Μέρους και των Κεφαλαίων Β΄ και Γ΄ του Τέταρτου Μέρους και για το λόγο αυτόν, τηρώντας την εμπι−
στευτικότητα των εμπορικά ευαίσθητων πληροφοριών, 
δύναται να ζητεί οποιαδήποτε πληροφορία και στοιχείο 
από τους Διαχειριστές των Συστημάτων Μεταφοράς 
και τις επιχειρήσεις που ασκούν οποιαδήποτε από τις δραστηριότητες παραγωγής ή προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και Φυσικού Αερίου.
3. Η ΡΑΕ δύναται να εκκινεί οποτεδήποτε διαδικασία 
ελέγχου της πλήρωσης των κριτηρίων πιστοποίησης 
και ιδίως:
(α) Ύστερα από γνωστοποίηση του Διαχειριστή του 
Συστήματος Μεταφοράς σχεδιαζόμενης συναλλαγής, 
που, ενδεχομένως, να καθιστά αναγκαία την επανεκτί−
μηση της πλήρωσης των κριτηρίων, κατά περίπτωση, του Κεφαλαίου Β΄ του Τρίτου Μέρους και των Κεφα−
λαίων Β΄ και Γ΄ του Τέταρτου Μέρους.
(β) Με δική της πρωτοβουλία, όταν περιέλθει σε γνώση 
της, ότι σχεδιαζόμενη αλλαγή στον Έλεγχο ή στον τρό−
πο λήψης αποφάσεων των Κυρίων ή των Διαχειριστών των Συστημάτων Μεταφοράς ενδέχεται να καταλήξει σε παράβαση των άρθρων 62 για το Φυσικό Αέριο και 110 για την ηλεκτρική ενέργεια.
(γ) Όταν διαπιστώνει, ότι έχει ήδη συντελεστεί παρά−
βαση του άρθρου 62 για το Φυσικό Αέριο ή του άρθρου 
110 για την ηλεκτρική ενέργεια.
(δ) Ύστερα από αιτιολογημένη αίτηση της Ευρωπαϊκής 
Επιτροπής.
Άρθρο 20
Υπεύθυνος Συμμόρφωσης
1. Η τοποθέτηση ή η απομάκρυνση του Υπευθύνου Συμ−
μόρφωσης των Ανεξάρτητων Διαχειριστών Μεταφοράς, 
σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 107, καθώς και οι 
όροι της σχετικής εντολής που λαμβάνει αυτός από το 
Εποπτικό Συμβούλιο του Ανεξάρτητου Διαχειριστή Μετα−
φοράς, υπόκεινται σε προηγούμενη έγκριση της ΡΑΕ.
2. Η ΡΑΕ, δύναται να απορρίψει την πρόταση τοποθέ−
τησης ή να ζητήσει την απομάκρυνση του Υπεύθυνου Συμμόρφωσης μόνο σε περίπτωση που δεν διασφαλί−ζεται η ανεξαρτησία του εν λόγω προσώπου ως προς τον Ανεξάρτητο Διαχειριστή Μεταφοράς ή δεν διαπι−στώνεται η επαγγελματική του επάρκεια σε σχέση με τα προβλεπόμενα καθήκοντά του.
Άρθρο 21
Πρόσβαση στις Διασυνδέσεις
1. Η ΡΑΕ θεσπίζει, παρακολουθεί και εποπτεύει την 
εφαρμογή των κανόνων πρόσβασης στις Διασυνδέσεις, 
συμπεριλαμβανόμενων των σχετικών τιμολογίων και 
της μεθοδολογίας υπολογισμού αυτών, του μηχανισμού 
κατανομής και αποδέσμευσης της δυναμικότητας και 
διαχείρισης της συμφόρησης, καθώς και της παροχής 
των υπηρεσιών εξισορρόπησης, της διαδικασίας εξω−
δικαστικής επίλυσης των διαφορών που αναφύονται 
κατά την εφαρμογή των ανωτέρω, καθώς και κάθε άλλη 
αναγκαία λεπτομέρεια. Προς τούτο, η ΡΑΕ, ζητεί από 
τους αρμόδιους Διαχειριστές των Συστημάτων Μεταφο−
ράς σχετική γνώμη. Η ΡΑΕ συνεργάζεται, για το σκοπό αυτόν, με τις ρυθμιστικές αρχές άλλων χωρών με τις οποίες υφίσταται διασύνδεση.
2. Η ΡΑΕ παρακολουθεί τη δημοσίευση των απαραί−
τητων πληροφοριών από τους διαχειριστές των Συστη−
μάτων Μεταφοράς και σχετικά με τις Διασυνδέσεις, τη διαχείριση των Συστημάτων Μεταφοράς και την κατα−νομή του δυναμικού στους ενδιαφερομένους και δύνα−ται να ζητήσει από τους Διαχειριστές των Συστημάτων 
Μεταφοράς κάθε πληροφορία σχετική με την εκτέλεση 
των καθηκόντων τους τηρώντας την εμπιστευτικότητα των εμπορικά ευαίσθητων πληροφοριών.
3. Στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της κατά τις πα−
ραγράφους 1 και 2, καθώς και του άρθρου 25 η ΡΑΕ 
συνεργάζεται με τις αρμόδιες αρχές των κρατών − με−
λών, των Συμμετεχόντων στην Ενεργειακή Κοινότητα, 
των όμορων χωρών, καθώς και με όργανα που λει−
τουργούν στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της 
Ενεργειακής Κοινότητας, και της Ευρω − Μεσογειακής Συνεργασίας.
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3805
4. Η ΡΑΕ καθορίζει με απόφασή της τη διαδικασία 
εξωδικαστικής επίλυσης των διαφορών που αναφύονται 
κατά την εφαρμογή των κανόνων που θεσπίζονται με 
την παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου και του Κανο−νισμού Ανοικτής Διαδικασίας Δέσμευσης Δυναμικότη−τας Μεταφοράς στο υποθαλάσσιο Τμήμα του Αγωγού Φυσικού Αερίου Ελλάδας – Ιταλίας (Αγωγός Ποσειδών), 
σύμφωνα με τα στοιχεία SG−Greffe (2007) D/203046 
απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Άρθρο 22
Παρακολούθηση και εποπτεία της αγοράς ενέργειας
1. Η ΡΑΕ, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, πα−
ρακολουθεί και εποπτεύει τη λειτουργία της αγοράς 
ενέργειας, εκπονεί μελέτες, συντάσσει, δημοσιεύει και 
υποβάλλει εκθέσεις, προβαίνει σε συστάσεις, αποφασί−
ζει ή εισηγείται στα αρμόδια όργανα τη λήψη αναγκαί−ων μέτρων, συμπεριλαμβανομένης της έκδοσης κανο−νιστικών και ατομικών πράξεων, ιδίως για την τήρηση 
των κανόνων του ανταγωνισμού και των ρυθμιστικών 
υποχρεώσεων που τίθενται με τον παρόντα νόμο, την 
προστασία των καταναλωτών, την εκπλήρωση υποχρε−
ώσεων παροχής υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, την προ−στασία του περιβάλλοντος, την ασφάλεια εφοδιασμού 
και την ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς ενέργειας 
της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για το σκοπό αυτόν η ΡΑΕ 
παρακολουθεί και εποπτεύει ιδίως:
(α) το βαθμό και την αποτελεσματικότητα του αντα−
γωνισμού στην αγορά ενέργειας, σε επίπεδο χονδρικής 
και λιανικής,
(β) τις τιμές για τους οικιακούς καταναλωτές, συμπε−
ριλαμβανομένων των συστημάτων προπληρωμής, το 
ποσοστό αλλαγής Προμηθευτή, το ποσοστό διακοπής 
παροχής, την παροχή υπηρεσιών συντήρησης και τα 
σχετικά τέλη, καθώς και τα παράπονα των Πελατών,
(γ) την εμφάνιση στρεβλώσεων ή περιορισμών του 
ανταγωνισμού και περιοριστικών συμβατικών πρακτι−
κών, όπως ρητρών αποκλειστικότητας που ενδέχεται 
να εμποδίζουν Πελάτες να συνάπτουν συμβάσεις ταυ−
τόχρονα με περισσότερους από έναν Προμηθευτές ή να 
περιορίζουν τη δυνατότητα επιλογής Προμηθευτή,
(δ) τη συμβατότητα των όρων συμβάσεων Προμήθειας 
ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου με δυνατότητα 
διακοπής, καθώς και των μακροπρόθεσμων συμβάσεων 
Προμήθειας, με το εθνικό και ευρωπαϊκό δίκαιο,
(ε) την τήρηση των ειδικών ρυθμιστικών υποχρεώσεων 
που βαρύνουν τις επιχειρήσεις που ασκούν Ενεργειακές 
Δραστηριότητες, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις και 
τους όρους των αδειών που τους έχουν χορηγηθεί.
2. Η ΡΑΕ παρακολουθεί το επίπεδο διαφάνειας, συμπε−
ριλαμβανομένων των τιμών χονδρικής, και διασφαλίζει τη συμμόρφωση των επιχειρήσεων που ασκούν Ενερ−
γειακές Δραστηριότητες προς τις υποχρεώσεις τους 
περί διαφάνειας.
3. Η ΡΑΕ παρακολουθεί το διαχωρισμό των λογαρια−
σμών των επιχειρήσεων που ασκούν Ενεργειακές Δρα−
στηριότητες, σύμφωνα με τις ειδικότερες διατάξεις των 
άρθρων 89 για το Φυσικό Αέριο και 141 για την ηλεκτρική 
ενέργεια, καθώς και των Διαχειριστών των Συστημάτων 
και των Δικτύων Διανομής, έχει πρόσβαση σε αυτούς 
και εξασφαλίζει ότι δεν υπάρχουν διασταυρούμενες 
επιδοτήσεις μεταξύ των δραστηριοτήτων παραγωγής, μεταφοράς, διανομής και προμήθειας ηλεκτρικής ενέρ−γειας, καθώς και μεταξύ των δραστηριοτήτων μεταφο−
ράς, διανομής, προμήθειας, μεταπώλησης, αποθήκευσης 
φυσικού αερίου, καθώς και διαχείρισης εγκαταστάσεων 
Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (ΥΦΑ).
4. Στο πλαίσιο των ανωτέρω, η ΡΑΕ δύναται να εκδίδει 
μη δεσμευτικές προς τρίτους οδηγίες και κατευθύνσεις 
σχετικά με θέματα που εμπίπτουν στο πεδίο των αρμο−
διοτήτων της και τον τρόπο άσκησης αυτών, προκειμέ−
νου να διασφαλίζεται η ορθή και ομοιόμορφη εφαρμογή 
του κανονιστικού πλαισίου του νόμου αυτού και η πλη−
ρέστερη πληροφόρηση των ενδιαφερομένων.
Άρθρο 23
Λήψη ρυθμιστικών μέτρων για την εύρυθμη
λειτουργία των ενεργειακών αγορών
1. Με την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων άλλων αρχών 
που ορίζονται με σχετική διάταξη νόμου, η ΡΑΕ δύναται 
να επιβάλει σε επιχειρήσεις που ασκούν Ενεργειακές 
Δραστηριότητες μέτρα και όρους, ανάλογους προς το 
επιδιωκόμενο αποτέλεσμα, οι οποίοι κρίνονται αναγκαί−
οι προκειμένου να διασφαλίζονται η εφαρμογή των δι−
ατάξεων του παρόντος νόμου και η ύπαρξη συνθηκών 
υγιούς ανταγωνισμού και εύρυθμης λειτουργίας της 
αγοράς. Στο πλαίσιο αυτό η ΡΑΕ ασκεί τις εξουσίες 
διεξαγωγής ερευνών του άρθρου 28 και συνεργάζεται ιδίως με την Επιτροπή Ανταγωνισμού, κατά τα ειδικώς προβλεπόμενα στο άρθρο 26, και τις αρχές που είναι 
αρμόδιες για την άσκηση εποπτείας στο χρηματοπι−
στωτικό τομέα.
2. Η ΡΑΕ δημοσιεύει ετησίως έκθεση σχετικά με τη 
συμμόρφωση των τιμών προμήθειας προς τις υποχρε−ώσεις παροχής υπηρεσιών κοινής ωφέλειας και τις δι−
αβιβάζει στην Επιτροπή Ανταγωνισμού, όταν κρίνεται 
σκόπιμο.
Άρθρο 24
Προστασία των Καταναλωτών
1. Η ΡΑΕ ασκεί την εποπτεία της εφαρμογής των μέ−
τρων προστασίας των Πελατών, σύμφωνα με τις δια−τάξεις του Δεύτερου Μέρους.
2. Η ΡΑΕ, με απόφασή της, δύναται να επιβάλει στους 
Διαχειριστές των Συστημάτων Μεταφοράς και των Δι−
κτύων Διανομής Ενέργειας την υποχρέωση παροχής 
δεδομένων κατανάλωσης των Πελατών, χωρίς χρέωση, 
σε επεξεργάσιμη μορφή.
3. Η ΡΑΕ εξετάζει τις καταγγελίες Πελατών μόνο εφό−
σον απορρέουν από ή αφορούν σε ζητήματα ρυθμι−
στικής εποπτείας που προβλέπονται από τον παρόντα 
νόμο και εξειδικεύονται στις κανονιστικές αποφάσεις 
που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότησή του. Δεν εξετάζο−
νται από τη ΡΑΕ ζητήματα που αφορούν σε αστικής ή εμπορικής φύσεως διαφορές.
Άρθρο 25
Περιφερειακή Συνεργασία − Οργανισμός
Συνεργασίας Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας
1. Η ΡΑΕ, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη της εσωτε−
ρικής αγοράς ενέργειας, μπορεί να συνεργάζεται, καθ’ 
οιονδήποτε τρόπο, με όργανα που λειτουργούν στο 
πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ενεργειακής 
Κοινότητας, διεθνείς οργανισμούς ή άλλα όργανα που 
προβλέπονται από διεθνείς συμφωνίες και συνθήκες, 
με στόχο την ανάπτυξη εναρμονισμένου ρυθμιστικού 
3806  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
πλαισίου, την ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού, 
την προστασία των Πελατών, την προστασία του περι−
βάλλοντος και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας. Για την άσκηση των ως άνω αρμοδιοτήτων της, η ΡΑΕ 
συμμετέχει σε επιτροπές και ομάδες, συνεδριάσεις και 
συνόδους συμβουλίων και οργάνων και καταβάλλει κάθε 
είδους δαπάνες που προκύπτουν από τις σχετικές υπο−
χρεώσεις της.
2. Η ΡΑΕ συμβάλλει με κάθε τρόπο στην ανάπτυξη της 
εσωτερικής αγοράς ενέργειας και στην προαγωγή του 
υγιούς ανταγωνισμού σε αυτή, συνεργαζόμενη με τις 
ρυθμιστικές αρχές των κρατών − μελών της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης και άλλες ρυθμιστικές αρχές, ιδίως στην περιο−
χή της Ενεργειακής Κοινότητας, της Μαύρης Θάλασσας 
και της Μεσογείου, καθώς και με τον Οργανισμό Συνερ−
γασίας Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα όργανα της Ενεργειακής Κοινότητας και 
διεθνείς οργανισμούς, και ιδίως:
(α) Κοινοποιεί στις ρυθμιστικές αρχές ενέργειας άλ−
λων κρατών − μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τον 
Οργανισμό Συνεργασίας Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας 
οποιεσδήποτε πληροφορίες είναι απαραίτητες για την εκτέλεση των καθηκόντων τους.
(β) Παρακολουθεί την τεχνική συνεργασία μεταξύ των 
Ευρωπαίων διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς και 
των ομολόγων τους σε τρίτες χώρες, ιδίως σε χώ−
ρες της Ενεργειακής Κοινότητας και σε χώρες με τα 
συστήματα των οποίων διασυνδέονται τα Συστήματα 
Μεταφοράς της Ελλάδος.
(γ) Συμβάλλει σε διαδικασίες ανταλλαγής δεδομένων 
για τις πιο σημαντικές διαδικασίες της αγοράς σε πε−ριφερειακό επίπεδο.
3. Η ΡΑΕ δύναται να ζητεί τη γνώμη του Οργανισμού 
Συνεργασίας Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας και να ενη−
μερώνει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για θέματα διασυ−
νοριακού εμπορίου και ιδίως σε σχέση με αποφάσεις 
ρυθμιστικών αρχών άλλων κρατών − μελών, που πιθα−
νώς να αντίκεινται στις κατευθυντήριες γραμμές που 
αναφέρονται στη σχετική ευρωπαϊκή νομοθεσία, εντός δύο (2) μηνών από την ημερομηνία δημοσίευσης της εν λόγω απόφασης.
4. Η ΡΑΕ εφαρμόζει τις νομικά δεσμευτικές αποφά−
σεις του Οργανισμού Συνεργασίας Ρυθμιστικών Αρχών 
Ενέργειας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς και 
των οργάνων της Ενεργειακής Κοινότητας.
5. Η ΡΑΕ διαβουλεύεται και συνεργάζεται για διασυ−
νοριακά θέματα με τις ρυθμιστικές αρχές ενέργειας 
άλλων κρατών − μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της 
Ενεργειακής Κοινότητας, καθώς και τρίτων χωρών με τα 
συστήματα των οποίων διασυνδέονται τα Συστήματα 
Μεταφοράς της Ελλάδος, με τον Οργανισμό Συνεργα−
σίας Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας και την Ευρωπαϊκή 
Επιτροπή, και ιδίως για:
(α) Την προώθηση της δημιουργίας λειτουργικών 
διευθετήσεων, ώστε να παρέχεται η δυνατότητα για 
βέλτιστη διαχείριση του συστήματος, να προωθείται η 
ανάπτυξη κοινών χρηματιστηρίων ηλεκτρικής ενέργει−
ας και φυσικού αερίου και η διασυνοριακή κατανομή 
δυναμικότητας, καθώς και να παρέχεται η δυνατότητα 
επαρκούς επιπέδου δυναμικού διασύνδεσης, μέσω και 
νέων Διασυνδέσεων, σε περιφερειακό επίπεδο και μετα−
ξύ περιφερειών, ώστε να καθίσταται εφικτή η ανάπτυξη 
υγιούς ανταγωνισμού και η βελτίωση της ασφάλειας του εφοδιασμού, χωρίς διακρίσεις μεταξύ προμηθευτών σε 
διάφορα κράτη − μέλη.
(β) Την ανάπτυξη κοινών κανόνων σχετικά με την κα−
τανομή δυναμικότητας και διαχείρισης της συμφόρησης 
στις διασυνδέσεις.
Άρθρο 26
Σχέσεις ΡΑΕ με την Επιτροπή Ανταγωνισμού
1. Η ΡΑΕ συνεργάζεται στενά με την Επιτροπή Ανταγω−
νισμού για την αντιμετώπιση παραβάσεων του δικαίου του ανταγωνισμού, οι οποίες εμπίπτουν στις αρμοδιό−
τητες της τελευταίας. Στο πλαίσιο αυτό, η ΡΑΕ δύναται 
να εισηγείται στην Επιτροπή Ανταγωνισμού την κίνηση, 
κατά προτεραιότητα, σχετικής έρευνας προκειμένου 
να διαπιστωθεί εάν υφίσταται παράβαση του γενικού 
δικαίου του ανταγωνισμού, εφόσον κατά τη διεξαγωγή 
ερευνών από τη ΡΑΕ, δυνάμει του άρθρου 28, προκύψουν 
ενδείξεις ότι τίθεται ζήτημα εφαρμογής των διατάξεων 
του γενικού δικαίου του ανταγωνισμού.
2. Η ΡΑΕ και η Επιτροπή Ανταγωνισμού έχουν καθή−
κον αμοιβαίας ενημέρωσης για ευρήματα που συλλέ−
γονται στο πλαίσιο των ελεγκτικών τους εξουσιών και 
πιθανολογούν ότι είναι κρίσιμα για την άσκηση των 
αρμοδιοτήτων της προς ενημέρωση ρυθμιστικής Αρχής, 
διαβιβάζοντας τα σχετικά αποδεικτικά στοιχεία.
3. Εφόσον κινηθεί ελεγκτική διαδικασία από τη ΡΑΕ 
και την Επιτροπή Ανταγωνισμού, σύμφωνα με το άρ−
θρο 28 και το άρθρο 39 του ν. 3959/2011 (Α΄ 93) αντι−στοίχως, καθεμία από τις δύο αυτές Αρχές δύναται να 
ορίσει εντεταλμένο υπάλληλο ως Ελεγκτή, ο οποίος 
θα συμμετάσχει στις διαδικασίες που διεξάγονται από 
την άλλη Αρχή.
4. Τα στοιχεία και τα ευρήματα που προκύπτουν από 
τη διενέργεια ερευνών από τη ΡΑΕ και την Επιτροπή 
Ανταγωνισμού, σύμφωνα με τα άρθρα 28 και 39 του 
ν. 3959/2011 αντιστοίχως, δύνανται, ύστερα από την 
αμοιβαία διαβίβασή τους, να χρησιμοποιηθούν και από τις δύο ρυθμιστικές Αρχές για τη στοιχειοθέτηση πα−
ραβάσεων που εμπίπτουν στο πεδίο των αντίστοιχων 
αρμοδιοτήτων κάθε Αρχής.
5. Σε σχέση με τις ανταλλασσόμενες πληροφορίες, 
η αποδέκτρια Αρχή εξασφαλίζει το ίδιο επίπεδο εμπι−
στευτικότητας με τη διαβιβάζουσα Αρχή.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄
ΜΕΣΑ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΩΝ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΡΑΕ
Άρθρο 27
Συλλογή στοιχείων
1. Η ΡΑΕ δύναται να συλλέγει πάσης φύσεως στοιχεία, 
ιδίως τεχνικά, οικονομικά, λογιστικά, εμπορικά και άλλα 
συναφή στοιχεία, προκειμένου να εκπληρώνει αποτελε−
σματικά τις εκ του νόμου αρμοδιότητές της.
2. Η ΡΑΕ δύναται να απαιτεί πληροφορίες από τις 
επιχειρήσεις που ασκούν Ενεργειακές Δραστηριότητες 
σχετικά με την εκπλήρωση των καθηκόντων τους, συ−
μπεριλαμβανομένης της αιτιολόγησης για οποιαδήποτε 
άρνηση χορήγησης πρόσβασης σε τρίτους, καθώς και 
οποιεσδήποτε πληροφορίες σχετικά με μέτρα αναγκαία 
για την ενίσχυση των Συστημάτων ή των Δικτύων Διανο−
μής Ενέργειας. Σε περίπτωση άρνησης ή καθυστέρησης 
παροχής στοιχείων ή υποβολής ελλιπών στοιχείων, η 
ΡΑΕ δύναται να επιβάλλει τις κυρώσεις που προβλέπο−
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3807
νται στην περίπτωση α΄ της παραγράφου 3 του άρθρου 
38 του ν. 3959/2011.
Άρθρο 28
Διεξαγωγή ερευνών
Τα μέλη της ΡΑΕ και το προσωπικό της Γραμματείας 
της, μετά από έγγραφη εντολή της ΡΑΕ, προς διαπίστω−
ση των παραβάσεων του παρόντος νόμου και των πρά−
ξεων που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότησή του και των 
κανόνων ανταγωνισμού στους τομείς αυτούς, ασκούν 
τις εξουσίες και τα δικαιώματα που προβλέπονται στο 
άρθρο 39 του ν. 3959/2011. Σε περίπτωση παρεμπόδισης 
του έργου της ΡΑΕ εφαρμόζονται οι σχετικές με την 
επιβολή ποινών και κυρώσεων διατάξεις του άρθρου 
39 του ν. 3959/2011.
Άρθρο 29
Διαβούλευση
1. Η ΡΑΕ προβαίνει σε δημόσια διαβούλευση στις πε−
ριπτώσεις που προβλέπονται ρητά με τις διατάξεις του 
παρόντος νόμου, οποτεδήποτε το κρίνει αυτό αναγκαίο 
και, σε κάθε περίπτωση, πριν από τη λήψη αποφάσεων 
και ρυθμιστικών μέτρων που δύναται να έχουν σημαντι−
κές συνέπειες στη σχετική αγορά ενέργειας, δίδοντας 
στα ενδιαφερόμενα μέρη τη δυνατότητα να διατυπώ−σουν τη γνώμη τους και να υποβάλουν τις παρατηρή−
σεις τους ως προς τα προτεινόμενα μέτρα. Η δημόσια 
διαβούλευση διεξάγεται για εύλογο χρονικό διάστημα 
και τα αποτελέσματά της, καθώς και τα συμπεράσματα 
της ΡΑΕ από αυτήν, αναρτώνται στην επίσημη ιστοσε−λίδα της.
2. Τα θέματα που αφορούν τη δημόσια διαβούλευση, 
τις ελάχιστες προϋποθέσεις δημοσιότητας και το πε−ριεχόμενο αυτής, τη διαδικασία, καθώς και κάθε άλλη 
σχετική λεπτομέρεια ρυθμίζονται στον Κανονισμό Εσω−
τερικής Λειτουργίας και Διαχείρισης της ΡΑΕ.
Άρθρο 30
Κανονιστικές και νομοπαρασκευαστικές
αρμοδιότητες
1. Στην περίπτωση που η νομοθεσία για την αγορά 
ηλεκτρικής ενέργειας και Φυσικού Αερίου προβλέπει 
την έκδοση προεδρικών διαταγμάτων, η ΡΑΕ προβαίνει σε κάθε αναγκαία ενέργεια για την έκδοση αυτών και 
καταθέτει προς τους καθ’ ύλην αρμόδιους Υπουργούς 
τις απόψεις της επί των σχεδίων των εν λόγω διαταγ−μάτων.
2. Η ΡΑΕ δύναται να αναφέρεται προς τη Βουλή των 
Ελλήνων και τον καθ’ ύλην αρμόδιο Υπουργό προτείνο−
ντας νομοθετικές ρυθμίσεις σχετικά με την προώθηση 
και επίλυση θεμάτων που ανάγονται στην εκπλήρωση 
της αποστολής της. Ο Πρόεδρος της Βουλής διαβιβάζει 
τις σχετικές προτάσεις στη Μόνιμη Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής των Ελλήνων, η οποία μπο−
ρεί να διατυπώνει εγγράφως προς τον Πρόεδρο της 
Βουλής τις απόψεις της επί των ανωτέρω αναφορών.
3. Η ΡΑΕ εκδίδει, με απόφασή της, η οποία δημοσιεύ−
εται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, τους Κανονι−σμούς και Κώδικες που προβλέπονται με τις διατάξεις του παρόντος νόμου, ύστερα από γνώμη του αρμόδιου διαχειριστή, όπου αυτή απαιτείται.
4. Η ΡΑΕ, με απόφασή της, δύναται να εκδίδει ανακοι−
νώσεις, οι οποίες αναρτώνται στην επίσημη ιστοσελίδα της, ως προς τον τρόπο με τον οποίον ερμηνεύει και 
εφαρμόζει το ισχύον ρυθμιστικό πλαίσιο, εντός των ορί−
ων των αρμοδιοτήτων της.
Άρθρο 31
Συμβάσεις
1. Η ΡΑΕ μπορεί να συνάπτει συμβάσεις εκτέλεσης 
έργων, παροχής υπηρεσιών, μελετών και προμηθειών για 
θέματα που άπτονται των σκοπών και της λειτουργίας 
της. Η σύναψη, η υλοποίηση και κάθε άλλη λεπτομέρεια 
αναφορικά με τις συμβάσεις αυτές διέπονται από τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις του δικαίου της Ευρω−
παϊκής Ένωσης, τα νομοθετήματα προσαρμογής της 
εθνικής νομοθεσίας προς το δίκαιο της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης και, συμπληρωματικά, από τον Κανονισμό Εσω−
τερικής Λειτουργίας και Διαχείρισης της ΡΑΕ.
2. Η ΡΑΕ μπορεί να συνάπτει συμβάσεις με ανώτα−
τα εκπαιδευτικά ιδρύματα, ερευνητικά πανεπιστημιακά 
ινστιτούτα και ερευνητικά ιδρύματα, καθώς και με ει−δικούς επιστήμονες ή τεχνικούς με ειδικές γνώσεις και 
εμπειρία για την εκτέλεση έργων ή την εκπόνηση μελε−
τών, που εντάσσονται στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων 
τους σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις.
Άρθρο 32
Αποφάσεις της ΡΑΕ
1. Οι πράξεις και αποφάσεις της ΡΑΕ, οι οποίες προβλέ−
πονται από τις διατάξεις του παρόντος νόμου, πρέπει να 
είναι πλήρως και ειδικά αιτιολογημένες, καταχωρούνται 
σε ιδιαίτερο βιβλίο, εκτός εάν αφορούν την εθνική άμυνα 
ή τη δημόσια ασφάλεια, οπότε καταχωρούνται σε ειδικό 
απόρρητο βιβλίο και δημοσιοποιούνται με ανάρτηση 
στην επίσημη ιστοσελίδα της. Οι κανονιστικού χαρα−
κτήρα αποφάσεις της ΡΑΕ δημοσιεύονται επιπλέον στην 
Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
2. Κατά των ατομικών εκτελεστών πράξεων της ΡΑΕ 
χωρεί αίτηση αναθεώρησης εντός προθεσμίας τριάντα 
(30) ημερών από τη δημοσίευση ή την κοινοποίηση 
της απόφασης. Η προηγούμενη άσκηση της αίτησης 
αναθεώρησης έχει χαρακτήρα ενδικοφανούς προσφυ−γής και είναι αναγκαία προϋπόθεση για το παραδεκτό 
του ένδικου βοηθήματος του άρθρου 33 του παρόντος 
νόμου.
Άρθρο 33
Δικαστικός έλεγχος των αποφάσεων της ΡΑΕ
Η απόφαση που εκδίδεται επί της αίτησης αναθεώρη−
σης, η οποία ασκήθηκε κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 
32, προσβάλλεται ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου 
Αθηνών με το ένδικο βοήθημα της αίτησης ακύρωσης, στην περίπτωση που η απόφαση αφορά τη χορήγηση ή την άρνηση χορήγησης, την τροποποίηση ή την ανά−κληση διοικητικών αδειών, και της προσφυγής σε κάθε άλλη περίπτωση. Κατά της απόφασης του Διοικητικού 
Εφετείου Αθηνών επί αίτησης ακύρωσης χωρεί έφεση 
ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας. Κατά της 
απόφασης του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών επί προ−
σφυγής χωρεί αίτηση αναίρεσης ενώπιον του Συμβου−λίου της Επικρατείας. Εάν η απόφαση έχει κανονιστικό 
χαρακτήρα, αυτή προσβάλλεται με αίτηση ακύρωσης 
ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας σε πρώτο και 
τελευταίο βαθμό.
3808  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
Άρθρο 34
Καταγγελία ενώπιον της ΡΑΕ
1. Όποιος έχει έννομο συμφέρον δικαιούται να υπο−
βάλει ενώπιον της ΡΑΕ καταγγελία κατά των κυρίων 
και των διαχειριστών των Συστημάτων και των Δικτύων 
Διανομής Ενέργειας, καθώς και κατά των επιχειρήσεων 
που ασκούν Ενεργειακές Δραστηριότητες, για παρά−
βαση των υποχρεώσεών τους που καθορίζονται από 
τις διατάξεις του παρόντος νόμου, των κανονιστικών 
πράξεων που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότησή του ή της 
άδειας που τους έχει χορηγηθεί. Επί της καταγγελίας 
αποφασίζει η ΡΑΕ εντός προθεσμίας τριών (3) μηνών. 
Η προθεσμία αυτή μπορεί να παρατείνεται για τρεις 
(3) ακόμη μήνες με αιτιολογημένη πράξη της ΡΑΕ, η 
οποία εκδίδεται πριν λήξει η αρχική προθεσμία, εφό−
σον η παράταση είναι αναγκαία για τη συγκέντρωση 
πληροφοριών που απαιτούνται για τη λήψη της σχετι−κής απόφασης. Περαιτέρω παράταση της προθεσμίας 
επιτρέπεται μόνο κατόπιν συναίνεσης του προσώπου 
που υπέβαλε την καταγγελία.
2. Η απόφαση της ΡΑΕ προσβάλλεται δικαστικά κατά 
τα οριζόμενα στο άρθρο 33.
Άρθρο 35
Προσωρινά μέτρα
1. Σε περιπτώσεις που η ΡΑΕ, δρώντας αυτεπαγγέλ−
τως ή κατόπιν καταγγελίας, διαπιστώσει κατά σοβαρή 
πιθανολόγηση ότι τίθεται ζήτημα παράβασης της κεί−
μενης εθνικής και ευρωπαϊκής νομοθεσίας περί ηλε−
κτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, η οποία ενέχει 
άμεση, σοβαρή και επικείμενη απειλή για τη δημόσια 
ασφάλεια, τη δημόσια τάξη, τη δημόσια υγεία ή τις 
συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού στις σχετικές αγορές 
της ηλεκτρικής ενέργειας και του φυσικού αερίου ή 
δημιουργεί σοβαρά οικονομικά ή λειτουργικά προβλή−
ματα σε άλλες επιχειρήσεις, μπορεί να λαμβάνει, με 
αιτιολογημένη απόφασή της και τηρώντας την αρχή 
της αναλογικότητας, πρόσφορα προσωρινά μέτρα προς 
αντιμετώπιση της κατάστασης, πριν τη λήψη οριστικής 
απόφασης. Τα προσωρινά αυτά μέτρα δεν πρέπει να 
κατατείνουν στην πλήρη ικανοποίηση του δικαιώματος. 
Στην ενδιαφερόμενη επιχείρηση παρέχεται δυνατότητα 
να εκθέσει τις απόψεις της, εκτός εάν λόγοι κατεπεί−
γοντος δεν το επιτρέπουν. Στην τελευταία αυτή περί−
πτωση, η εν λόγω επιχείρηση καλείται να εκθέσει τις 
απόψεις της εντός πέντε (5) ημερών από τη λήψη των προσωρινών μέτρων και να προτείνει μέτρα αποκατά−
στασης. Εάν αυτά κριθούν επαρκή, η ΡΑΕ ανακαλεί τα 
προσωρινά μέτρα και επικυρώνει τα προτεινόμενα από 
την επιχείρηση μέτρα αποκατάστασης.
2. Η απόφαση της ΡΑΕ περί των προσωρινών μέτρων 
είναι άμεσα εκτελεστή και υπόκειται μόνο σε προσφυ−
γή ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών κατά τα 
οριζόμενα στο άρθρο 33. Η άσκηση της προσφυγής 
δεν αναστέλλει την εκτέλεση της αποφάσεως περί των 
προσωρινών μέτρων.
3. Η ΡΑΕ μπορεί να επιβάλει χρηματική ποινή από πέ−
ντε χιλιάδες (5.000) ευρώ μέχρι εκατό χιλιάδες (100.000) 
ευρώ για κάθε ημέρα μη συμμόρφωσης προς την από−φασή της περί των προσωρινών μέτρων. Η επιμέτρηση 
του προστίμου αυτού γίνεται με βάση την αρχή της 
αναλογικότητας.Άρθρο 36
Διοικητικές κυρώσεις
1. Με απόφαση της ΡΑΕ, η οποία εκδίδεται μετά από 
ακρόαση των ενδιαφερομένων, επιβάλλονται στους κυ−
ρίους και τους διαχειριστές των Συστημάτων και των 
Δικτύων Διανομής ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού 
αερίου και στις επιχειρήσεις που ασκούν Ενεργειακές 
Δραστηριότητες, εφόσον παραβιάζουν τις διατάξεις 
του παρόντος νόμου και των πράξεων που εκδίδονται 
κατ’ εξουσιοδότησή του ή τους όρους των αδειών που 
τους έχουν χορηγηθεί, πρόστιμα ύψους έως 10% του 
ετήσιου κύκλου εργασιών τους. Το ύψος του προστίμου 
είναι ανάλογο με τη βαρύτητα και τη συχνότητα της 
παράβασης.
2. Με απόφαση της ΡΑΕ, η οποία δημοσιεύεται στην 
Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εξειδικεύεται η μεθοδο−
λογία και τα επί μέρους κριτήρια των προστίμων της 
προηγούμενης παραγράφου.
3. Η επιβολή των προστίμων αυτών δεν αποκλείει 
την επιβολή, για την ίδια παράβαση, άλλων διοικητι−
κών κυρώσεων που προβλέπονται από άλλες διατά−
ξεις, ιδίως δε των προβλεπομένων στις διατάξεις του ν. 3959/2011.
4. Οι αποφάσεις της ΡΑΕ που εκδίδονται στις ανωτέ−
ρω περιπτώσεις αναρτώνται στην επίσημη ιστοσελίδα της και δημοσιεύονται στον τύπο.
5. Τα πρόστιμα που προβλέπονται στο παρόν άρθρο 
εισπράττονται με τη διαδικασία του Κώδικα Είσπραξης 
Δημοσίων Εσόδων (ΚΕΔΕ) στο όνομα και για λογαρια−
σμό της ΡΑΕ και αποδίδονται σε αυτήν.
6. Σε περιπτώσεις συστηματικής και κατ’ επανάληψη 
παράβασης του νομοθετικού πλαισίου και των όρων, 
σύμφωνα με τους οποίους χορηγούνται οι προβλεπόμε−
νες στον παρόντα νόμο άδειες, η ΡΑΕ μπορεί να ανακα−
λεί τις άδειες αυτές. Η ανάκληση μπορεί να επιβάλεται παράλληλα και με πρόστιμο.
Άρθρο 37
Διαιτησία
1. Με τον παρόντα νόμο οργανώνεται μόνιμη διαιτησία 
στην ΡΑΕ, στην οποία υπάγονται προς επίλυση:
(α) οι διαφορές μεταξύ προσώπων που δραστηρι−
οποιούνται με οποιονδήποτε τρόπο στον τομέα της 
ενέργειας,
(β) οι διαφορές μεταξύ Επιλεγόντων Πελατών, όπως 
αυτοί προσδιορίζονται στις διατάξεις του παρόντος 
νόμου και των επιχειρήσεων που ασκούν Ενεργειακές Δραστηριότητες,
(γ) κάθε διαφορά που αναφύεται μεταξύ των ανωτέρω 
προσώπων από την εφαρμογή της σχετικής κείμενης 
εθνικής και ευρωπαϊκής νομοθεσίας.
2. Η υπαγωγή στη διαιτητική διαδικασία μιας από τις 
ανωτέρω διαφορές προϋποθέτει κατάρτιση έγγραφης συμφωνίας διαιτησίας μεταξύ των μερών.
3. Στην ως άνω διαιτησία εφαρμόζονται τα άρθρα 867 
έως 900 του Κ.Πολ.Δ., εφόσον με το παρόν άρθρο δεν 
ορίζεται διαφορετικά. Σε περίπτωση διεθνούς εμπορι−
κής διαιτησίας, όπως αυτή ορίζεται στην παράγραφο 2 του άρθρου 1 του ν. 2735/1999 (Α΄ 167), η υπαγωγή στον 
Κ.Πολ.Δ. είναι δυνατή εφόσον, υπάρχει ρητή σχετική 
συμφωνία μεταξύ των μερών.
4. Η διαιτησία διεξάγεται ενώπιον τριμελούς διαιτητι−
κού οργάνου, το οποίο συγκροτείται από πρόσωπα που 
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3809
αναφέρονται σε κατάλογο διαιτητών και επιδιαιτητών, 
ο οποίος συντάσσεται κάθε δύο έτη, με απόφαση του 
Προέδρου της ΡΑΕ. Ο κατάλογος περιλαμβάνει μέλη 
της ΡΑΕ, μέλη Τεχνικών Επιμελητηρίων και Δικηγορικών 
Συλλόγων, καθώς και καθηγητές Ανώτατων Εκπαιδευ−
τικών Ιδρυμάτων οποιασδήποτε βαθμίδας, με εξειδι−
κευμένες γνώσεις στις διαφορές που υπάγονται στη 
διαιτησία της ΡΑΕ.
5. Αν τα μέρη δεν ορίσουν διαιτητή ή επιδιαιτητή, κατά 
τα προβλεπόμενα στα άρθρα 873 και 874 του Κ.Πολ.Δ., 
εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 878 Κ.Πολ.Δ., 
αλλά αντί για το Μονομελές Πρωτοδικείο αποφασίζει 
σχετικά ο Πρόεδρος της ΡΑΕ. Ο Πρόεδρος της ΡΑΕ 
αποφασίζει, επίσης, αντί του Μονομελούς Πρωτοδικείου, 
στις περιπτώσεις των άρθρων 880 παρ. 2 και 884 του Κ.Πολ.Δ.
6. Το διαιτητικό δικαστήριο μεριμνά ώστε η διαδικασία 
έως και τη δημοσίευση της απόφασης να έχει περατω−θεί εντός έξι (6) μηνών από την κίνηση της διαδικασίας διαιτησίας.
7. Το διαιτητικό δικαστήριο δύναται με απόφασή του 
να ζητεί από τη ΡΑΕ τη διατύπωση γνώμης για ζητήματα 
που άπτονται των ρυθμιστικών της αρμοδιοτήτων και είναι κρίσιμα για την επίλυση της διαφοράς.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε΄
ΠΟΡΟΙ − ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΡΑΕ
Άρθρο 38
1. Για την άσκηση των αρμοδιοτήτων της, η ΡΑΕ ει−
σπράτει, ως πόρους αυτής:
(α) Ανταποδοτικά τέλη που επιβάλλονται στις επιχει−
ρήσεις του τομέα της ενέργειας και ειδικότερα:
(αα) Εφάπαξ τέλη για την επεξεργασία και γνωμοδό−
τηση ή απόφαση επί των αιτήσεων που υποβάλλονται 
για τη χορήγηση ή τροποποίηση ή επέκταση ή ανα−
νέωση άδειας ή πιστοποίησης προς άσκηση δραστη−
ριότητας στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας ή του φυσικού αερίου.
(ββ) Ετήσια τέλη για την άσκηση δραστηριότητας στον 
τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας, του φυσικού αερίου 
και των υγρών καυσίμων.
(β) Επιδοτήσεις, επιχορηγήσεις, χρηματοδοτήσεις 
ερευνητικών προγραμμάτων και κάθε άλλο έσοδο που 
προέρχεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και από διεθνείς 
οργανισμούς.
2. Οι πόροι της ΡΑΕ εισπράττονται για λογαριασμό της 
και κατατίθενται σε τραπεζικό λογαριασμό, τη διαχείρι−
ση του οποίου έχει η ΡΑΕ, σύμφωνα με τον Κανονισμό Εσωτερικής Λειτουργίας και Διαχείρισής της.
3. Η ΡΑΕ, με απόφασή της, η οποία δημοσιεύεται στην 
Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, καθορίζει τη μεθοδολογία 
υπολογισμού των ανταποδοτικών τελών ανά δραστη−ριότητα και ακολουθούμενη πρακτική διαδικασία, στο πλαίσιο της εν γένει άσκησης των αρμοδιοτήτων της. Η μεθοδολογία καταρτίζεται λαμβάνοντας υπόψη τον 
κύκλο εργασιών κάθε δραστηριότητας, το εύρος των 
απαιτούμενων διοικητικών ενεργειών και απασχόλη−
σης της Αρχής, και ιδίως αυτών της χορήγησης και 
παρακολούθησης αδειών ή πιστοποίησης άσκησης της 
δραστηριότητας, καθώς και της εποπτείας της αγοράς, 
λαμβάνοντας υπόψη, ταυτόχρονα, την ελαχιστοποίηση 
της επιβάρυνσης των καταναλωτών και την εξασφάλιση ισότιμης και αποτελεσματικής εισόδου στις σχετικές 
αγορές.
4. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέρ−
γειας και Κλιματικής Αλλαγής, μετά από σύμφωνη γνώμη 
της ΡΑΕ, με βάση τον προϋπολογισμό της Αρχής και τη 
μεθοδολογία υπολογισμού της παραγράφου 3, καθορί−
ζονται το ύψος των ανταποδοτικών τελών που επιβάλ−
λονται υπέρ της ΡΑΕ, τα όργανα, ο τρόπος είσπραξης 
των τελών και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια.
5. Η ΡΑΕ δύναται να εισπράττει συνδρομές από συμ−
μετέχοντες σε συνέδρια ή εκδηλώσεις παρεμφερούς 
σκοπού που οργανώνει, προκειμένου να διασφαλίζεται 
η επιτυχής και αποτελεσματική διοργάνωση αυτών.
6. Αν από την οικονομική διαχείριση της ΡΑΕ στο 
τέλος κάθε διετίας προκύπτει θετικό οικονομικό απο−
τέλεσμα (έσοδα−έξοδα) που υπερβαίνει τις δαπάνες της 
προηγούμενης χρήσης, με κοινή απόφαση των Υπουρ−
γών Οικονομικών και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλι−
ματικής Αλλαγής δύναται έως το ογδόντα τοις εκατό (80%) του οικονομικού αυτού αποτελέσματος:
(α) είτε να διατίθεται ως έσοδο του Κρατικού Προϋ−
πολογισμού,
(β) είτε το ποσό αυτό να μειώνει ισόποσα και συμ−
μέτρως το ύψος των ανταποδοτικών τελών που επι−
βάλλονται στις επιχειρήσεις του τομέα της ενέργειας, 
ώστε να πληρούται το κριτήριο της κοστοστρέφειας 
των ανταποδοτικών τελών. Στην περίπτωση αυτή με 
την ίδια απόφαση καθορίζεται κατά τρόπο διαφανή, 
αντικειμενικό και αμερόληπτο, που δεν εισάγει διακρί−
σεις, η μεθοδολογία επιμερισμού του ποσού αυτού στις 
υπόχρεες επιχειρήσεις, μετά από σύμφωνη γνώμη της 
ΡΑΕ.
7. Η ΡΑΕ έχει υποχρέωση να τηρεί λογαριασμούς και 
αρχεία, στα οποία συμπεριλαμβάνονται τα αποτελέσμα−
τα χρήσης, και να δημοσιεύει ισολογισμό, όπως ορίζεται 
ειδικότερα στον Κανονισμό Εσωτερικής Λειτουργίας και 
Διαχείρισής της.
8. Ο έλεγχος των οικονομικών στοιχείων και των 
ετήσιων λογαριασμών και οικονομικών καταστάσεων 
γίνεται από δύο (2) ορκωτούς λογιστές. Τα στοιχεία 
αυτά και οι οικονομικές καταστάσεις δημοσιεύονται 
σε δύο (2) ημερήσιες εφημερίδες ευρείας κυκλοφορίας 
και την Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και υποβάλλονται 
στον Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων και στη Μόνιμη 
Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής των Ελλή−
νων μαζί με την έκθεση πεπραγμένων της παραγράφου 
4 του άρθρου 6 και τον προϋπολογισμό του επόμενου 
έτους. Οι δαπάνες του ελέγχου βαρύνουν τη ΡΑΕ.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ΄
ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΤΗΣ ΡΑΕ
Άρθρο 39
Η διοικητική και επιστημονική υποστήριξη της ΡΑΕ 
ανατίθεται στη Γραμματεία της, η οποία ιδρύθηκε με 
το άρθρο 7 παρ. 1 του ν. 2773/1999.
Άρθρο 40
Διάρθρωση της Γραμματείας
1. Η Γραμματεία της ΡΑΕ διαρθρώνεται σε Διευθύνσεις 
και Γραφείο Προέδρου, του οποίου προΐσταται ο Πρόε−
δρος της Αρχής, σύμφωνα με τις ειδικές διατάξεις του 
Κανονισμού Εσωτερικής Λειτουργίας και Διαχείρισης 
3810 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
της ΡΑΕ. Για την υποστήριξη του έργου του Γραφεί−
ου Προέδρου διατηρούνται οι πέντε (5) θέσεις ειδικών 
συνεργατών, οι οποίες είχαν συσταθεί με το άρθρο 37 παρ. 2 του ν. 3428/2005. Οι πέντε (5) ειδικοί συνεργάτες εξομοιούνται ως προς το νομικό καθεστώς τους προς 
τους μετακλητούς δημοσίους υπαλλήλους, με εξαίρεση 
τα εργασιακά τους ζητήματα ως προς τα οποία εξο−
μοιούνται με το λοιπό προσωπικό της Γραμματείας της 
ΡΑΕ. Η πρόσληψη στις θέσεις αυτές γίνεται με απόφαση 
Προέδρου, ενώ μπορούν να καλύπτονται και από μέλη 
του προσωπικού των Διευθύνσεων της Γραμματείας της 
ΡΑΕ, τα οποία, στην περίπτωση αυτή, εξακολουθούν να 
εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του νομικού καθεστώ−
τος που διέπει τα μέλη της Γραμματείας της ΡΑΕ.
2. Οι αρμοδιότητες των επί μέρους Διευθύνσεων και 
του Γραφείου Προέδρου, καθώς και η κατανομή των 
θέσεων του προσωπικού καθορίζονται στον Κανονισμό 
Εσωτερικής Λειτουργίας και Διαχείρισης της ΡΑΕ, ο 
οποίος καταρτίζεται σύμφωνα με το άρθρο 45.
3. Κάθε Διεύθυνση συγκροτείται από Τμήματα, στα 
οποία κατανέμεται το προσωπικό των Διευθύνσεων, 
σύμφωνα με τις ειδικές διατάξεις του Κανονισμού Εσω−
τερικής Λειτουργίας και Διαχείρισης της ΡΑΕ. Με από−φαση της ΡΑΕ, μετά από εισήγηση του Προέδρου της, 
ή με απόφαση του Προέδρου της, εφόσον η σχετική 
αρμοδιότητα έχει μεταβιβασθεί σε αυτόν δυνάμει της παραγράφου 5 του άρθρου 8, καθορίζονται οι επί μέ−ρους αρμοδιότητες των Τμημάτων και τοποθετούνται 
τα μέλη της Γραμματείας της ΡΑΕ κατά Διευθύνσεις 
και Τμήματα.
4. Σε καθεμία από τις Διευθύνσεις και σε καθένα από 
τα Τμήματα της Γραμματείας της ΡΑΕ ορίζεται Προϊ−στάμενος, ο οποίος αναπληρώνεται κατά τα οριζόμενα στον Κανονισμό Εσωτερικής Λειτουργίας και Διαχείρι−
σης της ΡΑΕ. Οι Προϊστάμενοι των Διευθύνσεων και των 
Τμημάτων, καθώς και οι Αναπληρωτές τους, επιλέγονται, 
με απόφαση της ΡΑΕ, μετά από εισήγηση του Προέδρου 
της, για τριετή θητεία, η οποία μπορεί να ανανεώνεται μία ή περισσότερες φορές με όμοια απόφαση, μεταξύ 
των μελών της Γραμματείας της ΡΑΕ, τα οποία πλη−
ρούν τα κριτήρια που εξειδικεύονται στον Κανονισμό 
Εσωτερικής Λειτουργίας και Διαχείρισης της ΡΑΕ. Στη Διεύθυνση Νομικών Υπηρεσιών προΐσταται Δικηγόρος 
της Αρχής με σχέση έμμισθης εντολής, διορισμένος 
στον Άρειο Πάγο, που επιλέγεται από τη ΡΑΕ, μετά από 
εισήγηση του Προέδρου της και αναπληρώνεται κατά τα οριζόμενα στον Κανονισμό Εσωτερικής Λειτουργίας και Διαχείρισης της ΡΑΕ.
5. Πληροφορίες σχετικά με την οργανωτική δομή, τη 
διάρθρωση της ΡΑΕ και τον ορισμό των Προϊσταμένων 
των Διευθύνσεων και των Τμημάτων αναρτώνται στην 
επίσημη ιστοσελίδα της.
Άρθρο 41
Προσωπικό της Γραμματείας
1. Για τη στελέχωση της Γραμματείας της ΡΑΕ, ιδρύ−
ονται, πέραν των θέσεων που προβλέπονται στο ν. 
2773/1999 και σε άλλες διατάξεις όπως ισχύουν μέχρι 
σήμερα, επιπλέον είκοσι (20) θέσεις ειδικού επιστημο−νικού προσωπικού, πέντε (5) θέσεις διοικητικού προσω−
πικού και πέντε (5) θέσεις δικηγόρων που υπηρετούν 
με σχέση έμμισθης εντολής. Επιπρόσθετα, πέντε (5) 
θέσεις ειδικού τεχνικού προσωπικού. Τα μέλη του ειδι−κού τεχνικού προσωπικού παρέχουν έργο υποδομής στη 
λειτουργία της Γραμματείας προσφέροντας εξειδικευ−
μένες τεχνικές υπηρεσίες για την αρτιότερη εκτέλεση του έργου της. Οι ειδικότητες του διοικητικού, ειδικού 
επιστημονικού και ειδικού τεχνικού προσωπικού, καθώς 
και των δικηγόρων που υπηρετούν με σύμβαση έμμισθης 
εντολής καθορίζονται από τον Κανονισμό Εσωτερικής Λειτουργίας και Διαχείρισης της ΡΑΕ.
Με προεδρικό διάταγμα, το οποίο εκδίδεται μετά από 
πρόταση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, ύστερα από σύμφωνη γνώμη της 
ΡΑΕ, μπορούν να αυξάνονται οι θέσεις του προσωπικού 
της Γραμματείας της ΡΑΕ.
2. Η πλήρωση των θέσεων διενεργείται σύμφωνα με 
τις διατάξεις του ν. 2190/1994 (Α΄ 28), όπως ισχύουν, 
ύστερα από προκήρυξη της ΡΑΕ, στην οποία καθορίζο−νται τα απαιτούμενα τυπικά και ουσιαστικά προσόντα 
σύμφωνα με τις διατάξεις του π.δ. 50/2001 (Α΄ 39).
3. Θέσεις δικηγόρων με έμμισθη εντολή μπορούν να 
καταλαμβάνονται από δικηγόρους, που υπηρετούν σε 
θέσεις ειδικού επιστημονικού προσωπικού, με απόφαση 
της ΡΑΕ, ύστερα από αίτησή τους και σύμφωνη γνώμη του Υπηρεσιακού Συμβουλίου. Η πρόσληψη δικηγόρου 
σε θέση ειδικού επιστημονικού προσωπικού της ΡΑΕ 
συνεπάγεται υποχρεωτική αναστολή του δικηγορικού 
λειτουργήματος. Η παρ. 2 του άρθρου 24 του ν. 1868/1989 
(Α΄ 230 ), όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 1 του άρθρου 
37 του ν. 2145/1993 (Α΄88 ) και στη συνέχεια συμπλη−
ρώθηκε με την παρ. 8 του άρθρου 19 του ν. 3232/2004 (Α΄48), εφαρμόζεται αναλόγως, με εξαίρεση τη δεύτε−
ρη περίοδο της παραγράφου 2 του άρθρου 24 του ν. 
1868/1989, από την ημέρα ανάληψης των καθηκόντων 
τους, για τους δικηγόρους που υπηρετούν στη ΡΑΕ με 
σύμβαση έμμισθης εντολής, για τους δικηγόρους που 
υπηρετούν στη ΡAE σε θέση ειδικού επιστημονικού προ−
σωπικού και τελούν σε υποχρεωτική αναστολή άσκησης 
του λειτουργήματός τους, καθώς και για τους νομικούς 
που προσλαμβάνονται με σύμβαση ορισμένου χρόνου. 
Η διάταξη του προηγούμενου εδαφίου εφαρμόζεται και 
για τα μέλη της ΡΑΕ εφόσον είναι δικηγόροι. Για τις 
αποδοχές των δικηγόρων που ασχολούνται στη ΡΑΕ 
με σχέση έμμισθης εντολής εφαρμόζονται οι εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις για τις αποδοχές του ειδικού επι−στημονικού προσωπικού της Γραμματείας της ΡΑΕ.
4. Για την κάλυψη των αναγκών της Γραμματείας της 
ΡΑΕ μπορεί να αποσπάται σε αυτήν προσωπικό των 
νομικών προσώπων της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 2190/ 
1994 (Α΄ 28), όπως ισχύει, με εξαίρεση τις επιχειρήσεις 
του τομέα ενέργειας. Η απόσπαση διενεργείται με κοινή 
απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και του κατά περίπτωση αρμόδιου 
Υπουργού, μετά από πρόταση της ΡΑΕ, κατά παρέκκλιση 
από τις κείμενες γενικές και ειδικές διατάξεις, για χρο−
νικό διάστημα δύο (2) ετών που μπορεί να παρατείνεται, 
σύμφωνα με τον Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολι−τικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ. 
(ν. 3528/2007). Για την άρση της απόσπασης απαιτείται 
η προηγούμενη σύμφωνη γνώμη της ΡΑΕ. Η απόσπαση 
υπαλλήλου διακόπτεται υποχρεωτικά, μετά από εισήγη−
ση της ΡΑΕ, σε περίπτωση που οι ανάγκες της Γραμμα−
τείας της, για την κάλυψη των οποίων έγινε η απόσπαση 
συγκεκριμένου υπαλλήλου, μπορούν να καλυφθούν από 
το προσωπικό της. Εφόσον οι αποδοχές υπαλλήλου 
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3811
που προέρχεται από φορέα του Δημοσίου Τομέα και 
αποσπάται στη ΡΑΕ, με οποιαδήποτε σχέση εργασίας, 
είναι χαμηλότερες εκείνων που αντιστοιχούν στη θέση 
που κατείχε πριν από την απόσπασή του, οι αποδοχές 
του διατηρούνται αυτοδικαίως στο ύψος των αποδο−
χών της οργανικής του θέσης, λαμβανομένης υπόψη 
της μισθολογικής ωρίμανσης και εξέλιξης της θέσεως αυτής. Η δαπάνη που προκαλείται από την εφαρμογή 
της παρούσας παραγράφου βαρύνει αποκλειστικά τον 
προϋπολογισμό της ΡΑΕ.
5. Με κοινή απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, 
Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και του κατά πε−
ρίπτωση αρμόδιου Υπουργού, μετά από πρόταση της 
ΡΑΕ, μπορεί να μετατάσσεται κατά παρέκκλιση των 
κειμένων διατάξεων, προσωπικό που υπηρετεί σε φορείς 
του δημόσιου τομέα, όπως αυτός ορίζεται στην παρ. 1 
του άρθρου 14 του ν. 2190/1994, όπως ισχύει, για την κά−
λυψη των οργανικών θέσεων της Γραμματείας της ΡΑΕ, 
εφόσον έχει τα τυπικά προσόντα που απαιτούνται για διορισμό στις θέσεις αυτές. Η ΡΑΕ, εφόσον επιθυμεί να 
καλύψει κενές θέσεις της Γραμματείας της με μετάταξη, 
προβαίνει σε σχετική ανακοίνωση που αποστέλλεται σε 
όλα τα Υπουργεία, τα οποία την κοινοποιούν σε όλες τις 
εποπτευόμενες από αυτά υπηρεσίες και νομικά πρόσω−
πα δημοσίου δικαίου και στην οποία ορίζεται αποκλει−
στική προθεσμία υποβολής αιτήσεων. Οι αιτήσεις με−
τάταξης εξετάζονται από τη ΡΑΕ, η οποία αποφαίνεται, 
αφού συνεκτιμήσει την καταλληλότητα των υποψηφίων 
για την άσκηση των καθηκόντων της θέσης στην οποία 
θα γίνει η μετάταξη, κατ’ εφαρμογή της διαδικασίας της 
παραγράφου 4 του παρόντος άρθρου.
Άρθρο 42
Υπηρεσιακό Συμβούλιο
Στη Γραμματεία της ΡΑΕ συστήνεται υπηρεσιακό 
συμβούλιο, το οποίο λειτουργεί και ως πρωτοβάθμιο 
πειθαρχικό συμβούλιο και ασκεί τις αρμοδιότητες που 
προβλέπονται από τον Κανονισμό Εσωτερικής Λειτουρ−
γίας και Διαχείρισης της ΡΑΕ και, συμπληρωματικά, από 
τις διατάξεις του Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολι−τικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ. (ν. 3528/ 2007) και του π.δ. 410/1988 (Α΄ 191), όπως κάθε 
φορά ισχύουν. Η συγκρότηση, η σύνθεση, η θητεία, η 
λειτουργία και οποιοδήποτε άλλο ζήτημα αναφορικά με 
το υπηρεσιακό συμβούλιο ρυθμίζονται στον Κανονισμό Εσωτερικής Λειτουργίας και Διαχείρισης της ΡΑΕ. Το 
δευτεροβάθμιο πειθαρχικό όργανο συγκροτείται και 
λειτουργεί κατά αναλογία των οριζομένων στις δια−
τάξεις του Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών 
Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ..
Άρθρο 43
Αποδοχές, αποζημιώσεις προσωπικού
της Γραμματείας
1. Οι αποδοχές, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται οι 
μισθοί, τα επιδόματα και οι απολαβές για υπερωριακή απασχόληση, καθώς και το ύψος κάθε είδους δαπανών σχετικών με τις πρόσθετες αποζημιώσεις και την απο−
ζημίωση μετακίνησης του προσωπικού που υπηρετεί 
στη ΡΑΕ με οποιαδήποτε σχέση εργασίας ή έμμισθης 
εντολής, συμπεριλαμβανομένων των πέντε (5) ειδικών 
συνεργατών του Γραφείου Προέδρου, καθορίζονται, με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Περι−
βάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής.
2. Η δαπάνη που προκαλείται από την εφαρμογή του 
παρόντος άρθρου βαρύνει αποκλειστικά τον προϋπο−
λογισμό της ΡΑΕ.
Άρθρο 44
Το προσωπικό της Γραμματείας της ΡΑΕ υπέχει τις 
υποχρεώσεις εχεμύθειας και προστασίας του επιχειρη−
ματικού ή και άλλων απορρήτων, που υπέχουν και τα 
μέλη της ΡΑΕ κατά τις διατάξεις του παρόντος νόμου. 
Επιτρέπεται στα μέλη της Γραμματείας της ΡΑΕ να 
αναλαμβάνουν διδακτικά καθήκοντα ή να απασχολού−νται υπό καθεστώς μερικής απασχόλησης σε Ανώτατα 
Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, Τεχνολογικά Εκπαιδευτικά Ιδρύ−
ματα, ερευνητικούς φορείς μη κερδοσκοπικού χαρακτή−
ρα, άλλες ρυθμιστικές Αρχές ή φορείς ή ιδρύματα που 
παρέχουν εκπαίδευση ή υπηρεσίες σε στελέχη ρυθμιστι−
κών Αρχών. Κατά τη διάρκεια της θητείας τους, τα μέλη 
της Γραμματείας της ΡΑΕ απαγορεύεται να κατέχουν 
θέση εταίρου, μετόχου, μέλους διοικητικού συμβουλίου, 
διαχειριστή, υπαλλήλου, τεχνικού ή άλλου συμβούλου 
ή μελετητή σε επιχείρηση, η οποία εποπτεύεται άμεσα 
ή έμμεσα από τη ΡΑΕ.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ΄
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ
ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΡΑΕ
Άρθρο 45
1. Με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται με πρόταση 
των Υπουργών Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής 
Αλλαγής, Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής 
Διακυβέρνησης, Εσωτερικών και Οικονομικών ύστερα 
από γνώμη της ΡΑΕ, θεσπίζεται ο Κανονισμός Εσωτε−
ρικής Λειτουργίας και Διαχείρισης της ΡΑΕ.
2. Με τον Κανονισμό ρυθμίζονται ιδίως:
(α) η διάρθρωση της Γραμματείας της ΡΑΕ σε επί 
μέρους Διευθύνσεις, Τμήματα και στο Γραφείο Προ−
έδρου,
(β) οι αρμοδιότητες των επί μέρους Διευθύνσεων της 
Γραμματείας και του Γραφείου Προέδρου της ΡΑΕ,
(γ) οι ειδικότητες, τα προσόντα, τα κριτήρια και οι 
λεπτομέρειες πρόσληψης του προσωπικού της Γραμ−
ματείας της ΡΑΕ, η κατανομή του στις επί μέρους Δι−
ευθύνσεις, Τμήματα και το Γραφείο Προέδρου και οι 
όροι εργασίας του,
(δ) οι λεπτομέρειες αναφορικά με το υπηρεσιακό 
συμβούλιο, ο τρόπος, η διαδικασία και κάθε αναγκαία 
λεπτομέρεια της αξιολόγησης του προσωπικού της 
Γραμματείας της ΡΑΕ,
(ε) τα κριτήρια και η διαδικασία επιλογής των Προ−
ϊσταμένων των Διευθύνσεων και των Τμημάτων της 
Γραμματείας της ΡΑΕ,
(στ) η εσωτερική λειτουργία της ΡΑΕ και ιδίως η διαδι−
κασία των συνεδριάσεων και της λήψης αποφάσεων,
(ζ) ο τρόπος διαχείρισης των πόρων, του υλικού και 
της περιουσίας της ΡΑΕ, καθώς και κάθε άλλο ζήτημα 
σχετικό με την οικονομική διαχείριση της ΡΑΕ,
(η) κάθε ζήτημα σχετικό με τις προμήθειες αγαθών 
και υπηρεσιών,
(θ) οι λεπτομέρειες σχετικά με την πειθαρχική διαδι−
κασία των μελών της ΡΑΕ,
3812 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
(ι) τα θέματα που αφορούν τη δημόσια διαβούλευ−
ση, τις ελάχιστες προϋποθέσεις δημοσιότητας και το 
περιεχόμενο αυτής, τη διαδικασία και κάθε άλλη λε−
πτομέρεια,
(ια) οι κανόνες δεοντολογίας που διέπουν τα μέλη της 
ΡΑΕ και το προσωπικό της Γραμματείας της, καθώς και 
τους συνεργάτες αυτής,
(ιβ) κάθε άλλο ζήτημα σχετικό με τη λειτουργία της 
ΡΑΕ και της Γραμματείας της.
ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ
ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 46
1. Με την επιφύλαξη των διατάξεων του ν. 2251/1994 (Α΄ 
191) οι διατάξεις των Κεφαλαίων Α΄ και Β΄ του παρόντος 
Δεύτερου Μέρους ρυθμίζουν ειδικότερα τα ζητήματα 
προστασίας των Πελατών στον τομέα Προμήθειας ηλε−
κτρικής ενέργειας και Φυσικού Αερίου. Για τους σκο−
πούς των Κεφαλαίων αυτών οποιαδήποτε αναφορά σε 
Πελάτες νοείται ως αναφορά σε Επιλέγοντες Πελάτες. 
Οι διατάξεις των Κεφαλαίων Α΄ και Β΄ δεν εφαρμόζονται 
στις ΕΠΑ ως Επιλέγοντες Πελάτες.
2. Η ΡΑΕ εποπτεύει την τήρηση των διατάξεων των 
Κεφαλαίων Α΄ και Β΄ του παρόντος Δεύτερου Μέρους από τους Προμηθευτές που προμηθεύουν Επιλέγοντες Πελάτες, καθώς και όσον αφορά στο Κεφάλαιο Γ΄ από τους Διαχειριστές των Δικτύων Διανομής και δύναται 
να επιβάλει στους παραβάτες, διοικητικές κυρώσεις, 
σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 36 του παρόντος 
νόμου.
Άρθρο 47
Δικαιώματα Επιλεγόντων Πελατών
1. Οι Επιλέγοντες Πελάτες έχουν δικαίωμα ελεύθερης 
επιλογής Προμηθευτή. Όλοι οι Επιλέγοντες Πελάτες 
ηλεκτρικής ενέργειας που συνδέονται στην Υψηλή και 
Μέση Τάση και οι Επιλέγοντες Πελάτες Φυσικού Αερίου, 
δύναται να προμηθεύονται ενέργεια, ταυτοχρόνως, από 
περισσότερους του ενός Προμηθευτές. Η διαδικασία αλ−
λαγής προμηθευτή δεν επιφέρει οικονομική επιβάρυνση 
στον πελάτη. Η αλλαγή Προμηθευτή δεν απαλλάσσει 
τον Πελάτη από την υποχρέωση τήρησης των συμβα−τικών του δεσμεύσεων.
2. Η Προμήθεια επιτρέπεται μόνο μετά από σύναψη 
Σύμβασης Προμήθειας μεταξύ Προμηθευτή και πελάτη. 
Η Σύμβαση Προμήθειας συνάπτεται κατόπιν προσφοράς 
Προμήθειας, την οποία καταρτίζει και υποβάλλει ο Προ−
μηθευτής στον Πελάτη κατόπιν αίτησής του. Οι γενικοί 
και ειδικοί όροι της Σύμβασης Προμήθειας πρέπει να 
είναι συμβατοί με τις αρχές της καλής πίστης και τή−ρησης των συναλλακτικών ηθών, και να καθίστανται εν γνώσει του πελάτη πριν από τη σύναψη της Σύμβασης Προμήθειας.
3. Ο Οικιακός Πελάτης έχει δικαίωμα να υπαναχωρήσει 
αζημίως από τη Σύμβαση Προμήθειας εντός δεκατεσσά−
ρων (14) ημερών, εκτός εαν έχει συμφωνηθεί μεγαλύτε−
ρη προθεσμία, αν ο Προμηθευτής δεν παρέδωσε στον 
Πελάτη τα στοιχεία που αναφέρονται στις περιπτώσεις 
α΄, β΄, γ΄ και ζ΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 48, κα−
θώς και τα στοιχεία της παραγράφου 2 του άρθρου 51, όπως αυτά εξειδικεύονται με τους Κώδικες Προμήθειας 
Ηλεκτρικής Ενέργειας ή Φυσικού Αερίου.
Άρθρο 48
Υποχρεώσεις των Προμηθευτών
1. Οι Προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας και Φυσικού 
Αερίου, υποχρεούνται ιδίως:
(α) Να πληροφορούν τους Πελάτες τους για τη δυνα−
τότητα αλλαγής Προμηθευτή, σύμφωνα με τη διάταξη της παραγράφου 1 του άρθρου 47.
(β) Να παρέχουν, ιδίως κατά τη διαδικασία σύναψης 
Σύμβασης Προμήθειας, πληροφορίες ως προς τη δυ−
νατότητα ένταξης του Πελάτη στις κατηγορίες των 
Ευάλωτων Πελατών και να συνδράμουν τον Πελάτη 
στην υπαγωγή του σε αυτές, εφόσον πληροί τις προϋ−ποθέσεις ένταξής του.
(γ) Να παρέχουν πληροφορίες για τη δυνατότητα πρό−
σβασης του Πελάτη στην Υπηρεσία Τελευταίου Κατα−φυγίου και προκειμένου για την ηλεκτρική ενέργεια και στην Καθολική Υπηρεσία.
(δ) Να παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τις δυνα−
τότητες υποβολής παραπόνων και τις διαδικασίες εξω−
δικαστικής επίλυσης διαφορών.
(ε) Να λαμβάνουν τα προβλεπόμενα κατάλληλα μέτρα 
ώστε να διασφαλίζεται η ίση μεταχείριση των Πελατών 
που βρίσκονται σε απομακρυσμένες περιοχές.
(στ) Να λαμβάνουν τα προβλεπόμενα κατάλληλα μέ−
τρα προστασίας των Ευάλωτων Πελατών.
(ζ) Να παρέχουν και να διασφαλίζουν την άμεση και 
εύκολη πρόσβαση στο Ερωτηματολόγιο Καταναλωτή 
Ενεργείας, που συντάσσεται από την Ευρωπαϊκή Επι−
τροπή, ή σε κάθε άλλου είδους πληροφορίες και έντυπα 
κατόπιν υποδείξεως της ΡΑΕ.
(η) Να παρέχουν τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας που 
τους επιβάλλονται, σύμφωνα με τις διατάξεις του πα−ρόντος.
2. Ο Προμηθευτής οφείλει να παρέχει στον Πελάτη 
στοιχεία σχετικά με:
(α) Τη συνεισφορά κάθε ενεργειακής πηγής στο συ−
νολικό μείγμα καυσίμων του εκάστοτε Προμηθευτή 
κατά το προηγούμενο έτος, με κατανοητό και σαφώς συγκρίσιμο τρόπο.
(β) Πληροφορίες για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, 
όσον αφορά τουλάχιστον τις εκπομπές CO2, που είναι 
αποτέλεσμα της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από 
το συνολικό μείγμα καυσίμων του Προμηθευτή κατά το 
προηγούμενο έτος.
3. Ο Προμηθευτής υποχρεούται να συνιστά και να 
διατηρεί καθ’ όλη τη διάρκεια άσκησης της δραστη−
ριότητάς του επαρκώς στελεχωμένη, αναλόγως του 
αριθμού και των κατηγοριών Πελατών με τους οποίους συναλλάσσεται, υπηρεσία εξυπηρέτησης πελατών.
4. Κάθε Προμηθευτής υποχρεούται να εφαρμόζει δια−
δικασία υποβολής και διαχείρισης αιτημάτων και παρα−
πόνων Πελατών. Η διαδικασία υποβολής και διαχείρισης 
αιτημάτων και παραπόνων καταρτίζεται κατά τρόπο που 
να διασφαλίζει τη βέλτιστη εξυπηρέτηση του Πελάτη 
κατά τη διαδικασία υποβολής τους, παρέχοντάς του 
για τον σκοπό αυτόν κάθε αναγκαία πληροφορία. Η 
διαδικασία διενεργείται κατά τρόπο εύκολο, ανέξοδο και 
χωρίς να εισάγονται διακρίσεις ανάμεσα στις διάφορες 
κατηγορίες Πελατών. Η ΡΑΕ ελέγχει και παρακολουθεί την τήρηση των υποχρεώσεων που σχετίζονται με τις 
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3813
διαδικασίες υποβολής και διαχείρισης αιτημάτων και 
παραπόνων Πελατών κάθε Προμηθευτή.
5. Ο Προμηθευτής δικαιούται να αρνηθεί να προμηθεύ−
σει συγκεκριμένο Πελάτη εάν συντρέχουν σοβαροί λό−
γοι, όπως η ύπαρξη ληξιπρόθεσμων οφειλών του Πελάτη 
προς άλλον Προμηθευτή. Οι προϋποθέσεις άρνησης 
προμήθειας και διακοπής της παροχής πρέπει να είναι 
σαφώς διατυπωμένες και παρέχονται στον Πελάτη εκ των προτέρων και ιδίως κατά το στάδιο των διαπραγ−ματεύσεων για τη σύναψη της Σύμβασης Προμήθειας.
Άρθρο 49
Διαφάνεια των χρεώσεων και των πληροφοριών
1. Οι Πελάτες έχουν δωρεάν και εύκολη, χωρίς διακρί−
σεις, πρόσβαση στην πληροφορία που θα τους επιτρέ−
πει να επιλέγουν τον κατάλληλο για αυτούς Προμηθευτή 
και, ιδίως, τις εκάστοτε ισχύουσες χρεώσεις και τους 
όρους των Συμβάσεων Προμήθειας εκάστου Προμη−
θευτή για τις κατηγορίες Πελατών που εξυπηρετούν, 
στοιχεία σχετικά με την κατανάλωσή τους, καθώς και 
στοιχεία της συνολικής χρέωσης της παροχής ηλεκτρι−
κής ενέργειας και Φυσικού Αερίου εκάστου Πελάτη.
2. Οι Προμηθευτές υποχρεούνται να δημοσιοποιούν, 
τουλάχιστον στην ιστοσελίδα τους, όλους τους όρους 
και προϋποθέσεις που περιλαμβάνονται στις Συμβά−
σεις Προμήθειας και τους αντίστοιχους τιμοκαταλόγους 
τους. Στους Κώδικες Προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας 
και Φυσικού Αερίου είναι δυνατόν να εξειδικεύονται τα δικαιώματα αυτά και οι αντίστοιχες υποχρεώσεις των συμμετεχόντων στην αγορά, ιδίως των αρμόδιων δια−χειριστών των Συστημάτων και των Δικτύων Διανομής 
ενέργειας και των Προμηθευτών, ώστε να διασφαλίζεται 
η εξυπηρέτηση των δικαιωμάτων των Πελατών.
3. Η ΡΑΕ δημοσιοποιεί συγκεντρωτικούς πίνακες με 
την ιστοσελίδα, τα στοιχεία επικοινωνίας και τα δημο−σιευμένα τιμολόγια κάθε Προμηθευτή, σύμφωνα με τα ειδικώς οριζόμενα στον Κώδικα Προμήθειας.
4. Κάθε Προμηθευτής υποχρεούται να τηρεί την αρχή 
της διαφάνειας και να δημοσιοποιεί γενικά στατιστικά 
στοιχεία που συγκεντρώνει σχετικά με τους Πελάτες 
του, καθώς και στοιχεία σχετικά με τις δραστηριότητές 
του. Η ΡΑΕ παρακολουθεί και λαμβάνει κάθε αναγκαίο μέτρο προκειμένου να διασφαλίζεται η αξιοπιστία των 
πληροφοριών που παρέχουν οι Προμηθευτές στους Πε−
λάτες τους και ιδίως τα στοιχεία της παραγράφου 2 
του άρθρου 48, καθώς και η παροχή αυτών σε εθνικό επίπεδο με τρόπο σαφώς συγκρίσιμο.
Άρθρο 50
Διαδικασίες επίλυσης διαφορών
1. Προμηθευτές και Πελάτες οφείλουν να καταβάλλουν 
κάθε προσπάθεια για τη φιλική επίλυση οποιασδήποτε 
διαφοράς ή διαφωνίας προκύπτει ως προς την ερμηνεία, 
την ισχύ ή την τήρηση όρων της Σύμβασης Προμήθειας 
και των σχετικών προβλέψεων του Κώδικα Προμήθειας 
Ηλεκτρικής Ενέργειας και Φυσικού Αερίου.
2. Για κάθε διαφωνία μεταξύ Πελάτη και Προμηθευτή, 
ο Πελάτης μπορεί να απευθυνθεί στον Συνήγορο του Καταναλωτή κατά τα προβλεπόμενα στο ν. 3297/2004 (Α΄ 259), όπως ισχύει, ή σε κάθε άλλο αρμόδιο φορέα που προβλέπεται από την ισχύουσα νομοθεσία.
3. Με τους Κώδικες Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργει−
ας και Φυσικού Αερίου είναι δυνατόν να ρυθμίζονται περαιτέρω λεπτομέρειες σχετικά με τις διαδικασίες 
επίλυσης διαφορών.
Άρθρο 51
Κώδικας Προμήθειας
1. Με τους Κώδικες Προμήθειας που εκδίδονται κατά 
τις διατάξεις των άρθρων 85 για το Φυσικό Αέριο και 138 
για την ηλεκτρική ενέργεια, δύναται να εξειδικεύονται 
οι διατάξεις του παρόντος Κεφαλαίου και να διαφορο−
ποιούνται οι ως άνω υποχρεώσεις των Προμηθευτών για 
διαφορετικές κατηγορίες πελατών ανάλογα των ιδιαιτε−
ροτήτων των πελατών αυτών ως προς την κατανάλωσή 
τους και τις οικονομικές και διαπραγματευτικές τους 
δυνατότητες. Με τους Κώδικες Προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και Φυσικού Αερίου ρυθμίζονται ειδικότερα:
(α) Η διαδικασία αλλαγής Προμηθευτή και το απαιτού−
μενο χρονικό διάστημα για την ολοκλήρωσή της που 
δεν δύναται να υπερβαίνει τις τρεις (3) εβδομάδες, από 
την κοινοποίηση της σχετικής εντολής περί αλλαγής 
εκπροσώπησης προς τον αρμόδιο Διαχειριστή, κατά 
τρόπον ώστε να διευκολύνεται η αλλαγή Προμηθευτή, 
χωρίς οικονομική επιβάρυνση του Πελάτη, καθώς και οι 
υποχρεώσεις του Προμηθευτή και του πελάτη κατά τη διαδικασία αλλαγής.
(β) Οι όροι και οι προϋποθέσεις Προμήθειας σε Πε−
λάτες.
(γ) Τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις Προμηθευτών 
και πελατών, τόσο κατά το στάδιο των διαπραγματεύσε−
ων και της σύναψης σύμβασης μεταξύ τους όσο και κατά 
την εκπλήρωση των συμβατικών τους υποχρεώσεων.
(δ) Τα θέματα που αφορούν την προστασία των κατα−
ναλωτών από αθέμιτες και παραπλανητικές μεθόδους πώλησης.
(ε) Η διαδικασία σύναψης Σύμβασης Προμήθειας και 
ιδίως:
(αα) Η διαδικασία υποβολής προσφοράς για την πα−
ροχή υπηρεσίας Προμήθειας.
(ββ) Το ελάχιστο περιεχόμενο της προσφοράς, που 
περιλαμβάνει σχέδιο Σύμβασης Προμήθειας συμπερι−
λαμβανομένων των προτεινόμενων από τον Προμηθευτή 
τιμολογίων και των ειδικών και γενικών όρων της Σύμ−
βασης, όπως, ενδεικτικά και όχι περιοριστικά, οι όροι 
διακοπτόμενου φορτίου ηλεκτρικής ενέργειας και οι 
ρήτρες υποχρεωτικής αγοράς ανεξαρτήτως παραλαβής 
Φυσικού Αερίου.
(γγ) Οι όροι προσφοράς πρόσθετων υπηρεσιών, όπως 
οι υπηρεσίες ενεργειακής αποδοτικότητας, εφόσον αυ−
τοί δεν αντίκεινται στις διατάξεις του παρόντος ή και 
του αντίστοιχού Κώδικα Προμήθειας, καθώς και τις σχε−
τικές χρεώσεις για τις πρόσθετες αυτές υπηρεσίες.
(δδ) Οι σχετικές εξουσιοδοτήσεις που δύνανται να πα−
ρέχονται από τους Πελάτες προς τους Προμηθευτές.
(εε) Οι προϋποθέσεις άρνησης Προμήθειας.(στ) Το ελάχιστο περιεχόμενο της Σύμβασης Προμή−
θειας σύμφωνα με την παράγραφο 2.
(ζ) Η ελάχιστη διάρκεια της Σύμβασης Προμήθειας και 
σχετικοί όροι και προϋποθέσεις για την πρόωρη λύση 
και καταγγελία της Σύμβασης.
(η) Η δυνατότητα καταβολής και επιστροφής εγγύη−
σης, καθώς και ο τρόπος καθορισμού αυτής.
(θ) Οι όροι και προϋποθέσεις ώστε οι Πελάτες να 
έχουν ελευθερία επιλογής μεθόδων πληρωμής που είναι 
δίκαιοι και διαφανείς.
3814 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
(ι) Τα ελάχιστα τυποποιημένα έντυπα που υποχρεού−
ται να καταρτίζει κάθε Προμηθευτής και να διαθέτει 
δωρεάν τουλάχιστον στα σημεία εξυπηρέτησης Πελα−
τών και μέσω της ιστοσελίδας, καθώς και τα έντυπα 
που συνοδεύουν τη Σύμβαση Προμήθειας.
(ια) Οι λεπτομέρειες καθώς και τα στοιχεία που υπο−
χρεούται να κοινοποιεί ο Προμηθευτής στη ΡΑΕ για την 
εκπλήρωση των υποχρεώσεων του σύμφωνα με την 
παράγραφο 4 του άρθρου 49.
(ιβ) Οι υποχρεώσεις της ΡΑΕ σχετικά με την καλύτερη 
ενημέρωση των καταναλωτών και τη διευκόλυνσή τους 
στην επιλογή Προμηθευτή.
(ιγ) Οι βασικές αρχές κατάρτισης τιμολογίων προ−
μήθειας ώστε, μεταξύ άλλων να είναι αυτά εύκολα συ−γκρίσιμα, λαμβάνοντας υπόψη και τις ακολουθούμενες 
πρακτικές μέτρησης των διαχειριστών των Συστημάτων 
και των Δικτύων Διανομής ενέργειας.
(ιδ) Η διαδικασία και οι όροι της παροχής υπηρεσιών 
Προμηθευτή Τελευταίου Καταφυγίου και, προκειμένου για την ηλεκτρική ενέργεια και, Καθολικής Υπηρεσίας, 
σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 57 και 58 και 
τα κριτήρια που πρέπει να πληρούν οι Πελάτες που 
δικαιούνται τις υπηρεσίες αυτές.
2. Το ελάχιστο περιεχόμενο της Σύμβασης Προμήθειας 
ηλεκτρικής ενέργειας και Φυσικού Αερίου περιλαμβάνει 
τα στοιχεία του Προμηθευτή, την περιγραφή των παρε−
χόμενων υπηρεσιών, τους γενικούς και ειδικούς όρους 
Προμήθειας, τα τιμολόγια προμήθειας και τις λοιπές 
χρεώσεις, τον τρόπο εκτίμησης ή μέτρησης της κατα−
νάλωσης, τη μεθοδολογία υπολογισμού των χρεώσεων 
βάσει εκτιμήσεων κατανάλωσης ή μετρήσεων και τυχόν 
ειδικούς όρους.
3. Ως προς την εκπλήρωση των συμβατικών υποχρε−
ώσεων που απορρέουν από τη Σύμβαση Προμήθειας, οι Κώδικες Προμήθειας καθορίζουν ιδίως:
(α) Τις υποχρεώσεις του Προμηθευτή σχετικά με την 
ενημέρωση του Πελάτη, ιδίως σχετικά με τα εφαρμοζό−
μενα τιμολόγια, τις λοιπές χρεώσεις και τους τρόπους επικοινωνίας.
(β) Τη διαδικασία και τη συχνότητα έκδοσης και απο−
στολής λογαριασμών κατανάλωσης για τις υπηρεσίες που 
παρέχονται στο πλαίσιο της Σύμβασης Προμήθειας.
(γ) Το ελάχιστο περιεχόμενο του λογαριασμού κα−
τανάλωσης.
(δ) Τους εναλλακτικούς τρόπους αποστολής λογαρι−
ασμών κατανάλωσης.
(ε) Τη διαδικασία διόρθωσης λογαριασμών κατανά−
λωσης.
(στ) Τη διαδικασία και τους τρόπους εξόφλησης λο−
γαριασμών κατανάλωσης.
(ζ) Τη διαδικασία χειρισμού ληξιπρόθεσμων οφειλών.
(η) Τη διαδικασία επίλυσης διαφορών.
(θ) Τη διαδικασία τροποποίησης των όρων της Σύμ−
βασης Προμήθειας συμπεριλαμβανομένων και των τι−
μολογίων προμήθειας, σύμφωνα με εκ των προτέρων καθορισμένα αντικειμενικά, διαφανή και επαληθεύσιμα 
κριτήρια και τα δικαιώματα του καταναλωτή σε περί−
πτωση μονομερούς τροποποίησης των όρων της Σύμ−βασης από τον Προμηθευτή.
(ι) Τη διαδικασία καταγγελίας της Σύμβασης Προμή−
θειας.
(ια) Τις περιπτώσεις και τη διαδικασία λύσης και εκ−
χώρησης της Σύμβασης Προμήθειας.Άρθρο 52
Προστασία Ευάλωτων Πελατών
1. Για τους σκοπούς του παρόντος νόμου και της 
Προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και Φυσικού Αερίου, στους Ευάλωτους Πελάτες εντάσσονται οι κάτωθι κα−τηγορίες πελατών:
(α) Οι οικονομικά ασθενείς Οικιακοί Πελάτες που πλήτ−
τονται από την Ενεργειακή Πενία.
(β) Οι Πελάτες που, οι ίδιοι ή οι σύζυγοι αυτών ή πρό−
σωπα των οποίων αυτοί έχουν την επιμέλεια σύμφωνα 
με το νόμο και συνοικούν με αυτούς, εξαρτώνται σε 
μεγάλο βαθμό από τη συνεχή και αδιάλειπτο παροχή ενέργειας. Στην κατηγορία αυτή υπάγονται οι Πελάτες 
που χρήζουν μηχανικής υποστήριξης και ιδίως άτομα 
που χρειάζονται συνεχή προμήθεια ηλεκτρικής ενέργει−
ας για τη λειτουργία συσκευών υποστήριξης ή παρα−
κολούθησης ζωτικών λειτουργιών, ενδεικτικά, συσκευές 
μηχανικής υποστήριξης αναπνευστικής ή καρδιακής λει−
τουργίας, συσκευές αιμοκάθαρσης και κάθε παρόμοιας 
φύσης συσκευή.
(γ) Ηλικιωμένοι πελάτες που έχουν συμπληρώσει το 
εβδομηκοστό (70ό) έτος της ηλικίας τους, υπό την προ−
ϋπόθεση ότι δεν συνοικούν με άλλο πρόσωπο το οποίο δεν έχει συμπληρώσει το ως άνω όριο ηλικίας.
(δ) Πελάτες με σοβαρά προβλήματα υγείας, ιδίως 
άτομα με σοβαρή σωματική ή ψυχική αναπηρία, με νο−ητική αναπηρία, σοβαρά οπτικοακουστικά ή κινησιακά 
προβλήματα, ή με πολλαπλές αναπηρίες ή με χρόνια 
πάθηση και οι οποίοι εκ του λόγου τούτου δεν δύνανται 
να διαχειριστούν και διαπραγματευτούν τη συμβατική τους σχέση με τον Προμηθευτή.
(ε) Οι Πελάτες σε απομακρυσμένες περιοχές και ιδι−
αίτερα στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά που δικαιούνται 
ίδιες υπηρεσίες τόσο ως προς τις τιμές όσο και ως 
προς την ποιότητα, την ασφάλεια του εφοδιασμού και τη διαφάνεια των συμβατικών όρων και προϋποθέσεων με τους άλλους Πελάτες.
2. Ανάλογα με τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η κάθε 
κατηγορία, δύναται να λαμβάνονται πρόσθετα μέτρα για 
την προστασία τους, ιδίως η παροχή μειωμένων τιμο−λογίων, ή έκπτωση επί των δημοσιευμένων τιμολογίων 
κάθε Προμηθευτή, η εγκατάσταση μετρητών με δυνατό−
τητα προπληρωμής, οι ευνοϊκότεροι όροι πληρωμής των 
λογαριασμών, οι εναλλακτικοί τρόποι πρόσβασης σε 
υπηρεσίες εξυπηρέτησης και πληρωμής λογαριασμών, η 
απαγόρευση διακοπής σύνδεσης τέτοιων καταναλωτών 
σε κρίσιμες περιόδους.
3. Τα κριτήρια, οι προϋποθέσεις και η διαδικασία 
ένταξης ενός πελάτη σε κατηγορία Ευάλωτων Πελατών 
καθορίζονται με αποφάσεις του Υπουργού Περιβάλλο−ντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής. Με εξαίρεση μέτρων που σχετίζονται με τιμολόγια Προμήθειας και με εκπτώσεις, τα τιμολόγια Προμήθειας, τα μέτρα προ−στασίας για κάθε κατηγορία Ευάλωτων Καταναλωτών 
τόσο κατά το προσυμβατικό, όσο και κατά το συμβατικό 
ή στάδιο λύσης και καταγγελίας της Σύμβασης με τον 
Προμηθευτή, καθορίζονται με σχετικές διατάξεις στους 
αντίστοιχους Κώδικες Προμήθειας. Η ΡΑΕ ελέγχει και 
παρακολουθεί την τήρηση των υποχρεώσεων που προ−
βλέπονται για τους Ευάλωτους Πελάτες και δύναται να 
επιβάλει τις κυρώσεις του άρθρου 36, σε περίπτωση 
παράβασης των υποχρεώσεων αυτών.
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3815
Άρθρο 53
Με αποφάσεις του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέρ−
γειας και Κλιματικής Αλλαγής ή κοινές αποφάσεις του 
Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής 
Αλλαγής και του Υπουργού Οικονομικών, καθώς και 
κάθε άλλου συναρμόδιου Υπουργού, ανάλογα με την 
περίπτωση, καθορίζονται τα κατάλληλα μέτρα για την αντιμετώπιση της Ενεργειακής Πενίας, όπως ιδίως τα εθνικά Σχέδια Δράσης, τα οποία καταρτίζονται με κοι−νή απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας 
και Κλιματικής Αλλαγής και των καθ’ ύλην αρμόδιων 
Υπουργών έως την 31.7.2012, ευεργετήματα σε συστή−ματα κοινωνικής ασφάλισης, όταν απαιτείται για τη δι−ασφάλιση του ενεργειακού σχεδιασμού σε Ευάλωτους 
Πελάτες και την υποστήριξη των βελτιώσεων ενεργεια−
κής απόδοσης.
Άρθρο 54
Ενιαία σημεία επαφής για την παροχή κάθε αναγκαίας 
πληροφορίας που αφορά στα δικαιώματα των κατανα−
λωτών, καθώς και τους τρόπους προσφυγής τους σε πε−
ρίπτωση διαφοράς, στο πλαίσιο της σχετικής ισχύουσας 
κείμενης νομοθεσίας, είναι τα Κέντρα Εξυπηρέτησης 
Πολιτών (ΚΕΠ) της επικράτειας.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄
ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΟΙΝΗΣ ΩΦΕΛΕΙΑΣ
Άρθρο 55
Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας
1. Εκτός των υπηρεσιών που αναφέρονται στις δια−
τάξεις των άρθρων 57 και 58, με προεδρικό διάταγμα 
που εκδίδεται, σύμφωνα με τη διαδικασία του παρό−
ντος άρθρου, μετά από πρόταση του Υπουργού Πε−
ριβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, και 
κοινοποιείται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δύναται να 
ορίζονται κι άλλες υπηρεσίες κοινής ωφέλειας με σκοπό 
την προστασία των Ευάλωτων Πελατών, την ασφάλεια, 
συμπεριλαμβανομένης και της ασφάλειας του εφοδια−σμού, την τακτική παροχή, την ποιότητα και τις τιμές 
παροχής, καθώς και την προστασία του περιβάλλοντος, 
συμπεριλαμβανομένης της ενεργειακής αποδοτικότη−
τας, της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και της 
προστασίας κλίματος.
2. Οι υποχρεώσεις για την παροχή υπηρεσιών κοινής 
ωφέλειας πρέπει να είναι διαφανείς, αμερόληπτες και 
επαληθεύσιμες, να διασφαλίζουν την ισότιμη πρόσβαση 
των επιχειρήσεων ηλεκτρικής ενέργειας και Φυσικού 
Αερίου στους Πελάτες και να μην εμποδίζουν τον υγιή 
ανταγωνισμό. Για το σκοπό αυτόν πριν από την πρό−
ταση της παραγράφου 1 εκδίδεται, με απόφαση του 
Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής 
Αλλαγής, Έκθεση Επιπτώσεων, η οποία δημοσιεύεται 
στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και αναρτάται στις 
ιστοσελίδες του Υπουργείου και της ΡΑΕ και στην οποία 
αναφέρονται κατ’ ελάχιστον:
(α) Η αναγκαιότητα λήψης του μέτρου της επιβολής 
υπηρεσιών κοινής ωφέλειας.
(β) Ανάλυση των επιπτώσεων του προτεινόμενου μέ−
τρου στον ανταγωνισμό.
(γ) Ειδική αιτιολόγηση ως προς την αναλογικότητα 
του μέτρου προς τον επιδιωκόμενο σκοπό σε σχέση με 
λιγότερο επαχθή για τον ανταγωνισμό μέτρα.(δ) Τον προτεινόμενο χρονικό περιορισμό επιβολής 
του μέτρου και την περιοδική επανεξέταση των κριτη−
ρίων επιβολής του.
(ε) Τα μέτρα εξασφάλισης της διαφάνειας στον 
τρόπο υπολογισμού του ανταλλάγματος και της απο−
τροπής της παράβασης των διατάξεων του άρθρου 
106 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο Υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματι−
κής Αλλαγής δύναται να ζητεί, για τους σκοπούς της 
παρούσας παραγράφου, τις απόψεις της ΡΑΕ και της 
Επιτροπής Ανταγωνισμού.
3. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέρ−
γειας και Κλιματικής Αλλαγής ορίζεται ότι οι ΥΚΩ πα−
ρέχονται:
(α) Είτε από το σύνολο των επιχειρήσεων που ασκούν 
τη σχετική δραστηριότητα.
(β) Είτε από επιχειρήσεις που επιλέγονται κατόπιν 
πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος. που διενεργεί−
ται μετά από απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, 
Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής ύστερα από γνώμη 
της ΡΑΕ, με κριτήριο τη δυνατότητα παροχής των σχετι−
κών υπηρεσιών με το μικρότερο για το κοινωνικό σύνολο 
κόστος. Με την ίδια απόφαση ορίζονται η διαδικασία, 
οι όροι, τα κριτήρια και κάθε σχετική λεπτομέρεια, σύμ−
φωνα με τις διατάξεις του άρθρου 56.
4. Σε περίπτωση που δεν εκδηλωθεί ενδιαφέρον κατά 
τα ως άνω με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, 
Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής ως πάροχος της 
υπηρεσίας κοινής ωφέλειας ορίζεται η επιχείρηση που 
μπορεί να παρέχει τις εν λόγω υπηρεσίες κατά το βέλ−
τιστο οικονομικά τρόπο.
5. Με το προεδρικό διάταγμα της παραγράφου 1 
δύναται να ορίζεται ότι οι δαπάνες για την παροχή 
υπηρεσιών κοινής ωφέλειας επιμερίζονται για όλη την Ελληνική Επικράτεια, σε κάθε κατηγορία πελατών, πε−
ριλαμβανομένων των αυτοπαραγωγών στην περίπτωση 
της ηλεκτρικής ενέργειας, σύμφωνα με μεθοδολογία, 
η οποία καθορίζεται με απόφαση της ΡΑΕ, η οποία 
δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και 
κοινοποιείται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η μεθοδολο−
γία αυτή επιμερίζει τις δαπάνες βάσει συντελεστών 
που διαφοροποιούνται ανά κατηγορία Πελατών, έτσι 
ώστε να προκύπτει χρέωση ανά μονάδα κατανάλωσης η οποία εξισορροπεί τις οικονομικές συνέπειες μετα−
ξύ των κατηγοριών Πελατών και ταυτόχρονα προωθεί 
την εξοικονόμηση ενέργειας και την αποδοτική χρήση αυτής.
6. Οι αριθμητικές τιμές των συντελεστών της ανωτέρω 
μεθοδολογίας, καθώς και οι μοναδιαίες χρεώσεις που 
επιβάλλονται στους Πελάτες, ανεξάρτητα Προμηθευ−
τή, προσδιορίζονται κάθε έτος με απόφαση της ΡΑΕ, 
η οποία δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνή−
σεως.
7. Προκειμένου για την ηλεκτρική ενέργεια η ετήσια 
επιβάρυνση Πελάτη κατά θέση κατανάλωσης δεν μπορεί 
να υπερβαίνει το ποσό των επτακοσίων εβδομήντα τρι−
ών χιλιάδων πεντακοσίων τριάντα ενός (773.531) ευρώ. Το όριο αυτό αναπροσαρμόζεται κατά το πρώτο τρί−
μηνο κάθε έτους με απόφαση της ΡΑΕ σύμφωνα με τη 
μέση ετήσια μεταβολή του δείκτη τιμών καταναλωτή, 
3816 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
όπως δημοσιεύεται από την Ελληνική Στατιστική Αρχή 
(ΕΛΣΤΑΤ).
8. Ο Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ και οι Διαχειριστές Συ−
στημάτων και Δικτύων Διανομής Φυσικού Αερίου τη−
ρούν ειδικό διαχειριστικό λογαριασμό για τις υπηρεσίες 
κοινής ωφέλειας. Στο λογαριασμό αυτόν χρεώνονται 
ως εκροές τα ανταλλάγματα που παρέχονται στους 
υπόχρεους παροχής υπηρεσιών κοινής ωφελείας και 
πιστώνονται ως εισροές τα έσοδα από χρεώσεις που 
επιβάλλονται στους Πελάτες και συλλέγονται από τους 
Προμηθευτές. Ο μηχανισμός ανάκτησης των χρεώσεων 
αυτών και απόδοσης του οφειλόμενου ανταλλάγματος, 
καθώς και κάθε ειδικότερη λεπτομέρεια για την εφαρ−
μογή του μηχανισμού αυτού καθορίζεται για μεν το 
Φυσικό Αέριο στο Μέρος Γ΄ του παρόντος νόμου για δε 
την ηλεκτρική ενέργεια στο Μέρος Δ΄ του παρόντος νό−
μου. Προϋπόθεση για την καταβολή του ανταλλάγματος 
της παραγράφου 4 του άρθρου 56 αποτελεί η τήρηση 
χωριστών λογαριασμών σύμφωνα με τα προβλεπόμενα 
στην παράγραφο 9.
9. Οι επιχειρήσεις ηλεκτρικής ενέργειας και Φυσικού 
Αερίου οφείλουν να τηρούν χωριστούς λογαριασμούς στους οποίους απεικονίζονται τουλάχιστον τα οικονο−μικά ανταλλάγματα που παρέχονται στις επιχειρήσεις 
αυτές για την εκπλήρωση υποχρεώσεων παροχής υπη−
ρεσιών κοινής ωφέλειας, σύμφωνα με το παρόν άρθρο, καθώς και τα άρθρα 57 και 58, καθώς και οι χρεώσεις 
που επιβάλλουν στους Πελάτες τους σχετικά με τις 
υποχρεώσεις παροχής υπηρεσιών κοινής ωφέλειας. Η 
ΡΑΕ είναι αρμόδια για τον έλεγχο της τήρησης των 
διατάξεων της παραγράφου αυτής.
Άρθρο 56
Διαδικασία ανάθεσης της παροχής υπηρεσιών
κοινής ωφέλειας με πρόσκληση
εκδήλωσηςενδιαφέροντος
1. Στην περίπτωση που η επιλογή των επιχειρήσεων 
που θα παρέχουν τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας γίνεται 
με πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος η διαδικασία 
επιλογής του παρόχου των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας 
θα πρέπει να πληροί τις κάτωθι προϋποθέσεις:
(α) Να είναι απλή, διαφανής και να μην εισάγει δια−
κρίσεις μεταξύ των επιχειρήσεων.
(β) Να εξασφαλίζει την οικονομική και τεχνική δυ−
νατότητα της παροχής της συγκεκριμένης υπηρεσίας κοινής ωφέλειας.
(γ) Να επιφέρει το μικρότερο δυνατό κόστος τόσο 
στους πελάτες που κάνουν χρήση των υπηρεσιών κοινής 
ωφέλειας όσο και για τους υπόλοιπους πελάτες.
(δ) Να ελαχιστοποιούνται οι στρεβλώσεις στην αγορά, 
ιδίως όσον αφορά στην παροχή υπηρεσιών με τιμές ή 
άλλους όρους και προϋποθέσεις, που αποκλίνουν από 
τους συνήθεις εμπορικούς όρους.
(ε) Να εξασφαλίζεται ότι καμία επιχείρηση δεν απο−
κλείεται εκ των προτέρων και να μπορεί να ορίζονται 
διαφορετικές επιχειρήσεις ή ομάδες επιχειρήσεων για 
την παροχή των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας για κάθε διαφορετική κατηγορία πελατών ή για την κάλυψη δι−αφορετικών περιοχών της Χώρας.
(στ) Να περιλαμβάνει συγκριτική αξιολόγηση μετα−
ξύ των προτεινόμενων τιμολογίων για κάθε κατηγο−ρία πελατών και του αιτούμενου ανταλλάγματος που 
υποβάλλει κάθε ενδιαφερόμενος για την παροχή των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας.
2. Στην περίπτωση που ορίζεται ότι οι υπηρεσίες των 
άρθρων 55, 56 και 57 παρέχονται από το σύνολο των 
επιχειρήσεων που ασκούν τη σχετική δραστηριότητα, 
με απόφαση της ΡΑΕ που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα 
της Κυβερνήσεως και κοινοποιείται στην Ευρωπαϊκή 
Επιτροπή, καθορίζεται η μεθοδολογία υπολογισμού του 
κόστους και το αντάλλαγμα που οφείλεται για την εκ−
πλήρωση των υποχρεώσεων παροχής υπηρεσιών κοινής 
ωφέλειας των άρθρων 55, 56 και 57. Το αντάλλαγμα δεν 
μπορεί να υπερβαίνει το μέτρο του αναγκαίου για την 
κάλυψη του κόστους για την εκπλήρωση της υποχρέ−ωσης παροχής υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, λαμβανο−μένων υπόψη των σχετικών εσόδων και ενός εύλογου κέρδους για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων αυτών. 
Η μεθοδολογία υπολογισμού του ανταλλάγματος πρέπει 
να είναι απλή, διαφανής, να μην επιφέρει στρεβλώσεις στην αγορά, να επιφέρει το ελάχιστο δυνατό κόστος 
στους καταναλωτές και η εφαρμογή της να είναι εύκολα 
επαληθεύσιμη και ελέγξιμη. Για τον ορθό υπολογισμό 
του κόστους παροχής των υπηρεσιών θα πρέπει να 
πληρούνται τα ακόλουθα κριτήρια:
(α) Το κόστος παροχής υπηρεσιών κοινής ωφέλει−
ας δεν δύναται να υπερβαίνει τη διαφορά μεταξύ του καθαρού κόστους της λειτουργίας μιας καθορισμένης επιχείρησης, με υποχρεώσεις κοινής ωφέλειας και της λειτουργίας της χωρίς τις υποχρεώσεις αυτές.
(β) Για την ορθή εκτίμηση του κόστους δεν λαμβάνο−
νται υπόψη κόστη που κάθε καθορισμένη επιχείρηση θα 
προσπαθούσε να αποφύγει εάν δεν παρείχε υπηρεσίες κοινής ωφέλειας.
(γ) Για τον προσδιορισμό του κόστους συνεκτιμώνται 
τα οφέλη που αποκομίζει η επιχείρηση από την παροχή 
των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας.
3. Σε περίπτωση απευθείας ανάθεσης της παροχής 
των υπηρεσιών σε μία επιχείρηση, το κόστος καθορί−
ζεται βάσει αναλύσεως των δαπανών στις οποίες θα 
προέβαινε μια μέση επιχείρηση, με χρηστή διαχείρι−
ση και κατάλληλα εξοπλισμένη προς ικανοποίηση των 
απαιτήσεων σχετικά με την παροχή της υπηρεσίας 
κοινής ωφέλειας, προκειμένου να εκπληρώσει τις ως 
άνω υποχρεώσεις.
4. Ειδικά για την ηλεκτρική ενέργεια έως ότου ολο−
κληρωθεί η διαδικασία επιλογής του Προμηθευτή Κα−
θολικής Υπηρεσίας και του Προμηθευτή Τελευταίου 
Καταφυγίου κατά τα άρθρα 57 και 58 αντίστοιχα, ως 
πάροχος των υπηρεσιών αυτών ορίζεται η ΔΕΗ ΑΕ. Κάθε 
Πελάτης εντάσσεται στην αντίστοιχη τιμολογιακή κα−τηγορία της ΔΕΗ ΑΕ και τιμολογείται με τα δημοσιευ−μένα τιμολόγια Προμήθειας που ισχύουν και για τους 
λοιπούς Πελάτες της ΔΕΗ ΑΕ, οι οποίοι ανήκουν στην 
ίδια κατηγορία Πελατών. Η μεθοδολογία υπολογισμού 
του ανταλλάγματος του ενδεχόμενου κόστους της ΔΕΗ 
ΑΕ για την παροχή των υπηρεσιών αυτών, καθώς και 
οι τρόποι κάλυψής του καθορίζονται σύμφωνα με τα 
κριτήρια του παρόντος άρθρου με αποφάσεις της ΡΑΕ οι οποίες εκδίδονται μετά από δημόσια διαβούλευση. Η ευθύνη για την επαλήθευση της ορθότητας υπολογι−
σμού του ανταλλάγματος και της αποφυγής καταβολής 
υπεραντιστάθμισης ανήκει στη ΡΑΕ.
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3817
Άρθρο 57
Προμηθευτής Τελευταίου Καταφυγίου
1. Ο Προμηθευτής Τελευταίου Καταφυγίου Φυσικού 
Αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας υποχρεούται να προ−
μηθεύει Πελάτες, οι οποίοι δεν εκπροσωπούνται από 
Προμηθευτή, λόγω υπαιτιότητας του μέχρι πρότινος 
Προμηθευτή τους και όχι των Πελατών. Η προμήθεια 
διενεργείται προσωρινά και για μέγιστο χρονικό διά−
στημα τριών (3) μηνών προκειμένου να δοθεί κατάλλη−λος χρόνος στους Πελάτες να διαπραγματευθούν νέα σύμβαση με Προμηθευτή της επιλογής τους.
2. Η επιλογή των Προμηθευτών που θα παρέχουν τις 
υπηρεσίες Τελευταίου Καταφυγίου γίνεται:
(α) Για το Φυσικό Αέριο σύμφωνα με την παράγραφο 
3 του άρθρου 81.
(β) Για την ηλεκτρική ενέργεια με πρόσκληση εκδή−
λωσης ενδιαφέροντος έως την 31.7.2012 και κατά τη 
διαδικασία του άρθρου 56. Με απόφαση της ΡΑΕ κα−
θορίζονται η διαδικασία, οι όροι, τα κριτήρια και κάθε 
σχετική λεπτομέρεια. Σε περίπτωση που δεν εκδηλωθεί 
ενδιαφέρον κατά τα ως άνω, ως πάροχος της Υπη−
ρεσίας Τελευταίου Καταφυγίου ορίζεται με απόφαση 
της ΡΑΕ ο Προμηθευτής με το μεγαλύτερο μερίδιο της 
αγοράς ανά κατηγορία πελατών.
Άρθρο 58
Προμηθευτής Καθολικής Υπηρεσίας
ηλεκτρικής ενέργειας
1. Ο Προμηθευτής Καθολικής Υπηρεσίας ηλεκτρικής 
ενέργειας υποχρεούται να προμηθεύει Οικιακούς Πε−
λάτες και μικρές επιχειρήσεις (με ισχύ παροχής μέχρι 
και 25 kVA), οι οποίοι είτε έχουν αδρανήσει σχετικά 
με το δικαίωμα ελεύθερης επιλογής Προμηθευτή είτε 
αδυνατούν να βρουν Προμηθευτή στην απελευθερωμένη 
αγορά με τους υφιστάμενους εμπορικούς όρους.
2. Η Προμήθεια Καθολικής Υπηρεσίας στους Πελάτες 
της παραγράφου 1 γίνεται σε τιμές εύλογες, διαφανείς, 
εύκολα και άμεσα συγκρίσιμες με τιμές άλλων Προμη−θευτών και που δεν εισάγουν διακρίσεις μεταξύ κατη−
γοριών πελατών. Οι χρεώσεις πρέπει να είναι διακριτές 
ανά δραστηριότητα και οι χρεώσεις που αντιστοιχούν 
στις ανταγωνιστικές δραστηριότητες παραγωγής και 
προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας θα πρέπει να αντα−
νακλούν το κόστος με δυνατότητα αναπροσαρμογής 
λόγω μεταβολών στο υποκείμενο κόστος.
3. Οι Προμηθευτές οφείλουν να ενημερώνουν τους 
Πελάτες τους που έχουν πρόσβαση σε καθολική υπη−ρεσία σχετικά με τα δικαιώματά τους όσον αφορά την καθολική υπηρεσία. Ο Προμηθευτής Καθολικής Υπηρε−σίας οφείλει ιδιαίτερα να υπενθυμίζει στους Πελάτες και τη δυνατότητα αλλαγής Προμηθευτή.
4. Η επιλογή των Προμηθευτών που θα παρέχουν την 
Καθολική Υπηρεσία σε αυτές γίνεται με πρόσκληση εκ−
δήλωσης ενδιαφέροντος έως την 31.7.2012. Με απόφαση 
της ΡΑΕ καθορίζονται η διαδικασία, οι όροι, τα κριτήρια 
και κάθε σχετική λεπτομέρεια. Σε περίπτωση που δεν 
εκδηλωθεί ενδιαφέρον κατά τα ως άνω, ως πάροχος 
της Καθολικής Υπηρεσίας ορίζεται με απόφαση της ΡΑΕ 
ο Προμηθευτής με το μεγαλύτερο μερίδιο της αγοράς 
ανά κατηγορία Πελατών.ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄
ΕΥΦΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΕΤΡΗΣΗΣ
Άρθρο 59
Εφαρμογή ευφυών συστημάτων μέτρησης
1. Η ευρείας κλίμακας αντικατάσταση υφιστάμενων 
συστημάτων μέτρησης της τελικής κατανάλωσης 
ενέργειας στο Δίκτυο Διανομής με αντίστοιχα ευφυή 
συστήματα, η οποία αποσκοπεί ιδίως στη δυνατότητα 
ενεργού συμμετοχής των καταναλωτών στην αγορά 
ενέργειας αλλά και γενικότερα στην αποτελεσματι−
κότερη και οικονομικότερη λειτουργία της, ρυθμίζεται με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας 
και Κλιματικής Αλλαγής, μετά από γνώμη της ΡΑΕ και 
σχετική εισήγηση των αρμόδιων Διαχειριστών σύμφωνα 
με την παράγραφο 2.
2. Η εισήγηση των αρμόδιων Διαχειριστών των Δικτύ−
ων Διανομής υποβάλλεται στη ΡΑΕ εντός ενός έτους από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου, λαμβάνει υπόψη τη μεγιστοποίηση του κοινωνικού οφέλους και 
περιλαμβάνει εναλλακτικές προτάσεις για τα παραπά−
νω θέματα. Για την κατάρτιση της εισήγησής του, ο 
αρμόδιος Διαχειριστής λαμβάνει υπόψη τα αποτελέ−
σματα τεχνοοικονομικής μελέτης κόστους – οφέλους 
(ΜΚΟ), την οποία και συνυποβάλλει με την παραπάνω 
εισήγηση. Η ΜΚΟ εκπονείται με μέριμνα του αρμόδιου 
Διαχειριστή και περιλαμβάνει την εξέταση εναλλακτικών 
τεχνικών λύσεων για την εφαρμογή ευφυών συστημά−των μέτρησης στο Δίκτυο Διανομής, την εκτίμηση του 
αναμενόμενου κόστους κάθε λύσης, καθώς και του οφέ−
λους της για τη δραστηριότητα της διανομής, για τις 
διάφορες κατηγορίες χρηστών του Δικτύου και τους 
Προμηθευτές, και την εκτίμηση του εφικτού χρόνου 
υλοποίησής της.
3. Με απόφαση της ΡΑΕ ρυθμίζεται κάθε αναγκαία 
λεπτομέρεια για την ένταξη του έργου στον προγραμ−
ματισμό της ανάπτυξης του Δικτύου Διανομής ηλε−
κτρικής ενέργειας και Φυσικού Αερίου, όπως, μεταξύ 
άλλων:
(α) οι ελάχιστες λειτουργικές απαιτήσεις και προδια−
γραφές όσον αφορά είτε στα μετρητικά συστήματα ή 
στις σχετικές υπηρεσίες που παρέχονται στην αγορά 
ενέργειας και εξειδίκευσή τους για διάφορες κατηγο−ρίες συμμετεχόντων σε αυτήν,
(β) οι ελάχιστες απαιτήσεις όσον αφορά σε θέματα 
τυποποίησης, διαλειτουργικότητας και επεκτασιμότητας 
των ευφυών συστημάτων μέτρησης, σε σχέση, μεταξύ 
άλλων, και με τη δυνατότητα ένταξης στο σύστημα 
μετρητικού εξοπλισμού της επιλογής των χρηστών του 
Δικτύου,
(γ) ο προϋπολογισμός έργου και όροι προσδιορισμού 
της δαπάνης που εντάσσεται στη ρυθμιζόμενη περιου−σιακή βάση του Δικτύου,
(δ) το αναλυτικό χρονοδιάγραμμα υλοποίησης του 
έργου, καθώς και αντίστοιχο χρονοδιάγραμμα ταμει−
ακών ροών,
(ε) η μεθοδολογία επιμερισμού δαπάνης μεταξύ του 
αρμόδιου Διαχειριστή και των Χρηστών του Δικτύου.
4. Ειδικά για την ηλεκτρική ενέργεια στόχοι για την 
ολοκλήρωση του έργου είναι η δεκαετία, καθώς και ο 
εξοπλισμός με ευφυή συστήματα μέτρησης τουλάχιστον 
ποσοστού 80% των Πελατών έως το 2020.
3818 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ
ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄
ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΡΑΕ
Άρθρο 60
Αρμοδιότητες της ΡΑΕ
Η ΡΑΕ, στo πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της που ορί−
ζονται με το Πρώτο Μέρος του παρόντος, έχει επιπρό−
σθετα τις εξής ρυθμιστικές αρμοδιότητες ως προς την αγορά του Φυσικού Αερίου:
(α) Τηρεί Μητρώο Αδειών, στο οποίο καταχωρίζει τις 
άδειες που χορηγούνται από αυτήν.
(β) Τηρεί το Μητρώο Χρηστών του ΕΣΦΑ σύμφωνα 
με το άρθρο 72.
(γ) Καθορίζει τους όρους και τις προϋποθέσεις παρο−
χής υπηρεσιών εξισορρόπησης φορτίου για την ασφαλή, 
αποτελεσματική και αξιόπιστη λειτουργία των Συστημά−
των Φυσικού Αερίου. Για το σκοπό αυτόν εγκρίνει, μετα−
ξύ άλλων, ετήσιο πρόγραμμα εξισορρόπησης φορτίου.
(δ) Παρακολουθεί και ελέγχει την άσκηση των δραστη−
ριοτήτων των διαχειριστών Συστημάτων Φυσικού Αερί−
ου, για την τήρηση των όρων του παρόντος νόμου, των 
Αδειών τους ή/και της πιστοποίησής τους και μπορεί 
να επιβάλλει στους διαχειριστές Συστημάτων Φυσικού Αερίου την υποχρέωση, κατά την παροχή των υπηρε−
σιών τους, να προβαίνουν σε κάθε αναγκαία ενέργεια 
ή τροποποίηση των όρων και προϋποθέσεων παροχής πρόσβασης σε Σύστημα Φυσικού Αερίου, προκειμένου 
να τηρείται η αρχή της ίσης μεταχείρισης.
(ε) Παρακολουθεί την εφαρμογή μηχανισμών διαχείρι−
σης της συμφόρησης και εγκρίνει συγκεκριμένα μέτρα 
για την άρση της συμφόρησης ύστερα από εισήγηση 
του Διαχειριστή Συστήματος Φυσικού Αερίου.
(στ) Παρακολουθεί και εποπτεύει τη λειτουργία της 
Ενιαίας Αγοράς Φυσικού Αερίου (ΕΑΦΑ) κατά το άρθρο 
86 και δημοσιεύει ετήσια έκθεση σχετικά με τα αποτε−λέσματα της παρακολούθησης αυτής.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄
ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ
ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ
Άρθρο 61
Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς
Φυσικού Αερίου
1. Kάθε επιχείρηση που έχει στην ιδιοκτησία της Σύ−
στημα Μεταφοράς Φυσικού Αερίου, ασκεί τις αρμοδι−
ότητες του διαχειριστή του εν λόγω Συστήματος σύμ−φωνα με τις διατάξεις του παρόντος νόμου.
2. Από τις διατάξεις του Τρίτου Μέρους του παρόντος 
νόμου, δύναται να χορηγούνται εξαιρέσεις για καθορι−σμένο χρονικό διάστημα υπό τους όρους και τις προϋ−
ποθέσεις του άρθρου 36 της Οδηγίας 2009/73/ΕΚ, κατά 
τα ειδικώς οριζόμενα με το άρθρο 76, ή παρεκκλίσεις 
υπό τους όρους και τις προϋποθέσεις των παραγράφων 
4 και 5 του άρθρου 49 της Οδηγίας 2009/73/ΕΚ.
Άρθρο 62
Διαχωρισμένοι Διαχειριστές Συστημάτων
Μεταφοράς Φυσικού Αερίου
(Άρθρο 9 της Οδηγίας 2009/73/ΕΚ)
1. Για την άσκηση των αρμοδιοτήτων Διαχειριστή Συ−στήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου, θα πρέπει να 
πληρούνται σωρευτικά οι κάτωθι προϋποθέσεις:
(α) Το ίδιο ή τα ίδια πρόσωπα δεν δικαιούνται:(αα) Να ασκούν άμεσα ή έμμεσα Έλεγχο επί επιχεί−
ρησης που εκτελεί οποιαδήποτε από τις δραστηριό−
τητες παραγωγής ή προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας ή Φυσικού Αερίου και συγχρόνως να ασκούν άμεσα ή έμμεσα Έλεγχο ή να ασκούν οποιοδήποτε δικαίωμα σε 
διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου ή 
ηλεκτρικής ενέργειας ή σε Σύστημα Μεταφοράς Φυσι−κού Αερίου ή ηλεκτρικής ενέργειας, ούτε
(ββ) να ασκούν άμεσα ή έμμεσα Έλεγχο επί Διαχειριστή 
Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου ή ηλεκτρικής 
ενέργειας ή επί Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αε−
ρίου ή ηλεκτρικής ενέργειας και συγχρόνως να ασκούν άμεσα ή έμμεσα Έλεγχο ή να ασκούν οποιοδήποτε δι−
καίωμα σε επιχείρηση που εκτελεί οποιαδήποτε από τις 
δραστηριότητες παραγωγής ή προμήθειας ηλεκτρικής 
ενέργειας ή Φυσικού Αερίου.
(β) Το ίδιο ή τα ίδια πρόσωπα δεν δικαιούνται να διο−
ρίζουν μέλη του διοικητικού συμβουλίου ή οργάνων με 
εκπροσωπευτική εξουσία σε Διαχειριστή Συστήματος 
Μεταφοράς Φυσικού Αερίου ή σε Σύστημα Μεταφοράς 
Φυσικού Αερίου και να ασκούν άμεσα ή έμμεσα Έλεγχο 
ή να ασκούν οποιοδήποτε δικαίωμα σε επιχείρηση που 
εκτελεί οποιαδήποτε από τις δραστηριότητες παρα−
γωγής ή προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και Φυσικού 
Αερίου και
(γ) Το ίδιο πρόσωπο δεν δικαιούται να είναι μέλος του 
διοικητικού συμβουλίου ή οργάνων με εκπροσωπευτική 
εξουσία τόσο σε επιχείρηση που ασκεί οποιαδήποτε 
από τις δραστηριότητες παραγωγής ή προμήθειας 
ηλεκτρικής ενέργειας ή Φυσικού Αερίου όσο και σε Δι−
αχειριστή Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου ή 
Σύστημα Μεταφοράς Φυσικού Αερίου.
2. Τα δικαιώματα που αναφέρονται στην παράγραφο 
1, στοιχεία α΄ και β΄, περιλαμβάνουν ειδικότερα:
(α) την εξουσία άσκησης δικαιωμάτων ψήφου,
(β) την εξουσία διορισμού μελών του διοικητικού συμ−
βουλίου ή των οργάνων που εκπροσωπούν νόμιμα την 
επιχείρηση ή
(γ) την κατοχή πλειοψηφικού μεριδίου στο μετοχικό ή 
εταιρικό κεφάλαιο της επιχείρησης ή του Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου.
3. Η υποχρέωση που ορίζεται στην παράγραφο 1 του 
άρθρου 61 θεωρείται ότι πληρούται όταν δύο ή περισ−
σότερες επιχειρήσεις που έχουν στην κυριότητά τους 
Συστήματα Μεταφοράς Φυσικού Αερίου έχουν συστήσει κοινοπραξία, η οποία ενεργεί ως Διαχειριστής Συστήμα−τος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου σε δύο ή περισσότερα 
κράτη − μέλη για τα εν λόγω Συστήματα Μεταφοράς 
Φυσικού Αερίου. Ουδεμία άλλη επιχείρηση επιτρέπεται 
να συμμετέχει στην κοινοπραξία, εκτός εάν έχει εγκριθεί 
σύμφωνα με το άρθρο 14 της Οδηγίας 2009/73/ΕΚ ως ανε−
ξάρτητος διαχειριστής συστήματος ή αν έχει πιστοποι−ηθεί ως ανεξάρτητος διαχειριστής μεταφοράς για τους 
σκοπούς του κεφαλαίου IV της Οδηγίας 2009/ 73/ΕΚ.
4. Για την εφαρμογή του παρόντος άρθρου, εφόσον το 
πρόσωπο που αναφέρεται στην παράγραφο 2, στοιχεία 
α΄, β΄ και γ΄, είναι το Ελληνικό Δημόσιο ή άλλος φορέας, 
οργανισμός ή κρατικός λειτουργός του Δημόσιου Τομέα, 
τότε δύο διαφορετικοί φορείς του Δημόσιου Τομέα που 
ασκούν Έλεγχο αφ’ ενός στο διαχειριστή Συστήματος 
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3819
Μεταφοράς Φυσικού Αερίου ή σε Σύστημα Μεταφοράς 
Φυσικού Αερίου και αφ’ ετέρου σε επιχείρηση που ασκεί 
οποιαδήποτε από τις δραστηριότητες παραγωγής ή 
προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας ή Φυσικού Αερίου δεν 
θεωρούνται ότι είναι το ίδιο ή τα ίδια πρόσωπα, εφόσον 
δεν βρίσκονται υπό τον έλεγχο του ίδιου τρίτου φορέα 
του Δημόσιου Τομέα.
5. Οι Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς Φυσικού 
Αερίου και το προσωπικό τους υπόκεινται στις υποχρε−
ώσεις εχεμύθειας σύμφωνα με το άρθρο 66 του παρό−
ντος ως προς τις εμπορικά ευαίσθητες πληροφορίες, οι 
οποίες περιέρχονται σε γνώση τους κατά την εκτέλεση 
των καθηκόντων τους. Οι εν λόγω πληροφορίες δεν 
διαβιβάζονται σε επιχειρήσεις που ασκούν οποιαδήπο−τε από τις δραστηριότητες παραγωγής ή προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας ή Φυσικού Αερίου.
6. Οι επιχειρήσεις που ασκούν δραστηριότητες παρα−
γωγής ή προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας ή Φυσικού 
Αερίου δεν δικαιούνται σε καμία περίπτωση να απο−
κτούν τον Έλεγχο ή να ασκούν οποιοδήποτε δικαίω−
μα άμεσα ή έμμεσα επί διαχωρισμένων Διαχειριστών 
Συστημάτων Μεταφοράς Φυσικού Αερίου της χώρας ή 
άλλων κρατών − μελών, σύμφωνα με τις διατάξεις του 
παρόντος άρθρου.
7. Κάθετα ολοκληρωμένη επιχείρηση που έχει στην 
κυριότητά της σύστημα μεταφοράς σε καμία περί−
πτωση δεν επιτρέπεται να παρεμποδίζεται να λάβει 
μέτρα για τη συμμόρφωσή της με τις διατάξεις του 
πα ρόντος.
Άρθρο 63
Απόκτηση συμμετοχής σε Διαχωρισμένο
Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου
1. Κάθε νομικό ή φυσικό πρόσωπο που σκοπεύει να 
αποκτήσει, μεμονωμένα ή σε σύμπραξη με άλλα πρό−
σωπα, Συμμετοχή σε Διαχωρισμένο Διαχειριστή Συ−
στήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου υποχρεούται 
να ενημερώσει προηγουμένως τη ΡΑΕ και να κοινο−
ποιήσει σε αυτήν το ποσοστό της συμμετοχής. Η ίδια υποχρέωση ισχύει και όταν αυξάνεται ήδη υφιστάμενη συμμετοχή, ούτως ώστε η αναλογία των δικαιωμάτων ψήφου ή του κεφαλαίου που κατέχει ένα πρόσωπο στο 
Διαχωρισμένο Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς Φυ−
σικού Αερίου, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων 
που κατά την εκάστοτε ισχύουσα εθνική και κοινοτική νομοθεσία δύνανται να εξομοιωθούν με κατοχή δικαι−ωμάτων ψήφου από το αυτό πρόσωπο, να φθάνει ή να υπερβαίνει τα κατώτατα όρια του 20%, 33% ή 50% του συνόλου των δικαιωμάτων ψήφου ή του κεφαλαίου ή ο Διαχωρισμένος Διαχειριστής Συστήματος Μεταφοράς 
Φυσικού Αερίου να καθίσταται θυγατρική του προσώπου 
που αποκτά τη Συμμετοχή.
2. Προκειμένου περί συμμετοχών που πραγματοποι−
ούνται από νομικά πρόσωπα, η ΡΑΕ δικαιούται:
(α) Να ζητεί πληροφορίες για την ταυτότητα των 
φυσικών και νομικών προσώπων που άμεσα ή έμμεσα ελέγχουν τα νομικά πρόσωπα που προτίθενται να αυ−
ξήσουν ή να αποκτήσουν συμμετοχή σε Διαχωρισμένο 
Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου 
και
(β) να επιβάλλει την υποχρέωση να της γνωστοποιεί−
ται οποιαδήποτε μεταγενέστερη μεταβολή στην ταυτό−
τητα αυτών των φυσικών ή νομικών προσώπων.3. Εντός τριών (3) μηνών από τη γνωστοποίηση της 
απόκτησης ή αύξησης συμμετοχής, η ΡΑΕ υποχρεού−
ται:
(α) Να εγκρίνει τη συμμετοχή ή
(β) να εκκινήσει τη διαδικασία πιστοποίησης σύμφωνα 
με το άρθρο 19 παράγραφος 3 του παρόντος, εφόσον 
εκτιμά ότι, εξαιτίας της απόκτησης συμμετοχής στο 
Διαχωρισμένο Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς, 
καθίσταται αναγκαία η επανεκτίμηση της πλήρωσης 
των κριτηρίων του άρθρου 62 ή
(γ) να εναντιωθεί, εφόσον η συμμετοχή συνεπάγεται 
την απόκτηση Ελέγχου ή την άσκηση οποιουδήποτε 
δικαιώματος, άμεσα ή έμμεσα, επί Διαχωρισμένων Δι−
αχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Φυσικού Αερίου 
που υπάγονται στην αρμοδιότητά της από επιχειρήσεις 
που ασκούν οποιαδήποτε δραστηριότητα παραγωγής ή 
προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας ή Φυσικού Αερίου.
4. Σε περίπτωση που πραγματοποιηθεί η συμμετοχή 
ή αυξηθεί η ήδη υφιστάμενη συμμετοχή χωρίς να ανα−κοινωθεί εκ των προτέρων στη ΡΑΕ ή χωρίς να εγκρι−
θεί η πραγματοποίησή της, ή σε περίπτωση μη γνω−
στοποίησης στη ΡΑΕ της μεταβολής της ταυτότητας 
του φυσικού ή νομικού προσώπου που ελέγχει νομικό πρόσωπο με συμμετοχή σε Διαχωρισμένο Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου, αυτοδικαίως παύει να έχει αποτέλεσμα η άσκηση των δικαιωμάτων 
ψήφου που απορρέουν από τη συμμετοχή του προ−
σώπου. Επιπροσθέτως, η ΡΑΕ μπορεί με απόφασή της 
να επιβάλλει σε όσους παραβαίνουν την υποχρέωση 
προηγούμενης γνωστοποίησης της απόκτησης ή της 
αύξησης ήδη υφιστάμενης συμμετοχής, τις κυρώσεις 
του άρθρου 36.
Άρθρο 64
Διορισμός και πιστοποίηση των Διαχειριστών Συ−
στημάτων Μεταφοράς Φυσικού Αερίου
(Άρθρο 10 της Οδηγίας 2009/73/ΕΚ)
1. Κάθε υποψήφιος Διαχειριστής Συστήματος Μετα−
φοράς Φυσικού Αερίου υποχρεούται να γνωστοποιήσει στη ΡΑΕ τη συμμόρφωσή του προς τις διατάξεις του 
παρόντος νόμου αιτούμενος τη χορήγηση πιστοποίησης. 
Ο Διαχειριστής υποχρεούται να υποβάλει την αίτησή 
του προβαίνοντας σε κάθε αναγκαία ενέργεια προκει−
μένου να τηρηθούν η διαδικασία και οι προθεσμίες του 
Κανονισμού (ΕΚ) 715/2009. Η αίτηση συνοδεύεται από 
όλα τα απαραίτητα έγγραφα και στοιχεία, συμπερι−
λαμβανομένων όσων αναφέρονται στο άρθρο 63 του 
παρόντος, και καταχωρείται στο μητρώο αιτήσεων της 
ΡΑΕ. Με απόφασή της η ΡΑΕ καθορίζει τα ειδικότε−
ρα έγγραφα και στοιχεία που συνοδεύουν την αίτηση 
του υποψήφιου Διαχειριστή. Η ΡΑΕ, εντός τασσόμενης προθεσμίας, δύναται να ζητήσει από τον υποψήφιο Δι−αχειριστή κάθε πληροφορία ή στοιχείο σχετικά με την υποβληθείσα αίτηση.
2. Η ΡΑΕ δύναται να ζητήσει από τον υποψήφιο διαχει−
ριστή να υποβάλει, εντός ρητώς τασσόμενης προθεσμί−
ας, κάθε πληροφορία ή στοιχείο σχετικά με την τήρηση 
των όρων του παρόντος άρθρου και του Κανονισμού 
(ΕΚ) 715/2009 ως προς τις προϋποθέσεις πιστοποίησης και να αιτηθεί με αιτιολογημένη απόφασή της τη λήψη μέτρων προς το σκοπό συμμόρφωσής του με τις δια−τάξεις του παρόντος. Κατόπιν γνωστοποίησης από τον 
υποψήφιο Διαχειριστή της συμμόρφωσής του με τις 
3820  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
υποδείξεις της, η ΡΑΕ ενεργεί κατά τα οριζόμενα στην 
παράγραφο 3 του παρόντος.
3. Η ΡΑΕ εκδίδει απόφαση σχετικά με την αίτηση του 
Διαχειριστή εντός αποκλειστικής προθεσμίας τεσσάρων 
(4) μηνών από την υποβολή της αίτησης. Σε κάθε περί−πτωση, η αίτηση του Διαχειριστή θεωρείται ότι έχει γί−
νει αποδεκτή, εφόσον η ΡΑΕ δεν εκφράσει αντιρρήσεις, 
σύμφωνα με την παράγραφο 2, εντός της προθεσμίας 
του προηγούμενου εδαφίου. Η ΡΑΕ κοινοποιεί αμελλητί 
στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τη ρητή ή σιωπηρή απόφασή 
της σχετικά με την πιστοποίηση του Διαχειριστή μαζί με όλες τις σχετικές πληροφορίες. Η ρητή ή σιωπηρή 
απόφαση της ΡΑΕ παράγει αποτελέσματα μετά την πε−
ράτωση της διαδικασίας που καθορίζεται με το άρθρο 3 
του Κανονισμού (ΕΚ) 715/2009. Η απόφαση της ΡΑΕ και η 
γνώμη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σύμφωνα με την πα−
ράγραφο 2 του άρθρου 3 του Κανονισμού (ΕΚ) 715/2009, 
δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
4. Κάθε Διαχειριστής Συστήματος Μεταφοράς Φυσι−
κού Αερίου υποχρεούται να γνωστοποιεί αμελλητί στη ΡΑΕ κάθε σχεδιαζόμενη συναλλαγή που ενδεχομένως 
καθιστά αναγκαία την επανεκτίμηση της συμμόρφωσής 
του προς τις επιταγές του παρόντος κεφαλαίου.
5. Η ΡΑΕ τηρεί την εμπιστευτικότητα των εμπορικά 
ευαίσθητων πληροφοριών που τίθενται υπόψη της κατά 
τη διαδικασία πιστοποίησης του Διαχειριστή του Συ−
στήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου.
Άρθρο 65
Πιστοποίηση σε σχέση με τρίτες χώρες
(Άρθρο 11 της Οδηγίας 2009/73/ΕΚ)
1. Όταν υποβάλλεται αίτημα πιστοποίησης από κύριο 
ή Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου 
που τελεί υπό τον Έλεγχο προσώπου ή προσώπων από 
τρίτη χώρα ή τρίτες χώρες, η ΡΑΕ ειδοποιεί σχετικά την 
Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η ΡΑΕ γνωστοποιεί επίσης αμελ−
λητί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή κάθε περίσταση που θα 
μπορούσε να οδηγήσει στην απόκτηση του Ελέγχου Συ−
στημάτων Μεταφοράς Φυσικού Αερίου ή Διαχειριστών 
Συστημάτων Μεταφοράς Φυσικού Αερίου από πρόσωπο 
ή πρόσωπα από τρίτη χώρα ή τρίτες χώρες.
2. Οι Διαχειριστές Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού 
Αερίου γνωστοποιούν στη ΡΑΕ κάθε περίσταση που θα 
μπορούσε να οδηγήσει στην απόκτηση του Ελέγχου 
Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου ή του Διαχει−ριστή του από πρόσωπο ή πρόσωπα από τρίτη χώρα ή τρίτες χώρες.
3. Η ΡΑΕ εκδίδει σχέδιο απόφασης σχετικά με την 
πιστοποίηση του Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς 
Φυσικού Αερίου εντός τεσσάρων (4) μηνών από την 
ημερομηνία της γνωστοποίησης σύμφωνα με την πα−ράγραφο 2 ή της αίτησης της παραγράφου 1 ή τη λήξη 
της προθεσμίας της παραγράφου 4 και αρνείται την 
πιστοποίηση, εάν δεν έχει αποδειχθεί:
(α) κατά πόσον η απόκτηση Ελέγχου συνεπάγεται 
παράβαση του άρθρου 62 και
(β) ότι η χορήγηση της πιστοποίησης δεν θα θέσει σε 
κίνδυνο την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της 
χώρας ή κράτους − μέλους ή της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κατά την εξέταση του θέματος αυτού, η ΡΑΕ λαμβάνει υπόψη:
(αα) τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της Ευρω−
παϊκής Ένωσης έναντι της εν λόγω τρίτης χώρας που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανο−
μένων τυχόν συμφωνιών που έχουν συναφθεί με μία ή περισσότερες τρίτες χώρες, με την Ευρωπαϊκή Ένωση 
μεταξύ των συμβαλλομένων μερών, στις οποίες δια−
λαμβάνονται τα ζητήματα ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού,
(ββ) τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της Ελλάδας 
έναντι της εν λόγω τρίτης χώρας, τα οποία απορρέουν δυνάμει συμφωνιών που έχει συνάψει η Ελλάδα με τη 
χώρα αυτή, υπό την προϋπόθεση ότι οι συμφωνίες αυτές 
συνάδουν με τη νομοθεσία της ΄Ενωσης, και
(γγ) άλλα συγκεκριμένα στοιχεία και περιστάσεις που 
αφορούν την υπόθεση και την οικεία τρίτη χώρα.
4. Η ΡΑΕ, δύναται να ζητήσει από το Διαχειριστή του 
Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου και τις επι−
χειρήσεις που ασκούν οποιαδήποτε από τις δραστη−
ριότητες παραγωγής ή προμήθειας Φυσικού Αερίου ή 
ηλεκτρικής ενέργειας κάθε πληροφορία σχετική με την 
εκτέλεση των καθηκόντων του ως προς τη διαδικασία πιστοποίησης τάσσοντας για το σκοπό αυτόν σχετική προθεσμία.
5. Η ΡΑΕ κοινοποιεί αμελλητί την απόφασή της στην 
Ευρωπαϊκή Επιτροπή μαζί με όλες τις σχετικές πληρο−
φορίες που σχετίζονται με αυτήν.
6. Πριν από την έκδοση απόφασης από τη ΡΑΕ σχε−
τικά με την πιστοποίηση, η ΡΑΕ αιτείται τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το:
(α) με την επιφύλαξη τυχόν χορήγησης εξαίρεσης κατ’ 
άρθρο 36 της Οδηγίας 2009/73/ΕΚ, κατά πόσον ο υπό πιστοποίηση φορέας συμμορφώνεται προς τις απαιτή−
σεις του άρθρου 62 του παρόντος κατόπιν της αλλαγής 
του Ελέγχου του, και
(β) κατά πόσον η χορήγηση της πιστοποίησης δεν 
θα θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια του ενεργειακού 
εφοδιασμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
7. Η ΡΑΕ λαμβάνει εντός δύο (2) μηνών από τη λήξη 
των προθεσμιών που προβλέπονται στην παράγραφο 6 
του άρθρου 11 της Οδηγίας 2009/73/ΕΚ την τελική της απόφαση όσον αφορά την πιστοποίηση. Κατά τη λήψη της απόφασής της, η ΡΑΕ λαμβάνει δεόντως υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η ΡΑΕ δύναται να 
αρνηθεί την πιστοποίηση, εάν αυτή θέτει σε κίνδυνο 
την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της χώρας ή άλλου κράτους − μέλους ή της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
8. Η τελική απόφαση της ΡΑΕ δημοσιεύεται στην Εφη−
μερίδα της Κυβερνήσεως. Όταν η τελική απόφαση της 
ΡΑΕ διαφέρει από τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, 
δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα της ΡΑΕ μαζί με την 
απόφαση και το αιτιολογικό της.
9. Η ΡΑΕ διατηρεί το δικαίωμα να αρνηθεί την πιστο−
ποίηση του Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς Φυσι−
κού Αερίου, σύμφωνα με το παρόν άρθρο, σε περίπτωση 
που κατά την άσκηση του νομικού ελέγχου της κρίνει ότι 
διακυβεύεται η δημόσια ασφάλεια της χώρας σύμφωνα 
με τη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άρθρο 66
Εχεμύθεια Διαχειριστών Συστημάτων Φυσικού Αερίου
(Άρθρο 16 της Οδηγίας 2009/73/ΕΚ)
1. Με την επιφύλαξη του άρθρου 89 του παρόντος ή 
άλλης διάταξης που καθορίζει υποχρέωση κοινοποίη−
σης πληροφοριών, οι Διαχειριστές Συστημάτων Φυσικού 
Αερίου διαφυλάσσουν τον εμπιστευτικό χαρακτήρα των 
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3821
εμπορικά ευαίσθητων πληροφοριών που περιέρχονται 
σε γνώση τους κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους 
και αποτρέπουν τη μεροληπτική κοινοποίηση πληροφο−
ριών που αφορούν στις δικές τους δραστηριότητες και 
ενδέχεται να παρέχουν εμπορικά πλεονεκτήματα.
2. Απαγορεύεται στους Διαχειριστές Συστημάτων 
Φυσικού Αερίου:
(α) Η κοινοποίηση τυχόν εμπορικά ευαίσθητων πλη−
ροφοριών στα λοιπά μέρη της επιχείρησης, εκτός εάν 
η κοινοποίηση αυτή απαιτείται για την εκτέλεση επι−
χειρηματικής συναλλαγής.
(β) Η χρήση κοινών παρόχων υπηρεσιών, όπως ενδει−
κτικά, κοινή νομική υπηρεσία και κοινοί σύμβουλοι και ελεγκτές, με τα λοιπά μέρη της επιχείρησης. Δεν εμπί−πτει στην ως άνω απαγόρευση η κοινή χρήση αμιγώς διοικητικών υπηρεσιών ή συστημάτων πληροφορικής.
3. Κατά την αγορά ή πώληση Φυσικού Αερίου από 
Συνδεδεμένες με αυτούς Επιχειρήσεις οι Διαχειριστές Συστημάτων Φυσικού Αερίου υποχρεούνται να μην κα−ταχρώνται τις εμπορικά ευαίσθητες πληροφορίες, τις οποίες λαμβάνουν από τρίτους κατά την παροχή ή τη διαπραγμάτευση παροχής πρόσβασης στο σύστημα.
4. Οι Διαχειριστές Συστημάτων Φυσικού Αερίου υπο−
χρεούνται να τηρούν την αρχή της διαφάνειας και να 
δημοσιεύουν έγκαιρα στην ιστοσελίδα τους όλες τις 
απαραίτητες πληροφορίες για τον υγιή ανταγωνισμό 
και την αποτελεσματική πρόσβαση και λειτουργία της αγοράς. Η τήρηση της αρχής της διαφάνειας δεν θίγει 
την υποχρέωση εχεμύθειας ως προς τις εμπορικά ευαί−
σθητες πληροφορίες, σύμφωνα με την αμέσως επόμενη 
παράγραφο 5.
5. Με την επιφύλαξη της κοινοποίησης πληροφοριών 
στη ΡΑΕ, απαγορεύεται στα πρόσωπα που ασκούν ή 
άσκησαν δραστηριότητα για λογαριασμό Διαχειριστή 
Συστήματος Φυσικού Αερίου είτε ως μέλη του διοικη−τικού συμβουλίου του είτε ως προσωπικό του είτε ως απασχολούμενοι με ή χωρίς αμοιβή, με έμμισθη εντολή ή με οποιαδήποτε άλλη έννομη σχέση στο πλαίσιο των 
αρμοδιοτήτων του Διαχειριστή Συστήματος Φυσικού 
Αερίου, να γνωστοποιούν σε οποιοδήποτε φυσικό ή νο−
μικό πρόσωπο και σε οποιαδήποτε δημόσια αρχή τις 
πληροφορίες ή τα στοιχεία που έχουν χαρακτηριστεί 
ως εμπορικά ευαίσθητες/α και συνιστούν επιχειρηματικό 
απόρρητο.
6. Σε περίπτωση παράβασης των διατάξεων του πα−
ρόντος άρθρου επιβάλλονται οι προβλεπόμενες από το 
άρθρο 36 του παρόντος νόμου διοικητικές κυρώσεις. Με 
απόφαση της ΡΑΕ, η οποία δημοσιεύεται στην Εφημε−ρίδα της Κυβερνήσεως και αναρτάται στην ιστοσελίδα της ΡΑΕ, καθορίζονται οι λεπτομέρειες σχετικά με την εφαρμογή του παρόντος άρθρου.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ
ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ
Άρθρο 67
Εθνικό Σύστημα Φυσικού Αερίου
1. Εθνικό Σύστημα Φυσικού Αερίου (ΕΣΦΑ) είναι το 
Σύστημα Φυσικού Αερίου το οποίο περιλαμβάνει:
(α) Το υφιστάμενο, κατά την έκδοση του παρόντος, 
Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς Φυσικού Αερίου εντός της Ελληνικής Επικράτειας, όπως ορίζεται στην περίπτωση δ΄ της παρ. 2 του άρθρου 3 του ν. 2364/1995 (Α΄ 252), 
όπως ισχύει, αποτελούμενο από τον κεντρικό αγω−
γό και τους κλάδους του και τις προγραμματισμένες 
επεκτάσεις και ενισχύσεις του ΕΣΦΑ σύμφωνα με την 
υπ’ αριθ. Δ1/Γ/1588/2007 υπουργική απόφαση (Β΄ 60), 
τις εγκαταστάσεις μέτρησης, ρύθμισης, συμπίεσης και 
αποσυμπίεσης, το σύστημα ελέγχου λειτουργίας, επι−
κοινωνιών και τηλεχειρισμού, τα κέντρα λειτουργίας και 
συντήρησης, τα κέντρα ελέγχου κατανομής φορτίου και 
γενικά τις εγκαταστάσεις που αποτελούν στοιχεία της λειτουργίας και της υποστήριξης του Συστήματος Με−
ταφοράς, καθώς και τα υφιστάμενα σημεία εισόδου του 
μετρητικού σταθμού Σιδηροκάστρου και Αγίας Τριάδας 
Μεγάρων Αττικής και των Κήπων Έβρου. Ο εσωτερικός χώρος των αγωγών του Συστήματος Μεταφοράς Φυ−
σικού Αερίου δεν αποτελεί Εγκατάσταση Αποθήκευσης 
Φυσικού Αερίου.
(β) Την Εγκατάσταση ΥΦΑ στη νήσο Ρεβυθούσα. Οι 
δεξαμενές ΥΦΑ στη Ρεβυθούσα δεν αποτελούν Εγκα−τάσταση Αποθήκευσης και χρησιμοποιούνται μόνο για 
προσωρινή αποθήκευση του ΥΦΑ πριν από την επα−
ναεριοποίησή του και την έγχυσή του στο Σύστημα 
Μεταφοράς.
(γ) Τα έργα επέκτασης και ενίσχυσης του ΕΣΦΑ, 
τις εγκαταστάσεις, τις διασυνδέσεις, τις υποδομές ή 
τους χώρους αποθήκευσης και επανεισαγωγής Φυσι−
κού Αερίου στο ΕΣΦΑ που εκτελούνται σύμφωνα με το 
εγκεκριμένο Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΕΣΦΑ κατά τα 
προβλεπόμενα στον Κώδικα Διαχείρισης του ΕΣΦΑ. Τα έργα που εντάσσονται στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης του 
ΕΣΦΑ αποτελούν έργα δημόσιας ωφέλειας και μείζονος 
εθνικής σημασίας.
(δ) Τα έργα που εντάσσονται στο ΕΣΦΑ μπορούν να 
υλοποιούνται και από εταιρεία στην οποία ο ΔΕΣΦΑ 
συμμετέχει τουλάχιστον σε ποσοστό 51% του μετοχικού 
κεφαλαίου και έχει τη διοίκηση. Στην περίπτωση που 
τμήμα του ΕΣΦΑ έχει κατασκευασθεί από θυγατρική 
εταιρεία του ΔΕΣΦΑ κατά τα προβλεπόμενα ανωτέρω, 
ο υπολογισμός του μέρους των ρυθμιζομένων εσόδων του ΕΣΦΑ που αντιστοιχεί στο τμήμα αυτό καθορίζε−ται κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 88. Οι διατάξεις των 
παραγράφων 1, 7 και 8 του άρθρου 29 του ν. 3734/2009 
(Α΄ 8) εφαρμόζονται αναλόγως στις ανωτέρω προβλε−
πόμενες θυγατρικές εταιρείες του ΔΕΣΦΑ. Για τους 
λοιπούς μετόχους των ανωτέρω θυγατρικών εταιρειών ισχύουν οι περιορισμοί του άρθρου 62 παράγραφοι 1, 2 
και 4 του παρόντος, εκτός αν αυτοί είναι Διαχειριστές 
Συστήματος Μεταφοράς σύμφωνα με το άρθρο 14 ή το κεφάλαιο IV της Οδηγίας 2009/73/ΕΚ. Η διαχείριση των τμημάτων αυτών του ΕΣΦΑ γίνεται από τον ΔΕΣΦΑ.
2. Δεν περιλαμβάνονται στο ΕΣΦΑ εγκαταστάσεις συ−
μπίεσης Φυσικού Αερίου για τελική χρήση από κινητήρες 
οχημάτων και λοιπές εμπορικές χρήσεις.
3. Η διαχείριση του ΕΣΦΑ ανατίθεται με τον παρόντα 
νόμο στο ΔΕΣΦΑ ΑΕ, η δε άσκηση της δραστηριότητας 
του τελευταίου διέπεται από τις ρυθμίσεις του παρό−
ντος νόμου. Κάθε υφιστάμενη διάταξη που παραπέμπει 
ή αναφέρεται σε άδεια κυριότητας ή διαχείρισης του 
ΕΣΦΑ νοείται ως παραπομπή στις οικείες διατάξεις του 
παρόντος νόμου.
4. Ο ΔΕΣΦΑ ΑΕ τελεί πάντοτε υπό τον άμεσο ή έμμεσο 
έλεγχο του Δημοσίου. Οποιαδήποτε μεταβίβαση μετο−
χών η οποία επάγεται τη μεταβολή στο δημόσιο έλεγχο 
3822 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
του ΔΕΣΦΑ ΑΕ συντελείται μόνο εφόσον διασφαλίζεται 
καταστατικά ότι η διοίκηση της εταιρείας ασκείται κατά 
πλειοψηφία από μέλη που διορίζονται από το Δημόσιο 
ή/και ότι η λήψη μείζονος σημασίας αποφάσεων που 
ανάγονται στη διαχείριση του δικτύου γίνεται μόνον 
με τη σύμφωνη γνώμη του Δημοσίου.
Άρθρο 68
Αρμοδιότητες του ΔΕΣΦΑ ΑΕ
1. Ο ΔΕΣΦΑ ΑΕ λειτουργεί, συντηρεί, διαχειρίζεται, 
εκμεταλλεύεται και αναπτύσσει το ΕΣΦΑ και τις δια−
συνδέσεις που εντάσσονται σε αυτό, προκειμένου το 
ΕΣΦΑ να είναι οικονομικά αποδοτικό, τεχνικά άρτιο και 
ολοκληρωμένο, ώστε να εξυπηρετούνται οι ανάγκες 
των Χρηστών σε Φυσικό Αέριο, κατά τρόπο ασφαλή, 
επαρκή, αξιόπιστο και οικονομικά αποδοτικό και να δια−
σφαλίζεται η λειτουργία μίας ενιαίας αγοράς φυσικού 
αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση και η προστασία του 
περιβάλλοντος.
2. Στο πλαίσιο των ανωτέρω υποχρεώσεων ο ΔΕΣΦΑ 
ΑΕ:
(α) Παρέχει στους Χρήστες πρόσβαση στο ΕΣΦΑ με 
τον πλέον οικονομικό, διαφανή και άμεσο τρόπο και 
για όσο διάστημα επιθυμούν, χωρίς να θέτει σε κίνδυ−
νο την ομαλή και ασφαλή λειτουργία του ΕΣΦΑ. Για 
το σκοπό αυτόν συνάπτει με τους Χρήστες Συμβάσεις 
Μεταφοράς, Συμβάσεις Χρήσης Εγκατάστασης ΥΦΑ και 
Συμβάσεις Χρήσης Εγκατάστασης Αποθήκευσης, σύμ−φωνα με πρότυπες συμβάσεις, οι οποίες καταρτίζονται 
και δημοσιεύονται από το ΔΕΣΦΑ ΑΕ στην ιστοσελίδα 
του, μετά από έγκριση της ΡΑΕ. Ο ΔΕΣΦΑ ΑΕ μπορεί 
να αρνηθεί την παροχή πρόσβασης στο ΕΣΦΑ μόνο 
για λόγους έλλειψης δυναμικότητας, κατά τα ειδικό−
τερα οριζόμενα στον Κώδικα Διαχείρισης του ΕΣΦΑ ή αν η πρόσβαση στο ΕΣΦΑ ενδέχεται να εμποδίζει το 
ΔΕΣΦΑ ΑΕ να εκπληρώνει τις υποχρεώσεις παροχής 
υπηρεσιών κοινής ωφελείας που του έχουν ανατεθεί. 
Η άρνηση παροχής πρόσβασης αιτιολογείται ειδικά και ενημερώνεται σχετικά ο ενδιαφερόμενος Χρήστης και 
η ΡΑΕ. Άρνηση πρόσβασης επιτρέπεται, εφόσον έχει 
τηρηθεί η διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 48 της Οδηγίας 2009/73/ΕΚ και στην περίπτωση κατά την 
οποία συντρέχουν σοβαρές οικονομικές και χρηματοοι−
κονομικές δυσχέρειες, λόγω συμβάσεων που περιέχουν 
ρήτρες υποχρεωτικής αγοράς ανεξαρτήτως παραλαβής. 
Ο ΔΕΣΦΑ ΑΕ προβαίνει στις αναγκαίες βελτιώσεις του ΕΣΦΑ για την παροχή πρόσβασης, όταν αυτό είναι οι−κονομικά εφικτό ή όταν ένας δυνητικός πελάτης είναι 
διατεθειμένος να πληρώσει γι’ αυτές. Ο ΔΕΣΦΑ ΑΕ εξα−
σφαλίζει το κατάλληλο δυναμικό εισόδου και εξόδου για 
τη νέα σύνδεση, σύμφωνα με τις ειδικότερες ρυθμίσεις του Κώδικα Διαχείρισης του ΕΣΦΑ.
(β) Προγραμματίζει τις παραδόσεις Φυσικού Αερίου 
στο ΕΣΦΑ και τις παραλαβές Φυσικού Αερίου από αυτό, 
κατανέμει το φορτίο στους Χρήστες και μεριμνά για την 
εξασφάλιση της ποιότητας του Φυσικού Αερίου.
(γ) Έχει την ευθύνη για την εξισορρόπηση του φορτίου 
και την αντιστάθμιση φυσικών απωλειών και ιδιοκατα−
νάλωσης του ΕΣΦΑ, κατά τα οριζόμενα στον Κώδικα 
Διαχείρισης αυτού. Για το σκοπό αυτόν μπορεί να συ−
νάπτει, κατόπιν διαγωνισμού, με διαφανείς διαδικασίες, 
που δεν εισάγουν διακρίσεις και βασίζονται στους κα−νόνες της αγοράς, συμβάσεις με Προμηθευτές για την αγορά και παράδοση Φυσικού Αερίου. Τις συμβάσεις 
αυτές συνομολογεί μετά την έγκριση του ετήσιου προ−
γράμματος εξισορρόπησης φορτίου και αντιστάθμισης 
φυσικών απωλειών και ιδιοκατανάλωσης από τη ΡΑΕ 
και επιβάλλει στους Χρήστες χρεώσεις για την κάλυψη 
των σχετικών δαπανών του, όπως προβλέπεται στον 
Κώδικα Διαχείρισης αυτού. Ο ΔΕΣΦΑ ΑΕ τηρεί χωριστό 
λογαριασμό εξισορρόπησης φορτίου και αντιστάθμισης 
φυσικών απωλειών και ιδιοκατανάλωσης του ΕΣΦΑ.
(δ) Εισπράττει το τέλος ασφάλειας εφοδιασμού από 
τους Χρήστες και τηρεί χωριστό λογαριασμό για τις 
δραστηριότητες αυτές, σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου αυτού.
(ε) Εφαρμόζει μηχανισμούς διαχείρισης της συμφό−
ρησης στα σημεία εισόδου και εξόδου, οι οποίοι βασί−ζονται, κατά το δυνατόν, σε μηχανισμούς της αγοράς, 
σύμφωνα με διαφανή κριτήρια όπως ορίζεται στον 
Κώδικα Διαχείρισης του ΕΣΦΑ, προκειμένου να προά−γεται ο υγιής ανταγωνισμός, χωρίς διακρίσεις μεταξύ Χρηστών ή κατηγοριών Χρηστών. Δημοσιεύει ιστορικά στοιχεία και προβλέψεις ροών σε κάθε σημείο εισόδου 
και εξόδου για τα επόμενα έτη, προκειμένου να ενημε−
ρώνονται οι Χρήστες για την πιθανότητα συμφόρησης. 
Ενημερώνει τη ΡΑΕ, σύμφωνα με τα οριζόμενα στον 
Κώδικα Διαχείρισης του ΕΣΦΑ, όταν η ζήτηση για δέ−
σμευση μεταφορικής ικανότητας σε σημείο εισόδου 
ή εξόδου δημιουργεί εύλογα πιθανότητα συμφόρησης 
στο σημείο αυτό. Τηρεί χωριστό λογαριασμό για τη 
διαχείριση της συμφόρησης, το πιστωτικό υπόλοιπο 
του οποίου συνυπολογίζεται κατά τον καθορισμό του 
τιμολογίου χρήσης του ΕΣΦΑ, όπως προβλέπεται στον Κανονισμό Τιμολόγησης.
(στ) Μεριμνά για την άμεση και αποτελεσματική αντι−
μετώπιση εκτάκτων αναγκών σύμφωνα με το άρθρο 
73.
(ζ) Συντάσσει κάθε έτος και δημοσιεύει αναλυτική έκ−
θεση για τη λειτουργία του ΕΣΦΑ, για τις μεταβολές 
των τεχνικών χαρακτηριστικών του ΕΣΦΑ, τη δέσμευση 
μεταφορικής ικανότητας, την εξισορρόπηση φορτίου, το 
επίπεδο και την ποιότητα συντήρησης, τη συμφόρηση και τη διαχείρισή της, τις περιπτώσεις έκτακτης ανά−γκης και την αντιμετώπισή τους.
(η) Τηρεί Μητρώο Κατόχων Δεσμευμένης Μεταφορι−
κής Ικανότητας.
(θ) Συνάπτει συμφωνίες με τους Διαχειριστές ΑΣΦΑ, 
Δικτύων Διανομής, καθώς και Συστημάτων Φυσικού 
Αερίου που είναι εγκατεστημένα εκτός της Ελληνικής Επικράτειας, με σκοπό την ενίσχυση της μεταξύ τους διαλειτουργικότητας, την ανταλλαγή πληροφοριών και την αμοιβαία συνεργασία.
(ι) Παρέχει τις υπηρεσίες του με διαφάνεια, αμερο−
ληψία και χωρίς διακρίσεις μεταξύ των Χρηστών ή των κατηγοριών των Χρηστών του ΕΣΦΑ, όπως διακρίσεις 
υπέρ των συνδεδεμένων με αυτόν επιχειρήσεων, των 
μετόχων τους ή των θυγατρικών εταιρειών τους.
(ια) Παρέχει στους Διαχειριστές ΑΣΦΑ ή Δικτύων Δι−
ανομής, που συνδέονται με το ΕΣΦΑ, τις αναγκαίες 
πληροφορίες, για την ασφαλή, αξιόπιστη και αποδοτική 
λειτουργία των συνδεδεμένων εγκαταστάσεων, σύμ−
φωνα με τους κανόνες διαχείρισης και κατανομής του δυναμικού διασύνδεσης.
(ιβ) Παρέχει σε κάθε Χρήστη του ΕΣΦΑ επαρκείς πλη−
ροφορίες για τη χρήση του συστήματος και τη δεσμευ−
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3823
μένη μεταφορική ικανότητα, για τη διασφάλιση του υγι−
ούς ανταγωνισμού, την αποτελεσματική πρόσβαση στο 
ΕΣΦΑ, καθώς και τη μεταφορά Φυσικού Αερίου, κατά 
τρόπο συμβατό με την ασφαλή, αξιόπιστη και αποδοτική 
λειτουργία του ΕΣΦΑ, με την επιφύλαξη τήρησης του 
εμπιστευτικού χαρακτήρα των εμπορικών πληροφορι−
ών που περιέρχονται σε γνώση του κατά την άσκηση 
των αρμοδιοτήτων του. Τηρεί και διαχειρίζεται για το σκοπό αυτόν το Ηλεκτρονικό Πληροφοριακό Σύστημα ΕΣΦΑ, στο οποίο δημοσιεύει τις παραπάνω πληροφο−ρίες, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα στον Κώδικα Δια−
χείρισης αυτού.
(ιγ) Δημοσιεύει κατάλογο των τιμολογίων χρέωσης 
των Χρηστών του ΕΣΦΑ για τις παρεχόμενες σε αυ−
τούς υπηρεσίες, ανεξαρτήτως του τρόπου θέσπισης 
των τιμολογίων αυτών.
(ιδ) Ενημερώνει τη ΡΑΕ για κάθε παράβαση που περι−
έρχεται σε γνώση του και αφορά διατάξεις του νόμου αυτού ή όρους άδειας, που χορηγείται σύμφωνα με τις 
διατάξεις του ιδίου νόμου.
(ιε) Εγκαθιστά και διαχειρίζεται Ηλεκτρονικό Σύστημα 
Συναλλαγών Φυσικού Αερίου, στο οποίο καταχωρίζο−
νται οι προτάσεις για σύναψη συμβάσεων μεταπώλησης 
Φυσικού Αερίου, οι προτάσεις για σύναψη συμβάσεων 
εκχώρησης ή μεταβίβασης του δικαιώματος χρήσης 
της δεσμευμένης μεταφορικής ικανότητας, οι δηλώ−
σεις αποδοχής των προτάσεων αυτών και κάθε άλλο 
στοιχείο που είναι αναγκαίο για την ολοκλήρωση των 
συναλλαγών στο ΕΣΦΑ, σύμφωνα με τα οριζόμενα στον 
Κώδικα Διαχείρισης αυτού.
(ιστ) Καταρτίζει τον Κανονισμό Ηλεκτρονικού Συστή−
ματος Συναλλαγών Φυσικού Αερίου, ο οποίος εγκρίνεται 
από τη ΡΑΕ και δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυ−
βερνήσεως. Με τον Κανονισμό αυτόν, ρυθμίζονται κάθε 
λεπτομέρεια σχετική με την πρόσβαση στα στοιχεία 
του Ηλεκτρονικού Συστήματος Συναλλαγών Φυσικού 
Αερίου, οι όροι και η διαδικασία υποβολής και καταχώ−ρισης στο σύστημα αυτό των προτάσεων για σύναψη 
των συμβάσεων μεταπώλησης φυσικού αερίου και των 
συμβάσεων εκχώρησης και μεταπώλησης δεσμευμένης 
μεταφορικής ικανότητας, η καταχώριση των δηλώσεων 
αποδοχής των προτάσεων αυτών, καθώς και θέματα 
τεχνικού χαρακτήρα, που αφορούν στη διαμόρφωση, 
την τήρηση και τη λειτουργία του Ηλεκτρονικού Συστή−
ματος Συναλλαγών Φυσικού Αερίου, ώστε να παρέχεται 
έγκυρη πληροφόρηση στους ενδιαφερομένους για τη 
σύναψη των συμβάσεων εκχώρησης ή μεταβίβασης του 
δικαιώματος χρήσης δεσμευμένης μεταφορικής ικανό−τητας και να διευκολύνεται η διαδικασία σύναψης των συμβάσεων αυτών.
(ιζ) Εκπληρώνει τις υποχρεώσεις παροχής υπηρεσιών 
κοινής ωφέλειας που του ανατίθενται, χάριν του γενι−κού οικονομικού συμφέροντος, κατά τις διατάξεις του 
παρόντος νόμου. Για την ανάκτηση δαπανών του ΔΕ−
ΣΦΑ ΑΕ, που οφείλονται στην εκπλήρωση υποχρεώσεων 
παροχής υπηρεσιών κοινής ωφέλειας σύμφωνα με την 
παρούσα διάταξη, εγκρίνονται χωριστά τιμολόγια, σύμ−
φωνα με τις διατάξεις του άρθρου 88 του παρόντος.
(ιη) Συμμετέχει στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Διαχειριστών 
Συστημάτων Μεταφοράς Αερίου.
(ιθ) Συμμετέχει σε κοινοπραξίες, μεταξύ άλλων με έναν 
ή περισσότερους Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφο−ράς Φυσικού Αερίου, χρηματιστήρια φυσικού αερίου 
και άλλους σχετικούς φορείς με στόχο να αναπτυχθεί 
η δημιουργία περιφερειακών αγορών στο πλαίσιο της διαδικασίας ελευθέρωσης της αγοράς.
(ικ) Ασκεί κάθε άλλη αρμοδιότητα σύμφωνα με το 
νόμο, την πιστοποίηση που του χορηγείται και τους 
ισχύοντες κανονισμούς και κώδικες.
(κα) Καταρτίζει το Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΕΣΦΑ, 
σύμφωνα με τις ειδικότερες διατάξεις του Κώδικα Δι−αχείρισης του ΕΣΦΑ.
3. Η αγορά και πώληση Φυσικού Αερίου από το ΔΕΣΦΑ 
ΑΕ επιτρέπεται μόνο στις κάτωθι περιπτώσεις:
(α) Για την εξισορρόπηση φορτίου και την αντιστάθμι−
ση φυσικών απωλειών και ιδιοκατανάλωσης του ΕΣΦΑ, σύμφωνα με την παράγραφο 2 περίπτωση γ΄ του πα−ρόντος.
(β) Για την αποσυμφόρηση της Εγκατάστασης ΥΦΑ 
Ρεβυθούσας, σύμφωνα με τα οριζόμενα στον Κώδικα 
Διαχείρισης του ΕΣΦΑ. Στην περίπτωση αυτή, η αγορά 
και πώληση Φυσικού Αερίου πραγματοποιείται κατά 
τρόπο ώστε οι σχετικές χρεώσεις και πιστώσεις προς 
το ΔΕΣΦΑ ΑΕ, για κάθε αγοραπωλησία, να ισοσκελί−
ζονται.
4. Δεν επιτρέπεται η σύναψη συμβάσεων πώλησης 
ηλεκτρικής ενέργειας από το ΔΕΣΦΑ ΑΕ, με εξαίρεση την πώληση ηλεκτρικής ενέργειας στον ΑΔΜΗΕ ΑΕ, η οποία παράγεται από ΑΠΕ ή ΣΗΘΥΑ που ευρίσκονται σε γήπεδα ή εγκαταστάσεις του ΕΣΦΑ και εμπίπτουν 
στις διατάξεις του ν. 3468/2006 (Α΄ 129) περί Αυτοπαρα−
γωγών. Οι σχετικές επενδύσεις, εφόσον υλοποιούνται 
σύμφωνα με εγκεκριμένο Πρόγραμμα Ανάπτυξης του 
ΕΣΦΑ, εντάσσονται στη ρυθμιζόμενη περιουσιακή βάση 
του ΕΣΦΑ και τα σχετικά έσοδα και έξοδα συνυπολογί−
ζονται κατά τον υπολογισμό των χρεώσεων χρήσης του 
ΕΣΦΑ, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 88.
5. Οι Χρήστες οφείλουν να παρέχουν στο ΔΕΣΦΑ 
ΑΕ τις αναγκαίες πληροφορίες, για να επιτυγχάνεται 
η ασφαλής, αξιόπιστη και αποδοτική λειτουργία του 
ΕΣΦΑ, υπό συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού.
Άρθρο 69
Κώδικας Διαχείρισης του ΕΣΦΑ
1. Με απόφαση της ΡΑΕ, ύστερα από εισήγηση του 
ΔΕΣΦΑ ΑΕ, θεσπίζεται ο Κώδικας Διαχείρισης του ΕΣΦΑ, 
σύμφωνα με τον οποίο διενεργείται η διαχείριση, η συ−ντήρηση και η ανάπτυξη του ΕΣΦΑ. Ο Κώδικας αυτός δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
2. Με τον Κώδικα Διαχείρισης του ΕΣΦΑ ρυθμίζονται 
ιδίως:
(α) Οι όροι, οι προϋποθέσεις, οι τεχνικές λεπτομέρειες 
και οι ελάχιστες απαιτούμενες λειτουργικές προδιαγρα−
φές για την πρόσβαση των Χρηστών στο ΕΣΦΑ.
(β) Η διαδικασία, οι όροι, οι προϋποθέσεις και οι πε−
ριορισμοί σχετικά με τη δέσμευση και αποδέσμευση 
δυναμικότητας του ΕΣΦΑ από τους Χρήστες, καθώς 
και την περαιτέρω εκχώρηση της δεσμευμένης μετα−
φορικής ικανότητας ή δυναμικότητας, αντίστοιχα, σε 
άλλους Χρήστες.
(γ) Η διαχείριση των σημείων εισαγωγής Φυσικού Αε−
ρίου στο ΕΣΦΑ.
(δ) Ο τρόπος διενέργειας των μετρήσεων και ο καθο−
ρισμός των προδιαγραφών ποιότητας και των συνθηκών 
παράδοσης και παραλαβής Φυσικού Αερίου.
3824  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
(ε) Η διαδικασία κατανομής στους Χρήστες των με−
τρούμενων Ποσοτήτων Φυσικού Αερίου, στα σημεία 
εισόδου και εξόδου του ΕΣΦΑ.
(στ) Ο προγραμματισμός και η συντήρηση του ΕΣΦΑ 
και οι σχετικές υποχρεώσεις του ΔΕΣΦΑ ΑΕ και των 
Χρηστών.
(ζ) Η διαδικασία κατάρτισης του Προγράμματος Ανά−
πτυξης του ΕΣΦΑ, έγκρισής του από τη ΡΑΕ και παρα−
κολούθησης και ελέγχου της υλοποίησής του και κάθε 
λεπτομέρεια, σχετικά με την ανάπτυξη του ΕΣΦΑ. Στο 
Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΕΣΦΑ καθορίζονται τα έργα 
της ανάπτυξης, της ενίσχυσης και της διασύνδεσης του 
ΕΣΦΑ, τα οποία απαιτείται να εκτελεσθούν κατά τα 
επόμενα δέκα (10) έτη από τη θέσπιση του ανωτέρω 
Προγράμματος, το χρονοδιάγραμμα και ο τρόπος κατα−
σκευής των έργων αυτών, καθώς και το προϋπολογιζό−
μενο κόστος τους. Στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΕΣΦΑ 
περιλαμβάνεται διακριτή αναφορά σε έργα ανάπτυξης, 
ενίσχυσης και διασύνδεσης του ΕΣΦΑ για τα οποία έχει 
ληφθεί η απόφαση εκτέλεσης, καθώς και σε νέα έργα 
ανάπτυξης, ενίσχυσης και διασύνδεσης του ΕΣΦΑ, η 
εκτέλεση των οποίων απαιτείται να ξεκινήσει εντός 
των επόμενων τριών (3) ετών.
Το Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΕΣΦΑ θα πρέπει να 
λαμβάνει υπόψη:
(αα) Στοιχεία της υφιστάμενης και της προβλεπόμενης 
προσφοράς και ζήτησης Φυσικού Αερίου.
(ββ) Την εκπλήρωση των υποχρεώσεων παροχής υπη−
ρεσιών κοινής ωφελείας και την ασφάλεια εφοδιασμού με Φυσικό Αέριο, κατά τρόπο αξιόπιστο.
(γγ) Τη βελτίωση της επάρκειας και της αποδοτικότη−
τας του ΕΣΦΑ και τη διασφάλιση της εύρυθμης λειτουρ−
γίας του, με στόχο την πρόληψη συμφορήσεων, κατα−στάσεων έκτακτης ανάγκης, άρνησης πρόσβασης.
(δδ) Την τροφοδοσία νέων περιοχών με Φυσικό Αέριο 
με στόχο την περιφερειακή ανάπτυξη και τη διασφάλιση 
της δυνατότητας πρόσβασης νέων Χρηστών.
(εε) Την προστασία του περιβάλλοντος.
(στστ) Το διακοινοτικό πρόγραμμα ανάπτυξης και τα 
περιφερειακά επενδυτικά προγράμματα σύμφωνα με 
τις διατάξεις του στοιχείου β΄ της παραγράφου 3 του 
άρθρου 8 και της παραγράφου 1 του άρθρου 12 του 
Κανονισμού (ΕΚ) αριθμ. 715/2009.
(ζζ) Τη βιωσιμότητα των έργων που εντάσσονται στο 
Πρόγραμμα και τη δυνατότητα χρηματοδότησής τους, εκτός του πλαισίου του Προγράμματος Ανάπτυξης.
(η) Οι μηχανισμοί διαχείρισης της συμφόρησης, οι 
σχετικές υποχρεώσεις των Χρηστών και του ΔΕΣΦΑ 
ΑΕ και κάθε λεπτομέρεια σχετικά με την εφαρμογή 
των μηχανισμών αυτών, προκειμένου η διαχείριση της συμφόρησης στα σημεία εισόδου να διενεργείται κατά 
τον πλέον πρόσφορο οικονομικά τρόπο, να βασίζεται, 
κατά το δυνατόν, σε μηχανισμούς της αγοράς, να δια−
σφαλίζει τη βέλτιστη χρήση του ΕΣΦΑ και να κατανέμει 
την υπάρχουσα μεταφορική ικανότητα στους Χρήστες που τη χρησιμοποιούν.
(θ) Η διαδικασία εξισορρόπησης φορτίου και αντι−
στάθμισης φυσικών απωλειών και ιδιοκατανάλωσης, 
ιδίως αυτή που αφορά τη σύναψη συμβάσεων και τον 
προσδιορισμό του κόστους εξισορρόπησης φορτίου και 
αντιστάθμισης φυσικών απωλειών και ιδιοκατανάλωσης 
του ΕΣΦΑ, ο τρόπος καθορισμού των χρεώσεων που 
επιβάλλονται στους Χρήστες για την ανάκτηση από το ΔΕΣΦΑ ΑΕ του κόστους αυτού, καθώς και η διαδικασία 
λήψης άλλων αναγκαίων μέτρων για την ασφαλή, αξι−όπιστη και οικονομικά αποτελεσματική λειτουργία του 
ΕΣΦΑ. Οι τιμές των παραμέτρων που υπεισέρχονται 
στον υπολογισμό του κόστους εξισορρόπησης φορτίου 
και αντιστάθμισης φυσικών απωλειών και ιδιοκατανά−λωσης του ΕΣΦΑ εγκρίνονται από τη ΡΑΕ και δημοσι−εύονται στην ιστοσελίδα του ΔΕΣΦΑ ΑΕ.
(ι) Κάθε θέμα σχετικά με τη μεταπώληση Φυσικού 
Αερίου, το οποίο διακινείται μέσω του ΕΣΦΑ, όπως οι 
διαδικασίες της υποβολής, της δημοσιοποίησης στο 
Ηλεκτρονικό Σύστημα Συναλλαγών Φυσικού Αερίου που 
τηρεί ο ΔΕΣΦΑ ΑΕ και της αποδοχής της πρότασης για 
τη σύναψη σύμβασης μεταπώλησης.
(ια) Τα κριτήρια, με βάση τα οποία είναι δυνατή η κατά 
προτεραιότητα διακοπή της τροφοδοσίας καταναλω−
τών για λόγους ασφάλειας εφοδιασμού, σε περιπτώσεις 
έκτακτης ανάγκης.
(ιβ) Η διαδικασία εξωδικαστικής επίλυσης των δια−
φορών μεταξύ των Χρηστών και του ΔΕΣΦΑ ΑΕ, που 
μπορεί να περιλαμβάνει και την υπαγωγή των διαφορών 
σε διαιτησία που διεξάγεται από τη ΡΑΕ, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 37 του παρόντος.
(ιγ) Οι κανόνες που διέπουν τις συναλλαγές του ΔΕΣΦΑ 
ΑΕ με τους Χρήστες και ιδίως οι λογαριασμοί που πρέπει 
να τηρεί ο ΔΕΣΦΑ ΑΕ για τις συναλλαγές αυτές.
(ιδ) Οι όροι και οι προϋποθέσεις για τη διεξαγωγή 
των διαγωνισμών που προβλέπονται στην παράγραφο 2 του άρθρου 92, καθώς και η διαδικασία κάλυψης του 
κόστους προμήθειας ποσοτήτων ΥΦΑ που πωλούνται 
κατόπιν διαγωνισμού, συμπεριλαμβανομένου του σταθε−
ρού και μεταβλητού κόστους μεταφοράς των σχετικών ποσοτήτων, εφόσον οι ποσότητες αυτές αντιστοιχούν σε ρήτρες υποχρεωτικής αγοράς, ανεξαρτήτως παρα−λαβής μέσω του λογαριασμού ασφάλειας εφοδιασμού που προβλέπεται στο άρθρο 73.
(ιε) Κάθε θέμα σχετικό με την αντιμετώπιση εκτά−
κτων αναγκών του ΕΣΦΑ, κατά τα προβλεπόμενα στο 
άρθρο 73, όπως το ύψος και οι προϋποθέσεις κατα−
βολής ανταλλάγματος σε πελάτες για την, κατά προ−τεραιότητα, διακοπή της παροχής φυσικού αερίου σε 
περίπτωση έκτακτης ανάγκης και, ιδίως, η προϋπόθεση 
απόδειξης μη συνδρομής πταίσματος του Προμηθευτή των Πελατών.
(ιστ) Κάθε άλλο θέμα συναφές με τη ρύθμιση του 
τρόπου διαχείρισης, εκμετάλλευσης, συντήρησης και 
ανάπτυξης του ΕΣΦΑ.
3. Με απόφαση της ΡΑΕ εγκρίνεται ο Κανονισμός Με−
τρήσεων που καταρτίζεται από το ΔΕΣΦΑ ΑΕ κατά τα 
οριζόμενα στον Κώδικα Διαχείρισης του ΕΣΦΑ. Στον Κα−
νονισμό αυτόν περιλαμβάνονται οι κανόνες, οι ελάχιστες 
προδιαγραφές ακρίβειας των μετρητικών διατάξεων, 
οι διαδικασίες, οι μέθοδοι και κάθε άλλη λεπτομέρεια σχετικά με τη μέτρηση Φυσικού Αερίου.
4. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος, 
Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και Ανάπτυξης, Αντα−
γωνιστικότητας και Ναυτιλίας που δημοσιεύεται στην 
Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εγκρίνεται ο Κανονισμός 
Πιστοποίησης πλοίων ΥΦΑ. Ο Κανονισμός αυτός κα−
ταρτίζεται από το ΔΕΣΦΑ ΑΕ κατά τα οριζόμενα στον 
Κώδικα Διαχείρισης του ΕΣΦΑ και περιλαμβάνει πλη−
ροφορίες για τις αναγκαίες τεχνικές προδιαγραφές 
της εκφόρτωσης ή της φόρτωσης πλοίων ΥΦΑ στις 
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3825
Εγκαταστάσεις ΥΦΑ και κάθε τεχνικό ή άλλο χαρα−
κτηριστικό, που αφορά την έγχυση ΥΦΑ στις ή από τις 
Εγκαταστάσεις αυτού.
5. Με απόφαση της ΡΑΕ εγκρίνονται οι μεθοδολογίες, 
οι υπολογισμοί, οι ειδικές εγκρίσεις και οι λεπτομέρειες 
που απαιτούνται για την εφαρμογή του Κώδικα Διαχεί−ρισης του ΕΣΦΑ, τις οποίες καταρτίζει ο ΔΕΣΦΑ ΑΕ.
Άρθρο 70
Τεχνικοί κανόνες
1. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέρ−
γειας και Κλιματικής Αλλαγής, η οποία εκδίδεται μετά από εισήγηση του ΔΕΣΦΑ ΑΕ, λαμβάνοντας υπόψη τυ−χόν σχετικές συστάσεις του Οργανισμού Συνεργασίας 
Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας, θεσπίζονται Τεχνικοί 
Κανονισμοί Εξωτερικών Εγκαταστάσεων Αερίου που 
θα αφορούν στη μελέτη, στα υλικά, στην εγκατάσταση, 
στην επιθεώρηση, στις δοκιμές, στην ασφάλεια και στη 
λειτουργία των Συστημάτων Μεταφοράς, Εγκαταστάσε−
ων ΥΦΑ, Εγκαταστάσεων Αποθήκευσης και καθορίζονται 
τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και τεχνικά έγγραφα, για την έκδοση αδειών εγκατάστασης και λειτουργίας, 
που αφορούν στα Συστήματα Μεταφοράς, στις Εγκατα−
στάσεις ΥΦΑ και στις Εγκαταστάσεις Αποθήκευσης.
2. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέρ−
γειας και Κλιματικής Αλλαγής, η οποία εκδίδεται μετά 
από εισήγηση επιτροπής εμπειρογνωμόνων που συ−
στήνεται με απόφαση του ίδιου Υπουργού, θεσπίζο−
νται Τεχνικοί Κανονισμοί Εξωτερικών Εγκαταστάσεων 
Δικτύων Διανομής και Τεχνικοί Κανονισμοί Εσωτερικών 
Εγκαταστάσεων Αερίου που θα αφορούν στη μελέτη, στα υλικά, στην εγκατάσταση, στην επιθεώρηση, στις 
δοκιμές, στην ασφάλεια και στη λειτουργία Δικτύων 
Διανομής και εσωτερικών δικτύων και εγκαταστάσεων των καταναλωτών Φυσικού Αερίου.
3. Οι ανωτέρω Κανονισμοί εκδίδονται σύμφωνα με 
τις διαδικασίες πληροφόρησης που προβλέπονται στο π.δ. 39/2001 (Α΄ 28).
Άρθρο 71
Δέσμευση δυναμικότητας ΕΣΦΑ
1. Για τη δέσμευση δυναμικότητας του ΕΣΦΑ συνά−
πτονται συμβάσεις μεταξύ του ΔΕΣΦΑ ΑΕ και των Χρη−
στών, σύμφωνα με τις διατάξεις της περίπτωσης α΄ 
της παραγράφου 2 του άρθρου 68. Οι συμβάσεις αυτές 
συνάπτονται μέσα σε εύλογο χρόνο από την υποβο−
λή της σχετικής αίτησης του Χρήστη. Ο ΔΕΣΦΑ ΑΕ 
επεξεργάζεται τις υποβαλλόμενες αιτήσεις, τηρώντας τη σειρά της χρονικής προτεραιότητας της υποβολής 
τους. Συμβάσεις επιτρέπεται να συνάπτονται και για 
δυναμικότητα η οποία πρόκειται να είναι διαθέσιμη στο 
μέλλον, σύμφωνα με το εγκεκριμένο Πρόγραμμα Ανά−πτυξης του ΕΣΦΑ. Με τις συμβάσεις αυτές μπορεί να 
προβλέπεται υποχρέωση αποζημίωσης των Χρηστών, 
εάν η συμβατικά δεσμευμένη δυναμικότητα δεν είναι 
διαθέσιμη στο χρόνο που ορίζεται από τη σύμβαση.
2. Συμβάσεις διακοπτόμενης δέσμευσης δυναμικότη−
τας είναι έγκυρες. Στην περίπτωση αυτή, τα τιμολόγια χρήσης εγκατάστασης καταρτίζονται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 88, λαμβανομένης υπόψη και της πιθανότητας διακοπής της πρόσβασης στο ΕΣΦΑ.
3. Τμήμα της δυναμικότητας του ΕΣΦΑ, το οποίο κα−
θορίζεται με απόφαση της ΡΑΕ, μετά από εισήγηση του ΔΕΣΦΑ ΑΕ, σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται 
στον Κώδικα Διαχείρισης του ΕΣΦΑ, δεσμεύεται από το 
ΔΕΣΦΑ ΑΕ για τις ανάγκες εξισορρόπησης φορτίου και 
αντιστάθμισης φυσικών απωλειών και ιδιοκατανάλωσης 
του ΕΣΦΑ, την ασφάλεια εφοδιασμού και την παροχή 
υπηρεσιών κοινής ωφέλειας.
4. Με τον Κώδικα Διαχείρισης του ΕΣΦΑ μπορεί να 
καθορίζεται το ανώτατο όριο της δυναμικότητας που 
επιτρέπεται να δεσμεύεται από τον ίδιο Χρήστη σε 
ορισμένο σημείο εισόδου του ΕΣΦΑ. Από τον περιορισμό 
αυτό μπορεί να προβλέπονται εξαιρέσεις για την εξυ−
πηρέτηση των μακροχρόνιων συμβάσεων Προμήθειας 
Φυσικού Αερίου, οι οποίες έχουν συναφθεί πριν από την 
έναρξη ισχύος του ν. 3428/2005.
5. Με αιτιολογημένη απόφαση του ΔΕΣΦΑ ΑΕ μπορεί 
να αποδεσμεύεται δυναμικότητα που έχει δεσμευθεί 
και δεν χρησιμοποιείται, σύμφωνα με τις διατάξεις του 
Κώδικα Διαχείρισης του ΕΣΦΑ. Η αποδέσμευση της δυ−
ναμικότητας συνεπάγεται απαλλαγή του Χρήστη από τις οικονομικές υποχρεώσεις έναντι του ΔΕΣΦΑ ΑΕ, οι 
οποίες αντιστοιχούν στη δυναμικότητα που αποδεσμεύ−
εται. Η απόφαση του ΔΕΣΦΑ ΑΕ περί αποδέσμευσης 
δυναμικότητας γνωστοποιείται αμελλητί στη ΡΑΕ.
6. Με συμβάσεις που συνάπτονται μεταξύ Χρηστών 
επιτρέπεται η εκχώρηση των δικαιωμάτων που απορ−
ρέουν από σύμβαση δέσμευσης δυναμικότητας, καθώς 
και η αναδοχή των αντίστοιχων υποχρεώσεων, σύμφωνα 
με τις διατάξεις του Κώδικα Διαχείρισης του ΕΣΦΑ. 
Απαγορεύονται και είναι απολύτως άκυροι όροι της 
σύμβασης δέσμευσης δυναμικότητας, με τους οποίους 
περιορίζεται ή αποκλείεται η δυνατότητα εκχώρησης 
και αναδοχής. Οι συμβάσεις εκχώρησης και αναδοχής συνάπτονται μόνον εγγράφως.
7. Ο ΔΕΣΦΑ ΑΕ τηρεί Μητρώο Κατόχων Δεσμευμένης 
Δυναμικότητας, στο οποίο καταχωρίζει τους Χρήστες υπέρ των οποίων δεσμεύεται δυναμικότητα.
Άρθρο 72
Μητρώο Χρηστών ΕΣΦΑ
1. Δικαίωμα σύναψης με το ΔΕΣΦΑ ΑΕ Συμβάσεων 
Μεταφοράς και Συμβάσεων Χρήσης Εγκατάστασης ΥΦΑ 
ή Χρήσης Εγκατάστασης Αποθήκευσης, που εντάσσε−
ται στο ΕΣΦΑ, έχουν οι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο 
Χρηστών ΕΣΦΑ.
2. Στο Μητρώο Χρηστών ΕΣΦΑ εγγράφονται από τη 
ΡΑΕ, κατόπιν υποβολής σχετικής αίτησης:
(α) οι Προμηθευτές,
(β) οι Επιλέγοντες Πελάτες, για τις ποσότητες Φυσικού 
Αερίου που προμηθεύονται και
(γ) κάθε πρόσωπο που παρέχει επαρκείς εγγυήσεις 
οικονομικής φερεγγυότητας και τεχνικής επάρκειας.
3. Η ΡΑΕ εκδίδει τον Κανονισμό Μητρώου Χρηστών 
ΕΣΦΑ. Με τον Κανονισμό αυτόν ρυθμίζονται κάθε τεχνι−
κό θέμα σχετικά με τη δομή του Μητρώου, οι εγγυήσεις 
οικονομικής φερεγγυότητας και τεχνικής επάρκειας που 
πρέπει να παρέχονται για την εγγραφή σε αυτό, όπου 
απαιτείται, η διαγραφή από το Μητρώο, η πρόσβαση σε 
αυτό, καθώς και κάθε σχετική λεπτομέρεια.
Άρθρο 73
Αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών
1. Ο ΔΕΣΦΑ ΑΕ καταρτίζει Σχέδιο Αντιμετώπισης 
Εκτάκτων Αναγκών και Διαχείρισης Κρίσεων. Το Σχέδιο 
3826  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
αυτό εγκρίνεται από τη ΡΑΕ. Ο ΔΕΣΦΑ ΑΕ λαμβάνει τα 
αναγκαία μέτρα για την αντιμετώπιση καταστάσεων 
έκτακτης ανάγκης, κατά τα προβλεπόμενα στον Κώδικα 
Διαχείρισης του ΕΣΦΑ.
2. Μεταξύ του ΔΕΣΦΑ ΑΕ και των Μεγάλων Πελατών 
συνάπτεται σύμβαση για την, έναντι ανταλλάγματος, 
κατά προτεραιότητα διακοπή της παροχής Φυσικού 
Αερίου, σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Η σύμβαση 
αυτή συνάπτεται υποχρεωτικά με τους κατόχους άδειας 
παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, με καύσιμο Φυσικό Αέριο, οι οποίοι, σύμφωνα με τους όρους της σχετικής άδειας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, οφείλουν να τηρούν αποθέματα εφεδρικού καυσίμου.
3. Για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων του ΔΕΣΦΑ 
ΑΕ, σύμφωνα με τις συμβάσεις που προβλέπονται στην 
προηγούμενη παράγραφο, ο ΔΕΣΦΑ ΑΕ εισπράττει, από 
όλους τους Χρήστες, τέλος ασφάλειας εφοδιασμού. 
Το ύψος του μοναδιαίου τέλους ασφάλειας εφοδια−
σμού, καθώς και το επιτρεπόμενο ανώτατο όριο του 
λογαριασμού ασφάλειας εφοδιασμού, καθορίζονται με απόφαση της ΡΑΕ.
4. Σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης του ΕΣΦΑ διακό−
πτονται, κατά προτεραιότητα, οι παροχές:
(α) Των κατόχων άδειας παραγωγής ηλεκτρικής 
ενέργειας και των λοιπών Πελατών, με τους οποίους 
ο ΔΕΣΦΑ ΑΕ έχει συνάψει σύμβαση, σύμφωνα με την 
παράγραφο 2.
(β) Άλλων Πελατών, των οποίων η διακοπή παροχής 
κρίνεται απολύτως αναγκαία, για να διασφαλιστεί η 
αξιόπιστη και ασφαλής λειτουργία του ΕΣΦΑ, σύμφωνα 
με Κατάλογο Σειράς Διακοπής, ο οποίος καταρτίζεται από το ΔΕΣΦΑ ΑΕ και εγκρίνεται από τη ΡΑΕ.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄
ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ
Άρθρο 74
Άδεια ΑΣΦΑ
1. Δικαίωμα κατασκευής και κυριότητας ή, σε περί−
πτωση υπόγειας Εγκατάστασης Αποθήκευσης, δικαίωμα 
χρήσης των ΑΣΦΑ έχουν οι κάτοχοι Άδειας ΑΣΦΑ. Η 
Άδεια ΑΣΦΑ χορηγείται μόνο σε νομικά πρόσωπα με 
απόφαση της ΡΑΕ και σε περίπτωση που με την Άδεια 
χορηγείται δικαίωμα κατασκευής και κυριότητας συ−
στημάτων μεταφοράς μόνο σε εταιρείες που εμπίπτουν 
στο άρθρο 1 της Οδηγίας 2009/101/ΕΚ, σύμφωνα με τις διατάξεις του Κανονισμού Αδειών.
2. Τα κριτήρια για τη χορήγηση Άδειας ΑΣΦΑ, ανα−
φέρονται ιδίως:
(α) Στην εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος και 
ιδίως στην εξυπηρέτηση περιοχών που δεν τροφοδο−
τούνται με φυσικό αέριο, στην ενίσχυση της ασφάλειας 
εφοδιασμού της χώρας ή άλλου κράτους − μέλους ή 
της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στην προστασία του πε−
ριβάλλοντος.
(β) Στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του αιτούντος και 
ιδίως στην τεχνική και χρηματοοικονομική δυνατότητά 
του, που εγγυώνται την άρτια κατασκευή και την ασφα−
λή, αξιόπιστη και οικονομικά αποτελεσματική λειτουργία 
του έργου.
(γ) Στην ενίσχυση του ελεύθερου ανταγωνισμού 
στην αγορά Φυσικού Αερίου και ιδίως στην παροχή πρόσβασης τρίτων στο ΑΣΦΑ, κατά τρόπο άμεσο και 
οικονομικό, σύμφωνα με την αρχή της διαφάνειας και χωρίς διακρίσεις μεταξύ των Χρηστών ή των κατηγο−ριών Χρηστών.
(δ) Στη ζήτηση, την οποία προβλέπεται να εξυπη−
ρετεί η προτεινόμενη επένδυση και στην οικονομική 
αποδοτικότητα, την τεχνική αρτιότητα και αξιοπιστία 
του ΑΣΦΑ.
(ε) Σε περίπτωση που με την Άδεια χορηγείται δικαίω−
μα κατασκευής και κυριότητας Συστημάτων Μεταφοράς 
Φυσικού Αερίου, στην ικανοποίηση των κριτηρίων της 
παραγράφου 1 του άρθρου 61 και του άρθρου 62.
3. Προϋπόθεση για τη χορήγηση Άδειας ΑΣΦΑ για 
Απευθείας Γραμμές, αποτελεί η προηγούμενη άρνηση πρόσβασης στο ΕΣΦΑ ή σε άλλο ΑΣΦΑ.
4. Η Άδεια περιλαμβάνει τουλάχιστον τα ακόλουθα:(α) Τα στοιχεία του κατόχου αυτής.
(β) Την περιγραφή του ΑΣΦΑ, για το οποίο χορηγείται 
η Άδεια, με ειδική αναφορά της θέσης ή της γεωγρα−
φικής περιοχής εγκατάστασης και των τεχνικών και 
λειτουργικών χαρακτηριστικών του έργου.
(γ) Το χρονικό διάστημα ισχύος της Άδειας.(δ) Τα δικαιώματα που χορηγούνται με την Άδεια, κα−
θώς και τους όρους και τους περιορισμούς που διέπουν 
την άσκησή τους.
5. Η Άδεια ΑΣΦΑ τροποποιείται σε περίπτωση επέκτα−
σης του ΑΣΦΑ ή άλλης μεταβολής, όπως σε περίπτωση 
μεταβολής των τεχνικών του χαρακτηριστικών, κατά τα 
οριζόμενα στον Κανονισμό Αδειών.
6. Η χορήγηση Άδειας ΑΣΦΑ δεν απαλλάσσει τον κά−
τοχό της από την υποχρέωση να λαμβάνει άλλες άδειες 
ή εγκρίσεις που προβλέπονται από την κείμενη νομο−θεσία, όπως η πιστοποίηση σύμφωνα με τις διατάξεις 
των άρθρων 64 και 65, εφόσον με την άδεια χορηγείται 
δικαίωμα κυριότητας Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού 
Αερίου ή άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας.
7. Με την Άδεια ΑΣΦΑ, επιτρέπεται να επιβάλλονται 
στον κάτοχό της, για ορισμένο χρόνο, ειδικοί όροι και περιορισμοί, για λόγους δημοσίου συμφέροντος, κατά τα προβλεπόμενα στον Κανονισμό Αδειών, όπως:
(α) Η υποχρέωση καταβολής ανταλλάγματος στο ΔΕ−
ΣΦΑ ΑΕ ή η επιβολή ειδικού τέλους στους Χρήστες του 
ΑΣΦΑ υπέρ του ΔΕΣΦΑ ΑΕ, εφόσον η χρήση του ΑΣΦΑ ευνοείται από τα τιμολόγια χρήσης του ΔΕΣΦΑ ΑΕ και ενδέχεται να επηρεάζει δυσμενώς την οικονομική απο−τελεσματικότητα αυτού. Το ύψος του ανταλλάγματος 
ορίζεται κατά τρόπο ώστε η δυσμενής επίδραση να 
αντισταθμίζεται πλήρως.
(β) Η υποχρέωση καταβολής ευλόγου ανταλλάγματος 
από το ΔΕΣΦΑ ΑΕ στον κύριο του ΑΣΦΑ, εφόσον το 
ΑΣΦΑ συνεισφέρει ουσιωδώς στην οικονομική αποτε−
λεσματικότητα του ΕΣΦΑ.
8. Ο ΔΕΣΦΑ ΑΕ τηρεί ειδικό λογαριασμό για τη διαχεί−
ριση των πληρωμών και χρεώσεων που προβλέπονται 
στις περιπτώσεις α΄ και β΄ της παραγράφου 7. Το υπό−λοιπο του λογαριασμού αυτού λαμβάνεται υπόψη κατά τον προσδιορισμό των τιμολογίων χρήσης του ΕΣΦΑ, σύμφωνα με τον Κανονισμό Τιμολόγησης.
9. Τα έργα κατασκευής ή επέκτασης των ΑΣΦΑ, ανά−
λογα με το σκοπό τους, μπορούν να χαρακτηρίζονται 
έργα δημόσιας ωφέλειας, με την άδεια που τους χο−
ρηγείται.
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3827
Άρθρο 75
Διαγωνισμός χορήγησης Άδειας ΑΣΦΑ
1. Για τη χορήγηση Άδειας ΑΣΦΑ μπορεί να διενεργεί−
ται δημόσιος διαγωνισμός στις περιπτώσεις που:
(α) Η κατασκευή του συγκεκριμένου ΑΣΦΑ είναι ανα−
γκαία, για λόγους εξυπηρέτησης δημοσίου συμφέρο−
ντος, όπως ασφάλειας του εφοδιασμού, προστασίας 
του περιβάλλοντος και ισόρροπης περιφερειακής ανά−πτυξης.
(β) Υποβάλλονται περισσότερες αιτήσεις για τη χορή−
γηση Άδειας ΑΣΦΑ, που αφορούν την ίδια γεωγραφική θέση ή περιοχή.
(γ) Η χορήγηση Άδειας ΑΣΦΑ, για την οποία υπο−
βλήθηκε σχετική αίτηση, κρίνεται ότι στο πλαίσιο του 
μακροχρόνιου ενεργειακού σχεδιασμού, ενδέχεται να 
έχει αρνητικές συνέπειες σε βάρος του δυνητικού αντα−
γωνισμού, ιδίως εάν ευνοεί τη δημιουργία δεσπόζουσας 
θέσης στην αγορά ή επιδρά αποτρεπτικά στην ανά−
πτυξη, για μακρό χρονικό διάστημα, άλλων παρόμοιων 
ανταγωνιστικών επενδύσεων, επειδή καθίστανται οικο−
νομικά μη αποδοτικές και μη βιώσιμες.
2. Για τη διεξαγωγή διαγωνισμού στις περιπτώσεις που 
αναφέρονται στην προηγούμενη παράγραφο αποφασί−
ζει ο Υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματι−
κής Αλλαγής μετά από γνώμη της ΡΑΕ. Με την απόφαση 
αυτή καθορίζεται το αντικείμενο του διαγωνισμού, κα−λούνται οι ενδιαφερόμενοι να υποβάλλουν προσφορές 
και προσδιορίζονται η διαδικασία του διαγωνισμού, 
οι όροι και οι προϋποθέσεις συμμετοχής, τα κριτήρια κατακύρωσης και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια. Με την ίδια απόφαση μπορεί να καθορίζεται ότι, για ορισμένο 
χρονικό διάστημα, δεν χορηγείται άλλη Άδεια ΑΣΦΑ για 
την ίδια περιοχή ή για εγκατάσταση αντίστοιχη αυτής του διαγωνισμού.
3. Τρεις (3) τουλάχιστον μήνες πριν από τη λήξη της 
προθεσμίας που ορίζεται στην πρόσκληση για την υπο−
βολή των προσφορών, περίληψη της ανωτέρω πρόσκλη−
σης δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, σε 
μια ημερήσια εφημερίδα της πρωτεύουσας με πανελλή−
νια κυκλοφορία, σε δύο ημερήσιες ή εβδομαδιαίες εφη−
μερίδες του τόπου εγκατάστασης του ΑΣΦΑ, εφόσον εκδίδονται, στην ιστοσελίδα της ΡΑΕ και στην επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με απόφαση του 
Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής 
Αλλαγής, μετά από γνώμη της ΡΑΕ, η ανωτέρω προθε−σμία μπορεί να συντέμνεται, εφόσον συντρέχουν λόγοι 
δημοσίου συμφέροντος και για χρόνο όχι βραχύτερο 
των σαράντα πέντε (45) ημερών.
4. Η συγγραφή υποχρεώσεων και κάθε άλλο προβλε−
πόμενο στην πρόσκληση στοιχείο τίθενται στη διάθεση 
των ενδιαφερομένων, σύμφωνα με την πρόσκληση υπο−
βολής προσφορών. Η συγγραφή υποχρεώσεων περιέχει 
τους γενικούς και ειδικούς όρους και τις προϋποθέσεις 
για τη χορήγηση της Άδειας ΑΣΦΑ, σύμφωνα με τον 
Κανονισμό Αδειών.
5. Το πρόσωπο που επιλέγεται με τη διαδικασία του 
διαγωνισμού οφείλει να συστήσει εταιρεία με τη μορφή 
που προβλέπει η σχετική προκήρυξη, με αποκλειστικό σκοπό την κατασκευή, κυριότητα και διαχείριση ΑΣΦΑ, εντός τακτής προθεσμίας που προβλέπεται στην πρό−
σκληση υποβολής προσφορών, εντός της οποίας χο−
ρηγείται και η σχετική Άδεια ΑΣΦΑ.Άρθρο 76
Απαλλαγή από την υποχρέωση παροχής πρόσβασης 
τρίτων σε ΑΣΦΑ και την υποχρέωση ιδιοκτησιακού 
διαχωρισμού
1. Αίτημα για την απαλλαγή τμήματος ή του συνόλου 
του ΑΣΦΑ από την υποχρέωση ιδιοκτησιακού διαχωρι−σμού, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 61 και 62 
ή από την υποχρέωση παροχής πρόσβασης σε τρίτους, 
υποβάλλεται με την αίτηση χορήγησης Άδειας ΑΣΦΑ ή με την αίτηση τροποποίησης της Άδειας αυτής.
2. Η απαλλαγή χορηγείται με απόφαση της ΡΑΕ, για 
ορισμένο χρόνο, σύμφωνα με τη διαδικασία και τις προ−
ϋποθέσεις που προβλέπονται στις διατάξεις του άρθρου 
36 της Οδηγίας 2009/1973.
3. Η εφαρμογή της διαδικασίας των παραγράφων 1 
και 2 δεν απαιτείται, εφόσον πρόκειται για ΑΣΦΑ που 
συνιστά τμήμα διασύνδεσης, για την οποία έχει χορη−
γηθεί απαλλαγή από την υποχρέωση παροχής πρόσβα−
σης σε τρίτους κατά τα προβλεπόμενα στις διατάξεις 
του άρθρου 22 της Οδηγίας 2003/55/ΕΚ ή του άρθρου 36 της Οδηγίας 2009/73/ΕΚ. Στην περίπτωση αυτή, με 
την αίτηση χορήγησης άδειας ΑΣΦΑ, συνυποβάλλεται 
κάθε στοιχείο σχετικά με τη χορηγηθείσα απαλλαγή. 
Στην Άδεια ΑΣΦΑ συμπεριλαμβάνονται οι όροι υπό τους 
οποίους χορηγήθηκε η απαλλαγή.
Άρθρο 77
Διαχειριστής ΑΣΦΑ
1. Η διαχείριση και εκμετάλλευση ΑΣΦΑ επιτρέπεται 
σε όσους έχει χορηγηθεί Άδεια Διαχείρισης ΑΣΦΑ. Σε 
περίπτωση διαχείρισης, εκμετάλλευσης και ανάπτυξης 
ανεξάρτητου Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου, 
η Άδεια Διαχείρισης δεν απαλλάσσει τον κάτοχό της 
από την υποχρέωση πιστοποίησης σύμφωνα με τις δι−ατάξεις των άρθρων 64 και 65.
2. Η Άδεια Διαχείρισης ΑΣΦΑ χορηγείται, κατόπιν υπο−
βολής σχετικής αίτησης, σύμφωνα με τον Κανονισμό 
Αδειών με απόφαση της ΡΑΕ. Με την Άδεια Διαχείρισης 
ΑΣΦΑ και κατόπιν σχετικού αιτήματος του κατόχου της 
Άδειας ΑΣΦΑ, μπορεί να επιτρέπεται σε τρίτο πρόσωπο 
να εκτελεί πράξεις διαχείρισης του ΑΣΦΑ.
3. Η Άδεια Διαχείρισης ΑΣΦΑ, εφόσον πρόκειται για 
Σύστημα Μεταφοράς Φυσικού Αερίου για το οποίο δεν έχει χορηγηθεί εξαίρεση σύμφωνα με το άρθρο 36 της 
Οδηγίας 2009/73/ΕΚ, χορηγείται αποκλειστικά στον κά−
τοχο της αντίστοιχης Άδειας ΑΣΦΑ. Σε οποιαδήποτε 
άλλη περίπτωση, η Άδεια Διαχείρισης ΑΣΦΑ δύναται να 
χορηγηθεί βάσει κριτηρίων αποδοτικότητας και οικονο−
μικής ισορροπίας σε πρόσωπο άλλο εκτός του κατόχου 
της Άδειας ΑΣΦΑ. Στην περίπτωση αυτή, ο κάτοχος της 
Άδειας ΑΣΦΑ συνάπτει σύμβαση με τον κάτοχο της 
Άδειας Διαχείρισης ΑΣΦΑ, με την οποία καθορίζεται 
το αντάλλαγμα που οφείλεται για την ανάληψη της 
διαχείρισης του ΑΣΦΑ από το συνολικά εισπρακτέο 
έσοδο του ΑΣΦΑ με βάση τα δημοσιευόμενα τιμολόγια χρήσης του.
4. Ο Διαχειριστής ΑΣΦΑ ασκεί νόμιμα τις Βασικές 
Δραστηριότητες Φυσικού Αερίου που προσδιορίζονται στην Άδεια Διαχείρισης ΑΣΦΑ.
5. Ο Διαχειριστής ΑΣΦΑ που αποτελεί Σύστημα Μετα−
φοράς Φυσικού Αερίου για το οποίο δεν έχει χορηγηθεί 
εξαίρεση σύμφωνα με το άρθρο 36 της Οδηγίας 2009/ 73/ΕΚ πρέπει να συμμορφώνεται με τις διατάξεις της 
3828  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
παραγράφου 1 του άρθρου 61 και του άρθρου 62. Αν ο 
Διαχειριστής ΑΣΦΑ που αποτελεί Εγκατάσταση ΥΦΑ ή 
Εγκατάσταση Αποθήκευσης μετέχει σε Κάθετα Ολο−
κληρωμένη Επιχείρηση Ηλεκτρικής Ενέργειας ή Φυσικού 
Αερίου, πρέπει να είναι ανεξάρτητος από άλλους κλά−
δους ή τμήματα της Επιχείρησης αυτής, κατά τη νομική 
μορφή, οργάνωση και διαδικασία λήψης αποφάσεων. 
Για το σκοπό αυτόν:
(α) Τα πρόσωπα που ασκούν τη διοίκηση του Διαχειρι−
στή ΑΣΦΑ δεν επιτρέπεται να συμμετέχουν, με οποιον−δήποτε τρόπο, σε άλλους κλάδους ή τμήματα ή άλλες 
Συνδεδεμένες Επιχειρήσεις της Κάθετα Ολοκληρωμένης 
Επιχείρησης Ηλεκτρικής Ενέργειας ή Φυσικού Αερίου 
και να έχουν ίδια συμφέροντα που παρεμποδίζουν την άσκηση των καθηκόντων τους κατά τρόπο ανεξάρτητο και αντικειμενικό.
(β) Ο Διαχειριστής ΑΣΦΑ λαμβάνει αποφάσεις για 
τους πόρους και τις επενδύσεις που απαιτούνται για 
τη λειτουργία, συντήρηση και ανάπτυξη του ΑΣΦΑ, ανε−
ξάρτητα από την Κάθετα Ολοκληρωμένη Επιχείρηση 
Ηλεκτρικής Ενέργειας ή Φυσικού Αερίου. Η λήψη των 
αποφάσεων αυτών δεν αποκλείει διαδικασίες συντονι−σμού, ώστε να εξασφαλίζεται η προστασία της επιχει−ρηματικής εποπτείας της μητρικής εταιρείας, σχετικά με την απόδοση των επενδύσεων. Η μητρική εταιρεία μπορεί να εγκρίνει ιδίως το ετήσιο σχέδιο χρηματοδό−
τησης ή άλλο ισοδύναμο μέσο, χωρίς να αποκτά δικαίω−
μα επέμβασης, με οποιονδήποτε τρόπο, στη διαχείριση, 
την καθημερινή λειτουργία ή τις επί μέρους αποφάσεις 
που αφορούν την αναβάθμιση του ΑΣΦΑ, εφόσον δεν 
σημειώνεται υπέρβαση του χρηματοδοτικού πλαισίου 
που έχει εγκριθεί.
6. Αν ο Διαχειριστής ΑΣΦΑ μετέχει σε Κάθετα Ολο−
κληρωμένη Επιχείρηση ηλεκτρικής ενέργειας ή Φυσικού 
Αερίου, για τη διασφάλιση της ισότιμης μεταχείρισης 
των Χρηστών του ΑΣΦΑ, ο Διαχειριστής καταρτίζει πρό−
γραμμα συμμόρφωσης, στο οποίο αναφέρει τα μέτρα 
που λαμβάνονται προκειμένου να αποκλείεται οποιαδή−
ποτε διακριτική μεταχείριση υπέρ της Κάθετα Ολοκλη−
ρωμένης Επιχείρησης Ηλεκτρικής Ενέργειας ή Φυσικού 
Αερίου και να διασφαλίζεται η δέουσα παρακολούθηση 
της τήρησης του προγράμματος. Στο πρόγραμμα συμ−
μόρφωσης καθορίζονται οι συγκεκριμένες υποχρεώσεις 
του προσωπικού του ΑΣΦΑ για την επίτευξη του εν 
λόγω στόχου. Το πρόγραμμα αυτό υπόκειται στην έγκρι−
ση της ΡΑΕ, η οποία τεκμαίρεται ότι έχει παρασχεθεί σιωπηρά, εφόσον η ΡΑΕ δεν φέρει αντιρρήσεις εντός 
τριών (3) εβδομάδων από την υποβολή του προγράμ−ματος προς έγκριση.
7. Το εγκεκριμένο πρόγραμμα συμμόρφωσης της πα−
ραγράφου 6 αναρτάται στην ιστοσελίδα του Διαχειρι−
στή ΑΣΦΑ εντός πέντε (5) ημερών από την έγκρισή του. 
Υπό την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων της ΡΑΕ, όπως 
αυτές προσδιορίζονται με το άρθρο 20 του παρόντος, η 
συμμόρφωση προς το πρόγραμμα υπόκειται στον ανε−
ξάρτητο έλεγχο του επιφορτισμένου με την παρακο−
λούθηση του προγράμματος συμμόρφωσης στελέχους 
ή οργάνου του Διαχειριστή ΑΣΦΑ, που ενεργεί ως Υπεύ−
θυνος Συμμόρφωσης και έχει πρόσβαση σε κάθε ανα−
γκαία πληροφορία του Διαχειριστή και κάθε θυγατρικής 
εταιρείας του για την εκπλήρωση των καθηκόντων του. 
Ο Υπεύθυνος Συμμόρφωσης υποβάλλει εγγράφως στη ΡΑΕ μέχρι και την 31η Μαρτίου έκαστου έτους, ετήσια έκθεση στην οποία περιγράφονται τα μέτρα που έχουν 
ληφθεί σχετικά με την τήρηση του προγράμματος συμ−
μόρφωσης, η οποία δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα της 
ΡΑΕ εντός πέντε (5) ημερών από την υποβολή της. Με βάση τις εκθέσεις του Υπεύθυνου Συμμόρφωσης η ΡΑΕ αξιολογεί κάθε έτος την ανεξαρτησία και αμεροληψία του Διαχειριστή ΑΣΦΑ και μπορεί με απόφασή της να 
επιβάλει την τροποποίηση του προγράμματος συμ−
μόρφωσης ώστε να διασφαλίζεται η ανεξαρτησία και 
αμεροληψία του Διαχειριστή ΑΣΦΑ υποδεικνύοντας για 
το σκοπό αυτόν τα κατάλληλα μέτρα. Ο Διαχειριστής ΑΣΦΑ υποχρεούται να συμμορφωθεί με τις υποδείξεις της ΡΑΕ και να υποβάλει προς έγκριση σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 6 νέο πρόγραμμα συμμόρ−
φωσης εντός προθεσμίας δεκαπέντε (15) εργάσιμων 
ημερών από την κοινοποίηση της Απόφασης της ΡΑΕ. Η 
ΡΑΕ δημοσιεύει στην ιστοσελίδα της έκθεση αξιολόγη−
σης του προγράμματος συμμόρφωσης του Διαχειριστή 
ΑΣΦΑ μέχρι και την 30ή Απριλίου εκάστου έτους.
Άρθρο 78
Αρμοδιότητες Διαχειριστή ΑΣΦΑ
1. Ο Διαχειριστής ΑΣΦΑ λειτουργεί, συντηρεί, εκμεταλ−
λεύεται και αναπτύσσει ένα τεχνικά άρτιο, οικονομικά αποδοτικό και ολοκληρωμένο ΑΣΦΑ.
2. Για το σκοπό αυτόν, ο Διαχειριστής ΑΣΦΑ:(α) Παρέχει σε άλλο Διαχειριστή ΑΣΦΑ, όταν τα δύο 
ΑΣΦΑ διασυνδέονται και σε Χρήστες του ΑΣΦΑ, πρό−σβαση σε αυτό με τον πλέον οικονομικό, διαφανή και 
άμεσο τρόπο και για όσο χρόνο ζητείται. Προς τούτο 
συνάπτει, με τους εγγεγραμμένους στο Μητρώο Χρη−στών ΑΣΦΑ, Σύμβαση Χρήσης ΑΣΦΑ, σύμφωνα με σχε−
τική πρότυπη σύμβαση, που καταρτίζεται και δημοσιεύ−
εται από τον Διαχειριστή ΑΣΦΑ μετά από έγκριση της ΡΑΕ. Με τη Σύμβαση Χρήσης ΑΣΦΑ καθορίζονται ιδίως οι υπηρεσίες που παρέχονται στον αντισυμβαλλόμενο 
και οι οφειλόμενες χρεώσεις σύμφωνα με το δημοσιευ−
μένο κατάλογο χρεώσεων. Άρνηση παροχής πρόσβα−
σης στο ΑΣΦΑ επιτρέπεται μόνον είτε λόγω έλλειψης 
δυναμικότητας, σύμφωνα με τον Κώδικα Διαχείρισης 
του ΑΣΦΑ, είτε όταν η πρόσβαση στο ΑΣΦΑ ενδέχεται να εμποδίζει τον Διαχειριστή ΑΣΦΑ να εκπληρώνει τις 
υποχρεώσεις παροχής υπηρεσιών κοινής ωφελείας που 
του έχουν ανατεθεί, εκτός εάν έχει χορηγηθεί απαλλαγή 
σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 76. Σε κάθε περί−
πτωση, ο Διαχειριστής ΑΣΦΑ Μεταφοράς προβαίνει στις 
αναγκαίες βελτιώσεις του συστήματος για την παροχή 
της πρόσβασης όταν αυτό είναι οικονομικά εφικτό ή 
όταν ένας δυνητικός Χρήστης είναι διατεθειμένος να 
πληρώσει γι’ αυτές.
(β) Παρέχει τις υπηρεσίες του με διαφάνεια, αντι−
κειμενικότητα και χωρίς να εισάγει διακρίσεις μεταξύ 
των Χρηστών του ΑΣΦΑ και, ιδίως, διακρίσεις υπέρ των 
Συνδεδεμένων με αυτόν Επιχειρήσεων, των μετόχων ή των θυγατρικών εταιρειών τους.
(γ) Δημοσιεύει κατάλογο όλων των τιμολογίων, με 
τα οποία χρεώνει τους Χρήστες για τις υπηρεσίες που 
σχετίζονται με το ΑΣΦΑ.
(δ) Καταρτίζει και δημοσιεύει κάθε έτος πρόγραμμα 
εργασιών συντήρησης, το οποίο εγκρίνεται από τη ΡΑΕ 
και συντηρεί το ΑΣΦΑ με βάση το πρόγραμμα αυτό.
(ε) Τηρεί Μητρώο Χρηστών ΑΣΦΑ, το οποίο δημοσι−
εύεται στην ιστοσελίδα του.
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3829
(στ) Μεριμνά για την τήρηση των κανόνων εξισορρό−
πησης φορτίου του ΑΣΦΑ και την αντιστάθμιση φυσικών 
απωλειών και ιδιοκατανάλωσης του ΑΣΦΑ, σύμφωνα με 
τον Κώδικα Διαχείρισης αυτού και προβαίνει σε σχετι−
κές χρεώσεις προς τους Χρήστες του ΑΣΦΑ. Η μεθοδο−
λογία κατάρτισης των χρεώσεων για την εξισορρόπηση 
φορτίου του ΑΣΦΑ εγκρίνεται από τη ΡΑΕ σύμφωνα με 
το άρθρο 88.
(ζ) Παρέχει σε κάθε άλλο Διαχειριστή Συστήματος 
Φυσικού Αερίου ή Δικτύου Διανομής που διασυνδέεται 
με το ΑΣΦΑ επαρκείς πληροφορίες για την ασφαλή 
και αποτελεσματική λειτουργία των διασυνδεδεμένων Συστημάτων Φυσικού Αερίου και Δικτύων Διανομής.
(η) Οφείλει να τηρεί τον εμπιστευτικό χαρακτήρα των 
εμπορικών πληροφοριών, οι οποίες περιέρχονται σε 
γνώση του κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων του 
και να αποτρέπει την κοινοποίηση πληροφοριών σχε−
τικών με τις δικές του δραστηριότητες που ενδέχεται 
να παρέχουν εμπορικά πλεονεκτήματα σε τρίτους, κατά 
μεροληπτικό τρόπο. Οφείλει, επίσης, να μην καταχράται 
τις εμπορικά ευαίσθητες πληροφορίες που λαμβάνει 
από τρίτους, κατά την παροχή ή τη διαπραγμάτευση 
για την παροχή πρόσβασης στο ΑΣΦΑ.
(θ) Λαμβάνει τα μέτρα ασφάλειας εφοδιασμού που 
προβλέπονται στον Κώδικα Διαχείρισης του ΑΣΦΑ και 
ενημερώνει σχετικά τη ΡΑΕ και, εφόσον απαιτείται, το 
ΔΕΣΦΑ ΑΕ.
(ι) Συντάσσει σχέδιο αντιμετώπισης εκτάκτων ανα−
γκών και διαχείρισης κρίσεων, το οποίο εγκρίνεται από 
τη ΡΑΕ.
(ια) Προγραμματίζει νέες επενδύσεις για την ενίσχυ−
ση και επέκταση του ΑΣΦΑ, σύμφωνα με τον Κώδικα 
Διαχείρισης του ΑΣΦΑ.
(ιβ) Υποβάλει εγγράφως στη ΡΑΕ, μέχρι την 31η Μαρ−
τίου κάθε έτους, έκθεση για τη λειτουργία του ΑΣΦΑ, 
καθώς και για το επίπεδο και την ποιότητα συντήρησής 
του, κατά το προηγούμενο έτος. Στην έκθεση αυτή ανα−
φέρονται το υφιστάμενο δυναμικό μεταφοράς ΑΣΦΑ, 
καθώς και τυχόν μεταβολές των τεχνικών χαρακτηρι−
στικών αυτού.
3. Οι Χρήστες του ΑΣΦΑ υποχρεούνται να παρέχουν 
στον Διαχειριστή αυτού επαρκείς πληροφορίες, προ−
κειμένου να εξασφαλίζεται η ασφαλής και αποδοτική 
λειτουργία του σε συνθήκες ελεύθερου ανταγωνι−
σμού.
Άρθρο 79
Κώδικας Διαχείρισης ΑΣΦΑ
1. Με απόφαση της ΡΑΕ ύστερα από εισήγηση του 
Διαχειριστή ΑΣΦΑ, θεσπίζεται ο Κώδικας Διαχείρισης 
του ΑΣΦΑ σύμφωνα με τον οποίο διενεργείται η δι−
αχείριση, η συντήρηση και η ανάπτυξη του ΑΣΦΑ. Ο 
Κώδικας αυτός δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυ−βερνήσεως.
2. Με τον Κώδικα Διαχείρισης ΑΣΦΑ ρυθμίζονται, 
ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε ΑΣΦΑ, ιδίως:
(α) Οι όροι, οι προϋποθέσεις, οι τεχνικές λεπτομέρειες 
και οι ελάχιστες απαιτούμενες λειτουργικές προδιαγρα−
φές για την πρόσβαση των Χρηστών στο ΑΣΦΑ.
(β) Οι όροι και οι προϋποθέσεις των συμβάσεων μετα−
φοράς Φυσικού Αερίου ή χρήσης Εγκατάστασης, καθώς και η διαδικασία εκχώρησης των δικαιωμάτων των Χρη−
στών που απορρέουν από τις συμβάσεις αυτές.
(γ) Η διαχείριση των διασυνδέσεων του ΑΣΦΑ, καθώς 
και η συνεργασία και η ανταλλαγή πληροφοριών με 
τους Διαχειριστές Συστημάτων και δικτύων διανομής 
Φυσικού Αερίου που διασυνδέονται με το ΑΣΦΑ.
(δ) Ο τρόπος διενέργειας των μετρήσεων και ο κα−
θορισμός των προδιαγραφών ποιότητας και συνθηκών παράδοσης και παραλαβής Φυσικού Αερίου.
(ε) Η διαδικασία κατανομής στους Χρήστες των με−
τρούμενων ποσοτήτων Φυσικού Αερίου στα σημεία ει−σόδου και εξόδου του ΑΣΦΑ.
(στ) Ο προγραμματισμός, η υλοποίηση και η παρακο−
λούθηση της συντήρησης και ανάπτυξης του ΑΣΦΑ.
(ζ) Η διαδικασία λήψης αναγκαίων μέτρων, συμπερι−
λαμβανομένων των μέτρων εξισορρόπησης φορτίου και 
αντιστάθμισης φυσικών απωλειών και ιδιοκατανάλωσης, 
για την ασφαλή, αξιόπιστη και οικονομικά αποτελεσμα−
τική λειτουργία του ΑΣΦΑ και η κατανομή του σχετικού 
κόστους στους Χρήστες του ΑΣΦΑ.
(η) Τα κριτήρια με βάση τα οποία είναι δυνατή η κατά 
προτεραιότητα διακοπή της τροφοδοσίας καταναλω−
τών, για λόγους ασφάλειας εφοδιασμού σε περιπτώσεις 
έκτακτης ανάγκης.
(θ) Η διαδικασία εξωδικαστικής επίλυσης των δια−
φορών μεταξύ των Χρηστών και του Διαχειριστή του 
ΑΣΦΑ, που μπορεί να περιλαμβάνει και την υπαγωγή 
των διαφορών σε διαιτησία, η οποία διεξάγεται από τη ΡΑΕ σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 37.
(ι) Οι κανόνες που διέπουν τις συναλλαγές του Δια−
χειριστή με τους Χρήστες και ιδίως οι λογαριασμοί που 
πρέπει να τηρεί ο Διαχειριστής για το σκοπό αυτόν.
(ια) Κάθε άλλο θέμα συναφές με τη ρύθμιση του τρό−
που διαχείρισης, εκμετάλλευσης, συντήρησης και ανά−πτυξης του ΑΣΦΑ.
3. Με απόφαση της ΡΑΕ, ύστερα από γνώμη του οι−
κείου Διαχειριστή, ρυθμίζονται οι μεθοδολογίες, οι υπο−
λογισμοί, οι ειδικές εγκρίσεις και οι λεπτομέρειες που 
απαιτούνται για την εφαρμογή του Κώδικα Διαχείρισης 
του ΑΣΦΑ.
4. Η αγορά και πώληση Φυσικού Αερίου από τον Δια−
χειριστή ΑΣΦΑ επιτρέπεται μόνο εφόσον απαιτείται για 
την ομαλή, ασφαλή και αποτελεσματική λειτουργία του 
ΑΣΦΑ και, ιδίως, για την εξισορρόπηση φορτίου και την 
αντιστάθμιση φυσικών απωλειών και ιδιοκατανάλωσης του ΑΣΦΑ. Η σύναψη συμβάσεων αγοράς και πώλησης 
Φυσικού Αερίου από τον Διαχειριστή ΑΣΦΑ γίνεται μετά 
από έγκριση της σχετικής διαδικασίας από τη ΡΑΕ, σύμ−
φωνα με τον Κώδικα Διαχείρισης του ΑΣΦΑ.
5. Δεν επιτρέπεται η σύναψη συμβάσεων πώλησης 
ηλεκτρικής ενέργειας από τον Διαχειριστή ΑΣΦΑ, με 
εξαίρεση την πώληση ηλεκτρικής ενέργειας στον Δι−
αχειριστή του ΕΣΜΗΕ, η οποία παράγεται από ΑΠΕ ή 
ΣΗΘΥΑ που ευρίσκονται σε γήπεδα ή εγκαταστάσεις 
του ΑΣΦΑ και εμπίπτουν στις διατάξεις του ν. 3468/2006 
(Α΄ 129) περί Αυτοπαραγωγών. Οι σχετικές επενδύσεις εφόσον υλοποιούνται σύμφωνα με τον Κώδικα Διαχεί−
ρισης του ΑΣΦΑ, εντάσσονται στη Ρυθμιζόμενη Περιου−
σιακή Βάση του ΑΣΦΑ και τα σχετικά έσοδα και έξοδα 
συνυπολογίζονται κατά τον υπολογισμό των χρεώσεων 
χρήσης του ΑΣΦΑ, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρ−θρο 88.
3830  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε΄
ΔΙΑΝΟΜΗ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ
Άρθρο 80
Άδεια Διανομής Φυσικού Αερίου
1. Η κατασκευή, η λειτουργία και η διαχείριση Δικτύου 
Διανομής, εκτός από τις περιπτώσεις που προβλέπονται 
στο άρθρο 21 του ν. 3428/2005, διενεργείται σύμφωνα 
με τις διατάξεις του άρθρου αυτού, μόνον από τους 
κατόχους Άδειας Διανομής. Η Άδεια Διανομής χορηγεί−
ται με απόφαση της ΡΑΕ, σύμφωνα με τον Κανονισμό Αδειών.
2. Για τη χορήγηση Άδειας Διανομής διενεργείται δι−
αγωνισμός με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, 
Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, μετά από γνώμη της 
ΡΑΕ στις περιπτώσεις που:
(α) για την κατασκευή του Δικτύου Διανομής, χορηγεί−
ται επιδότηση από εθνικούς ή κοινοτικούς πόρους,
(β) για τη χορήγηση Άδειας Διανομής σε ορισμένη 
γεωγραφική περιοχή, εκδηλώνεται ενδιαφέρον από πε−
ρισσότερους αιτούντες. Η απόφαση διεξαγωγής διαγω−
νισμού δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσε−ως και περίληψη αυτής σε δύο ημερήσιες εφημερίδες, 
ευρείας κυκλοφορίας, που εκδίδονται στην Αθήνα. Η 
ΡΑΕ αξιολογεί τις προτάσεις που υποβάλλονται στο 
διαγωνισμό και χορηγεί τη σχετική άδεια ή κηρύσσει 
το διαγωνισμό ως άγονο.
3. Επιτρέπεται η άρνηση χορήγησης Άδειας Διανομής 
για ορισμένη γεωγραφική περιοχή, εφόσον έχει ήδη 
κατασκευασθεί ή προβλέπεται, με βάση άλλη Άδεια 
Διανομής, να κατασκευασθεί στην ίδια περιοχή Δίκτυο Διανομής και η υπάρχουσα ή προβλεπόμενη δυναμικό−τητα του Δικτύου δεν έχει κορεσθεί.
4. Επιτρέπεται η άρνηση χορήγησης άλλης Άδειας 
Διανομής Φυσικού Αερίου, σύμφωνα με τις διατάξεις του 
άρθρου αυτού, για τις γεωγραφικές περιοχές που ανα−φέρονται στην παρ. 3 του άρθρου 21 του ν. 3428/2005.
5. Όταν ο κάτοχος Άδειας Διανομής μετέχει σε Κάθετα 
Ολοκληρωμένη Επιχείρηση Φυσικού Αερίου ή Ηλεκτρι−
κής Ενέργειας πρέπει να είναι ανεξάρτητος από άλλους 
κλάδους ή τμήματα της Επιχείρησης αυτής, τουλάχιστον 
κατά τη νομική μορφή, την οργάνωση και τη διαδικασία 
λήψης αποφάσεων. Για το σκοπό αυτόν:
(α) Τα πρόσωπα που ασκούν τη διοίκηση του κατό−
χου της Άδειας Διανομής δεν επιτρέπεται να συμμε−
τέχουν, με οποιονδήποτε τρόπο, σε άλλους κλάδους ή 
τμήματα ή άλλη Συνδεδεμένη Επιχείρηση της Κάθετα 
Ολοκληρωμένης Επιχείρησης Φυσικού Αερίου ή Ηλε−
κτρικής Ενέργειας και να έχουν ίδια συμφέροντα, που 
παρεμποδίζουν την άσκηση των καθηκόντων τους, κατά 
τρόπο ανεξάρτητο και αντικειμενικό.
(β) Ο κάτοχος της Άδειας Διανομής μπορεί να λαμ−
βάνει αποφάσεις για τους πόρους και τις επενδύσεις 
που απαιτούνται για τη λειτουργία, συντήρηση και 
ανάπτυξη του Δικτύου Διανομής, ανεξάρτητα από την 
Κάθετα Ολοκληρωμένη Επιχείρηση Φυσικού Αερίου ή 
Ηλεκτρικής Ενέργειας. Η λήψη των αποφάσεων αυτών 
δεν αποκλείει διαδικασίες συντονισμού, ώστε να εξα−
σφαλίζεται η προστασία της επιχειρηματικής εποπτείας 
της Κάθετα Ολοκληρωμένης Επιχείρησης σχετικά με 
την απόδοση των επενδύσεων. Η μητρική εταιρεία μπο−
ρεί να εγκρίνει ιδίως το ετήσιο σχέδιο χρηματοδότησης 
ή άλλο ισοδύναμο μέσο, χωρίς να αποκτά δικαίωμα επέμβασης με οποιονδήποτε τρόπο στη διαχείριση, την 
καθημερινή λειτουργία ή τις επί μέρους αποφάσεις που 
αφορούν την αναβάθμιση του Δικτύου Διανομής, εφόσον 
δεν σημειώνεται υπέρβαση του χρηματοδοτικού πλαι−
σίου που έχει εγκριθεί. Δεν επιτρέπεται στη μητρική 
επιχείρηση να δίνει εντολές σχετικά με την καθημερινή 
λειτουργία ή τις επί μέρους αποφάσεις σχετικά με την 
κατασκευή ή την αναβάθμιση του Δικτύου Διανομής, οι 
οποίες δεν υπερβαίνουν τους όρους του εγκεκριμένου 
χρηματοδοτικού σχεδίου ή οποιουδήποτε ισοδύναμου μέσου.
(γ) Ο κάτοχος της Άδειας Διανομής Φυσικού Αερίου 
καταρτίζει και εφαρμόζει πρόγραμμα συμμόρφωσης, 
στο οποίο αναφέρει τα μέτρα που λαμβάνονται προκει−
μένου να αποκλείεται οποιαδήποτε μεροληπτική συμπε−
ριφορά υπέρ της Κάθετα Ολοκληρωμένης Επιχείρησης 
και να διασφαλίζεται η δέουσα παρακολούθηση της 
τήρησης του προγράμματος. Στο πρόγραμμα συμμόρ−
φωσης καθορίζονται οι συγκεκριμένες υποχρεώσεις των υπαλλήλων για την επίτευξη του εν λόγω στό−
χου. Το πρόγραμμα αυτό υπόκειται στην έγκριση της 
ΡΑΕ, η οποία θεωρείται ως παρασχεθείσα, εφόσον η 
ΡΑΕ δεν φέρει αντιρρήσεις εντός τριών (3) εβδομάδων 
από την υποβολή του προγράμματος προς έγκριση. Το 
εγκεκριμένο πρόγραμμα συμμόρφωσης αναρτάται στην 
ιστοσελίδα του κατόχου της Άδειας Διανομής Φυσικού 
Αερίου εντός πέντε (5) ημερών από την έγκρισή του. Υπό 
την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων της ΡΑΕ, όπως αυτές 
προσδιορίζονται με το άρθρο 20 του παρόντος, η συμ−
μόρφωση προς το πρόγραμμα υπόκειται στον ανεξάρτη−
το έλεγχο του επιφορτισμένου με την παρακολούθηση 
του προγράμματος συμμόρφωσης στελέχους ή οργάνου 
του κατόχου της Άδειας Διανομής Φυσικού Αερίου, που 
ενεργεί ως υπεύθυνος συμμόρφωσης και έχει πρόσβα−
ση σε κάθε αναγκαία πληροφορία του διαχειριστή και 
κάθε θυγατρικής εταιρείας του για την εκπλήρωση των 
καθηκόντων του. Ο υπεύθυνος συμμόρφωσης υποβάλλει 
εγγράφως στη ΡΑΕ, μέχρι και την 31η Μαρτίου έκαστου 
έτους, ετήσια έκθεση στην οποία περιγράφονται τα 
μέτρα που έχουν ληφθεί σχετικά με την τήρηση του 
προγράμματος συμμόρφωσης, η οποία δημοσιεύεται 
στην ιστοσελίδα της ΡΑΕ εντός πέντε (5) ημερών από 
την υποβολή της. Ο Διαχειριστής Δικτύου Διανομής υπο−
χρεούται να συμμορφωθεί με τις υποδείξεις της ΡΑΕ και 
να υποβάλει προς έγκριση σύμφωνα με τις διατάξεις της 
παρούσας παραγράφου νέο πρόγραμμα συμμόρφωσης 
εντός προθεσμίας δεκαπέντε (15) εργάσιμων ημερών 
από την κοινοποίηση της Απόφασης της ΡΑΕ. Η ΡΑΕ δη−
μοσιεύει στην ιστοσελίδα της έκθεση αξιολόγησης του 
προγράμματος συμμόρφωσης του Διαχειριστή ΑΣΦΑ 
μέχρι και την 30ή Απριλίου εκάστου έτους.
(δ) Οι ανακοινώσεις και τα σήματα του κατόχου Άδει−
ας Διανομής Φυσικού Αερίου δεν πρέπει να προκαλούν 
σύγχυση όσον αφορά τη χωριστή ταυτότητα του κλάδου 
προμήθειας της Κάθετα Ολοκληρωμένης Επιχείρησης Φυσικού Αερίου ή Ηλεκτρικής Ενέργειας.
6. Οι διατάξεις της προηγούμενης παραγράφου δεν 
εφαρμόζονται όταν ο κάτοχος της Άδειας Διανομής 
εξυπηρετεί λιγότερους από 100.000 συνδεδεμένους 
Πελάτες.
7. Διατηρούνται σε ισχύ, σύμφωνα με τις διατάξεις της 
παραγράφου 8 του άρθρου 49 της Οδηγίας 2009/73/
ΕΚ, οι παρεκκλίσεις που έχουν χορηγηθεί για τις γεω−
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3831
γραφικές περιοχές και για τις χρονικές περιόδους που 
καθορίζονται στις άδειες που εκδόθηκαν πριν από τις 15 Μαρτίου 2002 σύμφωνα με την Οδηγία 98/30/ΕΚ, για την ανάπτυξη και την αποκλειστική εκμετάλλευση των δικτύων διανομής στις γεωγραφικές αυτές περιοχές.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ΄
ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ
Άρθρο 81
Άδεια Προμήθειας Φυσικού Αερίου
1. Η Προμήθεια Φυσικού Αερίου σε Επιλέγοντες Πελά−
τες διενεργείται από τους κατόχους Άδειας Προμήθειας 
Φυσικού Αερίου. Κάθε άλλη δραστηριότητα αγοράς, 
πώλησης, εισαγωγής και εξαγωγής Φυσικού Αερίου 
ασκείται ελεύθερα. Η Προμήθεια σε μη Επιλέγοντες 
Πελάτες διενεργείται σύμφωνα με τους όρους και τις προϋποθέσεις του άρθρου 21 του ν. 3428/2005.
2. Η Άδεια Προμήθειας Φυσικού Αερίου χορηγείται από 
τη ΡΑΕ, σύμφωνα με τους όρους και τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στον Κανονισμό Αδειών.
3. Αν προκύψει έκτακτη ανάγκη, οι κάτοχοι Άδειας 
Προμήθειας, οι οποίοι δεν τροφοδοτούν μόνο Μεγάλους 
Πελάτες, οφείλουν, κατόπιν εντολής του ΔΕΣΦΑ ΑΕ, 
να παρέχουν αδιάλειπτα Φυσικό Αέριο στους Πελάτες 
που δεν είναι Μεγάλοι Πελάτες. Για την εκπλήρωση της 
υποχρέωσης αυτής, ο κάτοχος της Άδειας Προμήθειας αποζημιώνεται πλήρως, όπως προβλέπεται στην Άδειά 
του.
4. Οι κάτοχοι Άδειας Προμήθειας οφείλουν να ενημε−
ρώνουν τη ΡΑΕ και τον Διαχειριστή Συστήματος Φυσι−
κού Αερίου για την εκτιμώμενη συνολική ζήτηση Φυσικού 
Αερίου των Πελατών τους για το επόμενο έτος, τις 
συναφείς εύλογες εκτιμήσεις τους για τα επόμενα έτη 
και να παρέχουν κάθε στοιχείο το οποίο είναι αναγκαίο 
για την ανάπτυξη του αντίστοιχου Συστήματος Φυσικού 
Αερίου.
5. Η νόμιμη άσκηση δραστηριοτήτων Προμήθειας 
Φυσικού Αερίου σε κράτος − μέλος της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης, σύμφωνα με την οικεία νομοθεσία, παρέχει 
δικαίωμα Άδειας Προμήθειας Φυσικού Αερίου στην Ελ−λάδα, σύμφωνα με ειδική διαδικασία που προβλέπεται 
στον Κανονισμό Αδειών Φυσικού Αερίου, ώστε να μην 
εισάγονται διακρίσεις μεταξύ των προμηθευτών που 
δραστηριοποιούνται ή επιθυμούν να δραστηριοποιηθούν 
στην ελληνική επικράτεια.
Άρθρο 82
Επιλέγοντες Πελάτες
1. Επιλέγοντες Πελάτες είναι οι ακόλουθοι:
(α) Οι κάτοχοι άδειας παραγωγής ηλεκτρικής ενέρ−
γειας οι οποίοι χρησιμοποιούν Φυσικό Αέριο για την 
παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
(β) Οι μη Οικιακοί Πελάτες που είναι εγκατεστημένοι 
εκτός των γεωγραφικών περιοχών που ανήκουν στην 
αρμοδιότητα των ΕΠΑ και των περιοχών για τις οποίες 
έχει χορηγηθεί παρέκκλιση, σύμφωνα με τις διατάξεις 
των παραγράφων 4 και 5 του άρθρου 28 της Οδηγίας 
2003/55/ΕΚ, καθώς και οι μη Οικιακοί Πελάτες που είναι 
εγκατεστημένοι στις ανωτέρω περιοχές, εφόσον είναι 
Μεγάλοι Πελάτες ή προμηθεύονται Φυσικό Αέριο με 
σκοπό τη συμπίεσή του για τελική χρήση από κινητήρες 
οχημάτων.(γ) Οι Οικιακοί Πελάτες που δεν βρίσκονται σε γε−
ωγραφική περιοχή που ανήκει στην αρμοδιότητα των 
ΕΠΑ και σε περιοχές για τις οποίες έχει χορηγηθεί 
παρέκκλιση, σύμφωνα με τις διατάξεις των παραγράφων 
4 και 5 του άρθρου 28 της Οδηγίας 2003/55/ΕΚ.
(δ) Από τη λήξη του χρόνου ισχύος των αδειών που 
έχουν χορηγηθεί στις ΕΠΑ, οι οποίες ορίζονται στην 
παρ. 1 του άρθρου 21 του ν. 3428/2005, οι λοιποί πελάτες 
των ΕΠΑ αυτών.
(ε) Από τη λήξη του χρόνου ισχύος της παρέκκλισης 
που έχει χορηγηθεί σε περιοχές της χώρας, σύμφωνα 
με τις διατάξεις των παραγράφων 4 και 5 του άρθρου 
28 της Οδηγίας 2003/55/ΕΚ, οι λοιποί πελάτες που είναι 
εγκατεστημένοι στις περιοχές αυτές.
(στ) Οι ΕΠΑ που ορίζονται στην παρ. 1 του άρθρου 21 του 
ν. 3428/2005 για την προμήθεια Ποσοτήτων Φυσικού Αε−ρίου, πέραν της ετήσιας συμβατικής ποσότητας η οποία 
καθορίζεται για το έτος 2010 από την ισχύουσα, κατά την 
έναρξη ισχύος του ν. 3428/2005, σύμβαση, καθεμιάς ΕΠΑ με τη ΔΕΠΑ ΑΕ, και έως τη λήξη κάθε σύμβασης. Από τη λήξη των συμβάσεων αυτών, οι ΕΠΑ που ορίζονται στην παρ. 1 του άρθρου 21 του ν. 3428/2005, καθίστανται Επι−
λέγοντες Πελάτες, για κάθε Ποσότητα Φυσικού Αερίου.
(ζ) Οι ΕΠΑ που συνιστώνται μετά την έναρξη ισχύος 
του νόμου αυτού, από την ίδρυσή τους κατά τους όρους 
και περιορισμούς που τυχόν ορίζονται με την υπουργική 
απόφαση που εκδίδεται σύμφωνα με την παρ. 4 του 
άρθρου 21 του ν. 3428/2005 και την παρ. 8 του άρθρου 4 του ν. 2364/1995.
2. Για την κατάταξη Πελάτη στην κατηγορία των Με−
γάλων Πελατών, κατά την έννοια της περίπτωσης ιζ΄ 
της παραγράφου 2 του άρθρου 2, η Ποσότητα Φυσικού Αερίου που προμηθεύεται ο Πελάτης ανά θέση κατα−νάλωσης, προσδιορίζεται:
(α) Από το μέσο όρο της κατανάλωσης καυσίμου κατά 
τα τελευταία δύο δωδεκάμηνα πριν από τη σύναψη συμ−
βάσεως προμήθειας Φυσικού Αερίου ή την παράταση υφιστάμενης σύμβασης προμήθειας Φυσικού Αερίου.
(β) Προκειμένου για νέες εγκαταστάσεις, από την ισχύ 
αυτών.
(γ) Προκειμένου για επέκταση της εγκατεστημένης 
ισχύος υφιστάμενων εγκαταστάσεων, από τις ποσότη−τες που υπολογίζονται σύμφωνα με το στοιχείο α΄ και τη νέα εγκατεστημένη ισχύ.
3. Οι ΕΠΑ υποχρεούνται να επιτρέπουν την πρόσβαση 
Προμηθευτών στα Δίκτυα Διανομής τα οποία διαχειρί−ζονται, εφόσον αυτό απαιτείται για την τροφοδότηση 
πελατών που καθίστανται Επιλέγοντες σύμφωνα με την 
παράγραφο 1. Άρνηση πρόσβασης επιτρέπεται μόνον 
στις περιπτώσεις κατά τις οποίες η πρόσβαση συνε−
πάγεται παράβαση από τις ΕΠΑ των διατάξεων της 
κείμενης νομοθεσίας ή των όρων της άδειας διανομής 
φυσικού αερίου ή θέτει σε κίνδυνο την ασφαλή λειτουρ−
γία του Δικτύου Διανομής. Για την πρόσβαση σε Δίκτυο 
Διανομής οφείλεται στις ΕΠΑ αντάλλαγμα χρήσης του Δικτύου αυτού, το ύψος του οποίου καθορίζεται σύμ−φωνα με το άρθρο 88.
Άρθρο 83
Προμηθευτές με υψηλό μερίδιο αγοράς
1. Προμηθευτής με υψηλό μερίδιο αγοράς θεωρείται ο 
Προμηθευτής που καλύπτει ποσοστό ίσο ή μεγαλύτερο 
του 40% της συνολικής ετήσιας Ποσότητας Φυσικού 
3832  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
Αερίου που προμηθεύονται στην Ελλάδα οι Επιλέγο−
ντες Πελάτες.
2. Με απόφαση της ΡΑΕ που δημοσιεύεται στην Εφη−
μερίδα της Κυβερνήσεως, μπορεί να προβλέπονται ει−
δικές υποχρεώσεις για τους Προμηθευτές με υψηλό 
μερίδιο αγοράς όπως ιδίως:
(α) Υποχρέωση κατάρτισης και δημοσίευσης σχεδίου 
πρότυπης σύμβασης Προμήθειας, που ισχύει για όλους τους Πελάτες της ίδιας κατηγορίας. Στο σχέδιο σύμ−
βασης Προμήθειας, που εγκρίνεται από τη ΡΑΕ κατόπιν 
δημόσιας διαβούλευσης, περιλαμβάνονται τουλάχιστον 
οι γενικοί όροι που καθορίζονται με τον Κώδικα Προ−μήθειας. Τα μέρη μπορούν να συνομολογούν και πρό−σθετους όρους, εφόσον οι όροι αυτοί δεν αντίκεινται στους γενικούς όρους.
(β) Υποχρέωση δημοσίευσης, σύμφωνα με τον Κώδικα 
Προμήθειας, της δομής των τιμολογίων και των αρχών 
που εφαρμόζουν για τον υπολογισμό των χρεώσεων 
που περιέχονται στις συμβάσεις προμήθειας τις οποίες 
συνάπτουν με Επιλέγοντες Πελάτες.
(γ) Ανώτατες τιμές πώλησης στα τιμολόγια Επιλεγό−
ντων Πελατών.
3. Αν οι δύο μεγαλύτεροι Προμηθευτές καλύπτουν 
ποσοστό ίσο ή μεγαλύτερο του 80% της συνολικής 
Ποσότητας Φυσικού Αερίου που προμηθεύονται στην 
Ελλάδα οι Επιλέγοντες Πελάτες, με την απόφαση που εκδίδεται σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 2 επιβάλλονται οι ίδιες υποχρεώσεις και στο δεύτερο μεγαλύτερο Προμηθευτή, ακόμη και αν αυτός δεν είναι Προμηθευτής με υψηλό μερίδιο αγοράς.
4. Τα μερίδια της αγοράς που εκφράζονται ως πο−
σοστά, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου αυτού, 
υπολογίζονται από τη ΡΑΕ με βάση στοιχεία επί των πωλήσεων, τα οποία υποβάλλουν οι προμηθευτές κάθε έτος ή σε τακτά χρονικά διαστήματα, όταν εκτιμάται από τη ΡΑΕ ότι συντρέχει αλλαγή τους. Για την εξεύ−ρεση του μεριδίου ενός Προμηθευτή συνυπολογίζονται και τα μερίδια των προμηθευτών που ελέγχονται από αυτόν, κατά την έννοια της παρ. 3 του άρθρου 5 του ν. 3959/ 2011.
Άρθρο 84
Μεταπώληση Φυσικού Αερίου
1. Ο Επιλέγων Πελάτης δικαιούται να μεταπωλεί το 
σύνολο ή μέρος της Ποσότητας Φυσικού Αερίου που 
προμηθεύεται σε άλλον Επιλέγοντα Πελάτη, εφόσον 
το Φυσικό Αέριο που μεταπωλείται διακινείται μέσω 
του ιδίου Συστήματος Φυσικού Αερίου ή Συστημάτων 
Φυσικού Αερίου, τα οποία διασυνδέονται. Όροι των συμ−
βάσεων προμήθειας, με τους οποίους περιορίζεται το 
δικαίωμα μεταπώλησης, είναι απολύτως άκυροι.
2. Με τον Κώδικα Διαχείρισης κάθε Συστήματος Φυσι−
κού Αερίου ρυθμίζονται τα επί μέρους θέματα σχετικά 
με τη μεταπώληση Φυσικού Αερίου, σύμφωνα με τις 
διατάξεις του άρθρου αυτού.
Άρθρο 85
Κώδικας Προμήθειας Φυσικού Αερίου
σε Επιλέγοντες Πελάτες
1. Με τον Κώδικα Προμήθειας σε Επιλέγοντες Πελάτες, 
ο οποίος εκδίδεται με απόφαση του Υπουργού Περι−
βάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, ύστερα από γνώμη της ΡΑΕ και δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, ρυθμίζονται οι όροι και οι προϋποθέ−
σεις για την Προμήθεια Φυσικού Αερίου σε Επιλέγοντες 
Πελάτες.
2. Πριν από την υποβολή της γνώμης προς τον Υπουρ−
γό Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, 
σύμφωνα με την παράγραφο 1, η ΡΑΕ διεξάγει δημόσια διαβούλευση, κατά την οποία καλούνται οι ενδιαφερό−μενοι να υποβάλλουν τις απόψεις τους.
3. Με τον Κώδικα Προμήθειας σε Επιλέγοντες Πελάτες 
καθορίζονται ιδίως:
(α) Οι όροι και οι προϋποθέσεις της παροχής Φυσικού 
Αερίου και των υπηρεσιών Προμήθειας και οι γενικοί 
όροι που θα περιλαμβάνονται στις συμβάσεις προμή−θειας.
(β) Οι περιπτώσεις κατά τις οποίες επιτρέπεται να 
διακόπτεται η Προμήθεια, ιδίως όταν ο Πελάτης είναι 
υπερήμερος ως προς την καταβολή ληξιπρόθεσμων 
τιμημάτων.
(γ) Οι λόγοι και οι συνέπειες της καταγγελίας των 
συμβάσεων Προμήθειας Φυσικού Αερίου.
(δ) Κάθε άλλη λεπτομέρεια σχετικά με την Προμήθεια 
Φυσικού Αερίου σε Επιλέγοντες Πελάτες.
4. Το πρώτο, το δεύτερο, το τρίτο και το πέμπτο 
εδάφια της παρ. 3 του άρθρου 24 του ν. 3175/2003 ισχύ−
ουν και για τις συμβάσεις προμήθειας που συνάπτονται 
μεταξύ Επιλεγόντων Πελατών και Προμηθευτών. Οι εν 
λόγω διατάξεις ισχύουν έως την 31η Δεκεμβρίου του 
2013.
Άρθρο 86
Ενιαία Αγορά Φυσικού Αερίου
1. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέρ−
γειας και Κλιματικής Αλλαγής, η οποία εκδίδεται μετά από γνώμη της ΡΑΕ, μπορεί να συσταθεί Ενιαία Αγορά 
Φυσικού Αερίου (ΕΑΦΑ), η οποία έχει ως αντικείμενο 
τις συναλλαγές Φυσικού Αερίου με φυσική παράδοση, 
για την προαγωγή του υγιούς ανταγωνισμού και την 
προστασία των καταναλωτών. Με την απόφαση αυτή προσδιορίζονται, ιδίως, ο χρόνος έναρξης λειτουργίας της, το πλαίσιο διενέργειας, το είδος και η φύση των 
συναλλαγών, το οργανωτικό πλαίσιο της Αγοράς, καθώς 
και ο Λειτουργός ΕΑΦΑ.
2. Ως Λειτουργός της ΕΑΦΑ μπορεί να ορίζεται ο 
ΔΕΣΦΑ ΑΕ.
3. Με απόφαση της ΡΑΕ, μετά από εισήγηση του 
Λειτουργού ΕΑΦΑ, εκδίδεται Κανονισμός Λειτουργίας 
ΕΑΦΑ, ο οποίος δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυ−βερνήσεως. Με τον Κανονισμό αυτόν ρυθμίζεται κάθε 
επί μέρους θέμα σχετικά με την οργάνωση και λειτουρ−
γία της ΕΑΦΑ, όπως η διενέργεια και η εκκαθάριση των 
συναλλαγών, οι εγγυήσεις συμμετοχής, η τήρηση ηλε−κτρονικού συστήματος για τη διευκόλυνση της διενέρ−γειας των συναλλαγών αυτών, το κόστος λειτουργίας της Αγοράς και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια.
4. Ο Λειτουργός της ΕΑΦΑ καταχωρίζει στο ειδικό μη−
τρώο που τηρεί τους Προμηθευτές Φυσικού Αερίου τους 
Επιλέγοντες Πελάτες, καθώς και κάθε ενδιαφερόμενο 
χωρίς διάκριση, εκτός αν συντρέχει ένας από τους πε−
ριοριστικά αναφερόμενους στον Κανονισμό Λειτουργίας 
λόγους και, ιδίως, η μη καταβολή της προβλεπόμενης 
εγγύησης συμμετοχής. Κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο μπορεί να διενεργεί συναλλαγές στην ΕΑΦΑ, από την καταχώρισή του στο ειδικό μητρώο.
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3833
5. Κάθε Προμηθευτής Φυσικού Αερίου, ο οποίος εί−
ναι εγγεγραμμένος στο ειδικό μητρώο, υποχρεούται 
να προσφέρει προς πώληση σε ετήσια βάση μέσω της 
ΕΑΦΑ ποσότητα που αντιστοιχεί τουλάχιστον σε πο−
σοστό 5% της Ποσότητας Φυσικού Αερίου, την οποία 
προμήθευσε σε Πελάτες κατά το προηγούμενο έτος. 
Το ποσοστό αυτό δύναται να αυξηθεί με απόφαση του 
Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής 
Αλλαγής μετά από γνώμη της ΡΑΕ.
6. Ο Λειτουργός ΕΑΦΑ δημοσιεύει, σε ηλεκτρονική 
μορφή, όλες τις προσφορές για αγορά και πώληση Φυ−
σικού Αερίου μέσω της ΕΑΦΑ, χωρίς να αναφέρει το 
πρόσωπο που υπέβαλε την προσφορά.
7. Με απόφαση της ΡΑΕ μπορεί να ορίζονται οι ανώ−
τατες τιμές και οι όροι για την προσφορά πώλησης Φυ−
σικού Αερίου στην ΕΑΦΑ, για τη διασφάλιση του υγιούς 
ανταγωνισμού και την προστασία των καταναλωτών.
8. Ο Διαχειριστής Συστήματος Φυσικού Αερίου πα−
ρέχει προτεραιότητα στη Μεταφορά των Ποσοτήτων 
Φυσικού Αερίου που αποτελούν αντικείμενο συναλλαγής 
με φυσική παράδοση μέσω της ΕΑΦΑ.
Άρθρο 87
Περιορισμός ανώτατου περιθωρίου κέρδους
Προμηθευτών Φυσικού Αερίου
1. Για την αντιμετώπιση της διαμόρφωσης τιμών του 
φυσικού αερίου σε επίπεδα που δεν δικαιολογούνται, 
σύμφωνα με τους κανόνες του υγιούς ανταγωνισμού 
και τις ειδικές συνθήκες της διεθνούς και εγχώριας 
αγοράς, επιτρέπεται ο καθορισμός ανώτατου περιθω−ρίου κέρδους των Προμηθευτών για όλες ή ορισμένες 
κατηγορίες Πελατών με απόφαση της ΡΑΕ. Η ισχύς της 
ανωτέρω απόφασης διαρκεί για όσο χρόνο επιβάλλεται 
από τις συνθήκες και πάντως για διάστημα που δεν 
επιτρέπεται να υπερβαίνει τους δύο (2) μήνες. Μετά τη λήξη της ισχύος της ανωτέρω απόφασης η ΡΑΕ μπορεί 
να παρατείνει την ισχύ αυτής για ίσο χρονικό διάστη−
μα, μετά από επανεξέταση των συνθηκών και εφόσον 
κρίνεται αναγκαίο.
2. Για τον καθορισμό ανώτατου περιθωρίου κέρδους, 
σύμφωνα με την προηγούμενη παράγραφο, λαμβάνονται 
υπόψη οι παράγοντες που επηρεάζουν τις τιμές πώλησης 
φυσικού αερίου, όπως η μεσοσταθμική τιμή προμήθειας 
Φυσικού Αερίου στα σημεία εισόδου Συστήματος Φυσι−κού Αερίου, που διαμορφώνεται βάσει των συμβάσεων 
προμήθειας τις οποίες έχουν συνάψει οι Προμηθευτές, 
το κόστος χρήσης του Συστήματος Φυσικού Αερίου που 
χρησιμοποιείται για την παράδοση του Φυσικού Αερίου 
στις επί μέρους κατηγορίες καταναλωτών και η φορο−λογική επιβάρυνση του Φυσικού Αερίου.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ΄
ΤΙΜΟΛΟΓΙΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ − ΤΗΡΗΣΗ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ
Άρθρο 88
Τιμολόγηση Βασικών Δραστηριοτήτων
1. Με τον Κανονισμό Τιμολόγησης, ο οποίος εκδίδεται 
από τη ΡΑΕ, και με την επιφύλαξη της παραγράφου 4, 
μετά από εισήγηση του κατά περίπτωση αρμόδιου Δια−
χειριστή Συστήματος Φυσικού Αερίου ή Δικτύου Διανο−
μής και δημόσια διαβούλευση, ρυθμίζεται η μεθοδολογία 
καθορισμού τιμολογίων για τη χρέωση κάθε Βασικής 
Δραστηριότητας.2. Κατά τη ρύθμιση της μεθοδολογίας τιμολόγησης 
για κάθε Βασική Δραστηριότητα επιδιώκεται:
(α) Η σταθερότητα των τιμών προς όφελος των Χρη−
στών.
(β) Η εύλογη απόδοση των απασχολούμενων, από τον 
Διαχειριστή του Συστήματος Φυσικού Αερίου, κεφα−
λαίων.
(γ) Η παροχή υπηρεσιών, περιλαμβανόμενων υπηρεσι−
ών κοινής ωφέλειας, κατά τον πλέον αξιόπιστο, οικονο−
μικό και φιλικό προς το περιβάλλον τρόπο.
(δ) Η κάλυψη των δαπανών του Διαχειριστή Συστήμα−
τος Φυσικού Αερίου για την εκπλήρωση των υποχρεώ−σεων κοινής ωφέλειας που του έχουν επιβληθεί.
(ε) Η ενίσχυση του ελεύθερου ανταγωνισμού στην 
αγορά Φυσικού Αερίου.
(στ) Η τήρηση της αρχής της διαφάνειας, της ίσης 
μεταχείρισης και της αμεροληψίας.
(ζ) Η παροχή βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων 
κινήτρων για την αποδοτική λειτουργία, το συνετό προ−
γραμματισμό και την ανάπτυξη της υποδομής που απαι−
τείται για την άσκηση της Βασικής Δραστηριότητας, την 
ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού και την υποστήρι−
ξη ερευνητικών δραστηριοτήτων των διαχειριστών που 
σχετίζονται με τις αρμοδιότητές τους.
(η) Η συνεκτίμηση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών 
της εκάστοτε αγοράς, όπως η τυχόν διαφοροποίηση 
κόστους που οφείλεται στην τοπολογία του Συστή−
ματος.
(θ) Η παροχή κινήτρων για χρεώσεις που αφορούν 
νέους καταναλωτές.
(ι) Η πραγματοποίηση νέων επενδύσεων σε Συστήματα 
Φυσικού Αερίου για την ασφαλή τροφοδοσία, τη βιω−
σιμότητά τους και την εξυπηρέτηση της αναμενόμενης 
μελλοντικής ζήτησης.
3. Με τον Κανονισμό Τιμολόγησης μπορεί να ορίζεται 
ότι, μέσω των τιμολογίων για τη Βασική Δραστηριότητα 
Μεταφοράς του ΔΕΣΦΑ ΑΕ, καλύπτεται και το σύνολο 
ή μέρος των δαπανών του ΔΕΣΦΑ ΑΕ για την εξυπη−
ρέτηση κεφαλαίου και τη λειτουργία και συντήρηση 
της Βασικής Δραστηριότητας Εγκατάστασης ΥΦΑ. Η 
απόφαση αυτή λαμβάνεται με κριτήριο τη συμβολή της 
Εγκατάστασης ΥΦΑ στην εξισορρόπηση του φορτίου 
του ΕΣΦΑ, στην ασφάλεια εφοδιασμού και στη διευ−
κόλυνση της εισόδου νέων Προμηθευτών στην αγορά 
Φυσικού Αερίου.
4. Τα τιμολόγια πρόσβασης σε Δίκτυο Διανομής, για 
το σκοπό που αναφέρεται στην παράγραφο 3 του άρ−
θρου 83, καταρτίζονται από την εκάστοτε ΕΠΑ, μετά την 
έγκριση από τη ΡΑΕ των κανόνων κατανομής της διάτα−
ξης της παραγράφου 4 του άρθρου 89, εγκρίνονται με 
απόφαση της ΡΑΕ και ισχύουν από τη δημοσίευση της 
απόφασης αυτής στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, 
χωρίς να τροποποιούνται οι σχετικές με την τιμολόγηση 
διατάξεις που περιλαμβάνονται στις Άδειες Διανομής Φυσικού Αερίου, οι οποίες έχουν χορηγηθεί μέχρι την έναρξη της ισχύος του ν. 3428/2005. Με την ίδια από−
φαση καθορίζεται και η διαδικασία αναπροσαρμογής ή 
τροποποίησης των τιμολογίων αυτών. Μέχρι τη θέσπιση 
των ανωτέρω τιμολογίων εξακολουθούν να ισχύουν και 
να εισπράττονται τα τέλη πρόσβασης στα Δίκτυα Δι−
ανομής που καθορίζονται σύμφωνα με τις συμβάσεις 
προμήθειας Φυσικού Αερίου που έχουν συναφθεί μεταξύ 
της ΔΕΠΑ ΑΕ και των ΕΠΑ πριν από τις 15.3.2002.
3834  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
5. Με εξαίρεση τους Διαχειριστές ΑΣΦΑ, στους οποί−
ους χορηγείται απαλλαγή κατά τις διατάξεις του άρθρου 
76, τα τιμολόγια με βάση τα οποία ο κάθε Διαχειριστής 
Συστήματος Φυσικού Αερίου εισπράττει οποιοδήποτε 
αντάλλαγμα για κάθε Βασική Δραστηριότητα, καταρτί−
ζονται από τον εκάστοτε Διαχειριστή σύμφωνα με τον 
Κανονισμό Τιμολόγησης και εγκρίνονται με απόφαση 
της ΡΑΕ και ισχύουν το αργότερο από τα δύο κατωτέρω 
χρονικά σημεία:
(α) είτε από τον τρίτο μήνα μετά το μήνα δημοσίευσης 
της ανωτέρω απόφασης της ΡΑΕ στην Εφημερίδα της 
Κυβερνήσεως,
(β) είτε από τον έβδομο μήνα μετά το μήνα δημοσί−
ευσης του Κανονισμού Τιμολόγησης στην Εφημερίδα 
της Κυβερνήσεως.
6. Τα τιμολόγια κάθε Βασικής Δραστηριότητας μπορεί 
να περιλαμβάνουν μία χρέωση, ανά μονάδα δυναμικό−
τητας και μία χρέωση, ανά μονάδα Ποσότητας Φυσικού 
Αερίου. Με τη χρέωση ανά μονάδα δυναμικότητας ανα−
κτώνται, ιδίως, οι σταθερές δαπάνες της Βασικής Δρα−στηριότητας, στις οποίες εντάσσονται οι αποσβέσεις, το κεφάλαιο κίνησης, το κόστος των απασχολούμενων 
κεφαλαίων, συμπεριλαμβανομένων των δαπανών κεφα−
λαίου για νέες επενδύσεις, σύμφωνα με το Πρόγραμμα Ανάπτυξης προκειμένου για το ΕΣΦΑ ή τον αντίστοιχο 
προγραμματισμό νέων επενδύσεων, προκειμένου για 
ΑΣΦΑ. Με τη χρέωση ανά μονάδα Ποσότητας Φυσικού 
Αερίου ανακτώνται, ιδίως, μεταβλητές δαπάνες της Βα−
σικής Δραστηριότητας. Δεν ανακτάται με τα τιμολόγια 
το κόστος κτήσης παγίων που έχει καταβληθεί από 
Προμηθευτές ή Πελάτες.
7. Τα τιμολόγια της Βασικής Δραστηριότητας Μετα−
φοράς ορίζονται χωριστά για τα σημεία εισόδου και τα 
σημεία εξόδου του Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού 
Αερίου. Κατά τον καθορισμό των τιμολογίων της Βασι−
κής Δραστηριότητας Μεταφοράς λαμβάνονται υπόψη 
οι εύλογες και αναλογικές δαπάνες που βαρύνουν τον 
αντίστοιχο Διαχειριστή από τη συμμετοχή του στις 
δραστηριότητες του Ευρωπαϊκού Δικτύου Διαχειριστών 
Συστημάτων Μεταφοράς Φυσικού Αερίου.
Άρθρο 89
Τήρηση λογαριασμών − Λογιστικός Διαχωρισμός
1. Τα νομικά πρόσωπα που ασκούν τις δραστηριότη−
τες της Προμήθειας, της Μεταφοράς, της Διανομής, 
της Αποθήκευσης, της υγροποίησης Φυσικού Αερίου 
και της αεριοποίησης Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου 
(ΥΦΑ) εντός της Ελληνικής Επικράτειας ανεξάρτητα 
από το ιδιοκτησιακό καθεστώς ή τη νομική μορφή τους, 
καταρτίζουν, υποβάλλουν προς έλεγχο και δημοσιεύουν 
τις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις τους, σύμφωνα με 
τις διατάξεις των άρθρων 42α επ. του κ.ν. 2190/1920.
2. Τα νομικά πρόσωπα που αναφέρονται στην προη−
γούμενη παράγραφο τηρούν χωριστούς λογαριασμούς 
για τις δραστηριότητες Προμήθειας σε Επιλέγοντες 
Πελάτες και Προμήθειας σε μη Επιλέγοντες Πελάτες, καθώς και για τις δαπάνες στις οποίες υποβάλλονται 
για την παροχή των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας που 
τους έχουν επιβληθεί.
3. Οι Ολοκληρωμένες Επιχειρήσεις Φυσικού Αερίου 
τηρούν χωριστούς λογαριασμούς για τις δραστηριότη−
τες Μεταφοράς Φυσικού Αερίου, Εγκατάστασης ΥΦΑ, 
Εγκατάστασης Αποθήκευσης Φυσικού Αερίου, Διανομής Φυσικού Αερίου και άλλων δραστηριοτήτων Φυσικού 
Αερίου, καθώς και ενιαίο λογαριασμό για τυχόν άλλες 
δραστηριότητές τους, εκτός του τομέα Φυσικού Αερί−
ου, όπως ακριβώς θα έπρατταν αν οι δραστηριότητες αυτές ασκούνταν από διαφορετικές επιχειρήσεις, ώστε 
να αποφεύγονται οι διακρίσεις, οι διασταυρούμενες επι−
χορηγήσεις και οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Οι 
χωριστοί λογαριασμοί που προβλέπονται στο προηγού−
μενο εδάφιο περιλαμβάνουν ισολογισμό και λογαριασμό 
αποτελεσμάτων χρήσης για κάθε δραστηριότητα.
4. Για την κατάρτιση των χωριστών λογαριασμών οι 
Ολοκληρωμένες Επιχειρήσεις Φυσικού Αερίου εφαρμό−
ζουν πάγιους κανόνες κατανομής του ενεργητικού και του παθητικού και των δαπανών και εσόδων, οι οποίοι 
υποβάλλονται στη ΡΑΕ προς έγκριση. Οι κανόνες αυτοί 
τροποποιούνται μετά από έγκριση της ΡΑΕ, εφόσον 
συντρέχουν εξαιρετικοί λόγοι.
5. Οι ελεγκτές της Ολοκληρωμένης Επιχείρησης ελέγ−
χουν τους χωριστούς λογαριασμούς που τηρούνται 
κατά τις διατάξεις των προηγούμενων παραγράφων, 
όπως ακριβώς θα έπρατταν αν οι δραστηριότητες αυτές 
ασκούνταν από διαφορετικά νομικά πρόσωπα, ελέγχο−ντας και την ορθή εφαρμογή των κανόνων κατανομής 
και υποβάλλουν στην τακτική γενική συνέλευση της 
Ολοκληρωμένης Επιχείρησης και στη ΡΑΕ το πόρισμα του ελέγχου τους. Η ΡΑΕ έχει το δικαίωμα διεξαγωγής, 
οποτεδήποτε, έκτακτων ελέγχων για τη διαπίστωση της 
τήρησης των διατάξεων του άρθρου αυτού.
6. Οι Ολοκληρωμένες Επιχειρήσεις Φυσικού Αερίου 
παραθέτουν, στο προσάρτημα των οικονομικών κατα−
στάσεών τους, τους εγκεκριμένους και ισχύοντες κανό−
νες κατανομής, τις χωριστές οικονομικές καταστάσεις για κάθε δραστηριότητά τους, τις σημαντικές πράξεις που έχουν πραγματοποιήσει με τις Συνδεδεμένες Επι−χειρήσεις ή με επιχειρήσεις στη μετοχική σύνθεση των 
οποίων μετέχουν οι ίδιοι μέτοχοι, καθώς και τη σχετική 
με τους χωριστούς λογαριασμούς έκθεση των ελεγκτών. 
Το προσάρτημα δημοσιεύεται μαζί με τις οικονομικές 
καταστάσεις της Ολοκληρωμένης Επιχείρησης.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η΄
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΑΔΕΙΩΝ
Άρθρο 90
Κανονισμός Αδειών
1. Ο Κανονισμός Αδειών εκδίδεται με απόφαση του 
Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής αλλάγης ύστερα από γνώμη της ΡΑΕ. Πριν από την 
υποβολή της γνώμης προς τον Υπουργό Περιβάλλο−
ντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, η ΡΑΕ διεξάγει 
δημόσια διαβούλευση, κατά την οποία καλούνται οι εν−
διαφερόμενοι να υποβάλουν τις απόψεις τους. Με τον 
Κανονισμό Αδειών καθορίζονται ο τύπος και το περιε−χόμενο των αιτήσεων για τη χορήγηση άδειας, καθώς 
και τα συνυποβαλλόμενα με τις αιτήσεις δικαιολογητικά 
και λοιπά στοιχεία. Περαιτέρω καθορίζονται:
(α) Ο τρόπος δημοσίευσης των αιτήσεων, καθώς και οι 
δικαιούχοι και η διαδικασία υποβολής αντιρρήσεων.
(β) Οι όροι, οι προϋποθέσεις και οι περιορισμοί άσκη−
σης των δικαιωμάτων που παρέχονται με τις άδειες.
(γ) Οι όροι, οι προϋποθέσεις και η διαδικασία τροπο−
ποίησης και ανάκλησης των αδειών.
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3835
(δ) Κάθε αναγκαία λεπτομέρεια σχετική με τις άδειες 
που εκδίδονται σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου 
αυτού.
(ε) Η διαδικασία και οι προϋποθέσεις για τη μεταβολή 
του κατόχου της Άδειας ή της μετοχικής σύνθεσης 
αυτού.
2. Κριτήρια για τη χορήγηση άδειας, κατά τις διατάξεις 
του νόμου αυτού, είναι ιδίως:
(α) Η ασφάλεια και η προστασία των Συστημάτων 
Φυσικού Αερίου, καθώς και των εγκαταστάσεων και του 
συνδεδεμένου εξοπλισμού.
(β) Τα ιδιαίτερα τεχνικά και οικονομικά χαρακτηριστι−
κά του αιτούντος και ιδίως η φερεγγυότητά του.
(γ) Η προστασία των καταναλωτών, με σκοπό την 
παροχή υπηρεσιών υψηλού επιπέδου και την επίτευξη 
των βέλτιστων τιμών.
(δ) Η προστασία του περιβάλλοντος και του κλίματος 
από τις επιπτώσεις των δραστηριοτήτων Φυσικού Αερί−
ου και η διασφάλιση της ενεργειακής απόδοσης.
(ε) Η διασφάλιση και ενίσχυση του υγιούς ανταγωνι−
σμού στην αγορά Φυσικού Αερίου.
3. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέρ−
γειας και Κλιματικής Αλλαγής, η οποία εκδίδεται μετά από γνώμη της ΡΑΕ, δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της 
Κυβερνήσεως και κοινοποιείται στην Ευρωπαϊκή Επι−
τροπή, επιβάλλονται υποχρεώσεις παροχής υπηρεσιών κοινής ωφέλειας στους κατόχους αδειών, σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου αυτού.
4. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέρ−
γειας και Κλιματικής Αλλαγής, η οποία εκδίδεται μετά 
από γνώμη της ΡΑΕ και δημοσιεύεται στην Εφημερίδα 
της Κυβερνήσεως, μπορεί να επιβάλλονται στους κα−
τόχους αδειών πρόσθετες υποχρεώσεις, εφόσον συ−
ντρέχουν ειδικές συνθήκες και έκτακτες περιστάσεις 
που ανάγονται, ιδίως, στην εθνική άμυνα και δημόσια 
ασφάλεια, καθώς και σε ακραία καιρικά φαινόμενα ή 
άλλες αντίξοες κλιματολογικές συνθήκες.
5. Η ΡΑΕ παρακολουθεί και ελέγχει την εκπλήρωση 
των υποχρεώσεων που επιβάλλονται στους κατόχους αδειών σύμφωνα με τις παραγράφους 4 και 5 και απο−τελούν όρους των Αδειών τους.
6. Πριν από τη χορήγηση ορισμένης Άδειας ή κατηγο−
ρίας Αδειών, σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου αυτού, 
ο Υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και η ΡΑΕ μπορούν να καλούν τους ενδιαφε−ρομένους σε δημόσια διαβούλευση.
7. Η χορήγηση άδειας, σύμφωνα με το νόμο αυτόν, 
δεν απαλλάσσει τον κάτοχό της από την υποχρέωση να 
λαμβάνει άλλες άδειες ή εγκρίσεις που προβλέπονται από την κείμενη νομοθεσία.
8. Η απόφαση της ΡΑΕ, με την οποία απορρίπτεται 
αίτηση για τη χορήγηση Άδειας, τεκμηριώνεται πλήρως 
και κοινοποιείται στον αιτούντα και στην Ευρωπαϊκή 
Επιτροπή. Ο αιτών δύναται να προσφύγει κατά της ανω−
τέρω απόφασης της ΡΑΕ, σύμφωνα με τις διατάξεις του 
άρθρου 33 του νόμου αυτού.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Θ΄
ΛΟΙΠΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 91
Υφιστάμενες συμβάσεις
1. Ο ΔΕΣΦΑ ΑΕ μπορεί να προμηθεύεται από τη ΔΕΠΑ 
ΑΕ χωρίς διαγωνισμό Φυσικό Αέριο για την εξισορρόπη−ση του φορτίου και την αντιστάθμιση φυσικών απωλειών 
και ιδιοκατανάλωσης του ΕΣΦΑ, εφόσον το αέριο αυτό 
το έχει προμηθευθεί η ΔΕΠΑ ΑΕ με βάση συμβάσεις 
προμήθειας ΥΦΑ που έχουν συναφθεί έως την 1.7.2004. 
Η τιμή προμήθειας του ΥΦΑ εγκρίνεται από τη ΡΑΕ, μετά 
από εισήγηση του ΔΕΣΦΑ ΑΕ και καλύπτει το πλήρες 
κόστος προμήθειας του ΥΦΑ, στο οποίο συμπεριλαμ−βάνεται το σταθερό και μεταβλητό κόστος της θαλάσ−
σιας μεταφοράς, το κόστος χρήσης του Συστήματος 
ΥΦΑ, καθώς και εύλογο κόστος διαχείρισης. Το ΥΦΑ 
που πωλείται από τη ΔΕΠΑ ΑΕ κατά τα προηγούμενα 
εδάφια μπορεί να χρησιμοποιείται κατά προτεραιότητα 
σε σχέση με το αέριο που προμηθεύεται ο ΔΕΣΦΑ ΑΕ, σύμφωνα με την περίπτωση γ΄ της παραγράφου 2 του 
άρθρου 68.
2. Για την ενίσχυση της ασφάλειας του εφοδιασμού 
και της ανάπτυξης ανταγωνισμού στην αγορά Φυσικού 
Αερίου, η ΡΑΕ δύναται να αποφασίζει τη διεξαγωγή 
διαγωνισμών με αντικείμενο την πώληση σε Προμη−
θευτές και Επιλέγοντες Πελάτες ποσοτήτων ΥΦΑ, οι 
οποίες αντιστοιχούν σε μακροχρόνιες συμβάσεις προ−
μήθειας που έχουν συναφθεί και τεθεί σε εφαρμογή 
έως την 1.7.2004 και μέχρι το χρόνο λήξης της ισχύος 
των συμβάσεων αυτών, εφόσον περιλαμβάνουν ρήτρες 
υποχρεωτικής αγοράς ανεξαρτήτως παραλαβής. Οι δι−
αγωνισμοί διεξάγονται από το ΔΕΣΦΑ ΑΕ σύμφωνα με 
τη διαδικασία και τις προϋποθέσεις που καθορίζονται 
στον Κώδικα Διαχείρισης του ΕΣΦΑ, τηρουμένων ιδίως 
των αρχών της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης. 
Οι όροι διενέργειας των διαγωνισμών αυτών εγκρίνονται 
από τη ΡΑΕ.
3. Η μεταβολή, με τις διατάξεις του νόμου αυτού, του 
νομικού πλαισίου που διέπει τις συμβάσεις Προμήθειας 
Φυσικού Αερίου μεταξύ της ΔΕΠΑ ΑΕ και των Πελατών 
της, οι οποίες έχουν συναφθεί πριν από την έναρξη 
ισχύος του νόμου αυτού, δεν συνιστά σπουδαίο λόγο 
καταγγελίας των συμβάσεων αυτών.
Άρθρο 92
Η χρήση Συστημάτων Φυσικού Αερίου κατά τις δια−
τάξεις του νόμου αυτού επιτρέπεται και για τη διακίνη−
ση βιοαερίου, αερίου που παράγεται από Βιομάζα και 
άλλων τύπων αερίων, εφόσον αυτή είναι δυνατή, από 
τεχνική άποψη και πληρούνται οι προδιαγραφές ασφά−
λειας, αφού ληφθούν υπόψη οι απαιτήσεις ποιότητας και 
τα χημικά χαρακτηριστικά των αερίων αυτών.
Άρθρο 93
Υπόγειοι φυσικοί χώροι, που μετατρέπονται σε χώ−
ρους αποθήκευσης Φυσικού Αερίου, μπορούν να εντάσ−
σονται, είτε στο ΕΣΦΑ σύμφωνα με το άρθρο 67 είτε 
σε ΑΣΦΑ, σύμφωνα με το άρθρο 74. Προϋπόθεση για 
την ένταξη υπόγειου φυσικού χώρου κυριότητας του 
Ελληνικού Δημοσίου στο ΕΣΦΑ ή σε ΑΣΦΑ αποτελεί η 
προηγούμενη παραχώρηση της χρήσης, ανάπτυξης και 
εκμετάλλευσής του, ως χώρου αποθήκευσης Φυσικού 
Αερίου. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, 
καθορίζεται η διαδικασία και οι προϋποθέσεις παρα−
χώρησης της χρήσης ανάπτυξης και εκμετάλλευσης 
υπόγειων φυσικών χώρων για την αποθήκευση Φυσικού 
Αερίου.
3836  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
Σε περίπτωση που υποβάλλεται αίτηση για τη χο−
ρήγηση άδειας ΑΣΦΑ σε υπόγειους φυσικούς χώρους, 
για τους οποίους έχει χορηγηθεί άδεια εκμετάλλευσης 
υδρογονανθράκων, από τον ήδη αδειούχο και ενόσω 
η άδεια εκμετάλλευσης βρίσκεται σε ισχύ, η αίτηση 
αξιολογείται και η άδεια ΑΣΦΑ χορηγείται εφόσον έχει 
εκδοθεί η ως άνω κοινή υπουργική απόφαση και σύμφω−
να με τους όρους που περιλαμβάνει. Στην περίπτωση 
αυτή η χορηγούμενη άδεια ΑΣΦΑ αντικαθιστά την άδεια 
εκμετάλλευσης.
ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ
ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄
ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
Άρθρο 94
Καθήκοντα του Διαχειριστή του Ελληνικού
Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής
Ενέργειας (ΕΣΜΗΕ)
(Άρθρο 12 της Οδηγίας 2009/72/ΕΚ)
1. Ο Διαχειριστής του Ελληνικού Συστήματος Μεταφο−
ράς Ηλεκτρικής Ενέργειας λειτουργεί, εκμεταλλεύεται, 
συντηρεί και αναπτύσσει το ΕΣΜΗΕ ώστε να διασφαλί−
ζεται ο εφοδιασμός της χώρας με ηλεκτρική ενέργεια, με τρόπο επαρκή, ασφαλή, αποδοτικό και αξιόπιστο.
2. O Διαχειριστής:
(α) Διασφαλίζει ότι η μακροχρόνια ικανότητα του 
συστήματος ανταποκρίνεται σε εύλογες ανάγκες για 
μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας, υπό οικονομικά βιώ−
σιμες συνθήκες, λαμβάνοντας υπόψη την προστασία 
του περιβάλλοντος:
(αα) συντάσσει ετησίως και υποβάλλει στη ΡΑΕ τριε−
τές επιχειρησιακό πρόγραμμα ενεργειών και δράσεων 
οι οποίες κρίνονται αναγκαίες για την άσκηση των κα−θηκόντων του, με τον αντίστοιχο προϋπολογισμό,
(ββ) συντάσσει και δημοσιοποιεί τακτικά εκθέσεις για 
την αποδοτική λειτουργία του συστήματος.
(β) Συμβάλλει στην ασφάλεια του εφοδιασμού, δι−
ασφαλίζοντας επαρκή ικανότητα μεταφοράς και την 
αξιοπιστία του συστήματος.
(γ) Παρέχει πρόσβαση στο σύστημα στους κατόχους 
άδειας παραγωγής, προμήθειας ή εμπορίας ηλεκτρικής 
ενέργειας, σε όσους έχουν νόμιμα εξαιρεθεί από την 
υποχρέωση κατοχής τέτοιων αδειών και στους Επιλέ−γοντες Πελάτες.
(δ) Επιτρέπει τη σύνδεση του Ελληνικού Δικτύου Δι−
ανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΔΔΗΕ) με το ΕΣΜΗΕ, 
σύμφωνα με όσα καθορίζονται στον Κώδικα Διαχείρι−
σης του Ελληνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής 
Ενέργειας (Κώδικας Διαχείρισης ΕΣΜΗΕ).
(ε) Διαχειρίζεται τις ροές της ηλεκτρικής ενέργειας 
στο σύστημα, συνεκτιμώντας τις ανταλλαγές με άλλα 
διασυνδεδεμένα συστήματα μεταφοράς. Για το σκοπό 
αυτόν μεριμνά για την ασφαλή, αξιόπιστη και αποδοτική 
λειτουργία του συστήματος, διασφαλίζοντας, μεταξύ 
άλλων, τη διαθεσιμότητα των αναγκαίων επικουρικών 
υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων των υπηρεσιών που παρέχονται μέσω διαχείρισης της ζήτησης, στο βαθμό 
που η διαθεσιμότητά τους δεν εξαρτάται από άλλο 
διασυνδεδεμένο σύστημα μεταφοράς.(στ) Καταρτίζει το πρόγραμμα κατανομής των μο−
νάδων παραγωγής που συνδέονται με το σύστημα, 
προσδιορίζει τη χρήση των διασυνδέσεων με άλλα 
συστήματα μεταφοράς και κατανέμει σε πραγματικό 
χρόνο το φορτίο ηλεκτρικής ενέργειας στις διαθέσιμες 
εγκαταστάσεις παραγωγής, σύμφωνα με τις ειδικότερες 
διατάξεις του άρθρου 96 του παρόντος νόμου.
(ζ) Παρέχει στους Διαχειριστές άλλων συστημάτων 
μεταφοράς και δικτύων διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, 
με τα οποία συνδέεται το Σύστημα, επαρκείς πληροφο−
ρίες για την ασφαλή και αποδοτική λειτουργία, καθώς και τη συντονισμένη ανάπτυξη και τη διαλειτουργικό−τητα του συστήματος και των παραπάνω συστημάτων και δικτύων.
(η) Παρέχει έγκαιρα στους χρήστες του συστήματος 
κάθε αναγκαία πληροφορία για την εξασφάλιση της 
αποτελεσματικής πρόσβασής τους στο σύστημα.
(θ) Παρέχει τις πάσης φύσεως υπηρεσίες του εφαρ−
μόζοντας διαφανή, αντικειμενικά και αμερόληπτα κρι−τήρια, ώστε να αποτρέπεται κάθε διάκριση μεταξύ των χρηστών ή των κατηγοριών χρηστών του Συστήματος 
και ιδίως κάθε διάκριση υπέρ των συνδεδεμένων με 
αυτόν επιχειρήσεων.
(ι) Εισπράττει τα τέλη πρόσβασης στο Σύστημα και 
διευθετεί τις χρεοπιστώσεις που του αναλογούν στο 
πλαίσιο του μηχανισμού αντιστάθμισης μεταξύ διαχει−
ριστών συστημάτων μεταφοράς, σύμφωνα με το άρθρο 
13 του Κανονισμού (ΕΚ) 714/2009.
(ια) Χορηγεί και διαχειρίζεται την πρόσβαση τρίτων 
στο σύστημα και παρέχει ειδικά αιτιολογημένες επεξη−
γήσεις σε περίπτωση άρνησης πρόσβασης.
(ιβ) Συμμετέχει σε ενώσεις, οργανώσεις ή εταιρείες, οι 
οποίες έχουν σκοπό την επεξεργασία και διαμόρφωση 
κανόνων κοινής δράσης που συντείνουν, στο πλαίσιο 
της κοινοτικής νομοθεσίας, στη δημιουργία ενιαίας εσω−
τερικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και ειδικότερα 
στον καταμερισμό και την εκχώρηση δικαιωμάτων με−ταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας μέσω των αντίστοιχων 
διασυνδέσεων, καθώς και στη διαχείριση των δικαιωμά−
των αυτών για λογαριασμό των ως άνω διαχειριστών και 
ιδίως στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Διαχειριστών Συστημάτων 
Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΔΔΣΜ Ηλεκτρικής 
Ενέργειας).
(ιγ) Εκπονεί κάθε έτος, κατόπιν διαβούλευσης με 
όλους τους υφιστάμενους και μελλοντικούς χρήστες 
του ΕΣΜΗΕ, δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Ελ−
ληνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας 
(δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΕΣΜΗΕ), το οποίο 
υποβάλλει προς έγκριση στη ΡΑΕ και δημοσιεύει στην 
ιστοσελίδα του, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο 
άρθρο 108.
(ιδ) Τηρεί τους αναγκαίους διαχειριστικούς λογιστι−
κούς λογαριασμούς για την είσπραξη των εσόδων από 
τη διαχείριση συμφόρησης των διασυνδέσεων, ή άλλων 
χρεώσεων που προκύπτουν από τη λειτουργία και τη διαχείριση του ΕΣΜΗΕ, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος νόμου.
(ιε) Δημοσιεύει στην ιστοσελίδα του κατάλογο όλων 
των εγκεκριμένων από τη ΡΑΕ τιμολογίων με τα οποία χρεώνει τους χρήστες του Συστήματος.
(ιστ) Υπολογίζει την Οριακή Τιμή Αποκλίσεων.
(ιζ) Διενεργεί την εκκαθάριση των Αποκλίσεων Παρα−
γωγής – Ζήτησης και τη διευθέτηση των χρηματικών 
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3837
συναλλαγών στο πλαίσιο της διευθέτησης των Απο−
κλίσεων Παραγωγής – Ζήτησης σε συνεργασία με το 
ΛΑΓΗΕ και το Διαχειριστή του ΕΔΔΗΕ. Για τη διενέργεια 
της διευθέτησης των χρηματικών συναλλαγών, ο Δια−
χειριστής του ΕΣΜΗΕ δύναται:
(αα) να συστήνει ή να συμμετέχει σε εταιρείες με 
εξειδικευμένο σκοπό την παροχή χρηματοοικονομικών υπηρεσιών,
(ββ) να αναθέτει σε τρίτους, μετά από σύμφωνη γνώμη 
της ΡΑΕ, την ως άνω διευθέτηση, ιδίως αναφορικά με τη 
διαχείριση και εκκαθάριση χρηματικών συναλλαγών και 
τη διαχείριση πιστωτικού και συναλλακτικού κινδύνου, στο πλαίσιο της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
3. Ο Διαχειριστής επιτρέπεται να συνάπτει, κατόπιν 
διαγωνισμού, συμβάσεις αγοραπωλησίας ηλεκτρικής 
ενέργειας, περιλαμβανομένων συμβάσεων διαχείρισης 
της ζήτησης, μόνον εφόσον αυτό απαιτείται για την 
παροχή των επικουρικών υπηρεσιών και για τις ανάγκες 
εξισορρόπησης των αποκλίσεων παραγωγής − ζήτησης 
κατά τη λειτουργία του συστήματος σε πραγματικό 
χρόνο και στο πλαίσιο των ρυθμίσεων του Κώδικα Δι−
αχείρισης του συστήματος σύμφωνα με το άρθρο 96 
του παρόντος νόμου.
4. Ο Διαχειριστής συνεργάζεται με το ΛΑΓΗΕ, σύμ−
φωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Συναλλαγών και του Κώδικα Διαχείρισης του συστήματος.
5. Ο Διαχειριστής δύναται να προσφέρει συμβουλευ−
τικές υπηρεσίες τεχνικής φύσεως σε θέματα της αρ−
μοδιότητάς του σε διαχειριστές ή κυρίους συστημάτων 
μεταφοράς έναντι αμοιβής, καθώς και να συμμετέχει σε 
ερευνητικά προγράμματα, καθώς και σε προγράμματα χρηματοδοτούμενα από την Ε.Ε., εφόσον δεν παρακω−λύεται η άρτια εκτέλεση των καθηκόντων του. Για τις 
υπηρεσίες αυτές τηρεί ειδικό διαχειριστικό λογαριασμό 
και τα έσοδα από τις υπηρεσίες και συμμετοχές αυτές χρησιμοποιούνται για μείωση των λειτουργικών δαπα−
νών του Διαχειριστή.
6. Η άσκηση των αρμοδιοτήτων του Διαχειριστή συ−
ντείνει, ιδίως, στην επίτευξη του στόχου σύγκλισης της 
ελληνικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας με τις αντί−
στοιχες ευρωπαϊκές και στην ολοκλήρωση της ενιαί−
ας εσωτερικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας της Ε.Ε. 
σύμφωνα με τις απαιτήσεις της Οδηγίας 2009/72 Ε.Ε. 
και του Κανονισμού 714/2009 της Ε.Ε..
Άρθρο 95
Δημιουργία νέου δυναμικού παραγωγής
μέσω διαδικασίας υποβολής προσφορών
(Άρθρο 8 της Οδηγίας 2009/72/ΕΚ)
1. Ο Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ συνάπτει, χάριν ασφά−
λειας εφοδιασμού, συμβάσεις ισχύος παραγωγής ηλε−
κτρικής ενέργειας. Με τις συμβάσεις ισχύος παραγωγής 
ο παραγωγός υποχρεούται έναντι ανταλλάγματος να 
παρέχει σε μελλοντικό χρόνο διαθεσιμότητα ηλεκτρικής 
ισχύος νέων μονάδων παραγωγής για ορισμένο μέγεθος 
ισχύος και για ορισμένο χρονικό διάστημα.
2. Ο Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ συνάπτει, χάριν ασφά−
λειας εφοδιασμού, συμβάσεις διαχείρισης της ζήτησης 
και βελτίωσης της ενεργειακής αποδοτικότητας.
3. Οι συμβάσεις των παραγράφων 1 και 2 είναι δυνατές 
μόνο εάν το, μέσω αδειοδοτικής διαδικασίας, δυναμικό 
παραγωγής, τα μέτρα ενεργειακής αποδοτικότητας και τα μέτρα διαχείρισης της ζήτησης δεν διασφαλίζουν 
την επάρκεια εφοδιασμού.
4. Το συνολικό μέγεθος ισχύος των συμβάσεων των 
παραγράφων 1 και 2 καθορίζεται κατόπιν ειδικής με−
λέτης σχετικά με την επάρκεια ηλεκτρικής ισχύος και 
τα επαρκή περιθώρια εφεδρείας ισχύος, η οποία εκ−
πονείται κάθε φορά από τον Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ, 
λαμβάνοντας υπόψη το εγκεκριμένο δεκαετές Πρόγραμ−
μα Ανάπτυξης του ΕΣΜΗΕ, καθώς και το μακροχρόνιο 
ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας και εγκρίνεται από 
τη ΡΑΕ.
5. Η επιλογή του φορέα που διενεργεί το διαγωνι−
σμό, η διαγωνιστική διαδικασία, και ειδικότεροι όροι και 
προϋποθέσεις συμμετοχής, τα κριτήρια επιλογής για 
την ανάδειξη της πλέον συμφέρουσας από οικονομική άποψη προσφοράς, στα οποία είναι δυνατόν να περι−λαμβάνονται κριτήρια για την προστασία του περιβάλ−
λοντος και την προώθηση τεχνολογιών που βρίσκονται 
σε στάδιο ανάπτυξης, το μέγιστο και ελάχιστο των 
προσφορών, η διαδικασία σύναψης της σύμβασης με 
τον Διαχειριστή, ο τρόπος ανάκτησης του σχετικού κό−
στους του Διαχειριστή, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία 
λεπτομέρεια καθορίζονται με αντικειμενικά, διαφανή 
και αμερόληπτα κριτήρια με απόφαση της ΡΑΕ και δη−μοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης τουλάχιστον έξι μήνες πριν από τη λήξη της 
προθεσμίας υποβολής των προσφορών.
6. Η πρόσκληση προς υποβολή προσφορών διατίθεται 
σε κάθε ενδιαφερόμενη επιχείρηση εγκατεστημένη στο 
έδαφος κράτους − μέλους, κατά τρόπον ώστε να έχει στη διάθεσή της επαρκή χρόνο για την υποβολή προ−
σφοράς. Για τη διασφάλιση της διαφάνειας και της αμε−
ροληψίας, η πρόσκληση περιέχει λεπτομερή περιγραφή 
των προδιαγραφών της διαδικασίας που ακολουθούν 
οι προσφέροντες, εξαντλητικό κατάλογο των κριτηρίων 
που διέπουν την επιλογή των υποψηφίων, καθώς και 
της διαδικασίας ανάθεσης της σύμβασης, συμπεριλαμ−βανομένων πιθανών κινήτρων, ιδίως επιδοτήσεων που 
προβλέπονται στην πρόσκληση.
Στη διαγωνιστική διαδικασία δύνανται να συμμετέ−
χουν και υφιστάμενες μονάδες παραγωγής, οι οποί−
ες υποβάλλουν μακροπρόθεσμες εγγυήσεις ως προς 
την ικανότητά τους να ικανοποιούν τους όρους της 
πρόσκλησης, υπό την προϋπόθεση ότι δύνανται να κα−
λύψουν απαιτήσεις για πρόσθετο δυναμικό κατά την 
παράγραφο 4.
Άρθρο 96
Κώδικας Διαχείρισης του Ελληνικού Συστήματος
Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας
(Άρθρα 5 και 41 της Οδηγίας 2009/72/ΕΚ)
1. Η διαχείριση του ΕΣΜΗΕ διενεργείται σύμφωνα με 
τις διατάξεις του Κώδικα Διαχείρισης του Ελληνικού 
Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (Κώ−
δικας Διαχείρισης ΕΣΜΗΕ), ο οποίος καταρτίζεται και 
υποβάλλεται στη ΡΑΕ από τον Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ. 
Η ΡΑΕ, κατόπιν δημόσιας διαβούλευσης και αφού προ−
βεί σε τυχόν τροποποιήσεις και προσθήκες, εκδίδει με 
απόφασή της το τελικό κείμενο του Κώδικα Διαχεί−
ρισης του Συστήματος, το οποίο δημοσιεύεται στην 
Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Ο Κώδικας τροποποιείται 
είτε με πρωτοβουλία της ΡΑΕ είτε κατόπιν αιτήματος 
του Διαχειριστή ή τρίτων προσώπων που έχουν έννομο 
3838  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
συμφέρον, κατ’ εφαρμογή της διαδικασίας του προη−
γούμενου εδαφίου.
2. Με τον Κώδικα Διαχείρισης του Συστήματος ρυθ−
μίζονται ιδίως:
(α) Οι τεχνικές προδιαγραφές σχεδιασμού, λειτουργίας 
και συντήρησης του Συστήματος. Ειδικότερα, ορίζονται 
οι ελάχιστες τεχνικές προδιαγραφές, τα κριτήρια και 
οι απαιτήσεις σχεδιασμού και λειτουργίας όσον αφορά 
στη σύνδεση εγκαταστάσεων χρηστών, περιλαμβανο−
μένων δικτύων διανομής, με το Σύστημα, το βαθμό της 
αξιοπιστίας εξυπηρέτησής τους, τον εξοπλισμό κατανα−
λωτών με άμεση σύνδεση, τα κυκλώματα διασυνδέσεων 
και τις απευθείας γραμμές. Οι τεχνικοί αυτοί κανόνες 
εξασφαλίζουν τη διαλειτουργικότητα των συστημάτων, 
είναι αντικειμενικοί και δεν εισάγουν διακρίσεις. Επίσης, 
καθορίζονται δείκτες για την παρακολούθηση της από−
δοσης του Συστήματος.
(β) Η διαδικασία κατάρτισης του προγράμματος συ−
ντήρησης του Συστήματος, στο οποίο περιλαμβάνονται 
κατ’ ελάχιστον οι εργασίες συντήρησης και τα χρονοδι−
αγράμματα εκτέλεσης αυτών, προκειμένου να διασφαλί−
ζεται η άρτια και έγκαιρη συντήρηση του συστήματος.
(γ) Οι προϋποθέσεις για την υποβολή αίτησης πρό−
σβασης στο σύστημα, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, οι ελάχιστες τεχνικές και λειτουργικές προδιαγραφές 
για την πρόσβαση στο σύστημα, ιδίως εκείνων που σχε−
τίζονται με τη σύνδεση και η διαδικασία σύναψης των 
σχετικών συμβάσεων. Η πρόσβαση των δικαιούμενων 
στο σύστημα γίνεται με τον πλέον οικονομικό, διαφανή 
και άμεσο τρόπο, χωρίς διακρίσεις μεταξύ των χρηστών 
και μεταξύ των κατηγοριών χρηστών του Συστήματος. 
Ο Διαχειριστής του Συστήματος Μεταφοράς μπορεί να 
αρνείται την πρόσβαση των δικαιούμενων στο Σύστημα, 
μόνο για λόγους εξάντλησης της ικανότητας φόρτισης 
του Συστήματος. Η άρνηση πρόσβασης αιτιολογείται 
ειδικώς, με βάση αντικειμενικά, τεχνικά και οικονομικά 
κριτήρια. Σε περίπτωση άρνησης πρόσβασης ο Διαχειρι−
στής του Συστήματος οφείλει να παρέχει πληροφορίες 
σχετικά με τα αναγκαία μέτρα ενίσχυσης του Συστή−
ματος έναντι ανταλλάγματος που αντικατοπτρίζει το 
κόστος της παροχής των εν λόγω ενισχύσεων και το 
οποίο προσδιορίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις του 
άρθρου 140 του παρόντος νόμου.
(δ) Η προθεσμία μέσα στην οποία ο Διαχειριστής του 
Συστήματος υποχρεούται να απαντά στις υποβαλλό−
μενες αιτήσεις και οι συνέπειες της παράλειψης της 
απάντησης μέσα στην προθεσμία αυτή.
(ε) Τα κριτήρια που εφαρμόζει ο Διαχειριστής του 
Συστήματος για την κατανομή του φορτίου στις διαθέ−σιμες εγκαταστάσεις παραγωγής και των επικουρικών 
υπηρεσιών στις διαθέσιμες εγκαταστάσεις παραγωγής 
και σε εγκαταστάσεις που παρέχουν δυνατότητες δια−
χείρισης της ζήτησης και εξοικονόμησης ενέργειας, κα−
θώς και τη χρήση των Διασυνδέσεων. Για τον καθορισμό 
των κριτηρίων, μεταξύ άλλων, λαμβάνονται υπόψη:
(αα) Ο προγραμματισμός εγχύσεων ηλεκτρικής ενέρ−
γειας στο Σύστημα και απορροφήσεων ηλεκτρικής ενέρ−
γειας από το Σύστημα, καθώς και παροχής επικουρι−
κών υπηρεσιών για δεδομένη χρονική περίοδο, κατά τα 
προβλεπόμενα στον Κώδικα Συναλλαγών Ηλεκτρικής 
Ενέργειας.
(ββ) Τα τεχνικά χαρακτηριστικά των διαθέσιμων εγκα−
ταστάσεων παραγωγής και των Διασυνδέσεων.(γγ) Οι τεχνικοί περιορισμοί του Συστήματος, καθώς 
και των εγκαταστάσεων που μπορούν να παρέχουν δυ−
νατότητες διαχείρισης της ζήτησης και εξοικονόμησης 
ενέργειας.
(στ) Ο τρόπος, η έκταση, οι όροι και οι προϋποθέ−
σεις σύμφωνα με τους οποίους κατά την κατανομή του φορτίου στις διαθέσιμες εγκαταστάσεις παραγωγής, ο Διαχειριστής του Συστήματος δίνει προτεραιότητα:
(αα) Στις εγκαταστάσεις παραγωγής που χρησιμο−
ποιούν ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, καθώς και στις εγκαταστάσεις συμπαραγωγής σύμφωνα με το άρθρο 9 του ν. 3468/2006.
(ββ) Σε εγκαταστάσεις παραγωγής που χρησιμοποιούν 
πρωτογενή ενέργεια από εγχώρια ενεργειακά καύσιμα 
μέχρι ποσοστού 15% της συνολικής ποσότητας πρω−
τογενούς ενέργειας η οποία είναι αναγκαία για την 
παραγωγή της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώ−
νεται στην ελληνική επικράτεια κατά τη διάρκεια ενός 
(1) ημερολογιακού έτους.
(ζ) Ο τρόπος, η διαδικασία και οι όροι διευθέτησης, 
από τον Διαχειριστή του Συστήματος, των Αποκλίσε−
ων Παραγωγής − Ζήτησης, μεταξύ των κατόχων άδειας 
παραγωγής, των προμηθευτών, των επιλεγόντων πε−
λατών και των χρηστών των Διασυνδέσεων. Η διευθέ−τηση γίνεται ενιαία κατά τρόπο ώστε να προάγεται η διαθεσιμότητα των εγκαταστάσεων παραγωγής και το 
κόστος να επιμερίζεται κατά το δυνατόν σε αυτούς που 
προκαλούν τις αποκλίσεις.
(η) Ο τρόπος, η διαδικασία και οι όροι διαχείρισης της 
υδροηλεκτρικής παραγωγής και της διαχείρισης των 
αποθεμάτων ύδατος στους ταμιευτήρες, λαμβάνοντας υπόψη και τις ρυθμίσεις του ν. 3199/2003 (Α΄ 280).
(θ) Οι υποχρεώσεις προσκόμισης εγγυήσεων διαθεσι−
μότητας επαρκούς ισχύος που πρέπει να πληρούνται για 
την απορρόφηση ηλεκτρικής ενέργειας από το ΕΣΜΗΕ 
και ο τρόπος εκπλήρωσης των υποχρεώσεων αυτών, 
ιδίως μέσω συμβάσεων. Οι προϋποθέσεις και η διαδικα−
σία παροχής κινήτρων και επιβολής κυρώσεων από τον 
Διαχειριστή του Συστήματος, ιδίως για τη διαθεσιμότη−
τα επαρκούς ισχύος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας περιλαμβανόμενης και της διατήρησης ασφαλών περι−
θωρίων προσφοράς ισχύος και την εύρυθμη λειτουργία 
του προγραμματισμού εγχύσεων και απορροφήσεων 
και της κατανομής φορτίου, καθώς και την προστασία του περιβάλλοντος.
(ι) Ο τρόπος, η διαδικασία και οι όροι διευθέτησης 
τυχόν πληρωμών για τη διαθεσιμότητα των εγκατα−
στάσεων παραγωγής.
(ια) Οι προϋποθέσεις και η διαδικασία που οφείλει να 
ακολουθεί ο Διαχειριστής του Συστήματος Μεταφοράς 
για τη σύναψη συμβάσεων σύμφωνα με την παράγραφο 
2 του άρθρου 95 του παρόντος νόμου.
(ιβ) Ο τρόπος συλλογής πληροφοριών σχετικά με την 
πρωτογενή μορφή ενέργειας που χρησιμοποιούν όσοι 
εγχέουν ηλεκτρική ενέργεια στο Σύστημα, καθώς και τις 
περιβαλλοντικές επιπτώσεις, τουλάχιστον όσον αφορά 
τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα.
(ιγ) Ο τύπος και το ελάχιστο περιεχόμενο των συμ−
βάσεων σύνδεσης σταθμών παραγωγής, με το Σύστημα 
και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
(ιδ) Οι διαδικασίες έγκρισης της κατασκευής των 
έργων σύνδεσης σταθμών ηλεκτροπαραγωγής με το 
Σύστημα από τους κατόχους άδειας εγκατάστασης και 
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3839
ελέγχου και παραλαβής των έργων αυτών από τον Δια−
χειριστή. Μετά την παραλαβή τα έργα αυτά αποτελούν 
μέρος του Συστήματος και περιέρχονται στην κυριότητα 
της ΑΔΜΗΕ ΑΕ. Σε περίπτωση σύνδεσης στο ΕΣΜΗΕ 
νέου σταθμού παραγωγής μέσω ακτινικών καλωδια−
κών γραμμών σε υποσταθμό (Υ/Σ) ή κέντρο υπερυψηλής 
τάσης (ΚΥΤ), η κυριότητα και η διαχείριση των έργων 
σύνδεσης υψηλής τάσης μέχρι τον εν λόγω Υ/Σ ή ΚΥΤ δύναται να παραμένει στον κάτοχό της οικείας άδειας παραγωγής με απόφαση της ΡΑΕ, μετά από εισήγηση της ΑΔΜΗΕ ΑΕ.
(ιε) Οι λογαριασμοί που πρέπει να τηρεί ο Διαχειρι−
στής του ΕΣΜΗΕ για τις χρεώσεις που προκύπτουν από 
τη λειτουργία και διαχείριση του ΕΣΜΗΕ.
(ιστ) Η διαδικασία εξωδικαστικής επίλυσης των δια−
φορών μεταξύ των Χρηστών και του Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ, που μπορεί να περιλαμβάνει και την υπαγωγή των διαφορών σε διαιτησία, η οποία διεξάγεται από τη ΡΑΕ, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 37.
(ιζ) Κάθε άλλη ρύθμιση απαραίτητη για την εύρυθμη, 
ασφαλή και αποδοτική διαχείριση του Συστήματος.
3. Υπολογισμοί και ειδικές εγκρίσεις, που προβλέπο−
νται από τον Κώδικα Διαχείρισης του Συστήματος, απο−
φασίζονται από τη ΡΑΕ, μετά από γνώμη του Διαχειρι−
στή του Συστήματος και δημοσιεύονται στην Εφημερίδα 
της Κυβερνήσεως.
4. Με απόφαση της ΡΑΕ εκδίδονται εγχειρίδια για 
τις λεπτομέρειες εφαρμογής του Κώδικα Διαχείρισης 
του Συστήματος, σύμφωνα με τη διαδικασία της πα−
ραγράφου 1.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄
ΣΥΣΤΑΣΗ, ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ
ΤΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ
ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
Άρθρο 97
Σκοπός του Διαχειριστή του Ελληνικού Συστήματος 
Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας
1. Η διαχείριση του Ελληνικού Συστήματος Μεταφοράς 
Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΜΗΕ) ανατίθεται σε θυγατρική 
της ΔΕΗ ΑΕ με την επωνυμία «Ανεξάρτητος Διαχειρι−στής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ) ΑΕ», η οποία οργανώνεται και λειτουργεί ως Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς κατά τις διατάξεις της Οδη−γίας 2009/72/EK και ιδίως του Κεφαλαίου V αυτής.
2. Η κυριότητα του Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρι−
κής Ενέργειας μεταβιβάζεται από τη ΔΕΗ ΑΕ στην ΑΔ−ΜΗΕ ΑΕ, με τη διαδικασία της απόσχισης και εισφοράς κλάδου, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 98.
3. Η ΑΔΜΗΕ ΑΕ υποχρεούται να ασκεί τις αρμοδι−
ότητες και να εκτελεί τα καθήκοντα του Κυρίου και 
Διαχειριστή του Συστήματος, σύμφωνα με τις διατάξεις 
του παρόντος νόμου και των πράξεων που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότησή του.
4. Η ΑΔΜΗΕ ΑΕ προβαίνει σε κάθε αναγκαία ενέργεια, 
ώστε να είναι εφικτή η χορήγηση πιστοποίησής του 
ως Ανεξάρτητου Διαχειριστή Μεταφοράς το αργότερο μέχρι την 3η Μαρτίου 2012, κατά τα προβλεπόμενα στα άρθρα 113 και 114. Μέχρι την πιστοποίησή της η ΑΔΜΗΕ 
ΑΕ ασκεί τις αρμοδιότητες του Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ 
δυνάμει της υπ’ αριθ. Υ.Α.Δ5/ΗΛ/Β/Φ1/7705/25.4.2001 (Β΄ 492) απόφασης του Υπουργού Ανάπτυξης.5. Η ΑΔΜΗΕ ΑΕ τελεί πάντοτε υπό τον άμεσο ή έμ−
μεσο έλεγχο του Δημοσίου. Οποιαδήποτε μεταβίβαση μετοχών η οποία επάγεται τη μεταβολή στο δημόσιο έλεγχο της ΑΔΜΗΕ ΑΕ συντελείται μόνο εφόσον δια−σφαλίζεται ότι η διοίκηση της εταιρείας ασκείται κατά πλειοψηφία από μέλη που διορίζονται από το Δημόσιο 
ή/και ότι η λήψη μείζονος σημασίας αποφάσεων που 
ανάγονται στη διαχείριση του ΕΣΜΗΕ γίνεται μόνο με τη σύμφωνη γνώμη του Δημοσίου.
Άρθρο 98
Απόσχιση της δραστηριότητας Μεταφοράς
της ΔΕΗ ΑΕ
1. Εντός τριών (3) μηνών από τη θέση σε ισχύ του 
παρόντος νόμου, η ΔΕΗ ΑΕ υποχρεούται να προβεί στο 
νομικό και λειτουργικό διαχωρισμό της δραστηριότητας 
της διαχείρισης του Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρι−
κής Ενέργειας από τις λοιπές δραστηριότητες της κά−θετα ολοκληρωμένης επιχείρησής της, με την εισφορά 
του κλάδου της Γενικής Διεύθυνσης Μεταφοράς στη 
θυγατρική της εταιρεία με την επωνυμία «Ανεξάρτη−
τος Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας 
(ΑΔΜΗΕ) ΑΕ».
2. Η ως άνω εισφορά πραγματοποιείται με απόσχιση, 
σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος νόμου, των 
άρθρων 68 έως 79 του κ.ν. 2190/1920, καθώς και των 
άρθρων 1 έως 5 του ν. 2166/1993 (Α΄ 137), του συνόλου 
των περιουσιακών στοιχείων της ΔΕΗ ΑΕ, τα οποία 
υπάγονται λειτουργικά στις δραστηριότητες της Γε−
νικής Διεύθυνσης Μεταφοράς της ΔΕΗ AE και ιδίως 
των παγίων που αποτελούν το Σύστημα Μεταφοράς 
Ηλεκτρικής Ενέργειας, όπως αυτά καταγράφονται στη λογιστική κατάσταση απόσχισης.
3. Η απόσχιση του κλάδου που εισφέρεται, σύμφωνα 
με τα προβλεπόμενα στην αμέσως προηγούμενη παρά−
γραφο, στην ΑΔΜΗΕ ΑΕ πραγματοποιείται με τη διαδι−
κασία και τους όρους που περιέχονται στα άρθρα 1 έως 
και 5 του ν. 2166/1993, με τις ακόλουθες παρεκκλίσεις:
(α) Επιχορηγήσεις παγίων επενδύσεων που απεικονί−
ζονται στον ισολογισμό της ΔΕΗ ΑΕ είτε στο κεφάλαιο 
είτε στο λογαριασμό «επιχορηγήσεις παγίων επενδύσε−
ων», μπορεί να μεταφέρονται στην ΑΔΜΗΕ ΑΕ.
(β) Δεν απαιτείται να υποβληθούν στην οικεία Δ.Ο.Υ. 
οι μηδενικές δηλώσεις φόρου μεταβίβασης ακινήτων 
(στις οποίες περιλαμβάνονται και δηλώσεις επίκλησης 
τυχόν χρησικτησίας, διαφοράς εκτάσεων ή άλλου μη 
μετεγγραμμένου τίτλου) και αυτοκινήτων.
(γ) Η ΔΕΗ ΑΕ και η ΑΔΜΗΕ ΑΕ απαλλάσσονται από 
την υποχρέωση καταβολής αναλογικών και παγίων 
συμβολαιογραφικών δικαιωμάτων για κάθε πράξη που απαιτείται συμβολαιογραφικός τύπος, όπως η σύνταξη και η τροποποίηση καταστατικών και η κατάρτιση της 
σύμβασης απόσπασης και εισφοράς του κλάδου. Τα 
λοιπά συμβολαιογραφικά δικαιώματα περιορίζονται στο 
ήμισυ των προβλεπομένων από την κείμενη νομοθεσία. Κατά τη σύνταξη και υπογραφή των σχετικών πράξεων δεν απαιτείται παράσταση δικηγόρου.
(δ) Η μεταφορά των στοιχείων ενεργητικού και παθητι−
κού, περιλαμβανομένης της μεταβίβασης εμπραγμάτων 
δικαιωμάτων σε ακίνητα, αυτοκίνητα και άλλα κινητά, συντελείται αυτοδικαίως, με μόνη την καταχώριση στο 
Μητρώο Ανωνύμων Εταιριών της σύμβασης απόσπασης. 
Δεν απαιτούνται οποιεσδήποτε προσαρτήσεις κανο−
3840  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
νιστικές ή διοικητικές εγκρίσεις, άδειες, βεβαιώσεις, 
υπεύθυνες δηλώσεις, πιστοποιητικά και σχεδιαγράμ−
ματα για τη μεταβίβαση ακινήτων, ακόμη και αυτών 
που έχουν αποκτηθεί με αναγκαστική απαλλοτρίωση ή 
βρίσκονται σε παραμεθόριες περιοχές, κατά παρέκκλιση 
κάθε άλλης, γενικής ή ειδικής, διάταξης. Μεταγραφές 
και λοιπές, κατά τις κείμενες διατάξεις, καταχωρήσεις δύναται να διενεργηθούν εντός δύο (2) ετών από την 
καταχώριση στο Μητρώο Ανωνύμων Εταιριών της σύμ−
βασης απόσπασης, χωρίς την καταβολή οποιουδήποτε 
τέλους ή δικαιώματος τρίτου, συμπεριλαμβανομένων 
των αμοιβών, των παγίων και αναλογικών δικαιωμάτων, 
επιδομάτων ή άλλων τελών υπέρ αμίσθων και εμμίσθων 
υποθηκοφυλάκων ή κτηματολογικών γραφείων.
(ε) Διαφορές αναπροσαρμογής της αξίας παγίων και 
λοιπών περιουσιακών στοιχείων που προέκυψαν κατ’ 
εφαρμογή άλλων νόμων παραμένουν στη ΔΕΗ ΑΕ.
(στ) Η ΑΔΜΗΕ ΑΕ υποκαθίσταται, ανεξαρτήτως του 
χρόνου γενέσεώς τους, σε όλα εν γένει τα δικαιώματα, τις υποχρεώσεις και τις έννομες σχέσεις της ΔΕΗ ΑΕ 
που αφορούν τον εισφερόμενο κλάδο, περιλαμβανομέ−νων και αυτών που αφορούν τόσο το προσωπικό που 
συνταξιοδοτήθηκε προ της 31.12.2011 και απασχολούνταν 
στη δραστηριότητα του Κλάδου Μεταφοράς όσο και 
το μεταφερόμενο κατά τα άρθρα 102, 103 και 104 προ−σωπικό, και απολαμβάνει των φορολογικών προνομίων και ατελειών που είχαν θεσπιστεί υπέρ της ΔΕΗ ΑΕ. Η 
μεταβίβαση αυτή εξομοιώνεται με καθολική διαδοχή 
και από την ημερομηνία της καταχώρισης στο μητρώο Ανωνύμων Εταιρειών της σχετικής εγκριτικής απόφα−
σης, η ΔΕΗ ΑΕ απαλλάσσεται από κάθε υποχρέωση 
έναντι οποιουδήποτε τρίτου, περιλαμβανομένου του 
Δημοσίου και των ασφαλιστικών ταμείων, ως προς τα οποία υποκαθίσταται κατά τα ανωτέρω η ΑΔΜΗΕ ΑΕ. 
Ομοίως απαλλάσσεται και από υποχρεώσεις, τίτλους 
ή δικαιώματα που τυχόν είναι αμεταβίβαστα, με νόμο 
ή σύμβαση. Οποιοσδήποτε λογιστικός ή φορολογικός 
χειρισμός διενεργήθηκε από τη ΔΕΗ ΑΕ που αφορά τον 
κλάδο και ενέχει μελλοντικά οφέλη ή βάρη, μεταφέρεται 
συνέπεια της απόσχισης στην ΑΔΜΗΕ ΑΕ προς όφελος 
ή βάρος αυτής.
(ζ) Οι εκκρεμείς δίκες συνεχίζονται αυτοδικαίως από 
την ΑΔΜΗΕ ΑΕ, χωρίς να διακόπτονται βιαίως και να 
απαιτείται, για τη συνέχιση ή την επανάληψή τους, οποι−
αδήποτε διατύπωση ή δήλωση εκ μέρους του.
(η) Κάθε μορφής διοικητικές άδειες και εγκρίσεις, 
απαλλοτριώσεις, παραχωρήσεις και επιχορηγήσεις που 
έχουν δοθεί στη ΔΕΗ ΑΕ, σχετικά με τον εισφερόμενο 
κλάδο, μεταβιβάζονται αυτοδικαίως στην ΑΔΜΗΕ ΑΕ 
κατά παρέκκλιση οποιασδήποτε άλλης διάταξης.
(θ) Δεν υφίσταται υποχρέωση παρακολούθησης σε 
διακεκριμένους λογαριασμούς των λογιστικών βιβλίων 
της ΔΕΗ ΑΕ προκειμένου για τις συναλλακτικές και λοι−
πές πράξεις, οι οποίες θα λάβουν χώρα μετά την ημέρα 
συντάξεως της λογιστικής κατάστασης και θα αφορούν 
τον εισφερόμενο κλάδο και δεν θα μπορούν λόγω της 
φύσεώς τους να διαχωριστούν από τις συναφείς πρά−
ξεις των λοιπών κλάδων της ΔΕΗ ΑΕ. Οι πράξεις αυτές 
θα διαχωριστούν κατά τη διάρκεια της μεταβατικής 
περιόδου, δηλαδή από την ημέρα συντάξεως της λογι−
στικής κατάστασης μέχρι την ημέρα καταχωρίσεως στο 
Mητρώο Ανωνύμων Εταιρειών της εγκριτικής απόφα−
σης του Περιφερειάρχη, και θα μεταφερθούν μετά την ολοκλήρωση των εργασιών του μετασχηματισμού με 
συγκεντρωτική εγγραφή στα βιβλία της απορροφώσας 
τον κλάδο ανώνυμης εταιρίας κατά τις διατάξεις της 
παρ. 6 του άρθρου 2 του ν. 2166/1993.
4. Το μετοχικό κεφάλαιο της ΑΔΜΗΕ ΑΕ αυξάνεται 
λόγω της απορρόφησης κατά το ποσό της λογιστικής αξίας του ως άνω εισφερόμενου κλάδου της ΔΕΗ ΑΕ. Με την ολοκλήρωση της απορρόφησης του κλάδου εκ−δίδονται από την ΑΔΜΗΕ ΑΕ νέες μετοχές, οι οποίες 
παραδίδονται στη ΔΕΗ ΑΕ. Οι μετοχές αυτές παρέχουν 
στη ΔΕΗ ΑΕ το δικαίωμα συμμετοχής στα κέρδη της απορροφώσας εταιρείας.
5. Αποφάσεις των Διοικητικών Συμβουλίων και των 
Γενικών Συνελεύσεων της εισφέρουσας και της απορ−ροφώσας εταιρείας που έχουν ήδη ληφθεί πριν από τη θέση σε ισχύ του παρόντος νόμου προς το σκοπό της 
συμμόρφωσης της κάθετα ολοκληρωμένης επιχείρησης 
της ΔΕΗ ΑΕ με τις υποχρεώσεις διαχωρισμού της δρα−
στηριότητας μεταφοράς σύμφωνα με τις απαιτήσεις της 
Οδηγίας 2009/72/ΕΚ καταλαμβάνονται από τις ρυθμίσεις 
του παρόντος άρθρου.
6. Οι υποχρεώσεις πληροφόρησης των μετόχων σύμ−
φωνα με τις διατάξεις του κ.ν. 2190/1920 σε ουδεμία πε−
ρίπτωση επιτρέπεται να συνεπάγονται την κοινοποίηση 
εκ μέρους της ΑΔΜΗΕ ΑΕ των εμπορικά ευαίσθητων 
πληροφοριών στην κάθετα ολοκληρωμένη επιχείρηση της ΔΕΗ ΑΕ. Αποφάσεις της Γενικής Συνέλευσης, του 
Διοικητικού Συμβουλίου ή του Εποπτικού Συμβουλίου 
της ΑΔΜΗΕ ΑΕ, οι οποίες έρχονται σε αντίθεση με τις 
ρυθμίσεις του παρόντος Κεφαλαίου, είναι εκ του νό−
μου άκυρες. Η προβολή της ακυρότητας δεν υπόκειται 
σε προθεσμία, κατά παρέκκλιση των ρυθμίσεων του 
άρθρου 35β του κ.ν. 2190/1920. Η ακυρότητα μπορεί να προβληθεί από τη ΡΑΕ, από κάθε μέτοχο ή τρίτο που έχει έννομο συμφέρον.
7. Οι διατάξεις των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 
4 του ν. 1468/1950 (Α΄ 169), της παρ. 1 του άρθρου 36 
και του άρθρου 37 του β.δ. της 28ης Ιανουαρίου 1951 (Α΄ 35), των άρθρων 12, 13 και 14 του α.ν. 1672/1951 (Α΄ 36) και των άρθρων του ν. 4483/1965 (Α΄ 118), όπως ισχύουν, καθώς και τα υφιστάμενα κατά τη δημοσίευση του νό−μου αυτού φορολογικά, δικονομικά ή άλλα προνόμια ή 
δικαιώματα απαλλοτριώσεως ακινήτων, συστάσεως δου−
λειών, χρήσεως οδών, πλατειών, πεζοδρομίων, διέλευσης 
γραμμών ή καλωδίων ή διανοίξεως υπόγειων σηράγγων 
ή εκτελέσεως υπέργειων ή υπόγειων εργασιών, τοπο−
θέτησης στύλων, εγκατάστασης υποσταθμών, που είναι 
αναγκαίες για την κατασκευή, συντήρηση, επισκευή, εκ−
μετάλλευση, ανάπτυξη και διατήρηση της λειτουργικής 
και τεχνικής αρτιότητας του Συστήματος Μεταφοράς 
Ηλεκτρικής Ενέργειας και εν γένει την παραγωγή ηλε−
κτρικής ενέργειας και παροχή υπηρεσιών ή άσκηση δρα−
στηριοτήτων κοινής ωφέλειας παραμένουν σε ισχύ και εφαρμόζονται αναλόγως και υπέρ της ΑΔΜΗΕ ΑΕ.
8. Εγγυήσεις του Ελληνικού Δημοσίου υπέρ της ΔΕΗ 
ΑΕ για δάνεια που μεταφέρονται στην ΑΔΜΗΕ ΑΕ ισχύ−
ουν υπέρ της ΑΔΜΗΕ ΑΕ.
Άρθρο 99
Μεταφορά δραστηριοτήτων της ΔΕΣΜΗΕ ΑΕ
1. Εντός προθεσμίας τριών (3) μηνών από τη θέση 
σε ισχύ του παρόντος νόμου, η ανώνυμη εταιρεία με 
την επωνυμία «Διαχειριστής του Ελληνικού Συστήματος 
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3841
Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας ΑΕ», που συστήθηκε 
με το π.δ. 328/2000 (Α΄ 268) κατ’ εξουσιοδότηση της δι−
άταξης του άρθρου 14 του ν. 2773/1999, μεταφέρει στην 
ΑΔΜΗΕ ΑΕ τις οργανωτικές μονάδες και δραστηριότη−τες που αφορούν τη διαχείριση, λειτουργία, ανάπτυξη 
και συντήρηση του Συστήματος Μεταφοράς, που ασκεί, 
συμπεριλαμβανομένων των αντίστοιχων παγίων, καθώς 
και του προσωπικού του ΔΕΣΜΗΕ που απασχολείται 
στις εν λόγω δραστηριότητες, που συνιστούν τον Κλάδο 
Μεταφοράς της ΔΕΣΜΗΕ ΑΕ. Οι δραστηριότητες που μεταφέρονται είναι:
α) Η δραστηριότητα της Λειτουργίας και Ελέγχου 
του Συστήματος.
β) Η δραστηριότητα Ανάπτυξης και Συντήρησης του 
Συστήματος.
γ) Η δραστηριότητα της Εκκαθάρισης των Αποκλί−
σεων.
δ) Η δραστηριότητα Εμπορικών και Ρυθμιζόμενων Θε−
μάτων εξαιρουμένων των δραστηριοτήτων της περίπτω−
σης (θ΄) της παραγράφου 2 του άρθρου 118.
ε) Η δραστηριότητα των Μετρήσεων.
Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας 
και Κλιματικής Αλλαγής, η προθεσμία που προβλέπεται 
με το πρώτο εδάφιο, μπορεί να παραταθεί για περαι−τέρω έξι (6) μήνες.
2. Η μεταβίβαση αυτή, όσον αφορά τις έννομες σχέ−
σεις, δικαιώματα και υποχρεώσεις που απορρέουν από 
τις μεταφερόμενες σύμφωνα με την παράγραφο 1 μο−
νάδες και δραστηριότητες, εξομοιώνεται με καθολική διαδοχή και με την καταχώριση στο μητρώο Ανωνύμων 
Εταιρειών της σχετικής εγκριτικής απόφασης η ΔΕΣΜΗΕ 
ΑΕ απαλλάσσεται από κάθε υποχρέωση έναντι οποι−
ουδήποτε τρίτου, περιλαμβανομένου του Δημοσίου και 
των ασφαλιστικών ταμείων, ως προς τα οποία υποκαθί−
σταται κατά τα ανωτέρω η ΑΔΜΗΕ ΑΕ. Ομοίως απαλ−λάσσεται και από υποχρεώσεις, τίτλους ή δικαιώματα που τυχόν είναι αμεταβίβαστα, με νόμο ή σύμβαση. Οι 
εκκρεμείς δίκες συνεχίζονται αυτοδικαίως από την ΑΔ−
ΜΗΕ ΑΕ, χωρίς να διακόπτονται βιαίως και να απαιτείται, 
για τη συνέχιση ή την επανάληψή τους, οποιαδήποτε διατύπωση ή δήλωση εκ μέρους του.
3. Η ως άνω εισφορά της ΔΕΣΜΗΕ ΑΕ πραγματοποι−
είται με απόσχιση, σύμφωνα με τις διατάξεις του πα−
ρόντος νόμου, των άρθρων 68 έως 79 του κ.ν. 2190/1920, 
καθώς και των άρθρων 1 έως 5 του ν. 2166/1993 του 
συνόλου των περιουσιακών στοιχείων της ΔΕΣΜΗΕ ΑΕ, 
που υπάγονται στις δραστηριότητες της παραγράφου 
1, με τις ακόλουθες παρεκκλίσεις:
(α) Επιχορηγήσεις παγίων επενδύσεων που απεικονί−
ζονται στον ισολογισμό της ΔΕΣΜΗΕ ΑΕ είτε στο κεφά−
λαιο είτε στο λογαριασμό «επιχορηγήσεις παγίων επεν−
δύσεων», μπορεί να μεταφέρονται στην ΑΔΜΗΕ ΑΕ.
(β) Δεν απαιτείται να υποβληθούν στην οικεία Δ.Ο.Υ. 
οι μηδενικές δηλώσεις φόρου μεταβίβασης ακινήτων 
και αυτοκινήτων.
(γ) Η ΔΕΣΜΗΕ ΑΕ και η ΑΔΜΗΕ ΑΕ απαλλάσσονται 
από την υποχρέωση καταβολής αναλογικών και παγίων 
συμβολαιογραφικών δικαιωμάτων για κάθε πράξη που απαιτείται συμβολαιογραφικός τύπος, όπως η σύνταξη και η τροποποίηση καταστατικών και η κατάρτιση της 
σύμβασης απόσπασης και εισφοράς του κλάδου. Τα 
λοιπά συμβολαιογραφικά δικαιώματα περιορίζονται στο 
ήμισυ των προβλεπομένων από την κείμενη νομοθεσία. Κατά τη σύνταξη και υπογραφή των σχετικών πράξεων 
δεν απαιτείται παράσταση δικηγόρου.
(δ) Η μεταφορά των στοιχείων ενεργητικού και πα−
θητικού, περιλαμβανομένης της μεταβίβασης εμπραγ−
μάτων δικαιωμάτων σε ακίνητα, αυτοκίνητα και άλλα 
κινητά, συντελείται αυτοδικαίως, με μόνη την καταχώ−
ριση στο Μητρώο Ανωνύμων Εταιριών της σύμβασης 
απόσχισης. Δεν απαιτούνται οποιεσδήποτε κανονι−
στικές ή διοικητικές εγκρίσεις, βεβαιώσεις, υπεύθυνες 
δηλώσεις, πιστοποιητικά και σχεδιαγράμματα για τη 
μεταβίβαση ακινήτων, ακόμη και αυτών που έχουν απο−
κτηθεί με αναγκαστική απαλλοτρίωση ή βρίσκονται σε παραμεθόριες περιοχές, κατά παρέκκλιση κάθε άλλης, 
γενικής ή ειδικής, διάταξης. Μεταγραφές και λοιπές, 
κατά τις κείμενες διατάξεις, απαιτούμενες καταχωρίσεις 
για τη μεταβίβαση εμπραγμάτων δικαιωμάτων, έχουν 
διαπιστωτικό χαρακτήρα και διενεργούνται από την 
καταχώριση στο Μητρώο Ανωνύμων Εταιριών της σύμ−βασης απόσχισης, χωρίς την καταβολή οποιουδήποτε 
τέλους ή δικαιώματος τρίτου, συμπεριλαμβανομένων 
των αμοιβών, των παγίων και αναλογικών δικαιωμάτων, 
επιδομάτων ή άλλων τελών υπέρ αμίσθων και εμμίσθων 
υποθηκοφυλάκων ή κτηματολογικών γραφείων κατά 
παρέκκλιση κάθε κείμενης διάταξης.
(ε) Διαφορές αναπροσαρμογής της αξίας παγίων και 
λοιπών περιουσιακών στοιχείων που προέκυψαν κατ’ 
εφαρμογή άλλων νόμων παραμένουν στη ΔΕΣΜΗΕ ΑΕ.
(στ) Η ΑΔΜΗΕ ΑΕ υποκαθίσταται σε όλα εν γένει τα 
δικαιώματα, τις υποχρεώσεις και τις έννομες σχέσεις 
της ΔΕΣΜΗΕ ΑΕ που αφορούν τον εισφερόμενο σύμφω−
να με τα παραπάνω κλάδο και απολαμβάνει των φορο−λογικών προνομίων και ατελειών που είχαν θεσπιστεί 
υπέρ της ΔΕΣΜΗΕ ΑΕ.
(ζ) Κάθε μορφής διοικητικές άδειες και εγκρίσεις 
που έχουν χορηγηθεί στη ΔΕΣΜΗΕ ΑΕ, σχετικά με τον 
Κλάδο Μεταφοράς, μεταβιβάζονται αυτοδικαίως στην ΑΔΜΗΕ ΑΕ.
4. Για την εφαρμογή των διατάξεων του ν. 2166/1993 
δεν υφίσταται υποχρέωση παρακολούθησης σε διακε−
κριμένους λογαριασμούς των λογιστικών βιβλίων της 
ΔΕΣΜΗΕ ΑΕ προκειμένου για τις συναλλακτικές και λοι−
πές πράξεις, οι οποίες θα λάβουν χώρα μετά την ημέρα 
συντάξεως της λογιστικής κατάστασης, θα αφορούν 
τον εισφερόμενο κλάδο και δεν θα μπορούν λόγω της 
φύσεώς τους να διαχωριστούν από τις συναφείς πράξεις 
των λοιπών κλάδων της ΔΕΣΜΗΕ ΑΕ. Οι πράξεις αυτές 
θα διαχωριστούν κατά τη διάρκεια της μεταβατικής 
περιόδου και θα μεταφερθούν μετά την ολοκλήρωση 
των εργασιών του μετασχηματισμού με συγκεντρωτι−κή εγγραφή στα βιβλία της απορροφώσας τον κλάδο ανώνυμης εταιρίας κατά τις διατάξεις της παρ. 6 του 
άρθρου 2 του ν. 2166/1993.
5. Το μετοχικό κεφάλαιο της ΑΔΜΗΕ ΑΕ αυξάνεται 
λόγω της απορρόφησης κατά το ποσό της λογιστικής 
αξίας του ως άνω εισφερόμενου κλάδου της ΔΕΣΜΗΕ 
ΑΕ. Με την ολοκλήρωση της απορρόφησης του κλάδου 
εκδίδονται από την ΑΔΜΗΕ ΑΕ νέες μετοχές, οι οποίες παραδίδονται στη ΔΕΣΜΗΕ ΑΕ. Οι μετοχές αυτές πα−ρέχουν στη ΔΕΣΜΗΕ ΑΕ το δικαίωμα συμμετοχής στα κέρδη της απορροφώσας εταιρείας.
6. Εντός προθεσμίας τριών μηνών από τη θέση σε 
ισχύ του παρόντος νόμου η ΔΕΗ ΑΕ μεταβιβάζει στο 
Ελληνικό Δημόσιο το σύνολο των μετοχών που κατέχει 
3842  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
στην ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία «Διαχειριστής 
του Ελληνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής 
Ενέργειας ΑΕ» (ΔΕΣΜΗΕ ΑΕ) που συστήθηκε με το π.δ. 
328/2000 (Α΄ 268) κατ’ εξουσιοδότηση της διάταξης του 
άρθρου 14 του ν. 2773/1999 χωρίς αντάλλαγμα.
7. Εντός προθεσμίας τριών μηνών από την ολοκλήρω−
ση της κατά τα παραπάνω απόσχισης η ΔΕΣΜΗΕ ΑΕ 
μεταβιβάζει στη ΔΕΗ ΑΕ το σύνολο των μετοχών που 
θα κατέχει στην ΑΔΜΗΕ ΑΕ συνεπεία της απόσχισης και εισφοράς,έναντι ανταλλάγματος ίσου με την ονο−
μαστική αξία των εν λόγω μετοχών.
Άρθρο 100
Εμπορικές σχέσεις της ΑΔΜΗΕ ΑΕ με τη ΔΕΗ ΑΕ
(Άρθρο 17 παράγραφοι 1, 4, 5 και 6
της Οδηγίας 2009/72/ΕΚ)
1. Η ΑΔΜΗΕ ΑΕ επιτρέπεται να παρέχει υπηρεσίες στη 
ΔΕΗ ΑΕ και στις συνδεδεμένες με αυτήν επιχειρήσεις, 
κατά την έννοια του άρθρου 42ε του κ.ν. 2190/ 1920, 
εφόσον:
(α) η παροχή των υπηρεσιών αυτών δεν οδηγεί σε 
διακρίσεις εις βάρος άλλων χρηστών του Συστήματος 
Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας, διατίθεται σε όλους 
τους χρήστες υπό τους ίδιους όρους και προϋποθέσεις, 
και δεν περιορίζει, στρεβλώνει ή παρεμποδίζει τον αντα−
γωνισμό κατά την παραγωγή ή προμήθεια, και
(β) οι όροι και οι προϋποθέσεις παροχής των εν λόγω 
υπηρεσιών έχουν προηγουμένως εγκριθεί από τη ΡΑΕ.
2. Με την επιφύλαξη των αποφάσεων του Εποπτικού 
Συμβουλίου δυνάμει του άρθρου 106, σε περίπτωση 
υποβολής αιτήματος της ΑΔΜΗΕ ΑΕ, οι μέτοχοι της 
ΑΔΜΗΕ ΑΕ οφείλουν να της παρέχουν τους κατάλλη−λους οικονομικούς πόρους για την αντικατάσταση των 
παρόντων πάγιων στοιχείων του Συστήματος, καθώς 
και για μελλοντικά επενδυτικά σχέδια. Τα αιτήματα της 
ΑΔΜΗΕ ΑΕ κοινοποιούνται και στη ΡΑΕ.
3. Η ΑΔΜΗΕ ΑΕ απέχει από κάθε ενέργεια που μπορεί 
να δημιουργεί σύγχυση, με την ταυτότητα, τις ανακοι−
νώσεις, τα σήματα και τις εγκαταστάσεις της, όσον 
αφορά την ιδιαίτερη ταυτότητα της κάθετα ολοκληρω−
μένης επιχείρησης της ΔΕΗ ΑΕ ή άλλης συνδεδεμένης 
με αυτήν, κατά την έννοια του άρθρου 42ε του κ.ν. 
2190/1920, επιχείρησης. Είναι δυνατή η τροποποίηση 
της επωνυμίας της σύμφωνα με τις διατάξεις του κ.ν. 
2190/1920, εφόσον αυτό δεν συνεπάγεται παραβίαση 
των διατάξεων της παρούσης.
4. Η ΑΔΜΗΕ ΑΕ απαγορεύεται να μοιράζεται συστήμα−
τα πληροφορικής ή εξοπλισμό, χώρους και συστήματα 
ασφαλείας με οποιαδήποτε επιχείρηση ασκεί δραστηρι−
ότητα παραγωγής ή προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας ή 
φυσικού αερίου, ή άλλες συνδεδεμένες με αυτές επιχει−
ρήσεις, και ιδίως με οποιοδήποτε τμήμα της κάθετα ολο−
κληρωμένης επιχείρησης της ΔΕΗ ΑΕ. Στο ίδιο πλαίσιο, 
δεν επιτρέπεται η από κοινού ανάθεση και χρήση υπηρε−
σιών από μέρους της ΑΔΜΗΕ ΑΕ και της ΔΕΗ ΑΕ.
5. Οι Ετήσιοι Λογαριασμοί της ΑΔΜΗΕ ΑΕ απαγορεύ−
εται να ελέγχονται από τον Τακτικό Ορκωτό Ελεγκτή 
Λογιστή που ελέγχει τους ετήσιους λογαριασμούς της 
κάθετα ολοκληρωμένης επιχείρησης της ΔΕΗ ΑΕ ή άλ−λης Συνδεδεμένης με αυτήν, επιχείρησης.
6. Όσον αφορά την ασφάλιση των οχημάτων της ΑΔ−
ΜΗΕ ΑΕ εφαρμόζονται αναλογικά οι διατάξεις του π.δ. 764/1978 που αφορούν την ΔΕΗ ΑΕ.Άρθρο 101
Ανεξαρτησία της ΑΔΜΗΕ ΑΕ
(Άρθρο 18 της Οδηγίας 2009/72/ΕΚ)
1. Με την επιφύλαξη των αποφάσεων του Εποπτικού 
της Συμβουλίου δυνάμει του άρθρου106, η ΑΔΜΗΕ ΑΕ:
(α) διαθέτει ουσιαστικές εξουσίες λήψης αποφάσεων, 
ανεξάρτητα από την ολοκληρωμένη επιχείρηση της ΔΕΗ 
ΑΕ, ιδίως όσον αφορά τους πόρους που είναι αναγκαίοι 
για τη λειτουργία, συντήρηση ή ανάπτυξη του Συστή−ματος, και
(β) έχει την εξουσία να αντλεί κεφάλαια στην χρη−
ματαγορά, ιδίως μέσω δανεισμού και αύξησης του κε−φαλαίου της.
2. Η ΑΔΜΗΕ ΑΕ διασφαλίζει ότι διαθέτει επαρκείς 
πόρους για την εύρυθμη διενέργεια της δραστηριότη−
τας της μεταφοράς, καθώς και για την ανάπτυξη και 
διατήρηση ενός επαρκούς, αποτελεσματικού, ασφαλούς 
και οικονομικού Συστήματος Μεταφοράς.
3. Τυχόν θυγατρικές επιχειρήσεις της ΔΕΗ ΑΕ που 
ασκούν δραστηριότητες παραγωγής ή προμήθειας 
φυσικού αερίου ή ηλεκτρικής ενέργειας απαγορεύεται να αποκτήσουν άμεση ή έμμεση συμμετοχή στον ΑΔ−ΜΗΕ ΑΕ. Η απόκτηση συμμετοχής στον ΑΔΜΗΕ ΑΕ από 
οποιαδήποτε άλλη επιχείρηση που ασκεί δραστηριότη−
τες παραγωγής ή προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας ή 
Φυσικού Αερίου δεν επιτρέπεται να συνεπάγεται την 
απόκτηση του Ελέγχου από τις επιχειρήσεις αυτές ή 
την άσκηση οποιουδήποτε δικαιώματος άμεσα ή έμμεσα 
επί του ΑΔΜΗΕ ΑΕ. Ο ΑΔΜΗΕ ΑΕ δεν έχει ούτε άμεση 
ούτε έμμεση συμμετοχή σε επιχειρήσεις που δραστηρι−
οποιούνται στους τομείς της παραγωγής και της προ−
μήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και Φυσικού Αερίου ούτε 
λαμβάνει μερίσματα ή άλλο οικονομικό όφελος από τις επιχειρήσεις αυτές.
4. Η συνολική οργάνωση της δραστηριότητας της 
διαχείρισης και το καταστατικό της ΑΔΜΗΕ ΑΕ, δια−
σφαλίζουν την ουσιαστική ανεξαρτησία του τελευταίου 
σύμφωνα με το παρόν Κεφάλαιο. Ειδικότερα, η ΔΕΗ 
ΑΕ απαγορεύεται ιδίως να ορίζει άμεσα ή έμμεσα τη συμπε−ριφορά της ΑΔΜΗΕ ΑΕ στο πλαίσιο της αντα−γωνιστικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, σε σχέση με τις καθημερινές δραστηριότητές της και τη διαχείριση 
του ΕΣΜΗΕ, καθώς και σε σχέση με τις δραστηριότητες 
που είναι απαραίτητες για την προετοιμασία του δεκα−
ετούς Προγράμματος Ανάπτυξης του ΕΣΜΗΕ, το οποίο αναπτύσσεται σύμφωνα με το άρθρο 108.
5. Κατά την εκτέλεση των καθηκόντων της σύμφωνα 
με την κείμενη νομοθεσία και ιδίως σύμφωνα με τα 
άρθρα 14, 15 και 16 του Κανονισμού (ΕΚ) 714/2009, η ΑΔ−
ΜΗΕ ΑΕ δεν προβαίνει σε διακρίσεις κατά διαφορετικών 
ατόμων ή φορέων και δεν περιορίζει, στρεβλώνει ή πα−
ρεμποδίζει τη λειτουργία του ελεύθερου ανταγωνισμού 
στην παραγωγή ή την προμήθεια ιδίως προς όφελος 
των Συνδεδεμένων με αυτήν επιχειρήσεων.
6. Όλες οι εμπορικές και οικονομικές σχέσεις μεταξύ 
των μερών της κάθετα ολοκληρωμένης επιχείρησης της 
ΔΕΗ ΑΕ και της ΑΔΜΗΕ ΑΕ, θα πρέπει να εναρμονίζονται 
με τις συνθήκες λειτουργίας της αγοράς και του υγιούς 
ανταγωνισμού. Η ΑΔΜΗΕ ΑΕ τηρεί λεπτομερή αρχεία 
των ως άνω εμπορικών και οικονομικών σχέσεων και 
τα θέτει στη διάθεση της ΡΑΕ κατόπιν αιτήσεως της τελευταίας.
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3843
7. Η ΑΔΜΗΕ ΑΕ υποβάλλει προς έγκριση στη ΡΑΕ όλες 
τις εμπορικές και οικονομικές συμφωνίες με την Κάθετα 
Ολοκληρωμένη Επιχείρηση της ΔΕΗ ΑΕ.
8. Η ΑΔΜΗΕ ΑΕ ενημερώνει τη ΡΑΕ για τους οικονομι−
κούς πόρους που αναφέρονται στην παράγραφο 2 και 
είναι διαθέσιμοι για μελλοντικά επενδυτικά σχέδια ή/και 
για την αντικατάσταση των παρόντων παγίων στοιχείων 
του Συστήματος.
9. Η Κάθετα Ολοκληρωμένη Επιχείρηση της ΔΕΗ ΑΕ 
απέχει από κάθε πράξη που επηρεάζει τη συμμόρφω−
ση της ΑΔΜΗΕ ΑΕ με τις υποχρεώσεις που ορίζουν οι 
διατάξεις του παρόντος Κεφαλαίου η εκπλήρωση των οποίων δεν εξαρτάται με κανέναν τρόπο από αυτήν.
Άρθρο 102
Προσωπικό της ΑΔMΗΕ ΑΕ
(Άρθρο 17 παρ. 1 περίπτωση β΄
της Οδηγίας 2009/72/ΕΚ)
1. Με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΔΕΗ 
ΑΕ η οποία λαμβάνεται εντός τριών (3) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου το προσωπικό της 
ΔΕΗ ΑΕ που απασχολείται με σύμβαση εξαρτημένης 
εργασίας στη Γενική Διεύθυνση Μεταφοράς της ΔΕΗ ΑΕ μεταφέρεται στην ΑΔΜΗΕ ΑΕ. Επίσης μεταφέρεται 
στην ΑΔΜΗΕ ΑΕ κατά τον ίδιο τρόπο και το προσωπικό 
των Βασικών Οργανικών Κλιμακίων (ΒΟΚ) των Γενικών Διευθύνσεων Οικονομικών Υπηρεσιών και Ανθρωπίνων 
Πόρων και Οργάνωσης και των Βασικών Οργανικών Κλι−
μακίων (ΒΟΚ) που υπάγονται στον Διευθύνοντα Σύμβου−
λο, καθώς και της Διεύθυνσης Εσωτερικού Ελέγχου της 
ΔΕΗ ΑΕ, το οποίο υπηρετεί με σύμβαση εξαρτημένης 
εργασίας ή έμμισθης εντολής και απασχολείται για την 
υποστήριξη των δραστηριοτήτων της εισφερόμενης Γε−
νικής Διεύθυνσης Μεταφοράς της ΔΕΗ ΑΕ. Επιπροσθέ−
τως, εντάσσεται στην ΑΔΜΗΕ ΑΕ και το προσωπικό 
που πρόκειται να προσληφθεί, βάσει της προκήρυξης 1/2007, για την κάλυψη αναγκών της Γενικής Διεύθυν−
σης Μεταφοράς. Η μεταφορά του προαναφερόμενου 
προσωπικού γίνεται κατά παρέκκλιση κάθε αντίθετης 
γενικής ή ειδικής ρύθμισης Νόμου, Κανονισμού, Διαι−
τητικής Απόφασης, συλλογικής ή ατομικής σύμβασης 
εργασίας.
2. Για τη μεταφορά του ως άνω προσωπικού και τους 
όρους εργασίας του εφαρμόζονται οι διατάξεις του 
π.δ. 178/2002 (Α΄ 162) και διατηρούνται σε ισχύ τα προ−βλεπόμενα σχετικά με τα εργασιακά και ασφαλιστικά δικαιώματα σε νόμο, σε εφαρμοστέες Επιχειρησιακές Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας, στον Κανονισμό Κα−
τάστασης Προσωπικού ΔΕΗ (ΚΚΠ/ΔΕΗ) στις εν γένει 
υφιστάμενες υπηρεσιακές ρυθμίσεις της ΔΕΗ ΑΕ και 
σε ατομική σύμβαση εργασίας. Η προϋπηρεσία που έχει 
αναγνωριστεί από τη ΔΕΗ ΑΕ αναγνωρίζεται πλήρως 
για όλα τα δικαιώματα που απορρέουν από αυτή και 
δεν επιτρέπεται συνεπεία της παραπάνω μεταφοράς 
βλαπτική μεταβολή των όρων εργασίας.
3. Με απόφαση του Δ.Σ. της ΔΕΗ ΑΕ, καθορίζονται 
η διαδικασία και γενικά κάθε λεπτομέρεια για τη με−
ταφορά του ως άνω προσωπικού της ΔΕΗ ΑΕ στην 
ΑΔΜΗΕ ΑΕ.
4. Η παραχώρηση προσωπικού και η παροχή υπηρεσι−
ών προς οποιοδήποτε και από οποιοδήποτε άλλο μέρος 
της κάθετα ολοκληρωμένης επιχείρησης της ΔΕΗ ΑΕ απαγορεύεται, με εξαίρεση την προσφορά υπηρεσιών τεχνικής φύσεως στον Διαχειριστή του Δικτύου, κα−
θώς και σε ειδικώς προσδιοριζόμενες εγκαταστάσεις 
της κάθετα ολοκληρωμένης επιχείρησης της ΔΕΗ ΑΕ 
και κατόπιν της προηγούμενης έγκρισης της ΡΑΕ. Η 
προσφορά των υπηρεσιών του προηγούμενου εδαφίου γίνεται βάσει τιμών και συνθηκών της αγοράς.
Άρθρο 103
Μεταφορά Προσωπικού της ΔΕΣMΗΕ ΑΕ
1. Το πάσης φύσεως προσωπικό της ΔΕΣΜΗΕ ΑΕ που 
απασχολείται κατά την έναρξη ισχύος του νόμου, είτε 
με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας είτε με σύμβαση 
έμμισθης εντολής στις εισφερόμενες στην ΑΔΜΗΕ ΑΕ, κατά το άρθρο 99, οργανωτικές μονάδες και δραστη−
ριότητες, μεταφέρεται με απόφαση του Διοικητικού 
Συμβουλίου της ΔΕΣΜΗΕ ΑΕ η οποία λαμβάνεται εντός 
τριών (3) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος 
νόμου στην ΑΔΜΗΕ ΑΕ. Η μεταφορά του προαναφε−
ρόμενου προσωπικού γίνεται κατά παρέκκλιση κάθε 
αντίθετης γενικής ή ειδικής ρύθμισης Νόμου, Κανονι−
σμού, Διαιτητικής Απόφασης, συλλογικής ή ατομικής 
σύμβασης εργασίας.
2. Για τη μεταφορά του ως άνω προσωπικού και τους 
όρους εργασίας του εφαρμόζονται οι διατάξεις του π.δ. 
178/2002 και διατηρούνται σε ισχύ τα προβλεπόμενα 
σχετικά με τα εργασιακά και ασφαλιστικά δικαιώματα 
σε νόμο, σε εφαρμοστέες Συλλογικές Συμβάσεις Εργα−
σίας, στις εν γένει υφιστάμενες υπηρεσιακές ρυθμίσεις της ΔΕΣΜΗΕ ΑΕ και σε ατομική σύμβαση εργασίας. Η 
προϋπηρεσία που έχει αναγνωριστεί από τη ΔΕΣΜΗΕ 
ΑΕ αναγνωρίζεται πλήρως για όλα τα δικαιώματα που 
απορρέουν από αυτή και δεν επιτρέπεται συνεπεία της 
παραπάνω μεταφοράς βλαπτική μεταβολή των όρων 
εργασίας.
3. Στο προσωπικό της ΔΕΣΜΗΕ ΑΕ που μεταφέρεται 
στην ΑΔΜΗΕ ΑΕ εφαρμόζονται κατ’ αναλογία και κατ’ αποκλειστικό τρόπο, από το χρόνο της μεταφοράς και 
εφεξής, οι ρυθμίσεις του ΚΚΠ/ΔΕΗ, των εφαρμοστέ−
ων συλλογικών συμβάσεων εργασίας και των εν γένει 
υπηρεσιακών ρυθμίσεων της ΔΕΗ ΑΕ, εφόσον εντός 
προθεσμίας ενός (1) μηνός από την ψήφιση του παρό−ντος νόμου δεν υποβληθεί σχετική δήλωση εξαίρεσής του από την ως άνω υπαγωγή στις προαναφερθείσες 
ρυθμίσεις. Για το σκοπό αυτόν ως μισθολογικό κλιμάκιο 
ένταξης λογίζεται εκείνο το οποίο αποτελεί εισαγωγικό 
του Κλάδου και της Κατηγορίας όπου θα είχε ενταχθεί, 
με βάση τα τυπικά προσόντα και το είδος της απασχό−
λησης στη ΔΕΣΜΗΕ ΑΕ, ο μεταφερόμενος μισθωτός 
εάν είχε προσληφθεί από τη ΔΕΗ ΑΕ. Ειδικά για τους 
μισθωτούς που έχουν προσληφθεί στη ΔΕΣΜΗΕ ΑΕ, ως 
Ειδικό Επιστημονικό προσωπικό, βάσει του άρθρου 19 
του ν. 2190/ 1994, ως μισθολογικό κλιμάκιο ένταξής τους 
θεωρείται το μ.κ. 2. Για τον ίδιο σκοπό, και ειδικότερα τον προσδιορισμό της μισθολογικής κατάστασης κατά το χρόνο της μεταφοράς, θεωρείται ότι οι μεταφερό−
μενοι μισθωτοί εξελίχθηκαν μισθολογικά ανά τριετία 
με βάση τις διατάξεις του άρθρου 22 ΚΚΠ/ΔΕΗ και την 
προϋπηρεσία τους στο ΔΕΣΜΗΕ. Στην περίπτωση που 
ο μεταφερόμενος μισθωτός δεν υποβάλλει την κατά 
τα παραπάνω αίτηση, εάν οι τακτικές αποδοχές που 
ελάμβανε στο ΔΕΣΜΗΕ κατά την ημερομηνία που προ−ηγείται της ημερομηνίας μεταφοράς του στην ΑΔΜΗΕ 
είναι υψηλότερες από εκείνες που προκύπτουν με βάση 
3844  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
την κατά τα παραπάνω αναμόρφωση της μισθολογικής 
του κατάστασης στην ΑΔΜΗΕ ΑΕ, το υπερβάλλον ποσό 
διατηρείται ως προσωπική διαφορά, στην οποία συμψη−
φίζονται οι για οποιονδήποτε λόγο αυξήσεις στο μέλλον 
των αποδοχών του (μισθολογική προαγωγή, χρονοεπί−
δομα, οικογενειακό επίδομα κ.λπ.).
4. Το προσωπικό που πρόκειται να προληφθεί στη 
ΔΕΣΜΗΕ ΑΕ βάσει της προκήρυξης προσωπικού 1/9Μ/ 2008 η οποία είναι σε εξέλιξη, θα προσληφθεί από την ΑΔΜΗΕ ΑΕ για την κάλυψη αναγκών της.
5. Με απόφαση του Δ.Σ. της ΔΕΣΜΗΕ ΑΕ, καθορί−
ζονται η διαδικασία και γενικά κάθε λεπτομέρεια για 
τη μεταφορά του προσωπικού της ΔΕΣΜΗΕ ΑΕ στην 
ΑΔΜΗΕ ΑΕ.
Άρθρο 104
Μεταφορά Προσωπικού της ΔΕΣMΗΕ ΑΕ
που προέρχεται από τη ΔΕΗ ΑΕ
1. Η διάθεση του προσωπικού της ΔΕΗ ΑΕ που έχει 
κατά τη δημοσίευση του παρόντος διατεθεί στη ΔΕ−
ΣΜΗΕ ΑΕ, λήγει με απόφαση του Διοικητικού Συμβου−
λίου της ΔΕΗ ΑΕ η οποία λαμβάνεται εντός τριών (3) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου και με την ίδια απόφαση το προσωπικό αυτό μεταφέρεται 
στην ΑΔΜΗΕ ΑΕ. Η μεταφορά του προαναφερόμενου 
προσωπικού γίνεται κατά παρέκκλιση κάθε αντίθετης 
γενικής ή ειδικής ρύθμισης Νόμου, Κανονισμού, Διαι−
τητικής Απόφασης, συλλογικής ή ατομικής σύμβασης 
εργασίας.
2. Για τη μεταφορά του ως άνω προσωπικού και τους 
όρους εργασίας του εφαρμόζονται οι διατάξεις του 
π.δ. 178/ 2002 (Α΄ 162) και διατηρούνται σε ισχύ τα προ−
βλεπόμενα σχετικά με τα εργασιακά και ασφαλιστικά 
δικαιώματα σε νόμο, σε εφαρμοστέες Επιχειρησιακές Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας, στον Κανονισμό Κα−
τάστασης Προσωπικού ΔΕΗ (ΚΚΠ/ΔΕΗ), στις εν γένει 
υφιστάμενες υπηρεσιακές ρυθμίσεις της ΔΕΗ ΑΕ και 
σε ατομική σύμβαση εργασίας. Η προϋπηρεσία που έχει 
αναγνωριστεί από τη ΔΕΗ ΑΕ αναγνωρίζεται πλήρως 
για όλα τα δικαιώματα που απορρέουν από αυτή και 
δεν επιτρέπεται συνεπεία της παραπάνω μεταφοράς 
βλαπτική μεταβολή των όρων εργασίας.
3. Στο παραπάνω προσωπικό της ΑΔΜΗΕ ΑΕ συνεχίζει 
να καταβάλλεται ποσόν που αντιστοιχεί στη διαφορά 
των πάσης φύσεως αποδοχών που καταβαλλόταν σε 
αυτούς κατά το χρόνο της διάθεσής τους στη ΔΕΣΜΗΕ 
ΑΕ και των αποδοχών τους μετά τη λήξη της διάθεσής 
τους στη ΔΕΣΜΗΕ ΑΕ. Το ποσόν αυτό διατηρείται ως 
προσωπική διαφορά στην οποία συμψηφίζονται οι για 
οποιοδήποτε λόγο αυξήσεις στο μέλλον των αποδοχών 
τους (μισθολογική προαγωγή, χρονοεπίδομα, οικογενει−
ακό επίδομα κ.λπ.).
4. Με απόφαση του Δ.Σ. της ΔΕΗ ΑΕ καθορίζεται η δι−
αδικασία και γενικά κάθε λεπτομέρεια για τη μεταφορά 
του ως άνω προσωπικού της ΔΕΗ ΑΕ στην ΑΔΜΗΕ ΑΕ.
Άρθρο 105
Ανεξαρτησία του προσωπικού και διοίκηση
της ΑΔMΗΕ ΑΕ
(Άρθρο 19 της Οδηγίας 2009/72/ΕΚ)
1. Οι αποφάσεις σχετικά με το διορισμό, την ανανέωση 
και τους όρους εργασίας, συμπεριλαμβανομένης της 
αμοιβής και της διάρκειας της περιόδου απασχόλησης των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου της ΑΔΜΗΕ ΑΕ, 
λαμβάνονται από το Εποπτικό Συμβούλιο που διορίζεται 
σύμφωνα με το άρθρο 106 και καθίστανται δεσμευτικές, 
σύμφωνα με τους όρους της παραγράφου 2.
2. Η ταυτότητα και οι όροι που διέπουν τη θητεία, τη 
διάρκεια και τη λήξη της περιόδου απασχόλησης των προσώπων που ορίζονται από το Εποπτικό Συμβούλιο για διορισμό ως μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της 
ΑΔΜΗΕ ΑΕ ή για την ανανέωση της θητείας τους και 
οι λόγοι κάθε προτεινόμενης απόφασης τερματισμού 
της περιόδου απασχόλησης κοινοποιούνται στη ΡΑΕ. Οι 
όροι αυτοί καθίστανται δεσμευτικοί μόνον εάν, εντός 
τριών (3) εβδομάδων από την κοινοποίησή τους, η ΡΑΕ 
δεν εγείρει αντιρρήσεις. Η ΡΑΕ μπορεί να εγείρει αντιρ−
ρήσεις ως προς τις αποφάσεις που αναφέρονται στην 
παράγραφο 1:
(α) εφόσον προκύψουν αμφιβολίες όσον αφορά την 
επαγγελματική ανεξαρτησία του προσώπου που έχει 
διοριστεί ως μέλος του διοικητικού συμβουλίου της 
ΑΔΜΗΕ ΑΕ,
(β) στην περίπτωση πρόωρης λήξης της περιόδου 
απασχόλησης, εάν υπάρχουν αμφιβολίες σχετικά με 
την αιτιολόγηση της πρόωρης λήξης.
3. Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της ΑΔΜΗΕ 
ΑΕ, ή άλλου συλλογικού οργάνου με εκτελεστικές αρ−
μοδιότητες, δύνανται να προσφύγουν ενώπιον της ΡΑΕ, 
σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 34, σε περίπτωση 
καταγγελίας της σύμβασής τους ή οποιασδήποτε άλλης 
μορφής πρόωρης λήξης της απασχόλησής τους.
4. Η πλειονότητα των μελών του Διοικητικού Συμβου−
λίου της ΑΔΜΗΕ ΑΕ, ή άλλου συλλογικού οργάνου με 
εκτελεστικές αρμοδιότητες, δεν πρέπει να κατείχαν 
επαγγελματική θέση ή ευθύνη, συμφέρον ή επιχειρη−
ματική σχέση, άμεσα ή έμμεσα, που να συνδέεται με τη 
ΔΕΗ ΑΕ ή με οποιαδήποτε Συνδεδεμένη με αυτή επιχεί−
ρηση, με την επιφύλαξη της δραστηριότητας μεταφοράς 
της ΔΕΗ ΑΕ και τη ΔΕΣΜΗΕ ΑΕ ή τους μετόχους που 
ασκούν τον έλεγχό της, για χρονικό διάστημα τριών (3) 
ετών πριν από το διορισμό. Τα υπόλοιπα μέλη του Διοι−
κητικού Συμβουλίου της ΑΔΜΗΕ ΑΕ, ή άλλου συλλογικού 
οργάνου με εκτελεστικές αρμοδιότητες, δεν πρέπει να 
κατείχαν επαγγελματική θέση ή ευθύνη, συμφέρον ή 
επιχειρηματική σχέση, άμεσα ή έμμεσα, που να συνδέ−
εται με τη ΔΕΗ ΑΕ ή με οποιαδήποτε Συνδεδεμένη με 
αυτή επιχείρηση, για χρονικό διάστημα έξι (6) μηνών 
πριν από το διορισμό τους.
5. Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου ή άλλου συλ−
λογικού οργάνου με εκτελεστικές αρμοδιότητες και οι υπάλληλοι της ΑΔΜΗΕ ΑΕ δεν πρέπει να έχουν άλλη 
επαγγελματική θέση ή ευθύνη, συμφέρον ή επιχειρη−
ματική σχέση, άμεσα ή έμμεσα, που να συνδέεται με 
οποιοδήποτε άλλο μέρος της κάθετα ολοκληρωμένης επιχείρησης της ΔΕΗ ΑΕ ή τους μετόχους που ασκούν τον έλεγχό της.
6. Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου ή άλλου συλ−
λογικού οργάνου με εκτελεστικές αρμοδιότητες και οι 
υπάλληλοι της ΑΔΜΗΕ ΑΕ δεν πρέπει να έχουν κανένα 
συμφέρον ούτε να λαμβάνουν οικονομικό όφελος, άμε−σα ή έμμεσα, που να συνδέεται με οποιοδήποτε μέρος της κάθετα ολοκληρωμένης επιχείρησης της ΔΕΗ ΑΕ 
πέραν της ΑΔΜΗΕ ΑΕ. Η αμοιβή τους δεν εξαρτάται 
από τις δραστηριότητες ή τα αποτελέσματα της κά−
θετα ολοκληρωμένης επιχείρησης της ΔΕΗ ΑΕ πέραν 
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3845
των δραστηριοτήτων ή των αποτελεσμάτων τηςΑΔΜΗΕ 
ΑΕ. Δεν συνιστά παράνομο οικονομικό όφελος για τους 
σκοπούς του παρόντος η συμμετοχή σε ασφαλιστικούς 
φορείς εποπτευόμενους από το Υπουργείο Εργασίας 
και Κοινωνικής Ασφάλισης που κατέχουν μετοχές ή άλ−
λες κινητές αξίες της ΔΕΗ ΑΕ.
7. Μετά τη λήξη της περιόδου απασχόλησής τους στην 
ΑΔΜΗΕ ΑΕ, τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της ΑΔ−
ΜΗΕ ΑΕ ή άλλου συλλογικού οργάνου με εκτελεστικές 
αρμοδιότητες δεν πρέπει να έχουν καμία επαγγελμα−
τική θέση ή ευθύνη, συμφέρον ή επιχειρηματική σχέση 
που να συνδέεται με οποιοδήποτε μέρος της κάθετα 
ολοκληρωμένης επιχείρησης της ΔΕΗ ΑΕ πέραν της 
ΑΔΜΗΕ ΑΕ ή με τους μετόχους που ασκούν τον έλεγχο 
της ΔΕΗ ΑΕ για διάστημα τεσσάρων (4) ετών.
8. Οι παράγραφοι 3 έως και 7 εφαρμόζονται σε όλα 
τα πρόσωπα που ασκούν καθήκοντα εκπροσώπησης και 
διαχείρισης κατ’ εξουσιοδότηση του Διοικητικού Συμ−βουλίου και στα πρόσωπα που λογοδοτούν απευθείας σε αυτά για ζητήματα που αφορούν στη λειτουργία, τη συντήρηση ή την ανάπτυξη του Συστήματος.
9. Οι απαγορεύσεις των παραγράφων 3 έως και 8 
ισχύουν και στην περίπτωση κάθε άλλης επιχείρησης 
που εκτελεί δραστηριότητες παραγωγής ή προμήθειας 
ηλεκτρικής ενέργειας ή φυσικού αερίου, καθώς και κάθε 
Συνδεδεμένη, κάθετα ή οριζόντια, με αυτές επιχείρηση.
10. Στους παραβάτες του παρόντος άρθρου επιβάλλεται 
με απόφαση της ΡΑΕ πρόστιμο ύψους από 50.000 ως 
200.000 ευρώ, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 36.
Η επιμέτρηση του προστίμου αυτού γίνεται με βάση 
την αρχή της αναλογικότητας.
Άρθρο 106
Αρμοδιότητες και σύνθεση
του Εποπτικού Συμβουλίου
(Άρθρο 20 της Οδηγίας 2009/72/ΕΚ)
1. Η ΑΔΜΗΕ ΑΕ διαθέτει Εποπτικό Συμβούλιο υπεύ−
θυνο για τη λήψη αποφάσεων που μπορεί να έχουν 
σημαντική επίπτωση στην αξία των πάγιων στοιχείων και ειδικότερα αποφάσεων σχετικά με την έγκριση του ετήσιου σχεδίου χρηματοδότησης, τον καθορισμό του 
επιπέδου δανεισμού της ΑΔΜΗΕ ΑΕ και το ύψος των 
μερισμάτων που διανέμονται στους μετόχους. Στην αρ−
μοδιότητα του Εποπτικού Συμβουλίου δεν εμπίπτουν 
οι καθημερινές λειτουργίες της ΑΔΜΗΕ ΑΕ, ιδίως όσον 
αφορά τη συντήρηση και διαχείριση του ΕΣΜΗΕ, καθώς 
και δραστηριότητες που σχετίζονται με την κατάρτιση του δεκαετούς Προγράμματος Ανάπτυξης του ΕΣΜΗΕ σύμφωνα με το άρθρο 108.
2. Το Εποπτικό Συμβούλιο αποτελείται από επτά (7) 
μέλη και συγκροτείται από πρόσωπα με εξειδικευμέ−
νη εμπειρία στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας, τα οποία διορίζονται από τη Γενική Συνέλευση των μετό−χων της ΑΔΜΗΕ ΑΕ ως εξής:
(α) τέσσερα (4) μέλη προτείνονται από τους μετόχους 
της ΑΔΜΗΕ ΑΕ,
(β) δύο (2) μέλη προτείνονται από το Ελληνικό Δη−
μόσιο,
(γ) ένα (1) μέλος εκ του μόνιμου προσωπικού της ΑΔ−
ΜΗΕ ΑΕ.
3. Η ταυτότητα και οι όροι που διέπουν τη θητεία, 
τη διάρκεια και τη λήξη της περιόδου απασχόλησης ή 
ανανέωσης και οι λόγοι κάθε προτεινόμενης απόφασης τερματισμού της περιόδου απασχόλησης των μελών του 
Εποπτικού Συμβουλίου κοινοποιούνται στη ΡΑΕ. Η ΡΑΕ 
δύναται να προβάλει αντιρρήσεις για τα μέλη που πρέ−
πει να πληρούν τα κριτήρια σύμφωνα με την παράγραφο 
6 εντός τριών (3) εβδομάδων από την κοινοποίηση των προτεινόμενων μελών:
(α) εφόσον προκύψουν αμφιβολίες όσον αφορά την 
επαγγελματική ανεξαρτησία του προσώπου που έχει 
διοριστεί ως μέλος του Εποπτικού Συμβουλίου,
(β) στην περίπτωση πρόωρης λήξης της περιόδου 
απασχόλησης, εάν υπάρχουν αμφιβολίες σχετικά με 
την αιτιολόγηση της πρόωρης λήξης.
Εντός της ίδιας προθεσμίας η ΡΑΕ δύναται να καλεί 
σε ακρόαση τα προτεινόμενα μέλη.
4. Η απόφαση για την πρόωρη λήξη της απασχόλη−
σης οποιουδήποτε μέλους του Εποπτικού Συμβουλίου κοινοποιείται στη ΡΑΕ και εγκρίνεται μόνον εάν, εντός 
τριών (3) εβδομάδων από την ως άνω κοινοποίηση, η 
ΡΑΕ δεν έχει εγείρει αντιρρήσεις βάσει αμφιβολιών ως 
προς την αιτιολόγηση της πρόωρης λήξης της απασχό−
λησης του μέλους.
5. Ο διορισμός με τα στοιχεία ταυτότητας των μελών 
του Εποπτικού Συμβουλίου, καθώς και η για οποιονδή−
ποτε λόγο παύση τους, υπόκεινται στις διατυπώσεις 
δημοσιότητας, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 7β του κ.ν. 2190/1920, όπως κάθε φορά ισχύει.
6. Το πρώτο εδάφιο της παραγράφου 2 και οι παρά−
γραφοι 3 έως 9 του άρθρου 105 εφαρμόζονται τουλάχι−
στον στο ήμισυ των μελών του Εποπτικού Συμβουλίου, 
πλην ενός. Το άρθρο 105 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο 
στοιχείο β΄ του παρόντος νόμου και η παράγραφος 9 
του ίδιου άρθρου εφαρμόζονται έναντι όλων των μελών 
του Εποπτικού Συμβουλίου.
7. Με απόφαση της ΡΑΕ είναι δυνατόν να εξειδικεύ−
ονται οι λεπτομέρειες της διαδικασίας κοινοποίησης 
των προτεινόμενων μελών του Εποπτικού Συμβουλίου και τα κριτήρια αξιολόγησης της πλήρωσης των προ−
ϋποθέσεων του παρόντος ως προς τη νόμιμη σύνθεση 
των μελών του Εποπτικού Συμβουλίου.
8. Οι διατάξεις του δεύτερου και τρίτου εδαφίου της 
παραγράφου 3 και των παραγράφων 5 έως 11 του άρ−
θρου 35α και των άρθρων 35β και 35γ του κ.ν. 2190/1920 
ισχύουν κατ’ ανάλογη εφαρμογή για τις αποφάσεις του 
Εποπτικού Συμβουλίου.
9. Με το καταστατικό της ΑΔΜΗΕ ΑΕ ορίζονται λε−
πτομέρειες σχετικά με τη συγκρότηση του Εποπτικού 
Συμβουλίου σε σώμα, τη σύγκληση των συνεδριάσεών 
του, καθώς και τη λήψη αποφάσεων, και ιδίως:
(α) Λεπτομέρειες σχετικά με τη σύνθεση και τις αρ−
μοδιότητες του Εποπτικού Συμβουλίου, το διορισμό των 
μελών του, καθώς και την εκλογή και τα καθήκοντα του 
Προέδρου του.
(β) Κάθε ζήτημα που σχετίζεται με τη σύγκληση του 
Εποπτικού Συμβουλίου και τη συμμετοχή του Υπεύθυνου 
Συμμόρφωσης στις συνεδριάσεις του.
(γ) Κάθε ζήτημα που αφορά τη λήψη των αποφάσεων 
του Εποπτικού Συμβουλίου, ζητήματα κύρους αυτών, 
καθώς και την κοινοποίησή τους στη ΡΑΕ ιδίως, για τη λήψη αποφάσεων που αφορούν σε ζητήματα του εδα−φίου α΄ της παραγράφου 1, καθώς και αποφάσεων περί 
διορισμού του ΔΣ της ΑΔΜΗΕ ΑΕ απαιτείται η θετική 
ψήφος της πλειοψηφίας των μελών που ορίζονται από τη ΔΕΗ ΑΕ.
3846  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
(δ) Το κατ’ ελάχιστον απαιτούμενο περιεχόμενο του 
Εσωτερικού Κανονισμού Λειτουργίας του Εποπτικού 
Συμβουλίου, στον οποίο καταγράφονται με λεπτομέρεια 
τα ζητήματα της παραγράφου αυτής. Ο Εσωτερικός 
Κανονισμός Λειτουργίας του Εποπτικού Συμβουλίου υι−
οθετείται με απόφαση του Εποπτικού Συμβουλίου κατά 
την πρώτη συνεδρίασή του, τελεί υπό την έγκριση της 
ΡΑΕ και δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα της και στην 
Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Άρθρο 107
Πρόγραμμα Συμμόρφωσης
και Υπεύθυνος Συμμόρφωσης
(Άρθρο 21 της Οδηγίας 2009/72/ΕΚ)
1. Η ΑΔΜΗΕ ΑΕ στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της 
ως Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ καταρτίζει και εκτελεί πρό−
γραμμα συμμόρφωσης στο οποίο αναφέρονται τα μέτρα 
που λαμβάνονται προκειμένου να αποκλείεται η διακρι−
τική συμπεριφορά και να διασφαλίζεται η κατάλληλη 
παρακολούθηση της συμμόρφωσης προς το εν λόγω 
πρόγραμμα. Στο πρόγραμμα συμμόρφωσης καθορίζο−
νται οι συγκεκριμένες υποχρεώσεις των υπαλλήλων της 
ΑΔΜΗΕ ΑΕ για την επίτευξη των εν λόγω στόχων. Το 
πρόγραμμα αυτό υπόκειται στην έγκριση της ΡΑΕ. Υπό 
την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων της ΡΑΕ, όπως αυτές 
προσδιορίζονται με το άρθρο 22, η συμμόρφωση προς το πρόγραμμα υπόκειται στον ανεξάρτητο έλεγχο του 
Υπεύθυνου Συμμόρφωσης.
2. Ο Υπεύθυνος Συμμόρφωσης διορίζεται από το 
Εποπτικό Συμβούλιο, με την επιφύλαξη της έγκρισης 
της ΡΑΕ. Η ΡΑΕ δύναται να αρνηθεί την έγκριση του 
Υπεύθυνου Συμμόρφωσης μόνο για λόγους έλλειψης 
ανεξαρτησίας ή επαγγελματικής επάρκειας. Ο Υπεύ−
θυνος Συμμόρφωσης μπορεί να είναι φυσικό ή νομικό πρόσωπο. Οι παράγραφοι 2 ως και 9 του άρθρου 105 
εφαρμόζονται και για τον Υπεύθυνο Συμμόρφωσης.
3. Ο Υπεύθυνος Συμμόρφωσης είναι αρμόδιος για:
(α) την παρακολούθηση της εκτέλεσης του προγράμ−
ματος συμμόρφωσης,
(β) την εκπόνηση ετήσιας έκθεσης στην οποία καθο−
ρίζονται τα μέτρα που λαμβάνονται για την εκτέλεση 
του προγράμματος συμμόρφωσης και την υποβολή της 
στη ΡΑΕ,
(γ) την υποβολή έκθεσης στο Εποπτικό Συμβούλιο 
και την έκδοση συστάσεων σχετικά με το πρόγραμμα συμμόρφωσης και την εκτέλεσή του,
(δ) την κοινοποίηση προς τη ΡΑΕ κάθε ουσιαστικής 
παράβασης ως προς την εφαρμογή του προγράμματος 
συμμόρφωσης, και
(ε) την υποβολή έκθεσης στη ΡΑΕ για όλες τις εμπο−
ρικές και οικονομικές σχέσεις μεταξύ της κάθετα ολο−
κληρωμένης επιχείρησης της ΔΕΗ και της ΑΔΜΗΕ ΑΕ.
4. Ο Υπεύθυνος Συμμόρφωσης υποβάλλει στη ΡΑΕ τις 
αποφάσεις που προτείνονται σχετικά με το επενδυτικό 
πρόγραμμα ή με μεμονωμένες επενδύσεις στο ΕΣΜΗΕ. Καταληκτική ημερομηνία για την υποβολή των αποφά−
σεων του προηγούμενου εδαφίου είναι η ημερομηνία 
υποβολής του προγράμματος από το Διοικητικό Συμ−βούλιο της ΑΔΜΗΕ ΑΕ στο Εποπτικό Συμβούλιο.
5. Εάν η Κάθετα Ολοκληρωμένη Επιχείρηση της ΔΕΗ 
ΑΕ, στη γενική συνέλευση ή με την ψηφοφορία των 
μελών του Εποπτικού Συμβουλίου που έχει διορίσει έχει εμποδίσει τη λήψη απόφασης με συνέπεια την παρε−
μπόδιση ή την καθυστέρηση των επενδύσεων οι οποίες 
βάσει του δεκαετούς Προγράμματος Ανάπτυξης του 
ΕΣΜΗΕ επρόκειτο να εκτελεστούν μέσα στα επόμενα 
τρία (3) χρόνια, ο Υπεύθυνος Συμμόρφωσης το αναφέρει 
στη ΡΑΕ, η οποία στη συνέχεια ενεργεί σύμφωνα με το 
άρθρο 108.
6. Οι όροι που διέπουν την εντολή ή οι όροι απασχό−
λησης του Υπεύθυνου Συμμόρφωσης, περιλαμβανομένης 
και της διάρκειας της εντολής του, υπόκεινται στην προ−
ηγούμενη έγκριση της ΡΑΕ. Σε κάθε περίπτωση, οι ως άνω όροι εξασφαλίζουν την ανεξαρτησία του Υπεύθυ−
νου Συμμόρφωσης, συμπεριλαμβανομένης της παροχής 
όλων των πόρων που απαιτούνται για την εκπλήρωση 
των καθηκόντων του. Κατά τη διάρκεια της εντολής του, 
ο Υπεύθυνος Συμμόρφωσης δεν επιτρέπεται να κατέχει 
άλλη επαγγελματική θέση, ευθύνη ή συμφέρον, άμεσα ή έμμεσα, στην Κάθετα Ολοκληρωμένη Επιχείρηση της 
ΔΕΗ ΑΕ ή σε οποιοδήποτε τμήμα της ή στους μετόχους 
της που διατηρούν τον Έλεγχο ή σε Συνδεδεμένη με 
αυτή Επιχείρηση.
7. Ο Υπεύθυνος Συμμόρφωσης υποβάλλει τακτικά έκ−
θεση, προφορικά ή γραπτά, προς τη ΡΑΕ και έχει το 
δικαίωμα να υποβάλλει τακτικά έκθεση, προφορικά ή 
γραπτά, στο Εποπτικό Συμβούλιο της ΑΔΜΗΕ ΑΕ. Σε 
κάθε περίπτωση, ο Υπεύθυνος Συμμόρφωσης υποβάλλει 
εγγράφως στη ΡΑΕ μέχρι και την 31η Μαρτίου έκαστου 
έτους, ετήσια έκθεση στην οποία περιγράφονται τα 
μέτρα που έχουν ληφθεί σχετικά με την τήρηση του 
προγράμματος συμμόρφωσης η οποία δημοσιεύεται 
στην ιστοσελίδα της ΑΔΜΗΕ ΑΕ εντός πέντε (5) ημερών 
από την υποβολή της στη ΡΑΕ. Με βάση τις εκθέσεις του 
Υπεύθυνου Συμμόρφωσης, η ΡΑΕ αξιολογεί κάθε έτος 
την ανεξαρτησία της ΑΔΜΗΕ ΑΕ και μπορεί με απόφασή 
της να επιβάλλει την τροποποίηση του Προγράμματος Συμμόρφωσης, ώστε να διασφαλίζεται η ανεξαρτησία 
και η αμεροληψία της ΑΔΜΗΕ ΑΕ, υποδεικνύοντας για 
το σκοπό αυτόν τα κατάλληλα μέτρα. Η ΑΔΜΗΕ ΑΕ 
υποχρεούται να συμμορφωθεί με τις υποδείξεις της ΡΑΕ 
και να υποβάλλει προς έγκριση, σύμφωνα με τις διατά−ξεις της παραγράφου 1, νέο πρόγραμμα συμμόρφωσης 
εντός προθεσμίας δεκαπέντε (15) εργάσιμων ημερών 
από την κοινοποίηση της απόφασης της ΡΑΕ. Η ΡΑΕ 
δημοσιεύει στην ιστοσελίδα της έκθεση αξιολόγησης 
του προγράμματος συμμόρφωσης της ΑΔΜΗΕ ΑΕ μέχρι 
και την 30ή Απριλίου έκαστου έτους.
8. Ο Υπεύθυνος Συμμόρφωσης μπορεί να συμμετέχει, 
χωρίς δικαίωμα ψήφου, σε όλες τις συνεδριάσεις του 
Διοικητικού Συμβουλίου της ΑΔΜΗΕ ΑΕ και στις συνε−
δριάσεις του Εποπτικού Συμβουλίου και της γενικής 
συνέλευσης. Ο Υπεύθυνος Συμμόρφωσης συμμετέχει 
σε όλες τις συνεδριάσεις που εξετάζουν τα ακόλουθα 
θέματα:
(α) τους όρους πρόσβασης στο Σύστημα, όπως κα−
θορίζονται στον Κανονισμό (ΕΚ) 714/2009, ειδικότερα 
όσον αφορά τα τιμολόγια, τις υπηρεσίες πρόσβασης 
τρίτων, την κατανομή δυναμικού και τη διαχείριση της 
συμφόρησης, τη διαφάνεια, την εξισορρόπηση και τις 
δευτερογενείς αγορές,
(β) έργα που αναλαμβάνονται για τη λειτουργία, τη 
συντήρηση και την ανάπτυξη του Συστήματος, συμπε−
ριλαμβανομένων των επενδύσεων διασύνδεσης και 
σύνδεσης,
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3847
(γ) αγορές ή πωλήσεις ενέργειας απαραίτητες για τη 
λειτουργία του Συστήματος,
9. Ο Υπεύθυνος Συμμόρφωσης παρακολουθεί τη συμ−
μόρφωση του Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ ως προς τις δι−ατάξεις του άρθρου 116.
10. Ο Υπεύθυνος Συμμόρφωσης έχει πρόσβαση σε 
όλα τα σχετικά δεδομένα και στις εγκαταστάσεις του ΑΔΕΣΗΕ, χωρίς προηγούμενη αναγγελία, καθώς και σε όλα τα πληροφοριακά στοιχεία που είναι απαραίτητα για την εκπλήρωση των καθηκόντων του.
11. Με την εκ των προτέρων έγκριση της ΡΑΕ, το 
Εποπτικό Συμβούλιο μπορεί να παύσει τον Υπεύθυνο 
Συμμόρφωσης. Μετά από αίτηση της ΡΑΕ το Εποπτικό Συμβούλιο παύει τον Υπεύθυνο Συμμόρφωσης για λό−γους έλλειψης ανεξαρτησίας ή επαγγελματικής επάρ−κειας, εντός προθεσμίας τριών (3) ημερών από την κοι−νοποίηση της σχετικής απόφασης της ΡΑΕ.
12. Σε περίπτωση παρακώλυσης της δυνατότητας 
πρόσβασης του Υπεύθυνου Συμμόρφωσης στα αρχεία 
και τις εγκαταστάσεις της ΑΔΜΗΕ ΑΕ, με απόφαση της 
ΡΑΕ, επιβάλλεται πρόστιμο ύψους από πενήντα χιλιά−δες (50.000) ευρώ μέχρι εκατό χιλιάδες (100.000) ευρώ, χωρίς να αποκλείεται και η επιβολή άλλων διοικητικών κυρώσεων σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 36.
13. Με απόφαση της ΡΑΕ είναι δυνατόν να παρέχονται 
οδηγίες και υποδείξεις για τον τρόπο άσκησης των αρ−
μοδιοτήτων του Υπεύθυνου Συμμόρφωσης. Η απόφαση αυτή αναρτάται στην ιστοσελίδα της ΡΑΕ.
Άρθρο 108
Ανάπτυξη του ΕΣΜΗΕ και εξουσία λήψης
αποφάσεων για επενδύσεις
(Άρθρο 22 της Οδηγίας 2009/72/ΕΚ)
1. Η ΑΔΜΗΕ ΑΕ καταθέτει έως την 31η Μαρτίου εκά−
στου έτους στη ΡΑΕ, κατόπιν προηγούμενης διαβού−
λευσης με όλους τους ενδιαφερομένους, δεκαετές 
Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΕΣΜΗΕ, το οποίο αφορά 
την περίοδο με έναρξη την 1η Ιανουαρίου του αμέσως 
επόμενου έτους και βασίζεται στην υφιστάμενη και την 
προβλεπόμενη προσφορά και ζήτηση. Το Πρόγραμμα 
περιέχει αποτελεσματικά μέτρα με στόχο να διασφα−
λίζεται η επάρκεια του Συστήματος και η ασφάλεια 
του εφοδιασμού.
2. Συγκεκριμένα, το δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης 
του ΕΣΜΗΕ:
(α) προσδιορίζει τις κυριότερες υποδομές μεταφοράς 
που πρέπει να κατασκευαστούν ή να αναβαθμιστούν κατά 
τα επόμενα δέκα (10) έτη συμπεριλαμβανομένων και των 
απαραίτητων υποδομών για τη διείσδυση των ΑΠΕ,
(β) περιέχει όλες τις επενδύσεις που ήδη έχουν περι−
ληφθεί σε προηγούμενα προγράμματα ανάπτυξης και προσδιορίζει τις νέες επενδύσεις των οποίων η έναρξη υλοποίησης προβλέπεται μέσα στην επόμενη τριετία,
(γ) παρέχει τεχνοοικονομική ανάλυση σκοπιμότητας 
για τα σημαντικά έργα μεταφοράς του εδαφίου β΄ ανω−
τέρω, ιδίως αυτά που αφορούν διεθνείς διασυνδέσεις 
και διασυνδέσεις νήσων με το Σύστημα Μεταφοράς, συ−
μπεριλαμβανομένων χρονοδιαγράμματος υλοποίησης, 
εκτιμώμενων χρηματικών ροών αναγκών χρηματοδότη−
σης των επενδυτικών σχεδίων των υπόψη έργων.
3. Κατά τη διαμόρφωση του δεκαετούς Προγράμμα−
τος Ανάπτυξης του ΕΣΜΗΕ, η ΑΔΜΗΕ ΑΕ προβαίνει σε 
εύλογες παραδοχές όσον αφορά τη διαθεσιμότητα του παραγωγικού δυναμικού, την εξέλιξη της ζήτησης και 
του διασυνοριακού εμπορίου, λαμβάνοντας υπόψη τα 
επενδυτικά σχέδια για τα περιφερειακά δίκτυα και τα 
δίκτυα κοινοτικής εμβέλειας.
4. Η ΡΑΕ θέτει σε δημόσια διαβούλευση το σχέδιο του 
δεκαετούς Προγράμματος Ανάπτυξης του ΕΣΜΗΕ κατά 
τρόπο ανοικτό και διαφανή, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 29 του παρόντος νόμου. Η ΡΑΕ αξιολογεί 
και δημοσιεύει το αποτέλεσμα της διαδικασίας διαβου−
λεύσεων στην ιστοσελίδα της.
5. Η ΡΑΕ εξετάζει εάν το δεκαετές Πρόγραμμα Ανά−
πτυξης του ΕΣΜΗΕ καλύπτει όλες τις επενδυτικές ανάγκες που προσδιορίστηκαν κατά τη διαδικασία 
των διαβουλεύσεων και εάν είναι σύμφωνο προς το μη δεσμευτικό κοινοτικό δεκαετές πρόγραμμα ανάπτυξης δικτύων (διακοινοτικό πρόγραμμα ανάπτυξης δικτύων) που αναφέρεται στο άρθρο 8 παράγραφος 3 στοιχείο β΄ του Κανονισμού (ΕΚ) 714/2009. Εάν προκύψει οποια−
δήποτε αμφιβολία όσον αφορά τη συμφωνία προς το 
διακοινοτικό πρόγραμμα ανάπτυξης δικτύων, η ΡΑΕ συμ−
βουλεύεται τον Οργανισμό Συνεργασίας Ρυθμιστικών 
Αρχών Ενέργειας. Η ΡΑΕ δύναται να ζητήσει από την 
ΑΔΜΗΕ ΑΕ να τροποποιήσει το δεκαετές πρόγραμμα 
ανάπτυξης του ΕΣΜΗΕ.
6. Η ΡΑΕ παρακολουθεί και αξιολογεί την εφαρμογή 
του δεκαετούς Προγράμματος Ανάπτυξης του ΕΣΜΗΕ, εκπονεί και δημοσιοποιεί σχετική έκθεση.
7. Σε περίπτωση που η ΡΑΕ, στο πλαίσιο της αρ−
μοδιότητάς της κατά την παράγραφο 6, διαπιστώνει 
ότι η ΑΔΜΗΕ ΑΕ δεν διασφαλίζει την υλοποίηση των επενδύσεων που σύμφωνα με το δεκαετές Πρόγραμμα 
Ανάπτυξης του Συστήματος προγραμματίζεται να εκτε−
λεσθούν εντός τριών ετών, εκτός εάν η καθυστέρηση αυτή οφείλεται σε αιτίες που εκφεύγουν της δυνατό−τητας ελέγχου της, η ΡΑΕ λαμβάνει τουλάχιστον ένα από τα ακόλουθα μέτρα:
(α) Επιβάλλει στην ΑΔΜΗΕ ΑΕ να εκτελέσει τις εν 
λόγω επενδύσεις.
(β) Οργανώνει ανοικτό διαγωνισμό για τις εν λόγω 
επενδύσεις.
(γ) Υποχρεώνει την ΑΔΜΗΕ ΑΕ να προβεί σε αύξηση 
κεφαλαίου προκειμένου να χρηματοδοτηθούν οι απα−
ραίτητες επενδύσεις, επιτρέποντας σε ανεξάρτητους 
επενδυτές να συμμετάσχουν στο εταιρικό κεφάλαιο.
8. Σε περίπτωση που η ΡΑΕ κάνει χρήση των εξου−
σιών της δυνάμει του στοιχείου β΄ της προηγούμενης 
παραγράφου, μπορεί να υποχρεώσει την ΑΔΜΗΕ ΑΕ να 
δεχθεί ένα ή περισσότερα από τα εξής:
(α) χρηματοδότηση της επένδυσης από οποιονδήποτε 
τρίτο,
(β) χρηματοδότηση και κατασκευή της επένδυσης από 
οποιονδήποτε τρίτο,
(γ) να αναλάβει την εργολαβία για την κατασκευή των 
πάγιων στοιχείων της επένδυσης, ή
(δ) να αναλάβει τη λειτουργία και διαχείριση των πά−
γιων στοιχείων της επένδυσης.
9. Η ΑΔΜΗΕ ΑΕ παρέχει στους επενδυτές όλες τις 
πληροφορίες που απαιτούνται για να πραγματοποιή−
σουν την επένδυση, συνδέει τα νέα πάγια στοιχεία με το 
ΕΣΜΗΕ και καταβάλλει εν γένει κάθε προσπάθεια προ−
κειμένου να διευκολύνει την εφαρμογή του επενδυτικού 
σχεδίου. Οι σχετικοί χρηματοοικονομικοί διακανονισμοί 
υπόκεινται στην προηγούμενη έγκριση της ΡΑΕ.
3848  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
10. Όταν η ΡΑΕ κάνει χρήση των εξουσιών της δυνάμει 
της παραγράφου 7, το κόστος των εν λόγω επενδύσεων 
καλύπτεται από τις σχετικές ρυθμίσεις για τα τιμολόγια, 
σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 140.
Άρθρο 109
Σύνδεση νέων εγκαταστάσεων ηλεκτροπαραγωγής
στο ΕΣΜΗΕ
(Άρθρο 23 της Οδηγίας 2009/72/ΕΚ)
1. Η ΑΔΜΗΕ ΑΕ καταρτίζει και δημοσιεύει διαφανείς 
και αποτελεσματικές διαδικασίες για τη χωρίς διακρί−
σεις σύνδεση νέων εγκαταστάσεων ηλεκτροπαραγω−
γής στο ΕΣΜΗΕ. Οι διαδικασίες αυτές υπόκεινται στην 
προηγούμενη έγκριση της ΡΑΕ.
2. Η ΑΔΜΗΕ ΑΕ δεν έχει το δικαίωμα να αρνηθεί τη 
σύνδεση νέων εγκαταστάσεων ηλεκτροπαραγωγής 
λόγω πιθανών μελλοντικών περιορισμών στις διαθέ−
σιμες δυνατότητες του ΕΣΜΗΕ, όπως συμφόρηση στα 
απομακρυσμένα σημεία αυτού. Η ΑΔΜΗΕ ΑΕ παρέχει 
τις απαραίτητες πληροφορίες.
3. Η ΑΔΜΗΕ ΑΕ δεν έχει το δικαίωμα να αρνηθεί ένα 
νέο σημείο σύνδεσης με το αιτιολογικό ότι θα επιφέρει 
πρόσθετες δαπάνες συνδεόμενες με την απαραίτητη 
αύξηση δυναμικού των στοιχείων του ΕΣΜΗΕ στην εγ−
γύτητα του σημείου σύνδεσης.
4. Η ΑΔΜΗΕ ΑΕ καθορίζει τα κριτήρια βάσει των οποί−
ων μπορεί να αρνείται, για ορισμένο χρονικό διάστημα, την πρόσβαση λόγω έλλειψης χωρητικότητας. Τα κρι−
τήρια αυτά εγκρίνονται από τη ΡΑΕ και δημοσιεύονται 
στην ιστοσελίδα της.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄
ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ
ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ
ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
Άρθρο 110
Ιδιοκτησιακός διαχωρισμός της δραστηριότητας
μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας
1. Με την επιφύλαξη των διατάξεων του Κεφαλαίου 
Β΄ του παρόντος Τέταρτου Μέρους και των άρθρων 111 και 112 για την άσκηση των αρμοδιοτήτων του άρθρου 
94, από την επιχείρηση που έχει στην κυριότητά της 
Σύστημα Μεταφοράς θα πρέπει να πληρούνται σωρευ−
τικά οι κάτωθι προϋποθέσεις:
(α) Το ίδιο ή τα ίδια πρόσωπα δεν δικαιούνται:
(αα) να ασκούν άμεσα ή έμμεσα Έλεγχο επί επιχείρη−
σης που εκτελεί οποιαδήποτε από τις δραστηριότητες 
παραγωγής ή προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας ή Φυ−
σικού Αερίου και να ασκούν άμεσα ή έμμεσα Έλεγχο ή 
να ασκούν οποιοδήποτε δικαίωμα σε Διαχειριστή Συ−
στήματος Μεταφοράς ή επί Συστήματος Μεταφοράς 
Φυσικού Αερίου ή ηλεκτρικής ενέργειας, ούτε
(ββ) να ασκούν άμεσα ή έμμεσα Έλεγχο επί διαχειρι−
στή Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου ή ηλεκτρι−
κής ενέργειας ή επί Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου ή ηλεκτρικής ενέργειας και να ασκούν άμεσα ή 
έμμεσα Έλεγχο ή να ασκούν οποιοδήποτε δικαίωμα σε 
επιχείρηση που εκτελεί οποιαδήποτε από τις δραστηρι−
ότητες παραγωγής ή προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας 
ή φυσικού αερίου,
(β) το ίδιο ή τα ίδια πρόσωπα δεν δικαιούνται να διο−
ρίζουν μέλη του διοικητικού συμβουλίου ή οργάνων με εκπροσωπευτική εξουσία στον Διαχειριστή Συστήματος 
Μεταφοράς ή σε Σύστημα Μεταφοράς και να ασκούν 
άμεσα ή έμμεσα Έλεγχο ή να ασκούν οποιοδήποτε δι−
καίωμα σε επιχείρηση που εκτελεί οποιαδήποτε από τις 
δραστηριότητες παραγωγής ή Προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και Φυσικού Αερίου και
(γ) το ίδιο πρόσωπο δεν δικαιούται να είναι μέλος του 
διοικητικού συμβουλίου ή οργάνων με εκπροσωπευτική 
εξουσία τόσο σε επιχείρηση που ασκεί οποιαδήποτε 
από τις δραστηριότητες παραγωγής ή Προμήθειας 
ηλεκτρικής ενέργειας ή Φυσικού Αερίου όσο και στον 
Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς ή σε Σύστημα Με−
ταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
2. Τα δικαιώματα που αναφέρονται στην παράγραφο 
1 στοιχεία α΄ και β΄, περιλαμβάνουν ειδικότερα:
(α) την εξουσία άσκησης δικαιωμάτων ψήφου,
(β) την εξουσία διορισμού μελών του διοικητικού συμ−
βουλίου ή των οργάνων που εκπροσωπούν νόμιμα την 
επιχείρηση ή
(γ) την κατοχή πλειοψηφικού μεριδίου στο μετοχικό ή 
εταιρικό κεφάλαιο της επιχείρησης ή του Διαχειριστή 
Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας.
3. Η υποχρέωση που ορίζεται στην παράγραφο 1 θε−
ωρείται ότι πληρούται όταν δύο ή περισσότερες επι−
χειρήσεις που έχουν στην ιδιοκτησία τους Συστήματα 
Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας έχουν συστήσει κοι−
νοπραξία, η οποία ενεργεί ως διαχειριστής συστήματος 
μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας σε δύο ή περισσότερα 
κράτη − μέλη για τα εν λόγω συστήματα μεταφοράς 
ηλεκτρικής ενέργειας. Ουδεμία άλλη επιχείρηση επιτρέ−
πεται να συμμετέχει στην κοινοπραξία, εκτός εάν έχει 
πιστοποιηθεί σύμφωνα με το άρθρο 13 της Οδηγίας 
2009/72/ΕΚ ως ανεξάρτητος διαχειριστής συστήματος ή αν έχει πιστοποιηθεί ως Ανεξάρτητος Διαχειριστής 
Μεταφοράς για τους σκοπούς του Κεφαλαίου V της 
Οδηγίας 2009/ 72/ΕΚ.
4. Για την εφαρμογή του παρόντος άρθρου, εφόσον το 
πρόσωπο που αναφέρεται στην παράγραφο 1 στοιχεία 
α΄, β΄ και γ΄, είναι το Ελληνικό Δημόσιο ή άλλος φορέας, 
οργανισμός ή κρατικός λειτουργός του δημόσιου τομέα, 
τότε δύο διαφορετικοί φορείς του δημόσιου τομέα που 
ασκούν Έλεγχο αφ’ ενός στον διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου ή σε σύστημα μεταφοράς 
ηλεκτρικής ενέργειας και αφ’ ετέρου σε επιχείρηση που 
ασκεί οποιαδήποτε από τις δραστηριότητες παραγωγής 
ή προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας ή Φυσικού Αερίου 
δεν θεωρούνται ότι είναι το ίδιο ή τα ίδια πρόσωπα.
5. Ο διαχειριστής του συστήματος μεταφοράς ηλε−
κτρικής ενέργειας και το προσωπικό του υπόκεινται 
στις υποχρεώσεις εχεμύθειας ως προς τις εμπορικά 
ευαίσθητες πληροφορίες, οι οποίες περιέρχονται σε 
γνώση τους κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του. 
Οι εν λόγω πληροφορίες δεν διαβιβάζονται σε επιχει−
ρήσεις που ασκούν οποιαδήποτε από τις δραστηριό−
τητες παραγωγής ή προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας ή Φυσικού Αερίου.
6. Οι επιχειρήσεις που ασκούν δραστηριότητες παρα−
γωγής ή προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας ή Φυσικού 
Αερίου δεν δικαιούνται σε καμία περίπτωση να απο−
κτούν τον Έλεγχο ή να ασκούν οποιοδήποτε δικαίωμα 
άμεσα ή έμμεσα επί διαχωρισμένων διαχειριστών συ−
στημάτων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας της Χώρας 
ή άλλων κρατών − μελών, σύμφωνα με τις διατάξεις του 
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3849
παρόντος άρθρου, με την επιφύλαξη του δικαιώματος 
λήψης μερισμάτων.
7. Κάθετα Ολοκληρωμένη Επιχείρηση που έχει στην 
ιδιοκτησία της Σύστημα Μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργει−
ας σε ουδεμία περίπτωση επιτρέπεται από τον ΑΔΜΗΕ να παρεμποδίζεται να λάβει μέτρα για τη συμμόρφωσή της με τις διατάξεις του παρόντος.
Άρθρο 111
Διορισμός τρίτου Ανεξάρτητου Διαχειριστή
Συστήματος
1. Σε περίπτωση συστηματικής παραβίασης από την 
ΑΔΜΗΕ ΑΕ των υποχρεώσεων που υπέχει σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος νόμου, ιδίως σε περίπτωση κατ’ εξακολούθηση μεροληπτικής συμπεριφοράς προς όφελος της Κάθετα Ολοκληρωμένης Επιχείρησης ΔΕΗ 
ΑΕ, η ΡΑΕ δύναται με αιτιολογημένη απόφασή της που 
λαμβάνεται κατόπιν προηγούμενης ακρόασης της ΑΔ−
ΜΗΕ ΑΕ να διορίσει τρίτο πρόσωπο ως Διαχειριστή 
του ΕΣΜΗΕ ο οποίος οργανώνεται και λειτουργεί ως 
Ανεξάρτητος Διαχειριστής Συστήματος κατά τα προ−
βλεπόμενα στην Οδηγία 2009/72/ΕΚ ιδίως στο άρθρο 13 
αυτής. Η ΑΔΜΗΕ ΑΕ διατηρεί την κυριότητα του ΕΣΜΗΕ. 
Στην περίπτωση αυτή, θα πρέπει με την ίδια ως άνω 
απόφαση της ΡΑΕ να λαμβάνονται τα απαραίτητα μέ−
τρα ώστε ο υποψήφιος διαχειριστής να συμμορφώνεται 
προς τις ακόλουθες απαιτήσεις:
(α) της παραγράφου 1 του άρθρου 110,(β) ο υποψήφιος διαχειριστής να διαθέτει τους απαι−
τούμενους οικονομικούς, τεχνικούς, υλικούς και ανθρώ−
πινους πόρους για την εκτέλεση των καθηκόντων του δυνάμει του άρθρου 94,
(γ) ο υποψήφιος διαχειριστής να συμμορφωθεί προς 
το δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Συστήματος 
υπό την εποπτεία της ΡΑΕ,
(δ) η ΑΔΜΗΕ ΑΕ με την ιδιότητά της ως κυρίας του 
ΕΣΜΗΕ να τηρεί τις υποχρεώσεις που υπέχει από την παράγραφο 5. Για το σκοπό αυτόν, η ΑΔΜΗΕ ΑΕ υπο−χρεώνεται να παρέχει στη ΡΑΕ τα σχέδια συμφωνιών 
με τον υποψήφιο διαχειριστή και κάθε άλλη συναφή 
οντότητα, και
(ε) ο υποψήφιος διαχειριστής να είναι σε θέση να 
τηρεί τις υποχρεώσεις που υπέχει από τον Κανονισμό 
(ΕΚ) 714/2009 συμπεριλαμβανομένης της συνεργασίας 
με διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς σε ευρωπαϊκό 
και περιφερειακό επίπεδο.
2. Εφόσον ο υποψήφιος διαχειριστής πληροί τις προ−
ϋποθέσεις της αμέσως προηγούμενης παραγράφου 1 
και του άρθρου 114, εφαρμόζεται η διαδικασία πιστο−
ποίησης, είτε του άρθρου 113 και του άρθρου 3 του 
Κανονισμού (ΕΚ) 714/2009 είτε του άρθρου 114.
3. Κάθε Ανεξάρτητος Διαχειριστής Συστήματος που 
διορίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος 
άρθρου είναι υπεύθυνος για τη χορήγηση και τη δια−χείριση της πρόσβασης τρίτων, συμπεριλαμβανομένης της είσπραξης τελών πρόσβασης, επιβαρύνσεων συμ−
φόρησης και πληρωμών στο πλαίσιο του μηχανισμού 
αντιστάθμισης μεταξύ διαχειριστών συστημάτων μετα−
φοράς, σύμφωνα με το άρθρο 13 του Κανονισμού (ΕΚ) 714/ 2009, καθώς και για τη λειτουργία, τη συντήρηση 
και την ανάπτυξη του ΕΣΜΗΕ και για τη διασφάλιση της 
μακροπρόθεσμης ικανότητας του ΕΣΜΗΕ να ανταπο−
κρίνεται στην εύλογη ζήτηση, με προγραμματισμό των αναγκαίων επενδύσεων. Για την ανάπτυξη του ΕΣΜΗΕ 
μεταφοράς, ο Ανεξάρτητος Διαχειριστής Συστήματος είναι υπεύθυνος για τον προγραμματισμό συμπεριλαμ−
βανομένης της διαδικασίας αδειοδότησης, την κατα−
σκευή και την έναρξη λειτουργίας νέας υποδομής. Για το 
σκοπό αυτόν, ο Ανεξάρτητος Διαχειριστής Συστήματος 
ενεργεί ως Διαχειριστής Συστήματος Μεταφοράς σύμ−φωνα με τις διατάξεις του Κεφαλαίου Γ΄ του παρόντος νόμου. Ο κύριος του ΕΣΜΗΕ δεν είναι υπεύθυνος για τη 
χορήγηση και τη διαχείριση πρόσβασης τρίτων ούτε και 
για τον προγραμματισμό των επενδύσεων.
4. Σε περίπτωση διορισμού Ανεξάρτητου Διαχειριστή 
Συστήματος σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος 
άρθρου, ο κύριος του Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρι−
κής Ενέργειας:
(α) Συνεργάζεται με τον Ανεξάρτητο Διαχειριστή 
Συστήματος και συνδράμει στην εκπλήρωση των κα−
θηκόντων του, παρέχοντας ιδίως κάθε σχετική πλη−
ροφορία.
(β) Χρηματοδοτεί τις επενδύσεις τις οποίες απο−
φασίζει ο Ανεξάρτητος Διαχειριστής Συστήματος και εγκρίνει η ΡΑΕ ή συμφωνεί στη χρηματοδότησή τους 
από οποιονδήποτε ενδιαφερόμενο τρίτο, συμπεριλαμ−
βανομένου του Ανεξάρτητου Διαχειριστή Συστήμα−
τος. Η μορφή χρηματοδότησης των ως άνω έργων 
εγκρίνεται από τη ΡΑΕ μετά από διαβούλευση με τον κύριο και τους χρήστες του Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 29.
(γ) Παρέχει τα εχέγγυα για την κάλυψη των ευθυνών 
που ανακύπτουν από τη χρήση των πάγιων στοιχείων του Συστήματος, με εξαίρεση τις ευθύνες που προκύ−πτουν κατά την άσκηση των καθηκόντων από μέρους του Ανεξάρτητου Διαχειριστή Συστήματος, και
(δ) παρέχει τα εχέγγυα για τη διευκόλυνση της χρη−
ματοδότησης των επεκτάσεων του Συστήματος, με 
εξαίρεση τις επενδύσεις για τις οποίες, σύμφωνα με 
το στοιχείο β΄, συμφώνησε να χρηματοδοτηθούν από οποιοδήποτε ενδιαφερόμενο μέρος, συμπεριλαμβανο−μένου του Ανεξάρτητου Διαχειριστή Συστήματος.
5. Η ΡΑΕ εποπτεύει την εκπλήρωση των υποχρεώσε−
ων του κυρίου του ΕΣΜΗΕ και λαμβάνει κάθε σχετικό μέτρο σε συνεργασία με την Επιτροπή Ανταγωνισμού για τη συμμόρφωση του κυρίου προς τις υποχρεώσεις αυτές.
Άρθρο 112
Ανεξαρτησία του κυρίου του Συστήματος
Μεταφοράς
(Άρθρο 14 της Οδηγίας 2009/72/ΕΚ)
1. Σε περίπτωση διορισμού Ανεξάρτητου Διαχειριστή 
Συστήματος, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 111, 
ο κύριος του Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέρ−
γειας, εφόσον αποτελεί μέρος Κάθετα Ολοκληρωμένης 
Επιχείρησης, οφείλει να είναι ανεξάρτητος, τουλάχιστον 
ως προς τη νομική μορφή, την οργάνωση και τη λήψη των αποφάσεων, από άλλες δραστηριότητες που δεν σχετίζονται με τη μεταφορά.
2. Προκειμένου να διασφαλίζεται η ανεξαρτησία του 
κυρίου του Συστήματος Μεταφοράς της παραγράφου 1, πρέπει να πληρούνται τα ακόλουθα:
(α) εφαρμόζονται αναλογικά οι διατάξεις των παρα−
γράφων 2 ως και 9 του άρθρου 105, και
3850  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
(β) ο κύριος του Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρι−
κής Ενέργειας καταρτίζει πρόγραμμα συμμόρφωσης, 
στο οποίο αναφέρονται τα μέτρα που λαμβάνονται για 
να αποκλείεται η μεροληπτική συμπεριφορά και δια−
σφαλίζει τη δέουσα παρακολούθηση της τήρησης του 
προγράμματος. Στο πρόγραμμα συμμόρφωσης καθορί−
ζονται οι συγκεκριμένες υποχρεώσεις των υπαλλήλων 
για την επίτευξη των εν λόγω στόχων. Το πρόγραμμα 
αυτό υπόκειται στην έγκριση της ΡΑΕ. Υπό την επιφύ−
λαξη των αρμοδιοτήτων της ΡΑΕ, η συμμόρφωση προς το πρόγραμμα υπόκειται στον ανεξάρτητο έλεγχο του 
υπεύθυνου συμμόρφωσης σύμφωνα με τις διατάξεις 
του άρθρου 107.
3. Η ΡΑΕ με αποφάσεις της εφαρμόζει τις κατευθυντή−
ριες γραμμές που εκδίδονται από την Ευρωπαϊκή Επι−
τροπή σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 3 του 
άρθρου 14 της Οδηγίας 2009/72/ΕΚ για να διασφαλίζεται 
η πλήρης και αποτελεσματική συμμόρφωση του κυρίου 
του Συστήματος Μεταφοράς με την παράγραφο 2.
Άρθρο 113
Πιστοποίηση του Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ
1. Η ΑΔΜΗΕ ΑΕ, ως υποψήφιος Ανεξάρτητος Διαχειρι−
στής Μεταφοράς του ΕΣΜΗΕ οφείλει να γνωστοποιήσει 
στη ΡΑΕ τη συμμόρφωσή της με τις διατάξεις του Κεφα−
λαίου Β΄ και να αιτηθεί τη χορήγηση πιστοποίησης ως Ανεξάρτητου Διαχειριστή Μεταφοράς σύμφωνα με τα 
προβλεπόμενα στο άρθρο 19. Η ΑΔΜΗΕ ΑΕ υποχρεούται 
να υποβάλλει την αίτησή της προβαίνοντας σε κάθε 
αναγκαία ενέργεια προκειμένου να τηρηθούν η διαδι−
κασία και οι προθεσμίες του Κανονισμού (ΕΚ) 714 /2009. 
Η αίτηση συνοδεύεται από κάθε απαραίτητο έγγραφο 
και στοιχεία και καταχωρείται στο μητρώο αιτήσεων 
της ΡΑΕ. Για το σκοπό αυτόν η ΡΑΕ δύναται να εκδί−
δει κατευθυντήριες οδηγίες και υποδείξεις αναφορικά 
με τον τύπο και το περιεχόμενο της αίτησης. Η ΡΑΕ, 
εντός ταχθείσας προθεσμίας, δύναται να ζητήσει από 
τον υποψήφιο διαχειριστή κάθε πληροφορία ή στοιχείο 
σχετικά με την υποβληθείσα αίτηση.
2. Η ΡΑΕ δύναται να ζητήσει από την ΑΔΜΗΕ ΑΕ κάθε 
πληροφορία σχετικά με την τήρηση των όρων του Κε−
φαλαίου Β΄ του παρόντος νόμου και να αιτηθεί με αι−
τιολογημένη απόφασή της τη λήψη μέτρων προς το 
σκοπό συμμόρφωσης της ΑΔΜΗΕ ΑΕ με τις διατάξεις 
του Κεφαλαίου Β΄ εντός ρητώς ταχθείσας προθεσμίας. 
Κατόπιν τεκμηριωμένης γνωστοποίησης από την ΑΔ−
ΜΗΕ ΑΕ της συμμόρφωσής του με τις υποδείξεις της, η ΡΑΕ ενεργεί κατά τα οριζόμενα στην παράγραφο 4.
3. Σε περίπτωση που επανειλημμένως η ΑΔΜΗΕ ΑΕ 
δεν συμμορφώνεται με τις υποδείξεις της σύμφωνα με 
την παράγραφο 2, η ΡΑΕ δύναται να λάβει τα μέτρα 
που προβλέπονται στις διατάξεις της παραγράφου 4 
του άρθρου 18.
4. Η ΡΑΕ εκδίδει απόφαση σχετικά με την αίτηση της 
ΑΔΜΗΕ ΑΕ, εντός αποκλειστικής προθεσμίας τεσσάρων 
(4) μηνών από την κοινοποίησή της. Σε κάθε περίπτωση, 
η απόφαση της ΡΑΕ τεκμαίρεται ως θετική, εφόσον η 
ΡΑΕ δεν εκφράσει αντιρρήσεις, σύμφωνα με την πα−
ράγραφο 2, εντός της προθεσμίας του προηγούμενου 
εδαφίου. Η έγκριση της ΡΑΕ κοινοποιείται αμελλητί 
στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή μαζί με όλες τις σχετικές 
πληροφορίες και στοιχεία.5. Η ΡΑΕ εκδίδει την τελική απόφαση για την πιστοποίη−
ση της ΑΔΜΗΕ ΑΕ ως Ανεξάρτητου Διαχειριστή Μεταφο−
ράς εντός προθεσμίας δύο (2) μηνών από την κοινοποίηση 
της γνώμης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, λαμβάνοντας 
υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ή εντός 
δύο (2) μηνών από τη σιωπηρή αποδοχή της Επιτροπής. 
Η απόφαση της ΡΑΕ και η τυχόν γνώμη της Ευρωπαϊκής 
Επιτροπής δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερ−
νήσεως και στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης και αναρτώνται στην ιστοσελίδα της ΡΑΕ.
6. Η ΑΔΜΗΕ ΑΕ, εφόσον πιστοποιηθεί, γνωστοποιεί 
στη ΡΑΕ κάθε σχεδιαζόμενη συναλλαγή, εταιρική μετα−
βολή ή οποιοδήποτε γεγονός που ενδεχομένως καθιστά 
αναγκαία την επανεκτίμηση των όρων υπό τους οποίους 
χορηγήθηκε η πιστοποίηση.
7. Η ΡΑΕ παρακολουθεί τη διαρκή συμμόρφωση της 
ΑΔΜΗΕ ΑΕ προς τα οριζόμενα στο άρθρο 101, και για 
το λόγο αυτόν, τηρώντας την εμπιστευτικότητα των 
εμπορικά ευαίσθητων πληροφοριών, δύναται να ζητεί 
οποιαδήποτε πληροφορία και στοιχείο από την ΑΔ−
ΜΗΕ ΑΕ και επιχειρήσεις που ασκούν κάποια από τις 
δραστηριότητες παραγωγής ή προμήθειας ηλεκτρικής 
ενέργειας και Φυσικού Αερίου.
8. Η ΡΑΕ δύναται να εκκινεί οποτεδήποτε τη δια−
δικασία ελέγχου της εκπλήρωσης των κριτηρίων της 
πιστοποίησης και ιδίως:
(α) ύστερα από γνωστοποίηση της ΑΔΜΗΕ ΑΕ σύμ−
φωνα με την παράγραφο 7,
(β) με δική της πρωτοβουλία, όταν περιέλθει σε γνώση 
της ότι σχεδιαζόμενη αλλαγή στον έλεγχο ή τρόπο λή−
ψης αποφάσεων της ΑΔΜΗΕ ΑΕ ενδέχεται να καταλήξει 
ή έχει συντελεσθεί παράβαση του άρθρου 101, ή
(γ) ύστερα από αιτιολογημένο αίτημα της Ευρωπαϊκής 
Επιτροπής.
9. Η ΡΑΕ τηρεί την εμπιστευτικότητα των εμπορι−
κά ευαίσθητων πληροφοριών που τίθενται υπόψη της 
κατά τη διαδικασία πιστοποίησης του Διαχειριστή του 
Συστήματος.
Άρθρο 114
Πιστοποίηση της ΑΔΜΗΕ ΑΕ στην περίπτωση που 
ενδέχεται να ελέγχεται από πρόσωπα τρίτης χώρας
(Άρθρο 11 της Οδηγίας 2009/72/ΕΚ)
1. Σε περίπτωση που συνεπεία ιδιοκτησιακού διαχωρι−
σμού, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 110, καθώς και σε κάθε άλλη περίπτωση κατά την οποία η ΑΔΜΗΕ ΑΕ ενδέχεται να τεθεί ή έχει ήδη τεθεί υπό τον έλεγχο 
προσώπου ή προσώπων από τρίτη χώρα ή τρίτες χώρες, 
η ΡΑΕ ειδοποιεί σχετικά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Για το 
σκοπό αυτόν η ΡΑΕ δύναται να εκδίδει κατευθυντήριες οδηγίες και υποδείξεις αναφορικά με τον τύπο και το περιεχόμενο της αίτησης πιστοποίησης.
2. Η ΑΔΜΗΕ ΑΕ γνωστοποιεί στη ΡΑΕ κάθε γεγο−
νός που θα μπορούσε να οδηγήσει στην απόκτηση του 
ελέγχου του ΕΣΜΗΕ ή του Διαχειριστή του Συστήματος 
Μεταφοράς από πρόσωπο ή πρόσωπα από τρίτη χώρα ή τρίτες χώρες.
3. Στην περίπτωση της παραγράφου 1, η ΡΑΕ εκδίδει 
σχέδιο απόφασης σχετικά με την πιστοποίηση της ΑΔ−
ΜΗΕ ΑΕ εντός τεσσάρων (4) μηνών από την ημερομηνία 
της γνωστοποίησης της ΑΔΜΗΕ ΑΕ σύμφωνα με την 
παράγραφο 2. Η ΡΑΕ απορρίπτει την πιστοποίηση, εάν αποδειχθεί:
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3851
(α) ότι η απόκτηση ελέγχου συνεπάγεται παράβαση 
των απαιτήσεων του άρθρου 9 της Οδηγίας 2009/72/ΕΚ, 
και
(β) ότι η χορήγηση της πιστοποίησης θα θέσει σε 
κίνδυνο την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της 
χώρας και της Ένωσης. Κατά την εξέταση του θέματος 
αυτού, η ΡΑΕ λαμβάνει υπόψη:
(αα) τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της Ένωσης 
έναντι της εν λόγω τρίτης χώρας που απορρέουν από 
το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένων τυχόν συμφω−
νιών που έχουν συναφθεί με μία ή περισσότερες τρίτες 
χώρες, με την Ένωση μεταξύ των συμβαλλόμενων με−ρών, στις οποίες διαλαμβάνονται ζητήματα ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού,
(ββ) τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της Ελλάδας 
έναντι της εν λόγω τρίτης χώρας, τα οποία απορρέουν δυνάμει συμφωνιών που έχει συνάψει η Ελλάδα με τη 
χώρα αυτή, υπό την προϋπόθεση ότι οι συμφωνίες αυτές 
συνάδουν με την κοινοτική νομοθεσία, και
(γγ) άλλα συγκεκριμένα στοιχεία και περιστάσεις που 
αφορούν την υπόθεση και την οικεία τρίτη χώρα.
4. Η ΡΑΕ κοινοποιεί αμελλητί την απόφασή της στην 
Ευρωπαϊκή Επιτροπή μαζί με όλες τις σχετικές πληρο−
φορίες και στοιχεία που σχετίζονται με αυτή.
5. Η ΡΑΕ, πριν εκδώσει την απόφασή της σχετικά με 
την πιστοποίηση, αιτείται τη γνώμη της Ευρωπαϊκής 
Επιτροπής αναφορικά με:
(α) τη συμμόρφωση της ΑΔΜΗΕ ΑΕ προς τις απαιτή−
σεις του άρθρου 9 της Οδηγίας 2009/72/ΕΚ κατόπιν της 
αλλαγής του ελέγχου της, και
(β) το ενδεχόμενο η χορήγηση της πιστοποίησης να 
θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια του ενεργειακού εφο−διασμού της Ένωσης.
6. Η ΡΑΕ λαμβάνει μέσα σε δύο (2) μήνες από τη λήξη 
των προθεσμιών που προβλέπονται στην παράγραφο 6 
του άρθρου 11 της Οδηγίας 2009/72/ΕΚ την τελική της 
απόφαση όσον αφορά την πιστοποίηση. Κατά τη λήψη 
της απόφασής της, η ΡΑΕ λαμβάνει δεόντως υπόψη τη 
γνώμη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η ΡΑΕ μπορεί να 
αρνηθεί την πιστοποίηση, εάν αυτή θέτει σε κίνδυνο 
την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της χώρας ή άλλου κράτους – μέλους ή της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
7. Η τελική απόφαση της ΡΑΕ δημοσιεύεται στην Εφη−
μερίδα της Κυβερνήσεως. Όταν η τελική απόφαση της 
ΡΑΕ διαφέρει από τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, 
δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα της ΡΑΕ μαζί με την 
απόφαση και το αιτιολογικό της.
8. Η ΡΑΕ διατηρεί το δικαίωμα να αρνηθεί την πιστο−
ποίηση του Διαχειριστή του Συστήματος Μεταφοράς, σύμφωνα με το παρόν άρθρο, σε περίπτωση που κατά 
την άσκηση του ελέγχου διαπιστώσει ότι διακυβεύε−
ται η προστασία των έννομων συμφερόντων δημόσι−
ας ασφάλειας της Ελλάδας σύμφωνα με την κοινοτική νομοθεσία.
Άρθρο 115
Απαλλαγή από την υποχρέωση παροχής
πρόσβασης τρίτων και τις υποχρεώσεις
ιδιοκτησιακού διαχωρισμού
(Άρθρο 17 Κανονισμού (ΕΚ) 714/2009)
1. Αίτημα για την απαλλαγή τμήματος ή του συνόλου 
νέων διασυνδέσεων με συστήματα μεταφοράς άλλων 
χωρών, από την υποχρέωση ιδιοκτησιακού διαχωρισμού και από την υποχρέωση παροχής πρόσβασης σε τρί−τους, ιδίως μέσω υποβρυχίων καλωδίων, υποβάλλεται 
με την αίτηση χορήγησης Άδειας Κυριότητας και Δι−
αχείρισης ή με την αίτηση τροποποίησης της Άδειας 
αυτής, λόγω επέκτασης υφιστάμενων διασυνδέσεων με 
συστήματα μεταφοράς ή με την αίτηση αύξησης της 
δυναμικότητάς τους.
2. Η απαλλαγή χορηγείται με απόφαση της ΡΑΕ, για 
ορισμένο χρόνο, σύμφωνα με τη διαδικασία και τις προ−
ϋποθέσεις που προβλέπονται στις διατάξεις του άρθρου 
17 του Κανονισμού (ΕΚ) 714/2009.
Άρθρο 116
Διαφάνεια και τήρηση εμπιστευτικότητας
1. Ο Διαχειριστής του Συστήματος Μεταφοράς και ο 
Λειτουργός της Αγοράς οφείλουν να τηρούν την αρχή 
της διαφάνειας και να δημοσιεύουν έγκαιρα στην ιστο−
σελίδα τους όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για 
την ενίσχυση του υγιούς ανταγωνισμού και την απο−
τελεσματική πρόσβαση στην αγορά και λειτουργία αυ−
τής. Πληροφορίες σχετικά με τις δραστηριότητες του Διαχειριστή του Συστήματος Μεταφοράς και του Λει−
τουργού της Αγοράς, οι οποίες είναι δημοσιοποιήσιμες, 
κοινοποιούνται προς τρίτους χωρίς διακρίσεις. Η τήρη−ση της αρχής της διαφάνειας δεν θίγει την υποχρέωση 
εχεμύθειας ως προς τις εμπορικά ευαίσθητες πληροφο−
ρίες, σύμφωνα με τις επόμενες παραγράφους.
2. Ο Διαχειριστής του Συστήματος Μεταφοράς και ο 
Λειτουργός της Αγοράς διαφυλάσσουν τον εμπιστευτι−
κό χαρακτήρα των εμπορικά ευαίσθητων πληροφοριών 
που περιέρχονται σε γνώση τους κατά την εκτέλεση 
των καθηκόντων τους και αποτρέπουν, ιδίως, τη μερολη−
πτική κοινοποίηση πληροφοριών σχετικά με τις δραστη−
ριότητές τους, οι οποίες ενδέχεται να παρέχουν αθέμιτα 
εμπορικά πλεονεκτήματα σε τρίτους. Δεν θεωρούνται 
ως εμπιστευτικού χαρακτήρα οι πληροφορίες που έχουν 
δημοσιοποιηθεί νομίμως, γενικές πληροφορίες σχετικά με τη λειτουργία του Συστήματος και τους χρήστες ή 
τρίτους, καθώς και πληροφορίες που αφορούν ιστορικά 
στοιχεία και στατιστικά δεδομένα.
3. Με την επιφύλαξη των διατάξεων του παρόντος 
νόμου και των πράξεων που εκδίδονται κατ’ εξουσι−
οδότησή του, για τη διασφάλιση του εμπιστευτικού 
χαρακτήρα των εμπορικά ευαίσθητων πληροφοριών 
απαγορεύεται ιδίως:
(α) κάθε κοινοποίηση εμπορικά ευαίσθητων πληροφο−
ριών στην καθετοποιημένη επιχείρηση,
(β) η χρήση κοινών υπηρεσιών με την καθετοποιημένη 
επιχείρηση που είναι δυνατόν να επιφέρει παραβίαση του εμπορικού απορρήτου, όπως ιδίως κοινής νομικής 
υπηρεσίας, κοινών φορέων παροχής συμβουλευτικών 
υπηρεσιών και κοινών ορκωτών ελεγκτών.
4. Σε περίπτωση εφαρμογής των διατάξεων των άρ−
θρων 111 και 112, τις υποχρεώσεις σύμφωνα με τις δια−τάξεις των παραγράφων 1 ως 3 υπέχει και ο κύριος του Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας.
5. Σε περίπτωση παραβίασης των διατάξεων του πα−
ρόντος άρθρου επιβάλλονται οι προβλεπόμενες από το 
άρθρο 36 του παρόντος νόμου διοικητικές κυρώσεις. 
Με απόφαση του Διαχειριστή που εγκρίνεται από τη 
ΡΑΕ, δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως 
και αναρτάται στην ιστοσελίδα της ΡΑΕ, τυποποιού−
νται οι όροι και η διαδικασία πληροφόρησης τρίτων 
3852 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
και δημοσιοποίησης των στοιχείων παρακολούθησης 
της διαχείρισης και εκμετάλλευσης του Συστήματος 
Μεταφοράς, έτσι ώστε να διασφαλίζεται κατά τρόπο 
ενιαίο και συστηματικό η τήρηση της διαφάνειας, της 
εχεμύθειας και της έγκυρης πληροφόρησης.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄
ΑΓΟΡΑ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
Άρθρο 117
Ανεξάρτητος Λειτουργός της Αγοράς
Ηλεκτρικής Ενέργειας
1. Με την ολοκλήρωση της μεταφοράς των δραστηρι−
οτήτων της ΔΕΣΜΗΕ ΑΕ στην ΑΔΜΗΕ ΑΕ, η ΔΕΣΜΗΕ ΑΕ 
μετονομάζεται σε «ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΣ ΑΓΟΡΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ 
ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΕ» και με διακριτικό τίτλο «ΛΑΓΗΕ ΑΕ» 
(εφεξής Λειτουργός Αγοράς), η οποία θα λειτουργεί 
σύμφωνα με τους κανόνες της ιδιωτικής οικονομίας 
και θα διέπεται από τις διατάξεις του κ.ν. 2190/1920 και 
τις διατάξεις του παρόντος νόμου, προσαρμόζοντας 
αντίστοιχα το Καταστατικό της.
2. Σύμφωνα με όσα ειδικότερα ορίζονται στα άρθρα 
118 και 119, η ΛΑΓΗΕ ΑΕ ασκεί τις δραστηριότητες που 
ασκούνταν από τη ΔΕΣΜΗΕ ΑΕ, πλην εκείνων που κατά 
το άρθρο 99 μεταφέρονται στην ΑΔΜΗΕ ΑΕ. Τα πάγια 
στοιχεία, που κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος νό−
μου, χρησιμοποιούνται στις παραμένουσες στη ΔΕΣΜΗΕ 
ΑΕ δραστηριότητες, παραμένουν σε αυτήν.
3. Το Ελληνικό Δημόσιο δύναται να περιορίζει το πο−
σοστό συμμετοχής του στον Λειτουργό της Αγοράς. 
Η διαδικασία διάθεσης και το ύψος του εκάστοτε δι−
ατιθέμενου ποσοστού ορίζεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Περιβάλλοντος, Ενέργειας 
και Κλιματικής Αλλαγής.
Άρθρο 118
Σκοπός – Αρμοδιότητες του Λειτουργού της Αγοράς
1. Ο Λειτουργός της Αγοράς εφαρμόζει τους κανόνες 
για τη λειτουργία της Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας 
σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος νόμου και των 
κατ’ εξουσιοδότηση αυτού εκδιδομένων πράξεων και 
ιδίως τον Ημερήσιο Ενεργειακό Προγραμματισμό όπως 
αυτός καθορίζεται στην παράγραφο 2.
2. Στο πλαίσιο του παραπάνω σκοπού του, ο Λει−
τουργός της Αγοράς ασκεί, ιδίως, τις ακόλουθες αρ−
μοδιότητες:
(α) Διενεργεί τον Ημερήσιο Ενεργειακό Προγραμμα−
τισμό, ως εξής:
(αα) Προγραμματίζει τις εγχύσεις ηλεκτρικής ενέργει−
ας στο ΕΣΜΗΕ, καθώς και τις απορροφήσεις ηλεκτρικής 
ενέργειας σε αυτό, κατά τα προβλεπόμενα στον Κώδικα 
Συναλλαγών Ηλεκτρικής Ενέργειας.
(ββ) Υπολογίζει την Οριακή Τιμή Συστήματος.
(γγ) Εκκαθαρίζει τις συναλλαγές στο πλαίσιο του Ημε−
ρήσιου Ενεργειακού Προγραμματισμού.
(β) Συνεργάζεται με τον Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ 
σύμφωνα με τις ειδικότερες προβλέψεις του Κώδικα 
Συναλλαγών Ηλεκτρικής Ενέργειας και του Κώδικα Δι−
αχείρισης του ΕΣΜΗΕ.
(γ) Τηρεί ειδικό Μητρώο Συμμετεχόντων στην Αγορά 
Ηλεκτρικής Ενέργειας και εγγράφει τους Συμμετέχο−
ντες, σύμφωνα με τις ειδικότερες διατάξεις του Κώδικα 
Συναλλαγών Ηλεκτρικής Ενέργειας.(δ) Παρέχει έγκαιρα και με κάθε πρόσφορο τρόπο 
στους Συμμετέχοντες στην Αγορά αυτή Ηλεκτρικής 
Ενέργειας τις απαραίτητες πληροφορίες για τη συμ−
μετοχή τους στην Αγορά.
(ε) Αποφεύγει κάθε διάκριση μεταξύ των Συμμετεχό−
ντων στην Αγορά Συναλλαγών Ηλεκτρικής Ενέργειας 
και εφαρμόζει κατά την παροχή των υπηρεσιών του 
διαφανή, αντικειμενικά και αμερόληπτα κριτήρια.
(στ) Συμμετέχει σε κοινές επιχειρήσεις, ιδίως με δια−
χειριστές συστημάτων μεταφοράς, καθώς και χρημα−
τιστήρια ηλεκτρικής ενεργείας και άλλους ανάλογους 
φορείς, με στόχο τη δημιουργία περιφερειακών αγορών 
στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς ενέργειας.
(ζ) Εισπράττει από τους Συμμετέχοντες τέλη για 
τη διαχείριση και λειτουργία της Αγοράς Ηλεκτρικής 
Ενέργειας και τηρεί τους αναγκαίους λογαριασμούς, 
σύμφωνα με τις ειδικότερες προβλέψεις του Κώδικα 
Συναλλαγών Ηλεκτρικής Ενέργειας.
(η) Συμμετέχει σε ενώσεις, οργανώσεις ή εταιρείες, 
μέλη των οποίων είναι λειτουργοί αγορών ηλεκτρικής 
ενέργειας και χρηματιστήρια ηλεκτρικής ενέργειας, οι 
οποίες έχουν σκοπό την επεξεργασία και διαμόρφωση 
κανόνων κοινής δράσης που συντείνουν, στο πλαίσιο 
της κοινοτικής νομοθεσίας, στη δημιουργία ενιαίας εσω−
τερικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
(θ) Συνάπτει συμβάσεις πώλησης ηλεκτρικής ενέργει−
ας κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 12 του ν. 3468/ 
2006 που παράγονται από εγκαταστάσεις ΑΠΕ ή ΣΗ−
ΘΥΑ, εφόσον οι εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής 
ενέργειας συνδέονται στο Σύστημα είτε απευθείας είτε 
μέσω του Δικτύου, και καταβάλει τις πληρωμές που 
προβλέπονται στις συμβάσεις αυτές. Τα ποσά που κα−
ταβάλλονται στους αντισυμβαλλόμενους ανακτώνται 
κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 143.
(ι) Διενεργεί τη διευθέτηση των χρηματικών συναλ−
λαγών στο πλαίσιο του Ημερήσιου Ενεργειακού Προ−
γραμματισμού σε συνεργασία με τους Διαχειριστές του 
ΕΣΜΗΕ και του ΕΔΔΗΕ. Για τη διενέργεια της διευθέ−τησης των χρηματικών συναλλαγών, ο Λειτουργός της 
Αγοράς δύναται:
(αα) Να συστήνει ή να συμμετέχει σε εταιρείες με 
εξειδικευμένο σκοπό την παροχή χρηματοοικονομικών υπηρεσιών.
(ββ) Να αναθέτει σε τρίτους, μετά από σύμφωνη γνώμη 
της ΡΑΕ, την ως άνω διευθέτηση, ιδίως αναφορικά με τη 
διαχείριση και εκκαθάριση χρηματικών συναλλαγών και 
τη διαχείριση πιστωτικού και συναλλακτικού κινδύνου, 
στο πλαίσιο της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
3. Κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του δυνάμει 
του παρόντος άρθρου, ο Λειτουργός της Αγοράς διευ−κολύνει κατά κύριο λόγο την ολοκλήρωση της ενιαίας 
εσωτερικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και για το 
σκοπό αυτόν αναλαμβάνει κάθε αναγκαία ενέργεια, στο 
πλαίσιο των αρμοδιοτήτων που του ανατίθενται με τον 
παρόντα νόμο, προκειμένου να διασφαλίζεται η εφαρ−
μογή των προβλέψεων του Κανονισμού 714/2009, της 
Οδηγίας 72/2009 και όλων των σχετικών κατευθύνσεων 
και αποφάσεων που εκδίδονται από τα αρμόδια όργανα 
της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άρθρο 119
Προσωπικό της ΛΑΓΗΕ ΑΕ
1. Το Προσωπικό της ΛΑΓΗΕ AE προσλαμβάνεται με 
σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου και για την πρό−
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3853
σληψή του έχουν εφαρμογή οι διατάξεις της παρ. 3 του 
άρθρου 1 του ν. 2527/1997, όπως ισχύει.
2. Στο προσωπικό της ΛΑΓΗΕ ΑΕ που παραμένει σε 
αυτή μετά τον εταιρικό μετασχηματισμό της ΔΕΣΜΗΕ 
ΑΕ, εφαρμόζονται, μετά από σχετική αίτησή του, που 
υποβάλλεται εντός τριών (3) μηνών από την έναρξη 
λειτουργίας της ΛΑΓΗΕ ΑΕ, κατ’ αναλογία οι ρυθμίσεις 
που διέπουν το μεταφερόμενο προσωπικό της ΔΕΣΜΗΕ 
ΑΕ στην ΑΔΜΗΕ ΑΕ, σύμφωνα με όσα προβλέπονται 
στο άρθρο 103.
3. Για χρονικό διάστημα πέντε (5) ετών από την έναρ−
ξη λειτουργίας της ΛΑΓΗΕ ΑΕ και για τη διευκόλυνση της πλήρους ανάπτυξης των δικών της Υπηρεσιών, με 
σύμβαση που συνάπτεται μεταξύ της ΑΔΜΗΕ ΑΕ και της 
ΛΑΓΗΕ ΑΕ, μπορεί να ρυθμίζονται τα σχετικά με τους όρους και τις προϋποθέσεις για την απασχόληση από τη ΛΑΓΗΕ ΑΕ προσωπικού της ΑΔΜΗΕ ΑΕ του οποίου η μισθοδοσία και οι ασφαλιστικές εισφορές βαρύνουν τη ΛΑΓΗΕ ΑΕ. Για τη διάθεση του προσωπικού αυτού λαμβάνεται υπόψη η βούλησή του και η προηγούμενη 
απασχόλησή του σε εργασίες αντίστοιχες με αυτές που 
πρόκειται να απασχοληθούν στην ΛΑΓΗΕ ΑΕ.
4. Κατά τη διάρκεια και για ένα (1) έτος μετά τη λήξη 
της θητείας τους, τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της ΛΑΓΗΕ ΑΕ απαγορεύεται:
(α) Να είναι μέλη διοικητικού συμβουλίου, διαχειριστές, 
υπάλληλοι, τεχνικοί ή άλλοι σύμβουλοι ή μελετητές ή 
να απασχολούνται με ή χωρίς αμοιβή, με έμμισθη εντο−
λή ή με οποιαδήποτε έννομη σχέση σε επιχείρηση, η 
οποία αναπτύσσει δραστηριότητα στους τομείς της 
παραγωγής ή της προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας ή 
Συνδεδεμένης με αυτήν εταιρείας.
(β) Να κατέχουν εταιρικά μερίδια ή μετοχές ή άλ−
λες κινητές αξίες σε επιχειρήσεις που αναπτύσσουν 
δραστηριότητα στους τομείς της παραγωγής ή της 
προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας ή Συνδεδεμένης 
με αυτές εταιρείες και εν γένει να κατέχουν άμεσα ή 
έμμεσα συμμετοχή ή δικαιώματα ψήφου, ιδίως μέσω 
νομικών προσώπων ή μέσω συγγενών εξ αίματος σε 
ευθεία γραμμή έως τρίτου βαθμού και εκ πλαγίου ή 
εξ αγχιστείας έως δεύτερου βαθμού, στο μετοχικό ή 
εταιρικό κεφάλαιο των επιχειρήσεων αυτών. Για το ίδιο 
ως άνω χρονικό διάστημα αναστέλλεται αυτοδίκαια η 
άσκηση των δικαιωμάτων ψήφου των εταιρικών μερι−
δίων ή μετοχών που κατέχουν τα μέλη του Διοικητικού 
Συμβουλίου του ΛΑΓΗΕ κατά παράβαση της παρούσας 
διάταξης. Στην ως άνω απαγόρευση δεν εμπίπτει η 
έμμεση κατοχή μεριδίων ή μετοχών των επιχειρήσεων 
του πρώτου εδαφίου μέσω αμοιβαίων κεφαλαίων ή συ−
νταξιοδοτικών προγραμμάτων.
Στα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου που παραβαί−
νουν τις διατάξεις του πρώτου εδαφίου επιβάλλεται, 
με απόφαση της ΡΑΕ, πρόστιμο ύψους από πενήντα 
χιλιάδες (50.000) ευρώ έως διακόσιες χιλιάδες (200.000) 
ευρώ.
5. Η ΛΑΓΗΕ ΑΕ δύναται να συνάπτει συμβάσεις κατά 
παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης, με Ανώ−τατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (ΑΕΙ), μετά από απόφαση 
του πρύτανη και αιτιολογημένη γνώμη της συγκλήτου 
του οικείου ΑΕΙ, με Τεχνολογικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα 
(ΤΕΙ), μετά από απόφαση του προέδρου και αιτιολογη−
μένη γνώμη της συνέλευσης των καθηγητών του οικείου 
ΤΕΙ και ερευνητικούς φορείς, καθώς και με εξειδικευ−μένους επιστήμονες και τεχνικούς με ειδικές γνώσεις 
και εμπειρία στην εκτέλεση έργων και την εκπόνηση 
μελετών για θέματα που εντάσσονται στο πλαίσιο των 
αρμοδιοτήτων του.
Άρθρο 120
Κώδικας Συναλλαγών Ηλεκτρικής Ενέργειας
1. Με τον Κώδικα Συναλλαγών Ηλεκτρικής Ενέργειας 
καθορίζονται ιδίως οι οικονομικοί και οι τεχνικοί κανό−νες που διέπουν τον προγραμματισμό και τις συναλλα−
γές οι οποίες αφορούν την εξυπηρέτηση του φορτίου 
ηλεκτρικής ενέργειας, υπό όρους καλής και ασφαλούς λειτουργίας του ΕΣΜΗΕ και των εγκαταστάσεων που συνδέονται με αυτό, καθώς και οι προϋποθέσεις δημι−ουργίας και οι κανόνες λειτουργίας βραχυχρόνιων και 
μακροχρόνιων αγορών ηλεκτρισμού.
2. Η λειτουργία της Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας 
διενεργείται σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Συ−
ναλλαγών Ηλεκτρικής Ενέργειας, ο οποίος καταρτίζεται 
από τον Λειτουργό της Αγοράς και υποβάλλεται στη 
ΡΑΕ. Η ΡΑΕ, κατόπιν δημόσιας διαβούλευσης με τους 
χρήστες του Συστήματος και τους συμμετέχοντες στην 
Αγορά, και αφού προβεί σε τυχόν τροποποιήσεις και 
προσθήκες, εκδίδει με απόφασή της τον Κώδικα Συναλ−
λαγών Ηλεκτρικής Ενέργειας, ο οποίος δημοσιεύεται 
στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Ο Κώδικας τροπο−
ποιείται, είτε με πρωτοβουλία της ΡΑΕ είτε κατόπιν 
αιτήματος του Λειτουργού ή τρίτων προσώπων που 
έχουν έννομο συμφέρον, κατ’ εφαρμογή της διαδικασίας 
του προηγούμενου εδαφίου.
3. Με τον Κώδικα Συναλλαγών Ηλεκτρικής ενέργειας 
ρυθμίζονται ιδίως:
(α) Ο τρόπος, η διαδικασία και οι όροι συνεργασίας 
μεταξύ του Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ και του Λειτουρ−
γού της Αγοράς για την ομαλή λειτουργία της Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας σε συνάρτηση με την αδιάκοπη, 
αξιόπιστη και οικονομικά αποδοτική λειτουργία του 
ΕΣΜΗΕ.
(β) Ο τρόπος, η διαδικασία και οι όροι ημερήσιου προ−
γραμματισμού της κατανομής φορτίου στις διαθέσιμες 
εγκαταστάσεις παραγωγής και στις Διασυνδέσεις, ιδίως 
σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στον Κώδικα Διαχείρισης 
του ΕΣΜΗΕ, σε από κοινού αποφάσεις Διαχειριστών 
Συστημάτων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας όμορων 
χωρών, ή άλλα κείμενα και αποφάσεις των αρμόδιων 
Ευρωπαϊκών Οργανισμών.
(γ) Ο τρόπος, η διαδικασία και οι όροι υπολογισμού 
της Οριακής Τιμής Συστήματος. Ο τρόπος, η διαδικασία 
και οι όροι διευθέτησης από τον Λειτουργό της Αγοράς 
των πληρωμών για τις προγραμματισμένες εγχύσεις 
ηλεκτρικής ενέργειας στο ΕΣΜΗΕ και των χρεώσεων 
για τις προγραμματισμένες απορροφήσεις ηλεκτρικής ενέργειας από το ΕΣΜΗΕ.
(δ) Η χρονική περίοδος που λαμβάνεται ως βάση για 
τον ημερήσιο ενεργειακό προγραμματισμό της κατα−
νομής φορτίου και τον υπολογισμό της Οριακής Τιμής 
του Συστήματος.
(ε) Το είδος, το ύψος και ο τρόπος παροχής εγγυή−
σεων ή άλλης ασφάλειας και καταβολής εισφορών από 
τους χρήστες του ΕΣΜΗΕ αναλογικά με την ενέργεια 
που απορροφούν από αυτό, κατά τρόπο ώστε να δια−
σφαλίζεται η κάλυψη των δαπανών του Διαχειριστή του 
ΕΣΜΗΕ και του Λειτουργού της Αγοράς, σε περίπτωση 
3854  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
τυχόν αδυναμίας των χρηστών να εκπληρώνουν τις οι−
κονομικές τους υποχρεώσεις στο πλαίσιο του ημερή−
σιου ενεργειακού προγραμματισμού και της κατανομής 
φορτίου σε πραγματικό χρόνο.
(στ) Ο τρόπος και η διαδικασία δημοσίευσης των απα−
ραίτητων πληροφοριών για τη συμμετοχή στην Αγορά Ηλεκτρικής Ενέργειας και τη λειτουργία αυτής.
(ζ) Ο τρόπος και η διαδικασία προστασίας των εμπορι−
κά ευαίσθητων πληροφοριών των Συμμετεχόντων ιδίως 
κατά τη συνεργασία του Λειτουργού της Αγοράς με τον 
Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ.
(η) Η διαδικασία εξωδικαστικής επίλυσης των διαφο−
ρών μεταξύ των Συμμετεχόντων στην Αγορά και του 
Λειτουργού της Αγοράς, που μπορεί να περιλαμβάνει και την υπαγωγή των διαφορών σε διαιτησία, η οποία 
διεξάγεται από τη ΡΑΕ, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 37.
(θ) Κάθε άλλη ρύθμιση απαραίτητη για την εύρυθμη, 
διαφανή και αποδοτική λειτουργία της Αγοράς.
4. Με την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων της Επιτρο−
πής Ανταγωνισμού και κάθε άλλης αρμόδιας αρχής, η 
ΡΑΕ επιβάλλει ρυθμιστικά μέτρα που αποβλέπουν στην 
εύρυθμη λειτουργία της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας 
και την προώθηση του αποτελεσματικού ανταγωνισμού 
σε αυτή. Τα μέτρα αυτά, τα οποία εξειδικεύονται στον 
Κώδικα Συναλλαγών Ηλεκτρικής Ενέργειας, είναι δυνα−
τόν να αφορούν ειδικές ρυθμίσεις αντιστάθμισης τυχόν 
δεσπόζουσας επιρροής στη σχετική αγορά, ειδικούς 
ρυθμιστικούς όρους και κανόνες με αντικείμενο τη δι−
ασφάλιση της ισότιμης συμμετοχής σε αυτή, καθώς και 
ρυθμίσεις που αποσκοπούν στη βελτίωση της ρευστό−τητας της ίδιας αγοράς. Τα μέτρα του προηγούμενου 
εδαφίου αφορούν ιδίως τις προσφορές που προέρ−
χονται από εγκαταστάσεις παραγωγής και οι οποίες 
οφείλουν να αντανακλούν τουλάχιστον το ελάχιστο 
μεταβλητό κόστος των εγκαταστάσεων αυτών, καθώς 
και τη θέσπιση μηχανισμών εικονικών εγκαταστάσεων 
ηλεκτροπαραγωγής, δια των οποίων, είτε καθίσταται 
διαθέσιμη ορισμένη ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας 
είτε παρέχεται πρόσβαση σε τμήμα του παραγωγικού 
δυναμικού για ορισμένο χρονικό διάστημα.
5. Υπολογισμοί και ειδικές εγκρίσεις, που προβλέπο−
νται από τον Κώδικα Συναλλαγών Ηλεκτρικής Ενέργειας, 
αποφασίζονται από τη ΡΑΕ, μετά από γνώμη του Λει−
τουργού της Αγοράς και δημοσιεύονται στην Εφημερίδα 
της Κυβερνήσεως.
6. Με απόφαση της ΡΑΕ εκδίδονται εγχειρίδια για 
τις λεπτομέρειες εφαρμογής του Κώδικα Συναλλαγών 
Ηλεκτρικής Ενέργειας, σύμφωνα με τη διαδικασία της 
παραγράφου 2.
Άρθρο 121
Συμβουλευτική Επιτροπή της ΑΔΜΗΕ ΑΕ
1. Με πρωτοβουλία της ΑΔΜΗΕ ΑΕ συστήνεται Συμ−
βουλευτική Επιτροπή χρηστών του ΕΣΜΗΕ με σκοπό 
την κατοχύρωση της διαφάνειας στο πλαίσιο της λει−
τουργίας της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και της 
διαχείρισης του ΕΣΜΗΕ. Για το λόγο αυτόν, η Συμβου−
λευτική Επιτροπή παρακολουθεί σε μακροπρόθεσμο, 
μεσοπρόθεσμο και βραχυπρόθεσμο επίπεδο τους εν 
λόγω τομείς, καθώς και την παροχή υπηρεσιών του 
Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ προς τους χρήστες αυτού.2. Με απόφαση της ΡΑΕ, μετά από την υποβολή της 
γνώμης της ΑΔΜΗΕ ΑΕ και κατόπιν δημόσιας διαβούλευ−
σης, καθορίζεται η διαδικασία σύστασης και σύνθεσης 
της Συμβουλευτικής Επιτροπής, ο τρόπος λειτουργίας της, η διαδικασία επιλογής των μελών της, καθώς και η 
πρόσβαση σε πληροφορίες που αφορούν τη λειτουργία 
της αγοράς και τη διαχείριση του ΕΣΜΗΕ.
3. Η Συμβουλευτική Επιτροπή υποβάλλει στη ΡΑΕ, 
στους Διαχειριστές του ΕΣΜΗΕ και του ΕΔΔΗΕ και στον 
Λειτουργό της Αγοράς, τακτικές εκθέσεις, καθώς και 
προτάσεις για τη λήψη νέων μέτρων ή την τροποποίη−
ση της κατ’ εξουσιοδότηση του παρόντος εκδοθείσας 
νομοθεσίας, με στόχο τη βελτίωση της λειτουργίας 
της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και ιδίως την απο−τελεσματική εφαρμογή των διατάξεων του Κώδικα Δι−
αχείρισης του Συστήματος, του Κώδικα Συναλλαγών 
Ηλεκτρικής Ενέργειας και των σχετικών Εγχειριδίων.
4. Η Συμβουλευτική Επιτροπή αποτελείται από τουλά−
χιστον δέκα (10) πρόσωπα, στα οποία μετέχουν εκπρό−
σωποι των Διαχειριστών του ΕΣΜΗΕ και του ΕΔΔΗΕ, του 
Λειτουργού της Αγοράς, ενώσεις χρηστών του ΕΣΜΗΕ 
και του ΕΔΔΗΕ, καθώς και ενώσεις συμμετεχόντων στην 
αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Η Συμβουλευτική Επιτρο−πή, για την εκτέλεση των αρμοδιοτήτων της, μπορεί να 
συνιστά ομάδες εργασίας με εξειδικευμένο αντικείμενο, 
στις οποίες είναι δυνατόν να συμμετέχουν και πρόσωπα 
πέραν των ανωτέρω.
5. Στη Συμβουλευτική Επιτροπή και ειδικά για θέματα 
διαχείρισης της υδροηλεκτρικής παραγωγής και των 
ταμιευτήρων, συμμετέχουν και τα όργανα που είναι αρ−
μόδια για τη διαχείριση των υδάτων, κατά τις διατάξεις 
του ν. 3199/2003 (Α΄ 280).
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε΄
ΔΙΑΝΟΜΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
Άρθρο 122
Κυριότητα του Δικτύου Διανομής
1. Η κυριότητα του ΕΔΔΗΕ ανήκει αποκλειστικά στη 
ΔΕΗ ΑΕ. Για το σκοπό αυτόν, με τον παρόντα νόμο, 
χορηγείται στη ΔΕΗ ΑΕ Άδεια Αποκλειστικότητας της 
κυριότητας του Δικτύου. Η άδεια αυτή καλύπτει και κάθε 
μελλοντική επέκταση του ΕΔΔΗΕ.
2. Οι όροι και περιορισμοί της άδειας της παραγράφου 
1 καθορίζονται με απόφαση της ΡΑΕ. Με την άδεια αυτή 
εξειδικεύονται τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις του 
κυρίου του ΕΔΔΗΕ, σε σχέση ιδίως με τα ακόλουθα:
(α) Την παραχώρηση της διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ στον 
Διαχειριστή αυτού.
(β) Το ρόλο και τις ευθύνες του έναντι του Διαχειριστή 
του Δικτύου, όσον αφορά στην άσκηση των αρμοδιο−τήτων που ανατίθενται σε αυτόν με τις διατάξεις του παρόντος.
(γ) Τη διασφάλιση του λογιστικού και του λειτουργι−
κού διαχωρισμού των σχετικών με την κυριότητα του Δικτύου δραστηριοτήτων της ΔΕΗ ΑΕ, από τις λοιπές δραστηριότητες που ασκεί αυτή στον τομέα της ηλε−
κτρικής ενέργειας.
3. Η ΔΕΗ ΑΕ, ως κύριος του ΕΔΔΗΕ, υποχρεούται ιδίως 
να διασφαλίζει τη διάθεση των οικονομικών και κάθε 
άλλης φύσης πόρων που απαιτούνται από την πλευρά 
της υπό την παραπάνω ιδιότητα, όπως αυτοί καθορί−
ζονται ειδικότερα με την απόφαση της παραγράφου 
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3855
2, για την απρόσκοπτη υλοποίηση της ανάπτυξης του 
Δικτύου σύμφωνα με τον προγραμματισμό που εκπονεί 
ο Διαχειριστής του Δικτύου.
Άρθρο 123
Νομικός και λειτουργικός διαχωρισμός
της δραστηριότητας Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας
(Άρθρο 24 της Οδηγίας 2009/72/ΕΚ)
1. Εντός οκτώ (8) μηνών από τη θέση σε ισχύ του 
παρόντος νόμου η ΔΕΗ ΑΕ υποχρεούται να προβεί στο 
νομικό και λειτουργικό διαχωρισμό της δραστηριότητας 
της διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ από τις λοιπές δραστηρι−
ότητες της κάθετα ολοκληρωμένης επιχείρησής της, 
με την εισφορά του Κλάδου Διανομής στη θυγατρική της εταιρεία με την επωνυμία «Διαχειριστής Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας ΑΕ» (ΔΕΔΔΗΕ 
ΑΕ).
2. Η απόσχιση του ως άνω κλάδου πραγματοποιείται 
με τη διαδικασία και τους όρους του παρόντος νόμου, 
των άρθρων 68 έως 79 του κ.ν. 2190/1920, καθώς και 
των άρθρων 1 έως και 5 του ν. 2166/1993 με αναλογική 
εφαρμογή των παρεκκλίσεων που προβλέπονται στο 
άρθρο 98. Για τους σκοπούς του παρόντος ως Κλάδος 
Διανομής νοείται η ομώνυμη αυτόνομη οργανωμένη λει−
τουργική μονάδα Γενική Διεύθυνση Διανομής της ΔΕΗ ΑΕ μαζί με τη Διεύθυνση Διαχείρισης Νησιών της ΔΕΗ 
ΑΕ, συμπεριλαμβανομένων των περιουσιακών στοιχείων 
της ΔΕΗ ΑΕ και των συναφών με αυτά απαιτήσεων και 
υποχρεώσεων, που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των 
ως άνω Μονάδων, με εξαίρεση τα ακίνητα και τα πάγια 
στοιχεία του Δικτύου Διανομής και του Δικτύου των Μη 
Διασυνδεδεμένων Νησιών.
3. Η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ υποκαθίσταται, ανεξαρτήτως του 
χρόνου γενέσεώς τους, σε όλα εν γένει τα δικαιώματα, τις υποχρεώσεις και τις έννομες σχέσεις της ΔΕΗ ΑΕ που αφορούν τον εισφερόμενο κλάδο, περιλαμβανομέ−νων και αυτών που αφορούν τόσο το προσωπικό που 
συνταξιοδοτήθηκε προ της 31.12.2011 και απασχολούνταν 
στη δραστηριότητα του Κλάδου Διανομής όσο και το μεταφερόμενο κατά το άρθρο 125 προσωπικό, και απο−
λαμβάνει των φορολογικών προνομίων και ατελειών 
που είχαν θεσπιστεί υπέρ της ΔΕΗ ΑΕ. Η μεταβίβαση 
αυτή εξομοιώνεται με καθολική διαδοχή και από την 
ημερομηνία της καταχώρισης στο μητρώο Ανωνύμων 
Εταιρειών της σχετικής εγκριτικής απόφασης, η ΔΕΗ ΑΕ 
απαλλάσσεται από κάθε υποχρέωση έναντι οποιουδή−ποτε τρίτου, περιλαμβανομένου του Δημοσίου και των 
ασφαλιστικών ταμείων, ως προς τις οποίες υποκαθίστα−
ται κατά τα ανωτέρω η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ. Ομοίως η ΔΕΔΔΗΕ 
ΑΕ απαλλάσσεται και από υποχρεώσεις, τίτλους ή δικαι−
ώματα που τυχόν είναι αμεταβίβαστα, με νόμο ή σύμβα−
ση, ή αφορούν τα πάγια των δικτύων που παραμένουν 
στην κυριότητα της ΔΕΗ ΑΕ. Οποιοσδήποτε λογιστικός 
ή φορολογικός χειρισμός διενεργήθηκε από τη ΔΕΗ ΑΕ 
που αφορά τον Κλάδο Διανομής και ενέχει μελλοντικά 
οφέλη ή βάρη, μεταφέρεται συνεπεία της απόσχισης 
στη ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ προς όφελος ή βάρος αυτής.
4. Οι εκκρεμείς δίκες συνεχίζονται αυτοδικαίως από 
τη ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ, χωρίς να διακόπτονται βιαίως και να 
απαιτείται για τη συνέχιση ή την επανάληψή τους οποι−
αδήποτε διατύπωση ή δήλωση εκ μέρους της.
5. Κάθε μορφής διοικητικές άδειες, εγκρίσεις και πα−
ραχωρήσεις που έχουν χορηγηθεί στη ΔΕΗ ΑΕ, σχετικά με τον εισφερόμενο Κλάδο Διανομής, μεταβιβάζονται 
αυτοδικαίως στη ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ. Όσον αφορά την ασφά−
λιση των οχημάτων της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ, εφαρμόζονται 
αναλογικά οι διατάξεις του π.δ. 764/1978.
6. Το μετοχικό κεφάλαιο της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ αυξάνεται 
λόγω της απορρόφησης, κατά το ποσό της λογιστικής αξίας του ως άνω εισφερόμενου κλάδου της ΔΕΗ ΑΕ. 
Με την ολοκλήρωση της απορρόφησης του Κλάδου 
Διανομής, θα εκδοθούν από τη ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ νέες μετο−
χές που θα παραδοθούν στη ΔΕΗ ΑΕ. Οι μετοχές αυτές 
παρέχουν στη ΔΕΗ ΑΕ το δικαίωμα συμμετοχής στα 
κέρδη της απορροφώσας εταιρείας.
7. Αποφάσεις των Διοικητικών Συμβουλίων και των 
Γενικών Συνελεύσεων της εισφέρουσας και της απορ−ροφώσας εταιρείας, που έχουν ήδη ληφθεί πριν από τη θέση σε ισχύ του παρόντος νόμου προς το σκοπό της 
συμμόρφωσης της κάθετα ολοκληρωμένης επιχείρη−
σης της ΔΕΗ ΑΕ με τις υποχρεώσεις διαχωρισμού της δραστηριότητας διανομής σύμφωνα με τις απαιτήσεις 
της Οδηγίας 2009/72/ΕΚ, καταλαμβάνονται από τις ρυθ−
μίσεις του παρόντος άρθρου.
8. Οι διατάξεις των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 4 
του ν. 1468/1950 (Α΄ 169), της παραγράφου 1 του άρθρου 
36 και του άρθρου 37 του β.δ. της 28ης Ιανουαρίου 1951 (Α΄ 35), των άρθρων 12, 13 και 14 του α.ν. 1672/ 1951 (Α΄ 
36) και των άρθρων του ν. 4483/1965 (Α΄ 118), όπως ισχύ−
ουν, καθώς και τα υφιστάμενα κατά τη δημοσίευση του νόμου αυτού φορολογικά, δικονομικά ή άλλα προνόμια 
ή δικαιώματα απαλλοτριώσεως ακινήτων, συστάσεως 
δουλειών, χρήσεως οδών, πλατειών, πεζοδρομίων, δι−
έλευσης γραμμών ή καλωδίων ή διανοίξεως υπόγειων 
σηράγγων ή εκτελέσεως υπέργειων ή υπόγειων εργασι−
ών, τοποθέτησης στύλων, εγκατάστασης υποσταθμών, 
που είναι αναγκαίες για την κατασκευή, συντήρηση, 
επισκευή, εκμετάλλευση, ανάπτυξη και διατήρηση της 
λειτουργικής και τεχνικής αρτιότητας του ΕΔΔΗΕ και εν 
γένει την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και παροχή 
υπηρεσιών ή άσκηση δραστηριοτήτων κοινής ωφέλειας 
παραμένουν σε ισχύ και εφαρμόζονται αναλόγως και 
υπέρ της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ.
Άρθρο 124
Ανεξαρτησία του Διαχειριστή του ΕΔΔΗΕ
(Άρθρο 26 της Οδηγίας 2009/72/ΕΚ)
1. Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και των διοι−
κητικών οργάνων της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ δεν κατέχουν καμία 
επαγγελματική θέση ή ευθύνη, ούτε έχουν συμφέρον 
ή επιχειρηματική σχέση και δεν λαμβάνουν οικονομικό όφελος ή παροχή, άμεσα ή έμμεσα, που να συνδέεται 
με επιχείρηση ή φορέα του Ελληνικού Δημοσίου που 
δραστηριοποιείται στον τομέα παραγωγής, προμήθειας 
ή μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, 
ή με τη ΔΕΗ ΑΕ ή με οποιαδήποτε Συνδεδεμένη με αυτή 
επιχείρηση εκτός της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ ή τους μετόχους 
που ασκούν τον έλεγχο των παραπάνω επιχειρήσεων. Η 
αμοιβή των παραπάνω προσώπων, στην οποία περιλαμ−
βάνονται οι πάσης φύσης αποδοχές και παροχές, δεν 
εξαρτάται από τις δραστηριότητες ή τα αποτελέσματα 
της Κάθετα Ολοκληρωμένης Επιχείρησης της ΔΕΗ ΑΕ ή 
οποιουδήποτε μέρους της, πέραν των δραστηριοτήτων 
ή των αποτελεσμάτων της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ.
2. Η παράγραφος 1 εφαρμόζεται σε όλα τα πρόσωπα 
που ασκούν καθήκοντα εκπροσώπησης και διαχείρισης 
3856  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
κατ’ εξουσιοδότηση του Διοικητικού Συμβουλίου και 
στα πρόσωπα που λογοδοτούν απευθείας σε αυτά για 
ζητήματα που αφορούν στη λειτουργία, τη συντήρηση 
ή την ανάπτυξη του ΕΔΔΗΕ.
3. Στους παραβάτες του παρόντος άρθρου επιβάλλε−
ται με απόφαση της ΡΑΕ πρόστιμο ύψους από 50.000 ευρώ ως 200.000 ευρώ, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 36.
4. Τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου και των διοικη−
τικών οργάνων της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ δύνανται να καταγγεί−
λουν, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου, την πρόωρη 
λήξη της απασχόλησής τους στη ΡΑΕ. Η ΡΑΕ δύναται με 
αιτιολογημένη απόφασή της να παύσει μέλος του διοι−
κητικού συμβουλίου και των διοικητικών οργάνων της 
ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ εφόσον δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις των διατάξεων των παραγράφων 1 και 2.
5. Η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ υποχρεούται να διασφαλίζει τους 
αναγκαίους ανθρώπινους, τεχνικούς, υλικούς και οικο−
νομικούς πόρους για τη λειτουργία, τη συντήρηση και 
την ανάπτυξη του ΕΔΔΗΕ και γενικότερα για την αποτε−
λεσματική άσκηση των αρμοδιοτήτων του και την προ−
σήκουσα εκτέλεση των καθηκόντων του. Τα αναγκαία 
για το σκοπό αυτόν κεφάλαια και πόροι, καθορίζονται 
αποκλειστικά από τη ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ και, με την επιφύλαξη 
των διατάξεων της παραγράφου 6, ανεξάρτητα από την 
Κάθετα Ολοκληρωμένη Επιχείρηση ΔΕΗ ΑΕ και από 
οποιοδήποτε μέρος της.
6. Με την Άδεια Αποκλειστικότητας της Κυριότητας 
του Δικτύου Διανομής, που χορηγείται κατά το άρθρο 122, καθορίζονται όροι και περιορισμοί σχετικά με την προστασία των οικονομικών δικαιωμάτων της Κάθετα Ολοκληρωμένης Επιχείρησης ΔΕΗ ΑΕ, καθώς και των 
δικαιωμάτων εποπτείας επί της διαχείρισης της ΔΕ−
ΔΔΗΕ ΑΕ, σε ό,τι αφορά την απόδοση επί των παρα−
χωρούμενων κεφαλαίων. Οι παραπάνω όροι μπορούν να 
αφορούν ιδίως στο δικαίωμα της Κάθετα Ολοκληρωμέ−
νης Επιχείρησης να εγκρίνει τον ετήσιο προϋπολογισμό 
της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ και να θέτει γενικά όρια στο επίπεδο 
δανεισμού της. Σε κάθε περίπτωση, ουδέν μέρος της 
Κάθετα Ολοκληρωμένης Επιχείρησης ΔΕΗ ΑΕ επιτρέ−πεται να εμπλέκεται ή με οποιονδήποτε τρόπο να επη−
ρεάζει την καθημερινή δραστηριότητα της ΔΕΔΔΗΕ 
ΑΕ ή τις αποφάσεις της σχετικά με την κατασκευή 
ή την αναβάθμιση υποδομών του ΕΔΔΗΕ, στο βαθμό 
που αυτή δεν υπερβαίνει τους όρους του εγκεκριμένου 
προϋπολογισμού της. Σε περίπτωση παραβίασης του 
προηγούμενου εδαφίου επιβάλλονται οι κυρώσεις του άρθρου 36.
7. Η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ εκτελεί πρόγραμμα συμμόρφωσης, 
το οποίο αποσκοπεί στην αποφυγή τυχόν διακριτικής συμπεριφοράς, μεροληπτικών εταιρικών πρακτικών και 
στρέβλωσης του ανταγωνισμού κατά την άσκηση των 
αρμοδιοτήτων της. Με το πρόγραμμα συμμόρφωσης 
καθορίζονται οι υποχρεώσεις του προσωπικού και της 
διοίκησης της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ και τα μέτρα που λαμβάνει η 
ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ για την αποφυγή των παραπάνω, καθώς και 
για τη διασφάλιση της εκτέλεσης του προγράμματος 
συμμόρφωσης από το προσωπικό της, και ο τρόπος και 
τα μέσα για την παρακολούθηση της εκτέλεσης και τον 
έλεγχο της συμμόρφωσης της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ προς το εν 
λόγω πρόγραμμα, τον οποίο διενεργεί ο Υπεύθυνος Συμ−
μόρφωσης που διορίζεται σύμφωνα με την παράγραφο 
8. Για το σκοπό αυτόν, με το πρόγραμμα συμμόρφωσης καθορίζονται κανόνες, διαδικασίες και υποχρεώσεις του 
προσωπικού της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ, σε ό,τι αφορά ιδίως:
(α) την υποχρέωση διαφύλαξης του εμπιστευτικού 
χαρακτήρα των εμπορικά ευαίσθητων πληροφοριών, 
καθώς και την υποχρέωση παροχής ισότιμης πρόσβα−
σης σε πληροφορίες που αφορούν τη δραστηριότητά 
της και ενδέχεται να παρέχουν εμπορικά πλεονεκτή−
ματα, σύμφωνα με τη διάταξη της παραγράφου 4 του 
άρθρου 127,
(β) τον καθορισμό και τη διαβάθμιση κάθε πληροφο−
ρίας που εμπίπτει στις παραπάνω περιπτώσεις ή τον καθορισμό των κριτηρίων διαβάθμισής της, καθώς και τους κανόνες διαχείρισής της,
(γ) την υποχρέωση της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ να διασφαλίζει 
ότι στους χρήστες του ΕΔΔΗΕ επικοινωνούνται με σα−
φήνεια και κάθε λεπτομέρεια, άμεσα και έμμεσα, τα 
ακόλουθα:
(αα) ο διαχωρισμός της εταιρικής ταυτότητας της 
ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ και του αντικειμένου των υπηρεσιών που 
παρέχει, από τις λοιπές δραστηριότητες της Κάθετα 
Ολοκληρωμένης Επιχείρησης της ΔΕΗ ΑΕ και ιδίως από 
τις δραστηριότητες παραγωγής και προμήθειας,
(ββ) η υποχρέωση της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ να παρέχει τις 
υπηρεσίες της στους χρήστες του ΕΔΔΗΕ σύμφωνα 
με την κείμενη νομοθεσία, ανεξαρτήτως των συμβα−
τικών τους σχέσεων με λοιπούς κατόχους αδειών του 
παρόντος νόμου και, ιδίως, χωρίς να τους δεσμεύει 
άμεσα ή έμμεσα σε σχέση με άλλα μέρη της Κάθετα Ολοκληρωμένης Επιχείρησης της ΔΕΗ ΑΕ,
(δ) την ενημέρωση του προσωπικού της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ 
για το πρόγραμμα συμμόρφωσης, τα μέτρα εφαρμογής 
του, τις συνέπειες που επισύρει η παραβίαση όρων του, 
καθώς και την εκπαίδευση για την τήρησή του,
(ε) τη συγκέντρωση και καταγραφή στοιχείων, καθώς 
και την τήρηση αρχείου σχετικά με την εκτέλεση του προγράμματος συμμόρφωσης από τον Υπεύθυνο Συμ−μόρφωσης και από τη ΡΑΕ,
(στ) τη διασφάλιση της απρόσκοπτης πρόσβασης 
του Υπεύθυνου Συμμόρφωσης στις εγκαταστάσεις της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ και σε κάθε αναγκαίο στοιχείο και πληρο−φορία στο πλαίσιο των καθηκόντων ελέγχου της συμ−
μόρφωσης με το πρόγραμμα.
Το πρόγραμμα συμμόρφωσης καταρτίζεται από τον 
Υπεύθυνο Συμμόρφωσης σε συνεργασία με τη ΔΕΔΔΗΕ 
ΑΕ, εντός τριών (3) μηνών από το νομικό και λειτουργι−κό διαχωρισμό της δραστηριότητας της Διανομής και 
υπόκειται στην έγκριση της ΡΑΕ, η οποία δύναται να 
επιβάλει συγκεκριμένες τροποποιήσεις του προγράμμα−
τος. Υπό την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων της ΡΑΕ, η συμμόρφωση προς το πρόγραμμα υπόκειται στον ανε−ξάρτητο έλεγχο του Υπεύθυνου Συμμόρφωσης.
8. Ο Υπεύθυνος Συμμόρφωσης είναι φυσικό ή νομικό 
πρόσωπο που διορίζεται από το Διοικητικό Συμβούλιο της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ, εντός δύο (2) μηνών από την πρώτη 
συγκρότησή του, με την επιφύλαξη της έγκρισης της 
ΡΑΕ. Η παράγραφος 1 εφαρμόζεται αναλογικά και για τον Υπεύθυνο Συμμόρφωσης.
9. Η ΡΑΕ δύναται με απόφασή της να αρνηθεί την 
έγκριση του Υπεύθυνου Συμμόρφωσης μόνο για λόγους 
έλλειψης ανεξαρτησίας ή επαγγελματικής επάρκειας, 
καθώς και να εντέλλει οποτεδήποτε την αντικατάσταση 
ήδη διορισμένου Υπεύθυνου Συμμόρφωσης για τους 
ίδιους λόγους, λαμβάνοντας επιπλέον υπόψη και την 
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3857
επίδοση του τελευταίου κατά την άσκηση των καθη−
κόντων του. Η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ υποχρεούται να διασφαλίζει 
την απρόσκοπτη πρόσβαση του Υπεύθυνου Συμμόρφω−
σης σε κάθε αναγκαίο στοιχείο και πληροφορία που 
τηρείται από τη ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ ή από οποιαδήποτε συν−
δεδεμένη με αυτόν εταιρεία, καθώς και την πρόσβαση 
στις εγκαταστάσεις των παραπάνω επιχειρήσεων χωρίς 
προηγούμενη ειδοποίηση, προκειμένου να ασκεί τα κα−θήκοντά του.
10. Ο Υπεύθυνος Συμμόρφωσης είναι αρμόδιος για:
(α) την παρακολούθηση της εκτέλεσης του Προγράμ−
ματος Συμμόρφωσης και τον έλεγχο της συμμόρφωσης 
της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ προς αυτό,
(β) την εκπόνηση ετήσιας έκθεσης και την κοινοποίησή 
της στη ΡΑΕ μέχρι την 31η Ιανουαρίου έκαστου έτους. 
Στην έκθεση, που δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα της 
ΡΑΕ εντός πέντε (5) ημερών από την κοινοποίησή της, 
αναφέρονται τα μέτρα που λαμβάνονται για την εκτέ−
λεση του Προγράμματος Συμμόρφωσης, αξιολογείται 
η επάρκεια και η εφαρμογή τους από τη ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ ως προς την επίτευξη των σκοπών του προγράμματος και διατυπώνονται προτάσεις του Υπεύθυνου Συμμόρ−
φωσης σχετικά με το Πρόγραμμα Συμμόρφωσης και 
την εκτέλεσή του,
(γ) την υποβολή στη ΡΑΕ τριμηνιαίων αναφορών σε 
σχέση με την εκτέλεση του Προγράμματος Συμμόρ−
φωσης,
(δ) τη γνωστοποίηση στη ΡΑΕ κάθε παράβασης ως 
προς την εφαρμογή του Προγράμματος Συμμόρφωσης, 
κατά το χρόνο που αυτή σημειώνεται, καθώς και την 
υποβολή προτάσεων για την άμεση λήψη μέτρων,
(ε) την υποβολή έκθεσης στη ΡΑΕ σε σχέση με τις 
εμπορικές και οικονομικές σχέσεις μεταξύ της κάθετα ολοκληρωμένης επιχείρησης ΔΕΗ ΑΕ και της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ.
Η ΡΑΕ αξιολογεί κατ’ έτος το βαθμό ανεξαρτησίας της 
ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ και μπορεί να τροποποιήσει οποτεδήποτε με απόφασή της το Πρόγραμμα Συμμόρφωσης επιβάλ−
λοντας επιπλέον τη λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση 
διακριτικής συμπεριφοράς, μεροληπτικών πρακτικών και 
στρεβλώσεων του ανταγωνισμού, σε όφελος της κάθετα 
ολοκληρωμένης επιχείρησης της ΔΕΗ ΑΕ ή επιχειρήσε−
ων Συνδεδεμένων με αυτήν.
11. Η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ υποχρεούται να διασφαλίζει ότι τα 
εμπορικά της σήματα και οι επικοινωνιακές της πρακτι−
κές δεν προκαλούν σύγχυση όσον αφορά τη χωριστή 
ταυτότητα του κλάδου προμήθειας της κάθετα ολοκλη−
ρωμένης επιχείρησης της ΔΕΗ ΑΕ. Η ΡΑΕ με απόφασή της δύναται να επιβάλλει τη λήψη κάθε αναγκαίου μέ−
τρου για την τήρηση της ως άνω υποχρέωσης.
Άρθρο 125
Προσωπικό της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ
1. Το προσωπικό της ΔΕΗ ΑΕ που απασχολείται με 
σύμβαση εξαρτημένης εργασίας στη Γενική Διεύθυνση Διανομής της ΔΕΗ ΑΕ, καθώς και στη Διεύθυνση Δια−
χείρισης Νησιών της ΔΕΗ ΑΕ μεταφέρεται την 31.12. 2011 
στη ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ. Επίσης μεταφέρεται κατά την ίδια ως 
άνω ημερομηνία στη ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ και το προσωπικό 
των Βασικών Οργανικών Κλιμακίων (ΒΟΚ) των Γενικών Διευθύνσεων Οικονομικών Υπηρεσιών και Ανθρωπίνων 
Πόρων και Οργάνωσης, της Διεύθυνσης Εσωτερικού 
Ελέγχου, καθώς και των Βασικών Οργανικών Κλιμακί−ων (ΒΟΚ) που υπάγονται στον Διευθύνοντα Σύμβουλο 
(με την εξαίρεση του Κέντρου Ερευνών – Δοκιμών και Προτύπων), το οποίο υπηρετεί με σύμβαση εξαρτημέ−
νης εργασίας ή έμμισθης εντολής και απασχολείται για 
την υποστήριξη των δραστηριοτήτων της εισφερόμενης 
Γενικής Διεύθυνσης Διανομής της ΔΕΗ ΑΕ. Επιπροσθέ−τως, μεταφέρεται προς ένταξη στη ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ και το 
προσωπικό που πρόκειται να προσληφθεί, βάσει της 
προκήρυξης 1/2007, για την κάλυψη αναγκών της Γενικής 
Διεύθυνσης Διανομής και της Διεύθυνσης Διαχείρισης 
Νησιών της ΔΕΗ ΑΕ. Η μεταφορά του προαναφερόμενου 
προσωπικού γίνεται κατά παρέκκλιση κάθε αντίθετης 
γενικής ή ειδικής ρύθμισης νόμου, κανονισμού, διαι−
τητικής απόφασης, συλλογικής ή ατομικής σύμβασης 
εργασίας.
2. Για τη μεταφορά του ως άνω προσωπικού και τους 
όρους εργασίας του εφαρμόζονται οι διατάξεις του π.δ. 
178/2002 και διατηρούνται σε ισχύ τα προβλεπόμενα 
σχετικά με τα εργασιακά και ασφαλιστικά δικαιώματα 
σε νόμο, σε εφαρμοστέες Επιχειρησιακές Συλλογικές 
Συμβάσεις Εργασίας, στον Κανονισμό Κατάστασης Προ−
σωπικού ΔΕΗ (ΚΚΠ/ΔΕΗ), στις εν γένει υφιστάμενες υπη−
ρεσιακές ρυθμίσεις της ΔΕΗ ΑΕ και σε ατομική σύμβαση 
εργασίας. Η προϋπηρεσία που έχει αναγνωριστεί από 
τη ΔΕΗ ΑΕ, αναγνωρίζεται πλήρως για όλα τα δικαι−
ώματα που απορρέουν από αυτή και δεν επιτρέπεται 
συνεπεία της παραπάνω μεταφοράς βλαπτική μεταβολή 
των όρων εργασίας.
3. Με απόφαση του Δ.Σ. της ΔΕΗ ΑΕ, που εκδίδεται 
εντός προθεσμίας 30 ημερών από τη θέση σε ισχύ του παρόντος νόμου και αφού ληφθεί υπόψη η γνώμη της 
πλέον αντιπροσωπευτικής συνδικαλιστικής οργάνωσης 
του προσωπικού της, καθορίζονται η διαδικασία και 
γενικά κάθε λεπτομέρεια για τη μεταφορά του ως άνω προσωπικού της ΔΕΗ ΑΕ στη ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ.
4. Για χρονικό διάστημα πέντε (5) ετών από την έναρξη 
λειτουργίας της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ και για τη διευκόλυνση της 
πλήρους ανάπτυξης των δικών της Υπηρεσιών, η ΔΕΗ ΑΕ δύναται να υποστηρίζει τη λειτουργία της ΔΕΔΔΗΕ 
ΑΕ παρέχοντάς της υπηρεσίες, όπως ενδεικτικά τις υπη−
ρεσίες υγείας και ασφάλειας εργαζομένων και νομικής 
υποστήριξης έναντι εύλογου ανταλλάγματος που θα 
καλύπτει το κόστος παροχής τους. Η παροχή υπηρεσιών 
από τη ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ προς τη ΔΕΗ ΑΕ επιτρέπεται όσον 
αφορά τη σχέση που δημιουργεί η ιδιοκτησία των παγί−
ων από τη ΔΕΗ ΑΕ σε συνδυασμό με την ανάληψη των 
εργασιών ανάπτυξης και εκμετάλλευσης των παγίων 
από τη ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ. Η παροχή υπηρεσιών από την ΑΔ−ΜΗΕ ΑΕ προς τη ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ επιτρέπεται στα πλαίσια 
της ανάπτυξης και εκμετάλλευσης των σχετιζομένων 
εγκαταστάσεων, έναντι εύλογου ανταλλάγματος που θα 
ανταποκρίνεται στις συνθήκες της αγοράς. Πέραν των 
ανωτέρω, η παροχή υπηρεσιών μεταξύ της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ 
και οποιουδήποτε ανταγωνιστικού μέρους της Κάθετα Ολοκληρωμένης Επιχείρησης της ΔΕΗ ΑΕ επιτρέπεται 
μόνο στα πλαίσια των ισότιμων σχέσεων που θα έχει 
η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ με όλους τους Παραγωγούς και Προμη−θευτές της αγοράς.
5. Το προσωπικό της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ οφείλει να ενερ−
γεί με αμεροληψία και να τηρεί τον εμπιστευτικό χα−
ρακτήρα των εμπορικά ευαίσθητων πληροφοριών, σε 
συμμόρφωση με τους όρους του Προγράμματος Συμ−μόρφωσης.
3858  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
Άρθρο 126
Άδεια Διαχείρισης του Δικτύου Διανομής
1. Η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ υποχρεούται, εντός προθεσμίας τριών 
(3) μηνών από την ολοκλήρωση της διαδικασίας απόσχι−
σης σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 123 του πα−ρόντος νόμου, να λάβει Άδεια Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ, η οποία καλύπτει και κάθε μελλοντική επέκτασή του.
2. Η άδεια χορηγείται από τη ΡΑΕ και με αυτήν καθο−
ρίζονται, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα:
(α) Οι υποχρεώσεις και τα δικαιώματα του Διαχειριστή 
του ΕΔΔΗΕ σχετικά με την παραχώρηση της διαχείρι−σης του Δικτύου σε αυτόν, καθώς και οι υποχρεώσεις 
και οι ευθύνες του Διαχειριστή του Δικτύου, στο πλαίσιο 
των αρμοδιοτήτων του, έναντι του κυρίου του ΕΔΔΗΕ.
(β) Οι όροι και οι προϋποθέσεις που απαιτούνται 
για την άσκηση της δραστηριότητας διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ.
(γ) Οι όροι, οι προϋποθέσεις, καθώς και τα αναγκαία 
μέτρα διασφάλισης της ανεξαρτησίας, του λειτουργι−κού διαχωρισμού, της αμερόληπτης και μη διακριτικής 
συμπεριφοράς του Διαχειριστή του ΕΔΔΗΕ, σύμφωνα 
με τις ειδικότερες διατάξεις του παρόντος νόμου.
Άρθρο 127
Αρμοδιότητες του Διαχειριστή του ΕΔΔΗΕ
(Άρθρο 25 της Οδηγίας 2009/72/ΕΚ)
1. Η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ είναι υπεύθυνη για την ανάπτυξη, τη 
λειτουργία και τη συντήρηση, υπό οικονομικούς όρους 
του ΕΔΔΗΕ ώστε να διασφαλίζεται η αξιόπιστη, αποδο−
τική και ασφαλής λειτουργία του, καθώς και η μακρο−
πρόθεσμη ικανότητά του να ανταποκρίνεται σε εύλογες 
ανάγκες ηλεκτρικής ενέργειας, λαμβάνοντας τη δέουσα 
μέριμνα για το περιβάλλον και την ενεργειακή αποδοτι−
κότητα, καθώς και για τη διασφάλιση, κατά τον πλέον 
οικονομικό, διαφανή, άμεσο και αμερόληπτο τρόπο, της 
πρόσβασης των χρηστών στο ΕΔΔΗΕ, προκειμένου να 
ασκούν τις δραστηριότητές τους, σύμφωνα με την Άδεια 
Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ που της χορηγείται κατά τις 
διατάξεις του παρόντος νόμου και σύμφωνα με τον 
Κώδικα Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ.
2. Πέραν των όσων ορίζονται στην Άδεια Διαχείρισης 
του ΕΔΔΗΕ, η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ ο Διαχειριστής υποχρεούται 
ειδικότερα να διασφαλίζει:
(α) Την αξιοπιστία και την ασφάλεια του ΕΔΔΗΕ, 
λαμβάνοντας παραλλήλως κατάλληλα μέτρα για την 
προστασία του περιβάλλοντος.
(β) Τη διατήρηση τεχνικά άρτιου και οικονομικά απο−
δοτικού ΕΔΔΗΕ.
(γ) Την τήρηση των τεχνικών προδιαγραφών και απαι−
τήσεων σχεδιασμού, λειτουργίας και συντήρησης του Δικτύου και να μεριμνά για την επίτευξη των στόχων 
απόδοσης για τη δραστηριότητα της Διανομής, όσον 
αφορά μεταξύ άλλων στις απώλειες, στην αξιοπιστία 
τροφοδότησης, στην ποιότητα τάσης και στην ποιότητα 
εξυπηρέτησης των Πελατών, όπως καθορίζονται στον Κώδικα Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ.
(δ) Την πρόσβαση στο ΕΔΔΗΕ των κατόχων αδειών 
Παραγωγής, καθώς και των Παραγωγών που εξαιρού−
νται από την υποχρέωση λήψης της, των Προμηθευτών 
και των Πελατών, σύμφωνα με τους όρους, τις προϋπο−
θέσεις και τα τιμολόγια που καθορίζονται στον Κώδικα 
Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ.(ε) Διασφαλίζει τη σύνδεση με το ΕΔΔΗΕ όσων το 
ζητούν σύμφωνα με τους όρους, τις προϋποθέσεις και 
τα τιμολόγια που καθορίζονται στον Κώδικα Διαχείρι−σης του ΕΔΔΗΕ.
(στ) Διασφαλίζει την προμήθεια, εγκατάσταση, συ−
ντήρηση, καλή λειτουργία και αντικατάσταση των με−
τρητικών διατάξεων που εγκαθίστανται στο ΕΔΔΗΕ, 
σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Διαχείρισης του 
ΕΣΜΗΕ, του Κώδικα Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ και τους όρους της Άδειας Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ, καθώς και τη συλλογή των σχετικών μετρήσεων.
(ζ) Παρέχει στους χρήστες του ΕΔΔΗΕ και στον Διαχει−
ριστή του ΕΣΜΗΕ τις πληροφορίες που απαιτούνται για 
την αποτελεσματική πρόσβαση στο Δίκτυο, όπως αυτές 
καθορίζονται στον Κώδικα Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ.
(η) Απέχει από κάθε διάκριση μεταξύ των χρηστών ή 
των κατηγοριών χρηστών του ΕΔΔΗΕ και ιδίως υπέρ 
των συνδεδεμένων με αυτόν επιχειρήσεων.
(θ) Συνεργάζεται με τον Διαχειριστή του Συστήματος, 
τον Διαχειριστή Δικτύου Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών (ΔΑΑ) και με τους Διαχειριστές Κλειστών Δικτύων Δι−ανομής για την κατάρτιση και εφαρμογή κατάλληλων πρωτοκόλλων επικοινωνίας και συνεργασίας, ώστε να διασφαλίζεται η καλή και απρόσκοπτη λειτουργία των 
δικτύων ευθύνης τους, η άσκηση των αρμοδιοτήτων 
τους και η λειτουργία της αγοράς.
(ι) Σχεδιάζει, προγραμματίζει και διασφαλίζει την υλο−
ποίηση της ανάπτυξης του ΕΔΔΗΕ, εξετάζοντας τη δυ−νατότητα λήψης μέτρων ενεργειακής αποδοτικότητας/ διαχείρισης της ζήτησης ή/και τη δυνατότητα αποκε−
ντρωμένης παραγωγής που θα μπορούσαν να υποκα−
ταστήσουν την ανάγκη αναβάθμισης ή αντικατάστασης 
υποδομών διανομής ηλεκτρικής ενέργειας.
3. Με την επιφύλαξη του άρθρου 141 ή άλλης διάταξης 
που καθορίζει υποχρέωση κοινοποίησης πληροφοριών, η 
ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ διαφυλάσσει τον εμπιστευτικό χαρακτήρα 
των εμπορικά ευαίσθητων πληροφοριών που περιέρχο−
νται σε γνώση του κατά την εκτέλεση των καθηκόντων 
του. Οι κοινοποιούμενες πληροφορίες σχετικά με τις 
δικές του δραστηριότητες, που ενδέχεται να παρέχουν 
εμπορικά πλεονεκτήματα, διατίθενται χωρίς διακρίσεις 
σε όλους τους χρήστες του Δικτύου Διανομής.
4. Η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ δημοσιοποιεί τη μεθοδολογία υπο−
λογισμού των χρεώσεων σύνδεσης στο Δίκτυο, τις μο−
ναδιαίες τιμές κόστους και κάθε αναγκαία πληροφορία 
για τον τρόπο υπολογισμού των χρεώσεων σύνδεσης 
στο Δίκτυο. Τα σχετικά τιμολόγια εγκρίνονται από τη ΡΑΕ σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 1 του άρθρου 140.
5. Για την παραχώρηση της διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ, η 
ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ καταβάλλει ετήσιο αντάλλαγμα στον κύριο 
του ΕΔΔΗΕ, που εγκρίνεται από τη ΡΑΕ σύμφωνα με 
τις διατάξεις του άρθρου 22.
Άρθρο 128
Κώδικας Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ
(Άρθρο 41 της Οδηγίας 2009/72/ΕΚ)
1. Η διαχείριση του ΕΔΔΗΕ διενεργείται σύμφωνα με 
τις διατάξεις του Κώδικα Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ, ο 
οποίος καταρτίζεται από τη ΔΕΔΔΗΕ, που υποβάλλει 
τη γνώμη της στη ΡΑΕ. Η ΡΑΕ, κατόπιν δημόσιας δια−
βούλευσης και αφού προβεί σε τυχόν τροποποιήσεις και 
προσθήκες, εκδίδει με απόφασή της το τελικό κείμενο 
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3859
του Κώδικα Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ, το οποίο δημοσι−
εύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Ο Κώδικας 
τροποποιείται, είτε με πρωτοβουλία της ΡΑΕ είτε κατό−
πιν αιτήματος της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ ή τρίτων προσώπων που 
έχουν έννομο συμφέρον, κατ’ εφαρμογή της διαδικασίας 
του προηγούμενου εδαφίου.
2. Με τον Κώδικα Διαχείρισης του Δικτύου καθορί−
ζονται:
(α) Τεχνικές προδιαγραφές και απαιτήσεις σχεδι−
ασμού, λειτουργίας και συντήρησης του ΕΔΔΗΕ και 
στόχοι απόδοσης για τη δραστηριότητα της Διανο−
μής, ιδίως όσον αφορά τις απώλειες, την αξιοπιστία 
τροφοδότησης, την ποιότητα τάσης και την ποιότητα 
εξυπηρέτησης των Πελατών.
(β) Οι όροι, οι προϋποθέσεις και τα τιμολόγια, σύμ−
φωνα με τα οποία η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ υποχρεούται να πα−
ρέχει πρόσβαση στο ΕΔΔΗΕ, στους κατόχους άδειας 
παραγωγής ή τους παραγωγούς που εξαιρούνται από την υποχρέωση λήψης αυτής, στους Προμηθευτές και 
στους Πελάτες, διασφαλίζοντας την πρόσβαση των δι−
καιουμένων στο ΕΔΔΗΕ κατά τον πλέον οικονομικό, 
διαφανή και άμεσο τρόπο, χωρίς διακρίσεις μεταξύ των 
χρηστών και των κατηγοριών χρηστών του ΕΔΔΗΕ. Για το σκοπό αυτόν, η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ υποχρεούται ιδίως να 
τηρεί πρωτόκολλο σχετικά με τις αιτήσεις σύνδεσης, 
το οποίο και δημοσιοποιεί.
(γ) Αντικειμενικά τεχνοοικονομικά κριτήρια και προϋ−
ποθέσεις, καθώς και η διαδικασία προσωρινής άρνησης 
της σύνδεσης στο ΕΔΔΗΕ, η οποία επιτρέπεται μόνο 
για λόγους εξάντλησης της ικανότητας φόρτισης και 
αιτιολογείται επαρκώς. Τα στοιχεία τα οποία η ΔΕ−
ΔΔΗΕ ΑΕ υποχρεούται να παρέχει στους αιτούντες σε περίπτωση προσωρινής άρνησης σύνδεσης, σχετικά με 
δυνατότητες μελλοντικής εξυπηρέτησης του αιτήματός 
τους, όπως τυχόν προγραμματιζόμενη ή σχεδιαζόμενη 
ανάπτυξη του ΕΔΔΗΕ που θα επιτρέψει τη σύνδεσή τους 
και το χρόνο υλοποίησής της, επέκταση ή/και ενίσχυση 
του ΕΔΔΗΕ που θα επέτρεπε τη σύνδεσή τους, καθώς και το σχετικό κόστος και τον απαιτούμενο χρόνο για 
την υλοποίησή της, δυνατότητες ομαδοποίησης εκκρε−
μών αιτήσεων σύνδεσης για τον επιμερισμό του κόστους 
της απαιτούμενης ανάπτυξης του ΕΔΔΗΕ. Η παροχή των 
παραπάνω στοιχείων μπορεί να γίνεται έναντι χρέωσης, 
το ύψος της οποίας προσδιορίζεται σύμφωνα με τις 
διατάξεις του άρθρου 140.
(δ) Η προθεσμία, εντός της οποίας η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ υπο−
χρεούται να αποφασίζει αιτιολογημένα για τις αιτήσεις 
σύνδεσης και να ενημερώνει τους αιτούντες.
(ε) Οι τεχνικές προδιαγραφές σχεδιασμού και λειτουρ−
γίας του εξοπλισμού των εγκαταστάσεων των Πελατών 
και των μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, οι 
οποίες συνδέονται στο ΕΔΔΗΕ.
(στ) Οι προδιαγραφές των μετρητών, η διαδικασία 
εγκατάστασης και ελέγχου των μετρητών και διαχεί−
ρισης των μετρήσεων, η κυριότητα των μετρητικών δε−
δομένων και οι σχετικές ευθύνες, οι κανόνες παροχής 
στοιχείων και ανταλλαγής δεδομένων σχετικά με τις 
μετρήσεις και την εκκαθάριση, ώστε να διασφαλίζεται 
η ακρίβεια, η διαφάνεια, η απρόσκοπτη άσκηση του 
δικαιώματος επιλογής προμηθευτή, η πρόσβαση όσων έχουν έννομο συμφέρον στα δεδομένα ατελώς, η δυ−
νατότητα διαχείρισης του φορτίου και του εντοπισμού βλαβών του ΕΔΔΗΕ.(ζ) Οι συμβατικές σχέσεις μεταξύ της ΔΕΔΔΗΕ και 
των Χρηστών του ΕΔΔΗΕ και οι σχετικές δεσμεύσεις 
του, καθώς και οι ποινικές ρήτρες που καταπίπτουν σε 
περίπτωση μη τήρησης διατάξεων του Κώδικα, σε σχέση 
ιδίως με την ποιότητα υπηρεσιών.
(η) Οι διαδικασίες και οι όροι ανάπτυξης του ΕΔΔΗΕ, 
λαμβανομένων υπόψη ιδίως της εξέλιξης της ζήτησης, 
των αναγκών σύνδεσης νέων Χρηστών, των αναγκών 
βελτίωσης της αποδοτικότητας, της ασφάλειας λει−
τουργίας και της ποιότητας υπηρεσιών του ΕΔΔΗΕ, 
της εφαρμογής νέων τεχνολογιών και ενιαίων, κατά το δυνατόν, προδιαγραφών και της προστασίας του περι−
βάλλοντος. Οι βασικοί άξονες ανάπτυξης του ΕΔΔΗΕ σε 
χρονικό ορίζοντα από τρία έως επτά έτη καθορίζονται με το Σχέδιο Ανάπτυξης του Δικτύου, το οποίο καταρ−τίζεται από τη ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ και εγκρίνεται με απόφαση της ΡΑΕ. Έργα επέκτασης του ΕΔΔΗΕ λόγω σύνδεσης 
εκτελούνται νομίμως, ακόμη και εάν δεν έχουν προβλε−
φθεί στο εγκεκριμένο Σχέδιο Ανάπτυξης του ΕΔΔΗΕ.
(θ) Ο καθορισμός των χρεώσεων σύνδεσης με το 
ΕΔΔΗΕ και χρήσης αυτού, ο τρόπος και τα κριτήρια 
υπολογισμού των χρεώσεων αυτών, λαμβανομένων 
υπόψη:
(αα) της απόδοσης της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ, κατά τομέα δρα−
στηριότητας και
(ββ) του Σχεδίου Ανάπτυξης του ΕΔΔΗΕ.
(ι) Οι διαδικασίες έκδοσης τιμολογίων και τήρησης 
λογαριασμών από τη ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ και οι διαδικασίες 
εκκαθάρισης των λογαριασμών.
(ια) Η διαδικασία αντιμετώπισης έκτακτων καταστά−
σεων, σχετικά με τη λειτουργία του ΕΔΔΗΕ.
(ιβ) Οι διαδικασίες εφαρμογής μέτρων διαχείρισης της 
ζήτησης και εξοικονόμησης ενέργειας.
(ιγ) Η διαδικασία έκδοσης εσωτερικών τεχνικών 
οδηγιών για την τήρηση του Κώδικα Διαχείρισης του 
ΕΔΔΗΕ.
(ιδ) Ο τρόπος με τον οποίο η ΕΔΔΗΕ ΑΕ παρακολουθεί 
την εξέλιξη της ζήτησης και την απόδοση του ΕΔΔΗΕ 
και της δραστηριότητας της Διανομής και η υποχρέωσή 
του για την υποβολή σχετικών εκθέσεων στη ΡΑΕ κατά 
τακτά χρονικά διαστήματα.
(ιε) Ο τύπος και το περιεχόμενο των συμβάσεων σύν−
δεσης Χρηστών με το ΕΔΔΗΕ.
(ιστ) Κάθε άλλη λεπτομέρεια, απαραίτητη για τη ρύθ−
μιση του τρόπου Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ.
3. Με απόφαση της ΡΑΕ μετά από εισήγηση της ΔΕ−
ΔΔΗΕ ΑΕ θεσπίζονται τα εγχειρίδια εφαρμογής του 
Κώδικα Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ, η έκδοση των οποίων προβλέπεται στον εν λόγω Κώδικα.
4. Ρυθμίσεις, υπολογισμοί και ειδικές εγκρίσεις, που 
απαιτούνται για την εφαρμογή του Κώδικα Διαχείρισης 
του ΕΔΔΗΕ, αποφασίζονται από τη ΡΑΕ μετά από γνώμη 
της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ. Οι λεπτομέρειες εφαρμογής του Κώ−
δικα Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ ρυθμίζονται με απόφαση της ΡΑΕ, μετά από εισήγηση της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ.
Άρθρο 129
Αρμοδιότητες της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ όσον αφορά
στη διαχείριση ηλεκτρικών συστημάτων
των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών
1. Η διαχείριση των ηλεκτρικών συστημάτων των Μη 
Διασυνδεδεμένων Νησιών, που περιλαμβάνει τη δια−
χείριση της παραγωγής, τη λειτουργία της αγοράς και 
3860  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
των συστημάτων των νησιών αυτών, διενεργείται από 
τη ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ. Για την άσκηση της δραστηριότητας αυτής, η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ υποχρεούται εντός προθεσμίας τριών (3) μηνών από την ολοκλήρωση της διαδικασίας απόσχισης, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 123, 
να λάβει άδεια Διαχείρισης ηλεκτρικών συστημάτων των 
Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών. Η άδεια αυτή χορηγείται από τη ΡΑΕ, μετά από αίτηση της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ και με αυτήν καθορίζονται μεταξύ άλλων τα ακόλουθα:
(α) οι υποχρεώσεις και τα δικαιώματα της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ 
σχετικά με την άσκηση της δραστηριότητας αυτής,
(β) οι όροι και οι προϋποθέσεις που απαιτούνται για 
την άσκηση της δραστηριότητας αυτής,
(γ) τα αναγκαία μέτρα διασφάλισης της αμερόληπτης 
και χωρίς διακρίσεις συμπεριφοράς της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ 
έναντι των Παραγωγών και Προμηθευτών της.
2. Πέραν των προβλεπομένων στην Άδεια Διαχείρισης 
της παραγράφου 1, η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ υποχρεούται να:
(α) Παρακολουθεί και μεριμνά για την αξιόπιστη, οι−
κονομικά αποδοτική και ασφαλή λειτουργία των μο−
νάδων παραγωγής των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών, 
λαμβάνοντας παραλλήλως τα κατάλληλα μέτρα για τον 
περιορισμό των επιπτώσεων στο περιβάλλον.
(β) Μεριμνά για την ανάπτυξη, την τεχνική αρτιότητα 
και την οικονομικότητα της παραγωγής στα Μη Διασυν−
δεδεμένα Νησιά, για την εξυπηρέτηση της ζήτησης.
(γ) Απέχει από κάθε διάκριση μεταξύ των παραγωγών 
των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών και ιδίως, από διακρί−
σεις υπέρ των Συνδεδεμένων με αυτόν επιχειρήσεων.
(δ) Συντάσσει μέχρι την 31η Μαρτίου εκάστου έτους, 
προγράμματα ανάπτυξης της παραγωγής για τα Απο−
μονωμένα Μικροδίκτυα, τα οποία εγκρίνονται από τη 
ΡΑΕ και τεκμηριωμένο απολογισμό. Στα προγράμματα 
αυτά περιλαμβάνονται εκτιμήσεις, που αφορούν στην 
εξέλιξη της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας και στη δι−αθεσιμότητα του υφιστάμενου δυναμικού παραγωγής, 
πρόγραμμα αντικατάστασης του υφιστάμενου δυνα−
μικού παραγωγής και εγκατάστασης νέου δυναμικού 
παραγωγής, πρόγραμμα διασύνδεσης με άλλο Μη Δι−ασυνδεδεμένο Νησί. Οι εκτιμήσεις για την εξέλιξη της 
ζήτησης φορτίου περιλαμβάνουν πρόγραμμα εξοικο−
νόμησης ενέργειας και μέτρα διαχείρισης της ζήτησης 
φορτίου. Με απόφαση της ΡΑΕ καθορίζεται η χρονι−
κή περίοδος που καλύπτουν τα προγράμματα αυτά, η οποία δεν μπορεί να είναι ανώτερη των επτά (7) ετών. Με την ίδια απόφαση καθορίζεται και ο τρόπος δημο−
σίευσης των προγραμμάτων.
(ε) Συντάσσει μέχρι την 31η Μαρτίου εκάστου έτους 
για τα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά καταστάσεις, στις 
οποίες παραθέτει τις εκτιμήσεις του σχετικά με το 
δυναμικό παραγωγής που ενδέχεται να συνδεθεί με 
το ΕΔΔΗΕ, την ανάγκη διασύνδεσης με άλλο Μη Δια−συνδεδεμένο Νησί ή Απομονωμένο Μικροδίκτυο και με τη ζήτηση της ηλεκτρικής ενέργειας. Με απόφαση της ΡΑΕ καθορίζεται η χρονική περίοδος που καλύπτουν οι εκτιμήσεις αυτές, η οποία δεν μπορεί να είναι ανώτερη 
των επτά (7) ετών. Με την ίδια απόφαση καθορίζεται 
και ο τρόπος δημοσίευσης των εκτιμήσεων.
(στ) Μεριμνά ώστε να εξασφαλίζονται οι αναγκαίοι 
χώροι για την εγκατάσταση νέου δυναμικού παραγωγής, 
για την επέκταση του υφιστάμενου δυναμικού ή στοιχεί−
ων ενίσχυσης και επέκτασης του ΕΔΔΗΕ στα Μη Δια−συνδεδεμένα Νησιά και Απομονωμένα Μικροδίκτυα.(ζ) Συνάπτει συμβάσεις με τους κατόχους των αδει−
ών για την έγχυση και απορρόφηση ενέργειας και την 
παροχή Επικουρικών Υπηρεσιών στο δίκτυο διανομής 
των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών και την αμοιβή των 
παραγωγών της ενέργειας αυτής και τηρεί τους απαραί−
τητους λογαριασμούς για την αμοιβή των παραγωγών αυτών, τη χρέωση των Πελατών και των Προμηθευτών 
για την απορρόφηση ενέργειας, καθώς και για τις λοιπές 
χρεώσεις και πιστώσεις των ειδικών λογαριασμών, που καθορίζονται στην κείμενη νομοθεσία, σύμφωνα με τα 
ειδικότερα οριζόμενα στον Κώδικα Διαχείρισης Ηλεκτρι−
κών Συστημάτων Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών.
(η) Συνάπτει συμβάσεις πώλησης ηλεκτρικής ενέργει−
ας που παράγονται από εγκαταστάσεις ΑΠΕ ή ΣΗΘΥΑ, κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 12 του ν. 3468/2006, 
εφόσον οι εγκαταστάσεις παραγωγής συνδέονται με 
το δίκτυο διανομής των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών και καταβάλλει τις πληρωμές που προβλέπονται στις συμβάσεις αυτές. Τα ποσά που καταβάλλονται στους 
αντισυμβαλλόμενους ανακτώνται κατά τα προβλεπό−
μενα στο άρθρο 143.
Άρθρο 130
Κώδικας Διαχείρισης Ηλεκτρικών Συστημάτων
Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών
1. Η διαχείριση της παραγωγής των Μη Διασυνδεδε−
μένων Νησιών γίνεται σύμφωνα με τις διατάξεις του 
Κώδικα Διαχείρισης Ηλεκτρικών Συστημάτων Μη Δια−
συνδεδεμένων Νησιών. Ο Κώδικας αυτός καταρτίζεται από τη ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ και υποβάλλεται στη ΡΑΕ. Η ΡΑΕ, 
κατόπιν δημόσιας διαβούλευσης, και αφού προβεί σε 
τυχόν τροποποιήσεις και προσθήκες, εκδίδει με από−
φασή της το τελικό κείμενο του Κώδικα Διαχείρισης 
Ηλεκτρικών Συστημάτων Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών, 
το οποίο δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσε−
ως. Ο Κώδικας τροποποιείται, είτε με πρωτοβουλία της 
ΡΑΕ είτε κατόπιν αιτήματος της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ ή τρίτων 
προσώπων που έχουν έννομο συμφέρον, κατ’ εφαρμογή 
της διαδικασίας του προηγούμενου εδαφίου.
2. Με τις διατάξεις του Κώδικα Διαχείρισης Ηλεκτρι−
κών Συστημάτων Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών καθο−
ρίζονται ειδικότερα:
(α) Τα κριτήρια που εφαρμόζει η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ για 
την κατανομή φορτίου στις διαθέσιμες εγκαταστάσεις 
παραγωγής. Για τον καθορισμό των κριτηρίων λαμβά−
νονται, μεταξύ άλλων, υπόψη:
(αα) Ο προγραμματισμός εγχύσεων και απορροφή−
σεων ηλεκτρικής ενέργειας στο δίκτυο των Μη Δια−
συνδεδεμένων Νησιών, για δεδομένη χρονική περίοδο. 
Τον προγραμματισμό καταρτίζει η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ, κατά 
το αποτέλεσμα της οικονομικής ιεράρχησης των δηλώ−
σεων διαθεσιμότητας για έγχυση ηλεκτρικής ενέργειας 
από τις μονάδες παραγωγής, με βάση το μεταβλητό 
κόστος των μονάδων αυτών.
(ββ) Τα τεχνικά χαρακτηριστικά των διαθέσιμων εγκα−
ταστάσεων παραγωγής.
(γγ) Οι τεχνικοί περιορισμοί του ηλεκτρικού συστή−
ματος των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών.
(β) Ο τρόπος, η έκταση, οι όροι και οι προϋποθέσεις, 
σύμφωνα με τους οποίους, κατά την κατανομή του 
φορτίου στις διαθέσιμες εγκαταστάσεις παραγωγής, 
η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ δίνει προτεραιότητα στις εγκαταστάσεις 
παραγωγής οι οποίες χρησιμοποιούν ανανεώσιμες πη−
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3861
γές ενέργειας, καθώς και στις εγκαταστάσεις συμπα−
ραγωγής θερμότητας και ηλεκτρισμού σύμφωνα με το άρθρο 9 του ν. 3468/2006.
(γ) Ο τρόπος, η διαδικασία και οι όροι διευθέτησης, 
από τη ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ, των πληρωμών για τις προγραμμα−
τισμένες εγχύσεις ηλεκτρικής ενέργειας στο δίκτυο δια−
νομής των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών, καθώς και των 
πληρωμών για τη διαθεσιμότητα των εγκαταστάσεων 
παραγωγής. Για τις ανωτέρω πληρωμές δεν λαμβάνεται 
υπόψη η προσφερθείσα τιμή παραγωγής:
(αα) Από εγκαταστάσεις στις οποίες παρέχεται προ−
τεραιότητα κατά τα οριζόμενα στον Κώδικα Διαχεί−
ρισης Ηλεκτρικών Συστημάτων Μη Διασυνδεδεμένων 
Νησιών.
(ββ) Από εγκαταστάσεις οι οποίες εντάσσονται στο 
δίκτυο διανομής των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών με αποκλειστικό σκοπό την κάλυψη των αναγκών αυτού.
(δ) Η μέθοδος υπολογισμού και ο τρόπος μέτρησης 
από τη ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ των Αποκλίσεων Παραγωγής − 
Ζήτησης, σε δεδομένη χρονική περίοδο. Ο τρόπος, η 
διαδικασία και οι όροι διευθέτησης των Αποκλίσεων 
Παραγωγής − Ζήτησης, μεταξύ των κατόχων άδειας 
παραγωγής και προμήθειας. Η ανωτέρω διευθέτηση 
γίνεται κατά τρόπο ώστε να προάγεται η διαθεσιμότητα 
των εγκαταστάσεων παραγωγής, το κόστος να επιμερί−
ζεται σε αυτούς που προκαλούν τις αποκλίσεις, η τιμή 
να βασίζεται σε κοστολογικά στοιχεία λειτουργίας των 
εγκαταστάσεων παραγωγής και το συνολικό κόστος να 
ελαχιστοποιείται.
(ε) Η χρονική περίοδος που λαμβάνεται ως βάση από 
τη ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ για την κατανομή του φορτίου, τον 
υπολογισμό και τη διευθέτηση των αποκλίσεων παρα−
γωγής − ζήτησης.
(στ) Οι προϋποθέσεις και η διαδικασία επιβολής κυρώ−
σεων και η παροχή κινήτρων από τη ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ για τη 
διατήρηση ασφαλών περιθωρίων προσφορών ισχύος, τη 
διαθεσιμότητα επαρκούς ισχύος παραγωγής ηλεκτρικής 
ενέργειας και την εύρυθμη λειτουργία του προγραμμα−
τισμού εγχύσεων και της κατανομής φορτίου.
(ζ) Οι προϋποθέσεις και η διαδικασία που οφείλει να 
ακολουθεί η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ για τη σύναψη συμβάσεων, 
σύμφωνα με την παράγραφο 2ζ του άρθρου 129 και οι 
όροι των αντίστοιχων συμβάσεων.
(η) Η μεθοδολογία υπολογισμού της αμοιβής των μο−
νάδων παραγωγής. Με απόφαση της ΡΑΕ μπορούν να 
καθορίζονται αριθμητικές τιμές των παραμέτρων της 
μεθοδολογίας αυτής.
(θ) Ο τρόπος, η διαδικασία και οι όροι διευθέτησης, 
από τη ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ, των χρεώσεων των προμηθευτών 
και πελατών για την απορρόφηση ηλεκτρικής ενέργειας 
από το δίκτυο διανομής Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών.
(ι) Το είδος, το ύψος και ο τρόπος παροχής εγγυήσεων 
ή άλλης ασφάλειας και καταβολής εισφορών από τους 
Χρήστες του δικτύου διανομής Μη Διασυνδεδεμένων 
Νησιών αναλογικά με την ενέργεια που απορροφούν 
από αυτό, κατά τρόπο, ώστε να διασφαλίζεται η κάλυψη 
των δαπανών της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ, σε περίπτωση τυχόν 
αδυναμίας των Χρηστών να εκπληρώνουν τις οικονο−μικές τους υποχρεώσεις στο πλαίσιο της λειτουργίας 
της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας στα Μη Διασυνδε−
δεμένα Νησιά.
(ια) Ο τρόπος και η διαδικασία δημοσίευσης των απαραί−
τητων πληροφοριών για τη συμμετοχή στην αγορά ηλε−κτρικής ενέργειας των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών και 
για την εύρυθμη και χωρίς διακρίσεις λειτουργία της.
(ιβ) Οι διαδικασίες επίλυσης των διαφορών που ανα−
κύπτουν μεταξύ των συμμετεχόντων στην αγορά και 
της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ.
(ιγ) Οι υποχρεώσεις προσκόμισης εγγυήσεων διαθε−
σιμότητας επαρκούς ισχύος που πρέπει να πληρούνται για την απορρόφηση ηλεκτρικής ενέργειας από το δί−κτυο διανομής των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών και ο 
τρόπος εκπλήρωσης των υποχρεώσεων αυτών, ιδίως 
μέσω συμβάσεων.
(ιδ) Ο τύπος και το κατ’ ελάχιστο περιεχόμενο των 
συμβάσεων σύνδεσης σταθμών παραγωγής με το δίκτυο 
διανομής Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
(ιε) Οι τεχνικές προδιαγραφές σχεδιασμού και λει−
τουργίας του εξοπλισμού των εγκαταστάσεων των 
μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίες συνδέονται στο δίκτυο διανομής των Μη Διασυνδεδε−μένων Νησιών.
(ιστ) Οι διαδικασίες έκδοσης τιμολογίων και τήρησης 
λογαριασμών από τη ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ, καθώς και οι διαδι−κασίες εκκαθάρισης των λογαριασμών.
(ιζ) Η διαδικασία αντιμετώπισης έκτακτων καταστά−
σεων, σχετικά με τη λειτουργία των ηλεκτρικών συστη−
μάτων των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών.
(ιη) Κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για τη ρύθμιση 
του τρόπου Διαχείρισης των Ηλεκτρικών Συστημάτων των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών.
3. Ρυθμίσεις, υπολογισμοί και ειδικές εγκρίσεις που 
απαιτούνται για την εφαρμογή του Κώδικα Διαχείρισης 
Ηλεκτρικών Συστημάτων Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών 
καθορίζονται με απόφαση της ΡΑΕ, μετά από γνώμη της 
ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ. Οι λεπτομέρειες εφαρμογής του ανωτέρω 
Κώδικα καθορίζονται με απόφαση της ΡΑΕ, μετά από εισήγηση της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ.
4. Η ΔΕΗ ΑΕ οφείλει να τηρεί χωριστούς λογαρια−
σμούς για τις δραστηριότητες της παραγωγής και της 
προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας στα Μη Διασυνδεδε−
μένα Νησιά, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 141. Η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ τηρεί χωριστούς λογαριασμούς για τη δραστηριότητα διαχείρισης του δικτύου διανομής για τα Απομονωμένα Μικροδίκτυα και τα Μη Διασυνδεδε−μένα Νησιά.
Άρθρο 131
Διαχείριση Δικτύου Διεθνούς Αερολιμένα
Αθηνών (ΔΑΑ) − Κλειστά Δίκτυα Διανομής
(Άρθρο 28 της Οδηγίας 2009/72/ΕΚ)
1. Οι γραμμές διανομής μέσης και χαμηλής τάσης και 
οι εγκαταστάσεις διανομής ηλεκτρικής ενέργειας που 
βρίσκονται εντός των ορίων του ακινήτου που περιγρά−
φεται στις διατάξεις του άρθρου πρώτου του ν. 2338/ 1995 (Α΄ 202) και οι οποίες, σύμφωνα με τις διατάξεις του ίδιου νόμου, κατασκευάζονται, αναπτύσσονται και τίθενται σε λειτουργία από την εταιρεία «Διεθνής Αε−ρολιμένας Αθηνών ΑΕ», καθώς και οι μελλοντικές επε−
κτάσεις αυτών εντός της ίδιας έκτασης, αποτελούν το 
Δίκτυο του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών (Δίκτυο ΔΑΑ) και δεν εντάσσονται στο ΕΔΔΗΕ, κατά την έννοια του άρθρου 2.
2. Στην εταιρεία «Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών ΑΕ» 
χορηγείται, με το νόμο αυτόν, άδεια αποκλειστικής δια−
3862  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
χείρισης του Δικτύου ΔΑΑ (Διαχειριστής Δικτύου ΔΑΑ). 
Ο Διαχειριστής Δικτύου ΔΑΑ είναι υπεύθυνος για τη 
λειτουργία του Δικτύου ΔΑΑ, καθώς και για τον προ−
γραμματισμό και τη διασφάλιση της συντήρησης και της 
ανάπτυξης αυτού σύμφωνα με τις διατάξεις αυτές και 
τις σχετικές διατάξεις του ν. 2338/1995, ο Διαχειριστής Δικτύου ΔΑΑ είναι αρμόδιος ιδίως να:
(α) Διασφαλίζει την αξιοπιστία και ασφάλεια του Δι−
κτύου ΔΑΑ, λαμβάνοντας παραλλήλως τα κατάλληλα 
μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος.
(β) Διασφαλίζει τη διατήρηση τεχνικά άρτιου και οι−
κονομικά αποδοτικού Δικτύου ΔΑΑ.
(γ) Διασφαλίζει την τήρηση των τεχνικών προδιαγρα−
φών σχεδιασμού, λειτουργίας και συντήρησης του Δι−κτύου ΔΑΑ, ιδίως όσον αφορά την ποιότητα τάσης και την αξιοπιστία τροφοδότησης των Πελατών.
(δ) Εξασφαλίζει την πρόσβαση στο Δίκτυο ΔΑΑ στους 
Προμηθευτές και στους Επιλέγοντες Πελάτες, σύμφωνα 
με τους όρους και τις προϋποθέσεις που καθορίζονται με 
την απόφαση που εκδίδεται κατά την παράγραφο 3.
(ε) Διασφαλίζει την προμήθεια, εγκατάσταση, συντή−
ρηση, καλή λειτουργία και αντικατάσταση των μετρητι−
κών διατάξεων που εγκαθίστανται στο Δίκτυο ΔΑΑ.
(στ) Παρέχει στους Χρήστες του Δικτύου ΔΑΑ, στη 
ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ και τον κύριο του ΕΔΔΗΕ τις πληροφορίες 
που απαιτούνται για την αποτελεσματική πρόσβαση 
στο Δίκτυο ΔΑΑ.
(ζ) Απέχει από κάθε διάκριση μεταξύ των Χρηστών ή 
των κατηγοριών χρηστών του Δικτύου ΔΑΑ.
3. Με απόφαση της ΡΑΕ, καθορίζονται οι όροι και 
περιορισμοί της άδειας αποκλειστικής διαχείρισης του 
Δικτύου ΔΑΑ. Με την ίδια απόφαση ρυθμίζονται, ιδίως, 
οι υποχρεώσεις του Διαχειριστή Δικτύου ΔΑΑ σχετικά 
με την ανάπτυξη, ενίσχυση και συντήρηση του Δικτύου ΔΑΑ, τις σχέσεις μεταξύ Διαχειριστή Δικτύου ΔΑΑ και ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ, την παροχή πρόσβασης σε τρίτους, την 
έγκριση από τη ΡΑΕ της μεθοδολογίας τιμολόγησης 
που εφαρμόζει ο Διαχειριστής ΔΑΑ για την παροχή 
πρόσβασης σε τρίτους και τον τρόπο και τη διαδικασία 
δημοσίευσης των εφαρμοστέων τιμολογίων χρήσης του 
Δικτύου ΔΑΑ, κατά τρόπο ώστε:
(α) η πρόσβαση των δικαιουμένων στο Δίκτυο ΔΑΑ να 
γίνεται κατά τον πλέον οικονομικό, διαφανή και άμεσο τρόπο, χωρίς διακρίσεις μεταξύ των Χρηστών και των κατηγοριών Χρηστών του Δικτύου ΔΑΑ και
(β) τα κριτήρια καθορισμού της μεθοδολογίας τιμο−
λόγησης, που ισχύουν κατά τις διατάξεις του άρθρου 
140 του παρόντος νόμου για τη διαχείριση του ΕΔΔΗΕ, να εφαρμόζονται και για τον Διαχειριστή Δικτύου ΔΑΑ, λαμβανομένων υπόψη των πραγματικών συνθηκών λει−τουργίας του Δικτύου ΔΑΑ.
4. Κατά του Διαχειριστή του Δικτύου ΔΑΑ επιτρέπεται 
η υποβολή καταγγελίας, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 34.
5. Η ΡΑΕ δύναται με απόφασή της να κατατάσσει 
ένα δίκτυο, το οποίο διανέμει ηλεκτρική ενέργεια σε 
γεωγραφικά περιορισμένο βιομηχανικό ή εμπορικό ή 
κοινόχρηστο χώρο και το οποίο, με την επιφύλαξη της παραγράφου 8, δεν εφοδιάζει οικιακούς καταναλωτές, ως Κλειστό Δίκτυο Διανομής, εάν:
(α) οι υποδομές και οι εγκαταστάσεις του εν λόγω 
δικτύου δεν εντάσσονται στο ΕΔΔΗΕ, κατά την έννοια του ορισμού του άρθρου 2,(β) για συγκεκριμένους τεχνικούς λόγους ή λόγους 
ασφαλείας, οι δραστηριότητες ή οι παραγωγικές διερ−
γασίες των Χρηστών του εν λόγω δικτύου είναι ενο−
ποιημένες, ή
(γ) το εν λόγω δίκτυο διανέμει ηλεκτρική ενέργεια 
κατά κύριο λόγο στον κύριο ή τον φορέα εκμετάλλευσης 
του δικτύου ή στις συναφείς επιχειρήσεις.
6. Με την απόφαση της παραγράφου 5 καθορίζεται το 
πρόσωπο που διαχειρίζεται το Κλειστό Δίκτυο Διανομής 
(Διαχειριστής Κλειστού Δικτύου Διανομής), οι αρμοδιό−
τητες, τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις του, καθώς 
και οι όροι, οι προϋποθέσεις και κάθε άλλη αναγκαία 
λεπτομέρεια για τη ρύθμιση του τρόπου διαχείρισης 
του Κλειστού Δικτύου Διανομής, σε αναλογία προς τη 
δραστηριότητα διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ και λαμβάνο−ντας υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του Κλειστού 
Δικτύου Διανομής και των Χρηστών που εξυπηρετεί. Η 
εν λόγω απόφαση μπορεί να αφορά ταυτόχρονα την 
κατάταξη περισσότερων του ενός δικτύων ως Κλειστά 
Δίκτυα Διανομής.
7. Ο Διαχειριστής Κλειστού Δικτύου Διανομής μπορεί, 
με απόφαση της ΡΑΕ η οποία εκδίδεται μετά από αίτησή 
του, να εξαιρείται από την υποχρέωση έγκρισης από τη 
ΡΑΕ των τιμολογίων πρόσβασης στο δίκτυό του και των 
μεθοδολογιών που διέπουν τον υπολογισμό τους, πριν 
από τη θέση τους σε ισχύ. Για τη χορήγηση εξαίρεσης 
κατά τα ανωτέρω, η σκοπιμότητα εφαρμογής της δια−
δικασίας έγκρισης των τιμολογίων πρόσβασης κρίνεται 
λαμβάνοντας υπόψη ιδίως τη φύση της σχέσης μεταξύ 
αφ’ ενός των χρηστών του δικτύου και αφ’ ετέρου του 
κυρίου και του διαχειριστή του και τυχόν αλληλεξάρτη−
ση των δραστηριοτήτων τους. Μετά από αίτηση προς τη 
ΡΑΕ Χρήστη Κλειστού Δικτύου Διανομής, για το οποίο 
έχει παρασχεθεί εξαίρεση κατά τα ανωτέρω, ενεργο−
ποιείται η διαδικασία του άρθρου 140 για την έγκριση 
των τιμολογίων πρόσβασης και της μεθοδολογίας που 
διέπει τον υπολογισμό τους.
8. Η δυνατότητα κατάταξης ενός δικτύου ως Κλειστό 
Δίκτυο Διανομής και εξαίρεσης του Διαχειριστή του 
κατά την παράγραφο 7 υφίστανται στην περίπτωση 
που το δίκτυο αυτό χρησιμοποιείται περιστασιακά από 
μικρό αριθμό οικιακών καταναλωτών, οι οποίοι έχουν 
εργασιακή ή παρόμοια σχέση με τον κύριο του εν λόγω 
δικτύου και βρίσκονται εντός της περιοχής την οποία αυτό εξυπηρετεί.
9. Οι διατάξεις των παραγράφων 5 έως 8 δεν εφαρ−
μόζονται στην περίπτωση του Δικτύου του Διεθνούς 
Αερολιμένα Αθηνών (ΔΑΑ).
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ΄
ΠΑΡΑΓΩΓΗ, ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗ
ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
Άρθρο 132
Άδεια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας
1. Η δραστηριότητα της παραγωγής ηλεκτρικής ενέρ−
γειας επιτρέπεται σε όσους έχει χορηγηθεί άδεια παρα−
γωγής ηλεκτρικής ενέργειας ή έχουν νομίμως εξαιρεθεί 
από την υποχρέωση αυτή.
2. Με την επιφύλαξη των ειδικότερων διατάξεων για 
την παραγωγή από Α.Π.Ε., η άδεια για την παραγωγή 
ηλεκτρικής ενέργειας χορηγείται σύμφωνα με τους 
όρους και τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στον 
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3863
παρόντα νόμο και στον Κανονισμό Αδειών, που θεσπί−
ζεται από τη ΡΑΕ και δημοσιεύεται στην Εφημερίδα 
της Κυβερνήσεως.
3. Ο Κανονισμός Αδειών του άρθρου 135, ως προς 
τη χορήγηση αδειών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργει−
ας, εξειδικεύει τα κριτήρια αξιολόγησης, λαμβάνοντας υπόψη ιδίως:
(α) την εν γένει ασφάλεια του συστήματος ηλεκτρι−
κής ενεργείας, των εγκαταστάσεων και του σχετικού 
εξοπλισμού,
(β) την προστασία της δημόσιας υγείας και ασφά−
λειας,
(γ) την προστασία του περιβάλλοντος,
(δ) την εξασφάλιση ή τη δυνατότητα εξασφάλισης 
του δικαιώματος χρήσης της θέσης εγκατάστασης του 
έργου,
(ε) τη χρήση δημόσιων εκτάσεων,(στ) την ενεργειακή αποδοτικότητα,(ζ) τη φύση των πρωτογενών πηγών,
(η) τη δυνατότητα του αιτούντος ή των μετόχων ή 
εταίρων του να υλοποιήσει το έργο με βάση την επι−στημονική και τεχνική επάρκειά του και τη δυνατότητα εξασφάλισης της απαιτούμενης χρηματοδότησης,
(θ) τη συμμόρφωση προς τα μέτρα που αφορούν την 
παροχή υπηρεσιών κοινής ωφέλειας και την προστασία 
του καταναλωτή,
(ι) τη συνεισφορά της δυναμικότητας παραγωγής στην 
επίτευξη του συνολικού στόχου της Ευρωπαϊκής Ένω−
σης για μερίδιο 20% της ενέργειας από ανανεώσιμες 
πηγές έως το 2020 όπως αναφέρεται στο άρθρο 3 πα−
ράγραφος 1 της Οδηγίας 2009/28/ΕΚ για την προώθηση 
της χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και
(ια) τη συνεισφορά της δυναμικότητας παραγωγής 
στη μείωση των εκπομπών.
4. Η άδεια πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον τα 
εξής στοιχεία:
(α) Το πρόσωπο στο οποίο χορηγείται το δικαίωμα.
(β) Το σταθμό ηλεκτροπαραγωγής για τον οποίο χο−
ρηγείται η άδεια, τον τόπο εγκατάστασής του, το δυ−
ναμικό παραγωγής και τη χρησιμοποιούμενη καύσιμη 
ύλη.
5. Κατά τη διαδικασία χορήγησης αδειών παραγωγής, 
καθώς και για τη διερεύνηση οποιουδήποτε ζητήματος 
που τυχόν ανακύπτει και σχετίζεται με υφιστάμενες 
άδειες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, η ΡΑΕ δύνα−
ται να συλλέγει και να αξιολογεί τεχνικά, οικονομικά, 
λογιστικά, εμπορικά και άλλα συναφή στοιχεία των εν−διαφερομένων, αλλά και στοιχεία που περιέρχονται σε γνώση της από πάσης φύσεως δημόσιες αρχές. Για το 
σκοπό αυτόν, δύναται να αιτείται τη συνδρομή κάθε 
αρμόδιας αρχής, η οποία υποχρεούται να γνωστοποιή−
σει στη ΡΑΕ τα σχετικά δεδομένα ή να γνωμοδοτήσει 
επί του ζητήματος που τέθηκε υπόψη της εντός προ−θεσμίας ενός (1) μηνός από την παραλαβή του εν λόγω αιτήματος της ΡΑΕ. Η ανωτέρω προθεσμία απάντησης 
του εν λόγω φορέα δύναται να παραταθεί, μετά από 
συναίνεση της ΡΑΕ, για διάστημα όχι μεγαλύτερο συ−νολικά των έξι (6) μηνών.
6. Η ΡΑΕ, κατά τη χορήγηση αδειών παραγωγής, δύ−
ναται να θέτει, κατά περίπτωση, ειδικούς όρους και 
προϋποθέσεις, προς διασφάλιση της πλήρωσης των 
κριτηρίων αξιολόγησης.7. Η ΡΑΕ, κατά την αξιολόγηση των αιτήσεων που 
υποβάλλονται για χορήγηση αδειών παραγωγής, δια−
σφαλίζει την τήρηση των όρων του υγιούς ανταγωνι−
σμού, περιλαμβανομένων και ζητημάτων δεσπόζουσας 
επιρροής στην αγορά ενέργειας, θέτοντας για το σκοπό 
αυτόν ειδικούς αντισταθμιστικούς όρους ή περιορισμούς 
στις χορηγούμενες άδειες και λαμβάνοντας κάθε ανα−γκαίο ρυθμιστικό μέτρο.
8. Η άδεια επιτρέπεται να επεκτείνεται, αν αυξηθεί το 
δυναμικό παραγωγής ή να τροποποιείται, αν αλλάζουν 
τα υπόλοιπα στοιχεία της.
9. Η χορήγηση άδειας παραγωγής δεν απαλλάσσει 
τον κάτοχό της από την υποχρέωση να λαμβάνει άλλες 
άδειες ή εγκρίσεις που προβλέπονται από την ισχύουσα 
νομοθεσία, όπως οι άδειες εγκατάστασης και λειτουρ−γίας.
10. Η άδεια παραγωγής για υδροηλεκτρικά έργα χο−
ρηγείται μόνον εφόσον αυτά εντάσσονται σε ολοκλη−ρωμένο σχεδιασμό ανάπτυξης και ενεργειακής διαχεί−
ρισης του υδάτινου δυναμικού της οικείας υδρολογικής 
λεκάνης σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 1739/1987 (Α΄ 
201), όπως ισχύει.
11. Εξαιρούνται από την υποχρέωση κατοχής άδειας 
παραγωγής:
(α) μονάδες ηλεκτροπαραγωγής ισχύος μέχρι 20 
KW,
(β) εφεδρικοί σταθμοί ηλεκτροπαραγωγών ζευγών, 
ανεξάρτητα από την ισχύ τους, οι οποίοι λειτουργούν μόνο σε περίπτωση διακοπής της παροχής ηλεκτρικής 
ενέργειας λόγω βλάβης ή περιορισμών του Συστήμα−
τος ή του Δικτύου. Αν οι σταθμοί αυτοί λειτουργούν 
για σκοπούς διαφορετικούς από τους προβλεπόμενους, 
απαιτείται άδεια παραγωγής,
(γ) σταθμοί ισχύος μέχρι 2MW που εγκαθίστανται από 
εκπαιδευτικούς ή ερευνητικούς φορείς με σκοπούς απο−
κλειστικά εκπαιδευτικούς ή πειραματικούς,
(δ) σταθμοί που εγκαθίστανται από το Κέντρο Ανα−
νεώσιμων Πηγών Ενέργειας (Κ.Α.Π.Ε.) για λόγους πιστο−
ποίησης ή μετρήσεων και για όσο χρονικό διάστημα 
διεξάγονται μετρήσεις ή διενεργείται πιστοποίηση και
(ε) πρόσωπα, στις εγκαταστάσεις ή μονάδες των οποί−
ων παράγεται ηλεκτρική ενέργεια με μη συμβατικές 
μεθόδους και ως συνέπεια άσκησης της κύριας δραστη−
ριότητάς τους, άλλης από την παραγωγή ηλεκτρικής 
ενέργειας.
12. Με απόφαση της ΡΑΕ δημιουργείται μητρώο εξαι−
ρέσεων στο οποίο καταγράφονται οι περιπτώσεις στις 
οποίες διαπιστώνεται η συνδρομή των προϋποθέσε−
ων εξαίρεσης. Στον Κανονισμό Αδειών εξειδικεύεται η 
διαδικασία διαπίστωσης της συνδρομής των ως άνω 
προϋποθέσεων.
Άρθρο 133
Άδεια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας
στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά
1. Με την επιφύλαξη ειδικότερων διατάξεων περί ΑΠΕ 
και παραγωγής ως ΣΗΘΥΑ, καθώς και της περίπτωσης 
χορήγησης παρέκκλισης κατά τα προβλεπόμενα στο 
άρθρο 44 της Οδηγίας 2009/72/ΕΚ, η άδεια παραγωγής 
για τα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά χορηγείται, κατόπιν 
αίτησης των ενδιαφερομένων, από τη ΡΑΕ σύμφωνα με 
τους όρους και τις ειδικές προϋποθέσεις που προβλέπο−
νται στον παρόντα νόμο και στον Κανονισμό Αδειών.
3864  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
2. Εξαίρεση από την υποχρέωση λήψης άδειας χορη−
γείται σύμφωνα με τους όρους και τις προϋποθέσεις 
του παρόντος άρθρου και τις σχετικές διατάξεις του 
Κανονισμού Αδειών. Με τους όρους της άδειας ή της 
εξαίρεσης, κατά την παράγραφο αυτή, καθορίζονται οι 
ειδικές υποχρεώσεις του κατόχου της άδειας σχετικά με την καλή και εμπρόθεσμη κατασκευή και λειτουργία της μονάδας και οι εγγυήσεις για τη διασφάλιση της εκπλήρωσης των υποχρεώσεων αυτών.
3. Με εξαίρεση τις περιπτώσεις παραγωγής ηλεκτρι−
κής ενέργειας με χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας 
ή παραγωγής ΣΗΘΥΑ, από υβριδικούς σταθμούς, καθώς 
και την περίπτωση των αυτοπαραγωγών, για τα Απο−μονωμένα Μικροδίκτυα, εφόσον έχει χορηγηθεί παρέκ−
κλιση σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 139, άδεια παραγωγής χορηγείται μόνο στη ΔΕΗ ΑΕ, σύμφωνα με 
τη διαδικασία, τους όρους και τις προϋποθέσεις που 
προβλέπονται στον Κανονισμό Αδειών. Η ΔΕΗ ΑΕ ευθύ−
νεται για τον απρόσκοπτο εφοδιασμό των Απομονωμέ−
νων Μικροδικτύων για τα οποία της χορηγείται σχετική 
άδεια, καθώς και για τη διασφάλιση της μακροχρόνιας οικονομικής λειτουργίας των ηλεκτρικών συστημάτων των νησιών αυτών.
4. Η ΡΑΕ, κάθε δύο (2) έτη, καταρτίζει για τα Μη Δι−
ασυνδεδεμένα Νησιά που δεν αποτελούν Απομονωμέ−να Μικροδίκτυα, κατάλογο στον οποίο καταγράφονται οι ανάγκες εγκατάστασης νέων μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, που εκτιμάται ότι θα προκύψουν 
κατά την επόμενη πενταετία. Στις ανάγκες αυτές συ−
νυπολογίζονται και οι ανάγκες αντικατάστασης του 
υπάρχοντος παραγωγικού δυναμικού και λαμβάνονται 
υπόψη οι άδειες παραγωγής οι οποίες έχουν χορηγηθεί, 
σύμφωνα με τις διατάξεις του Κανονισμού Αδειών. Ο 
ανωτέρω κατάλογος καταρτίζεται με βάση τις τακτικές 
προβλέψεις της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ για τα Μη Διασυνδεδεμέ−
να Νησιά και την εκτίμηση των δυνατοτήτων και της 
σκοπιμότητας διασύνδεσης του δικτύου των Μη Δια−
συνδεδεμένων Νησιών.
5. Για τη διασφάλιση του απρόσκοπτου ενεργειακού 
εφοδιασμού των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών, που δεν 
αποτελούν Απομονωμένα Μικροδίκτυα κατά την πα−
ράγραφο 3, όταν διαπιστώνεται πρόβλημα επάρκειας 
ισχύος με βάση τη διαδικασία χορήγησης αδειών κατό−
πιν αίτησης και έπειτα από την εφαρμογή κατάλληλων 
μέτρων ενεργειακής αποδοτικότητας ή διαχείρισης της 
ζήτησης, όπως προβλέπεται στον Κώδικα Διαχείρισης 
Ηλεκτρικών Συστημάτων Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών, 
προκηρύσσεται δημόσιος διαγωνισμός με την ακόλουθη 
διαδικασία:
(α) Η ΡΑΕ δημοσιεύει πρόσκληση στην οποία περι−
γράφονται η διαδικασία του διαγωνισμού, οι όροι και 
οι προϋποθέσεις συμμετοχής, τα κριτήρια επιλογής των 
υποψηφίων και το τυχόν αντάλλαγμα για την παροχή υπηρεσιών κοινής ωφέλειας που παρέχεται σε εκείνον ο οποίος λαμβάνει την άδεια.
(β) Έξι (6) τουλάχιστον μήνες πριν από τη λήξη της 
προθεσμίας υποβολής προσφορών, η πρόσκληση δη−
μοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, σε μια ημερήσια εφημερίδα της πρωτεύουσας με πανελλήνια 
κυκλοφορία, σε δύο ημερήσιες ή εβδομαδιαίες εφημερί−
δες του νησιού, όπου πρόκειται να γίνει η εγκατάσταση, 
εφόσον εκδίδονται, και στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.(γ) Η συγγραφή υποχρεώσεων και κάθε συμβατικό 
στοιχείο τίθενται στη διάθεση κάθε ενδιαφερομένου 
κατά τα οριζόμενα στην πρόσκληση.
(δ) Η ΡΑΕ αξιολογεί τις προτάσεις που υποβάλλονται 
στο διαγωνισμό και χορηγεί την άδεια παραγωγής. Κατά 
την αξιολόγηση των προτάσεων λαμβάνονται υπόψη, 
μεταξύ άλλων, η τήρηση των κανόνων του υγιούς αντα−
γωνισμού και η προστασία του περιβάλλοντος.
(ε) Η ΡΑΕ λαμβάνει κάθε αναγκαίο μέτρο για τη δι−
ασφάλιση της εμπιστευτικότητας των στοιχείων που 
περιέχονται στις υποβαλλόμενες προτάσεις.
(στ) Εάν ο διαγωνισμός κηρυχθεί άγονος, άδεια πα−
ραγωγής χορηγείται στη ΔΕΗ ΑΕ με απόφαση της ΡΑΕ. 
Στην περίπτωση αυτή η άδεια παραγωγής περιλαμβάνει 
ειδικούς όρους που διασφαλίζουν την τήρηση των τεχνι−
κών προδιαγραφών, οι οποίες ορίζονται στη διακήρυξη 
του διαγωνισμού.
6. Σε περίπτωση που η ΡΑΕ διαπιστώνει με αιτιο−
λογημένη απόφασή της την ύπαρξη ή το ενδεχόμενο 
εκδήλωσης κατάστασης εκτάκτου ανάγκης, η οποία 
δεν επιτρέπει τον έγκαιρο και απρόσκοπτο ενεργεια−
κό εφοδιασμό Μη Διασυνδεδεμένου Νησιού, κατά την 
παράγραφο 5, η ΡΑΕ με απόφασή της χορηγεί άδεια 
παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη ΔΕΗ ΑΕ, σύμ−
φωνα με τις διατάξεις του Κανονισμού Αδειών. Η άδεια 
που χορηγείται σύμφωνα με το προηγούμενο εδάφιο 
ισχύει για όσο χρόνο διαρκεί η κατάσταση έκτακτης 
ανάγκης.
Άρθρο 134
Άδεια Προμήθειας και Εμπορίας
ηλεκτρικής ενέργειας
1. Η Προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας σε Επιλέγοντες 
Πελάτες και, όσον αφορά τη ΔΕΗ ΑΕ και σε Μη Επιλέ−
γοντες Πελάτες κατά την παράγραφο 5, επιτρέπεται 
σε όσους έχει χορηγηθεί άδεια προμήθειας ηλεκτρικής 
ενέργειας, σύμφωνα με την παράγραφο 2. Η εμπορία 
ηλεκτρικής ενέργειας στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, 
σύμφωνα με το άρθρο 120, επιτρέπεται σε όσους έχει 
χορηγηθεί άδεια Προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας ή 
άδεια Εμπορίας ηλεκτρικής ενέργειας σύμφωνα με την παράγραφο 4.
2. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 6, η άδεια Προ−
μήθειας ηλεκτρικής ενέργειας χορηγείται από τη ΡΑΕ, 
σύμφωνα με τους ειδικότερους όρους και προϋποθέσεις 
που προβλέπονται στον Κανονισμό Αδειών, εφόσον ο υποψήφιος Προμηθευτής:
(α) έχει τη μορφή ανώνυμης εταιρείας ή εταιρείας πε−
ριορισμένης ευθύνης με εταιρικό κεφάλαιο τουλάχιστον 
εξακοσίων χιλιάδων (600.000) ευρώ,
(β) διαθέτει οργανωτική και διοικητική δομή κατάλ−
ληλη να εξασφαλίσει την αξιόπιστη, συνετή και χρηστή άσκηση δραστηριότητας προμήθειας, σύμφωνα με τα 
οριζόμενα στον Κανονισμό Αδειών και
(γ) έχει την αναγκαία χρηματοοικονομική ευρωστία και 
φερεγγυότητα, η οποία αποδεικνύεται από τα στοιχεία 
της αίτησης, σύμφωνα με τον Κανονισμό Αδειών.
3. Πέραν των προϋποθέσεων που απαιτούνται κατά 
την προηγούμενη παράγραφο για τη χορήγηση της 
άδειας Προμήθειας, ο κάτοχος αυτής οφείλει, κατά την 
άσκηση της δραστηριότητας Προμήθειας, να προσκομί−
ζει ικανοποιητικές μακροχρόνιες εγγυήσεις για την εξα−
σφάλιση διαθεσιμότητας επαρκούς ισχύος παραγωγής 
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3865
ηλεκτρικής ενέργειας για έγχυση στο ΕΣΜΗΕ, σύμφωνα 
με τις διατάξεις του Κώδικα Διαχείρισης του ΕΣΜΗΕ.
4. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 6, η άδεια Εμπο−
ρίας ηλεκτρικής ενέργειας χορηγείται από τη ΡΑΕ, σύμ−
φωνα με τους ειδικότερους όρους και προϋποθέσεις 
που προβλέπονται στον Κανονισμό Αδειών, εφόσον ο 
υποψήφιος έμπορος:
α) έχει τη μορφή ανώνυμης εταιρείας ή εταιρείας πε−
ριορισμένης ευθύνης με εταιρικό κεφάλαιο τουλάχιστον 
εξήντα χιλιάδων (60.000) ευρώ,
β) διαθέτει οργανωτική και διοικητική δομή κατάλλη−
λη να εξασφαλίσει την αξιόπιστη, συνετή και χρηστή 
άσκηση της δραστηριότητας εμπορίας, σύμφωνα με τα 
οριζόμενα στον Κανονισμό Αδειών και
γ) έχει την αναγκαία χρηματοοικονομική ευρωστία και 
φερεγγυότητα, που αποδεικνύεται από τα στοιχεία της 
αίτησης, σύμφωνα με τον Κανονισμό Αδειών.
5. Με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 139 
του παρόντος νόμου, για τα Απομονωμένα Μικροδίκτυα 
άδεια προμήθειας χορηγείται αποκλειστικά στη ΔΕΗ 
ΑΕ, σύμφωνα με τα οριζόμενα στον Κανονισμό Αδειών. 
Η ΔΕΗ ΑΕ, μετά από αίτηση Μη Επιλέγοντα Πελάτη, 
υποχρεούται να τον προμηθεύει με ηλεκτρική ενέργεια. 
Η Προμήθεια διενεργείται σύμφωνα με τους όρους της 
άδειας του πρώτου εδαφίου.
6. Η άσκηση δραστηριοτήτων Προμήθειας ή Εμπορίας 
ηλεκτρικής ενέργειας σε κράτος − μέλος της Ε.Ε., σύμ−
φωνα με την οικεία νομοθεσία του εν λόγω κράτους 
− μέλους, παρέχει δικαίωμα χορήγησης άδειας για την 
άσκηση της αντίστοιχης δραστηριότητας στην Ελλάδα, 
κατά παρέκκλιση των οριζομένων στις παραγράφους 2 και 4, σύμφωνα με ειδική διαδικασία που προβλέπεται 
στον Κανονισμό Αδειών, ώστε να μην εισάγονται δια−
κρίσεις μεταξύ των Προμηθευτών που δραστηριοποιού−
νται ή επιθυμούν να δραστηριοποιηθούν στην Eλληνική Eπι− κράτεια.
Άρθρο 135
Κανονισμός Αδειών
1. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργει−
ας και Κλιματικής Αλλαγής, ύστερα από γνώμη της ΡΑΕ, 
θεσπίζεται Κανονισμός Αδειών. Πριν από την υποβολή της γνώμης προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος, Ενέρ−γειας και Κλιματικής Αλλαγής, η ΡΑΕ διεξάγει δημόσια 
διαβούλευση, κατά την οποία καλούνται οι ενδιαφερό−
μενοι να υποβάλουν τις απόψεις τους. Με τον Κανονισμό 
Αδειών ρυθμίζονται ιδίως:
(α) Το περιεχόμενο της αιτήσεως, τα υποβαλλόμενα 
δικαιολογητικά και στοιχεία για τη χορήγηση των αδει−
ών παραγωγής, κυριότητας και διαχείρισης Συστήμα−
τος Μεταφοράς, προμήθειας και εμπορίας ηλεκτρικής 
ενέργειας και διανομής θερμικής ενέργειας και οι ει−
δικότεροι όροι και προϋποθέσεις χορηγήσεώς τους, οι κυρώσεις που επιβάλλονται σε περίπτωση παραβίασης 
των όρων χορήγησης άδειας, καθώς και κάθε αναγκαία 
λεπτομέρεια της διαδικασίας εξέτασης της αιτήσεως ή 
επανεξέτασης της συμμόρφωσης του αιτούντος προς 
τους όρους της χορηγηθείσας άδειας. Οι ειδικότεροι 
όροι και οι προϋποθέσεις αναφέρονται ιδίως στη δια−
σφάλιση της πλήρωσης των κριτηρίων αξιολόγησης, 
που τίθενται κατά τα προβλεπόμενα στα άρθρα 132, 
133 και 134.(β) Ο τρόπος δημοσιεύσεως της αιτήσεως, τα πρό−
σωπα που μπορεί να υποβάλουν αντιρρήσεις και η 
διαδικασία υποβολής τους. Για τις αντιρρήσεις αυτές 
αποφασίζει η ΡΑΕ.
(γ) Οι όροι, οι προϋποθέσεις και οι περιορισμοί ασκή−
σεως των δικαιωμάτων που παρέχονται με την άδεια.
(δ) Ο τρόπος και η διαδικασία ελέγχου από τη ΡΑΕ της 
άσκησης των δικαιωμάτων που παρέχει η άδεια.
(ε) Οι όροι, οι προϋποθέσεις και η διαδικασία τροπο−
ποίησης και επέκτασης των αδειών και προκειμένου 
για τις άδειες παραγωγής και προμήθειας, οι όροι, οι προϋποθέσεις και η διαδικασία ανακλήσεώς τους.
(στ) Οι όροι για τη διασφάλιση της παροχής των υπη−
ρεσιών κοινής ωφέλειας, σύμφωνα με τις διατάξεις των 
άρθρων 55 έως και 58. Με την επιφύλαξη των αρμοδιο−τήτων της ΡΑΕ, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 
55 έως και 58, με τον Κανονισμό Αδειών μπορεί να 
εξουσιοδοτείται ο Υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας 
και Κλιματικής Αλλαγής να ρυθμίζει κάθε ειδικότερο 
τεχνικό ή λεπτομερειακό θέμα ως προς την εκπλήρωση 
της παροχής των υπηρεσιών αυτών.
(ζ) Κάθε άλλη λεπτομέρεια αναγκαία για την εφαρ−
μογή των άρθρων 132, 133 και 134.
2. Με απόφαση της ΡΑΕ, σύμφωνα με το άρθρο 38, 
καθορίζεται το τέλος για την έκδοση, τροποποίηση και 
μεταβίβαση των αδειών παραγωγής και αποφάσεων 
εξαίρεσης, αδειών προμήθειας και εμπορίας και διανο−μής θερμικής ενέργειας, καθώς και τα ετήσια τέλη για τη χρήση των αδειών και των εξαιρέσεων αυτών.
3. Με αποφάσεις του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέρ−
γειας και Κλιματικής Αλλαγής, που δημοσιεύονται στην 
Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, μπορούν να επιβάλλονται 
στους κατόχους αδειών του παρόντος πρόσθετες υπο−
χρεώσεις για να αντιμετωπίζονται περιπτώσεις πολέμου 
ή επιστράτευσης ή ανάγκες της άμυνας της χώρας ή 
επείγουσα κοινωνική ανάγκη από θεομηνία ή ανάγκη 
που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία.
4. Η ΡΑΕ παρακολουθεί και ελέγχει τη συμμόρφωση 
των κατόχων αδειών με τους ανωτέρω όρους. Οι όροι αυτοί θεωρούνται όροι των αδειών που έχουν ήδη χο−
ρηγηθεί ή χορηγούνται μετά την έναρξη ισχύος των 
αποφάσεων της παραγράφου 3.
Άρθρο 136
Απευθείας γραμμές
(Άρθρο 34 της Οδηγίας 2009/72/ΕΚ)
1. Δικαίωμα υποβολής αίτησης για χορήγηση άδειας 
απευθείας γραμμής έχουν:
(α) Οι κάτοχοι άδειας Παραγωγής και οι κάτοχοι άδει−
ας Προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας, που είναι εγκα−τεστημένοι στην Ελληνική Επικράτεια, προκειμένου να προμηθεύουν με ηλεκτρική ενέργεια, μέσω Απευθείας Γραμμής, τις εγκαταστάσεις τους, τις θυγατρικές τους επιχειρήσεις και Επιλέγοντες Πελάτες.
(β) Κάθε Επιλέγων Πελάτης, που είναι εγκατεστημένος 
στην Ελληνική Επικράτεια, προκειμένου να προμηθεύε−ται ηλεκτρική ενέργεια, μέσω Απευθείας Γραμμής, από 
επιχειρήσεις Παραγωγής και Προμήθειας ηλεκτρικής 
ενέργειας.
Η σχετική άδεια κυριότητας και διαχείρισης Απευθείας 
Γραμμής χορηγείται από τη ΡΑΕ.
2. Με τον Κανονισμό Αδειών καθορίζονται αντικειμε−
νικά και αμερόληπτα κριτήρια και προϋποθέσεις, καθώς 
3866  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
και η διαδικασία για τη χορήγηση άδειας κυριότητας και 
διαχείρισης Απευθείας Γραμμής. Κριτήριο και προϋπόθε−
ση χορήγησης της άδειας συνιστούν, ιδίως, η προηγού−
μενη άρνηση πρόσβασης στο ΕΣΜΗΕ ή στο ΕΔΔΗΕ και 
η αδυναμία χορήγησης πρόσβασης με εύλογο κόστος 
και σε εύλογο χρόνο. Με τον ίδιο Κανονισμό καθορίζεται 
και το περιεχόμενο της άδειας, το οποίο περιλαμβάνει, 
μεταξύ άλλων, περιγραφή της Απευθείας Γραμμής, τον 
τρόπο και τις διαδικασίες για τη διαχείριση και την 
εκμετάλλευσή της, καθώς και για τη διασφάλιση της 
πρόσβασης τρίτων, όπου επιτρέπεται, οι όροι, τα κρι−
τήρια, οι προϋποθέσεις και η διαδικασία τροποποίησης, 
επέκτασης και ανάκλησης της άδειας, τα δικαιώματα 
και οι υποχρεώσεις του κατόχου της και κάθε άλλη 
αναγκαία λεπτομέρεια, σε αναλογία προς τις διατάξεις 
της παραγράφου 1 του άρθρου 135. Άρνηση χορήγησης άδειας κυριότητας και διαχείρισης Απευθείας Γραμμής επιτρέπεται, ιδίως για λόγους που σχετίζονται με την 
εκπλήρωση υποχρεώσεων παροχής Υπηρεσιών Κοινής 
Ωφέλειας και με την προστασία των καταναλωτών και αιτιολογείται ειδικώς για κάθε περίπτωση. Η χορήγηση άδειας κυριότητας και διαχείρισης Απευθείας Γραμμής 
δεν απαλλάσσει τον κάτοχο από την υποχρέωση να 
λαμβάνει άλλες άδειες και εγκρίσεις που προβλέπονται 
από την κείμενη νομοθεσία. Με την επιφύλαξη απευ−
θείας γραμμών που έχουν κατασκευαστεί πριν τις 3 
Σεπτεμβρίου 2009, όταν η Απευθείας Γραμμή συνδέεται 
με το ΕΣΜΗΕ ή με το ΕΔΔΗΕ, μπορεί να προβλέπεται 
ότι η σχετική άδεια διαχείρισης χορηγείται στην ΑΔ−
ΜΗΕ ΑΕ υπό τον όρο τήρησης της υποχρέωσης περί 
ιδιοκτησιακού διαχωρισμού, σύμφωνα με το άρθρο 9 της 
Οδηγίας 2009/72/ΕΚ, ή στη ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ, υπό τον όρο 
τήρησης των υποχρεώσεων περί λογιστικού, νομικού και 
λειτουργικού διαχωρισμού, σύμφωνα με το άρθρο 141.
3. Η Προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας μέσω Απευθείας 
Γραμμής, κατά το μέρος που η ενέργεια αυτή παράγεται 
από μονάδες παραγωγής που συνδέονται στην Απευ−
θείας Γραμμή, δεν περιλαμβάνεται στις συναλλαγές 
ηλεκτρικής ενέργειας που προβλέπονται στους Κώδι−
κες Συναλλαγών Ηλεκτρικής Ενέργειας και Διαχείρισης 
Παραγωγής Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών. Η Προμήθεια 
ηλεκτρικής ενέργειας μέσω Απευθείας Γραμμής δεν 
αποκλείει συμπληρωματική Προμήθεια, η οποία περιλαμ−
βάνει και την ταυτόχρονη Προμήθεια ή Αγορά ηλεκτρι−
κής ενέργειας μέσω της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας από Επιλέγοντες Πελάτες.
4. Οι τεχνικές και λειτουργικές προδιαγραφές και τα 
χαρακτηριστικά της Απευθείας Γραμμής καθορίζονται από τον κάτοχο της οικείας άδειας κυριότητας και δι−αχείρισης, υπό την αίρεση της συμμόρφωσής του προς τους σχετικούς διεθνείς κανονισμούς και πρότυπα και 
τις διατάξεις του άρθρου 47 για την κάλυψη των ανα−
γκών σε ηλεκτρική ενέργεια των Επιλεγόντων Πελατών. 
Στην περίπτωση που η Απευθείας Γραμμή συνδέεται 
με το ΕΣΜΗΕ ή το ΕΔΔΗΕ, ακολουθούνται επιπλέον η 
τυποποίηση, οι τεχνικές και λειτουργικές προδιαγρα−
φές που εφαρμόζονται στα δίκτυα αυτά, καθώς και οι 
ελάχιστες απαιτήσεις του αρμόδιου Διαχειριστή για την 
ομαλή σύνδεση και συνεργασία της Απευθείας Γραμ−
μής αντιστοίχως με το ΕΣΜΗΕ ή το ΕΔΔΗΕ, όσον αφο−ρά την προστασία και τα συστήματα επικοινωνίας και 
ανταλλαγής πληροφοριών. Με απόφαση του Υπουργού 
Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής ρυθ−μίζονται θέματα καθορισμού, όρων και προϋποθέσεων, 
αδειοδότησης, ελέγχων και εγκρίσεων που απαιτού−
νται για την εγκατάσταση και τη λειτουργία Απευθείας 
Γραμμής, καθώς και για τη σύνδεσή της με το ΕΣΜΗΕ 
ή το ΕΔΔΗΕ, με την επιφύλαξη της κείμενης νομοθεσί−ας που διέπει τα θέματα αυτά για τα δημόσια δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας.
5. Με απόφαση της ΡΑΕ, κατόπιν εισήγησης της ΑΔ−
ΜΗΕ ΑΕ ή της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ, μπορεί να παραχωρείται σε 
αυτούς η διαχείριση Απευθείας Γραμμής και, επιπλέον, 
η Απευθείας Γραμμή να εντάσσεται αντιστοίχως στο 
ΕΣΜΗΕ ή στο ΕΔΔΗΕ. Στην πρώτη περίπτωση, η σχετι−κή άδεια κυριότητας και διαχείρισης μετατρέπεται σε άδεια κυριότητας και η άδεια διαχείρισης της Απευθεί−ας Γραμμής χορηγείται στον αρμόδιο Διαχειριστή. Στη δεύτερη περίπτωση, η άδεια κυριότητας και διαχείρι−σης της Απευθείας Γραμμής ανακαλείται. Οι σχετικές 
εισηγήσεις των Διαχειριστών πρέπει να τεκμηριώνονται 
με βάση την κάλυψη των αναγκών ανάπτυξης ή λει−
τουργίας των παραπάνω δικτύων και την εξυπηρέτηση του δημόσιου συμφέροντος, σε σχέση με την, κατά τα λοιπά ισοδύναμη, κατασκευή νέων ή την ενίσχυση υφι−στάμενων υποδομών των δικτύων αυτών. Η ΡΑΕ, για τη 
διαμόρφωση της άποψής της στο πλαίσιο της παραπά−
νω απόφασης, λαμβάνει υπόψη τη γνώμη του κατόχου 
της σχετικής άδειας κυριότητας και διαχείρισης της 
Απευθείας Γραμμής.
6. Στις περιπτώσεις της παραγράφου 5, καταβάλλε−
ται οικονομικό αντάλλαγμα στον κάτοχο της άδειας 
κυριότητας και διαχείρισης της Απευθείας Γραμμής. Το 
οικονομικό αντάλλαγμα καθορίζεται με την απόφαση 
της ΡΑΕ που προβλέπεται στην παράγραφο 5, κατόπιν σχετικής εισήγησης του αρμόδιου Διαχειριστή.
7. Στην περίπτωση ένταξης Απευθείας Γραμμής στο 
ΕΣΜΗΕ ή στο ΕΔΔΗΕ, το αντάλλαγμα της παραγρά−
φου 6 καταβάλλεται εφάπαξ από τον κύριο του υπόψη 
δικτύου για τη μεταβίβαση σε αυτόν της κυριότητας 
των έργων της Απευθείας Γραμμής και των δικαιωμά−
των χρήσης του εδάφους που αυτά καταλαμβάνουν. 
Στην περίπτωση παραχώρησης της διαχείρισης της 
Απευθείας Γραμμής χωρίς μεταβολή στην κυριότητά 
της, καταβάλλεται από τον αρμόδιο Διαχειριστή ετήσιο 
αντάλλαγμα, σε αναλογία προς το αντάλλαγμα που 
αυτός καταβάλει στον κύριο του οικείου δικτύου για την 
παραχώρηση της διαχείρισής του. Το ύψος του ανταλ−
λάγματος αναλογεί στην αξία των έργων της Απευθείας 
Γραμμής κατά το χρόνο μεταβίβασής τους και, επιπλέον, 
στην περίπτωση ένταξής της στο ΕΣΜΗΕ ή στο ΕΔΔΗΕ, 
στην αξία των δικαιωμάτων χρήσης του εδάφους κατά τον ίδιο χρόνο. Η εκτίμηση της αξίας των έργων της 
Απευθείας Γραμμής βασίζεται στις εγκεκριμένες κατά 
το άρθρο 140 μεθοδολογίες και τιμολόγια πρόσβασης στο οικείο δίκτυο.
Άρθρο 137
Επιλέγοντες Πελάτες
1. Όλοι οι καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας ορίζο−
νται ως Επιλέγοντες Πελάτες, με εξαίρεση τους κατα−
ναλωτές που είναι εγκατεστημένοι σε Απομονωμένα 
Μικροδίκτυα υπό την επιφύλαξη του άρθρου 139.
2. Προμηθευτής εγκατεστημένος σε άλλο κράτος – μέ−
λος δεν επιτρέπεται να συνάπτει σύμβαση προμήθειας 
ηλεκτρικής ενέργειας με Επιλέγοντα Πελάτη, εφόσον 
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3867
ο εν λόγω πελάτης δεν θεωρείται ως Επιλέγων Πελά−
της σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία του κράτους 
– μέλους εγκατάστασης του Προμηθευτή. Η Ευρωπαϊκή 
Επιτροπή μπορεί να επιβάλει την εκτέλεση της αιτού−
μενης σύμβασης προμήθειας μετά από σχετικό αίτημα 
του κράτους – μέλους εγκατάστασης του Προμηθευτή, λαμβάνοντας υπόψη το κοινό συμφέρον και μετά από εξέταση της κατάστασης στις σχετικές αγορές.
Άρθρο 138
Κώδικας Προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας
σε Πελάτες
1. Ο Κώδικας Προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας σε 
Πελάτες εκδίδεται με απόφαση του Υπουργού Περι−
βάλλοντος, Ενεργειας και Κλιματικής Αλλαγής ύστερα 
από γνώμη της ΡΑΕ, κατόπιν προηγούμενης δημόσιας 
διαβούλευσης και δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της 
Κυβερνήσεως.
2. Με τον Κώδικα Προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας 
σε Πελάτες καθορίζονται ιδίως:
(α) Οι όροι και οι προϋποθέσεις σύναψης, τροποποίη−
σης και λύσης συμβάσεων Προμήθειας ηλεκτρικής ενέρ−
γειας, οι όροι που υποχρεωτικώς περιλαμβάνονται στις 
σχετικές συμβάσεις και, ιδίως, όροι προστασίας των 
καταναλωτών, καθώς και διαδικασίες εξωδικαστικής 
επίλυσης διαφορών.
(β) Οι περιπτώσεις στις οποίες επιτρέπεται να δι−
ακόπτεται η Προμήθεια, ιδίως, όταν ο Πελάτης είναι 
υπερήμερος ως προς την καταβολή του τιμήματος.
(γ) Οι προδιαγραφές και ο τρόπος δημοσίευσης των 
όρων και των τιμολογίων παροχής υπηρεσιών Προμήθει−
ας, που περιλαμβάνουν τουλάχιστον διακριτή αναγραφή 
των χρεώσεων για χρήση του ΕΣΜΗΕ και του ΕΔΔΗΕ 
για Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας, για το Ειδικό Τέλος 
ΑΠΕ και για λοιπές ρυθμιζόμενες χρεώσεις.
(δ) Η συχνότητα τιμολόγησης βάσει πραγματικής κα−
τανάλωσης.
(ε) Ο τρόπος διασφάλισης της δυνατότητας αλλαγής 
Προμηθευτή, χωρίς οικονομική ή άλλη επιβάρυνση.
(στ) Οι υποχρεώσεις των Προμηθευτών σχετικά με 
την ποιότητα των υπηρεσιών που παρέχουν στους Πε−
λάτες τους.
(ζ) Κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για τη διενέργεια της 
Προμήθειας σε Πελάτη.
Άρθρο 139
Παρεκκλίσεις
Από τις διατάξεις του παρόντος δύναται να χορηγηθεί 
παρέκκλιση, κατά τα διαλαμβανόμενα στο άρθρο 44 της 
Οδηγίας 2009/72/ΕΚ.
Άρθρο 140
Γενικά τιμολόγια και διατάξεις χρέωσης
1. Τα τιμολόγια με βάση τα οποία οι κάτοχοι άδειας 
εισπράττουν τίμημα ή τέλος ή οποιαδήποτε αντιπαροχή 
για την παροχή των υπηρεσιών τους, με εξαίρεση τα τι−
μολόγια Προμήθειας σε Επιλέγοντες Πελάτες, δεν ισχύ−
ουν εάν δεν εγκριθούν προηγουμένως από τη ΡΑΕ, με 
την επιφύλαξη των προβλεπομένων στο ν. 3899/2010.
2. Η ΡΑΕ αποφασίζει, έξι (6) μήνες πριν την έναρξη 
ισχύος τους, μετά από γνώμη των αρμόδιων διαχειρι−
στών του ΕΣΜΗΕ και του ΕΔΔΗΕ, σύμφωνα με διαφανή 
κριτήρια, τη μεθοδολογία για τον υπολογισμό των τιμο−λογίων σύνδεσης και χρήσης των εθνικών δικτύων και 
ιδίως των τιμολογίων πρόσβασης στο ΕΣΜΗΕ και στο 
ΕΔΔΗΕ και στα Κλειστά Δίκτυα Διανομής, στα οποία 
περιλαμβάνονται οι χρεώσεις σύνδεσης και χρήσης σε 
αυτά. Η μεθοδολογία τιμολόγησης καταρτίζεται με τρό−
πο που επιτρέπει την πραγματοποίηση των αναγκαίων επενδύσεων στο ΕΣΜΗΕ και στο ΕΔΔΗΕ, ώστε να δια−σφαλίζεται με αποδοτικό τρόπο η παροχή υπηρεσιών μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας.
3. Η ΡΑΕ εγκρίνει, ένα (1) μήνα πριν την έναρξη ισχύος 
τους, μετά από εισήγηση των αρμόδιων διαχειριστών του ΕΣΜΗΕ και του ΕΔΔΗΕ, τα τιμολόγια σύνδεσης και χρήσης των εθνικών δικτύων τα οποία και δημοσιεύο−
νται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και αναρτώνται 
στην ιστοσελίδα της.
4. Κατά την έγκριση των τιμολογίων της παραγράφου 
3 πέραν ενός εύλογου κέρδους, λαμβάνονται υπόψη 
ιδίως:
(α) Οι δαπάνες για την παραγωγή ή αγορά ηλεκτρικής 
ενέργειας που αφορούν τη λειτουργία του Συστήματος 
Μεταφοράς ή του Δικτύου Διανομής.
(β) Οι δαπάνες για μισθούς, ημερομίσθια και συναφή 
έξοδα.
(γ) Τα λοιπά λειτουργικά έξοδα, συμπεριλαμβανομέ−
νων ιδίως των φόρων και λοιπών τελών και δασμών.
(δ) Η απόσβεση των επενδύσεων.
(ε) Η απόδοση του επενδυμένου κεφαλαίου, λαμβα−
νομένου υπόψη του επιχειρηματικού κινδύνου και του 
κόστους κεφαλαίου αντίστοιχων δραστηριοτήτων.
(στ) Οι δαπάνες για τη συμμόρφωση με τις υποχρεώ−
σεις που επιβάλλονται για την παροχή υπηρεσιών κοινής 
ωφέλειας.
(ζ) Οι δαπάνες για τις υποχρεώσεις που αναλήφθηκαν 
ή εγγυήσεις λειτουργίας που χορηγήθηκαν πριν από την 
έναρξη ισχύος του νόμου αυτού.
(η) Κριτήρια ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών 
μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας.
5. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέρ−
γειας και Κλιματικής Αλλαγής, ύστερα από γνώμη της 
ΡΑΕ, οι κάτοχοι άδειας, στα πλαίσια της γενικής υποχρέ−
ωσής τους προς παροχή υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, 
μπορεί να υποχρεωθούν να διαφοροποιούν για κατη−
γορίες Πελατών τα τιμολόγιά τους, με την προϋπόθεση 
ότι διασφαλίζεται:
(α) η δυνατότητα κάλυψης των συνολικών δαπανών 
για κάθε κάτοχο άδειας και
(β) η μη ύπαρξη σταυροειδών επιδοτήσεων μεταξύ 
κατηγοριών Πελατών.
6. Με την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού και κάθε άλλης αρμόδιας αρχής, η ΡΑΕ 
επιβάλλει ρυθμιστικά μέτρα επί ζητημάτων προμήθειας, 
τα οποία εξειδικεύονται στον Κώδικα Προμήθειας και αφορούν ιδίως την τιμολόγηση ηλεκτρικής ενέργειας. Τα μέτρα αυτά αποβλέπουν τόσο στην προστασία των 
καταναλωτών από καταχρηστικές συμπεριφορές όσο 
και στην πρόληψη και καταστολή πρακτικών νόθευσης 
του ανταγωνισμού στην προμήθεια ηλεκτρικής ενέργει−
ας. Η ΡΑΕ δύναται ιδίως να επιβάλλει ειδικά ρυθμιστικά 
μέτρα επί των προσφερόμενων από τις επιχειρήσεις 
τιμολογίων προμήθειας, ιδίως των επιχειρήσεων που 
κατέχουν σημαντικό μερίδιο στη σχετική αγορά και είναι 
δυνατόν να ασκούν δεσπόζουσα επιρροή σε αυτή, υπό το πρίσμα του ελέγχου του υποκείμενου κόστους των 
3868  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
παρεχόμενων υπηρεσιών, των στοιχείων και παραμέ−
τρων που χρησιμοποιούνται για τη διαφοροποίηση των 
τιμολογήσεων ανά κατηγορία πελατών και της ενδεχό−
μενης ύπαρξης καταχρηστικών όρων στην τιμολόγηση 
των καταναλωτών ηλεκτρικής ενέργειας.
Άρθρο 141
Τήρηση λογαριασμών από κατόχους αδειών
1. Οι κάτοχοι αδειών, ανεξάρτητα από το ιδιοκτησιακό 
καθεστώς ή τη νομική μορφή τους, σύμφωνα με τις 
διατάξεις του νόμου αυτού, καταρτίζουν − υποβάλλουν σε έλεγχο και δημοσιεύουν τις ετήσιες οικονομικές κα−
ταστάσεις τους, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του 
κ.ν. 2190/1920, καθώς και των νόμων 3229/2004 (Α΄ 38) 
και 3301/2004 (Α΄ 263). Κάτοχοι αδειών, οι οποίοι δεν 
υποχρεούνται από τις ισχύουσες διατάξεις να δημοσι−
εύουν τους ετήσιους λογαριασμούς τους, οφείλουν να 
τηρούν, στα γραφεία της έδρας τους, αντίγραφα των λογαριασμών στη διάθεση του κοινού.
2. Οι Ολοκληρωμένες Επιχειρήσεις τηρούν χωριστούς 
λογαριασμούς για καθεμία από τις δραστηριότητες πα−
ραγωγής, μεταφοράς, διανομής, προμήθειας σε Επιλέ−
γοντες Πελάτες και προμήθειας σε Μη Επιλέγοντες Πε−
λάτες, καθώς και παροχής υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, 
όπως ακριβώς θα ήταν υποχρεωμένες να πράξουν αν 
οι δραστηριότητες αυτές ασκούνταν από διαφορετικές 
επιχειρήσεις, προκειμένου να αποφεύγονται οι διακρί−σεις, οι σταυροειδείς επιδοτήσεις και οι στρεβλώσεις 
του ανταγωνισμού. Στους λογαριασμούς αυτούς πρέπει 
να αποσαφηνίζονται τα έσοδα που προέρχονται από 
το ιδιοκτησιακό καθεστώς Συστήματος Μεταφοράς και 
Δικτύου Διανομής. Οι επιχειρήσεις αυτές τηρούν ενοποι−
ημένους λογαριασμούς για άλλες δραστηριότητες, που 
δεν εμπίπτουν στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας. 
Οι λογαριασμοί περιλαμβάνουν ισολογισμό και λογα−
ριασμό αποτελεσμάτων χρήσεως, για κάθε χωριστή 
δραστηριότητα.
3. Οι Ολοκληρωμένες Επιχειρήσεις διευκρινίζουν τους 
κανόνες κατανομής του ενεργητικού και παθητικού και 
των δαπανών και εσόδων, τους οποίους εφαρμόζουν 
για την κατάρτιση των χωριστών λογαριασμών που 
αναφέρονται στην προηγούμενη παράγραφο. Η ΡΑΕ 
εγκρίνει τις αρχές και τους κανόνες κατανομής, οι οποί−
οι εφαρμόζονται από τις επιχειρήσεις αυτές, καθώς και την τροποποίησή τους, προκειμένου να διασφαλίζεται 
η αποφυγή διακρίσεων, διασταυρούμενων επιδοτήσεων 
ή στρεβλώσεων του ανταγωνισμού.
4. Οι ελεγκτές των Ολοκληρωμένων Επιχειρήσεων 
ελέγχουν τους χωριστούς λογαριασμούς που προβλέ−
πονται στο άρθρο αυτό, όπως θα έπρατταν αν οι εν 
λόγω δραστηριότητες ασκούνταν από διαφορετικές επι−
χειρήσεις και υποβάλλουν στην οικεία γενική συνέλευση 
το πιστοποιητικό του ελέγχου τους. Ο έλεγχος αυτός 
συνίσταται, ιδίως, στην ορθή εφαρμογή των κανόνων 
κατανομής για το διαχωρισμό των λογαριασμών και 
στην τήρηση της υποχρέωσης κατά την παράγραφο 2, 
προς αποφυγή των διακρίσεων και των σταυροειδών 
επιδοτήσεων, μεταξύ των διαφόρων δραστηριοτήτων. 
Μετά την έγκρισή τους από τη γενική συνέλευση, οι 
οικονομικές καταστάσεις μαζί με το πιστοποιητικό των 
ελεγκτών, σχετικά με τους χωριστούς λογαριασμούς, 
κοινοποιούνται στη ΡΑΕ. Η ΡΑΕ μπορεί να προβαίνει σε 
έκτακτους ελέγχους για την τήρηση των υποχρεώσεων που καθορίζονται από το άρθρο αυτό και για το σκοπό 
αυτόν έχει δικαίωμα πρόσβασης στους λογαριασμούς των επιχειρήσεων ηλεκτρικής ενέργειας.
5. Οι Ολοκληρωμένες Επιχειρήσεις παραθέτουν, στο 
προσάρτημα ή στις σημειώσεις των ετήσιων οικονομι−κών καταστάσεών τους, τους εγκεκριμένους και ισχύ−
οντες κανόνες κατανομής, τις χωριστές οικονομικές 
καταστάσεις για κάθε δραστηριότητα, τις σημαντικές 
πράξεις που έχουν πραγματοποιήσει με τις Συνδεδεμέ−
νες επιχειρήσεις ή με επιχειρήσεις, στη μετοχική σύν−
θεση των οποίων μετέχουν οι ίδιοι μέτοχοι, καθώς και 
τη σχετική με τους χωριστούς λογαριασμούς έκθεση 
των ελεγκτών. Αντίγραφο του προσαρτήματος τηρείται 
στα γραφεία της έδρας της επιχείρησης στη διάθεση 
του κοινού. Συμπληρωματικά με τις διατάξεις του κ.ν. 2190/1920, καθώς και τις σχετικές διατάξεις των νόμων 3229/2004 και 3301/2004 που αφορούν στη δημοσίευση των οικονομικών καταστάσεων, οι ισολογισμοί και τα 
αποτελέσματα χρήσης, για κάθε χωριστή δραστηρι−
ότητα που προβλέπεται από το άρθρο αυτό, δημοσι−
εύονται με τις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της επιχείρησης.
Άρθρο 142
Κανόνες ασφαλείας
1. Με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται με πρόταση 
των Υπουργών Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματι−κής Αλλαγής και Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, θεσπίζονται κανόνες προστασίας της ζωής, της υγείας 
και της περιουσίας, από κινδύνους που προέρχονται 
από την παραγωγή, μεταφορά, διανομή και προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας, από τη χρήση της και από την 
εγκατάσταση, συντήρηση ή χρήση κάθε ηλεκτρικής 
γραμμής ή εγκατάστασης.
2. Ο Υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιμα−
τικής Αλλαγής θεσπίζει ειδικές προδιαγραφές ή υπο−χρεώσεις για κατηγορίες ή είδη ηλεκτρικών γραμμών 
ή εγκαταστάσεων και ορίζει τις ελάχιστες τεχνικές 
προδιαγραφές σχεδιασμού και λειτουργίας, όσον αφο−ρά τη σύνδεση με εγκαταστάσεις παραγωγής, δίκτυα διανομής, με εξοπλισμό άμεσα συνδεδεμένων κατανα−λωτών, με κυκλώματα διασυνδέσεων και με απευθείας 
γραμμές, κατά τρόπο αντικειμενικό και χωρίς διακρίσεις, 
προκειμένου να διασφαλίζεται η διαλειτουργικότητα 
των δικτύων. Οι ως άνω κανόνες είναι σύμφωνοι με τις συστάσεις που εκδίδει ο Οργανισμός, σύμφωνα με τις 
διατάξεις του άρθρου 5 της Οδηγίας 2009/72/ΕΚ.
Άρθρο 143
Ειδικός Λογαριασμός
1. Η ΛΑΓΗΕ ΑΕ και η ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ ανακτούν πλήρως 
τα ποσά που καταβάλλουν στους αντισυμβαλλόμενους 
κατά τις διατάξεις της περίπτωσης θ΄ της παραγράφου 
2 του άρθρου 118 και της περίπτωσης η΄ της παραγρά−
φου 2 του άρθρου 129 αντίστοιχα, μέσω του ειδικού δι−
αχειριστικού Λογαριασμού, όπως αυτός δημιουργήθηκε 
σύμφωνα με το άρθρο 40 του ν. 2773/1999, τον οποίο 
διαχειρίζεται η ΛΑΓΗΕ ΑΕ.
2. Έσοδα του ειδικού Λογαριασμού είναι:
(α) Τα ποσά που καταβάλλουν οι παραγωγοί και οι 
προμηθευτές στο πλαίσιο του ημερήσιου ενεργειακού 
προγραμματισμού του άρθρου 120 και της Εκκαθάρισης 
των Αποκλίσεων παραγωγής – ζήτησης κατά το άρθρο 
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3869
105, τα οποία αναλογούν στην ισχύ που εντάσσεται κατά 
προτεραιότητα στο σύστημα μεταφοράς και στο δίκτυο 
διανομής της ηπειρωτικής χώρας και των συνδεδεμένων 
με αυτά νησιών κατά τα οριζόμενα στον ν. 3851/2010.
(β) Τα ποσά που καταβάλλουν οι Προμηθευτές στα 
Μη Διασυνδεμένα Νησιά, για την ηλεκτρική ενέργεια 
που απορροφάται στα συστήματα των νησιών αυτών, 
που παράγεται από τις μονάδες που αναφέρονται στην 
παράγραφο 2 του άρθρου 129. Για τον υπολογισμό των 
ποσών αυτών ως τιμή kWh λαμβάνεται υπόψη το μέσο μεταβλητό κόστος της παραγωγής των εγκατεστημέ−
νων μονάδων παραγωγής, με εξαίρεση τις μονάδες ΑΠΕ 
και ΣΗΘΥΑ στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά για κάθε 
μήνα, το οποίο τελεί υπό την έγκριση της ΡΑΕ.
(γ) Έσοδα από την επιβολή ειδικού τέλους επί της 
κατανάλωσης που διαφοροποιείται ανά κατηγορία Πε−
λατών, περιλαμβανομένων και των αυτοπαραγωγών, 
ομοιόμορφα για όλη την ελληνική επικράτεια, σύμφω−να με μεθοδολογία η οποία καθορίζεται με προεδρικό 
διάταγμα. Η μεθοδολογία περιλαμβάνει συντελεστές 
που διαφοροποιούν το ειδικό τέλος κατά κατηγορία 
Πελατών, έτσι ώστε να προκύπτει χρέωση που εξισορ−
ροπεί τις οικονομικές συνέπειες μεταξύ των κατηγοριών 
Πελατών. Οι αριθμητικές τιμές των συντελεστών της 
ανωτέρω μεθοδολογίας προσδιορίζονται κάθε έτος με απόφαση της ΡΑΕ που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Η ετήσια επιβάρυνση Πελάτη κατά θέση κατανάλωσης δεν μπορεί να υπερβαίνει το ποσό 
των οκτακοσίων χιλιάδων (800.000) ευρώ. Το όριο αυτό 
αναπροσαρμόζεται ετήσια με μέριμνα της ΡΑΕ σύμφωνα 
με την ετήσια μεταβολή του δείκτη τιμών καταναλωτή όπως δημοσιεύεται από την Ε.Σ.Υ.Ε..
Η ως άνω ρύθμιση εφαρμόζεται από 1ης Ιανουαρίου 
του έτους 2012 και η πρώτη αναπροσαρμογή θα πραγ−
ματοποιηθεί κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους 2013. 
Για το έτος 2011 ισχύει η υπ’ αριθμ. 373/2011 απόφαση 
της ΡΑΕ, η οποία εκδόθηκε βάσει του άρθρου 40 του ν. 2773/ 1999, όπως ισχύει.
(δ) Τα έσοδα που προέρχονται από τις δημοπρατήσεις 
των αδιάθετων δικαιωμάτων εκπομπών αερίων θερμοκη−
πίου κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 25 του ν.3468/2006, όπως τροποποιείται με τον παρόντα νόμο.
(ε) Ποσά που προβλέπονται από την κείμενη νομο−
θεσία.
ΜΕΡΟΣ ΠΕΜΠΤΟ
ΠΟΙΝΙΚΕΣ ΚΥΡΩΣΕΙΣ
Άρθρο 144
Ποινικές κυρώσεις
1. Όποιος ασκεί οποιαδήποτε από τις δραστηριότη−
τες προμήθειας, μεταφοράς, διανομής, αποθήκευσης, 
υγροποίησης φυσικού αερίου και της αεριοποίησης 
υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ) χωρίς να κατέχει 
σχετική άδεια, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον έξι 
(6) μηνών και χρηματική ποινή από εκατόν πενήντα χιλι−
άδες (150.000) ευρώ έως ένα εκατομμύριο πεντακόσιες 
χιλιάδες (1.500.000) ευρώ. Σε περίπτωση υποτροπής 
επιβάλλεται φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους.
2. Όποιος με οποιονδήποτε τρόπο παράγει, μεταφέρει, 
διανέμει, προμηθεύει ή εμπορεύεται ηλεκτρική ενέργεια 
χωρίς να έχει σχετικό δικαίωμα, τιμωρείται με φυλά−
κιση τουλάχιστον έξι (6) μηνών και χρηματική ποινή από εκατόν πενήντα χιλιάδες (150.000) ευρώ έως ένα 
εκατομμύριο πεντακόσιες χιλιάδες (1.500.000) ευρώ. Σε περίπτωση υποτροπής επιβάλλεται φυλάκιση τουλάχι−στον ενός έτους.
3. Το αρμόδιο δικαστήριο μπορεί να επιβάλει και τη 
δήμευση εν όλω ή εν μέρει των εγκαταστάσεων και 
του εξοπλισμού που χρησιμοποιήθηκαν για την τέλεση 
της παράβασης που τιμωρείται σύμφωνα με τις παρα−
γράφους 1 και 2.
ΕΝΟΤΗΤΑ Β΄
ΕΡΕΥΝΑ, ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ
ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄
ΣΥΣΤΑΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ
ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΩΝ Α.Ε.
Άρθρο 145
Σύσταση Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρίας
Υδρογονανθράκων Α.Ε.
1. Με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται με πρόταση 
των Υπουργών Οικονομικών, Ανάπτυξης, Ανταγωνιστι−
κότητας και Ναυτιλίας και Περιβάλλοντος, Ενέργειας 
και Κλιματικής Αλλαγής (ΠΕΚΑ) μέσα σε δύο (2) μήνες από τη δημοσίευση του νόμου αυτού, συνιστάται Ανώ−νυμη Εταιρία με την επωνυμία «Ελληνική Διαχειριστική 
Εταιρία Υδρογονανθράκων ΑΕ» (ΕΔΕΥ ΑΕ) (στην αγγλι−
κή «Hellenic Hydrocarbon Resources Management SA» 
(H.H.R.M. S.A.)), η οποία λειτουργεί σύμφωνα με τους 
κανόνες της ιδιωτικής οικονομίας και διέπεται από τις 
διατάξεις του νόμου αυτού, το καταστατικό της και 
συμπληρωματικά από τις διατάξεις του κ.ν. 2190/1920 
(Α΄ 144) και τις διατάξεις του ν. 2289/1995 (Α΄ 27), όπως 
κάθε φορά ισχύει.
2. Με το ίδιο προεδρικό διάταγμα καταρτίζεται το κα−
ταστατικό της Εταιρίας, σύμφωνα με το άρθρο 2 του κ.ν. 
2190/1920 (Α΄ 144), και ρυθμίζονται τα θέματα που αφο−
ρούν το μετοχικό κεφάλαιο, τη διαδικασία για αύξηση ή 
μείωση του μετοχικού κεφαλαίου, την έκδοση της μίας και μόνης μετοχής υπέρ του Δημοσίου, τα δικαιώματα του μετόχου, τη συγκρότηση, τη σύγκληση, τη λειτουρ−
γία και τις αρμοδιότητες της Γενικής Συνέλευσης και 
του Διοικητικού Συμβουλίου, τους ελεγκτές, τη διανομή 
των κερδών, τις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις, τη 
λύση και την εκκαθάρισή της, την πρώτη εταιρική χρήση, 
όπως και κάθε άλλο σχετικό θέμα που προβλέπεται από 
την κείμενη για τις ανώνυμες εταιρίες νομοθεσία.
3. Η διάρκεια της Εταιρίας ορίζεται σε ενενήντα εν−
νέα (99) χρόνια από την ημερομηνία δημοσίευσης του 
προεδρικού διατάγματος της παραγράφου 1.
4. Για κάθε πράξη της Εταιρίας για την οποία απαι−
τείται συμβολαιογραφικό έγγραφο τα δικαιώματα των 
συμβολαιογράφων περιορίζονται στο ήμισυ των προ−
βλεπομένων από την κείμενη νομοθεσία. Για τις πράξεις 
αυτές δεν καταβάλλονται φόροι ή τέλη και για τη σύ−νταξη και υπογραφή αυτών δεν απαιτείται παράσταση 
δικηγόρου.
5. Η Εταιρία απαλλάσσεται από κάθε δημόσιο, δημο−
τικό, κοινοτικό ή υπέρ τρίτου άμεσο ή έμμεσο φόρο, 
εκτός από το φόρο προστιθέμενης αξίας, καθώς και από 
κάθε είδους τέλη υπέρ του Δημοσίου ή άλλου τρίτου. 
Επίσης απαλλάσσεται και από την υποχρέωση καταβο−
λής δικαστικού ενσήμου και απολαμβάνει γενικά όλων 
3870  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
των δικονομικών και άλλων προνομίων και ατελειών 
του Δημοσίου.
Άρθρο 146
Σκοπός
1. Σκοπός της Εταιρίας είναι:
α. Η διαχείριση για λογαριασμό του Ελληνικού Δημο−
σίου των αποκλειστικών δικαιωμάτων του στην αναζή−
τηση, έρευνα και εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων 
στις χερσαίες, υπολίμνιες και υποθαλάσσιες περιοχές, στις οποίες η Ελληνική Δημοκρατία ασκεί κυριαρχία ή κυριαρχικά δικαιώματα.
β. Η διαχείριση, ο έλεγχος και η παρακολούθηση όλων 
των σχετικών συμβάσεων που έχουν συναφθεί στο πα−
ρελθόν από το Δημόσιο ή για λογαριασμό αυτού με 
τρίτους.
γ. Η διερεύνηση και αξιολόγηση του δυναμικού της 
χώρας σε υδρογονάνθρακες, καθώς και ο προγραμμα−τισμός της ανάθεσης και η επίβλεψη εργασιών διερεύ−νησης και αξιολόγησης του δυναμικού αυτής.
δ. Η συγκέντρωση, αποθήκευση, επεξεργασία, αποτί−
μηση και διαχείριση των στοιχείων και δεδομένων που αποκτήθηκαν ή αποκτώνται κατά τη διάρκεια ερευνών για την αποτίμηση του δυναμικού της χώρας σε υδρο−γονάνθρακες, καθώς και των στοιχείων και δεδομένων που προκύπτουν από την ανάπτυξη και εκμετάλλευση 
κοιτασμάτων και η δημιουργία σχετικού πληροφοριακού 
συστήματος.
ε. Η αιτιολογημένη εισήγηση προς τον Υπουργό Πε−
ριβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής των 
προτεινόμενων περιοχών προς παραχώρηση δικαιω−
μάτων αναζήτησης, έρευνας και εκμετάλλευσης υδρο−γονανθράκων.
στ. Η χορήγηση των αδειών αναζήτησης υδρογοναν−
θράκων σύμφωνα με τις παραγράφους 5 έως και 9 του άρθρου 2 του ν. 2289/1995.
ζ. Η προετοιμασία και διεξαγωγή των σχετικών δια−
γωνισμών για τη σύναψη συμβάσεων έρευνας και εκμε−τάλλευσης υδρογονανθράκων και η προβολή τους στη διεθνή σχετική αγορά.
η. Η αξιολόγηση των αιτήσεων συμμετοχής στους εν 
λόγω διαγωνισμούς σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις 
της κείμενης νομοθεσίας.
θ. Η διαπραγμάτευση των όρων των συμβάσεων για 
την παραχώρηση δικαιωμάτων, έρευνας και εκμετάλ−
λευσης υδρογονανθράκων, καθώς και η υπογραφή και 
υποβολή για έγκριση στον Υπουργό Περιβάλλοντος, 
Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής των σχετικών συμ−βάσεων σύμφωνα με την παράγραφο 39 του άρθρου 2 του ν. 2289/1995.
ι. Η συνεχής και συστηματική παρακολούθηση και 
έλεγχος της ορθής εκτέλεσης των όρων των παραπά−
νω συμβάσεων, καθώς και η υποβολή κάθε έτος στο 
Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής 
Αλλαγής (ΥΠΕΚΑ) έκθεσης σε σχέση με την πρόοδο 
των εργασιών και την τήρηση των όρων της σύμβασης από τον ανάδοχο.
ια. Η κατάρτιση Κανονισμών Ασφαλείας και Υγιεινής, 
καθώς και προστασίας του περιβάλλοντος για τις ερ−
γασίες της περίπτωσης α΄, οι οποίες εγκρίνονται με 
απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και 
Κλιματικής Αλλαγής και του κατά περίπτωση συναρ−
μόδιου Υπουργού.ιβ. Η εκπόνηση οικονομοτεχνικών αποτιμήσεων των 
προς παραχώρηση περιοχών και η ανάλυση των σχετι−κών επιχειρηματικών κινδύνων, καθώς και οικονομοτε−χνικών μελετών ανάπτυξης κοιτασμάτων με στόχο την 
μεγιστοποίηση του δημόσιου οφέλους από τις εργασίες 
των επενδυτών.
ιγ. Η υποβολή στον Υπουργό Περιβάλλοντος, Ενέργει−
ας και Κλιματικής Αλλαγής ανά τριετία επιχειρησιακού σχεδίου (business plan) προγραμματισμού και υλοποίη−
σης των στόχων της.
ιδ. Η συνεχής παρακολούθηση και ανάλυση της διε−
θνούς ενεργειακής αγοράς, ιδιαιτέρως σε θέματα έρευ−
νας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων και η γνω−
στοποίηση των αποτελεσμάτων τους στο Υπουργείο 
Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής.
ιε. Εισήγηση προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος, Ενέρ−
γειας και Κλιματικής Αλλαγής για διάθεση σε τρίτους με 
αντάλλαγμα στοιχείων και δεδομένων της περίπτωσης 
δ΄ του άρθρου 146.
ιστ. Εισήγηση προς τους Υπουργούς Ανάπτυξης, Αντα−
γωνιστικότητας και Ναυτιλίας και Προστασίας του Πο−
λίτη/Ελληνική Ακτοφυλακή για παραχώρηση χρήσης 
υφιστάμενων λιμενικών εγκαταστάσεων που θα διευκο−
λύνουν τον ελλιμενισμό πλοίων ή άλλων πλωτών μέσων 
που θα εξυπηρετούν τις υποθαλάσσιες έρευνες.
ιζ. Εισήγηση προς τους Υπουργούς Οικονομίας και 
Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής για τον καθορισμό της διαδικασίας και των προϋποθέσε−
ων χρήσης, ανάπτυξης και εκμετάλλευσης υπόγειων 
φυσικών χώρων για την αποθήκευση φυσικού αερίου. 
Η διαχείριση για λογαριασμό του Ελληνικού Δημοσί−
ου της ως άνω διαδικασίας και η παρακολούθηση των σχετικών συμβάσεων.
2. Η ΕΔΕΥ ΑΕ μπορεί να συνεργάζεται με εκπαιδευτικά 
και ερευνητικά ιδρύματα και φορείς, της ημεδαπής και 
της αλλοδαπής σχετικούς με το σκοπό της.
Άρθρο 147
Μετοχικό κεφάλαιο – Έσοδα – Χρηματοδότηση
1. Το μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρίας ορίζεται σε ένα 
εκατομμύριο (1.000.000) ευρώ, το οποίο καταβάλλεται 
από το Ελληνικό Δημόσιο με μετρητά σε τρεις ισόποσες 
ετήσιες δόσεις. Για το μετοχικό κεφάλαιο εκδίδεται μία 
μετοχή υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου, η οποία είναι 
αμεταβίβαστη. Το Δημόσιο για την άσκηση των μετοχι−
κών δικαιωμάτων του εκπροσωπείται από τους Υπουρ−
γούς Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής 
και Οικονομικών ή το νόμιμο εκπρόσωπό τους.
2. Έσοδα της Εταιρίας είναι ιδίως:
α) Τα ποσά που εισπράττει από τη διάθεση με αντάλ−
λαγμα των στοιχείων και δεδομένων που έχει στην 
διάθεσή της.
β) Οι τυχόν χορηγίες προς αυτήν, οι οποίες δεν μπορεί 
να προέρχονται από πηγές που άμεσα ή έμμεσα έχουν 
σχέση με την κύρια δραστηριότητα της Εταιρίας και με 
οποιονδήποτε τρόπο να επηρεάζουν τις ανταγωνιστικές 
διαδικασίες ερευνών και εκμετάλλευσης υδρογοναν−
θράκων.
γ) Τα ποσά που εισπράττει από παραχώρηση δικαιω−
μάτων αναζήτησης, έρευνας και εκμετάλλευσης υδρο−γονανθράκων.
δ) Ποσά από κάθε άλλη νόμιμη και συμβατή με το 
σκοπό της δραστηριότητα.
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3871
3. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών 
και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής 
ορίζεται ο τρόπος και η διαδικασία εκκαθάρισης των ποσών που εισπράττει η Εταιρία από την άσκηση των 
δραστηριοτήτων της, το ποσοστό που παρακρατεί υπέρ 
αυτής για το σκοπό της και ο τρόπος και η διαδικασία απόδοσης του υπολοίπου στο Δημόσιο.
4. Στην Εταιρία για την εκτέλεση έργων ή την παροχή 
υπηρεσιών που συνδέονται άμεσα με την επίτευξη του 
σκοπού της μπορούν να καταβάλλονται επιχορηγήσεις 
από εθνικούς πόρους μέσω του Προγράμματος Δημο−σίων Επενδύσεων.
Με κοινές αποφάσεις των Υπουργών Ανάπτυξης, Αντα−
γωνιστικότητας και Ναυτιλίας και Περιβάλλοντος, Ενέρ−
γειας και Κλιματικής Αλλαγής καθορίζονται τα έργα 
και οι υπηρεσίες που χρηματοδοτούνται, το συνολικό 
κόστος αυτών και το ύψος της σχετικής χρηματοδό−
τησης, ο τρόπος και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά 
για την καταβολή της, οι υποχρεώσεις της Εταιρείας, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα για την εφαρμογή της παρούσας παραγράφου.
Άρθρο 148
Διοίκηση της Εταιρίας
1. Η Εταιρία διοικείται από Διοικητικό Συμβούλιο (Δ.Σ.), 
το οποίο αποτελείται από επτά (7) μέλη που διακρί−
νονται για την επιστημονική τους κατάρτιση και την 
επαγγελματική – διοικητική τους ικανότητα και που 
διαθέτουν γνώση και εμπειρία στον ενεργειακό τομέα 
και κατά προτίμηση στον τομέα της έρευνας και εκμε−
τάλλευσης υδρογονανθράκων.
2. Τα μέλη του Δ.Σ. επιλέγονται ύστερα από προκή−
ρυξη του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και 
Κλιματικής Αλλαγής, που δημοσιεύεται σε τέσσερις, 
τουλάχιστον, ημερήσιες εφημερίδες πανελλήνιας κυ−
κλοφορίας, από τις οποίες οι δύο (2) οικονομικού περιε−
χομένου. Ύστερα από πρόταση του Υπουργού Περιβάλ−
λοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και γνώμη 
της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής, τρία 
(3) από τα ανωτέρω μέλη της Εταιρίας επιλέγονται 
από το Υπουργικό Συμβούλιο και εξ αυτών, με πράξη 
του Υ.Σ. διορίζονται ο Πρόεδρος, στον οποίο μπορεί 
να ανατίθενται και τα καθήκοντα του Διευθύνοντος 
Συμβούλου, ο Αντιπρόεδρος και ο Διευθύνων Σύμβου−
λος. Τα λοιπά τέσσερα μέλη του Δ.Σ. διορίζονται με 
απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής.
3. Η θητεία όλων των μελών του Δ.Σ. είναι πενταετής 
και μπορεί να ανανεωθεί μια μόνο φορά σύμφωνα με τις διαδικασίες της προηγούμενης παραγράφου.
4. Τα μέλη του Δ.Σ. εκπίπτουν αυτοδικαίως από τη 
θέση τους αν εκδοθεί σε βάρος τους αμετάκλητη κα−
ταδικαστική απόφαση για αδίκημα που συνεπάγεται 
κώλυμα διορισμού σε θέση δημόσιου υπαλλήλου ή έκ−πτωση δημόσιου υπαλλήλου, σύμφωνα με τις διατάξεις του Υπαλληλικού Κώδικα.
5. Η ιδιότητα του μέλους αναστέλλεται αν εκδοθεί 
αμετάκλητο παραπεμπτικό βούλευμα για αδίκημα που 
συνεπάγεται κώλυμα διορισμού σε θέση δημόσιου υπαλ−
λήλου ή έκπτωση δημόσιου υπαλλήλου, σύμφωνα με τις 
διατάξεις του Υπαλληλικού Κώδικα και μέχρι να εκδοθεί 
αμετάκλητη αθωωτική απόφαση. Αν ανασταλεί η ιδιό−τητα μέλους διορίζεται αναπληρωματικό μέλος, με τη διαδικασία της παραγράφου 2. Η θητεία του αναπληρω−
ματικού μέλους διαρκεί όσο διαρκεί η αναστολή.
6. Δεν διορίζονται μέλη του Δ.Σ. όσοι είναι εταίροι, 
μέτοχοι, μέλη διοικητικού συμβουλίου, διαχειριστές, 
υπάλληλοι, τεχνικοί ή άλλοι σύμβουλοι ή μελετητές 
σε επιχείρηση, η οποία αναπτύσσει δραστηριότητα 
στον τομέα της έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογο−
νανθράκων. Όσα μέλη παραβαίνουν τις διατάξεις του 
προηγούμενου εδαφίου εκπίπτουν αυτοδικαίως της ιδι−
ότητας του μέλους και περί αυτού εκδίδεται σχετική 
διαπιστωτική απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, 
Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής. Επίσης τα μέλη αυτά 
υποχρεούνται να επιστρέψουν στην Εταιρεία το σύνολο 
των αποδοχών και αποζημιώσεων που εισέπραξαν κατά 
τη διάρκεια της θητείας τους.
7. Τα μέλη του Δ.Σ. υποχρεούνται κάθε έτος να υπο−
βάλλουν δήλωση περιουσιακής κατάστασης, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 2 του ν. 3213/2003 (Α΄ 209), 
όπως ισχύει κάθε φορά.
8. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και 
Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής καθο−
ρίζονται οι αποδοχές του Προέδρου, του Αντιπροέδρου 
και του Διευθύνοντος Συμβούλου και η αποζημίωση των 
λοιπών μελών του Δ.Σ.. Η δαπάνη που προκαλείται από την εφαρμογή του προηγούμενου εδαφίου βαρύνει τον προϋπολογισμό της Εταιρίας.
9. Η εταιρεία στις σχέσεις της με τις άλλες Αρχές 
και τους τρίτους, καθώς και ενώπιον των δικαστηρί−
ων, εκπροσωπείται από τον Πρόεδρο του Δ.Σ. της. Σε περίπτωση έλλειψης, κωλύματος ή απουσίας του Προ−έδρου του Δ.Σ. της ΕΔΕΥ ΑΕ εκπροσωπείται από τον 
Αντιπρόεδρο, στην περιπτωση κατά την οποία έχουν 
ανατεθεί στον πρώτο τα καθήκοντα του Διευθύνοντος Συμβούλου κατά την παράγραφο 2 του άρθρου αυτού, 
και σε περίπτωση έλλειψης, κωλύματος ή απουσίας αυ−
τού, από τον Διευθύνοντα Σύμβουλο. Ο Πρόεδρος του 
Δ.Σ. μπορεί με αποφάσεις του να εξουσιοδοτεί μέλη 
του Δ.Σ. να ενεργούν για λογαριασμό του και να τον 
εκπροσωπούν για συγκεκριμένη πράξη ή ενέργεια ή 
κατηγορία πράξεων ή ενεργειών που εμπίπτουν στις 
αρμοδιότητές του.
10. Τα μέλη του Δ.Σ. της Εταιρίας δεν επιτρέπεται, 
για τρία (3) έτη μετά τη λήξη της θητείας τους, με 
οποιονδήποτε τρόπο, να είναι εταίροι, μέτοχοι, μέλη 
διοικητικού συμβουλίου, τεχνικοί ή άλλοι σύμβουλοι ή να 
απασχολούνται, με ή χωρίς αμοιβή, με έμμισθη εντολή ή 
με οποιαδήποτε έννομη σχέση, σε Εταιρία ή Επιχείρηση 
οι οποίες είτε οι ίδιες είτε μέσω άλλης επιχείρησης 
δραστηριοποιούνται, άμεσα ή έμμεσα, στις περιοχές 
της περίπτωσης α΄ του άρθρου 146, στον Τομέα Έρευ−
νας και εκμετάλλευσης Υδρογονανθράκων. Σε όσους 
παραβαίνουν τις διατάξεις του προηγούμενου εδαφίου 
επιβάλλεται, με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, 
Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, πρόστιμο ίσο με 
το δεκαπλάσιο των συνολικών αποδοχών και αποζη−
μιώσεων που έλαβε το μέλος κατά τη διάρκεια της 
θητείας του.
Άρθρο 149
Οικονομικά στοιχεία
1. Η Εταιρία έχει υποχρέωση να τηρεί λογαριασμούς και 
αρχεία, στα οποία συμπεριλαμβάνονται τα αποτελέσμα−
τα χρήσης και να δημοσιεύει ισολογισμό, σύμφωνα με τις 
3872 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
διατάξεις του κ.ν. 2190/1920 και τα όσα ειδικότερα ορίζο−
νται στον Κανονισμό Εσωτερικής Λειτουργίας της.
2. Ο έλεγχος των οικονομικών στοιχείων και των ετήσι−
ων λογαριασμών και οικονομικών καταστάσεων γίνεται 
από πιστοποιημένο ελεγκτικό όργανο. Τα στοιχεία αυτά 
και οι οικονομικές καταστάσεις δημοσιεύονται όπως ο 
νόμος ορίζει και υποβάλλονται δε μαζί με την έκθεση 
πεπραγμένων και τον προϋπολογισμό του επόμενου 
έτους από τον Υπουργό Περιβάλλοντος, Ενέργειας και 
Κλιματικής Αλλαγής στον Πρόεδρο της Βουλής.
Άρθρο 150
Σύναψη συμβάσεων
1. Η Εταιρία μπορεί να συνάπτει συμβάσεις ανάθεσης 
μελετών, εκτέλεσης έργων, παροχής υπηρεσιών και 
προμηθειών, σύμφωνα με τον Κανονισμό Προμηθειών, 
ο οποίος καταρτίζεται από το Δ.Σ. της Εταιρίας, εντός 
τριμήνου από τη συγκρότησή του σε σώμα, εγκρίνεται 
από τον Υπουργό Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιμα−
τικής Αλλαγής και δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της 
Κυβερνήσεως. O Kανονισμός πρέπει να είναι σύμφωνος 
με την εθνική και τη νομοθεσία της Ε.Ε. για τη σύναψη 
δημοσίων συμβάσεων. Εξαιρούνται οι συμβάσεις της 
παρ. 10 του άρθρου 2 του ν. 2289/1995, για τις οποίες εφαρμόζεται η διαδικασία που προβλέπεται στην κεί−
μενη νομοθεσία.
2. Η Eταιρεία μπορεί να συνάπτει συμβάσεις με Ανώ−
τατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (Α.Ε.Ι.) και ερευνητικούς 
φορείς, όπως το Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευ−
τικών Ερευνών (ΙΓΜΕ) και το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσί−
ων Ερευνών (ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε.), καθώς και με εξειδικευμένους 
επιστήμονες και τεχνικούς, που έχουν ειδικές γνώσεις 
και εμπειρία στην εκτέλεση ερευνητικών εργασιών και 
την εκπόνηση μελετών για θέματα που εντάσσονται 
στο πλαίσιο του σκοπού της.
Άρθρο 151
Κανονισμός Εσωτερικής Λειτουργίας
και Διαχείρισης
Το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρίας με απόφασή 
του, η οποία εγκρίνεται από τον Υπουργό Περιβάλλο−ντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και δημοσιεύ−
εται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, καταρτίζει τον 
Κανονισμό Εσωτερικής Λειτουργίας της Εταιρίας.
Με τον Κανονισμό αυτόν ρυθμίζονται ιδίως:
α. Η εσωτερική λειτουργία της Εταιρίας και οι σχε−
τικές διαδικασίες.
β. Ο τρόπος και τα όργανα διαχείρισης των πόρων 
της.
γ. Οι κατηγορίες και οι ειδικότητες του προσωπι−
κού της, οι οποίες έχουν σχέση με τα αντικείμενα των 
κατά το άρθρο 146 δραστηριοτήτων της, ο αριθμός των 
αντίστοιχων θέσεων, ο οποίος δεν μπορεί συνολικά να 
υπερβαίνει τους είκοσι πέντε (25),τα απαιτούμενα για 
την πρόσληψη προσόντα, η διάρθρωση και οι αρμοδιό−
τητες των υπηρεσιακών μονάδων της, οι όροι εργασίας 
και τα καθήκοντα του προσωπικού της και
δ. κάθε άλλο σχετικό με τα ανωτέρω θέμα.
Άρθρο 152
Προσωπικό
1. Για την κάλυψη των αναγκών της Εταιρίας αμέσως 
μετά την έναρξη λειτουργίας της μπορεί να αποσπάται 
σε αυτήν προσωπικό μέχρι πέντε (5) ατόμων, από Υπη−ρεσίες του Δημοσίου, νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαί−
ου, καθώς και νομικά πρόσωπα της παρ. 1 του άρθρου 14 
του ν.2190/1994. Η απόσπαση γίνεται μετά από δημόσια 
πρόσκληση, με κοινή απόφαση του Υπουργού Περιβάλ−
λοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και του κατά 
περίπτωση αρμόδιου Υπουργού, κατά παρέκκλιση των 
σχετικών διατάξεων της κείμενης νομοθεσίας, για χρο−
νικό διάστημα μέχρι τριών (3) ετών. Με την πρόσκληση 
αυτή καθορίζονται τα απαιτούμενα προσόντα και οι 
ειδικότητες του υπό απόσπαση προσωπικού. Η επιλογή των αποσπωμένων θα γίνει από τριμελή επιτροπή που 
συγκροτείται με απόφαση του Δ.Σ. της ΕΔΕΥ.
Το προσωπικό που αποσπάται λαμβάνει τις αποδο−
χές του φορέα προέλευσης, οι οποίες βαρύνουν την 
εταιρία.
2. Με τον Κανονισμό του άρθρου 151 μπορεί να συ−
στήνονται έως είκοσι (20) θέσεις επιστημονικού προ−
σωπικού γεωεπιστημόνων και μηχανικών, νομικών και 
οικονομικών επιστημών με εξειδίκευση στην έρευνα και 
εκμετάλλευση υδρογονανθράκων και έως πέντε (5) θέ−σεις διοικητικού προσωπικού.
Για την πλήρωση των θέσεων αυτών γίνεται δημόσια 
πρόσκληση κατόπιν απόφασης του Δ.Σ. με την οποία 
καθορίζονται οι ειδικότεροι όροι, οι προϋποθέσεις, η 
σχετική διαδικασία, καθώς και τα απαιτούμενα προσό−ντα των υποψηφίων για την επιλογή. Η επιλογή γίνεται 
από τριμελή επιτροπή που συγκροτείται με απόφαση 
του Δ.Σ. της ΕΔΕΥ.
Το προσωπικό διορίζεται με απόφαση του Διοικητικού 
Συμβουλίου της Εταιρίας.
Πριν από την έκδοση της πράξης διορισμού λαμβάνει 
χώρα έλεγχος νομιμότητας της διαδικασίας πρόσληψης 
από τον ΑΣΕΠ.
3. Με απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος, Ενέρ−
γειας και Κλιματικής Αλλαγής και Οικονομικών, μετά 
από πρόταση του Δ.Σ. της Εταιρίας, καθορίζονται οι 
αποδοχές και οι κάθε είδους πρόσθετες αποζημιώσεις του προσωπικού που υπηρετεί σε αυτήν.
4. Τα μέλη του Δ.Σ. και το προσωπικό που υπηρετεί 
στην Εταιρία υπέχουν τις υποχρεώσεις εχεμύθειας και προστασίας του επιχειρηματικού ή και άλλων απορρή−
των, που προβλέπονται από τις διατάξεις της κείμενης 
νομοθεσίας.
Άρθρο 153
Ειδικές ρυθμίσεις
Η ΕΔΕΥ ΑΕ μετά τη σύστασή της διαχειρίζεται τα 
πάσης φύσεως αρχεία δεδομένων που προκύπτουν από 
ερευνητικές και παραγωγικές διαδικασίες που γίνονται 
στην Ελλάδα σε θέματα υδρογονανθράκων. Τα αρχεία 
αυτά παραμένουν στην κυριότητα του Ελληνικού Δη−
μοσίου και περιέρχονται στην κατοχή της Εταιρίας για τη φύλαξη, τη διαχείρισή τους και για κάθε περαιτέρω 
αξιοποίησή τους. Τα στοιχεία αυτά είναι εμπιστευτικά 
και επιτρέπεται η δημοσιοποίησή τους σε ειδικές πε−ριπτώσεις με απόφαση του Δ.Σ. της Εταιρίας, η οποία 
εγκρίνεται από τον Υπουργό Περιβάλλοντος, Ενέργειας 
και Κλιματικής Αλλαγής.
Τα αρχεία και στοιχεία τα οποία αποκτήθηκαν στο 
παρελθόν για λογαριασμό του Ελληνικού Δημοσίου από 
εργασίες έρευνας και παραγωγής υδρογονανθράκων 
στην ελληνική επικράτεια και περιήλθαν αυτοδικαίως σε 
αυτό μπορεί να παραχωρούνται με απόφαση του Υπουρ−
γού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής 
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3873
στην ΕΔΕΥ ΑΕ, για φύλαξη – διαχείριση και αξιοποίησή 
τους. Με την ίδια ή άλλη απόφαση του Υπουργού Περι−
βάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής ορίζονται 
ο τρόπος, τα όργανα και η διαδικασία παράδοσης των 
ανωτέρω αρχείων και στοιχείων.
Μέχρι την έναρξη λειτουργίας της ΕΔΕΥ ΑΕ, οι ανα−
γκαίες ενέργειες για την υλοποίηση των σκοπών αυτής 
γίνονται από τη Διεύθυνση Πετρελαϊκής Πολιτικής του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄
ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ ΤΟΥ ν. 2289/1995
ΠΕΡΙ «ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ
ΚΑΙ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΩΝ
ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ»
Άρθρο 154
1. Όπου στις διατάξεις του ν. 2289/1995 αναφέρεται 
«Υπουργός Βιομηχανίας, Ενέργειας και Τεχνολογίας» 
στο εξής νοείται «Υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας 
και Κλιματικής Αλλαγής», «Υπουργός Εμπορικής Ναυτι−λίας» στο εξής νοείται «Υπουργός Ανάπτυξης, Ανταγω−
νιστικότητας και Ναυτιλίας», «Υπουργός Περιβάλλοντος, 
Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων» και «Υπουργός Με−
ταφορών και Επικοινωνιών» στο εξής νοείται «Υπουργός 
Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων».
2. Όπου στο ν. 2289/1995 αναφέρεται ΔΕΠ – ΕΚΥ νο−
είται η Εταιρία που συνιστάται σύμφωνα με την παρά−
γραφο 1 του άρθρου 145, στην οποία από την έναρξη 
ισχύος του προεδρικού διατάγματος που αναφέρεται 
στην παράγραφο αυτή, όλες οι αρμοδιότητες και τα 
δικαιώματα που είχαν ανατεθεί στις εταιρείες ΔΕΠ και ΔΕΠ−ΕΚΥ ΑΕ βάσει του ν. 468/1976 και του ν. 2289/1995 σε συνδυασμό με την παρ.11 του δεύτερου άρθρου του ν. 2593/1998 και των εκτελεστικών αυτών προεδρικών διαταγμάτων και υπουργικών αποφάσεων και αφορούν στους σκοπούς της ΕΔΕΥ ΑΕ, περιέρχονται σε αυτήν κατ’ αποκλειστικότητα και ασκούνται σύμφωνα με τις 
διατάξεις του ν.2289/1995 και τις διατάξεις του παρό−
ντος νόμου.
Άρθρο 155
1. Η παράγραφος 6 του άρθρου 1 του ν. 2289/1995 
αντικαθίσταται ως εξής:
«6. Εκμισθωτής: Το Δημόσιο για λογαριασμό του οποί−
ου η ΕΔΕΥ ΑΕ συνάπτει με τρίτους σύμβαση μίσθω−
σης.»
2. Η παράγραφος 7 του άρθρου 1 του ν. 2289/1995, 
αντικαθίσταται ως εξής:
«7. Εργοδότης: Το Δημόσιο για λογαριασμό του οποίου 
η ΕΔΕΥ ΑΕ συνάπτει με τρίτους σύμβαση διανομής της 
παραγωγής.»
3. Η παράγραφος 8 του άρθρου 1 του ν. 2289/1995 
αντικαθίσταται ως εξής:
«8. Ανάδοχος: Εκείνος που συνάπτει σύμβαση μίσθω−
σης ή σύμβαση διανομής της παραγωγής με την ΕΔΕΥ ΑΕ, καθώς και ο σύμφωνα με τις παραγράφους 4 έως 8 του άρθρου 7 του παρόντος δικαιοδόχος του.»
Άρθρο 156
1. Η παράγραφος 1 του άρθρου 2 του ν. 2289/1995 
αντικαθίσταται ως εξής:
«1. Το δικαίωμα αναζήτησης, έρευνας και εκμετάλ−
λευσης των υδρογονανθράκων που υπάρχουν στις χερσαίες, στις υπολίμνιες και υποθαλάσσιες περιοχές 
στις οποίες η Ελληνική Δημοκρατία ασκεί αντιστοίχως 
κυριαρχία ή κυριαρχικά δικαιώματα σύμφωνα με τις 
διατάξεις της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το 
Δίκαιο της Θάλασσας, όπως κυρώθηκε με το ν. 2321/1995 
ανήκει αποκλειστικά στο Δημόσιο και η άσκησή του 
αφορά πάντοτε τη δημόσια ωφέλεια. Η διαχείριση για 
λογαριασμό του Δημοσίου των δικαιωμάτων της παρα−
γράφου αυτής ασκείται από την ΕΔΕΥ ΑΕ.
Ως «υποθαλάσσιες περιοχές» νοούνται ο βυθός και το 
υπέδαφος των εσωτερικών υδάτων, της αιγιαλίτιδας 
ζώνης, της υφαλοκρηπίδας και της αποκλειστικής οι−
κονομικής ζώνης (αφ’ης κηρυχθεί) μέχρι την απόσταση 
των 200 ν.μ. από τις γραμμές βάσης από τις οποίες 
μετράται το εύρος της αιγιαλίτιδας ζώνης.
Ελλείψει συμφωνίας οριοθέτησης με γειτονικά κράτη 
των οποίων οι ακτές είναι παρακείμενες ή αντικείμενες 
με τις ελληνικές ακτές, το εξωτερικό όριο της υφα−
λοκρηπίδας και της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης 
(αφ’ης κηρυχθεί) είναι η μέση γραμμή, κάθε σημείο της οποίας απέχει ίση απόσταση από τα εγγύτερα σημεία 
των γραμμών βάσης (τόσο ηπειρωτικών όσο και νησι−
ωτικών) από τις οποίες μετράται το εύρος της αιγια−λίτιδας ζώνης.»
2. Η παράγραφος 2 του άρθρου 2 του ν. 2289/1995 
αντικαθίσταται ως εξής:
«2. Το δικαίωμα αναζήτησης παραχωρείται με απόφα−
ση της ΕΔΕΥ ΑΕ, τα δε δικαιώματα έρευνας και εκμε−
τάλλευσης με σύμβαση κατόπιν των διαδικασιών που 
προβλέπονται στην παρ. 17 του ίδιου άρθρου του ν. 
2289/1995.»
3. Η παράγραφος 3 του άρθρου 2 του ν. 2289/1995 
αντικαθίσταται ως εξής:
«3. Με κοινή απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, 
Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και του αρμόδιου 
κατά περίπτωση Υπουργού μπορούν να επιβληθούν σε 
οποιοδήποτε στάδιο προϋποθέσεις για την άσκηση των 
δικαιωμάτων αναζήτησης, έρευνας και εκμετάλλευσης 
υδρογονανθράκων σε περιοχή ή περιοχές της επόμενης 
παραγράφου για λόγους εθνικής ασφάλειας.»
4. Η παράγραφος 4 του άρθρου 2 του ν. 2289/1995 
αντικαθίσταται ως εξής:
«4. Με αποφάσεις του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέρ−
γειας και Κλιματικής Αλλαγής, που εκδίδονται μετά από 
γνώμη της ΕΔΕΥ ΑΕ και δημοσιεύονται στην Εφημερίδα 
της Κυβερνήσεως, οι περιοχές της παραγράφου 1 δι−
αιρούνται είτε στο σύνολο είτε σε μέρος σε περιοχές 
οι οποίες αφ’ ενός μεν προορίζονται για την άσκηση 
των δραστηριοτήτων αναζήτησης, έρευνας και εκμε−
τάλλευσης, αφ’ ετέρου δε διατίθενται για την άσκηση 
των δραστηριοτήτων αυτών.
Οι περιοχές έχουν κατά το δυνατόν σχήμα ορθογώνιο 
και προσδιορίζονται από γεωγραφικούς παράλληλους ή 
μεσημβρινούς και κατά περίπτωση από τις οριογραμμές 
της χερσαίας μεθορίου και των ηπειρωτικών και νησι−
ωτικών ακτών ή από γραμμές που πλησιάζουν αυτές 
τις οριογραμμές.»
5. Η παράγραφος 5 του άρθρου 2 του ν. 2289/1995 
αντικαθίσταται ως εξής:
«5. Η ΕΔΕΥ ΑΕ εκδίδει πρόσκληση προς υποβολή αι−
τήσεων για αναζήτηση υδρογονανθράκων που εγκρί−
νεται από τον Υπουργό Περιβάλλοντος, Ενέργειας και 
Κλιματικής Αλλαγής, δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της 
Κυβερνήσεως και αποστέλλεται για δημοσίευση στην 
3874  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η προθε−
σμία υποβολής των αιτήσεων ορίζεται στην πρόσκληση 
και δεν μπορεί να είναι μικρότερη των ενενήντα (90) 
ημερών από την τελευταία δημοσίευση. Στην πρόσκλη−
ση που μπορεί να εκδίδεται και μετά από αίτηση εν−
διαφερομένου αναφέρεται η προς αναζήτηση περιοχή, 
οι όροι και οι υποχρεώσεις του αδειούχου, τα κριτήρια 
επιλογής του, το ύψος του καταβλητέου παραβόλου 
και της εγγυητικής εκτέλεσης τράπεζας που λειτουργεί 
νόμιμα σε χώρες−μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προ−
θεσμία χορηγήσεως της άδειας, καθώς και κάθε άλλη σχετική λεπτομέρεια.
Η ΕΔΕΥ ΑΕ εφαρμόζει τα ανωτέρω και για την πε−
ρίπτωση εκτέλεσης από εξειδικευμένες εταιρίες σει−
σμικών ή άλλων γεωφυσικών και γεωλογικών μεθόδων 
ερευνών μη αποκλειστικής χρήσης, με συγκεκριμένους 
όρους εμπορικής συνεκμετάλλευσης των ερευνητικών αποτελεσμάτων. Ο κάτοχος της άδειας αυτής εκτελεί 
τα σεισμικά προγράμματα με ίδιες δαπάνες και με δι−
καίωμα πώλησης σε τρίτους των αποτελεσμάτων των ερευνών.»
6. Η παράγραφος 6 του άρθρου 2 του ν. 2289/1995 
αντικαθίσταται ως εξής:
«6. Μέσα στην προθεσμία που ορίζεται στην πρό−
σκληση, η ΕΔΕΥ ΑΕ χορηγεί την άδεια αναζήτησης, με απόφασή της που εγκρίνεται από τον Υπουργό Περι−βάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και για 
διάρκεια μέχρι δεκαοκτώ (18) μηνών. Η προς αναζήτηση 
περιοχή δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 4.000 τετραγωνι−κά χιλιόμετρα προκειμένου για την ξηρά και τα 20.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα προκειμένου για τη θάλασσα. 
Τα ανωτέρω όρια δεν ισχύουν για την περίπτωση εκτέ−
λεσης σεισμικών ή άλλων γεωφυσικών και γεωλογικών μεθόδων ερευνών μη αποκλειστικής χρήσης.»
7. Μετά την περίπτωση γ΄της παραγράφου 7 του άρ−
θρου 2 του ν. 2289/1995 προστίθεται εδάφιο ως εξής:
«Ο Υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιμα−
τικής Αλλαγής με ανακοίνωση που δημοσιεύεται στην 
Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και αποστέλλεται για 
δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης γνωστοποιεί τις διαθέσιμες περιοχές, καθώς 
και κάθε σχετική με αυτές ειδικότερη πληροφορία. Για 
κάθε σημαντική μεταβολή των πληροφοριών αυτών δη−
μοσιεύεται συμπληρωματική ανακοίνωση.»
8. Στην παράγραφο 8 του άρθρου 2 του ν. 2289/1995 
όπου αναφέρεται «Υπουργείο Βιομηχανίας, Ενέργειας 
και Τεχνολογίας» αντικαθίσταται με «ΕΔΕΥ ΑΕ».
9. Η παράγραφος16 του άρθρου 2 του ν. 2289/1995 
αντικαθίσταται ως εξής:
«16. Οι κατά την παράγραφο 10 του παρόντος συμ−
βάσεις που υπογράφει η ΕΔΕΥ ΑΕ για λογαριασμό του Δημοσίου με τρίτους συνομολογούνται με τις διαδικα−σίες που ορίζονται στην επόμενη παράγραφο.»
10. Η παράγραφος 17 του άρθρου 2 του ν. 2289/1995 
αντικαθίσταται ως εξής:
«17. Η ΕΔΕΥ ΑΕ παραχωρεί για λογαριασμό του Δημο−
σίου το δικαίωμα έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογο−νανθράκων σύμφωνα με τις εξής διαδικασίες:
α) Είτε μετά από διακήρυξη, για τις περιοχές της 
παραγράφου 4, που εγκρίνεται από τον Υπουργό Περι−
βάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, δημο−
σιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και απο−
στέλλεται για δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα 
της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η προθεσμία υποβολής των προσφορών ορίζεται στη διακήρυξη και δεν μπορεί να 
είναι μικρότερη των ενενήντα (90) ημερών από την τε−λευταία δημοσίευση.
β) Είτε μετά από αίτηση ενδιαφερομένου για περιοχή 
η οποία δεν περιλαμβάνεται στη διακήρυξη σύμφωνα με την ανωτέρω περίπτωση α΄. Η ΕΔΕΥ ΑΕ, εφόσον η 
αίτηση γίνει αποδεκτή, εκδίδει διακήρυξη που εγκρί−
νεται από τον Υπουργό Περιβάλλοντος, Ενέργειας και 
Κλιματικής Αλλαγής, δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της 
Κυβερνήσεως και αποστέλλεται για δημοσίευση στην 
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η προθε−
σμία υποβολής των προσφορών για τυχόν άλλους ενδι−
αφερόμενους είναι τουλάχιστον ενενήντα (90) ημέρες από την τελευταία δημοσίευση.
γ) Είτε με ανοιχτή πρόσκληση (open door) για εκδήλω−
ση ενδιαφέροντος όταν η περιοχή για την οποία ζητείται 
η παραχώρηση είναι διαθέσιμη σε μόνιμη βάση ή έχει 
αποτελέσει αντικείμενο προηγούμενης διαδικασίας η 
οποία δεν κατέληξε στην υπογραφή σύμβασης μίσθω−σης ή διανομής παραγωγής ή έχει εγκαταλειφθεί από 
ανάδοχο, στην περίπτωση που αυτός έχει υπαναχωρήσει 
από τη σύμβαση ή καταγγείλει αυτήν. Ο Υπουργός Περι−
βάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής με ανα−κοίνωση που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερ−
νήσεως και αποστέλλεται για δημοσίευση στην Επίσημη 
Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γνωστοποιεί τις 
ως άνω περιοχές με τους ελάχιστους βασικούς όρους των παραχωρήσεων, καθώς και κάθε σχετική με αυτές 
ειδικότερη πληροφορία. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να 
υποβάλλουν προσφορά για παραχώρηση σε περισσό−τερες της μίας περιοχές. Οι προσφορές υποβάλλονται 
μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του πρώτου και 
δεύτερου εξαμήνου κάθε ημερολογιακού έτους.
Σε διάστημα τριάντα (30) ημερών από το τέλος του 
εξαμήνου για τη συγκεκριμένη περιοχή, ο Υπουργός 
Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής ανα−
κοινώνει ότι η συγκεκριμένη περιοχή εξαιρείται από 
τις περιοχές που είναι διαθέσιμες κατά τα ανωτέρω, 
εφόσον βρίσκεται σε διαδικασία παραχώρησης. Οι προ−
σφορές αξιολογούνται και επιλέγεται η πλέον συμφέ−
ρουσα για το Δημόσιο, κατόπιν διαπραγματεύσεων με 
τους ενδιαφερόμενους και με βάση τα κριτήρια της 
πρόσκλησης.
11. Η παράγραφος 18 του άρθρου 2 του ν. 2289/1995 
αντικαθίσταται ως εξής:
«18. Κατά την εφαρμογή των διαδικασιών α΄ και β΄ της 
προηγούμενης παραγράφου, η διακήρυξη για την υπο−
βολή των προσφορών θα πρέπει να καθορίζει τις γεω−
γραφικές περιοχές που αποτελούν εν όλω ή εν μέρει το 
αντικείμενο της παραχώρησης, το είδος των συμβάσεων 
κατά την παράγραφο 14, τους όρους και τα κριτήρια 
συμμετοχής, όπως η ελάχιστη οικονομική δυνατότητα 
και η τεχνική ικανότητα του προσφέροντος, η προηγού−
μενη πείρα του στον τομέα έρευνας και εκμετάλλευσης 
υδρογονανθράκων, η επιτυχής εκτέλεση τέτοιων έργων 
στο πλαίσιο προηγούμενης άδειας, καθώς και κάθε άλλο 
αναγκαίο όρο και προϋπόθεση.»
12. H παράγραφος 19 του άρθρου 2 του ν. 2289/1995 
αντικαθίσταται ως εξής:
«19. Στη διακήρυξη καθορίζονται αναλυτικά τα κριτή−
ρια επιλογής και τα σημεία συναγωνισμού, στα οποία 
περιλαμβάνεται το προσφερόμενο από τους ενδιαφερό−
μενους μίσθωμα, προκειμένου για σύμβαση μίσθωσης ή 
το προσφερόμενο στον εργοδότη μερίδιο επί των παρα−
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3875
χθησομένων υδρογονανθράκων, προκειμένου για σύμβα−
ση διανομής της παραγωγής, αντάλλαγμα υπογραφής 
της σύμβασης (signature bonus), καθώς και αντάλλαγμα 
παραγωγής (production bonus). Στη διακήρυξη μπορεί να 
προβλέπεται επίσης η καταβολή κατά το στάδιο των 
ερευνών και εκμετάλλευσης ετήσιας αποζημίωσης η 
οποία καθορίζεται ανά στρέμμα (surface fees).»
13. Η παράγραφος 20 του άρθρου 2 του ν. 2289/1995 
αντικαθίσταται ως εξής:
«20. Με τη διακήρυξη καθορίζονται ο τρόπος υποβολής 
των προσφορών, τα συνοδεύοντα αυτήν απαραίτητα 
στοιχεία, το ύψος του καταβλητέου παραβόλου για 
τη συμμετοχή στο διαγωνισμό, τέλος για επιμόρφωση 
του σχετικού με τον τομέα ανθρώπινου δυναμικού της 
δημόσιας διοίκησης, καθώς και κάθε άλλη απαραίτητη 
λεπτομέρεια για τη διενέργεια του διαγωνισμού και την 
επιλογή του Αναδόχου.»
14. Στην παράγραφο 25 του άρθρου 2 του ν. 2289/1995 
στην τρίτη σειρά, η φράση «κατά την παρ.9 του άρθρου 
5» αντικαθίσταται με τη φράση «κατά την παρ.8 του 
άρθρου 5» και στην τελευταία σειρά η φράση «1 έως 
και 3 του παρόντος» αντικαθίσταται με τη φράση «1 έως 
και 2 του παρόντος».
15. Στην παράγραφο 32 του άρθρου 2 του ν. 2289/1995 
στην τέταρτη σειρά, η φράση «παραγράφους 8 έως και 15 του άρθρου 5» αντικαθίσταται με τη φράση «παρα−
γράφους 8 έως και 14 του άρθρου 5» και στην ένατη 
σειρά η φράση «στο άρθρο 9 παρ.2 περιπτώσεις α΄ έως και ι΄ του παρόντος» αντικαθίσταται με τη φράση «στο 
άρθρο 9 παρ.5…».
16. Στην περίπτωση β΄ της παραγράφου 35 του άρθρου 
2 του ν. 2289/1995 στη δεύτερη σειρά, η φράση «στο άρ−
θρο 9 παρ.2, περιπτώσεις α΄ έως και ι΄» αντικαθίσταται 
με τη φράση «στο άρθρο 9 παρ.5…».
17. Στο άρθρο 2 του ν. 2289/1995 προστίθεται νέα 
παράγραφος 39 η οποία έχει ως εξής:
«39. Οι συμβάσεις της παραγράφου 10 υπογράφονται 
από την ΕΔΕΥ ΑΕ και τον Ανάδοχο και υποβάλλονται 
στο Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής 
Αλλαγής για έγκριση από τον Υπουργό. Χωρίς την έγκρι−
ση αυτή, οι εν λόγω συμβάσεις είναι απολύτως άκυρες 
και δεν παράγουν κανένα έννομο αποτέλεσμα.»
Άρθρο 157
Στην παράγραφο 1 του άρθρου 3 του ν. 2289/1995 
προστίθεται στο τέλος εδάφιο ως εξής:
«Το δικαίωμα συμμετοχής του Δημοσίου δεν μπορεί 
να ασκείται από την ΕΔΕΥ ΑΕ.»
Άρθρο 158
1. Η παράγραφος 1 του άρθρου 5 του ν. 2289/1995 
αντικαθίσταται ως εξής:
«1. Η διάρκεια του σταδίου ερευνών προσδιορίζεται 
στη σύμβαση, δεν μπορεί να υπερβεί τα επτά (7) έτη 
για χερσαίες περιοχές και τα οκτώ (8) έτη για θαλάσ−
σιες περιοχές και αρχίζει από την έναρξη ισχύος της 
σύμβασης. Το στάδιο ερευνών διαιρείται σε φάσεις που 
ορίζονται στη σύμβαση.»
2. Η παράγραφος 13 του άρθρου 5 του ν. 2289/1995 
αντικαθίσταται ως εξής:
«13. Η διάρκεια του σταδίου εκμετάλλευσης μπορεί να 
παραταθεί έως και δύο πενταετίες, μετά από εισήγηση 
της ΕΔΕΥ ΑΕ, όταν αποδεδειγμένα η προβλεπόμενη 
διάρκεια δεν επαρκεί για την ολοκλήρωση των εν λόγω δραστηριοτήτων, με επαναδιαπραγμάτευση των όρων 
της σύμβασης και υπογραφή νέας σύμβασης, ύστερα 
από αίτηση του Αναδόχου που υποβάλλεται πριν τη 
λήξη της.
Ο Ανάδοχος υποχρεώνεται να τεκμηριώσει την αίτησή 
του και ως προς τη διάρκεια της παράτασης.»
3. Η παράγραφος 15 του άρθρου 5 του ν. 2289/1995 
αντικαθίσταται ως εξής:
«15. Εάν κοίτασμα υδρογονανθράκων εκτείνεται πέρα 
από τα όρια της συμβατικής περιοχής του Αναδόχου, 
σε συμβατική περιοχή άλλου Αναδόχου και για την κα−
λύτερη και πιο οικονομική έρευνα και εκμετάλλευση 
ενδείκνυται η εκτέλεση των σχετικών εργασιών βάσει ενιαίου προγράμματος, ο Εκμισθωτής ή Εργοδότης κα−
λεί τους Αναδόχους να υποβάλλουν για έγκριση μέσα 
σε ορισμένη προθεσμία ενιαίο πρόγραμμα έρευνας και 
εκμετάλλευσης του κοιτάσματος.
Εάν η περιοχή στην οποία επεκτείνεται το κοίτασμα 
δεν έχει παραχωρηθεί σε τρίτο, τότε η περιοχή αυτή 
παραχωρείται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος νόμου.
Εάν οι Ανάδοχοι δεν υποβάλλουν πρόγραμμα μέσα 
στην ανωτέρω τασσόμενη προθεσμία, ο Εκμισθωτής ή 
Εργοδότης δύναται να καταγγείλει τις σχετικές συμ−
βάσεις.»
4. Στην παράγραφο 18 του άρθρου 5 του ν. 2289/1995 
η φράση «κατά την παράγραφο 16» αντικαθίσταται με 
τη φράση «κατά την παράγραφο 15».
Άρθρο 159
1. Η παράγραφος 8 του άρθρου 6 του ν. 2289/1995 
αντικαθίσταται ως εξής:
«8. Ο Ανάδοχος και οι εργολάβοι ή υπεργολάβοι που 
αυτός χρησιμοποιεί δύνανται να απασχολούν στην Ελ−
λάδα αλλοδαπούς, υπηκόους τρίτων χωρών, σε εργα−σίες που απαιτούν ιδιαίτερη εξειδίκευση.»
2. Στην παράγραφο 9 του άρθρου 6 του ν. 2289/1995 η 
φράση «παρέχουν άδειες εισόδου, παραμονής, κυκλοφο−
ρίας και εργασίας» αντικαθίσταται με τη φράση «θεω−
ρήσεις εισόδου και άδειες παραμονής και εργασίας».
Άρθρο 160
1. Η παράγραφος 4 του άρθρου 7 του ν. 2289/1995 
αντικαθίσταται ως εξής:
«4. Ο Ανάδοχος δικαιούται να μεταβιβάζει εν όλω ή 
κατά ποσοστό τα συμβατικά δικαιώματα και τις αντί−
στοιχες υποχρεώσεις του σε ανεξάρτητο τρίτο μόνο 
ύστερα από έγγραφη συναίνεση του Εκμισθωτή ή Ερ−γοδότη και έγκριση από τον Υπουργό Περιβάλλοντος, 
Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής. Ο Εκμισθωτής ή ο 
Εργοδότης μπορεί να αρνηθεί τη συναίνεση αν συντρέ−
χουν οι λόγοι της παραγράφου 2 του άρθρου 4, καθώς 
και αν ο ανεξάρτητος τρίτος δεν πληροί τα κριτήρια 
που αναφέρονται στην παράγραφο 18 του άρθρου 2. 
Ο Εκμισθωτής ή Εργοδότης μπορεί να θέσει οποιουσ−
δήποτε όρους στον Ανάδοχο για τη διασφάλιση των 
ιδίων συμφερόντων.
Το Δημόσιο δύναται να ασκήσει δικαίωμα πρώτης 
προτίμησης σε περίπτωση υποκατάστασης ή μεταβί−
βασης ποσοστών του Αναδόχου.
Η συναίνεση αυτή απαιτείται και όταν μεταβιβάζεται 
η συγγενής επιχείρηση που ελέγχει τον Ανάδοχο.»
2. Το πρώτο εδάφιο της παραγράφου 5 του άρθρου 
7 του ν. 2289/1995 αντικαθίσταται ως εξής:
3876  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
«Ο Ανάδοχος δικαιούται ύστερα από έγγραφη συ−
ναίνεση του Εκμισθωτή ή Εργοδότη και έγκριση του 
Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλ−
λαγής να μεταβιβάζει εν όλω ή ποσοστό τα συμβατικά 
δικαιώματα και τις αντίστοιχες υποχρεώσεις του σε 
συγγενή επιχείρηση υπό τον όρο ότι θα παραμείνει εις 
ολόκληρον υπεύθυνος μαζί με την αποκτώσα συγγενή 
επιχείρηση έναντι του Εκμισθωτή ή Εργοδότη για την 
τήρηση των συμβατικών υποχρεώσεών του. Η συναίνεση 
και έγκριση είναι δυνατόν να μην δοθεί αν συντρέχουν 
οι λόγοι της παραγράφου 4 του άρθρου 2, καθώς και αν 
η συγγενής δεν πληροί τα κριτήρια που αναφέρονται 
στην παράγραφο 18 του άρθρου 2.»
3. Η παράγραφος 6 του άρθρου 7 του ν. 2289/1995 
αντικαθίσταται ως εξής:
«6. Αν ο Ανάδοχος είναι κοινοπραξία φυσικών ή νομι−
κών προσώπων, κάθε μέλος δικαιούται να μεταβιβάζει 
τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από 
τη σύμβαση σε άλλο μέλος της κοινοπραξίας, ύστερα 
από έγγραφη συναίνεση του Εκμισθωτή ή Εργοδότη και 
έγκριση από τον Υπουργό Περιβάλλοντος, Ενέργειας 
και Κλιματικής Αλλαγής.
Το Δημόσιο δύναται να ασκήσει δικαίωμα πρώτης 
προτίμησης σε περίπτωση υποκατάστασης ή μεταβί−
βασης ποσοστών του Αναδόχου.»
4. Το δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 11 του άρθρου 
7 του ν. 2289/1995 αντικαθίσταται ως εξής:
«Ο Εκμισθωτής ή ο Εργοδότης με τα αρμόδια όργανα 
ή και άλλα ειδικά εξουσιοδοτημένα από αυτόν πρόσωπα 
ελέγχει και εγκρίνει τα προγράμματα εργασιών και τις 
κάθε είδους δαπάνες και προμήθειες υλικών και υπηρε−
σιών που είναι αναγκαίες για την εκτέλεσή τους. Επίσης, 
ελέγχει τα λογιστικά βιβλία και στοιχεία του Αναδόχου 
για να διαπιστώσει την αλήθεια των εγγραφών σε αυτά 
και τη δικαιολόγηση των δαπανών σύμφωνα με τους 
κανόνες της ορθής επιχειρηματικής πρακτικής. Οι δια−
δικασίες ελέγχου και εγκρίσεως, οι συνέπειες έγκρισης 
ή μη των σχετικών προγραμμάτων και δαπανών και 
κάθε άλλο σχετικό θέμα καθορίζονται αναλυτικά στην οικεία σύμβαση.»
5. Στο δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 13 του άρ−
θρου 7 του ν. 2289/1995 στην τέταρτη σειρά, η φράση 
«του άρθρου 9 παρ.2 περιπτώσεις α΄ έως και ι΄» αντικα−θίσταται με τη φράση «του άρθρου 9 παρ.5…».
Άρθρο 161
1. Το πρώτο εδάφιο της παραγράφου 1 του άρθρου 8 
του ν. 2289/1995 αντικαθίσταται ως εξής:
«Ο Ανάδοχος υπόκειται σε ειδικό φόρο εισοδήματος 
με συντελεστή είκοσι τοις εκατό (20%), καθώς και σε 
περιφερειακό φόρο με συντελεστή πέντε τοις εκατό 
(5%), χωρίς καμία πρόσθετη τακτική ή έκτακτη εισφορά, 
τέλος ή άλλη επιβάρυνση οποιασδήποτε φύσεως υπέρ του Δημοσίου ή οποιουδήποτε τρίτου.»
2. Στην παράγραφο 5 του άρθρου 8 του ν. 2289/1995 
προστίθεται νέα παράγραφος ως εξής:
«Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, Εσω−
τερικών και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής 
Αλλαγής προσδιορίζεται ο τρόπος καταβολής του περι−
φερειακού φόρου, η διαδικασία βεβαίωσης και είσπρα−
ξης του φόρου και κάθε σχετική με αυτόν αναγκαία 
λεπτομέρεια.»
Άρθρο 162
1. Στην περίπτωση α΄ της παραγράφου 2 του άρθρου 
9 του ν. 2289/1995 διαγράφεται η φράση «καθώς και της τυχόν καταβληθείσας στρεμματικής αποζημίωσης της 
παρ.3 του άρθρου 5 του παρόντος.»
2. Στην παράγραφο 7 του άρθρου 9 του ν. 2289/1995 
στη δεύτερη σειρά, η φράση «και των παραγράφων 
4,5 και 6 του παρόντος άρθρου» αντικαθίσταται με τη 
φράση «και των παραγράφων 1 έως και 6 του παρόντος 
άρθρου…».
3. Στην παράγραφο 8 του άρθρου 9 του ν. 2289/1995 
στην όγδοη σειρά, η φράση «κατά τις παραγράφους 9,10 
και 11 του άρθρου 7…» αντικαθίσταται με τη φράση «κατά 
τις παραγράφους 4 έως και 8 του άρθρου 7…».
4. Η παράγραφος 10 του άρθρου 9 του ν. 2289/1995 
αντικαθίσταται ως εξής:
«10. Οι αμοιβές συμβολαιογράφων για την κατάρτιση 
των δικαιοπραξιών του Αναδόχου που απαιτούνται σύμ−
φωνα με τις διατάξεις του παρόντος, καθώς επίσης και 
τα δικαιώματα έμμισθων και άμισθων υποθηκοφυλάκων 
για την εγγραφή ή τη μεταγραφή των δικαιοπραξιών 
αυτών δεν μπορούν να υπερβούν για κάθε περίπτωση το ποσό των δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ. Το ποσό αυτό 
μπορεί να αναπροσαρμόζεται με κοινή απόφαση των 
Υπουργών Δικαιοσύνης και Οικονομικών.»
5. Η παράγραφος 13 του άρθρου 10 του ν. 2289/1995 
αντικαθίσταται ως εξής:
«13. Κάθε διαφορά από το παρόν, συμβατική ή αδικο−
πρακτική, επιλύεται από διαιτητικό δικαστήριο κατά το 
ν. 2735/1999 περί διεθνούς εμπορικής διαιτησίας ή κατά 
άλλο διεθνώς αναγνωρισμένο σύστημα διαιτησίας, όπως 
Διεθνές Εμπορικό Επιμελητήριο (International Chamber 
of Commerce (ICC)), Δικαστήριο Διεθνούς Διαιτησί−
ας Λονδίνου (London Court of International Arbitration), 
Ινστιτούτο Διαιτησίας του Εμπορικού Επιμελητηρίου 
της Στοκχόλμης (Arbitration Institute of the Stockholm 
Chamber of Commerce), κατ’ αποκλεισμό της τακτικής δικαιοδοσίας των ελληνικών δικαστηρίων.
Το διαιτητικό δικαστήριο αποτελείται από δύο διαι−
τητές, οριζόμενους από τα μέρη και έναν επιδιαιτητή οριζόμενο από αυτούς.
Ως τόπος διεξαγωγής της διαιτησίας ορίζεται η Αθήνα 
και ως γλώσσα διαδικασίας η ελληνική. Εφαρμοστέο 
δίκαιο είναι το ελληνικό.»
Άρθρο 163
1. Από τον τίτλο του Κεφαλαίου Γ΄ διαγράφεται η 
φράση «Διατάξεις για τη ΔΕΠ − ΕΚΥ».
2. Ο τίτλος του άρθρου 12 του ν. 2289/1995 που ανα−
ριθμείται σε 11 αντικαθίσταται ως εξής:
«Αναγκαστική απαλλοτρίωση − Παραχώρηση χρήσης 
δημόσιων κτημάτων, αιγιαλού και θαλάσσιας περιοχής 
– Θαλάσσιες εγκαταστάσεις και κατασκευές – Εκμετάλ−
λευση υδρογονανθράκων υφαλοκρηπίδας ή αποκλει−
στικής οικονομικής ζώνης – Εγκαταστάσεις εντός των χωρικών υδάτων».
3. Στο τέλος του δεύτερου εδαφίου της παραγράφου 
4 του άρθρου 12 του ν. 2289/1995 μετά τη λέξη «νησίδας» 
προστίθεται φράση ως εξής: «σύμφωνα με τις διατάξεις 
του ν. 2971/2001 (Α΄ 285) «Αιγιαλός, παραλία και άλλες 
διατάξεις»».
4. Στην παράγραφο 8 του άρθρου 12 του ν. 2289/1995 
διαγράφεται η φράση «ή τη ΔΕΠ−ΕΚΥ»
5. Η παράγραφος 12 του άρθρου 12 του ν. 2289/1995 
αντικαθίσταται ως εξής:
«12. Γύρω από τις μόνιμες ή προσωρινές εγκαταστά−
σεις ή πλωτές κατασκευές επί της υφαλοκρηπίδας ή της 
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3877
αποκλειστικής οικονομικής ζώνης ή υπεράνω αυτών, που 
προορίζονται για εργασίες έρευνας και εκμετάλλευ−
σης υδρογονανθράκων, δημιουργείται ζώνη ασφαλείας 
πεντακοσίων (500) μέτρων που υπολογίζεται από τα 
ακραία σημεία των εγκαταστάσεων ή κατασκευών αυ−
τών. Η ζώνη ασφαλείας με τις σε αυτήν εγκαταστάσεις 
και κατασκευές, ο υπερκείμενος εναέριος χώρος και ο υποκείμενος θαλάσσιος χώρος είναι χώροι απαραβία−
στοι. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος, 
Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, Ανάπτυξης, Ανταγω−
νιστικότητας και Ναυτιλίας και Προστασίας του Πολίτη, 
που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, μπορεί να μειώνεται σε συγκεκριμένες περιπτώσεις η 
έκταση της ζώνης ασφαλείας, σύμφωνα με τις σχετικές 
διατάξεις της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (1982), η οποία κυρώθηκε με το 
ν. 2321/1995 (Α΄ 136). Η είσοδος πλοίων ή άλλων πλω−
τών ναυπηγημάτων απαγορεύεται χωρίς ειδική άδεια, 
η οποία χορηγείται στα πλοία ή πλωτά ναυπηγήμα−
τα με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος, 
Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, Προστασίας του 
Πολίτη και Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτι−λίας στα αεροσκάφη με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και 
Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων.
Η παράβαση της απαγόρευσης αυτής τιμωρείται με 
φυλάκιση μέχρι έξι (6) μηνών και με χρηματική ποινή.»
6. Στις παραγράφους 16, 18 και 19 του άρθρου 12 του 
ν. 2289/1995 η φράση «θαλάσσιας οικονομικής ζώνης της 
χώρας» αντικαθίσταται με τη φράση «αποκλειστικής 
οικονομικής ζώνης της χώρας».
7. Η παράγραφος 17 του άρθρου 12 του ν. 2289/1995 
αντικαθίσταται ως εξής:
«17. Η αστυνόμευση στις θαλάσσιες περιοχές της υφα−
λοκρηπίδας ή της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης, 
στις μόνιμες ή προσωρινές εγκαταστάσεις ή πλωτές κα−
τασκευές επί της υφαλοκρηπίδας ή της αποκλειστικής 
οικονομικής ζώνης ή υπεράνω αυτών, που προορίζονται 
για εργασίες έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογοναν−
θράκων, ασκείται από το Λιμενικό Σώμα. Με αίτηση του 
Υπουργού Προστασίας του Πολίτη, ο Υπουργός Εθνικής 
Άμυνας διαθέτει την αναγκαία ένοπλη δύναμη για ενί−
σχυση των οργάνων του Λιμενικού Σώματος.»
Άρθρο 164
Μετά το άρθρο 12 του ν. 2289/1995 προστίθεται νέο 
άρθρο 12Α, ως εξής:
«Άρθρο 12Α
Μέτρα Ασφαλείας − Προστασία του Περιβάλλοντος −
Ποινικές και Διοικητικές Κυρώσεις −
Κοινωνική Ασφάλιση
1. Με κοινή απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, 
Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και του κατά πε−
ρίπτωση αρμόδιου Υπουργού, μετά από εισήγηση της 
ΕΔΕΥ ΑΕ, θεσπίζονται Κανονισμοί εκτέλεσης των κάθε 
φύσης εργασιών και έργων αναζήτησης, έρευνας και 
εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων, περιλαμβανομένης της κατασκευής των κάθε φύσης εγκαταστάσεων, των 
δεξαμενών αποθήκευσης και των αγωγών, της διενέρ−
γειας των γεωτρήσεων και της σφράγισης των φρεά−των, με σκοπό τη λήψη κάθε φύσης μέτρων ασφαλείας 
προσώπων ή πραγμάτων, παρεμπόδιση της ρύπανσης ή 
μόλυνσης του περιβάλλοντος, προστασίας της χλωρί−δας και της πανίδας, της αλιείας, της ναυσιπλοϊας, των 
αρχαιοτήτων γενικά, των ιστορικών τόπων, των τόπων 
ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, καθώς και άλλων δραστη−
ριοτήτων εντός των περιοχών εκμετάλλευσης. Με τη 
σύμβαση προβλέπεται ότι μέχρι την έκδοση των Κανο−νισμών που αναφέρονται στο άρθρο αυτό οι εργασίες έρευνας και εκμετάλλευσης θα εκτελούνται σύμφωνα 
με τις διατάξεις ανάλογων νομοθετικών προβλέψεων 
του εθνικού δικαίου ή των Κανονισμών κρατών − μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
2. Κάθε Ανάδοχος οφείλει να διεξάγει τις δραστηριό−
τητες υδρογονανθράκων με δέοντα και ασφαλή τρόπο 
σύμφωνα με τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές, καθώς 
και να συμμορφώνεται με τους Κανονισμούς και κάθε σχετική νομοθεσία που ρυθμίζει θέματα ασφάλειας και 
υγιεινής των εργαζομένων και προστασίας του περιβάλ−
λοντος. Ειδικότερα, οφείλει μεταξύ άλλων να:
α) Διασφαλίζει ότι τα υλικά, προμήθειες, μηχανήματα, 
κατασκευές, εξοπλισμός και εγκαταστάσεις που χρησι−
μοποιούνται από αυτόν ή από υπεργολάβους του είναι σύμφωνα με τα γενικά αποδεκτά πρότυπα στη διεθνή πετρελαϊκή βιομηχανία και είναι δεόντως κατασκευα−
σμένα, διατηρούμενα σε καλή λειτουργική κατάσταση.
β) Χρησιμοποιεί με βιώσιμο τρόπο τους φυσικούς πό−
ρους της περιοχής που περιλαμβάνεται στην άδεια που 
χορηγήθηκε.
γ) Αποτρέπει τις ζημίες στους παραγωγικούς σχημα−
τισμούς και διασφαλίζει ότι οι υδρογονάνθρακες που 
ανακαλύφθηκαν, η ιλύς ή οποιαδήποτε άλλα ρευστά ή ουσίες δεν διαρρέουν ή απορρίπτονται.
δ) Αποτρέπει ζημίες σε στρώματα υδρογονανθράκων 
και υδροφόρα στρώματα που είναι παρακείμενα σε πα−
ραγωγικό σχηματισμό ή σχηματισμούς και αποτρέπει 
το νερό από το να εισέρχεται σε οποιαδήποτε στρώ−
ματα υδρογονανθράκων, εκτός από τις περιπτώσεις 
όπου χρησιμοποιούνται μέθοδοι εισπίεσης νερού για 
επιχειρήσεις δευτερογενούς απόληψης ή η εισπίεση 
νερού εφαρμόζεται για οποιονδήποτε άλλο λόγο σύμ−φωνα με τις γενικά αποδεκτές διεθνείς πρακτικές της πετρελαϊκής βιομηχανίας.
ε) Αποθηκεύει ορθά τους υδρογονάνθρακες σε δοχεία 
που έχουν κατασκευαστεί γι’ αυτόν το σκοπό και δεν 
αποθηκεύει αργό πετρέλαιο σε χωμάτινη δεξαμενή παρά 
μόνο προσωρινά σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης.
στ) Εφαρμόζει την κείμενη νομοθεσία περί Στερεών 
και Επικίνδυνων Αποβλήτων σε σχέση με τα απόβλητα των υδρογονανθράκων.
ζ) Διασφαλίζει ότι οι δραστηριότητες υδρογονανθρά−
κων διενεργούνται με περιβαλλοντικά αποδεκτό και 
ασφαλή τρόπο που είναι συμβατός με την εκάστοτε 
ισχύουσα περιβαλλοντική νομοθεσία και την ορθή πρα−
κτική της διεθνούς πετρελαϊκής βιομηχανίας και ασκεί γι’ αυτόν το σκοπό αποτελεσματικό έλεγχο.
3. Ο Ανάδοχος οφείλει επίσης να λαμβάνει όλα τα 
αναγκαία μέτρα έτσι ώστε να περιορίσει στο ελάχιστο 
κάθε περιβαλλοντική ρύπανση ή ζημία στα νερά, στο έδαφος ή στην ατμόσφαιρα που μπορεί να προκληθεί 
σε σχέση με τις δραστηριότητες υδρογονανθράκων. 
Σε περίπτωση που ο Εκμισθωτής ή Εργοδότης κρί−
νει ότι οποιεσδήποτε εργασίες ή εγκαταστάσεις που έχουν ανεγερθεί ή δραστηριότητες που διεξάγονται 
δύνανται να θέσουν σε κίνδυνο πρόσωπα ή περιου−
σία τρίτου προσώπου ή ρυπαίνουν ή επιφέρουν ζημία 
στο περιβάλλον, στην πανίδα, στη χλωρίδα ή στους 
3878  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
θαλάσσιους οργανισμούς, ζητά από τον Ανάδοχο να 
λάβει διορθωτικά μέτρα, εντός εύλογης χρονικής πε−ριόδου και να αποκαταστήσει οποιαδήποτε ζημία στο 
περιβάλλον. Ο Εκμισθωτής ή Εργοδότης μπορεί επίσης 
να αναστείλει την εκπλήρωση των συμβατικών δικαι−ωμάτων του Αναδόχου έως ότου αυτός λάβει όλα τα 
διορθωτικά μέτρα και να αποκαταστήσει την περι−
βαλλοντική ζημία.
4. Ο Ανάδοχος οφείλει να διασφαλίζει ότι ο σχεδια−
σμός της γεώτρησης και η διενέργεια των γεωτρητικών 
εργασιών, στις οποίες περιλαμβάνονται η θωράκισή της, 
η επένδυσή της, η τσιμέντωσή της, οι εργασίες σφρα−
γίσματός της και ο καθορισμός αποστάσεων μεταξύ 
των γεωτρήσεων συνάδουν με τις γενικώς αποδεκτές πρακτικές της διεθνούς πετρελαϊκής βιομηχανίας, κα−
θώς και με την κείμενη νομοθεσία περί ασφαλούς ναυ−
σιπλοΐας.
5. Με σκοπό τη συμμόρφωση με τις διατάξεις του 
παρόντος, ο Υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και 
Κλιματικής Αλλαγής μπορεί να επιβάλλει την κατάθεση 
εγγύησης, το ύψος της οποίας καθορίζεται από τον 
Υπουργό μετά από εισήγηση της ΕΔΕΥ ΑΕ ή εναλλα−
κτικά ασφαλιστήριο συμβόλαιο σε διεθνή οίκο κατά 
παντός κινδύνου.
6. Από το περιερχόμενο στην ΕΔΕΥ ΑΕ, δυνάμει συμ−
βάσεων του παρόντος, μίσθωμα ή μερίδιο παραγωγής, 
ποσοστό είκοσι επί τοις εκατό (20%) κατ’ έτος κατα−τίθεται σε ειδικό προς τούτο τραπεζικό λογαριασμό 
του Πράσινου Ταμείου, που τηρείται στην Τράπεζα 
της Ελλάδος. Το προϊόν του λογαριασμού διατίθε−
ται για τη χρηματοδότηση προγραμμάτων για την 
αντιμετώπιση της θαλάσσιας ρύπανσης που τυχόν 
προκαλείται από δραστηριότητες έρευνας και παρα−γωγής υδρογονανθράκων καθώς και προστασίας του 
περιβάλλοντος από δραστηριότητες που έχουν σχέση 
με κάθε είδους εκμετάλλευση ή χρήση ενεργειακών πηγών ή πόρων.
7. Όποιος αναζητεί, ερευνά ή εκμεταλλεύεται υδρογο−
νάνθρακες χωρίς άδεια ή παροχή τέτοιου δικαιώματος κατά τις διατάξεις του παρόντος, τιμωρείται με φυλά−
κιση δύο (2) τουλάχιστον μηνών και με χρηματική ποινή 
από εκατό χιλιάδες (100.000) ευρώ έως ένα εκατομμύριο 
πεντακόσιες χιλιάδες (1.500.000) ευρώ. Οι υδρογονάν−
θρακες που έχουν παράνομα εξορυχτεί περιέρχονται 
αυτοδίκαια στην κυριότητα του Δημοσίου.
8. Επιβάλλεται διοικητική κύρωση ύψους από εκα−
τό χιλιάδες (100.000) ευρώ έως ένα εκατομμύριο πε−
ντακόσιες χιλιάδες (1.500.000) ευρώ, ανεξάρτητα από 
κάθε άλλη διοικητική, αστική ή ποινική κύρωση κατά 
των ενεργούντων αναζήτηση, έρευνα ή εκμετάλλευση 
υδρογονανθράκων κατά παράβαση των Κανονισμών της 
παραγράφου 1. Οι ανωτέρω κυρώσεις επιβάλλονται με 
απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και 
Κλιματικής Αλλαγής, μετά από κλήση προς ακρόαση του 
ενδιαφερομένου. Προκειμένου για παραβάσεις εξαιτίας 
των οποίων επήλθε ρύπανση ή μόλυνση της θάλασσας, 
βλάβη της θαλάσσιας χλωρίδας ή πανίδας ή της αλιείας 
ή για παραβάσεις μέτρων ασφαλείας της ναυσιπλοΐας 
και υποθαλάσσιων εργασιών επιβάλλονται πρόστιμα με 
αποφάσεις των αρμόδιων λιμενικών αρχών, σύμφωνα με 
την κείμενη νομοθεσία περί προστασίας του θαλάσσιου 
περιβάλλοντος.
9. Επιτρέπεται προσφυγή ενώπιον των αρμόδιων δι−
οικητικών δικαστηρίων κατά των ανωτέρω αποφάσεων, που ασκείται εντός προθεσμίας εξήντα (60) ημερών 
από την κοινοποίησή τους. Τα ποσά των προστίμων ει−
σπράττονται κατά τη διαδικασία του Κώδικα Είσπραξης 
Δημοσίων Εσόδων.
10. Ο Υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματι−
κής Αλλαγής, με αιτιολογημένη απόφασή του, διατάσσει 
μετά από κλήση του θιγόμενου σε ακρόαση, την παύση 
των εργασιών αναζήτησης, έρευνας και εκμετάλλευσης 
υδρογονανθράκων, εφόσον διεξάγονται κατά παράβαση 
του παρόντος νόμου ή και των Κανονισμών της παρα−
γράφου 1. Για την εκτέλεση της ανωτέρω απόφασης, 
ζητείται η συνδρομή των αρμόδιων αστυνομικών ή λι−
μενικών αρχών ή κάθε άλλης αρχής.
11. Εργασία παρεχόμενη σε εγκαταστάσεις εκμετάλ−
λευσης υδρογονανθράκων εκτός των τοπικών ορίων 
ασφάλισης του απασχολούμενου προσωπικού στο 
Ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων ή σε άλλο οργανισμό 
κοινωνικής ασφάλισης, θεωρείται για την εφαρμογή 
της οικείας περί κοινωνικής ασφάλισης νομοθεσίας 
ότι παρέχεται μέσα στην πλησιέστερη περιοχή ασφα−
λίσεως του αντίστοιχου οργανισμού κοινωνικής ασφά−
λισης.
12. Για το προσωπικό που απασχολείται από τον Ανά−
δοχο και τους εργολάβους ή τους υπεργολάβους για 
τους σκοπούς των κατά τις διατάξεις των παραγράφων 
22 έως και 39 του άρθρου 2 και 3 έως 5 του άρθρου 3 του παρόντος συναπτόμενων συμβάσεων, δεν έχουν 
εφαρμογή οι προβλέπουσες μειωμένες εισφορές εργο−
δότη προς το Ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων ή άλλο 
οργανισμό κοινωνικής ασφάλισης διατάξεις των:
α) άρθρου 6 του ν.3213/1955 «περί τροποποιήσεως και 
συμπληρώσεως των διατάξεων περί μέτρων προστασί−
ας της επαρχιακής βιομηχανίας»,
β) άρθρου 5 του ν.2861/1954 «περί μέτρων ενισχύσε−
ως της εξαγωγής βιομηχανικών και άλλων εγχωρίων 
προϊόντων»,
γ) άρθρου 16 του ν.δ. 1312/1972 «περί νέων μέτρων προς 
ενίσχυσιν της περιφερειακής αναπτύξεως», όπως αυτό 
τροποποιήθηκε με το άρθρο 10 του ν.δ. 1377/1973 και
δ) άρθρου 10 του ν.289/1976 «περί παροχής κινήτρων 
δια την ανάπτυξιν παραμεθορίων περιοχών και ρυθμί−σεως συναφών θεμάτων».
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄
ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΚΑΙ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΓΩΓΟΥ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ
ΜΠΟΥΡΓΚΑΣ − ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ (ΑΡΘΡΑ 165−175)
Άρθρο 165
Διαδρομή και εγκατάσταση αγωγού
1. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέρ−
γειας και Κλιματικής Αλλαγής καθορίζεται η διαδρομή 
και η εγκατάσταση του αγωγού πετρελαίου Μπουρ−
γκάς−Αλεξανδρούπολη και των τυχόν διακλαδώσεών 
του, καθώς και η εγκατάσταση των συστατικών και 
των παραρτημάτων τους, για την κατασκευή του οποί−ου υπογράφηκε η Τριμερής Διακρατική Συμφωνία που κυρώθηκε με το ν. 3558/2007 (Α΄ 101).
Για το υποθαλάσσιο τμήμα του αγωγού και τις πλωτές 
εγκαταστάσεις, η διαδρομή και η εγκατάσταση αυτού 
καθορίζεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλ−
λοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, Εξωτερι−
κών, Οικονομικών, Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας και Προστασίας του Πολίτη. Με την ίδια ως 
άνω απόφαση καθορίζονται όροι και περιορισμοί για 
τη ναυσιπλοΐα.
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3879
2. Το έργο της κατασκευής, εγκατάστασης και εκμε−
τάλλευσης του αγωγού είναι έργο εθνικής σημασίας, δη−
μόσιας ωφέλειας και γενικά δημόσιου συμφέροντος.
Άρθρο 166
Υποχρεώσεις ιδιοκτητών ακινήτων, απαγορεύσεις,
καταβολή ποσοστού αγοραίας αξίας
1. Κύριοι ή νομείς ή κάτοχοι από οποιαδήποτε έννομη 
αιτία αγροτικών ή αστικών ακινήτων ή δασών ή δασικών 
εκτάσεων υποχρεούνται να επιτρέπουν τη διάνοιξη και 
κατασκευή υπόγειων σηράγγων στο αναγκαίο βάθος 
για την εγκατάσταση του αγωγού, καθώς επίσης και 
οτιδήποτε είναι αναγκαίο για την κατασκευή, χρήση, 
επισκευή και επιστασία για τη συντήρηση του έργου 
αυτού.
2. Στα ακίνητα της προηγούμενης παραγράφου απα−
γορεύεται σε ζώνη πλάτους πέντε (5) μέτρων αριστερά 
και πέντε (5) μέτρων δεξιά από τον άξονα του αγωγού, καθώς και σε ζώνη 0,50 μ. αριστερά και 0,50 μ. δεξιά, 
από τον άξονα του καλωδίου της καθοδικής προστασίας 
του αγωγού, καθώς και σε επιφάνεια εξήντα (60) τετρα−
γωνικών μέτρων στο σημείο απόληξης του καλωδίου, η οποία απαιτείται για την εγκατάσταση των ανόδων, όπως αυτή εμφαίνεται στα επί μέρους κτηματολογικά διαγράμματα, η κάθε είδους υπόγεια εγκατάσταση, η τοποθέτηση παράλληλα ή κάθετα ή διαγώνια κάθε εί−
δους σωληνώσεων, οι οποίες απαιτούν εκσκαφή πάνω 
από 0,50 μ., η ανόρυξη φρεάτων ή τάφρων, η δημιουργία 
νέων αγροτικών οδών, η φύτευση δένδρων, των οποίων 
το ριζικό σύστημα εισχωρεί σε βάθος μεγαλύτερο των 
0,60 μ., καθώς και η αλλοίωση της μορφολογίας της 
επιφάνειας του εδάφους με οποιονδήποτε τρόπο.
3. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργει−
ας και Κλιματικής Αλλαγής επιβάλλεται, όταν κρίνεται 
αναγκαία, η προσωρινή κατάληψη και χρησιμοποίηση 
για την εγκατάσταση του αγωγού και άλλης εδαφικής 
ζώνης, που ευρίσκεται σε επαφή με τη μία ή και τις δύο ζώνες των πέντε (5) μέτρων της παραγράφου 2 και της 
οποίας το ενιαίο ή κατά τμήματα συνολικό πλάτος δεν 
μπορεί να υπερβαίνει τα είκοσι δύο (22) μέτρα.
Στα τμήματα του αγωγού, τα οποία κατασκευάζονται 
με σύστημα διπλής σωλήνωσης, παρεμβάλλεται μετα−ξύ αυτών ζώνη πλάτους μέχρι πέντε (5) μέτρων, οι δε ανωτέρω ζώνες των πέντε (5) μέτρων εκατέρωθεν του 
αγωγού υπολογίζονται από τον άξονα κάθε σωλήνωσης. 
Στην περίπτωση αυτή το συνολικό πλάτος της ζώνης του πρώτου εδαφίου της παρούσας παραγράφου δεν μπορεί να υπερβαίνει τα είκοσι πέντε (25) μέτρα.
4. Με απόφαση του Γενικού Γραμματέα της Αποκε−
ντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας – Θράκης καθορίζε−
ται η αγοραία αξία των εκτάσεων των παραγράφων 2 
και 3 και καταβάλλεται στο δικαιούχο ως αποζημίωση το είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) αυτής. Αν υφίσταται επικαρπία επ’ αυτών, το ήμισυ του προηγούμενου πο−σοστού δικαιούται ο ψιλός κύριος και το άλλο ήμισυ ο 
επικαρπωτής, στους οποίους καταβάλλεται μετά από 
τη δικαστική αναγνώρισή τους ως δικαιούχων.
5. Η απόφαση του Γενικού Γραμματέα της Αποκεντρω−
μένης Διοίκησης Μακεδονίας – Θράκης της παραγράφου 
4 για τον καθορισμό της αξίας των εκτάσεων εκδίδεται 
μέσα σε ένα έτος από τη δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της απόφασης του Υπουργού Περι−
βάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής για τη 
διαδρομή και εγκατάσταση του αγωγού ή για την προ−σωρινή κατάληψη και χρήση των ανωτέρω ζωνών.6. Τα ποσά που καταβάλλονται ως αποζημίωση στους 
δικαιούχους, σύμφωνα με την παράγραφο 4, καθώς και 
η προβλεπόμενη στο άρθρο 168 αποζημίωση, δεν υπό−
κεινται σε φόρο, κρατήσεις ή τέλος υπέρ του Δημοσίου 
ή οποιουδήποτε άλλου.
Άρθρο 167
Περιορισμοί δόμησης
1. Στα ακίνητα του άρθρου 166, τα οποία ευρίσκονται 
εκτός εγκεκριμένου σχεδίου πόλεως, απαγορεύεται 
κάθε είδους δόμηση: α) σε ζώνη πλάτους είκοσι (20) 
μέτρων αριστερά και είκοσι (20) μέτρων δεξιά από τον 
άξονα του αγωγού και β) σε ζώνη πλάτους 0,50 μ. αρι−
στερά και 0,50 μ. δεξιά από τον άξονα του καλωδίου 
καθοδικής προστασίας του αγωγού, καθώς και επιφα−
νείας μέχρι των εξήντα (60) τετραγωνικών μέτρων που 
προορίζεται για την τοποθέτηση της ανόδου στο σημείο 
απόληξης του καλωδίου καθοδικής προστασίας.
2. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέρ−
γειας και Κλιματικής Αλλαγής μπορεί να μειώνεται ή να 
αυξάνεται το πλάτος συγκεκριμένης ζώνης κατά περιο−
χή, σύμφωνα με τον σχεδιασμό του έργου.
Άρθρο 168
Αποζημίωση δικαιούχων
1. Αν παραβλάπτεται η συνήθης εκμετάλλευση του 
ακινήτου ή προκαλούνται ζημιές στα τυχόν επικείμενα 
κτίσματα, δένδρα, φυτά και καρπούς και κάθε άλλου εί−
δους εγκαταστάσεις επ’ αυτού, όπως και για τις απαγο−
ρεύσεις και δεσμεύσεις των ακινήτων που προβλέπονται 
στις παραγράφους 1, 2 και 3 του άρθρου 166 και στην 
παράγραφο 1 του άρθρου 167, καταβάλλεται στον δικαι−
ούχο, κατά το μέτρο της βλάβης που αυτός υφίσταται, 
χρηματική αποζημίωση, η οποία συνίσταται στην πλήρη 
αποκατάσταση οποιασδήποτε ζημίας ή φθοράς. Για την 
αναγνώριση των δικαιούχων εφαρμόζονται οι διατάξεις 
των άρθρων 26 και 27 του ν. 2882/2001 (Α΄ 17), όπως 
ισχύει. Η χρηματική αποζημίωση ορίζεται με απόφαση 
του Γενικού Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης 
Μακεδονίας − Θράκης το βραδύτερο μέσα σε ένα έτος από τη δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως 
της απόφασης του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας 
και Κλιματικής Αλλαγής για τη διαδρομή και εγκατά−
σταση του αγωγού ή για την προσωρινή κατάληψη και 
χρησιμοποίηση για την εγκατάσταση του αγωγού και άλλης εδαφικής ζώνης.
2. Τα ποσά των αποζημιώσεων της παραγράφου 4 του 
άρθρου 166 και της αποζημίωσης της προηγούμενης 
παραγράφου βαρύνουν τη διεθνή εταιρεία του έργου 
TRANS−BALKAN PIPELINE BV.
Άρθρο 169
Δικαστική επίλυση διαφορών
1. Αν ο ενδιαφερόμενος δεν αποδέχεται την αξία του 
ακινήτου ή τη χρηματική αποζημίωση, που καθορίστηκαν 
με την απόφαση του Γενικού Γραμματέα της Αποκε−
ντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας – Θράκης, μπορεί να 
ασκήσει αίτηση ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου 
στην περιφέρεια του οποίου βρίσκεται το ακίνητο ή το 
μεγαλύτερο μέρος αυτού, μέσα σε προθεσμία εξήντα 
(60) ημερών από τη θυροκόλληση της απόφασης του 
Γενικού Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μα−
κεδονίας − Θράκης στο κατάστημα του οικείου δήμου. 
Η θυροκόλληση γίνεται με δικαστικό επιμελητή με την 
3880  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
παρουσία ενός μάρτυρα και συντάσσεται σχετική έκθεση. 
Η απόφαση του Γενικού Γραμματέα της Αποκεντρωμένης 
Διοίκησης Μακεδονίας – Θράκης δημοσιεύεται σε μια 
εφημερίδα που εκδίδεται στην έδρα της, σε δύο συνε−
χόμενα φύλλα αυτής, δέκα (10) τουλάχιστον ημέρες πριν 
από την παραπάνω θυροκόλληση. Το δικαστήριο δικάζει 
κατά τη διαδικασία των εργατικών διαφορών (άρθρο 663 
επ. Κ.Πολ.Δ.). Η αίτηση του δικαιούχου επιδίδεται στο 
υποκατάστημα της εταιρείας TRANS−BALKAN PIPELINE 
BV στην Ελλάδα δεκαπέντε (15) ημέρες τουλάχιστον πριν 
από την ορισθείσα δικάσιμο. Αν δεν υπάρχει υποκατάστη−
μα η επίδοση γίνεται στον αντίκλητο που έχει διοριστεί 
από αυτή στην περιφέρεια του ανωτέρω δικαστηρίου.
2. Τα ποσά της αποζημίωσης που αντιστοιχούν στο 
ποσοστό της παραγράφου 4 του άρθρου 166 και η απο−
ζημίωση της παραγράφου 1 του άρθρου 168 παρακατατί−
θενται στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων επ’ ονό−
ματι των εικαζόμενων δικαιούχων. Για την αναγνώριση 
των δικαιούχων εφαρμόζονται οι διατάξεις των άρθρων 
26 και 27 του Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων 
Ακινήτων που κυρώθηκε με το ν. 2882/2001 (Α΄ 17).
3. Μετά τη δημοσίευση της απόφασης της παραγρά−
φου 1 του άρθρου 165 μπορεί να αρχίσει η εκτέλεση του 
έργου, η οποία σε κάθε περίπτωση δεν αναστέλλεται 
από την άσκηση της αίτησης ή οποιασδήποτε άλλης 
δικαστικής ενέργειας.
Άρθρο 170
Χρησιμοποίηση δημοτικών εκτάσεων
Η εταιρεία TRANS−BALKAN PIPELINE BV μπορεί να 
χρησιμοποιεί εκτάσεις που ανήκουν σε ΟΤΑ Α΄και 
Β΄βαθμού για το έργο της κατασκευής και εγκατάστα−
σης του αγωγού. Για τις εκτάσεις αυτές καταβάλλει 
αποζημίωση, η οποία καθορίζεται σύμφωνα με τις δι−
ατάξεις της παραγράφου 4 του άρθρου 166. Για τις 
κοινόχρηστες εκτάσεις που χρησιμοποιεί η εταιρεία 
για τις ανάγκες του έργου υποχρεούται να επαναφέρει 
αυτές χωρίς αναβολή και με τις δικές της δαπάνες στην 
προηγούμενη της χρησιμοποίησής τους κατάσταση, 
αποκαθιστώντας κάθε σχετική βλάβη.
Άρθρο 171
Απαλλοτρίωση ακινήτων
1. Αν απαιτείται κήρυξη αναγκαστικής απαλλοτρίωσης 
δασών, δασικών ή άλλης οποιασδήποτε μορφής εκτάσε−
ων που ανήκουν σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα ιδιωτικού 
ή δημοσίου δικαίου, αποκλειστικά και σε όση έκταση 
μόνο είναι αναγκαία για τον σκοπό της παραγράφου 1 του άρθρου 165, καθώς και για την ανέγερση και τοπο−
θέτηση των αναγκαίων κτηριακών και μηχανολογικών 
εγκαταστάσεων αντίστοιχα, αυτή επιτρέπεται και διε−
νεργείται μόνον υπέρ του Δημοσίου και με δαπάνες της 
εταιρείας TRANS−BALKAN PIPELINE BV, σύμφωνα με τις 
διατάξεις του άρθρου 17 του ισχύοντος Συντάγματος και 
του Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων που κυρώθηκε με το ν. 2882/2001 (Α΄ 17), ως προς όλα τα σχετικά με αυτή θέματα.
2. Η προβλεπόμενη στην παράγραφο 1 αναγκαστική 
απαλλοτρίωση ακινήτων κηρύσσεται με κοινή απόφαση 
των Υπουργών Οικονομικών και Περιβάλλοντος, Ενέργει−
ας και Κλιματικής Αλλαγής, η οποία δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και συνεπάγεται αυτοδι−
καίως και την απαλλοτρίωση κάθε υπάρχοντος επ’ αυ−
τών κτίσματος ή άλλης κατασκευής, δένδρων, καθώς και όλων των κατά τα άρθρα 953 και επόμενα του Αστικού Κώδικα συστατικών του πράγματος, έστω και αν αυτά 
δεν περιλαμβάνονται ρητώς στην απόφαση κήρυξης της 
απαλλοτρίωσης ή στον οικείο κτηματολογικό πίνακα.
3. Οι απαλλοτριούμενες εκτάσεις παραδίδονται κατά 
χρήση στην εταιρεία TRANS−BALKAN PIPELINE BV για 
την πραγματοποίηση του σκοπού της απαλλοτρίωσης. Δάση και δασικές εκτάσεις που ανήκουν στο Ελληνικό 
Δημόσιο παραδίδονται κατά χρήση χωρίς αντάλλαγμα 
σε αυτήν για την εκτέλεση του έργου.
Άρθρο 172
Ποινικές κυρώσεις − Μεταγραφή
1. Όποιος δεν συμμορφώνεται με τις διατάξεις της πα−
ραγράφου 1 του άρθρου 165 τιμωρείται με φυλάκιση μέ−
χρι δύο (2) ετών και χρηματική ποινή τουλάχιστον πέντε 
χιλιάδων (5.000) ευρώ. Με την ίδια ποινή τιμωρείται και 
όποιος παραβιάζει τις διατάξεις της παραγράφου 2 του 
άρθρου 166 και της παραγράφου 1 του άρθρου 167.
2. Οι υπουργικές αποφάσεις των παραγράφων 1 του 
άρθρου 165 και 3 του άρθρου 166, καθώς και της παρα−
γράφου 2 του άρθρου 167 μεταγράφονται στις μερίδες 
των αναγνωριζόμενων δικαιούχων στα κατά τόπους αρ−
μόδια υποθηκοφυλακεία και στο οικείο κτηματολογικό γραφείο αν υπάρχει.
Άρθρο 173
Παραχώρηση χρήσης αιγιαλού, παραλίας −
Υποθαλάσσια έργα – Χρήση λιμένα
1. Επιτρέπεται η παραχώρηση, στην εταιρεία TRANS−
BALKAN PIPELINE BV του δικαιώματος χρήσης αιγια−
λού, παραλίας, συνεχόμενου ή παρακείμενου θαλάσσιου 
χώρου ή πυθμένα θάλασσας για την εγκατάσταση του 
αγωγού και τη λειτουργία του, καθώς και για την εκτέ−
λεση κάθε είδους έργου και εργασιών που απαιτούνται 
για το σκοπό αυτόν, όπως η τοποθέτηση υποθαλάσσιων 
αγωγών, αγωγών φόρτωσης, πλωτών εγκαταστάσεων και η πόντιση τεχνητών υφάλων (καλωδίων, ναυδετών, 
πλωτών προβλητών και εξεδρών και η πόντιση τεχνη−
τών υφάλων). Η παραχώρηση γίνεται με κοινή απόφαση 
των Υπουργών Οικονομικών, Περιβάλλοντος, Ενέργειας 
και Κλιματικής Αλλαγής, Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικό−
τητας και Ναυτιλίας και Προστασίας του Πολίτη μετά 
από αίτηση της εταιρείας προς την αρμόδια Κτηματική 
Υπηρεσία, η οποία συνοδεύεται από την τεχνική μελέτη 
του έργου. Η απόφαση παραχώρησης, με την οποία κα−
θορίζεται και εύλογη αποζημίωση έναντι του ανωτέρω 
δικαιώματος χρήσης, εκδίδεται μέσα σε τριάντα (30) 
ημέρες από την υποβολή της αίτησης, εφόσον υπάρχουν 
εγκεκριμένοι περιβαλλοντικοί όροι και δημοσιεύεται 
στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
2. Μετά από αίτηση της εταιρείας TRANS−BALKAN 
PIPELINE BV, ο φορέας διοίκησης και εκμετάλλευσης 
του Λιμένα Αλεξανδρούπολης, με απόφαση της διοί−
κησής του μετά από σύμφωνη γνώμη του Υπουργείου 
Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, του 
Υπουργείου Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας και Ναυ−
τιλίας, του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, του 
Γενικού Επιτελείου Ναυτικού και του Γενικού Γραμματέα 
της Περιφέρειας, παραχωρεί έναντι εύλογου ανταλλάγ−
ματος και για όσο χρονικό διάστημα ισχύει η Συμφω−
νία Διέλευσης μεταξύ της εταιρείας TRANS−BALKAN 
PIPELINE BV και της Ελληνικής Δημοκρατίας τη χρήση 
χώρων, καθώς και την κατασκευή αναγκαίων έργων 
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3881
(λιμενικών εγκαταστάσεων και κτιριακών έργων) που 
βρίσκονται μέσα στην εγκεκριμένη ζώνη λιμένα Αλε−
ξανδρούπολης και είναι αναγκαίοι για την εξυπηρέτηση 
της λειτουργίας και συντήρησης του Αγωγού. Οι όροι 
χρήσης, το αντάλλαγμα της παραχώρησης και τα λοιπά 
δικαιώματα και υποχρεώσεις, καθορίζονται με σύμβαση 
μεταξύ του φορέα διοίκησης και εκμετάλλευσης του 
Λιμένα Αλεξανδρούπολης και της εταιρείας.
Άρθρο 174
Παρεκκλίσεις για απόκτηση ακινήτων
Οι διατάξεις που προβλέπονται στην παρ. 5 του άρθρου 
29 του ν. 1337/1983 (Α΄ 33) και στην περίπτωση Β΄ της 
παρ. 2 του άρθρου 1 του α.ν. 431/1968 (Α΄ 115) ισχύουν και 
για τα ακίνητα που αποκτά η εταιρεία TRANS−BALKAN 
PIPELINE BV για τις ανάγκες του έργου. H εταιρεία, 
για τους σκοπούς του έργου του αγωγού πετρελαίου 
Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη, δεν υπόκειται στις απα−
γορεύσεις του άρθρου 25 του ν. 1892/1990 (Α΄ 101).
Άρθρο 175
Πολεοδομικές ρυθμίσεις
Επιτρέπεται η ανέγερση εγκαταστάσεων της εταιρεί−
ας TRANS−BALKAN PIPELINE BV, οι οποίες έχουν άμεση 
σχέση με την κατασκευή, εγκατάσταση, λειτουργία και 
εκμετάλλευση του αγωγού, κατά παρέκκλιση των δια−
τάξεων των άρθρων 1 και 4 του π.δ. της 24/31.5.1985 (Δ΄ 
270). Η παρέκκλιση αυτή εγκρίνεται με απόφαση του 
Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής 
Αλλαγής μετά από σχετικό αίτημα της εταιρείας και 
γνώμη του Κεντρικού Συμβουλίου Χωροταξίας Οικισμού 
και Περιβάλλοντος και αφορά:
α) Στην αρτιότητα του γηπέδου, η επιφάνεια του οποί−
ου δεν μπορεί να είναι μικρότερη των πεντακοσίων (500) 
τετραγωνικών μέτρων.
β) Στις αποστάσεις των εγκαταστάσεων από τα όρια 
του γηπέδου, οι οποίες δεν επιτρέπεται να είναι μικρό−τερες από 2,50 μέτρα.
γ) Στο ποσοστό κάλυψης που δεν επιτρέπεται να 
υπερβαίνει το πενήντα τοις εκατό (50%) της επιφά−
νειας του γηπέδου, στο συντελεστή δόμησης που δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει το 0,90 και το συντελεστή 
κατ’ όγκο εκμετάλλευσης που δεν μπορεί να υπερβαίνει 
το 5 και
δ) Στο ύψος της συμπαγούς περίφραξης του γηπέ−
δου, όταν τούτο απαιτείται για λόγους ασφαλείας του 
κοινού και των εγκαταστάσεων το οποίο δεν μπορεί να 
υπερβαίνει τα 4,50 μέτρα.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄
ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΚΑΙ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΓΩΓΩΝ ΦΥΣΙΚΟΥ
ΑΕΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΑΣ − ΙΤΑΛΙΑΣ
ΚΑΙ ΕΛΛΑΔΑΣ − ΒΟΥΛΓΑΡΙΑΣ (ΑΡΘΡΑ 176−177)
Άρθρο 176
Αγωγοί Φυσικού Αερίου Διασύνδεσης
Ελλάδας − Ιταλίας και Ελλάδας − Βουλγαρίας
1. Η διαδρομή και εγκατάσταση των αγωγών φυσικού 
αερίου διασύνδεσης: α) Ελλάδας− Ιταλίας (ΥΑΦΑ−ΠΟΣΕΙ−
ΔΩΝ ή IGI Poseidon) σε εκτέλεση της από 4 Νοεμβρίου 
2005 Διακρατικής Συμφωνίας μεταξύ της Ελληνικής Δη−
μοκρατίας και της Ιταλικής Δημοκρατίας που κυρώθηκε 
με το ν. 3441/2006 (Α΄ 39), β) Ελλάδας−Βουλγαρίας σε 
εκτέλεση του από 24 Απριλίου 2009 Μνημονίου μεταξύ της Ελληνικής Δημοκρατίας και της Δημοκρατίας της Βουλγαρίας και γ) Ελλάδας με άλλο κράτος σε εκτέ−
λεση σχετικής διακρατικής συμφωνίας, ορίζονται με 
αποφάσεις του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας 
και Κλιματικής Αλλαγής, οι οποίες δημοσιεύονται στην 
Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
2. Τα έργα εγκατάστασης, κατασκευής και λειτουργίας 
των αγωγών της παραγράφου 1 είναι εθνικής σημασί−ας, δημόσιας ωφέλειας και γενικά δημοσίου συμφέρο−ντος.
Άρθρο 177
Οριοθέτηση έργων αγωγών
1. Οι διατάξεις των άρθρων 165 μέχρι 172, 173 παρ.1, 
174 και 175 εφαρμόζονται και για τα έργα των αγωγών της παραγράφου 1 του άρθρου 176.
2. α) Όπου στις διατάξεις των άρθρων αυτών αναφέ−
ρονται: η εταιρεία “TRANS BALKAN PIPELINE BV” ή «η 
εταιρεία», νοούνται η εταιρεία «ΥΑΦΑ ΠΟΣΕΙΔΩΝ ΑΕ 
(ΙGI−POSEIDON)» για το έργο του αγωγού Ελλάδας− Ιτα−
λίας και η εταιρεία που συνιστάται για το έργο του 
αγωγού Ελλάδας−Βουλγαρίας ή Ελλάδας−άλλου κρά−
τους αντίστοιχα.
β) Όπου στις ίδιες διατάξεις αναφέρεται ο «Γενικός 
Γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονί−
ας−Θράκης» για το έργο του αγωγού πετρελαίου Μπουρ−
γκάς – Αλεξανδρούπολη νοείται ο Γενικός Γραμματέας 
της αντίστοιχης Αποκεντρωμένης Διοίκησης εντός των 
διοικητικών ορίων της οποίας διέρχονται οι αγωγοί των 
έργων της παραγράφου 1 του άρθρου 176.
3. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος, 
Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, Εξωτερικών, Οικο−νομικών, Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλί−ας και Προστασίας του Πολίτη θεσπίζονται, εντός του 
πλαισίου των διεθνών υποχρεώσεων της χώρας και του 
εθνικού δικαίου ειδικές ρυθμίσεις για τη ναυσιπλοΐα, 
την αλιεία και τη σήμανση αναφορικά με θαλάσσιες 
ζώνες της ελληνικής αιγιαλίτιδας ζώνης ή τμήματα της 
ελληνικής υφαλοκρηπίδας που επηρεάζονται σε περί−
πτωση διέλευσης από αυτές των αγωγών του παρόντος 
νόμου.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε΄
ΑΛΛΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ (ΑΡΘΡΑ 178−190)
Άρθρο 178
Αποκέντρωση αρμοδιότητας παραγωγής
ANFO και SLURRIES
Η αρμοδιότητα χορήγησης της άδειας λειτουργίας 
εγκαταστάσεων παραγωγής ANFO και SLURRIES επί 
εγκαταστάσεων ευρισκομένων πάνω σε οχήματα, εντός 
μεταλλευτικών και λατομικών χώρων, σύμφωνα με τις διατάξεις της απόφασης του Υφυπουργού Ανάπτυξης 
με αριθμ.13127/3645/8.7.2005 (Β’ 1005) και της απόφασης 
των Υπουργών Εθνικής Άμυνας, Δημόσιας Τάξης και 
Μεταφορών και Επικοινωνιών και των Αναπληρωτών 
Υπουργών Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημόσιων 
Έργων και Βιομηχανίας, Ενέργειας και Τεχνολογίας με 
αριθμ. 3329/89−Παράρτημα 4.3 (Β’ 132) μεταφέρεται στις 
οικείες Περιφέρειες.
Άρθρο 179
Τροποποίηση διατάξεων του ν. 2364/1995
και του ν. 3428/2005
1. Το δεύτερο εδάφιο της παρ. 4 του άρθρου 4 του ν. 
2364/1995 (Α΄ 252) αντικαθίσταται ως εξής:
3882  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
«Η άσκηση των ανωτέρω δικαιωμάτων από τις Ε.Π.Α. 
επιτρέπεται μόνο μετά από προηγούμενη άδεια διανο−μής φυσικού αερίου, χρονικής ισχύος από είκοσι πέντε 
(25) μέχρι τριάντα πέντε (35) έτη, η οποία μπορεί να 
παρατείνεται ανά πενταετία με απόφαση του Υπουργού 
Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής που 
δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Για τη χορήγηση της άδειας διανομής λαμβάνεται 
υπόψη η παρέκκλιση που έχει χορηγηθεί σύμφωνα με 
τα προβλεπόμενα στις παραγράφους 4 και 5 (σε συνδυ−
ασμό με την παράγραφο 8) του άρθρου 28 της Οδηγίας 
2003/55/ΕΚ προς την οποία εναρμονίστηκε η εθνική 
νομοθεσία με το ν. 3428/ 2005 (Α΄ 313).»
2. Η περίπτωση δ΄ της παρ. 5 του άρθρου 4 του ν. 
2364/1995 αντικαθίσταται ως εξής:
«Την υποχρέωση ανάπτυξης των δικτύων διανομής 
σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που επισυνάπτεται 
στην άδεια διανομής».
3. Μετά την περίπτωση η΄ της παρ. 5 του άρθρου 4 του 
ν. 2364/ 1995 προστίθενται οι ακόλουθες περιπτώσεις:
«θ) Την υποχρέωση ασφάλισης του κατόχου της άδει−
ας διανομής για αστική ευθύνη έναντι τρίτων από την άσκηση των δραστηριοτήτων του.
ι) Την υποχρέωση λειτουργίας, συντήρησης, επιθεώ−
ρησης, επισκευής και αντικατάστασης του συστήματος 
διανομής σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις της κοι−νοτικής και εθνικής νομοθεσίας.
ια) Την υποχρέωση λήψης κάθε αναγκαίου μέτρου 
για την ασφαλή λειτουργία του συστήματος διανομής και την αποφυγή πρόκλησης σωματικής βλάβης ή πε−ριουσιακής ζημίας.
ιβ) Την υποχρέωση υποβολής Προγράμματος Ανά−
πτυξης του συστήματος διανομής στο Υπουργείο Περι−
βάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και στη 
ΡΑΕ μετά την παρέλευση πενταετίας από τη χορήγηση 
της άδειας διανομής, το οποίο θα αφορά τα επόμενα πέντε έτη.
ιγ) Την υποχρέωση υποβολής έως τις 30 Ιουνίου κάθε 
έτους στο Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και 
Κλιματικής Αλλαγής και στη ΡΑΕ Έκθεσης Δραστηριό−τητας για το προηγούμενο έτος.
ιδ) Την υποχρέωση ενημέρωσης ετησίως του Υπουρ−
γού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και της ΡΑΕ για την πρόοδο των εργασιών ανάπτυξης 
του συστήματος διανομής και για την πρόοδο ολο−
κλήρωσης των λοιπών υποχρεώσεων του κατόχου της άδειας διανομής.»
4. Τα δύο τελευταία εδάφια της παρ. 5 του άρθρου 4 
του ν. 2364/1995 αριθμούνται ως αυτοτελείς παράγραφοι 
6 και 7 και αντικαθίστανται αντίστοιχα ως εξής:
«6. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέρ−
γειας και Κλιματικής Αλλαγής, μετά από γνώμη της ΡΑΕ, 
μπορούν να καθορίζονται ειδικότεροι όροι και προϋ−
ποθέσεις σχετικά με την άσκηση της δραστηριότητας 
διανομής σύμφωνα και με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 
34 του ν. 3428/2005, οι οποίοι περιλαμβάνονται στην 
άδεια διανομής φυσικού αερίου και να προσδιορίζεται 
ο τρόπος ελέγχου τηρήσεως των ως άνω όρων, καθώς 
και της κατάχρησης τυχόν δεσπόζουσας θέσης της 
εταιρείας στην αγορά από τη ΡΑΕ.»
«7. Οι όροι και οι προϋποθέσεις ασκήσεως των δικαι−
ωμάτων και υποχρεώσεων της άδειας διανομής δεν 
μπορούν να τροποποιούνται χωρίς τη συναίνεση του 
κατόχου της».5. Οι επόμενες παράγραφοι 6, 7, 8, 9 του ίδιου άρθρου 
αναριθμούνται σε 8, 9, 10 και 11 αντίστοιχα.
6. Η παρ. 6 του άρθρου 4 του ν. 2364/1995, που ανα−
ριθμείται σε 8, αντικαθίσταται ως εξής:
«Η Δ.ΕΠ.Α. Α.Ε. μπορεί να προκηρύξει δημόσιο διεθνή 
διαγωνισμό σύμφωνα με τους όρους της παραγράφου 
10, για την ανάδειξη ιδιώτη επενδυτή, στον οποίο ανατί−
θεται η εκμετάλλευση των δικαιωμάτων της παραγρά−
φου 3, με συμμετοχή τούτου στη σύσταση ανώνυμης 
εταιρείας (Ε.Π.Α. Α.Ε) σε ποσοστό συμμετοχής τουλάχι−
στον 35% της αξίας της αντίστοιχης Ε.Π.Α., όπως αυτή 
προκύπτει αθροιστικά από την αποτίμηση των εισφορών 
σε είδος κατά την παράγραφο 23 του άρθρου 7 και 
της οικονομικής προσφοράς του ιδιώτη επενδυτή. Στο 
διαγωνισμό μπορούν να συμμετέχουν επιχειρήσεις ή 
κοινοπραξίες επιχειρήσεων που έχουν εμπειρία στην 
ανάπτυξη, λειτουργία και διαχείριση συστημάτων δια−νομής φυσικού αερίου.
Οι Ε.Π.Α. αποτελούν εταιρείες αποκλειστικού σκοπού, ο 
οποίος συνίσταται στην άσκηση των αναφερόμενων στο 
πρώτο εδάφιο της παραγράφου 4 δικαιωμάτων. Τα γε−
ωγραφικά όρια της δραστηριότητάς τους καθορίζονται 
στο καταστατικό τους και μπορούν να επεκτείνονται 
μόνο μετά από έγκριση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής».
7. Το πρώτο εδάφιο της παρ.8 του άρθρου 4 του 
ν.2364/1995, η οποία αναριθμείται σε 10, αντικαθίσταται ως εξής:
«Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργει−
ας και Κλιματικής Αλλαγής καθορίζονται ιδίως:».
Στην περίπτωση δ΄ της ίδιας παραγράφου προστίθεται 
υποπερίπτωση (iv) ως εξής: «(iv) στην υποχρέωση επα−νεπένδυσης για την επέκταση του δικτύου, επίτευξης επιπλέον εσόδων που τυχόν προκύπτουν σε περίπτω−
ση υψηλότερου εσωτερικού συντελεστή απόδοσης σε 
σχέση με τον προβλεπόμενο στην απόφαση παρέκκλι−σης που έχει χορηγηθεί σύμφωνα με τα προβλεπόμενα 
στις παραγράφους 4 και 5 του άρθρου 28 της Οδηγίας 
2003/55/ΕΚ προς την οποία εναρμονίστηκε η εθνική 
νομοθεσία με το ν. 3428/ 2005 (Α΄ 313)».
8. Η περίπτωση ε΄ της παρ. 8 του άρθρου 4 του ν. 
2364/ 1995 αντικαθίσταται ως εξής:
«(ε) οι ελάχιστοι υποχρεωτικοί όροι αγοράς φυσικού 
αερίου των Ε.Π.Α., οι οποίοι αναφέρονται ιδίως: (i) στη 
μέγιστη διάρκεια που δεν μπορεί να υπερβαίνει τα πέντε 
(5) έτη, (ii) στις ελάχιστες ετήσιες ποσότητες φυσικού αερίου που δεν μπορούν να υπερβαίνουν τις ανώτατες 
ποσότητες που έχουν προσδιοριστεί με την ως άνω 
απόφαση παρέκκλισης και (iii) στα σημεία εισόδου του ΕΣΦΑ στα οποία παραδίδονται οι ως άνω ποσότητες 
αερίου.
Για την απόδειξη εξασφάλισης του δικαιώματος αγο−
ράς φυσικού αερίου από τους υποψήφιους επενδυτές 
επί τη βάσει των παραπάνω ελαχίστων όρων, αρκεί η 
υποβολή σχετικής δήλωσης του προμηθευτή φυσικού αερίου ή/και σχετικού προσυμφώνου αγοράς φυσικού 
αερίου.»
9. Προστίθεται στο τέλος του άρθρου 4 του ν. 2364/ 
1995 η ακόλουθη παράγραφος:
«10. Το αργότερο μέχρι την παρέλευση ενός (1) έτους 
από την έναρξη λειτουργίας καθενός εκ των αγωγών μεταφοράς φυσικού αερίου υψηλής πίεσης που θα δι−έρχονται από τις γεωγραφικές περιοχές των Περιφε−
ρειών Ηπείρου, Δυτικής Μακεδονίας και Πελοποννήσου, 
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3883
η Δ.ΕΠ.Α. Α.Ε. οφείλει να προβεί στις ενέργειες που 
αναφέρονται στην παράγραφο 6 για τη δημιουργία και 
λειτουργία με τη μορφή ανωνύμων εταιρειών δύο (2) 
νέων Ε.Π.Α. ήτοι της Ε.Π.Α. Ηπείρου, Δυτικής Μακεδο−
νίας και της Ε.Π.Α. Πελοποννήσου με γεωγραφικά όρια 
δραστηριότητας τις αντίστοιχες Περιφέρειες.»
10. Στο πρώτο εδάφιο της παρ. 23 του άρθρου 7 του 
ν.2364/1995, στην τρίτη σειρά, μετά τη λέξη «συντάσσε−ται» προστίθενται οι λέξεις: «πριν από την προκήρυξη 
του διαγωνισμού».
11. To τρίτο εδάφιο της παρ.23 του άρθρου 7 του ν. 
2364/ 1995 αντικαθίσταται ως εξής:
«Η έκθεση αποτίμησης συντάσσεται πριν από την απο−
στολή της πρόσκλησης υποβολής προσφορών προς 
τους ιδιώτες επενδυτές που θα έχουν προεπιλεγεί και 
τους παραδίδεται στο στάδιο υποβολής προσφορών 
προκειμένου να ληφθεί υπόψη για τη διαμόρφωση της οικονομικής τους προσφοράς για την ανάληψη ποσο−
στού συμμετοχής στην αντίστοιχη Ε.Π.Α..»
12. Το δεύτερο εδάφιο της παρ. 4 του άρθρου 21 του 
ν. 3428/2005 (Α΄ 313), όπως ισχύει, αντικαθίσταται ως 
εξής:
«Ειδικότερα για την Ε.Π.Α. Ηπείρου και Δυτικής Μακε−
δονίας και την Ε.Π.Α. Πελοποννήσου (που θα περιλαμ−
βάνει και το νομό Κορινθίας) η ΔΕΠΑ οφείλει να προβεί 
στις παραπάνω ενέργειες πριν την παρέλευση ενός (1) 
έτους από την έναρξη λειτουργίας αγωγών μεταφοράς 
φυσικού αερίου υψηλής πίεσης που θα διέρχονται από τις αντίστοιχες γεωγραφικές περιοχές των ΕΠΑ Ηπεί−ρου και Δυτικής Μακεδονίας και Πελοποννήσου».
13. Η παράγραφος 5 του άρθρου 21 του ν.3428/2005, 
όπως ισχύει, τροποποιείται ως εξής:
«5. Στις Ε.Π.Α. που συνιστώνται σύμφωνα με την 
προηγούμενη παράγραφο, χορηγείται άδεια διανομής 
φυσικού αερίου κατά τις διατάξεις του ν. 2364/1995, 
εφόσον έχει τηρηθεί η διαδικασία που προβλέπεται 
στις παραγράφους 4 και 5 του άρθρου 49 της Οδηγίας 2009/ 73/ΕΚ».
Άρθρο 180
Τροποποίηση διατάξεων του ν. 3175/ 2003
1. Η παράγραφος 6 του άρθρου 4 του ν. 3175/2003 (Α΄ 
207), όπως προστέθηκε με την παράγραφο 4 του άρθρου 
37 του ν. 3734/2009 (Α΄ 8), αντικαθίσταται ως εξής:
Ειδικότερα, στην περίπτωση βεβαιωμένου ή πιθανού 
γεωθερμικού πεδίου χαμηλής θερμοκρασίας, το δικαί−ωμα του Δημοσίου για έρευνα και διαχείριση εκμισθώ−
νεται για το σύνολο ή τμήματα του γεωθερμικού πεδίου 
με ανοικτό πλειοδοτικό διαγωνισμό με γραπτές σφραγι−
σμένες προσφορές ή με διαδικασία υποβολής δεσμευ−
τικών επενδυτικών προτάσεων ύστερα από πρόσκληση 
εκδήλωσης ενδιαφέροντος, ανάλογα με τα ειδικότερα 
χαρακτηριστικά μεγέθη του πεδίου (όπως θερμοκρασία, 
έκταση, βάθος), καθώς και τις ειδικές συνθήκες και πε−ριστάσεις που αφορούν την εκμίσθωσή του.
Η προσφυγή στη διαδικασία υποβολής δεσμευτικών 
προτάσεων ύστερα από πρόσκληση εκδήλωσης ενδι−
αφέροντος γίνεται όταν συντρέχουν λόγοι δημοσίου 
συμφέροντος και ιδιαίτερα προκειμένου να επισπευσθεί 
η διενέργεια έρευνας, διαχείρισης και εκμετάλλευσης του γεωθερμικού δυναμικού ή πεδίου και η εκμίσθωση των σχετικών επ’ αυτών δικαιωμάτων του Δημοσίου.
Οι προσφορές ή οι επενδυτικές προτάσεις αξιολογού−
νται από τριμελή Επιτροπή που συνιστάται με απόφαση του Γενικού Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης 
εντός των ορίων της οποίας ευρίσκεται το γεωθερμικό 
πεδίο ή το μεγαλύτερο τμήμα αυτού. Η Επιτροπή συ−
γκροτείται από υπαλλήλους της εν λόγω Αποκεντρωμέ−
νης Διοίκησης ή και από δημόσιους λειτουργούς. Η εκμί−
σθωση διενεργείται με απόφαση του Γενικού Γραμματέα 
της Αποκεντρωμένης Διοίκησης ύστερα από γνώμη της 
Επιτροπής Αξιολόγησης.
Η εκμίσθωση δικαιωμάτων του Δημοσίου επί τμημά−
των γεωθερμικού πεδίου διενεργείται με απόφαση του 
Γενικού Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης 
μετά από σύμφωνη γνώμη του ΙΓΜΕ, η οποία γνώμη 
διατυπώνεται εντός δύο (2) μηνών το αργότερο από 
την ημερομηνία υποβολής του αιτήματος για γνωμο−
δότηση.
Είναι δυνατή η εκμίσθωση του δικαιώματος επί των 
τμημάτων βεβαιωμένων ή πιθανών γεωθερμικών πεδίων 
χαμηλής θερμοκρασίας και μπορεί να παρατείνεται για 
πέντε (5) επιπλέον έτη κάθε φορά μέχρι τη συμπλήρω−
ση 35ετίας, εφόσον τηρούνται οι όροι των σχετικών 
συμβάσεων μίσθωσης και οι όροι προστασίας του πε−
ριβάλλοντος.
Η εκμίσθωση του δικαιώματος έρευνας τμημάτων πι−
θανού γεωθερμικού πεδίου γίνεται για δύο (2) έτη με δικαίωμα παράτασης για ένα επιπλέον έτος μετά από 
αιτιολογημένη αίτηση του μισθωτή.»
2. Η παράγραφος 2 του άρθρου 5 του ν. 3175/2003, η 
οποία προστέθηκε με την παράγραφο 6 του άρθρου 37 
του ν. 3734/2009, αντικαθίσταται ως εξής:
«Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργει−
ας και Κλιματικής Αλλαγής ρυθμίζονται οι ειδικότεροι 
όροι και η διαδικασία εκμίσθωσης του δικαιώματος 
έρευνας και διαχείρισης των γεωθερμικών πεδίων χα−
μηλής θερμοκρασίας κατόπιν πλειοδοτικού διαγωνισμού 
ή πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος για την υπο−
βολή δεσμευτικών επενδυτικών προτάσεων ανάλογα με 
τα ειδικότερα χαρακτηριστικά μεγέθη του πεδίου, που 
διενεργούνται από τον Γενικό Γραμματέα της Αποκε−
ντρωμένης Διοίκησης.
Με την απόφαση αυτή ρυθμίζονται ιδίως:
α) Οι ειδικότεροι όροι της προκήρυξης και η διαδι−
κασία διεξαγωγής του διαγωνισμού ή οι ειδικότεροι 
όροι πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος για την 
υποβολή δεσμευτικών προτάσεων.
β) Τα δικαιολογητικά, τα στοιχεία και οι μελέτες που 
καλούνται να υποβάλλουν οι υποψήφιοι μισθωτές, καθώς 
και οι προδιαγραφές των μελετών.
γ) Τα κριτήρια αξιολόγησης των προσφορών και το 
περιεχόμενο των επενδυτικών προτάσεων.
δ) Οι εγγυητικές επιστολές συμμετοχής στις ανωτέρω 
διαδικασίες, καθώς και οι εγγυητικές επιστολές καλής εκτέλεσης των όρων της σύμβασης.
ε) Οι όροι της σύμβασης.
στ) Ο τρόπος καθορισμού των ελάχιστων και ανα−
λογικών μισθωμάτων και ο τρόπος επιμερισμού των 
εσόδων από το τέλος υπέρ των Οργανισμών Τοπικής 
Αυτοδιοίκησης.
ζ) Οι διαδικασίες παρακολούθησης και ελέγχου της 
τήρησης των όρων της σύμβασης, οι λόγοι κατάπτωσης 
των εγγυητικών επιστολών και λύσης της σύμβασης.»
3. Η περίπτωση γ΄ της παρ. 1 του άρθρου 6 του ν. 3175/ 
2003 αντικαθίσταται ως εξής:
«γ. Στην καταβολή στο Ελληνικό Δημόσιο από την 
έναρξη της εκμετάλλευσης αναλογικού μισθώματος, 
3884  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 84 του ν.δ. 
210/1973, καθώς και στην καταβολή ειδικού τέλους, που 
ορίζεται σε 10% επί του αναλογικού μισθώματος, υπέρ 
των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α΄ βαθμού στα 
όρια των οποίων βρίσκεται ο χώρος εκμετάλλευσης.»
4. Η παράγραφος 3 του άρθρου 9 του ν. 3175/2003, 
που προστέθηκε με την παρ. 9 του άρθρου 37 του ν. 
3734/ 2009 (Α΄ 8), αντικαθίσταται ως εξής:
«3. Ο έλεγχος των εργασιών έρευνας και εκμετάλ−
λευσης των γεωθερμικών πεδίων ασκείται, βάσει του 
Κανονισμού Μεταλλευτικών και Λατομικών Εργασιών, 
του Κανονισμού Γεωθερμικών Εργασιών και του Μεταλ−
λευτικού Κώδικα, από τις Επιθεωρήσεις Μεταλλείων.
Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργει−
ας και Κλιματικής Αλλαγής καθορίζονται τα αρμόδια 
όργανα, οι διαδικασίες, οι μέθοδοι παρακολούθησης 
και ο έλεγχος των εργασιών έρευνας και διαχείρισης 
των γεωθερμικών πεδίων μέσα στα διοικητικά όρια της 
Αποκεντρωμένης Διοίκησης.
Για την άσκηση των ελέγχων αυτών, οι ελεγκτικές 
αρχές δύνανται να ζητούν τη συνδρομή του ΙΓΜΕ.»
Άρθρο 181
Μεταλλευτικές – Λατομικές εργασίες εντός δασών –
δασικών εκτάσεων
1. Το πρώτο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 57 του ν. 
998/1979 (Α΄289) αντικαθίσταται ως εξής:
«Εκμετάλλευση μεταλλείων και λατομείων δια της 
εξόρυξης, διαλογής, επεξεργασίας (μηχανικής, εμπλου−
τισμού, παραγωγής κονιαμάτων, σκυροδεμάτων και 
ασφαλτομιγμάτων) και αποκομιδής μεταλλευτικών ή 
λατομικών ορυκτών και προϊόντων επεξεργασίας τους, 
διάνοιξη οδών προσπέλασης, ανέγερση εγκαταστάσεων 
που εξυπηρετούν τις ανάγκες της εκμετάλλευσης αυτών 
εντός δασών ή δασικών εκτάσεων επιτρέπονται ελευ−θέρως, εφόσον χορηγήθηκε η κατά την προηγούμενη 
παράγραφο έγκριση έρευνας.»
2. Στο τέλος της παρ. 3 του άρθρου 57 του ν. 998/1979 
(Α΄ 289) προστίθενται τα εξής εδάφια:
«Εντός δασών ή δασικών εκτάσεων που βρίσκονται 
στη ζώνη οριστικής παραχώρησης μεταλλευτικού χώ−
ρου, όπου ασκείται νόμιμη μεταλλουργική δραστηριότη−
τα, μπορεί, με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, 
Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, να επιτρέπεται η 
απόθεση των καταλοίπων της μεταλλoυργικής δραστη−
ριότητας εν όλω ή εν μέρει σε χώρους που έχει προη−γηθεί και ολοκληρωθεί η εξόρυξη του μεταλλεύματος, 
σύμφωνα με τους ειδικότερους όρους που προβλέπονται 
στην έγκριση επέμβασης και στην απόφαση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων. Σε περίπτωση ακαταλληλότη−
τας ή ανεπάρκειας των χώρων αυτών είναι δυνατή η 
απόθεση των καταλοίπων σε άλλα τμήματα της παρα−χωρηθείσας έκτασης κατόπιν αιτιολογημένης σχετικής 
εισήγησης των αρμόδιων υπηρεσιών. Η ακριβής θέση, ο 
τρόπος και η διαδικασία της απόθεσης, καθώς και τα μέτρα αποκατάστασης και αναδάσωσης του χρησιμο−
ποιούμενου στην περίπτωση αυτή χώρου καθορίζονται 
με την απόφαση έγκρισης των περιβαλλοντικών όρων.
Σε ανενεργά μεταλλεία και λατομεία και σε λατομεία 
για τα οποία δόθηκε στο παρελθόν παράταση λειτουρ−
γίας για την αποκατάσταση του περιβάλλοντος κατ’ 
εφαρμογή του άρθρου 20 του ν. 2115/1993 ή του άρθρου 
7 του ν. 2837/2000 και για τα οποία είχε χορηγηθεί 
έγκριση επέμβασης επιτρέπεται η απόθεση, επεξεργα−σία και αξιοποίηση αποβλήτων που προέρχονται από 
Εκσκαφές, Κατασκευές και Κατεδαφίσεις (ΑΕΚΚ) από 
εγκεκριμένο σύστημα εναλλακτικής διαχείρισης, όπως 
αυτό ορίζεται στην παρ. 9 του άρθρου 3 της με αριθμ. 
36259/1757/Ε103/23.8.2010 (Β΄ 1312) απόφασης των Υπουρ−
γών Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας και 
Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, στο 
πλαίσιο της αποκατάστασης και αναδάσωσης των εκτά−
σεων αυτών και κατά τους όρους της οικείας απόφασης 
έγκρισης περιβαλλοντικών όρων. Οι εγκαταστάσεις για 
τη λειτουργία του συστήματος εναλλακτικής διαχείρι−
σης έχουν προσωρινό χαρακτήρα και απομακρύνονται 
με την ολοκλήρωση του έργου της αποκατάστασης.»
Άρθρο 182
Παράταση προθεσμίας για τον καθορισμό
λατομικών περιοχών
1. Παρατείνεται για πέντε ακόμη έτη από την έναρξη 
ισχύος του νόμου αυτού η προθεσμία καθορισμού των 
λατομικών περιοχών που προβλέπεται στην παράγραφο 
2 του άρθρου 3 του ν. 1428/1984, καθώς και η προθε−
σμία καθορισμού των θέσεων συγκέντρωσης λατομικών 
επιχειρήσεων αδρανών υλικών στην ευρύτερη περιοχή 
της Αθήνας, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 6 του ν. 2702/1999.
2. Η παράγραφος 3 του άρθρου 3 του ν. 1428/1984, 
όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 3 του ν. 2115/1993, 
αντικαθίσταται ως εξής:
«3. Η επιτροπή, που προβλέπεται από την προηγούμε−
νη παράγραφο, είναι οκταμελής, συγκροτείται με από−φαση του Γενικού Γραμματέα της οικείας Περιφέρειας και αποτελείται από έναν υπάλληλο:
1) του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλι−
ματικής Αλλαγής, ειδικότητας Μηχανικού Μεταλλείων,
2) της Διευθύνσεως Δασών της οικείας Περιφερειακής 
Ενότητας,
3) της Διευθύνσεως Τεχνικών Έργων της οικείας Περι−
φερειακής Ενότητας, ειδικότητας πολιτικού μηχανικού ή 
τοπογράφου μηχανικού ή αρχιτέκτονα μηχανικού,
4) έναν εκπρόσωπο των Τεχνικών Υπηρεσιών των Δή−
μων της οικείας Περιφερειακής Ενότητας, ειδικότητας 
τοπογράφου μηχανικού ή πολιτικού μηχανικού,
5) έναν εκπρόσωπο του Υπουργείου Πολιτισμού και 
Τουρισμού, αρμόδιο για θέματα αρχαιοτήτων,
6) έναν υπάλληλο της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος και 
Χωρικού Σχεδιασμού της οικείας Περιφέρειας, ειδικό−τητας μηχανικού, κατά προτίμηση πολεοδόμου χωρο−
τάκτη,
7) έναν υπάλληλο του ΙΓΜΕ ειδικότητας γεωλόγου ή 
μηχανικού μεταλλείων και
8) έναν εκπρόσωπο των Ο.Τ.Α., οριζόμενο από την 
Τ.Ε.Δ.Κ. της οικείας Περιφερειακής Ενότητας.
Οι υπάλληλοι των περιπτώσεων 1 και 5 ορίζονται από 
τον αρμόδιο Υπουργό, των περιπτώσεων 3, 4, 6 και 8 από 
τον Γενικό Γραμματέα Περιφέρειας, της περίπτωσης 2 από τον Γενικό Γραμματέα της οικείας Αποκεντρωμέ−
νης Διοίκησης και της περίπτωσης 7 από τη Διοίκηση 
του ΙΓΜΕ.
Η επιτροπή βρίσκεται σε απαρτία εφόσον παρίστανται 
τα 5/8 των μελών και οι αποφάσεις της λαμβάνονται 
κατά πλειοψηφία των παρόντων μελών. Πρόεδρος της 
επιτροπής ορίζεται ο υπάλληλος του Υπουργείου Περι−
βάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής. Σε περί−
πτωση ισοψηφίας υπερισχύει η ψήφος του προέδρου.
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3885
Οι λεπτομέρειες για τη λειτουργία της επιτροπής κα−
θορίζονται με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, 
Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, που δημοσιεύεται 
στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Ο καθορισμός λατομικών περιοχών ισχύει για πέντε 
(5) έτη από την ημερομηνία δημοσιεύσεως της οικείας 
αποφάσεως του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας, δύνα−
ται δε να παραταθεί για μία ακόμη διετία με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματι−
κής Αλλαγής, κατόπιν αιτιολογημένης προτάσεως του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας.
Εφόσον δεν γίνει ενεργοποίηση της περιοχής εντός 
των προθεσμιών αυτών, η έκταση αποχαρακτηρίζεται με απόφαση του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας που 
δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.»
3. Όπου στο άρθρο 3 του ν. 1428/1984, όπως αντικα−
ταστάθηκε με το άρθρο 3 του ν. 2115/1993, αναφέρεται 
νομάρχης νοείται Γενικός Γραμματέας Περιφέρειας, 
όπου αναφέρεται νομαρχιακό συμβούλιο νοείται το πε−
ριφερειακό συμβούλιο και όπου αναφέρεται Υπουργός 
Ανάπτυξης νοείται Υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας 
και Κλιματικής Αλλαγής.
Άρθρο 183
Παράταση λειτουργίας λατομείων αδρανών υλικών
και λατομείων μαρμάρων
1. Ορίζεται η 31.12.2013 ως χρόνος λήξης της τελευ−
ταίας παράτασης της άδειας εκμετάλλευσης ή της μί−
σθωσης που προβλέπεται από τις διατάξεις της παρ. 
2 του άρθρου 6 του ν.1428/1984 (Α΄ 43) των λατομείων 
αδρανών υλικών που λειτουργούν είτε εντός λατομικών 
περιοχών ή χώρων συγκέντρωσης λατομικών επιχειρή−σεων του άρθρου 15 του ν. 1515/1985 (Α΄ 18) είτε κατά 
τις διατάξεις του άρθρου 8 παράγραφοι 2α και 2β του ν. 1428/ 1984 (Α΄ 43), εφόσον δεν έχει λήξει η ισχύς της 
αντίστοιχης απόφασης έγκρισης περιβαλλοντικών όρων 
και της έγκρισης επέμβασης της παρ. 2 του άρθρου 57 
του ν. 998/1979, αν πρόκειται για δάσος ή δασική έκταση, 
ή σε περίπτωση που έχει λήξει η ισχύς αυτών, αν εντός 
δύο μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου 
υποβληθεί αρμοδίως πλήρης φάκελος με σχετική αίτηση 
για τη χορήγηση νέων εγκρίσεων.
Για την κατά το προηγούμενο εδάφιο παράταση της 
λειτουργίας:
α) Εφαρμόζονται οι πλέον πρόσφατα εγκεκριμένοι πε−
ριβαλλοντικοί όροι και εγκρίσεις του λατομείου, σύμφω−
να με το άρθρο 9 του ν. 1428/1984, όπως τροποποιήθηκε 
από το άρθρο 9 του ν. 2115/1993 (Α΄15). Σε περίπτωση λήξης της ισχύος της απόφασης έγκρισης περιβαλλο−
ντικών όρων ή της έγκρισης επέμβασης στο δάσος ή τη 
δασική έκταση μετά τη χορήγηση της προβλεπόμενης 
από το παρόν άρθρο παρατάσεως, επιτρέπεται η συνέ−
χιση λειτουργίας τους εφόσον πριν από τη λήξη τους 
έχει κατατεθεί αίτηση ανανέωσης περιβαλλοντικών 
όρων. Σε κάθε περίπτωση και μέχρι τη λήψη των νέων 
εγκρίσεων δεν θα πρέπει να μεταβάλλεται η έκταση για 
την οποία έχουν χορηγηθεί οι περιβαλλοντικοί όροι και 
να τροποποιείται η διαδικασία εκμετάλλευσης.
β) Απαιτείται η ανανέωση των κατά περίπτωση προ−
βλεπόμενων εγγυητικών επιστολών.
Τα ανωτέρω ισχύουν και για τα λατομεία αδρανών 
υλικών που λειτουργούσαν με βάση τις διατάξεις του άρθρου 8 παρ. 2α΄ του ν. 1428/1984 και δεν έτυχαν της 
τελευταίας παράτασης της άδειας εκμετάλλευσης, επει−δή στον οικείο νομό, επαρχία ή νήσο είχαν καθορισθεί λατομικές περιοχές, οι οποίες σήμερα δεν υφίστανται 
λόγω ακύρωσης της απόφασης καθορισμού τους.
Για τη χορήγηση της ανωτέρω παράτασης εκδίδε−
ται διαπιστωτική πράξη του Γενικού Γραμματέα της 
Αποκεντρωμένης Διοίκησης, προκειμένου για δημόσια 
λατομεία, ή του αιρετού Περιφερειάρχη για τα μη δη−
μόσια λατομεία, κατόπιν αιτήσεως του ενδιαφερομένου, 
συνοδευομένης από τα απαιτούμενα δικαιολογητικά 
για την απόδειξη της συνδρομής των υπό α΄ και β΄ 
στοιχείων. Η αίτηση υποβάλλεται μέσα σε αποκλειστι−
κή προθεσμία δύο μηνών από την έναρξη ισχύος του 
παρόντος, άλλως από τη λήξη κατά περίπτωση της 
προηγούμενης παράτασης της άδειας εκμετάλλευσης ή της μίσθωσης.
2. Ομοίως ορίζεται η 31.12.2013 ως χρόνος λήξης της 
τελευταίας παράτασης της άδειας εκμετάλλευσης των 
λατομείων μαρμάρων που προβλέπεται από τις διατάξεις 
του άρθρου 7 του ν. 2702/1999 (Α΄ 70), καθώς και των 
αντίστοιχων μισθώσεων, εφόσον δεν έχει λήξει η ισχύς 
της αντίστοιχης απόφασης έγκρισης περιβαλλοντικών 
όρων και της έγκρισης επέμβασης της παρ. 2 του άρθρου 
57 του ν. 998/1979, αν πρόκειται για δάσος ή δασική έκτα−
ση και με ανάλογη εφαρμογή των προϋποθέσεων των 
εδαφίων α΄ και β΄ της παραγράφου 1 του παρόντος.
Στην περίπτωση αυτή η διαπιστωτική πράξη εκδίδεται 
από τον αρμόδιο Επιθεωρητή Μεταλλείων.
3. Η αποκατάσταση του περιβάλλοντος των λατομείων 
τα οποία λειτούργησαν ή λειτουργούν εντός λατομικών 
περιοχών ή με βάση τις διατάξεις του άρθρου 8 παρά−γραφοι 2α και 2β του ν. 1428/1984 (Α΄ 43), όπως ισχύουν, και διέκοψαν ή διακόπτουν τη λειτουργία τους χωρίς 
υπαιτιότητα του έχοντος την εκμετάλλευσή τους, γί−
νεται σύμφωνα με ειδική μελέτη, οι προδιαγραφές και το χρονοδιάγραμμα της οποίας ορίζονται δια της κοι−
νής υπουργικής απόφασης υπ’ αριθμ. Δ 10/Φ68/οικ.4437/ 
1.3.2001 (Β΄ 244).
4. Για τα λατομεία των παραγράφων 1, 2 και 3 κα−
ταβάλλεται από τους έχοντες την εκμετάλλευσή τους 
«πράσινο τέλος» ύψους ένα τοις εκατό (1%) επί της αξίας 
των πωλούμενων προϊόντων, το οποίο κατατίθεται σε 
ειδικό προς τούτο τραπεζικό λογαριασμό του Πράσινου 
Ταμείου. Τα ποσά του λογαριασμού αυτού διατίθενται αποκλειστικά για περιβαλλοντικές δράσεις στην περι−
οχή του οικείου δημοτικού διαμερίσματος στην οποία 
ασκείται η σχετική λατομική δραστηριότητα.
5. Στις ρυθμίσεις των προηγούμενων παραγράφων δεν 
υπάγονται τα λατομεία τα οποία έχουν σε ισχύ άδεια εκμετάλλευσης, η τελευταία παράταση της οποίας λή−γει μετά την 31.12.2013.
Άρθρο 184
Λατομεία σχιστολιθικών πλακών
Η παρ. 5 του άρθρου 16 του ν. 3851/2010 (Α΄ 85) αντι−
καθίσταται από τότε που ίσχυσε ως εξής:
«5. Μέχρι την επίλυση του ιδιοκτησιακού καθεστώτος 
σύμφωνα με τις προηγούμενες παραγράφους αναστέλ−
λεται:
α. Η είσπραξη των προστίμων που έχουν επιβληθεί σε 
αυτούς που εκμεταλλεύονται τα λατομεία της παραγρά−
φου 1 εκτός από τα πρόστιμα του ν. 1650/1986.
β. Η εκτέλεση των πρωτοκόλλων διοικητικής αποβολής 
και των πρωτοκόλλων καθορισμού αποζημιώσεως χρή−σεως που έχουν επιβληθεί με τη δασική νομοθεσία.»
3886  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
Άρθρο 185
Τροποποίηση του ν. 3557/2007
Η παράγραφος 3 του άρθρου πέμπτου του ν. 3555/ 
2007 (Α΄ 81) αντικαθίσταται ως εξής:
«3. Μέχρι τη συντέλεση αναγκαστικής απαλλοτρίωσης 
εδαφικών εκτάσεων και των επικειμένων τους που κη−ρύχθηκε προς εκτέλεση εξορυκτικών έργων απόληψης 
λιγνίτη για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και δια−
σφάλιση της ενεργειακής επάρκειας του συστήματος, 
επιτρέπεται η επίταξη αυτών. Η επίταξη κηρύσσεται 
μετά από αίτηση και με δαπάνες του εκμεταλλευτή 
του λιγνιτορυχείου με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιμα−τικής Αλλαγής μετά από σχετική εισήγηση της Γενικής 
Διεύθυνσης Φυσικού Πλούτου του Υπουργείου Περι−
βάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής. Για τις 
ανάγκες της επίταξης συντάσσεται από την αρμόδια 
Κτηματική Υπηρεσία του Δημοσίου έκθεση εκτίμησης 
της αποζημίωσης για τη στέρηση της χρήσεως των 
επιτασσόμενων εκτάσεων και των επικειμένων τους. Με 
την καταβολή της αποζημίωσης αυτής στον δικαιούχο ή τη δημόσια παρακατάθεσή της επιτρέπεται η κατά−
ληψη των ακινήτων. Κάθε αμφισβήτηση για το ύψος της 
αποζημίωσης επιλύεται από το δικαστήριο που είναι 
αρμόδιο για τον καθορισμό τιμής μονάδας αποζημίωσης 
των απαλλοτριωθέντων, το οποίο κρίνει με την ίδια για 
το καθορισμό αυτής διαδικασία».
Άρθρο 186
Τροποποίηση του άρθρου 27Α του ν. 3734/2009
1. Η περίπτωση α΄ της παραγράφου 5 του άρθρου 27Α 
του ν. 3734/2009 (Α΄ 8) αντικαθίσταται ως εξής:
«5.α) Η Σύμβαση Πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας από 
φωτοβολταϊκό σταθμό συνάπτεται για είκοσι έτη, συ−
νομολογείται με την τιμή αναφοράς που αναγράφεται 
στον ανωτέρω πίνακα και αντιστοιχεί στην τιμή που 
ισχύει κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης εφό−
σον ο φάκελος είναι πλήρης, άλλως από την ημερομηνία 
υποβολής του τελευταίου δικαιολογητικού που καθιστά 
το φάκελο πλήρη, υπό την προϋπόθεση έναρξης δοκι−
μαστικής λειτουργίας ή, εάν δεν προβλέπεται περίοδος 
δοκιμαστικής λειτουργίας, υπό την προϋπόθεση ενερ−
γοποίησης της σύνδεσης του φωτοβολταϊκού σταθμού, 
εντός δεκαοκτώ μηνών για τους σταθμούς ισχύος έως 10MW και εντός τριάντα έξι μηνών για τους σταθμούς 
ισχύος μεγαλύτερης ή ίσης των 10MW από την ημε−
ρομηνία υπογραφής της σύμβασης πώλησης από τον 
αρμόδιο Διαχειριστή.
Η ανωτέρω προθεσμία των τριάντα έξι μηνών ισχύ−
ει και για μεμονωμένους φωτοβολταϊκούς σταθμούς 
ισχύος μικρότερης των 10MW, σε περίπτωση που για 
τη σύνδεσή τους τα αναγκαία νέα έργα σύνδεσης απαι−
τούν την κατασκευή ενός τουλάχιστον νέου Υποσταθ−
μού 150/20kV. Αν οι ανωτέρω προθεσμίες παρέλθουν 
άπρακτες, ως τιμή αναφοράς λαμβάνεται η τιμή που 
αντιστοιχεί στο μήνα και έτος έναρξης της δοκιμαστικής 
λειτουργίας ή, αν δεν προβλέπεται περίοδος δοκιμαστι−
κής λειτουργίας, της ενεργοποίησης της σύνδεσης του 
φωτοβολταϊκού σταθμού, με βάση την ισχύ που διαθέτει 
ο σταθμός κατά την εν λόγω χρονική στιγμή.»
2. Το πρώτο εδάφιο της περίπτωσης β΄ της παρ. 5 
του άρθρου 27Α του ν. 3734/2009, όπως ισχύει, αντικα−
θίσταται ως εξής:
«β) Οι τιμές που καθορίζονται στον ανωτέρω πίνακα 
αναπροσαρμόζονται κάθε έτος, κατά ποσοστό 25% του δείκτη τιμών καταναλωτή του προηγούμενου έτους, 
όπως αυτός καθορίζεται από την Ελληνική Στατιστική 
Αρχή.»
Άρθρο 187
Τροποποίηση διατάξεων του ν. 3468/2006
1. Η περίπτωση στ΄ της παρ.1 του άρθρου 4 του ν. 
3468/ 2006 (Α΄ 129), όπως αντικαταστάθηκε με το άρ−
θρο 2 παρ.12 του ν. 3851/2010 (Α΄ 85), αντικαθίσταται 
ως εξής:
«στ) σταθμούς από Α.Π.Ε ή Σ.Η.Θ.Υ.Α. με εγκατεστη−
μένη ισχύ έως πέντε (5) MWe, που εγκαθίστανται από 
εκπαιδευτικούς ή ερευνητικούς φορείς του Δημοσίου 
ή ιδιωτικού τομέα, για όσο χρόνο οι σταθμοί αυτοί λει−
τουργούν αποκλειστικά για εκπαιδευτικούς ή ερευνητι−
κούς σκοπούς, σταθμούς που εγκαθίστανται από το Κέ−
ντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας 
(Κ.Α.Π.Ε.) για όσο χρόνο οι σταθμοί αυτοί λειτουργούν για τη διενέργεια πιστοποιήσεων ή μετρήσεων, καθώς 
και σταθμούς από Α.Π.Ε. με εγκατεστημένη ισχύ έως 
πέντε (5) MWe των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκη−
σης, την προμήθεια και εγκατάσταση των οποίων ανα−λαμβάνει για λογαριασμό τους το Κ.Α.Π.Ε. στο πλαίσιο προγραμματικών με αυτούς συμβάσεων.»
2. Η παρ. 4 του άρθρου 8 του ν. 3468/2006, όπως ισχύει, 
αντικαθίσταται ως εξής:
«4. Ο αρμόδιος Διαχειριστής με απόφασή του χορηγεί 
μέσα σε τέσσερις μήνες την Προσφορά Σύνδεσης που ζητήθηκε.
Προκειμένου για σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής 
ενέργειας από Α.Π.Ε. που υποχρεούνται σε έκδοση άδει−
ας παραγωγής, η προσφορά σύνδεσης οριστικοποιείται 
και καθίσταται δεσμευτική με την έκδοση της απόφασης 
Ε.Π.Ο. για το σταθμό Α.Π.Ε. ή αν δεν απαιτείται απόφαση 
Ε.Π.Ο., με τη βεβαίωση από την αρμόδια περιβαλλο−
ντική αρχή ότι ο σταθμός Α.Π.Ε. απαλλάσσεται από 
την υποχρέωση αυτή. Η Προσφορά Σύνδεσης ισχύει για 
τέσσερα έτη από την οριστικοποίησή της και δεσμεύει 
τον Διαχειριστή και τον δικαιούχο.
Προκειμένου για σταθμούς ηλεκτρικής ενέργειας από 
Α.Π.Ε. ή Σ.Η.Θ.Υ.Α. που εξαιρούνται από την υποχρέω−
ση λήψης άδειας παραγωγής σύμφωνα με την παρ. 1 
του άρθρου 4 ο αρμόδιος Διαχειριστής με απόφασή 
του χορηγεί την Προσφορά Σύνδεσης που ζητήθηκε, 
η οποία:
α) Είναι εξαρχής οριστική για τους σταθμούς που 
εξαιρούνται και από την υποχρέωση έκδοσης απόφασης 
Ε.Π.Ο. και δεσμεύει τον Διαχειριστή και τον δικαιούχο 
και ισχύει για έξι μήνες από την ημερομηνία χορήγησής 
της.
β) Οριστικοποιείται και καθίσταται δεσμευτική με την 
έκδοση της απόφασης Ε.Π.Ο. για τους σταθμούς που 
υπόκεινται σε διαδικασία Ε.Π.Ο. και ισχύει για έξι μήνες από την οριστικοποίησή της.»
3. Στην περίπτωση β΄ της παρ. 5 του άρθρου 8 του ν. 
3468/ 2006, όπως ισχύει, προστίθεται εδάφιο ως εξής:
«Η σύναψη Σύμβασης Σύνδεσης προηγείται της σύνα−
ψης Σύμβασης Πώλησης.»
4. Στο τέλος της περίπτωσης α΄ της παραγράφου 1 
του άρθρου 9, καθώς και στο τέλος της παραγράφου 1 του άρθρου 10 του ν. 3468/2006, όπως ισχύουν, προ−στίθεται εδάφιο ως εξής:
«Ειδικά για ηλιοθερμικούς σταθμούς η προτεραιότητα 
αυτή παρέχεται και για την ηλεκτρική ενέργεια που δεν 
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3887
παράγεται από Α.Π.Ε., εφόσον η παραγωγή της επιτρέ−
πεται από τις κείμενες διατάξεις και την οικεία άδεια 
παραγωγής.»
5. Στο τέλος της περίπτωσης ε΄ της παραγράφου 1 του 
άρθρου 13 του ν. 3468/2006, όπως ισχύει, προστίθενται εδάφια ως εξής:
«Με απόφαση της ΡΑΕ καθορίζεται η μεθοδολογία και 
οι παράμετροι αυτής, για τον υπολογισμό του τιμήμα−
τος που οφείλεται στον παραγωγό για την ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται από τον ηλιοθερμικό σταθμό 
και εγχέεται στο Σύστημα ή στο Δίκτυο, μέσω της χρή−
σης των καυσίμων της περίπτωσης αυτής. Το τίμημα 
θα πρέπει να αντιστοιχεί στο κόστος παραγωγής της 
ενέργειας αυτής. Η μεθοδολογία θα προβλέπει ανώ−
τατη τιμή λαμβάνοντας υπόψη το κόστος παραγωγής 
ηλεκτρικής ενέργειας του ηλεκτρικού συστήματος στο 
οποίο συνδέεται ο σταθμός, όπως αυτό προσδιορίζεται 
με βάση τα οριζόμενα στους οικείους Κώδικες. Η μεθο−δολογία αυτή θα πρέπει να βασίζεται σε αντικειμενικά 
και δημοσιευμένα στοιχεία, καθώς και στις τεχνικές και 
οικονομικές παραμέτρους για τη χρήση των καυσίμων 
από το σταθμό. Στην περίπτωση χρήσης βιοντήζελ ή 
άλλων βιοκαυσίμων, η τιμολόγηση της ενέργειας αυτής 
γίνεται βάσει του πίνακα της περίπτωσης β΄ της πα−
ραγράφου 1. Με την απόφαση της παραγράφου 3 του 
άρθρου 12 καθορίζεται η μεθοδολογία για τον προσ−
διορισμό των ποσοτήτων ηλεκτρικής ενέργειας που 
παράγονται από ηλιοθερμικό σταθμό και αντιστοιχούν 
στις διάφορες πρωτογενείς πηγές ενέργειας, καθώς και 
ο τρόπος εφαρμογής της.
Οι ηλιοθερμικοί σταθμοί επιτρέπεται να απορροφούν 
ηλεκτρική ενέργεια από το δίκτυο, εφόσον τούτο είναι 
αναγκαίο για την ασφάλεια του εξοπλισμού και τη δι−ατήρηση της αρτιότητας και λειτουργικότητάς τους. Η 
απορροφώμενη ηλεκτρική ενέργεια συμψηφίζεται με 
την παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια από το σταθμό η οποία εγχέεται στο δίκτυο, σύμφωνα με τα ειδικότερα 
καθοριζόμενα στην απόφαση της παραγράφου 3 του 
άρθρου 12.
Από τη διαδικασία συμψηφισμού εξαιρείται η κατανά−
λωση από παροχή χαμηλής τάσης.»
Άρθρο 188
Προτεραιότητα σύνδεσης σταθμών
ηλεκτροπαραγωγής από βιοαέριο
Αιτήσεις χορήγησης προσφορών σύνδεσης σταθμών 
ηλεκτροπαραγωγής από βιοαέριο, των υποπεριπτώσεων 
ιδ΄ και ιε΄, του πίνακα τιμολόγησης παραγόμενης ηλε−
κτρικής ενέργειας, της περίπτωσης β΄ της παραγράφου 
1 του άρθρου 13 του ν. 3468/2006 (Α΄ 129), όπως αντικα−
ταστάθηκε από την παράγραφο 2, του άρθρου 5 του 
ν. 3851/2010 (Α΄ 85), οι οποίες υποβλήθηκαν μέχρι την 
έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου, εξετάζονται από 
τον αρμόδιο Διαχειριστή, κατά προτεραιότητα έναντι 
λοιπών αιτήσεων.
Άρθρο 189
Ρυθμίσεις για έργα ηλεκτροδότησης των νησιών
1. Μέχρι την τροποποίηση των τοπικών πλαισίων χω−
ροταξικού σχεδιασμού, πολεοδομικού ή ρυμοτομικού 
σχεδίου ή προεδρικών διαταγμάτων καθορισμού ζώ−
νης οικιστικού ελέγχου ή άλλων σχεδίων χρήσεων γης, 
υφιστάμενοι και λειτουργούντες Σταθμοί Παραγωγής 
ηλεκτρικής ενέργειας σε Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά, καθώς και στοιχεία του Δικτύου μεταφοράς και δια−
νομής ηλεκτρικής ενέργειας που είναι εγκατεστημένα 
ή πρόκειται να εγκατασταθούν στα νησιά αυτά τόσο 
για την εξυπηρέτηση των αναγκών των νησιών όσο και 
στα πλαίσια των έργων εθνικής κλίμακας, των οποίων η 
εγκατάσταση και λειτουργία δεν προβλέπεται σε τοπικό 
πλαίσιο χωροταξικού σχεδιασμού, πολεοδομικό ή ρυμο−
τομικό σχέδιο, προεδρικό διάταγμα καθορισμού ζώνης 
οικιστικού ελέγχου ή άλλα σχέδια χρήσεων γης, συνεχί−
ζουν να λειτουργούν δυνάμει του παρόντος άρθρου και 
σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του άρθρου 6 του 
Κεφαλαίου Β΄ «Ενέργεια», του Κεφαλαίου Β2 «Υποδομές 
Ενέργειας», σημείο δ΄, γ΄ περίπτωση, του Γενικού Πλαι−
σίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης 
(Α΄ 128/2008) και των διατάξεων του Κεφαλαίου Β.2.1.2 
και του Κεφαλαίου Γ.6.1 του άρθρου 3 σχετικά με την 
«Ενέργεια» των Περιφερειακών Πλαισίων Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης Βορείου και Νο−
τίου Αιγαίου (Β΄ 1473/2003 και Β΄ 1487/2003, αντίστοι−
χα). Οι υφιστάμενοι Σταθμοί Παραγωγής, καθώς και τα 
υπάρχοντα ή αναγκαία προγραμματιζόμενα στοιχεία 
του Δικτύου μεταφοράς και διανομής χωροθετούνται 
στο σημείο που ήδη βρίσκονται ή που προγραμματί−
ζεται να εγκατασταθούν σύμφωνα με τις εκάστοτε 
αποφάσεις έγκρισης περιβαλλοντικών όρων ή αδειών 
παραγωγής.
Τα παραπάνω εφαρμόζονται και στις περιπτώσεις 
επεκτάσεων ισχύος αναγκαία για την κάλυψη της προ−βλεπόμενης ή της έκτακτης ζήτησης, μετά από σχετική γνωμοδότηση του Διαχειριστή των Μη Διασυνδεδεμέ−
νων Νησιών.
2. Για την ανέγερση Σταθμών Παραγωγής ηλεκτρικής 
ενέργειας και την εγκατάσταση στοιχείων του Δικτύου στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά, δεν ισχύει ο περιορι−
σμός της περίπτωσης α΄ του άρθρου 1 του από 31.5.1985 
προεδρικού διατάγματος (Δ΄ 270), όσον αφορά το πρό−σωπο του γηπέδου σε οδό να είναι κατ’ ελάχιστο 25 μ. αν το πρόσωπο είναι επί αγροτικής ή δασικής οδού.
3. Σε περιοχές που έχουν εκδοθεί προεδρικά δια−
τάγματα για τον καθορισμό Ζώνης Οικιστικού Ελέγχου (Ζ.Ο.Ε.), η απόσταση που πρέπει να τηρείται ανάμεσα στη γραμμή αιγιαλού και στη γραμμή δόμησης κτιρίων 
και εγκαταστάσεων σε γήπεδο όπου έχει ή θα εγκα−
τασταθεί στοιχείο του Δικτύου μεταφοράς ή διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, ορίζεται στα 30 μ. Επίσης, επι−
τρέπεται η μη τήρηση των αποστάσεων από τα διατάγ−
ματα Ζ.Ο.Ε. όταν πρόκειται για επεκτάσεις υφιστάμενων 
Μονάδων Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας εντός του ιδίου γηπέδου η οποία δεν μπορεί να είναι μικρότερη 
από την απόσταση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων ή 
των 30 μ., εάν αυτές είναι σε απόσταση μικρότερη των 30 μ. από τη γραμμή αιγιαλού. Από τις ρυθμίσεις της παρούσας δεν θίγονται οι διατάξεις του ν.δ. 439/1970 
(Α΄ 36).
4. Στο άρθρο 14 του ν. 2971/2001, όπως τροποποιήθηκε 
με το άρθρο 24 παρ. Δ΄ του ν. 3468/2006, με το άρθρο 13 
παρ. 2 του ν. 3851/2010 και το άρθρο 24 παρ. 4 εδάφιο γ΄ 
του ν. 3894/2010, μετά την παράγραφο 10 προστίθεται παράγραφος 11 ως ακολούθως:
«11. α. Η συντήρηση ενεργειακής εγκατάστασης, στην 
οποία περιλαμβάνεται και η μερική ή ολική αντικατά−
σταση τμημάτων της σε παραλία ή αιγιαλό συνεχόμενο 
ή παρακείμενο θαλάσσιο χώρο και πυθμένα, εφόσον 
δεν επέρχεται αλλοίωση του περιβάλλοντος χώρου, 
3888  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
πραγματοποιείται σύμφωνα με την ισχύουσα απόφαση 
Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων που έχει χορηγηθεί 
για το συνολικό έργο για το οποίο πρόκειται να γίνει 
η αντικατάσταση ή συντήρηση και δεν απαιτείται νέα απόφαση παραχώρησης της παραγράφου 1.
Για την κατά τα ως άνω έναρξη προγραμματισμένων 
εργασιών αντικατάστασης ή συντήρησης απαιτείται η σύνταξη τεχνικής μελέτης, η οποία κοινοποιείται του−
λάχιστον προ δεκαπέντε (15) ημερών στην αρμόδια Κτη−
ματική Υπηρεσία, στη Λιμενική Αρχή, καθώς και στην 
αρμόδια για την έγκριση των περιβαλλοντικών όρων 
υπηρεσία. Οι αρχές αυτές μπορούν να εκδώσουν από−
φαση απαγόρευσης, παύσης ή αναστολής εκτέλεσης 
των σχετικών εργασιών μόνο εάν η τεχνική μελέτη είναι 
ελλιπής ή αντιβαίνει στην ΕΠΟ ή τους αρχικούς όρους παραχώρησης.
β. Εάν διαπιστωθεί εκτέλεση εργασιών κατά παρέκκλι−
ση της σχετικής τεχνικής μελέτης, η αρμόδια Λιμενική 
Αρχή επιβάλλει πρόστιμο ύψους 10.000 έως 100.000 ευρώ, ανάλογα με την απόκλιση από τη μελέτη, με 
την επιφύλαξη τυχόν αυστηρότερων προστίμων που 
μπορούν να επιβληθούν για παραβίαση της κείμενης 
περιβαλλοντικής νομοθεσίας.
γ. Σε περίπτωση απρόβλεπτης βλάβης σε υφιστάμε−
νες εγκαταστάσεις που είναι δυνατόν να προκαλέσει 
περιβαλλοντικό πρόβλημα, θαλάσσια ρύπανση ή πρό−
βλημα στην ενεργειακή τροφοδοσία της περιοχής, η 
επέμβαση για αποκατάσταση της βλάβης γίνεται μετά από προηγούμενη ενημέρωση των κατά περίπτωση ως άνω αρμόδιων υπηρεσιών.»
Άρθρο 190
Κέντρα Διανομής ηλεκτρικής ενέργειας
1. Σε όλες τις κατηγορίες χρήσεων γης, οι οποίες κα−
θορίζονται στο π.δ. της 23.2/6.3.1987 (Δ΄ 166) ή σε άλλα προεδρικά διατάγματα που εκδόθηκαν βάσει της παρ. 1 
του άρθρου 15 του ν. 1561/1985 (Α΄ 148), όπως αυτή τροπο−
ποιήθηκε από την παρ. 5 του άρθρου 13 του ν. 3212/2003 (Α΄ 308) και ισχύει, ή προβλέπονται από τον χωροταξικό 
ή πολεοδομικό σχεδιασμό οποιουδήποτε επιπέδου, περι−
λαμβάνεται ως επιτρεπτή χρήση η εγκατάσταση Κέντρων 
Διανομής ηλεκτρικής ενέργειας και των συνοδευτικών 
αυτών έργων και υπόγειων καλωδιακών δικτύων.
2. Προκειμένου για την κατασκευή Κέντρων Διανομής 
ηλεκτρικής ενέργειας, η κατά την κείμενη νομοθεσία 
αρμοδιότητα έγκρισης περιβαλλοντικών όρων ανήκει 
στον Υπουργό Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής 
Αλλαγής.
Άρθρο 191
Τροποποίηση του άρθρου 20 του ν. 3054/2002
Το τρίτο εδάφιο της παρ.1 του άρθρου 20 του ν. 3054/ 
2002 (Α΄ 230), όπως αντικαταστάθηκε από την παρ.1 του 
άρθρου 13 του ν. 3851/2010, τροποποιείται ως εξής:
«Την αυτή υποχρέωση έχουν και οι εταιρείες εμπορίας 
πετρελαιοειδών για τις πραγματικές τιμές (στις οποί−ες περιλαμβάνονται εκπτώσεις και διακανονισμοί πλη−
ρωμής) στις οποίες τιμές διαθέτουν τα πετρελαιοειδή 
προϊόντα στους κατόχους άδειας λιανικής εμπορίας ή στους τελικούς καταναλωτές ανά περιοχή.»
Άρθρο 192
Τροποποίηση διατάξεων του ν. 3852/2010
1. Οι άδειες εγκατάστασης, λειτουργίας ή επέκτασης 
σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. ή Σ.Η.Θ.Υ.Α. της παραγράφου 1 του άρθρου 8 του ν. 
3468/2006, όπως ισχύει, που έχουν εκδοθεί είτε από όρ−
γανα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης είτε από όργανα 
της αιρετής Περιφέρειας, κατά το χρονικό διάστημα από 
1.1.2011 μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος, θεωρείται 
ότι έχουν εκδοθεί αρμοδίως.
2. Η παράγραφος 17 του γ΄ Υποτομέα Ενέργειας, του 
Τομέα Γ΄ Φυσικών Πόρων − Ενέργειας − Βιομηχανίας, του 
άρθρου 186 του ν. 3852/2010 αντικαθίσταται ως εξής:
«17. Η χορήγηση αδειών εγκατάστασης, επέκτασης, 
εκσυγχρονισμού και λειτουργίας, σύμφωνα με το ν. 3325/ 
2005 (Α΄ 68), όπως ισχύει, στις:
α) Βιομηχανίες παραγωγής πετρελαιοειδών και λιπα−
ντικών (διυλιστήρια) με εγκατεστημένη παραγωγική ισχύ 
μέχρι και 367 KW (500 HP) και αποθηκευτική ικανότητα μέχρι και 10.000 m3.
β) Εγκαταστάσεις εναποθήκευσης και διακίνησης 
υγρών καυσίμων, υγραερίων και ασφάλτου, εμφιάλωσης 
υγραερίων και συσκευασίας λιπαντικών, με αποθηκευτι−
κή ικανότητα μέχρι και 50.000 m3 και με εγκατεστημένη 
παραγωγική ισχύ μέχρι και 367 KW (500HP), με εξαίρεση 
την Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης, για την οποία 
ισχύει μέχρι και 1.470 KW (2.000 HP).
γ) Εγκαταστάσεις αναγέννησης ορυκτελαίων χωρίς 
περιορισμό στην εγκατεστημένη ισχύ και με αποθηκευ−
τική ικανότητα μέχρι και 10.000 m3.
δ) Εγκαταστάσεις ερευνών και εκμετάλλευσης υδρο−
γονανθράκων, αποθήκευσης, διακίνησης και διανομής 
φυσικού αερίου, με εγκατεστημένη παραγωγική ισχύ 
μέχρι και 367 KW (500 HP) και αποθηκευτική ικανότητα 
μέχρι και 10.000 m3.
Οι άδειες που έχουν εκδοθεί είτε από τα όργανα της 
Κεντρικής Διοίκησης είτε από τα όργανα της Περιφέ−
ρειας, κατά το χρονικό διάστημα από 1.1. 2011 μέχρι 
την έναρξη ισχύος του παρόντος, θεωρείται ότι έχουν εκδοθεί αρμοδίως.»
Άρθρο 193
Αποσπάσεις προσωπικού Δ.Ε.Η. Α.Ε.
1. Από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου δεν 
επιτρέπεται η απόσπαση προσωπικού της Δ.Ε.Η. Α.Ε. 
και των θυγατρικών εταιρειών της σε υπηρεσίες του 
Δημοσίου, νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, οργα−
νισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης και σε λοιπούς φορείς 
του δημόσιου τομέα. Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπεται η από−
σπαση προσωπικού της Δ.Ε.Η. Α.Ε. και των θυγατρικών 
εταιρειών της σε υπηρεσιακές μονάδες του Υπουργείου 
Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, όσες 
έχουν γίνει ή γίνονται με βάση την παρ. 4 του άρθρου 20 
του ν. 3846/2010 (Α΄66) όπως και όσες έχουν γίνει ή γίνο−
νται με βάση τις διατάξεις των άρθρων 55 και 56 του π.δ. 
63/2005 (Α΄98) και των άρθρων 33, 41, 87, 158 παρ. 4 και 169 παρ. 8 του Κ.τ.Β. (Μέρος Β΄, Α΄51/1997), όπως ισχύει, 
καθώς επίσης και με βάση τις διατάξεις του άρθρου 10 
παρ. 2 του ν.δ. 216/1974 (Α΄367), όπως συμπληρώθηκαν με 
την παρ. 4 του άρθρου 19 του ν. 1735//1987 (Α΄195), καθώς 
και του άρθρου 6 του ν. 1878/1990 (Α΄33), με τις οποίες 
κυρώθηκε η 19/8.2.1990 ΠΥΣ (Α΄16), σε συνδυασμό με τις 
διατάξεις των άρθρων 2 και 3 του ν. 1895/1990 (Α΄116), όπως τροποποιήθηκαν με τις διατάξεις του άρθρου 39 
του ν. 1968/1991 (Α΄150) και τις παραγράφους 1−4 του 
άρθρου 32 του ν. 2190/1994 (Α΄28), καθώς και αυτές του 
άρθρου 74 του ν. 2910/2001 (Α΄91) και της παρ. 6 του 
άρθρου 20 του ν. 2386/1996 (Α΄43).
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3889
2. Με εξαίρεση τις αποσπάσεις του προσωπικού της 
Δ.Ε.Η. Α.Ε. και των θυγατρικών εταιρειών της που έχουν 
γίνει σε υπηρεσίες του Υπουργείου Περιβάλλοντος, 
Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, καθώς και όσες 
έχουν γίνει με βάση το άρθρο 34 του ν. 2773/1999 (Α΄ 
286), όπως αντικαταστάθηκε από την παρ. 3 του άρθρου 
26 του ν. 2919/2001 (Α΄ 128) και την παρ. 14 του άρθρου 
32 του ν. 3232/2004 (Α΄ 48) και με βάση την παρ. 4 
του άρθρου 20 του ν. 3846/2010 (Α΄ 66), όλες οι λοιπές 
αποσπάσεις προσωπικού των εταιρειών αυτών αίρονται 
από 31.12.2011.
Άρθρο 194
Τροποποίηση διατάξεων του ν.δ. 210/1973
Η παρ.1 του άρθρου 148 του ν.δ. 210/1973 αντικαθί−
σταται ως εξής:
«1. Ωσαύτως, το Δημόσιο έχει το αποκλειστικό δικαίω−
μα αναζήτησης, έρευνας και εκμετάλλευσης όλων των 
μεταλλευτικών ορυκτών που αναφέρονται στο άρθρο 2 
του παρόντος και απαντώνται στις υπολίμνιες και υπο−θαλάσσιες περιοχές της χώρας, όπως αυτές ορίζονται 
στο άρθρο 1 παρ. 2 του ν. 2289/1995, όπως τροποποιείται 
με τον παρόντα νόμο.»
ΕΝΟΤΗΤΑ Γ΄
ΤΕΛΙΚΕΣ, ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ
ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΓΟΥΜΕΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 195
Καταργούμενες διατάξεις
1. Από τη δημοσίευση του παρόντος νόμου καταρ−
γούνται:
α) Τα άρθρα 1 έως και 6, 8 έως και 20, 22 έως και 36, 
39 και 41 του ν. 3428/2005 (Α΄ 313).
β) Οι παράγραφοι 7 έως και 10 του άρθρου 7 του ν. 
3428/2005.
γ) Οι παράγραφοι 1 έως και 3 του άρθρου 38 του ν. 
3428/2005.
Οποιαδήποτε υφιστάμενη αναφορά στις ως άνω κα−
ταργούμενες διατάξεις νοείται στο εξής ως αναφορά στις αντίστοιχες διατάξεις του παρόντος νόμου.
δ) Η παράγραφος 8 του άρθρου 7 του ν. 2364/1995 
(Α΄ 252).
2. Τα εδάφια τρίτο και τέταρτο της παραγράφου 5 
του άρθρου 7 του ν. 3428/2005, η παράγραφος 6, καθώς 
και η παράγραφος 14 του ίδιου άρθρου καταργούνται από την πλήρωση ως προς τον ΔΕΣΦΑ ΑΕ των όρων 
και προϋποθέσεων των διατάξεων του άρθρου 62 του 
παρόντος νόμου.
3. Από τη δημοσίευση του παρόντος νόμου καταργού−
νται οι ακόλουθες διατάξεις όπως ισχύουν:
(α) Τα άρθρα 9, 11, 17, 19, 20, 21, 22, 22α, 23 και 23α του 
ν. 2773/1999.
(β) Οι παράγραφοι 1, 2, 5 και 6 του άρθρου 24 του ν. 
2773/1999.
(γ) Τα άρθρα 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32 και 33 του ν. 
2773/1999.
(δ) Τα άρθρα 26, 27, 28 και 29 του ν. 3426/2005.(ε) Το άρθρο 5 παράγραφοι 16 και 17, το άρθρο 11, το 
άρθρο 12 παράγραφοι 21 έως 32 και το άρθρο 21 παρά−γραφος 2 του ν. 2289/1995.
(στ) Η υποπερίπτωση γ.20 της περίπτωσης Γ΄ της παρ. 
ΙΙ του άρθρου 186 του ν. 3852/2010 (Α΄ 87).
4. Από τη δημοσίευση του παρόντος νόμου καταρ−
γείται η περίπτωση στ΄ της παρ. 1 του άρθρου 3 του ν. 3468/ 2006, όπως ισχύει.5. Από την έναρξη ισχύος του νόμου αυτού καταργεί−
ται κάθε άλλη γενική ή ειδική διάταξη που είναι αντίθετη 
με το περιεχόμενο των διατάξεων του νόμου αυτού ή 
αναφέρεται σε θέμα που ρυθμίζεται από αυτόν.
Άρθρο 196
Τελικές και μεταβατικές διατάξεις
1. Η διάταξη του άρθρου 4 παρ. 15 του ν. 2773/1999, 
όπως ισχύει κατά τη δημοσίευση του παρόντος νόμου, αντικαθίσταται ως ακολούθως:
«15. Στη ΡΑΕ συνιστάται μία (1) θέση ειδικού συμβού−
λου που είναι αρμόδιος για θέματα σχετικά με την 
ίδρυση και λειτουργία της Ενεργειακής Κοινότητας της 
Νοτιοανατολικής Ευρώπης, καθώς και για τη συνεργα−
σία της ΡΑΕ με τον ΟΣΡΑΕ (Οργανισμός Συνεργασίας 
Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας, ACER) και τον ΔΕΡΑΕ 
(Διεθνής Επιτροπή Ρυθμιστών Ενέργειας, ICER). Η θέση αυτή πληρούται από πρόσωπο που διακρίνεται για την 
επιστημονική του κατάρτιση και ικανότητα και διαθέτει 
εξειδικευμένη εμπειρία σε θέματα ενέργειας. Ο ειδικός 
σύμβουλος διορίζεται με τριετή θητεία με απόφαση του 
Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλ−
λαγής, μετά από γνώμη της ΡΑΕ, κατόπιν προκηρύξεως που δημοσιεύεται σε δύο (2) ημερήσιες εφημερίδες με 
πανελλήνια κυκλοφορία. Οι αποδοχές και το λειτουργικό 
καθεστώς παροχής των υπηρεσιών του ειδικού συμβού−
λου εξομοιώνονται με τα εκάστοτε αντιστοίχως προ−
βλεπόμενα για τους αντιπροέδρους της ΡΑΕ. Η σχετική 
δαπάνη βαρύνει τον προϋπολογισμό της ΡΑΕ.»
2. Το άρθρο 25 του ν. 3468/2006, όπως ισχύει, τροπο−
ποιείται ως εξής:
«Α2. Τα έσοδα που προέρχονται από τις δημοπρα−
τήσεις των αδιάθετων δικαιωμάτων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου, σύμφωνα με την παρ. 3.3.1 του Παραρτή−
ματος 34 του άρθρου 3 της υπ’ αριθ. 52115/2970/2008 
(Β΄ 2575) κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών, Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Χωρο−ταξίας και Δημόσιων Έργων, καθώς και σύμφωνα με το 
άρθρο 7 της υπ’ αριθ. 54409/2632/2004 (Β΄ 1931) κοινής 
απόφασης των Υπουργών Εσωτερικών, Δημόσιας Διοί−κησης και Αποκέντρωσης, Οικονομίας και Οικονομικών, 
Ανάπτυξης, Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημόσιων 
Έργων αποτελούν πόρο του ειδικού λογαριασμού, που 
διαχειρίζεται ο Διαχειριστής του Συστήματος Μετα−
φοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΔΕΣΜΗΕ ΑΕ) κατά το 
άρθρο 40 του ν. 2773/1999, στον οποίο και αποδίδεται. 
Οι όροι και η διαδικασία για τη διενέργεια των ανωτέρω 
δημοπρατήσεων καθορίζονται με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής.
Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και 
Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής 
μπορεί τα έσοδα από τις δημοπρατήσεις των αδιάθε−
των δικαιωμάτων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου να 
κατανέμονται και να αποδίδονται ως πόροι του Ειδικού 
Λογαριασμού που τηρείται από τον Διαχειριστή του Συ−
στήματος Μεταφορών Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΔΕΣΜΗΕ ΑΕ) ή την ΛΑΓΗΕ ΑΕ και υπέρ του νομικού προσώπου 
δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «Πράσινο Ταμείο» 
του πρώτου εδαφίου της παρούσας περίπτωσης (Α2) 
είτε να καταβάλλονται για την αύξηση του μετοχικού 
κεφαλαίου της ΛΑΓΗΕ ΑΕ υπέρ του Ελληνικού Δημοσί−
ου. Με την ίδια απόφαση καθορίζεται το ποσοστό των εσόδων και η διαδικασία κατανομής και απόδοσης των 
3890  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
πόρων αυτών στα παραπάνω νομικά πρόσωπα και κάθε 
σχετικό θέμα.
Για την περίοδο 2013−2020, τουλάχιστον το 50% του 
συνόλου των εσόδων από πλειστηριασμούς δικαιωμά−
των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου πρέπει να χρησιμο−
ποιείται για τους σκοπούς της Οδηγίας 2009/29, όπως 
ενσωματώθηκε στην ελληνική έννομη τάξη με το άρθρο 
7Ε της κ.υ.α. υπ’ αριθμ. ΗΠ57495/2959/Ε103. Με κοινή 
απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Περιβάλλο−
ντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής προσδιορίζε−
ται το ακριβές ύψος του ποσού που διατίθεται υπέρ 
των σκοπών του προηγούμενου εδαφίου και μπορεί 
να τροποποιείται το προβλεπόμενο σε αυτό ελάχιστο 
ποσοστό.»
3. Η ρύθμιση της παραγράφου 6 του άρθρου 55 εφαρ−
μόζεται από 1ης Ιανουαρίου του έτους 2012 και η πρώτη 
αναπροσαρμογή θα πραγματοποιηθεί κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους 2013. Για το έτος 2011 ισχύει η υπ’ 
αριθμ. 372/2011 απόφαση της ΡΑΕ.
4. Οι διαδικασίες διαγωνισμών έργων, προμηθειών ή 
υπηρεσιών, οι οποίοι προκηρύχθηκαν από τη ΔΕΗ ΑΕ πριν από την ημερομηνία ισχύος του παρόντος νόμου 
και αφορούν δραστηριότητες των κλάδων που απο−
σχίζονται και εισφέρονται στην ΑΔΜΗΕ ΑΕ και στη 
ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ, μετά την ολοκλήρωση του μετασχηματι−
σμού αναλαμβάνονται και συνεχίζονται από τα αρμόδια 
όργανα σύμφωνα με την οικεία διακήρυξη. Η ανάθεση 
και σύναψη των συμβάσεων του προηγούμενου εδα−
φίου γίνεται με χωριστές συμβάσεις από τη ΔΕΗ ΑΕ, 
την ΑΔΜΗΕ ΑΕ και τη ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ κατά το μέρος που τις αφορά.
5. Οι διαδικασίες διαγωνισμών έργων, προμηθειών ή 
υπηρεσιών που προκηρύχθηκαν από την ΔΕΣΜΗΕ ΑΕ 
πριν από την ημερομηνία ισχύος του παρόντος νόμου και αφορούν δραστηριότητες είτε του κλάδου που ει−
σφέρεται στην ΑΔΜΗΕ ΑΕ είτε του κλάδου που πα−
ραμένει στην ΔΕΣΜΗΕ ΑΕ, μετά την ολοκλήρωση του 
μετασχηματισμού αναλαμβάνονται και συνεχίζονται από 
τα αρμόδια όργανα των εταιρειών που αφορούν, σύμ−
φωνα με την οικεία διακήρυξη. Η ανάθεση και σύναψη 
των συμβάσεων του προηγούμενου εδαφίου γίνεται με χωριστές συμβάσεις από την ΑΔΜΗΕ ΑΕ και τη ΛΑΓΗΕ 
ΑΕ και κατά το μέρος που τις αφορά.
6. Με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΔΕΗ 
ΑΕ, η οποία λαμβάνεται εντός τριών (3) μηνών από την 
έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου, μεταφέρεται στην ΑΔΜΗΕ ΑΕ το προσωπικό των Βασικών Οργανικών Κλι−
μακίων (ΒΟΚ) των Γενικών Διευθύνσεων Οικονομικών 
Υπηρεσιών και Ανθρωπίνων Πόρων και Οργάνωσης και 
των Βασικών Οργανικών Κλιμακίων (ΒΟΚ) που υπάγονται 
στον Διευθύνοντα Σύμβουλο, καθώς και της Διεύθυνσης Εσωτερικού Ελέγχου της ΔΕΗ ΑΕ, το οποίο υπηρετεί με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας ή έμμισθης εντολής και 
απασχολείται για την υποστήριξη των δραστηριοτήτων 
της εισφερόμενης Γενικής Διεύθυνσης Μεταφοράς της 
ΔΕΗ ΑΕ. Επιπροσθέτως, εντάσσεται στην ΑΔΜΗΕ ΑΕ και 
το προσωπικό που πρόκειται να προσληφθεί, βάσει της 
προκήρυξης 1/2007, για την κάλυψη αναγκών της Γενικής 
Διεύθυνσης Μεταφοράς. Η μεταφορά του προαναφερόμε−
νου προσωπικού γίνεται κατά παρέκκλιση κάθε αντίθετης 
γενικής ή ειδικής ρύθμισης νόμου, κανονισμού, διαιτητικής 
απόφασης, συλλογικής ή ατομικής σύμβασης εργασίας.
7. Το προσωπικό που πρόκειται να προσληφθεί 
στη ΔΕΣΜΗΕ ΑΕ βάσει της προκήρυξης προσωπικού 1/9Μ/2008 η οποία είναι σε εξέλιξη, θα προσληφθεί από 
την ΑΔΜΗΕ ΑΕ για την κάλυψη αναγκών της.
8. Έως την ολοκλήρωση αφ’ ενός των διαδικασιών και 
υποδομών που είναι αναγκαίες για τη λειτουργία της ΛΑΓΗΕ ΑΕ ως Λειτουργού της Αγοράς, καθώς και όλων 
των ενεργειών που απαιτούνται προκειμένου να είναι 
δυνατή η άσκηση των αρμοδιοτήτων που ανατίθενται 
σε αυτήν, όπως αυτές προβλέπονται στον παρόντα νόμο 
και στις κατ’ εξουσιοδότηση αυτού εκδιδόμενες πράξεις, 
και αφ’ ετέρου των διαδικασιών και υποδομών που είναι 
αναγκαίες για τη λειτουργία της ΑΔΜΗΕ ΑΕ ως Διαχει−
ριστή του ΕΣΜΗΕ, καθώς και όλων των ενεργειών που 
απαιτούνται προκειμένου να είναι δυνατή η άσκηση των 
αρμοδιοτήτων που ανατίθενται σε αυτήν, όπως αυτές 
προβλέπονται στον παρόντα νόμο και στις κατ’ εξουσι−
οδότηση αυτού εκδιδόμενες πράξεις, η ΔΕΣΜΗΕ ΑΕ που 
συστήθηκε με το άρθρο 14 του ν. 2773/1999 λειτουργεί 
την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και διαχειρίζεται το 
ΕΣΜΗΕ σύμφωνα με τις διατάξεις που εκδόθηκαν κατ’ εξουσιοδότηση του ν. 2773/1999 και ιδίως του Κώδικα Διαχείρισης του Συστήματος και Συναλλαγών Ηλεκτρι−κής Ενέργειας (Β΄ 655/2005) όπως ισχύει.
9. Η ΔΕΠΑ ΑΕ και ο ΔΕΣΦΑ ΑΕ οφείλουν το αργότε−
ρο μέχρι τις 3 Μαρτίου 2012 να προβούν στις δέουσες ενέργειες, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους, για τη 
συμμόρφωσή τους προς τις διατάξεις του άρθρου 62 
του παρόντος νόμου.
Ο ΔΕΣΦΑ ΑΕ υποχρεούται να υποβάλει αίτημα πι−
στοποίησης στη ΡΑΕ, σύμφωνα με τις διατάξεις των 
άρθρων 64 ή 65.
10. Μέχρι την έκδοση των Τεχνικών Κανονισμών, σύμ−
φωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 70 ισχύουν οι 
τεχνικές προδιαγραφές του ΔΕΣΦΑ ΑΕ για τα αντίστοι−
χα Συστήματα Φυσικού Αερίου που συνδέονται με το 
ΕΣΦΑ, τις οποίες οφείλει ο ΔΕΣΦΑ ΑΕ να αναρτήσει 
στην ιστοσελίδα του μέσα σε ένα μήνα από τη θέση 
σε ισχύ του παρόντος.
11. Το τέταρτο εδάφιο της παραγράφου 3 του άρθρου 
24 του ν. 3175/2003 ισχύει έως και την 31η Δεκεμβρίου 
2013.
12. Άδειες παραγωγής και προμήθειας ηλεκτρικής 
ενέργειας και διανομής θερμικής ενέργειας, για τις 
οποίες υποβλήθηκαν αιτήσεις πριν από την ημερομη−
νία έναρξης ισχύος του παρόντος νόμου, εκδίδονται 
σύμφωνα με τις διατάξεις του.
13. Οι γενικοί και ειδικοί όροι και προϋποθέσεις της 
άδειας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας για την ανα−
νέωση και αντικατάσταση του δυναμικού παλαιών μο−
νάδων της ΔΕΗ ΑΕ με νέες σύγχρονης τεχνολογίας, 
άνευ περιορισμού ισχύος, η οποία χορηγείται στη ΔΕΗ 
ΑΕ με το άρθρο 33 παράγραφος 1 του ν. 3734/2009, 
καθορίζονται με απόφαση της ΡΑΕ.
14. Οι αποφάσεις, κώδικες, κανονισμοί και εγχειρίδια, 
που έχουν εκδοθεί βάσει εξουσιοδοτικών διατάξεων από 
τα αρμόδια προς τούτο όργανα, και τα οποία καταρ−γούνται, τροποποιούνται, συμπληρώνονται ή αντικαθί−
στανται με διατάξεις του παρόντος νόμου, εξακολου−
θούν να ισχύουν μέχρι την κατάργηση, τροποποίηση, 
συμπλήρωση ή αντικατάστασή τους, σύμφωνα με τις 
αντίστοιχες διατάξεις του.
15. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλο−
ντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, Διοικητικής 
Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και 
Οικονομικών καθορίζονται η διαδικασία και ο τρόπος 
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  3891
παροχής των πληροφοριών που παρέχονται από τα ΚΕΠ 
σύμφωνα με το άρθρο 54 και τα απαιτούμενα έντυπα 
που θα διατίθενται για το σκοπό αυτόν.
16. Η προβλεπόμενη στο άρθρο 34 του ν. 2773/1999 
(Α΄ 286) περιουσία − Ασφαλιστικό Κεφάλαιο των Φο−
ρέων Ασφάλισης του προσωπικού της ΔΕΗ Α.Ε. είναι 
ενσωματωμένη στην περιουσία της ΔΕΗ Α.Ε. και των 
θυγατρικών της σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία. Η περιουσία και ο επιμερισμός της σε έκαστη των εται−
ρειών θα γίνει στη βάση αναλογιστικής μελέτης που 
θα συνταχθεί μέσα σε έξι μήνες από την έναρξη ισχύ−ος του παρόντος στη βάση τεχνικά αποδεκτών αρχών, 
μεθοδολογίας και παραδοχών. Η αναλογιστική μελέτη 
εγκρίνεται με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου της 
ΔΕΗ μετά από γνώμη της Εθνικής Αναλογιστικής Αρχής 
του άρθρου 9 του ν. 3029/2002 (Α΄ 160).
17. Η διάταξη της παραγράφου 5α του άρθρου 27Α του 
ν. 3734/2009 (Α΄ 8), όπως τροποποιείται με την παράγρα−
φο 1 του άρθρου 186 του παρόντος, καταλαμβάνει και 
εκκρεμή αιτήματα που έχουν υποβληθεί από 6.9.2010.
18. Με απόφαση των οικείων διοικήσεων οι επωνυμίες 
και τα αρκτικόλεξα των εταιρειών ΔΕΣΦΑ ΑΕ, ΔΕΣΜΗΕ ΑΕ, ΑΔΜΗΕ ΑΕ και ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ, όπως και η απόδοσή 
τους σε ξένες γλώσσες μπορούν να τροποποιούνται 
ελευθέρως.
19. Η αρμοδιότητα υλοποίησης συγχρηματοδοτούμε−
νων έργων στα πλαίσια των διαρθρωτικών ταμείων της 
Ευρωπαϊκής ΄Ενωσης οποιουδήποτε φορέα που μετα−σχηματίζεται με τον παρόντα νόμο μεταβιβάζεται στο νέο φορέα.
Άρθρο 197
Λοιπές διατάξεις
1. Από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου η πα−
ράγραφος 2 του άρθρου 9 του ν. 3468/2006 αντικαθί−
σταται ως εξής:
«2. Το δικαίωμα προτεραιότητας που παρέχεται σύμ−
φωνα με τις διατάξεις της προηγούμενης παραγράφου 
ισχύει και για το πλεόνασμα της ηλεκτρικής ενέργειας 
Αυτοπαραγωγών, εφόσον η πλεονάζουσα ενέργεια πα−
ράγεται ως ΣΗΘΥΑ κατά τα οριζόμενα στην περίπτωση 
β΄ της προηγούμενης παραγράφου και για το τμήμα της 
παραγόμενης ενέργειας που δεν υπερβαίνει, σε ετήσια 
βάση, το 20% της συνολικά παραγόμενης ηλεκτρικής 
ενέργειας. Ειδικά στην περίπτωση του υφιστάμενου 
σταθμού κυριότητας του Διαχειριστή του Εθνικού Συ−στήματος Φυσικού Αερίου ΑΕ, στη νήσο Ρεβυθούσα, το 
δικαίωμα προτεραιότητας που παρέχεται σύμφωνα με 
τις διατάξεις της προηγούμενης παραγράφου ισχύει για 
το σύνολο του πλεονάσματος της ηλεκτρικής ενέργειας 
Αυτοπαραγωγού που παράγεται ως ΣΗΘΥΑ.»
2. Προστίθεται τρίτο εδάφιο στην περίπτωση γ΄ της πα−
ραγράφου 1 του άρθρου 9 του ν. 3468/2006 ως εξής:
«Από 1.9.2011 δικαίωμα προτεραιότητας κατά την κα−
τανομή του Φορτίου από τον αντίστοιχο Διαχειριστή 
έχουν όλες οι Μονάδες ΣΗΘΥΑ ανεξαρτήτως Εγκατε−στημένης Ισχύος.»
3. Τα εδάφια που ακολουθούν την περίπτωση ιζ΄ του 
σημείου β΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 13 του ν. 
3468/2006, όπως ισχύει, αντικαθίστανται ως εξής:
«Οι τιμές της περίπτωσης ιστ΄ του ανωτέρω πίνακα 
που αφορούν σε σταθμούς ΣΗΘΥΑ με εγκατεστημένη 
ισχύ μέχρι τριάντα πέντε (35) MWe που κάνουν χρήση 
φυσικού αερίου και δεν είναι πελάτες ηλεκτροπαραγω−γής προσαυξάνονται κατά ποσό ίσο με την τιμή επί το 
συντελεστή ρήτρας φυσικού αερίου ο οποίος ορίζεται ως εξής:
ΣΡ = 1+(Μ.Τ.Φ.Α.μ−26)/(100 x nel)Όπου:
Μ.Τ.Φ.Α.μ: η ανά μήνα μέση μοναδιαία τιμή πώλησης 
φυσικού αερίου για συμπαραγωγή σε €/MWh ανωτέρας 
θερμογόνου δύναμης (ΑΘΔ) στους χρήστες ΦΑ στην 
Ελλάδα, εξαιρουμένων των πελατών ηλεκτροπαραγω−
γής. Η τιμή αυτή ορίζεται με μέριμνα της Διεύθυνσης 
Πετρελαϊκής Πολιτικής του Υπουργείου Περιβάλλοντος, 
Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και κοινοποιείται ανά 
μήνα στον ΔΕΣΜΗΕ.
nel: ο ηλεκτρικός βαθμός απόδοσης της διάταξης ΣΗ−
ΘΥΑ επί ανωτέρας θερμογόνου δύναμης (ΑΘΔ) φυσικού 
αερίου, ο οποίος ορίζεται σε 0,33 για μονάδες ΣΗΘΥΑ 
≤1MWe, και σε 0,35 για μονάδες ΣΗΘΥΑ >1MWe. Η τιμή 
του ΣΡ δεν μπορεί να είναι μικρότερη της μονάδας. 
Στην περίπτωση που οι ανωτέρω ΣΗΘΥΑ που κάνουν 
χρήση φυσικού αερίου αξιοποιούν τα καυσαέρια για 
γεωργικούς σκοπούς ο συντελεστής ΣΡ μπορεί να προ−
σαυξάνεται με απόφαση της ΡΑΕ μέχρι 20%.
Οι τιμές της περίπτωσης ιστ΄ του ανωτέρω πίνακα που 
αφορούν όλες τις άλλες περιπτώσεις σταθμών ΣΗΘΥΑ 
που κάνουν χρήση φυσικού αερίου προσαυξάνονται 
κατά μέγιστο με την τιμή επί το συντελεστή ρήτρας 
φυσικού αερίου ο οποίος ορίζεται ως εξής:
ΣΡ = 1+(Μ.Τ.Φ.Α.η−26)/(100 x nel)Όπου:Μ.Τ.Φ.Α.η: η ανά μήνα μέση μοναδιαία τιμή πώλησης 
φυσικού αερίου σε €/MWh ανωτέρας θερμογόνου δύ−
ναμης (ΑΘΔ) στους χρήστες ΦΑ στην Ελλάδα οι οποίοι 
είναι πελάτες ηλεκτροπαραγωγής. Η τιμή αυτή ορίζεται 
με μέριμνα της Διεύθυνσης Πετρελαϊκής Πολιτικής του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής 
Αλλαγής και κοινοποιείται ανά μήνα στον ΔΕΣΜΗΕ.
nel: ο ηλεκτρικός βαθμός απόδοσης της διάταξης ΣΗ−
ΘΥΑ επί ανωτέρας θερμογόνου δύναμης (ΑΘΔ) φυσικού 
αερίου, ο οποίος ορίζεται σύμφωνα με τα τεχνικά στοι−
χεία της μονάδας όπως αυτά καταγράφονται από τον 
αντίστοιχο Διαχειριστή.
Η τιμή του ΣΡ δεν μπορεί να είναι μικρότερη της μο−
νάδας και καθορίζεται ανά περίπτωση με απόφαση του 
Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλ−
λαγής κατόπιν γνώμης της ΡΑΕ. Η γνώμη αυτή της ΡΑΕ 
πρέπει να λαμβάνει υπόψη και την ονομαστική ισχύ του 
σταθμού, κατά τρόπο που η προσδιοριζόμενη τιμή να 
βαίνει εν γένει μειούμενη με την αύξηση της ισχύος.
Οι τιμές του ανωτέρω πίνακα για τους Αυτοπαραγω−
γούς ηλεκτρικής ενέργειας ισχύουν μόνο για σταθμούς 
Α.Π.Ε και Σ.Η.Θ.Υ.Α για το πλεόνασμα της ηλεκτρικής 
ενέργειας που διατίθεται στο Σύστημα ή το Δίκτυο, το 
οποίο μπορεί να ανέλθει μέχρι ποσοστό 20% της συνο−
λικά παραγόμενης, από τους σταθμούς αυτούς, ηλεκτρι−
κής ενέργειας, σε ετήσια βάση. Ειδικά στην περίπτωση του υφιστάμενου σταθμού κυριότητας του Διαχειριστή 
του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου ΑΕ, στη νήσο 
Ρεβυθούσα, οι τιμές του ανωτέρω πίνακα για τους Αυ−
τοπαραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας ισχύουν για το 
σύνολο του πλεονάσματος της ηλεκτρικής ενέργειας 
που παράγεται ως ΣΗΘΥΑ και διατίθεται στο Σύστημα ή το Δίκτυο, σε ετήσια βάση.
Η τιμολόγηση της ηλεκτρικής ενέργειας που παρά−
γεται από παραγωγό ή Αυτοπαραγωγό μέσω σταθμού 
3892  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ως ΣΗΘΥΑ πραγμα−
τοποιείται ανά μήνα με βάση την αντίστοιχη Μ.Τ.Φ.Α. 
του προηγούμενου μήνα.»
4. Στην παράγραφο 1 του άρθρου 1 του ν. 3213/2003 
(Α΄ 309) προστίθεται νέα περίπτωση ιστ΄ ως εξής:
«ιστ. Τα μέλη της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας».
Άρθρο 198
Ρυθμίσεις για την πρωτοβάθμια
και δευτεροβάθμια εκπαίδευση
1. Στο τέλος της περίπτωσης ι΄ της παραγράφου 2 
του άρθρου 13 του ν. 3848/2010 προστίθεται εδάφιο 
ως εξής:
«Όσοι υποψήφιοι επιθυμούν να μοριοδοτηθούν για 
τη γνώση ξένης γλώσσας, οποιουδήποτε επιπέδου, με προσκόμιση πτυχίου ή μεταπτυχιακού ή διδακτορικού 
διπλώματος οποιουδήποτε αναγνωρισμένου ιδρύματος 
τριτοβάθμιας εκπαίδευσης της αλλοδαπής εξετάζονται 
προφορικά ενώπιον του αρμόδιου συμβουλίου επιλογής, 
κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, από δύο εκπαιδευ−τικούς λειτουργούς τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ειδικό−
τητας της αντίστοιχης ξένης γλώσσας ή σχολικούς 
συμβούλους κλάδων της αντίστοιχης ξένης γλώσσας ή 
εκπροσώπους ξένων διπλωματικών αρχών στην Ελλάδα 
ή, για τις περιπτώσεις επιλογών όπου αρμόδια συμβού−
λια αποτελούνται και από τα μέλη των ΠΥΣΠΕ/ΠΥΣΔΕ, 
ΑΠΥΣΠΕ/ΑΠΥΣΔΕ, και από εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμι−
ας ή δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ειδικότητας της αντί−
στοιχης ξένης γλώσσας. Οι εξεταζόμενοι βαθμολογού−νται με δεκάβαθμη κλίμακα και ο τελικός τους βαθμός 
είναι ο μέσος όρος των βαθμών των δύο εξεταστών. Οι 
υποψήφιοι που βαθμολογούνται με βαθμό μικρότερο του 
πέντε (5) δεν μοριοδοτούνται για τη γνώση της ξένης 
γλώσσας. Οι εξεταστές για κάθε ξένη γλώσσα ορίζονται 
για τους μεν υποψήφιους σχολικούς συμβούλους και 
διευθυντές εκπαίδευσης με απόφαση του Υπουργού 
Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων για τα δε άλλα στελέχη της δημόσιας εκπαίδευσης, με από−
φαση του οργάνου που είναι αρμόδιο για την οικεία 
πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος.»
2. Η παράγραφος 13 του άρθρου 24 του ν. 3848/2010 
τροποποιείται ως εξής:
«13. Οι τοποθετούμενοι σε θέσεις διευθυντών σχολικών 
μονάδων και Σ.Ε.Κ. διαγράφονται από όλους τους πίνα−
κες διευθυντών σχολικών μονάδων και Σ.Ε.Κ., διατηρούν 
όμως τη σειρά εγγραφής τους στους πίνακες διευθυ−ντών εκπαίδευσης. Οι τοποθετούμενοι σε θέσεις διευ−
θυντών σχολικών μονάδων και Σ.Ε.Κ., εφόσον αναλάβουν 
καθήκοντα εντός της προθεσμίας που τάσσεται από τον 
περιφερειακό διευθυντή εκπαίδευσης, αποκλείονται από 
τη διαδικασία κατάρτισης πινάκων σχολικών συμβούλων 
με απόφαση του οικείου συμβουλίου επιλογής.»
Άρθρο 199
Έναρξη ισχύος
Η ισχύς του νόμου αυτού αρχίζει από τη δημοσίευσή 
του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εκτός εάν ορί−ζεται διαφορετικά σε επί μέρους διατάξεις.
Παραγγέλλομε τη δημοσίευση του παρόντος στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και την εκτέλεσή του ως 
νόμου του Κράτους.
  Λευκάδα, 18 Αυγούστου 2011
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
ΚΑΡΟΛΟΣ ΓΡ. ΠΑΠΟΥΛΙΑΣ
ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ
 ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ 
 ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ
 Δ. ΡΕΠΠΑΣ Χ. ΚΑΣΤΑΝΙΔΗΣ
 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ
 Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ Π. ΜΠΕΓΛΙΤΗΣ
 ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ
 Μ. ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ Γ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ
 ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ
 Α. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ Γ. ΚΟΥΤΡΟΥΜΑΝΗΣ
 ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ, ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ
 Μ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ Χ. ΠΑΠΟΥΤΣΗΣ
Θεωρήθηκε και τέθηκε η Μεγάλη Σφραγίδα του Κράτους.
Αθήνα, 19 Αυγούστου 2011
Ο ΕΠΙ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ
Μ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ  
ΑΠΟ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟ
ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΟΥ 34 * ΑΘΗΝΑ 104 32 * ΤΗΛ. 210 52 79 000 * FAX 210 52 21 004 *01001792208110100*