NOMOΣ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. 4886 
Εκσυγχρονισμός του δικαίου ανταγωνισμού 
για την ψηφιακή εποχή - Τροποποίηση του
ν. 3959/2011 και ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 
2019/1 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του 
Συμβουλίου της 11ης Δεκεμβρίου 2018 για την 
παροχή αρμοδιοτήτων στις αρχές ανταγωνισμού 
των κρατών μελών, ώστε να επιβάλλουν αποτε-λεσματικότερα τους κανόνες και για τη διασφά-
λιση της εύρυθμης λειτουργίας της εσωτερικής 
αγοράς και άλλες διατάξεις.
Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή:
ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄ ΣΚΟΠΟΣ, ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ 
ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ
Άρθρο 1 ΣκοπόςΆρθρο 2 ΑντικείμενοΆρθρο 3 Ορισμοί
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄ ΠΑΡΑΒΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣ-
ΜΟΥ - ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΩΝ
Άρθρο 4 Πρόσκληση σε απαγορευμένη σύμπραξη και 
ανακοίνωση μελλοντικών προθέσεων τιμολόγησης προϊ-
όντων και υπηρεσιών μεταξύ ανταγωνιστών - Προσθήκη 
άρθρου 1Α στον ν. 3959/2011
Άρθρο 5 Προηγούμενη γνωστοποίηση συγκεντρώσε-
ων επιχειρήσεων - Τροποποίηση παρ. 7 άρθρου 6 του 
ν. 3959/2011
Άρθρο 6 Διαδικασία προληπτικού ελέγχου συγκεντρώ-
σεων και αποφάσεις της Επιτροπής Ανταγωνισμού - Τρο-
ποποίηση παρ. 2, 4, 5, 7, 10, 11, 12, 14 και προσθήκη παρ. 
4Α στο άρθρο 8 του ν. 3959/2011
Άρθρο 7 Αναστολή πραγματοποίησης της συγκέντρω-
σης - Τροποποίηση άρθρου 9 του ν. 3959/2011
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΡΓ ΑΝΑ 
ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ - ΑΜΟΙΒΑΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΗ - ΔΙΕΥΘΕΤΗ-
ΣΗ ΔΙΑΦΟΡΩΝ - ΕΠΙΕΙΚΗΣ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗ
Άρθρο 8 Τροποποίηση τίτλου του Κεφαλαίου δεύτε-
ρου του ν. 3959/2011
Άρθρο 9 Σύσταση και λειτουργία Επιτροπής Ανταγω-
νισμού - Αντικατάσταση παρ. 1, 2, 3, 7 και 11, κατάρ-γηση παρ. 15 και προσθήκη παρ. 18 στο άρθρο 12 του
ν. 3959/2011 (Άρθρα 4 παρ. 1, 2, 3, 4 και 5 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Άρθρο 10 Πειθαρχικός έλεγχος - Τροποποίηση παρ. 2 
άρθρου 13 του ν. 3959/2011 (Άρθρο 4 παρ. 2, 3 Οδηγίας 
(ΕΕ) 2019/1)
Άρθρο 11 Πειθαρχική διαδικασία - Τροποποίηση παρ. 
2, 5, 9, 10 και 13 και κατάργηση παρ. 4 άρθρου 13Α του ν. 3959/2011 (Άρθρο 4 παρ. 2, 3 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Άρθρο 12 Αρμοδιότητες της Επιτροπής Ανταγωνισμού -
Τροποποίηση παρ. 1 και 2 άρθρου 14 του ν. 3959/2011 (Άρθρα 4 και 10 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Άρθρο 13 Εξέταση υποθέσεων από την Επιτροπή 
Ανταγωνισμού - Τροποποίηση παρ. 1, 2, 4, 5, 6, 7 και 9Α, προσθήκη παρ. 9Β άρθρου 15 του ν. 3959/2011
Άρθρο 14 Έσοδα και προϋπολογισμός της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού - Αντικατάσταση παρ. 6 άρθρου 17 του ν. 3959/2011
Άρθρο 15 Νομική υποστήριξη μελών και προσωπικού 
της Επιτροπής Ανταγωνισμού - Αντικατάσταση παρ. 1 
και τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 18 του ν. 3959/2011
Άρθρο 16 Αρμοδιότητες Προέδρου και Αντιπροέδρου 
της Επιτροπής - Τροποποίηση παρ. 1, 4 και αντικατάστα-
ση παρ. 3 άρθρου 19 του ν. 3959/2011
Άρθρο 17 Οργάνωση της Επιτροπής Ανταγωνισμού -
Τροποποίηση τίτλου, παρ. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 12 και προ-
σθήκη παρ. 13, 14 και 15 στο άρθρο 21 του ν. 3959/2011
(Άρθρο 5 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Άρθρο 18 Ρύθμιση θεμάτων προσωπικού Επιτρο-
πής Ανταγωνισμού - Προσθήκη άρθρου 21Γ στον
ν. 3959/2021
Άρθρο 19 Εξουσίες της Επιτροπής επί παραβάσεων - 
Τροποποίηση άρθρου 25 του ν. 3959/2011 (Άρθρα 10, 11 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Άρθρο 20 Πρόστιμα - Προσθήκη άρθρου 25Β στον
ν. 3959/2011 (Άρθρα 13 έως και 16 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Άρθρο 21 Δεσμεύσεις - Προσθήκη άρθρου 25Γ στον 
ν. 3959/2011 (Άρθρο 12 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Άρθρο 22 Ασφαλιστικά μέτρα - Προσθήκη άρθρου 
25Δ στον ν. 3959/2011 (Άρθρο 11 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Άρθρο 23 Συνεργασία μεταξύ των εθνικών αρχών 
ανταγωνισμού - Τροποποίηση άρθρου 28 του ν. 3959/ 
2011 (Άρθρο 24 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Άρθρο 24 Συνεργασία μεταξύ αρχών ανταγωνισμού 
κατά τη διενέργεια μέτρων έρευνας - Προσθήκη άρθρου ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α
ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ  ∆ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣE
24 Ιανουαρίου 2022 ΤΕΥΧΟΣ  ΠΡΩΤΟ Αρ. Φύλλου  12559
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 560 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
28Α στον ν. 3959/2011 (Άρθρα 24 και 27 παρ. 7 Οδηγίας 
(ΕΕ) 2019/1)
Άρθρο 25 Επιδόσεις εγγράφων αρχών ανταγωνι-
σμού κρατών μελών - Προσθήκη άρθρου 28Β στον
ν. 3959/2011 (Άρθρα 25 και 27 παρ. 1, 2 και 4 έως 7 Οδη-
γίας (ΕΕ) 2019/1)
Άρθρο 26 Εκτέλεση αποφάσεων αρχών ανταγω-
νισμού κρατών μελών - Προσθήκη άρθρου 28Γ στον
ν. 3959/2011 (Άρθρα 26 και 27 παρ. 1 έως και 6 και 8 
Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Άρθρο 27 Διαφορές επί αιτήσεων για κοινοποίηση ή 
εκτέλεση αποφάσεων που επιβάλλουν πρόστιμα ή περι-
οδικές χρηματικές ποινές - Προσθήκη άρθρου 28Δ στον 
ν. 3959/2011 (Άρθρο 28 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Άρθρο 28 Ετήσια έκθεση της Επιτροπής Ανταγωνισμού -
Τροποποίηση άρθρου 29 του ν. 3959/2011 (Άρθρο 5 
Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Άρθρο 29 Διαδικασία διευθέτησης διαφορών - Προ-
σθήκη άρθρου 29Α στον ν. 3959/2011
Άρθρο 30 Προγράμματα επιεικούς μεταχείρισης για 
μυστικές συμπράξεις - Προσθήκη άρθρου 29Β στον
ν. 3959/2011 (Άρθρα 17 παρ. 1, 18 παρ. 1 και 20 Οδηγίας 
(ΕΕ) 2019/1)
Άρθρο 31 Γενικές προϋποθέσεις για την επιεική με-
ταχείριση - Προσθήκη άρθρου 29Γ στον ν. 3959/2011 
(Άρθρο 19 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Άρθρο 32 Απαλλαγή από τα πρόστιμα - Προσθήκη 
άρθρου 29Δ στον ν. 3959/2011 (Άρθρο 17 παρ. 2 έως 
και 4 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Άρθρο 33 Μείωση των προστίμων - Προσθήκη άρ-
θρου 29Ε στον ν. 3959/2011 (Άρθρο 18 παρ. 2 και 3 
Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Άρθρο 34 Αριθμός προτεραιότητας - Προσθήκη άρ-
θρου 29ΣΤ στον ν. 3959/2011 (Άρθρο 21 Οδηγίας (ΕΕ) 
2019/1)
Άρθρο 35 Υποβολή συνοπτικής αίτησης - Προσθήκη 
άρθρου 29Ζ στον ν. 3959/2011 (Άρθρο 22 Οδηγίας (ΕΕ) 
2019/1)
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΕΣ - ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΜΗ ΑΝΑΛΗ-
ΨΗΣ ΔΡΑΣΗΣ - ΕΞΟΥΣΙΕΣ ΕΡΕΥΝΑΣ - ΠΡΟΣΒΑΣΗ - ΔΕ-
ΔΟΜΕΝΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ
Άρθρο 36 Αντικατάσταση τίτλου του Κεφαλαίου τέ-
ταρτου του ν. 3959/2011
Άρθρο 37 Καταγγελίες - Τροποποίηση παρ. 1, 4 και 6 
άρθρου 36 του ν. 3959/2011
Άρθρο 38 Συνοπτική διαδικασία επί καταγγελιών - 
Τροποποίηση παρ. 2 και 3 άρθρου 37 του ν. 3959/2011
Άρθρο 39 Επιστολή μη ανάληψης δράσης - Προσθήκη 
άρθρου 37Α στον ν. 3959/2011
Άρθρο 40 Αντικατάσταση τίτλου του Κεφαλαίου πέ-
μπτου του ν. 3959/2011
Άρθρο 41 Παροχή πληροφοριών - Αντικατάσταση παρ. 
1, τροποποίηση παρ. 3 και προσθήκη παρ. 1Α, 2Α, 2Β 
στο άρθρο 38 του ν. 3959/2011 (Άρθρα 13 έως και 16 
Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Άρθρο 42 Διεξαγωγή ερευνών - Τροποποίηση παρ. 1, 
2 και 5 άρθρου 39 του ν. 3959/2011 (Άρθρα 6 έως και 12 
και 13 έως και 16 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Άρθρο 43 Επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χα-ρακτήρα από την Επιτροπή Ανταγωνισμού - Προσθήκη άρθρου 39Α στον ν. 3959/2011
Άρθρο 44 Έρευνες σε κλάδους της οικονομίας ή σε 
τύπους συμφωνιών - Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 40 
του ν. 3959/2011
Άρθρο 45 Υποχρέωση εχεμύθειας - Τροποποίηση παρ. 
2, 3 και 6 άρθρου 41 του ν. 3959/2011
Άρθρο 46 Πρόσβαση των μερών σε φακέλους και 
περιορισμοί στη χρήση των πληροφοριών - Προσθήκη 
άρθρου 41Α στον ν. 3959/2011 (Άρθρο 31 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε΄ ΠΟΙΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΚΥΡΩΣΕΙΣ
Άρθρο 47 Παραγραφή για την επιβολή κυρώσεων - 
Αντικατάσταση παρ. 1, τροποποίηση παρ. 3, 4, 6, 7 και 
προσθήκη παρ. 8 στο άρθρο 42 του ν. 3959/2011 (Άρθρο 
29 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Άρθρο 48 Αλληλεπίδραση μεταξύ αιτήσεων απαλλα-
γής από πρόστιμα και κυρώσεις σε φυσικά πρόσωπα - 
Τροποποίηση άρθρου 44 του ν. 3959/2011 (Άρθρο 23 
Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ΄ ΤΕΛΗ - ΕΙΣΠΡΑΞΗ ΠΡΟΣΤΙΜΩΝ - ΚΛΗ-
ΤΕΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ
Άρθρο 49 Τέλη - Τροποποίηση παρ. 1 και 5 του άρθρου 
45 του ν. 3959/2011
Άρθρο 50 Κλητεύσεις και επιδόσεις από την Επιτροπή 
Ανταγωνισμού - Τροποποίηση παρ. 3 άρθρου 48 του ν. 3959/2011
Άρθρο 51 Είσπραξη προστίμων - Τροποποίηση άρ-
θρου 49 του ν. 3959/2011 (Άρθρα 24 έως και 28 Οδηγίας 
(ΕΕ) 2019/1)
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ΄ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΓΟΥΜΕΝΕΣ 
ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 52 Μεταβατικές διατάξειςΆρθρο 53 Καταργούμενες διατάξειςΚΕΦΑΛΑΙΟ Η΄ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙ-
ΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
Άρθρο 54 Δημοσίευση εμπορικής επωνυμίας επιχει-
ρήσεων που παραβιάζουν τα μέτρα περιστολής της παν-
δημίας COVID-19
Άρθρο 55 Ενίσχυση Επικουρικού Κεφαλαίου - Τροπο-
ποίηση της παρ. 2 του άρθρου 20 του π.δ. 237/1986
Άρθρο 56 Παρατάσεις προθεσμιών λήξης, εμφάνισης 
και πληρωμής αξιογράφων και παρατάσεις σχετικά με 
το ευεργέτημα μη καταχώρησης αξιογράφων σε αρχεία 
δεδομένων οικονομικής συμπεριφοράς υπό όρους - Τρο-
ποποίηση παρ. 1 και 2 άρθρου 34 του ν. 4829/2021
Άρθρο 57 Διεύρυνση πεδίου εφαρμογής Ταμείου Ενερ-
γειακής Μετάβασης - Αντικατάσταση παρ. 3 και 4 στο 
άρθρο εξηκοστό πρώτο του ν. 4839/2021
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Θ΄ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙ-
ΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ
Άρθρο 58 Ειδικές ρυθμίσεις για τις αποσπάσεις στη 
Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας στην Ε.Ε. - Τροπο-ποίηση παρ. 9 άρθρου 329 ν. 4781/2021
Άρθρο 59 Σύσταση Αυτοτελούς Γ ραφείου Διαχείρι-
σης Τομεακού Προγράμματος Ανάπτυξης στο Υπουργείο 
Εξωτερικών
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι΄ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ 
ΕΡΓ ΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 561 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
Άρθρο 60 Διατάξεις για τον κατώτατο μισθό - Προσθή-
κη παρ. 10 στο άρθρο 103 ν. 4172/2013
Άρθρο 61 Διευκολύνσεις για γονείς εργαζόμενους 
στον ιδιωτικό τομέα λόγω νόσησης των τέκνων τους από 
τον κορωνοϊό COVID -19 - Αντικατάσταση του άρθρου 
16 ν. 4722/2020
Άρθρο 62 Ειδική άδεια ασθένειας εργαζόμενων λόγω 
νόσησης από τον κορωνοϊό COVID-19
Άρθρο 63 Υποχρεωτικότητα εμβολιασμού - Τροποποί-
ηση άρθρου 24 ν. 4865/2020
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΑ΄ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙ-
ΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ
Άρθρο 64 Διαδικασία επιλογής διοικήσεων σε Ν.Π.Δ.Δ. 
και Ν.Π.Ι.Δ. - Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 20 ν. 4735/2020
Άρθρο 65 Επιλογή και τοποθέτηση προϊσταμένων 
υπηρεσιακών μονάδων Ε.Υ.Π. - Τροποποίηση παρ. 1 
άρθρου δεύτερου π.δ. 96/2020
Άρθρο 66 Διευκολύνσεις σε υπαλλήλους γονείς τέκνων 
νοσούντων με COVID-19
Άρθρο 67 Ειδικές ρυθμίσεις για τους εργαζομένους 
σε φορείς του δημοσίου τομέα που τελούν σε αναστο-λή άσκησης καθηκόντων - Τροποποίηση περ. α΄ παρ. 6 άρθρου 206 ν. 4820/2021
Άρθρο 68 Μετατάξεις μονίμων διοικητικών υπαλλή-
λων σε δικαστήρια, εισαγγελίες και γενικές επιτροπείες 
της Χώρας - Τροποποίηση παρ. 8 άρθρου 3 ν. 4440/2016
Άρθρο 69 Υπερωριακή απασχόληση των υπαλλήλων 
των Κ.Ε.Π. για παροχή υπηρεσιών που σχετίζονται με 
την κάλυψη εκτάκτων αναγκών για την προστασία της δημόσιας υγείας έναντι του κορωνοϊού COVID-19
Άρθρο 70 Ειδικοί όροι δόμησης για την ανέγερση νέου 
Δημοτικού Κολυμβητηρίου στον Δήμο Δράμας
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΒ΄ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙ-
ΟΥ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Άρθρο 71 Ρυθμίσεις θεμάτων πολιτικής προστασίαςΆρθρο 72 Συμβάσεις προμήθειας αυτοδιαγνωστικών 
τεστ ταχείας ανίχνευσης αντιγόνου (self-test) του ιού 
SARS - COVID-19 της Γενικής Γ ραμματείας Πολιτικής Προ-
στασίας - Τροποποίηση άρθρου 145 του ν. 4831/2021
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΓ΄ ΕΝΑΡΞΗ ΙΣΧΥΟΣΆρθρο 73 Έναρξη ισχύοςΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄
ΣΚΟΠΟΣ, ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ
ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ
Άρθρο 1
Σκοπός
Σκοπός του παρόντος είναι ο εκσυγχρονισμός της 
νομοθεσίας για την προστασία του ελεύθερου ανταγω-νισμού μέσω της ενσωμάτωσης στην ελληνική έννομη 
τάξη της Οδηγίας 2019/1, για την ενίσχυση των εγγυήσε-
ων ανεξαρτησίας και των πόρων, καθώς και των εξουσι-
ών εφαρμογής της νομοθεσίας και των προστίμων, ώστε 
οι αρχές ανταγωνισμού να επιβάλλουν αποτελεσματικά την ενωσιακή και την εθνική νομοθεσία περί ανταγωνι-σμού και να διασφαλιστεί ένας ενιαίος χώρος επιβολής των κανόνων ανταγωνισμού στην Ευρώπη.Ταυτόχρονα, σκοπός του παρόντος είναι η επικαιρο-
ποίηση της νομοθεσίας για τον ανταγωνισμό, με την τρο-
ποποίηση και συμπλήρωση του ν. 3959/2011 (Α΄ 93), 
λαμβάνοντας υπόψη τις εξελίξεις στην ψηφιακή οικονο-
μία για την προώθηση της προστασίας των δικαιωμάτων 
των μερών επί των διαδικασιών ενώπιον της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού και την ενίσχυση της αποτελεσματικό-
τητας και της αποτρεπτικής δυνατότητας της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού έναντι αντιανταγωνιστικών πρακτικών.
Άρθρο 2
Αντικείμενο
Αντικείμενο του παρόντος είναι ο εκσυγχρονισμός 
τόσο του ουσιαστικού δικαίου ανταγωνισμού όσο και 
των διαδικασιών εφαρμογής του ν. 3959/2011 (Α΄ 93) 
και των άρθρων 101 και 102 της Συνθήκης για τη Λει-
τουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ελλάδα, ώστε να συμβαδίζει με τις ανάγκες της ψηφιακής οικονομίας και 
η ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1 του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 11ης Δεκεμβρίου 
2018 για την παροχή αρμοδιοτήτων στις αρχές ανταγω-
νισμού των κρατών μελών, με στόχο την αποτελεσμα-
τικότερη επιβολή των εθνικών και ενωσιακών κανόνων ανταγωνισμού.
Άρθρο 3
Ορισμοί
1. Όπου στον παρόντα νόμο, καθώς και στον ν. 3959/ 
2011 (Α΄ 93) γίνεται αναφορά στην Επιτροπή Ανταγω-
νισμού και σε απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού, 
νοείται η Ολομέλεια της Επιτροπής Ανταγωνισμού.
2. Όπου στον παρόντα νόμο, καθώς και στον ν. 3959/ 
2011, γίνεται αναφορά στα Μέλη της Επιτροπής Αντα-
γωνισμού, νοούνται οι Πρόεδρος, Αντιπρόεδρος, Ειση-
γητές, τακτικά και αναπληρωματικά Μέλη της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄
ΠΑΡΑΒΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ -ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΩΝ
Άρθρο 4
Πρόσκληση σε απαγορευμένη σύμπραξη και ανακοίνωση μελλοντικών προθέσεων τιμολόγησης προϊόντων και υπηρεσιών μεταξύ ανταγωνιστών - Προσθήκη άρθρου 1Α στονν. 3959/2011
Στον ν. 3959/2011 (Α΄ 93) προστίθεται άρθρο 1Α ως 
εξής:
«Άρθρο 1Α
Πρόσκληση σε απαγορευμένη σύμπραξη και ανακοίνωση μελλοντικών προθέσεων τιμολόγησης προϊόντων και υπηρεσιών μεταξύ ανταγωνιστών
1. Απαγορεύεται σε μία επιχείρηση να προτείνει, να 
εξαναγκάζει, να παρέχει κίνητρα ή να προσκαλεί με 
οποιονδήποτε τρόπο άλλη επιχείρηση να συμμετέχει 
σε συμφωνία μεταξύ επιχειρήσεων ή σε αποφάσεις ενώ-
σεων επιχειρήσεων ή σε εναρμονισμένες πρακτικές, οι 
οποίες έχουν ως αντικείμενο την παρεμπόδιση, τον περι-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 562 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
ορισμό ή τη νόθευση του ανταγωνισμού στην Ελληνική 
Επικράτεια και οι οποίες συνίστανται:
α) στον άμεσο ή έμμεσο καθορισμό των τιμών αγοράς 
ή πώλησης σε μία αγορά ή
β) στον περιορισμό ή στον έλεγχο της παραγωγής, 
της διάθεσης, της τεχνολογικής ανάπτυξης ή των επεν-δύσεων ή
γ) στην κατανομή των αγορών ή των πηγών εφοδι-
ασμού.
2. Μία επιχείρηση απαγορεύεται να γνωστοποιεί πλη-
ροφορίες για τιμή, έκπτωση, παροχή ή πίστωση σχετικά 
με προϊόντα ή υπηρεσίες που προμηθεύει ή προμηθεύ-εται, εάν:
α) η γνωστοποίηση περιορίζει τον αποτελεσματικό 
ανταγωνισμό στην Ελληνική Επικράτεια, και
β) δεν αποτελεί συνήθη εμπορική πρακτική.
Προκειμένου να αξιολογηθεί εάν η γνωστοποίηση πε-
ριορίζει τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό, λαμβάνονται 
υπόψη:
α) ο βαθμός εξειδίκευσης και ο εξατομικευμένος χα-
ρακτήρας των πληροφοριών,
β) εάν οι πληροφορίες σχετίζονται με μελλοντικές 
δραστηριότητες,
γ) σε ποιον βαθμό οι πληροφορίες είναι άμεσα προ-
σβάσιμες στο κοινό,
δ) εάν η γνωστοποίηση εντάσσεται σε ένα σύνολο πα-
ρόμοιων γνωστοποιήσεων από την επιχείρηση,
ε) εάν υφίσταται ιστορικό προηγούμενων συμπαιγνιών 
στη συγκεκριμένη αγορά ή τον κλάδο μεταξύ των ίδιων επιχειρήσεων, και
στ) εάν η σχετική αγορά που αφορά η γνωστοποίηση 
είναι συγκεντρωμένη και ολιγοπωλιακή.
Η γνωστοποίηση πληροφοριών δεν θεωρείται ότι περι-
ορίζει τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό εάν απευθύνε-
ται αποκλειστικά στους τελικούς χρήστες του προϊόντος 
ή της υπηρεσίας.
3. Πρακτικές που εμπίπτουν στις παρ. 1 και 2, δεν απα-
γορεύονται, εφόσον πληρούν κατ’ αναλογία τις προϋπο-
θέσεις της παρ. 3 του άρθρου 1.
4. Από την εφαρμογή των παρ. 1 και 2 εξαιρούνται οι 
επιχειρήσεις με συνολικό κύκλο εργασιών μικρότερο 
των πενήντα εκατομμυρίων (50.000.000) ευρώ και με 
λιγότερους από διακοσίους πενήντα (250) υπαλλήλους.
5. Το παρόν άρθρο δεν θίγει κατ’ ουδένα τρόπον την 
εφαρμογή των άρθρων 1 και 2 του παρόντος ή τα άρθρα 
101 και 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρω-
παϊκής Ένωσης. Σε περίπτωση συνδρομής των προϋ-
ποθέσεων εφαρμογής του παρόντος και των άρθρων 
1 και 2 του παρόντος και 101 και 102 της Συνθήκης για 
τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμπεριλαμ-
βανομένης, ενδεικτικώς, της περίπτωσης ανταλλαγής 
εμπορικά ευαίσθητων πληροφοριών, εφαρμόζονται τα 
τελευταία αυτά άρθρα, κατ’ αποκλεισμό του παρόντος.».
Άρθρο 5
Προηγούμενη γνωστοποίηση συγκεντρώσεων 
επιχειρήσεων - Τροποποίηση παρ. 7 άρθρου 6 του ν. 3959/2011
Στην παρ. 7 του άρθρου 6 του ν. 3959/2011 (Α΄ 93), 
α) τροποποιείται το πρώτο εδάφιο με πρόβλεψη προη-γούμενης δημόσιας διαβούλευσης αντί εισήγησης της 
Ολομέλειας της Επιτροπής Ανταγωνισμού, β) προστίθε-
ται δεύτερο εδάφιο και γ) αντικαθίσταται το τρίτο εδάφιο 
και το άρθρο 6 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 6
Προηγούμενη γνωστοποίησησυγκεντρώσεων επιχειρήσεων
1. Κάθε συγκέντρωση επιχειρήσεων πρέπει να γνωστο-
ποιείται στην Επιτροπή Ανταγωνισμού μέσα σε τριάντα (30) ημέρες από τη σύναψη της συμφωνίας ή τη δημο-
σίευση της προσφοράς ή ανταλλαγής ή την ανάληψη 
υποχρέωσης για την απόκτηση συμμετοχής, που εξα-
σφαλίζει τον έλεγχο της επιχείρησης, όταν ο συνολικός 
κύκλος εργασιών όλων των επιχειρήσεων που συμμε-
τέχουν στη συγκέντρωση κατά το άρθρο 10 ανέρχεται στην παγκόσμια αγορά τουλάχιστον σε εκατόν πενήντα 
εκατομμύρια (150.000.000) ευρώ και δύο (2) τουλάχιστον 
από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις πραγματοποιούν, 
η καθεμία χωριστά, συνολικό κύκλο εργασιών άνω των 
δεκαπέντε εκατομμυρίων (15.000.000) ευρώ στην ελ-
ληνική αγορά.
2. Η προθεσμία των τριάντα (30) ημερών αρχίζει από 
την επέλευση της πρώτης από τις πράξεις, που αναφέ-ρονται στην προηγούμενη παράγραφο.
3. Υποχρεούνται σε γνωστοποίηση:
α) όταν οι συγκεντρώσεις συνίστανται σε συγχώνευση 
κατά την έννοια της περ. α΄ της παρ. 2 του άρθρου 5 ή σε απόκτηση κοινού ελέγχου κατά την έννοια της περ. 
β΄ της παρ. 2 του άρθρου 5 από κοινού οι επιχειρήσεις που συμμετέχουν στις πράξεις αυτές,
β) σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, το πρόσωπο ή η επι-
χείρηση που αποκτά τον έλεγχο στο σύνολο ή σε τμή-ματα μιας ή περισσότερων επιχειρήσεων.
4. Σε περίπτωση υπαίτιας παράβασης της υποχρέωσης 
προς γνωστοποίηση η Επιτροπή Ανταγωνισμού επιβάλ-
λει στον καθένα από τους υπόχρεους προς γνωστοποίη-
ση κατά την παρ. 3 πρόστιμο ύψους τουλάχιστον τριάντα 
χιλιάδων (30.000) ευρώ, το οποίο δεν υπερβαίνει το δέκα 
τοις εκατό (10%) του συνολικού κύκλου εργασιών, όπως 
αυτός ορίζεται στο άρθρο 10. Κατά την επιμέτρηση του 
προστίμου λαμβάνονται ιδίως υπόψη η οικονομική ισχύς 
των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στη συγκέντρωση, το πλήθος των επηρεαζόμενων αγορών και το επίπεδο 
του ανταγωνισμού σε αυτές, καθώς και η εκτιμώμενη 
επίδραση της συγκέντρωσης στον ανταγωνισμό.
5. Με απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού καθορί-
ζεται το ειδικότερο περιεχόμενο της γνωστοποίησης και 
ρυθμίζεται κάθε άλλο σχετικό με αυτή θέμα.
6. Οι υπόχρεοι σε γνωστοποίηση, αμέσως μετά τη γνω-
στοποίηση, υποχρεούνται να δημοσιεύσουν τη γνωστο-
ποιούμενη συγκέντρωση σε μία ημερήσια οικονομική 
εφημερίδα, πανελλαδικής κυκλοφορίας, με έξοδά τους. 
Το κείμενο της δημοσίευσης κοινοποιείται αμέσως στην 
Επιτροπή Ανταγωνισμού και δημοσιεύεται στον διαδι-
κτυακό τόπο που διατηρεί η Επιτροπή Ανταγωνισμού. 
Οποιοσδήποτε ενδιαφερόμενος μπ ορεί να υποβάλλει 
παρατηρήσεις ή να παρέχει στοιχεία επί της γνωστο-
ποιούμενης συγκέντρωσης. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 563 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
λαμβάνει υπόψη το εύλογο έννομο συμφέρον των επι-
χειρήσεων που συμμετέχουν στη συγκέντρωση για δια-τήρηση του επιχειρηματικού απορρήτου. Με απόφαση 
της Επιτροπής Ανταγωνισμού καθορίζεται το ειδικότερο 
περιεχόμενο της δημοσίευσης και ρυθμίζεται κάθε άλλο 
σχετικό με αυτή θέμα.
7. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και 
Ανάπτυξης και Επενδύσεων, η οποία εκδίδεται κατόπιν 
δημόσιας διαβούλευσης, μπορεί να τροποποιούνται τα κατώτατα όρια και τα κριτήρια που προβλέπονται στην 
παρ. 1. Με την ίδια απόφαση, μπορεί να ορίζονται δια-φορετικά κατώτατα όρια και κριτήρια ανά κλάδους της 
οικονομίας. Η απόφαση αυτή βασίζεται σε στατιστικά 
στοιχεία, τα οποία συγκεντρώνει η Επιτροπή Ανταγωνι-σμού, μετά από χαρτογράφηση των αγορών, κάθε τριε-τία και αφορούν στην εφαρμογή του παρόντος και την 
κατάσταση του ανταγωνισμού κατά την προηγούμενη 
τριετία.».
Άρθρο 6
Διαδικασία προληπτικού ελέγχου συγκεντρώσεων και αποφάσειςτης Επιτροπής Ανταγωνισμού - Τροποποίηση παρ. 2, 4, 5, 7, 10, 11, 12, 14 και προσθήκηπαρ. 4Α στο άρθρο 8 του ν. 3959/2011
Στο άρθρο 8 του ν. 3959/2011 (Α΄ 93), α) στην παρ. 2 
προστίθεται εδάφιο στο τέλος, β) στην παρ. 4 προστίθε-
νται στο πρώτο εδάφιο επιφύλαξη της παρ. 4Α και νέο 
εδάφιο στο τέλος, γ) προστίθεται παρ. 4Α, δ) στις παρ. 5, 7, 10 και 14 προστίθενται παραπομπές στην παρ. 4α, 
ε) στις παρ. 11 και 12 προστίθενται παραπομπές στις 
παρ. 2 και 4α και επέρχονται νομοτεχνικές βελτιώσεις, 
στ) στην παρ. 12 στο πρώτο εδάφιο μετά τη λέξη «δύο 
(2)» και πριν τη λέξη «ημερών» προστίθεται η λέξη «ερ-
γάσιμων» , ζ) στην περ. β) της παρ. 14 προστίθεται νέο 
δεύτερο εδάφιο, και το άρθρο 8 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 8Διαδικασία προληπτικού ελέγχου συγκεντρώσεων και αποφάσειςτης Επιτροπής Ανταγωνισμού
1. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού εξετάζει τη γνωστοποι-
ούμενη συγκέντρωση, μόλις υποβληθεί η σχετική γνω-στοποίηση.
2. Αν διαπιστωθεί ότι η γνωστοποιηθείσα συγκέντρω-
ση δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 6 παρ. 
1, ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ανταγωνισμού, μέσα σε 
έναν (1) μήνα από τη γνωστοποίηση, εκδίδει πράξη, η 
οποία κοινοποιείται στα πρόσωπα ή στις επιχειρήσεις 
που έχουν προβεί στη γνωστοποίηση. Η πράξη αυτή δεν 
περιορίζει την εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 1 και 2. Περίληψη των σχετικών πράξεων αναρτάται στον 
διαδικτυακό τόπο που διατηρεί η Επιτροπή Ανταγωνι-
σμού.
3. Αν διαπιστωθεί ότι η γνωστοποιηθείσα συγκέντρω-
ση, παρότι εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της παρ. 1 του 
άρθρου 6, δεν προκαλεί σοβαρές αμφιβολίες ως προς 
το συμβατό της με τις απαιτήσεις λειτουργίας του αντα-
γωνισμού στις επί μέρους αγορές στις οποίες αφορά, η Επιτροπή Ανταγωνισμού, με απόφασή της που εκδίδεται 
μέσα σε έναν (1) μήνα από τη γνωστοποίηση, εγκρίνει 
τη συγκέντρωση.
4. Με την επιφύλαξη της παρ. 4Α, αν διαπιστωθεί ότι 
η γνωστοποιηθείσα συγκέντρωση εμπίπτει στο πεδίο 
εφαρμογής του παρόντος νόμου και προκαλεί σοβαρές 
αμφιβολίες ως προς το συμβατό αυτής με τις απαιτήσεις 
λειτουργίας του ανταγωνισμού στις επί μέρους αγορές στις οποίες αφορά, ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ανταγω-
νισμού, με απόφασή του, που εκδίδεται μέσα σε έναν 
(1) μήνα από τη γνωστοποίηση, κινεί τη διαδικασία της 
πλήρους διερεύνησης της γνωστοποιηθείσας συγκέ-
ντρωσης και ενημερώνει αμελλητί τις συμμετέχουσες 
επιχειρήσεις σχετικά με την απόφασή του. Από τη γνω-
στοποίηση στις συμμετέχουσες επιχειρήσεις της κίνησης 
της διαδικασίας πλήρους διερεύνησης, οι συμμετέχου-
σες επιχειρήσεις μπορούν από κοινού να προβαίνουν σε 
τροποποιήσεις στη συγκέντρωση ή να προτείνουν την 
ανάληψη δεσμεύσεων, ώστε να μην προκαλούν σοβαρές 
αμφιβολίες ως προς το συμβατό αυτής με τις απαιτήσεις 
λειτουργίας του ανταγωνισμού στις επί μέρους αγορές, 
στις οποίες αφορά, και να τις κοινοποιούν στην Επιτροπή 
Ανταγωνισμού. Οι εν λόγω διαδικασίες περατώνονται 
με την έκδοση απόφασης κατά τα προβλεπόμενα στις 
παρ. 6 και 8.
4Α. Αν διαπιστωθεί ότι, κατόπιν τροποποιήσεων που 
επέφεραν οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις, μια γνωστο-
ποιηθείσα συγκέντρωση δεν προκαλεί πλέον σοβαρές 
αμφιβολίες κατά την έννοια της παρ. 4, η Επιτροπή 
Ανταγωνισμού, με απόφασή της, που εκδίδεται εντός 
της προθεσμίας της παρ. 3, εγκρίνει τη συγκέντρωση. Η 
απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού μπορεί να συνο-
δεύεται από όρους και υποχρεώσεις για να εξασφαλίζε-ται η συμμόρφωση των συμμετεχουσών επιχειρήσεων 
με τις δεσμεύσεις που ενδεχομένως έχουν αναλάβει ένα-
ντι της Επιτροπής Ανταγωνισμού, ώστε η συγκέντρω-
ση επιχειρήσεων, η οποία υπόκειται σε προηγούμενη 
γνωστοποίηση, να καταστεί συμβατή με την παρ. 1 του άρθρου 7 και, στην περίπτωση της παρ. 5 του άρθρου 5, συμβατή με την παρ. 3 του άρθρου 1.
Οι τροποποιήσεις που πρ οτείνουν οι συμμετέχουσες 
επιχειρήσεις, υποβάλλονται το αργότερο μέσα σε προ-
θεσμία είκοσι (20) ημερών από τη γνωστοποίηση της 
συγκέντρωσης.
Η Επιτροπή Ανταγωνισμού μπορεί, με την ως άνω 
απόφασή της, να απειλήσει κατά των συμμετεχουσών 
επιχειρήσεων πρόστιμο σε περίπτωση μη συμμόρφωσης 
αυτών προς τους παραπάνω όρους ή προϋποθέσεις στο 
πλαίσιο των δεσμεύσεων, κατά τα προβλεπόμενα στην 
παρ. 8.
5. Με την επιφύλαξη των παρ. 2, 3 και 4Α, η υπόθεση 
εισάγεται στην Επιτροπή Ανταγωνισμού μέσα σε προθε-
σμία σαράντα πέντε (45) ημερών από την ημερομηνία κίνησης της διαδικασίας πλήρους διερεύνησης.
6. Με απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού, η οποία 
εκδίδεται μέσα σε ενενήντα (90) ημέρες από την ημε-
ρομηνία κίνησης της διαδικασίας πλήρους διερεύνη-
σης, απαγορεύεται η συγκέντρωση όταν πληρούνται οι προϋποθέσεις της παρ. 1 του άρθρου 7 και, στην περί-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 564 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
πτωση της παρ. 5 του άρθρου 5, όταν δεν πληρούνται 
οι προϋποθέσεις της παρ. 3 του άρθρου 1. Σε κάθε άλλη περίπτωση, η Επιτροπή Ανταγωνισμού επιτρέπει τη συ-
γκέντρωση. Η πάροδος της προθεσμίας των ενενήντα 
(90) ημερών, χωρίς την έκδοση απορριπτικής απόφασης, 
θεωρείται ως έγκριση της συγκέντρωσης εκ μέρους της 
Επιτροπής Ανταγωνισμού, η οποία εκδίδει υποχρεωτικώς 
τη σχετική διαπιστωτική πράξη.
7. Οι αποφάσεις που εκδίδονται σύμφωνα με τις παρ. 3, 
4Α και 6, καλύπτουν και τους περιορισμούς που συνδέο-
νται άμεσα με την πραγματοποίηση της συγκέντρωσης και είναι απαραίτητοι για αυτήν.
8. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού μπορεί να εγκρίνει συ-
γκέντρωση, με την απόφαση της παρ. 6, υπό όρους 
και προϋποθέσεις που η ίδια επιβάλλει, προκειμένου 
να εξασφαλίζεται η συμμόρφωση των συμμετεχουσών 
επιχειρήσεων με τις δεσμεύσεις που αυτές έχουν ανα-
λάβει έναντι της Επιτροπής Ανταγωνισμού, ούτως ώστε 
να καταστεί η συγκέντρωση συμβατή με την παρ. 1 του άρθρου 7 και, στην περίπτωση της παρ. 5 του άρθρου 5, συμβατή με την παρ. 3 του άρθρου 1.
Οι δεσμεύσεις που προτείνουν οι συμμετέχουσες επι-
χειρήσεις, υποβάλλονται το αργότερο μέσα σε προθε-
σμία είκοσι (20) ημερών από την ημερομηνία εισαγωγής 
της υπόθεσης στην Επιτροπή Ανταγωνισμού με την κα-τάθεση της σχετικής εισήγησης κατά τα προβλεπόμενα στην παρ. 5.
Η Επιτροπή Ανταγωνισμού μπορεί, σε εξαιρετικές περι-
πτώσεις, να αποδεχθεί δεσμεύσεις και μετά την πάροδο 
της παραπάνω προθεσμίας που τάσσεται για την υπο-
βολή τους. Σε αυτήν την περίπτωση η προθεσμία των 
ενενήντα (90) ημερών της παρ. 6 μπορεί, με απόφαση 
της Επιτροπής που κοινοποιείται στις γνωστοποιούσες 
επιχειρήσεις, να αυξάνεται σε εκατόν πέντε (105) ημέρες. 
Η Επιτροπή Ανταγωνισμού μπορεί με την ίδια απόφασή 
της να απειλήσει κατά των συμμετεχουσών επιχειρήσεων 
πρόστιμο σε περίπτωση μη συμμόρφωσης αυτών προς 
τους παραπάνω όρους ή προϋποθέσεις στο πλαίσιο των 
δεσμεύσεων. Το πρόστιμο του προηγούμενου εδαφίου 
μπορεί να ανέρχεται μέχρι ποσοστού δέκα τοις εκατό 
(10%) του συνολικού κύκλου εργασιών των συμμετεχου-
σών επιχειρήσεων, όπως αυτός ορίζεται στο άρθρο 10. 
Για την επιμέτρηση του προστίμου λαμβάνονται κυρίως 
υπόψη οι επιπτώσεις στον ανταγωνισμό από τη μη συμ-
μόρφωση. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού μπορεί με απόφα-
ση της να θεωρήσει ότι κατέπεσε το πρόστιμο, εφόσον 
διαπιστωθεί η μη συμμόρφωση των συμμετεχουσών 
επιχειρήσεων στους όρους ή προϋποθέσεις που επιβλή-
θηκαν. Σε περίπτωση που οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις 
εξακολουθούν να μη συμμορφώνονται, εφαρμόζονται οι διατάξεις της παρ. 4 του άρθρου 9.
9. Η Επιτροπή μπορεί να λαμβάνει προσωρινά μέτρα 
κατάλληλα για την αποκατάσταση ή τη διατήρηση συν-
θηκών αποτελεσματικού ανταγωνισμού.
10. Τα παραπάνω μέτρα λαμβάνονται όταν μια συγκέ-
ντρωση:
α) έχει πραγματοποιηθεί κατά παράβαση της παρ. 1 
και δεν έχει ακόμα ληφθεί απόφαση, σύμφωνα με την 
παρ. 1 του άρθρου 7,β) έχει πραγματοποιηθεί κατά παράβαση ενός όρου 
ή προϋπόθεσης που έχει επιβληθεί στις συμμετέχουσες 
επιχειρήσεις με την απόφαση που προβλέπεται στις παρ. 
4Α και 8,
γ) έχει πραγματοποιηθεί κατά παράβαση των διατά-
ξεων ή των αποφάσεων που απαγορεύουν την πραγ-
ματοποίησή της.
11. Οι προθεσμίες που προβλέπονται στις παρ. 2, 3, 
4, 4Α, 5 και 6 μπορούν να παραταθούν στις ακόλουθες 
περιπτώσεις:
α) αν συμφωνήσουν οι γνωστοποιούσες επιχειρήσεις,
β) αν η γνωστοποίηση είναι λανθασμένη ή παραπλα-
νητική, με αποτέλεσμα να μην μπορεί η Επιτροπή Αντα-
γωνισμού να προβεί στην αξιολόγηση της γνωστοποι-
ούμενης συγκέντρωσης.
Οι προθεσμίες που προβλέπονται στις παρ. 2, 3, 4 
και 4Α, μπορούν επίσης να παραταθούν, αν το έντυπο 
της γνωστοποίησης δεν έχει συμπληρωθεί πλήρως, με 
αποτέλεσμα να μην μπορεί η Επιτροπή Ανταγωνισμού 
να προβεί στην αξιολόγηση της γνωστοποιούμενης συγκέντρωσης. Με εξαίρεση την περ. α΄, η Επιτροπή 
υποχρεούται, εντός επτά (7) εργάσιμων ημερών από 
την ημερομηνία της γνωστοποίησης, να ζητήσει από τις 
γνωστοποιούσες επιχειρήσεις τη διόρθωση της αρχικής 
γνωστοποίησης. Ως χρονικό σημείο έναρξης των προθε-
σμιών στην εν λόγω περίπτωση θεωρείται η ημερομηνία 
της προσήκουσας γνωστοποίησης.
12. Οι προθεσμίες που προβλέπονται στις παρ. 2, 3, 4, 
4Α, 5 και 6, αναστέλλονται κατ’ εξαίρεση όταν οι συμμε-
τέχουσες στη συγκέντρωση επιχειρήσεις δεν συμμορφώ-
νονται προς την υποχρέωση παροχής πληροφοριών κατά 
το άρθρο 38 και εφόσον οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις 
ειδοποιηθούν για αυτό μέσα σε αποκλειστική προθεσμία 
δύο (2) εργάσιμων ημερών από τη λήξη της προθεσμίας που είχε ταχθεί για την παροχή των πληροφοριών. Στην 
περίπτωση αυτή, ως χρονικό σημείο επανέναρξης των 
προθεσμιών θεωρείται η ημερομηνία της παροχής από 
τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις των πλήρων και ακριβών 
πληροφοριών που ζητήθηκαν κατά το άρθρο 38.
13. Αν, με δικαστική απόφαση, ακυρώνεται εν όλω ή 
εν μέρει η απόφαση που εκδίδεται με βάση τις προη-
γούμενες παραγράφους του άρθρου αυτού, η Επιτροπή 
Ανταγωνισμού επανεξετάζει τη συγκέντρωση υπό το 
πρίσμα των συνθηκών που επικρατούν στην αγορά. Τα 
κοινοποιούντα μέρη υποβάλλ ουν για τον σκοπό αυτόν 
νέα γνωστοποίηση ή συμπληρωματική της αρχικής, εφό-
σον η τελευταία έχει καταστεί ελλιπής λόγω αλλαγών που 
μεσολάβησαν στις συνθήκες της αγοράς ή στα στοιχεία 
που είχαν δοθεί. Εφόσον δεν υπάρχουν τέτοιου είδους 
αλλαγές, τα μέρη επιβεβαιώνουν το γεγονός αυτό στην Επιτροπή Ανταγωνισμού.
14. Οι αποφάσεις που εκδίδονται σύμφωνα με τις παρ. 
2, 3, 4Α και 6, μπορούν να ανακληθούν στις ακόλουθες περιπτώσεις:
α) αν η έκδοσή τους στηρίχθηκε σε ανακριβή και πα-
ραπλανητικά στοιχεία,
β) αν οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις παραβούν 
οποιονδήποτε όρο ή υποχρέωση που καθορίζονται με 
την απόφαση. Περίληψη των πράξεων ανάκλησης αναρ-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 565 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
τάται στον διαδικτυακό τόπο που διατηρεί η Επιτροπή 
Ανταγωνισμού.
Αν ανακληθεί η απόφαση στις πιο πάνω περιπτώσεις, 
επιτρέπεται η έκδοση νέας απόφασης, χωρίς την τήρηση 
των προθεσμιών που προβλέπονται στο άρθρο αυτό.».
Άρθρο 7
Αναστολή πραγματοποίησης της συγκέντρωσης - Τροποποίηση άρθρου 9
του ν. 3959/2011
Στα πρώτα εδάφια των παρ. 1, 4 και 5 του άρθρου 9 
του ν. 3959/2011 (Α΄ 93) προστίθενται παραπομπές στην 
παρ. 4Α του άρθρου 8, στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 5 
αντικαθίσταται η φράση «ή οι πωλητές» με τη φράση 
«και οι πωλητές» και το άρθρο 9 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 9
Αναστολή πραγματοποίησης της συγκέντρωσης
1. Με την επιφύλαξη των διατάξεων των παρ. 2 και 
3 απαγορεύεται η πραγματοποίηση της συγκέντρω-
σης μέχρι την έκδοση μιας (1) από τις αποφάσεις που 
προβλέπονται στις παρ. 2, 3, 4Α και 6 του άρθρου 8. Η απαγόρευση αυτή ισχύει και για τις συγκεντρώσεις που 
δεν γνωστοποιήθηκαν σύμφωνα με όσα ορίζονται στην 
παρ. 1 του άρθρου 6. Σε περίπτωση υπαίτιας παράβασης 
της απαγόρευσης αυτής, επιβάλλεται από την Επιτροπή 
Ανταγωνισμού, σε όσους υπέχουν την υποχρέωση γνω-
στοποίησης κατά την παρ. 3 του άρθρου 6, πρόστιμο 
τουλάχιστον τριάντα χιλιάδων (30.000) ευρώ, το οποίο 
σε κάθε περίπτωση δεν μπορεί να υπερβαίνει το δέκα 
τοις εκατό (10%) του συνολικού κύκλου εργασιών, όπως 
αυτός ορίζεται στο άρθρο 10. Κατά την επιμέτρηση του 
προστίμου λαμβάνονται ιδίως υπόψη η οικονομική ισχύς 
των συμμετεχουσών στη συγκέντρωση επιχειρήσεων, 
ο αριθμός των επηρεαζόμενων από τη συγκέντρωση 
σχετικών αγορών και οι συνθήκες του ανταγωνισμού 
που επικρατούν σε αυτές, καθώς και τα εκτιμώμενα 
αποτελέσματα στον ανταγωνισμό από τη συγκέντρωση.
2. Οι διατάξεις της παρ. 1 δεν αποκλείουν την πραγμα-
τοποίηση δημόσιας προσφοράς, αγοράς ή ανταλλαγής, ή την απόκτηση στο πλαίσιο χρηματιστηριακών συναλ-
λαγών συμμετοχής που εξασφαλίζει τον έλεγχο μιας επι-
χείρησης, εφόσον οι πράξεις αυτές γνωστοποιούνται 
στην Επιτροπή Ανταγωνισμού, μέσα στην προθεσμία 
που προβλέπεται στην παρ. 1 του άρθρου 6 και υπό τον 
όρο ότι ο αποκτών δεν ασκεί τα δικαιώματα ψήφου που 
συνδέονται με τους συγκεκριμένους τίτλους ή τα ασκεί 
μόνο για να διατηρήσει την πλήρη αξία της επένδυσής 
του και βάσει ειδικής άδειας, η οποία παρέχεται από την 
Επιτροπή Ανταγωνισμού, σύμφωνα με την παρ. 3.
3. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού μπορεί, ύστερα από αί-
τηση, να επιτρέψει παρέκκλιση από τις υποχρεώσεις που 
ορίζονται στις παρ. 1 και 2, προκειμένου να αποφευ-
χθούν σοβαρές ζημιές σε βάρος μιας ή περισσότερων 
επιχειρήσεων τις οποίες αφορά η πράξη συγκέντρωσης 
ή σε βάρος τρίτου. Για την απόφαση αυτή, η Επιτροπή 
Ανταγωνισμού συνυπολογίζει, μεταξύ άλλων, την απειλή 
που συνιστά η εν λόγω συγκέντρωση για τον ανταγω-
νισμό. Στην απόφαση που επιτρέπει την παρέκκλιση, μπορεί να τίθενται όροι και υποχρεώσεις για την εξα-
σφάλιση συνθηκών αποτελεσματικού ανταγωνισμού 
και την αποτροπή καταστάσεων που θα μπορούσαν να δυσχεράνουν την εκτέλεση τυχόν απαγορευτικής 
οριστικής απόφασης. Η άδεια παρέκκλισης μπορεί να 
ζητείται και να παρέχεται οποτεδήποτε, είτε πριν από τη 
γνωστοποίηση είτε μετά τη συναλλαγή. Η απόφαση που 
επιτρέπει την παρέκκλιση, μπορεί να ανακληθεί από την 
Επιτροπή Ανταγωνισμού, αν συντρέχει κάποιος από τους 
λόγους που αναφέρονται στην παρ. 14 του άρθρου 8.
4. Αν η συγκέντρωση έχει ήδη πραγματοποιηθεί κατά 
παράβαση των διατάξεων ή των αποφάσεων που απα-
γορεύουν την πραγματοποίησή της ή έχει πραγματο-
ποιηθεί κατά παράβαση ενός όρου ή μιας προϋπόθεσης 
που συνοδεύει απόφαση που ελήφθη δυνάμει των παρ. 
4Α ή 8 του άρθρου 8, η Επιτροπή Ανταγωνισμού μπο-
ρεί, με απόφαση που εκδίδεται σύμφωνα με την παρ. 
6 του άρθρου 8 ή με χωριστή απόφαση χωρίς τήρηση προθεσμίας:
α) να διατάσσει τον διαχωρισμό των επιχειρήσεων που 
συμμετέχουν στη συγκέντρωση, ιδίως με τη διάλυση της 
συγχώνευσης ή τη διάθεση όλων των μετοχών ή στοιχεί-
ων του ενεργητικού που έχουν αποκτηθεί, ούτως ώστε 
να επανέλθει η κατάσταση που επικρατούσε πριν από 
την πραγματοποίηση της συγκέντρωσης,
β) να διατάσσει τη λήψη άλλου κατάλληλου μέτρου 
για να εξασφαλίζει τη λύση της συγκέντρωσης από τις 
συμμετέχουσες επιχειρήσεις ή τη λήψη άλλων μέτρων 
αποκατάστασης.
Σε βάρος των επιχειρήσεων που δεν συμμορφώνο-
νται με την απόφαση αυτή, η Επιτροπή Ανταγωνισμού 
επιβάλλει πρόστιμο ύψους μέχρι δέκα τοις εκατό (10%) του συνολικού κύκλου εργασιών των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στη συγκέντρωση κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 10 και επιπλέον πρόστιμο ύψους δέκα χιλιάδων 
(10.000) ευρώ για κάθε ημέρα που παρέρχεται χωρίς 
συμμόρφωση προς την απόφαση.
5. Το κύρος των δικαιοπραξιών που καταρτίζονται 
κατά παράβαση της παρ. 1, εξαρτάται από την απόφα-
ση που εκδίδεται κατ’ εφαρμογή των παρ. 2, 3, 4Α και 
6 του άρθρου 8 ή κατ’ εφαρμογή της παρ. 4. Ωστόσο, 
οι διατάξεις του παρόντος άρθρου ουδόλως θίγουν το 
κύρος των χρηματιστηριακών συναλλαγών επί τίτλων 
γενικώς, περιλαμβανομένων και των τίτλων που είναι 
μετατρέψιμοι σε άλλους τίτλους, εκτός αν οι αγοραστές και οι πωλητές γνώριζαν ή όφειλαν να γνωρίζουν ότι η 
σχετική συναλλαγή πραγματοποιείται κατά παράβαση 
της παρ. 1.».
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄
ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥΚΑΙ ΟΡΓ ΑΝΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ - ΑΜΟΙΒΑΙΑ 
ΣΥΝΔΡΟΜΗ - ΔΙΕΥΘΕΤΗΣΗ ΔΙΑΦΟΡΩΝ - 
ΕΠΙΕΙΚΗΣ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗ
Άρθρο 8
Τροποποίηση τίτλου του κεφαλαίουδεύτερου του ν. 3959/2011
Στο τέλος του τίτλου του Κεφαλαίου Δεύτερου του
ν. 3959/2011 (Α΄ 93) προστίθενται οι λέξεις «ΑΜΟΙΒΑΙΑ 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 566 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
ΣΥΝΔΡΟΜΗ - ΔΙΕΥΘΕΤΗΣΗ ΔΙΑΦΟΡΩΝ - ΕΠΙΕΙΚΗΣ ΜΕ-
ΤΑΧΕΙΡΙΣΗ» και ο τίτλος διαμορφώνεται ως εξής:
«ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ
ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΡΓ ΑΝΑ
ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ - ΑΜΟΙΒΑΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΗ -ΔΙΕΥΘΕΤΗΣΗ ΔΙΑΦΟΡΩΝ - ΕΠΙΕΙΚΗΣΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗ»
Άρθρο 9
Σύσταση και λειτουργία Επιτροπής Ανταγωνισμού - Αντικατάσταση παρ. 1, 2, 3, 7 και 11, κατάργηση παρ. 15 και προσθήκη παρ. 18 στο άρθρο 12 του ν. 3959/2011
(Άρθρα 4 παρ. 1, 2, 3, 4 και 5 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Στο άρθρο 12 του ν. 3959/2011 (Α΄ 93), α) αντικαθί-
στανται οι παρ. 1, 2, 3, 7 και 11, β) καταργείται η παρ. 15, 
γ) προστίθεται παρ. 18 και το άρθρο 12 διαμορφώνεται 
ως εξής:
«Άρθρο 12
Επιτροπή Ανταγωνισμού
1. Συνιστάται Επιτροπή Ανταγωνισμού, η οποία λει-
τουργεί ως ανεξάρτητη αρχή. Τα μέλη της απολαμβά-
νουν προσωπικής και λειτουργικής ανεξαρτησίας και 
κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους δεσμεύονται 
μόνο από τον νόμο και τη συνείδησή τους και υποχρε-ούνται να τηρούν τις αρχές της αντικειμενικότητας και της αμεροληψίας. Τα μέλη της δεν λαμβάνουν, ούτε ζη-τούν οδηγίες από την Κυβέρνηση ή άλλους δημόσιους 
ή ιδιωτικούς φορείς κατά την εκτέλεση των καθηκόντων 
τους. Τα μέλη της Επιτροπής Ανταγωνισμού δεν παύο-
νται για λόγους που συνδέονται με την εκτέλεση των 
καθηκόντων τους ή την άσκηση των εξουσιών τους, με την επιφύλαξη των προβλεπομένων στα άρθρα 13 και 13Α. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού παρακολουθείται διοι-κητικά και οικονομικά από το Υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων και υπόκειται σε κοινοβουλευτικό έλεγχο, σύμφωνα με τον Κανονισμό της Βουλής, κατά την παρ. 1 του άρθρου 2 του ν. 3051/2002 (Α΄ 220). Η Επιτροπή Ανταγωνισμού έχει νομική προσωπικότητα, διοικητική 
και οικονομική αυτοτέλεια και παρίσταται αυτοτελώς σε 
κάθε είδους δίκες. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού πρέπει να διαθέτει επαρκές ειδικευμένο προσωπικό και οικονομι-κούς, τεχνικούς και τεχνολογικούς πόρους, αναγκαίους για την αποτελεσματική εκτέλεση των καθηκόντων και την αποτελεσματική άσκηση των εξουσιών της.
2. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού αποτελείται από δέκα 
(10) μέλη, και συγκεκριμένα τον Πρόεδρο, τον Αντι-
πρόεδρο, έξι (6) Εισηγητές και δύο (2) τακτικά μέλη, με 
τους αναπληρωτές τους. Τα μέλη της Επιτροπής Αντα-
γωνισμού είναι πρόσωπα αναγνωρισμένου κύρους, που 
διακρίνονται για την επιστημονική τους κατάρτιση και 
την επαγγελματική τους ικανότητα στον νομικό και στον 
οικονομικό τομέα, ιδίως σε θέματα ελεύθερου ανταγω-
νισμού. Ο Πρόεδρος, ο Αντιπρόεδρος και οι Εισηγητές 
είναι ανώτατοι κρατικοί λειτουργοί πλήρους και απο-
κλειστικής απασχόλησης και τελούν, κατά τον χρόνο που 
κατέχουν τη θέση τους, σε αναστολή της επαγγελματικής τους δραστηριότητας. Με την απόφαση διορισμού κα-
θορίζεται εάν τα δύο (2) τακτικά μέλη είναι πλήρους και αποκλειστικής ή μερικής απασχόλησης. Δεν θεωρείται 
παραβίαση της υποχρέωσης πλήρους και αποκλειστικής 
απασχόλησης η ανάληψη διδακτικών καθηκόντων υπό 
καθεστώς μερικής απασχόλησης ως μέλη Δ.Ε.Π. και Σ.Ε.Π. 
οποιασδήποτε βαθμίδας των Ανωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (Α.Ε.Ι.), σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις. Τα δύο (2) αναπληρωματικά μέλη πρέπει να έχουν τα ίδια 
προσόντα με τα δύο (2), αντίστοιχα, τακτικά μέλη που 
αναπληρώνουν όταν αυτά απουσιάζουν ή κωλύονται. Σε 
περίπτωση απουσίας ή κωλύματος, ο Πρόεδρος αναπλη-
ρώνεται από τον Αντιπρόεδρο, ο Αντιπρόεδρος από τον 
Εισηγητή, που είναι αρχαιότερος κατά τον διορισμό και ο Εισηγητής αναπληρώνεται από άλλον Εισηγητή κατά την πιο πάνω αρχαιότητα κατά τον διορισμό.
3. Ο Πρόεδρος και ο Αντιπρόεδρος της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού επιλέγονται με απόφαση της Διάσκεψης των Προέδρων της Βουλής των Ελλήνων, κατ’ ανάλογη 
εφαρμογή του άρθρου 101Α του Συντάγματος. Η απόφα-
ση της Διάσκεψης των Προέδρων της Βουλής κοινοποιεί-
ται αμελλητί στον Υπουργό Ανάπτυξης και Επενδύσεων, 
ο οποίος οφείλει να εκδώσει την πράξη διορισμού εντός 
προθεσμίας δεκαπέντε (15) ημερών από την κοινοποίη-
ση. Μέχρι να επέλθει η αναγκαία τροποποίηση του Κα-νονισμού της Βουλής, ο Πρόεδρος και ο Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Ανταγωνισμού επιλέγονται, ύστερα από 
εισήγηση του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων, 
με Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου, η οποία εκδίδεται 
ύστερα από σύμφωνη γνώμη της Επιτροπής Θεσμών 
και Διαφάνειας της Βουλής.
Η επιλογή των Εισηγητών και των δύο (2) τακτικών και 
αναπληρωματικών μελών της Επιτροπής Ανταγωνισμού 
γίνεται από τον Υπουργό Ανάπτυξης και Επενδύσεων, 
κατόπιν σύμφωνης γνώμης της Επιτροπής Θεσμών και 
Διαφάνειας της Βουλής, βάσει καταλόγου υποψηφίων, 
ο οποίος καταρτίζεται από Επιτροπή Επιλογής, ύστερα 
από ανοικτό διαγωνισμό, ο οποίος δεν περιλαμβάνει εξε-
ταστική διαδικασία, αλλά κατάθεση ατομικού φακέλου. 
Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων, 
που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως 
και αναρτάται στο διαδίκτυο, σύμφωνα με τα άρθρα 75 έως 80 του ν. 4727/2020 (Α΄ 184), καθορίζονται η διαδι-
κασία προκήρυξης του διαγωνισμού, η γραμματειακή 
υποστήριξη της Επιτροπής Επιλογής, καθώς και κάθε 
άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή της παρούσας. Η 
πρώτη φάση επιλογής γίνεται από ανεξάρτητη πεντα-
μελή Επιτροπή Επιλογής, η οποία αποτελείται από: α) 
τον Πρόεδρο ή Αντιπρόεδρο του Συμβουλίου της Επι-
κρατείας ή τον Πρόεδρο ή Αντιπρόεδρο του Νομικού 
Συμβουλίου του Κράτους, ως Πρόεδρο, β) τον Πρόε-
δρο ή Αντιπρόεδρο του Ανώτατου Συμβουλίου Επιλο-
γής Προσωπικού (Α.Σ.Ε.Π.), γ) έναν πρώην Πρόεδρο ή 
Αντιπρόεδρο της Επιτροπής Ανταγωνισμού, οριζόμε-
νο με κλήρωση, δ) ένα μέλος ΔΕΠ Α.Ε.Ι. με εξειδίκευση 
στο δίκαιο ανταγωνισμού, που υποδεικνύεται από τον 
Υπουργό Ανάπτυξης και Επενδύσεων, και ε) ένα μέλος 
ΔΕΠ Α.Ε.Ι. με εξειδίκευση στα οικονομικά του ανταγωνι-σμού, που υποδεικνύεται από τον Υπουργό Ανάπτυξης 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 567 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
και Επενδύσεων Η Επιτροπή Επιλογής συγκροτείται με 
απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων. 
Η Επιτροπή Επιλογής καταρτίζει κατάλογο των υποψη-
φίων, με βάση τα κριτήρια της προκήρυξης, ο οποίος 
αποτελείται από διπλάσιο αριθμό υποψηφίων από τον 
αριθμό των σχετικών θέσεων και υποβάλλεται στον 
Υπουργό Ανάπτυξης και Επενδύσεων. Αν οι υποψήφιοι 
είναι λιγότεροι από τον διπλάσιο αριθμό των θέσεων, 
στον κατάλογο περιλαμβάνονται όλοι οι υποψήφιοι. Σε 
δεύτερη φάση, ο Υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων 
επιλέγει από τον κατάλογο τους υποψηφίους οι οποίοι θα 
πληρώσουν τις κενωθείσες θέσεις με τη σύμφωνη γνώμη 
της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής για 
κάθε έναν από αυτούς ξεχωριστά, σύμφωνα με τα ειδι-
κότερα προβλεπόμενα στον Κανονισμό της Βουλής. Αν η Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας δεν εγκρίνει έναν ή 
περισσότερους από τους προταθέντες υποψηφίους, ο 
Υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων προτείνει εναλ-
λακτικούς υποψηφίους από τον κατάλογο των υποψη-
φίων. Σε περίπτωση που εξαντληθεί ο κατάλογος των 
υποψηφίων, χωρίς να έχει επιτευχθεί σύμφωνη γνώμη 
της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής για 
τον απαραίτητο αριθμό υποψηφίων, ώστε να υπάρξει 
νόμιμη σύνθεση της Επιτροπής, σύμφωνα με την παρ. 
7 του άρθρου 15, πραγματοποιείται νέος διαγωνισμός 
για τις υπολειπόμενες κενωθείσες θέσεις.
Τα τακτικά και αναπληρωματικά μέλη της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού, καθώς και οι Εισηγητές διορίζονται με 
απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων, 
που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Η 
θητεία του Προέδρου, του Αντιπροέδρου, των Εισηγη-
τών και των λοιπών μελών της Επιτροπής Ανταγωνισμού 
είναι πενταετής και μπορεί να ανανεωθεί μία φορά. Η 
διαδικασία διορισμού των μελών της Επιτροπής κινείται 
κάθε φορά δύο (2) μήνες πριν από τη λήξη της θητείας των προηγούμενων μελών.
Αν πεθάνει, παραιτηθεί ή εκπέσει μέλος της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού, διορίζεται νέο μέλος για πλήρη θητεία. Μέχρι τον διορισμό νέου μέλους, η λειτουργία της Επι-τροπής δεν διακόπτεται, εκτός από την περίπτωση που προβλέπεται στην παρ. 7 του άρθρου 15. Δεν μπορούν 
να οριστούν μέλη της Επιτροπής Ανταγωνισμού, τα πρό-
σωπα που έχουν εκπέσει από την ιδιότητα του μέλους 
αυτής για τους λόγους που ορίζονται στον παρόντα 
νόμο. Η θητεία των μελών της Επιτροπής Ανταγωνισμού 
παρατείνεται αυτοδικαίως μέχρι τον διορισμό νέων.
Ειδικά, ως προς τον χρόνο αποχώρησής τους, ο Πρόε-
δρος και ο Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Ανταγωνισμού αποχωρούν αυτοδικαίως με τη συμπλήρωση του εβδο-
μηκοστού τρίτου (73) έτους της ηλικίας τους και τα μέλη 
της Επιτροπής Ανταγωνισμού με τη συμπλήρωση του 
εβδομηκοστού (70) έτους της ηλικίας τους.
4. Τα μέλη της Επιτροπής Ανταγωνισμού, τακτικά και 
αναπληρωματικά, κατά την ανάληψη των καθηκόντων 
τους γνωστοποιούν στον Υπουργό Ανάπτυξης και Επεν-
δύσεων και στον Πρόεδρο της Επιτροπής Ανταγωνισμού 
την παροχή υπηρεσίας, συμβουλής, εργασίας ή έργου, 
που έχουν αναλάβει με εντολή ή με οποιαδήποτε έννομη 
σχέση τα τελευταία πέντε (5) χρόνια πριν από την έναρξη της θητείας τους. Αντίστοιχη υποχρέωση έγγραφης ενη-
μέρωσης του Προέδρου της Επιτροπής Ανταγωνισμού 
υφίσταται και για κάθε έργο, εργασία, υπηρεσία, συμβου-
λή ή εντολή που παρέχουν τα μέλη της Επιτροπής που 
δεν είναι πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης κατά 
τη διάρκεια της θητείας τους. Εφόσον από τις πιο πάνω 
γνωστοποιήσεις προκύπτει προηγούμενη ή υφιστάμενη 
σχέση του μέλους με επιχείρηση που εμπλέκεται άμεσα 
ή έμμεσα σε υπό εξέταση υπόθεση, τεκμαίρεται κώλυμα 
συμμετοχής του στις συνεδριάσεις της Επιτροπής Αντα-
γωνισμού για τη συζήτηση και λήψη απόφασης που σχε-
τίζεται με την επιχείρηση αυτή.
5. Κατά τη διάρκεια της θητείας τους, τα τακτικά 
μέλη της Επιτροπής Ανταγωνισμού, τα οποία δεν είναι 
πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης, καθώς και 
τα αναπληρωματικά μέλη, δεν επιτρέπεται να ασκούν 
οποιοδήποτε έμμισθο ή άμισθο δημόσιο λειτούργημα 
ή κάθε άλλη επαγγελματική δραστηριότητα επιχειρη-
ματική ή μη που δεν συμβιβάζονται με την ιδιότητα και 
τα καθήκοντα του μέλους της Επιτροπής Ανταγωνισμού. 
Δεν συνιστά ασυμβίβαστο για τα μέλη της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού, τακτικά και αναπληρωματικά, η άσκηση 
καθηκόντων μέλους ΔΕΠ Α.Ε.Ι., με καθεστώς πλήρους ή μερικής απασχόλησης.
6. Για τα μέλη ή τους αναπληρωτές για τους οποίους 
προκύπτει ζήτημα ασυμβίβαστου κατά την παρ. 5, απο-φασίζει το πειθαρχικό συμβούλιο που προβλέπεται στο άρθρο 13. Σε εκτέλεση της απόφασης εκδίδεται πράξη του αρμόδιου για τον διορισμό του μέλους οργάνου.
7. Η ιδιότητα του Προέδρου, του Αντιπροέδρου, του 
Εισηγητή και του τακτικού ή αναπληρωματικού μέλους 
της Επιτροπής Ανταγωνισμού είναι ασυμβίβαστη με την 
οποιασδήποτε μορφής κατοχή θέσης στην Προεδρία της 
Κυβέρνησης ή στο ιδιαίτερο γραφείο μέλους της Κυβέρ-
νησης ή υφυπουργού ή Γενικού ή Ειδικού Γ ραμματέα, 
συμπεριλαμβανομένης και της περίπτωσης της παρ. 7 
του άρθρου 46 του ν. 4622/2019 (Α΄ 133) περί άμισθων 
ειδικών συμβούλων, για μία πενταετία μετά από τη λήξη 
της εν λόγω κατοχής θέσης. Η ιδιότητα του Προέδρου, 
του Αντιπροέδρου, των Εισηγητών και του μέλους (τακτι-
κού ή αναπληρωματικού) της Επιτροπής Ανταγωνισμού 
είναι ασυμβίβαστη με την εξ αίματος ή εξ αγχιστείας μέ-
χρι β΄ βαθμού συγγένεια ή συζυγική σχέση ή σχέση βάσει 
συμφώνου συμβίωσης με πρόσωπο που είναι μέλος της 
Κυβέρνησης. Τα ασυμβίβαστα της παρούσας παραγρά-φου ισχύουν κατά τον χρόνο διορισμού και καθ’ όλη τη διάρκεια της θητείας. Η διαπίστωση ενός από τα ασυμ-
βίβαστα της παρούσας παραγράφου συνεπάγεται την 
αυτοδίκαιη έκπτωση από τη θέση του Προέδρου, του 
Αντιπροέδρου, του Εισηγητή ή του μέλους, τακτικού ή αναπληρωματικού, αντίστοιχα, με την έκδοση σχετικής πράξης. Η παρούσα αρχίζει να ισχύει με τη δημοσίευση 
του παρόντος στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και κα-
ταλαμβάνει και τα ήδη υπηρετούντα πρόσωπα, εφόσον 
στην περίπτωση του πρώτου εδαφίου δεν είχε παρέλθει 
κατά τον χρόνο διορισμού τους πενταετία από τη λήξη 
της εν λόγω κατοχής θέσης, ή εφόσον, στην περίπτωση 
του δευτέρου εδαφίου, το ασυμβίβαστο υφίσταται κατά 
τον χρόνο έναρξης ισχύος της. Τα ασυμβίβαστα της πα-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 568 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
ρούσας παραγράφου δεν ισχύουν και δεν εφαρμόζονται 
εφόσον για το υπηρετούν πρόσωπο διατυπώθηκε θετική 
γνώμη με πλειοψηφία τεσσάρων πέμπτων (4/5) τουλάχι-
στον της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής 
κατά τη διαδικασία διορισμού του.
Αποκλείεται ο διορισμός μέλους της Επιτροπής Αντα-
γωνισμού, στο οποίο έχει επιβληθεί η ποινή οριστικής 
παύσης ως μέλους σε άλλες ανεξάρτητες αρχές για 
χρονικό διάστημα δέκα (10) ετών από τη θέση του σε 
οριστική παύση. Σε περίπτωση επιβολής εντός διετίας 
δύο (2) πειθαρχικών ποινών προστίμου σε μέλος της 
Επιτροπής Ανταγωνισμού για το ίδιο ή διαφορετικό πει-
θαρχικό παράπτωμα, το μέλος αυτό εκπίπτει αυτοδίκαια 
από τη θέση του.
8. Στον Πρόεδρο, στον Αντιπρόεδρο και στα μέλη 
της Επιτροπής Ανταγωνισμού απαγορεύεται ο άμεσος 
ή έμμεσος προσπορισμός οποιουδήποτε οφέλους από 
επιχειρήσεις ή από τρίτους που επηρεάζονται άμεσα από 
τη δραστηριότητά τους.
9. Τα μέλη της Επιτροπής Ανταγωνισμού και οι αναπλη-
ρωτές τους έχουν υποχρέωση τήρησης της εμπιστευτι-κότητας και της εχεμύθειας.
Ο Πρόεδρος, ο Αντιπρόεδρος και τα μέλη της Επιτρο-
πής Ανταγωνισμού υποχρεούνται στην τήρηση εμπι-
στευτικότητας πληροφοριών σχετικών με επιχειρημα-
τική δραστηριότητα των οποίων έλαβαν γνώση κατά την 
άσκηση των καθηκόντων τους για τέσσερα (4) έτη μετά τη λήξη της θητείας ή την αποχώρησή τους.
10. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Επεν-
δύσεων, ύστερα από γνώμη της Επιτροπής Ανταγωνι-
σμού, καταρτίζεται Κώδικας Δεοντολογίας που ρυθμίζει 
τον τρόπο άσκησης των καθηκόντων των μελών της Επι-
τροπής Ανταγωνισμού και του προσωπικού της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού.
11. Τα μέλη της Επιτροπής Ανταγωνισμού δεν επιτρέ-
πεται, μετά τη λήξη της θητε ίας τους, με οποιονδήποτε 
τρόπον, να παρέχουν υπηρεσία με έμμισθη εντολή ή με 
οποιαδήποτε έννομη σχέση, σε εταιρεία ή επιχείρηση επί 
των υποθέσεων εκείνων τις οποίες οι ίδιοι χειρίστηκαν ή 
επί των οποίων είχαν συμμετάσχει στη λήψη απόφασης 
κατά τη διάρκεια της θητείας τους. Τα μέλη της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού δεν επιτρέπεται, για τρία (3) έτη μετά τη 
λήξη της θητείας τους να αναλαμβάνουν την υπεράσπιση 
υποθέσεων ενώπιον της Επιτροπής Ανταγωνισμού ή την 
προσφυγή ενώπιον των δικαστηρίων κατά αποφάσεων 
της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Σε όσους παραβαίνουν το δεύτερο εδάφιο, επιβάλλεται, με απόφαση του αρμοδίου 
οργάνου του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων, 
πρόστιμο ίσο με το δεκαπλάσιο των συνολικών αποδο-
χών και αποζημιώσεων που έλαβε το μέλος της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού κατά τη διάρκεια της θητείας του.
12. Τα μέλη της Επιτροπής Ανταγωνισμού εκπίπτουν 
αυτοδικαίως από τη θέση τους μόνο στις περιπτώσεις 
που προβλέπονται στην παρ. 7 του παρόντος άρθρου, 
στην παρ. 12 του άρθρου 12, στην παρ. 13 του άρθρου 
13Α και στην παρ. 8 του άρθρου 15 και αν εκδοθεί σε 
βάρος τους αμετάκλητη δικαστική απόφαση για αδίκημα 
που συνεπάγεται κώλυμα διορισμού σε θέση δημοσίου 
υπαλλήλου ή έκπτωση δημοσίου υπαλλήλου, σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολι-
τικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ. 
(ν. 3528/2007, Α΄ 26). Η αυτοδίκαιη έκπτωση διαπιστώνε-
ται με απόφαση του Πειθαρχικού Συμβουλίου, πλην της 
περίπτωσης της παρ. 8 του άρθρου 15. Με εξαίρεση τις περιπτώσεις αυτοδίκαιης έκπτωσης και οριστικής παύ-
σης κατά τα προβλεπόμενα στο παρόν, η θητεία των 
μελών της Επιτροπής Ανταγωνισμού δεν μπορεί να λήξει 
πρόωρα με απόφαση ή πράξη δημόσιας αρχής, κατά τα οριζόμενα στην παρ. 1.
13. Η ιδιότητα του μέλους αναστέλλεται αν εκδοθεί 
αμετάκλητο παραπεμπτικό βούλευμα για αδίκημα που 
συνεπάγεται κώλυμα διορισμού σε θέση δημοσίου υπαλ-
λήλου ή έκπτωση δημοσίου υπαλλήλου, σύμφωνα με τις 
διατάξεις του ν. 3528/2007 (Α΄ 26) και μέχρι να εκδοθεί 
αμετάκλητη αθωωτική απόφαση. Αν ανασταλεί η ιδιότη-
τα μέλους, διορίζεται αναπληρωματικό μέλος, η θητεία του οποίου διαρκεί όσο διαρκεί η αναστολή.
14. Οι αποδοχές των μελών της Επιτροπής Ανταγωνι-
σμού, που είναι πλήρους και αποκλειστικής απασχόλη-
σης, καθώς και το ύψος της αποζημίωσης κατά συνεδρί-
αση που χορηγείται στα μέλη της, καθορίζονται, με κοινή 
απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Ανάπτυξης 
και Επενδύσεων, με την επιφύλαξη των διατάξεων του 
ν. 3833/2010 (Α΄ 40). Με όμοια απόφαση καθορίζεται η 
αποζημίωση για τους υπαλλήλους της Γενικής Διεύθυν-σης Ανταγωνισμού που συμμετέχουν στις συνεδριάσεις 
της Επιτροπής για θέματα της αρμοδιότητάς τους και για 
τον γραμματέα της κάθε υπόθεσης. Οι υπάλληλοι που 
αποζημιώνονται για να συμμετέχουν κατά τα ανωτέρω 
στις συνεδριάσεις της Επιτροπής, δεν μπορούν να υπερ-
βαίνουν τους πέντε (5).
15. Καταργείται.
16. Οι δημόσιοι λειτουργοί, δημόσιοι υπάλληλοι, υπάλ-
ληλοι νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου ή ιδιωτικού 
δικαίου που εποπτεύονται από το κράτος ή δικηγόροι με 
έμμισθη εντολή, εφόσον διορίζονται μέλη της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού, μπορούν να απαλλάσσονται με κοινή 
απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων 
και του αρμόδιου κατά περίπτωση Υπουργού από τα 
άλλα υπηρεσιακά τους καθήκοντα για τον χρόνο που 
συμμετέχουν στην Επιτροπή, λαμβάνοντας το σύνολο 
των αποδοχών και των επιδομάτων της οργανικής τους 
θέσης, σε βάρος του προϋπολογισμού της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού. Οι ρυθμίσεις του προηγούμενου εδα-
φίου δεν ισχύουν για τα μέλη της Επιτροπής που είναι 
πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης. Ο χρόνος αυ-
τός, για όλα τα παραπάνω μέλη, θεωρείται ως χρόνος 
πραγματικής υπηρεσίας για κάθε συνέπεια, σε καμία δε 
περίπτωση η συμμετοχή τους δεν μπορεί να επηρεάσει 
δυσμενώς την υπηρεσιακή τους κατάσταση ή θέση.
17. Ο Πρόεδρος και όλα τα μέλη της Επιτροπής Αντα-
γωνισμού, καθώς και τα αναπληρωματικά μέλη υποβάλ-
λουν κατ’ έτος στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου τη 
δήλωση περιουσιακής κατάστασης που προβλέπεται 
από τον ν. 3213/2003 (Α΄ 309).
18. Σε περίπτωση διορισμού υπαλλήλου της Γενικής 
Διεύθυνσης Ανταγωνισμού ή της Επιτροπής Ανταγωνι-
σμού σε θέση Προέδρου, Αντιπροέδρου, ή Εισηγητή της 
Επιτροπής Ανταγωνισμού, και μετά το πέρας της θητείας 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 569 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
αυτού στην ως άνω θέση, ο υπάλληλος αποσπάται για 
χρονικό διάστημα δύο (2) τουλάχιστον ετών ή μετατάσ-
σεται σε άλλη υπηρεσία του δημόσιου τομέα, σύμφωνα 
με τις διαδικασίες του ενιαίου συστήματος κινητικότητας 
που προβλέπεται από τον ν. 4440/2016 (Α΄ 224).».
Άρθρο 10
Πειθαρχικός έλεγχος - Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 13 του ν. 3959/2011 (Άρθρο 4παρ. 2, 3 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Στην παρ. 2 του άρθρου 13 του ν. 3959/2011 (Α΄ 93), 
αντικαθίσταται το πρώτο εδάφιο, προστίθεται νέο δεύ-
τερο εδάφιο και το άρθρο 13 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 13
Πειθαρχικός έλεγχος
1. Για κάθε παράβαση των υποχρεώσεών τους, που 
απορρέουν από τον παρόντα νόμο και τις κανονιστικές 
πράξεις που εκδίδονται κατ’εξουσιοδότηση αυτού, τα 
μέλη της Επιτροπής Ανταγωνισμού υπέχουν πειθαρχική 
ευθύνη. Την πειθαρχική διαδικασία ενώπιον του Πειθαρ-
χικού Συμβουλίου της παρ. 2 κινεί το Υπουργικό Συμ-
βούλιο, ύστερα από πρόταση του Υπουργού Ανάπτυξης 
και Επενδύσεων για τον πρόεδρο και τα μέλη της. Το 
Πειθαρχικό Συμβούλιο αποφασίζει σε πρώτο και τελευ-ταίο βαθμό την επιβολή των κυρώσεων που ορίζονται 
κατά τη διαδικασία του άρθρου 13Α.
2. Το Πειθαρχικό Συμβούλιο αποτελείται από δύο (2) 
Συμβούλους Επικρατείας, έναν (1) Αρεοπαγίτη και δύο 
(2) καθηγητές Α.Ε.Ι., εν εν εργεία ή ομότιμους, με ειδί-
κευση στο δίκαιο του ανταγωνισμού, στο εμπορικό, 
ποινικό ή δημόσιο δίκαιο ή τα οικονομικά, με πενταετή 
θητεία. Η πρόωρη επανασυγκρότηση του Πειθαρχικού Συμβουλίου και η με άλλον τρόπο πρόωρη λήξη της ως 
άνω θητείας με διοικητική πράξη απαγορεύονται. Καθή-
κοντα προέδρου ασκεί ο αρχαιότερος των δικαστικών 
λειτουργών. Χρέη γραμματέα του Συμβουλίου εκτελεί 
υπάλληλος του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων. 
Ο πρόεδρος, τα μέλη και ο γραμματέας του Συμβουλίου 
ορίζονται με ισάριθμους αναπληρωτές.
3. Το Συμβούλιο συγκροτείται με απόφαση του Υπουρ-
γού Ανάπτυξης και Επενδύσεων, η οποία εκδίδεται μέσα σε 
εξήντα (60) ημέρες από την έναρξη ισχύος του παρόντος. 
Η αμοιβή του προέδρου, των μελών και του γραμματέα 
καθορίζεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομι-
κών και Ανάπτυξης και Επενδύσεων, με την επιφύλαξη των 
διατάξεων του ν. 3833/2010 (Α΄ 40). Ειδικά, τα μέλη του 
Συμβουλίου που είναι δικαστικοί λειτουργοί, διορίζονται με απόφαση του Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου.
4. Σε εκτέλεση της πειθαρχικής απόφασης, εκδίδεται 
σχετική πράξη του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύ-
σεων.».
Άρθρο 11
Πειθαρχική διαδικασία - Τροποποίηση παρ. 2, 
5, 9, 10 και 13 και κατάργηση παρ. 4 άρθρου 13Α του ν. 3959/2011(Άρθρο 4 παρ. 2, 3 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Στο άρθρο 13Α του ν. 3959/2011 (Α΄ 93), α) η περ.
α) της παρ. 2 βελτιώνεται νομοτεχνικά, το δεύτερο εδά-φιο της παρ. 2 τροποποιείται ως προς το είδος της αμέ-
λειας, β) η παρ. 4 καταργείται, γ) στην περ. ε) της παρ. 5 
προστίθεται η λέξη «οικονομικής» πριν τη λέξη «ζημίας», 
δ) στην παρ. 9 προστίθενται δύο νέα εδάφια, ε) στην 
παρ. 10, στο τέλος του πρώτου εδαφίου η λέξη «δίωξη» αντικαθίσταται από τη λέξη «διαδικασία», απαλείφεται το τρίτο εδάφιο, στο νέο τρίτο εδάφιο προστίθεται συ-γκεκριμένη αναφορά στον ν. 3528/2007 (Α΄ 26), στ) στο τρίτο εδάφιο της παρ. 13 προστίθεται εξαίρεση για την 
περίπτωση διαφορετικής απόφασης του Συμβουλίου της 
Επικρατείας, ύστερα από άσκηση αίτησης αναστολής και 
το άρθρο 13Α διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 13Α
Πειθαρχική διαδικασία
1. Ο Πρόεδρος και τα μέλη του Πειθαρχικού Συμβουλί-
ου απολαύουν πλήρους ανεξαρτησίας κατά την άσκηση 
των καθηκόντων τους, δεν ζητούν ούτε δέχονται οδηγίες 
και υπέχουν υποχρέωση εμπιστευτικότητας και εχεμύ-
θειας. Το Πειθαρχικό Συμβούλιο συνεδριάζει νομίμως 
με την παρουσία όλων των μελών του και αποφασίζει 
με απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων.
2. Ως πειθαρχικά παραπτώματα θεωρούνται: α) η 
σοβαρή παράβαση του παρόντος και της νομοθεσίας 
που διέπει τα καθήκοντα του μέλους, β) η απόκτηση ή 
η επιδίωξη απόκτησης αθέμιτου οικονομικού οφέλους ή 
ανταλλάγματος του ιδίου του μέλους ή τρίτου προσώπου 
κατά την άσκηση των καθηκόντων του ή εξ αφορμής 
αυτών και γ) η υπαίτια πρόκληση ζημίας σε βάρος του Δημοσίου ή της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Για τα παρα-
πάνω πειθαρχικά παραπτώματα επιβάλλονται πειθαρχι-
κές ποινές, αν έχουν τελεστεί με δόλο ή βαριά αμέλεια.
3. Οι επιβαλλόμενες από το Πειθαρχικό Συμβούλιο 
ποινές είναι: α) πρόστιμο έως τις αποδοχές δώδεκα (12) μηνών και β) οριστική παύση.
4. Καταργείται.5. Η ποινή της οριστικής παύσης μπορεί να επιβληθεί 
μόνο στις εξής περιπτώσεις:
α) αν το πειθαρχικό παράπτωμα συνιστά ταυτόχρονα 
και αξιόποινη πράξη,
β) αν το μέλος απέκτησε ή επιδίωξε να αποκτήσει αθέ-
μιτο οικονομικό όφελος ή αντάλλαγμα προς όφελος του 
ιδίου ή τρίτου προσώπου κατά την άσκηση των καθηκό-
ντων του ή εξ αφορμής αυτών,
γ) της εκ προθέσεως παράβασης της υποχρέωσης 
εμπιστευτικότητας και εχεμύθειας,
δ) της παράβασης της παρ. 5 του άρθρου 12,
ε) της πρόκλησης οικονομικής ζημίας σε βάρος του 
Δημοσίου ή της Επιτροπής Ανταγωνισμού με πρόθεση ή από βαριά αμέλεια.
6. Μετά την κίνηση της πειθαρχικής διαδικασίας κατά 
την παρ. 1 του άρθρου 13, ο Πρόεδρος του Πειθαρχικού 
Συμβουλίου υποχρεούται να καλέσει το μέλος σε προ-
ηγούμενη ακρόαση και παροχή έγγραφων εξηγήσεων 
με κλήση, η οποία αναφέρει με ακρίβεια το αποδιδόμε-
νο παράπτωμα και τα πραγματικά περιστατικά που το 
στοιχειοθετούν και επιδίδεται στο μέλος με δικαστικό 
επιμελητή ή άλλο δημόσιο όργανο. Στην κλήση αναφέ-ρεται η ημερομηνία ακρόασης του μέλους ενώπιον του 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 570 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
Πειθαρχικού Συμβουλίου, η οποία δεν μπορεί να απέ-
χει λιγότερο των δέκα (10) εργασίμων ημερών από την 
ημερομηνία επίδοσης της κλήσης. Προ της ακροάσεως 
και της παροχής έγγραφων εξηγήσεων, το μέλος έχει 
πρόσβαση στον φάκελο της υπόθεσης και δικαιούται να 
λάβει αντίγραφο αυτού. Το πειθαρχικά διωκόμενο μέλος 
δικαιούται να παρίσταται με δικηγόρο της επιλογής του.
7. Κατά την ακρόαση, το μέλος υποβάλλει ενώπιον 
του Πειθαρχικού Συμβουλίου τις έγγραφες εξηγήσεις 
του, παρέχει τις απαιτούμενες διευκρινίσεις, απαντά σε ερωτήσεις και εν γένει διευκολύνει το έργο του Πειθαρ-χικού Συμβουλίου για τη διακρίβωση των πραγματικών 
περιστατικών της υπόθεσης. Μετά την ολοκλήρωση της 
ανωτέρω διαδικασίας, το Πειθαρχικό Συμβούλιο διασκέ-
πτεται αυθημερόν και εκδίδει απόφαση, η οποία είτε:
α) κρίνει ικανοποιητικές και επαρκείς τις εξηγήσεις του 
μέλους και παύει την πειθαρχική διαδικασία,
β) δίδει εντολή στον Πρόεδρο του Συμβουλίου να συ-
ντάξει έκθεση πειθαρχικού παραπτώματος, στην οποία περιγράφονται τα πραγματικά περιστατικά, το κατά την 
παρ. 2 πειθαρχικό παράπτωμα και ορίζεται ημέρα και 
ώρα συνεδριάσεως του Πειθαρχικού Συμβουλίου για 
τη συζήτηση της υποθέσεως, στην οποία καλείται να 
παραστεί το διωκόμενο μέλος, εφόσον το επιθυμεί και με πληρεξούσιο δικηγόρο.
Η ως άνω απόφαση και στις δύο περιπτώσεις επιδίδε-
ται στο μέλος με δικαστικό επιμελητή ή άλλο δημόσιο όργανο.
8. Σε περίπτωση άσκησης πειθαρχικής δίωξης με 
απόφαση της περ. β΄ του εδαφίου β΄ της προηγούμενης 
παραγράφου, κατά την ορισθείσα ημέρα συνεδρίασης, 
το Πειθαρχικό Συμβούλιο δύναται κατά την κρίση του 
να εξετάσει μάρτυρες, μετά δε την προφορική ενώπιον του απολογία του διωκόμενου μέλους ή, σε περίπτωση 
μη εμφανίσεώς του, μετά τη διαπίστωση της νόμιμης 
κλήτευσής του, εκδίδει αμέσως την απόφασή του. Το 
Πειθαρχικό Συμβούλιο δύναται, αν το κρίνει αναγκαίο, 
να διατάξει τη συμπλήρωση της έκθεσης πειθαρχικού 
παραπτώματος και επανάληψη της συζητήσεως. Στην 
περίπτωση αυτή καλείται με νέα κλήση το διωκόμενο 
μέλος, στην οποία ορίζεται νέα ημέρα και ώρα συζητή-
σεως, η οποία επιδίδεται σύμφωνα με την προηγούμενη 
παράγραφο. Η επίδοση αυτή μπορεί να παραλειφθεί, 
εφόσον το μέλος κατά την πρώτη συζήτηση ήταν παρόν 
και του γνωστοποιήθηκε η νέα ημερομηνία συζητήσεως. 
Το Πειθαρχικό Συμβούλιο δύναται επίσης άπαξ να ανα-βάλει τη λήψη αποφάσεως, προκειμένου να εξετάσει ή 
επανεξετάσει μάρτυρες, ορίζοντας για τον λόγο αυτόν 
νέα ημερομηνία συζήτησης της υποθέσεως. Στην περί-πτωση αυτή, κλήση του διωκόμενου μέλους απαιτείται 
μόνο εάν αυτό ήταν απόν. Οι μάρτυρες προσέρχονται με 
επιμέλεια των ενδιαφερομένων. Η μη προσέλευση των μαρτύρων δεν κωλύει τη λήψη αποφάσεως.
8α. Το Πειθαρχικό Συμβούλιο ενημερώνει εγγράφως 
την Επιτροπή Ανταγωνισμού για την πρόοδο της υπό-
θεσης, όποτε ερωτάται προς τούτο από την Επιτροπή 
Ανταγωνισμού, διαφυλασσόμενης σε κάθε περίπτωση 
της εμπιστευτικότητας της διαδικασίας. Η Επιτροπή 
Ανταγωνισμού παρέχει εγγράφως τις απόψεις της προς το Πειθαρχικό Συμβούλιο, συνοδευόμενες με όσα έγ-
γραφα σχετίζονται με την υπόθεση.
9. Η απόφαση του Πειθαρχικού Συμβουλίου είναι ειδι-
κώς αιτιολογημένη, συντάσσεται εγγράφως και τηρού-
νται συνοπτικά πρακτικά των συνεδριάσεων. Για τους 
σκοπούς του έργου του Πειθαρχικού Συμβουλίου μπο-
ρούν να χρησιμοποιούνται ηλεκτρονικά μέσα καταγρα-
φής του συνόλου ή μέρους της προφορικής διαδικασίας. 
Μετά την κατάρτιση και υπογραφή των πρακτικών όλα τα ηλεκτρονικά βοηθήματα καταστρέφονται.
10. Η πειθαρχική διαδικασία είναι αυτοτελής και 
ανεξάρτητη από τυχόν εκκρεμή ποινική διαδικασία. Η 
ποινική δίκη δεν αναστέλλει αυτοδίκαια την πειθαρχι-
κή διαδικασία,δύναται όμως το Πειθαρχικό Συμβούλιο 
να διατάξει την αναστολή της μέχρι την περάτωση της 
ποινικής δίκης. Σε περίπτωση αμετάκλητης απόφασης 
ποινικού δικαστηρίου για αδίκημα σχετιζόμενο με παρα-
βάσεις των διατάξεων του παρόντος ή για αδίκημα που 
συνεπάγεται κώλυμα διορισμού ή έκπτωση δημοσίου 
υπαλλήλου, σύμφωνα με τα άρθρα 4 έως 10 και 149 έως 
151 του ν. 3528/2007 (A΄ 26), εκδίδεται απόφαση του 
Πειθαρχικού Συμβουλίου, με την οποία διαπιστώνεται 
η οριστική παύση του μέλους.
11. Τα πειθαρχικά παραπτώματα της παρ. 2 παραγρά-
φονται μετά πενταετία από την τέλεση αυτών. Πειθαρχι-
κό παράπτωμα, το οποίο αποτελεί και ποινικό αδίκημα, 
δεν παραγράφεται πριν παραγραφεί το ποινικό αδίκημα. 
Η κατά την παρ. 6 κλήση για ακρόαση και για έγγρα-
φες εξηγήσεις διακόπτει την ως άνω παραγραφή. Στην περίπτωση αυτή ο συνολικός χρόνος παραγραφής δεν 
μπορεί να υπερβεί τα επτά (7) έτη, με την επιφύλαξη 
του εδαφίου β΄ και της περίπτωσης της αναστολής της πειθαρχικής διαδικασίας κατά την παρ. 10, οπότε και ο 
χρόνος παραγραφής του πειθαρχικού παραπτώματος 
δεν συμπληρώνεται πριν την παρέλευση έτους από την ημερομηνία δημοσίευσης της αμετάκλητης απόφασης ποινικού δικαστηρίου.
12. Οι διατάξεις του Μέρους Ε΄ («Πειθαρχικό Δίκαιο») 
του Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Υπαλλή-λων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ., ο οποίος κυρώθηκε με το 
άρθρο πρώτο του ν. 3528/2007, όπως οι διατάξεις αυτές 
εκάστοτε ισχύουν, εφαρμόζονται αναλόγως, στο μέτρο που δεν αντίκεινται στις διατάξεις του παρόντος νόμου.
13. Οι αποφάσεις του Πειθαρχικού Συμβουλίου, καθώς 
και οι πράξεις του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων, 
που εκδίδονται σε εκτέλεση των αποφάσεων αυτών κατά 
την παρ. 4 του άρθρου 13, υπόκεινται σε αίτηση ακυρώ-
σεως ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας. Αν με την 
απόφαση του Πειθαρχικού Συμβουλίου επιβάλλεται η 
ποινή της οριστικής παύσης ή η απόφαση αυτή έχει ως 
συνέπεια την αυτοδίκαιη έκπτωση του μέλους κατά την 
παρ. 4, τότε η απόφαση του Πειθαρχικού Συμβουλίου 
υπόκειται σε προσφυγή ενώπιον του Συμβουλίου της 
Επικρατείας, κατά τα άρθρα 41 έως 44 του π.δ. 18/1989 (Α΄ 8). Από την κοινοποίηση της πειθαρχικής απόφασης που επιβάλλει την ποινή της οριστικής παύσης ή συνε-
πάγεται την αυτοδίκαιη έκπτωση και έως τη λήξη της 
προθεσμίας προσφυγής ενώπιον του Συμβουλίου της 
Επικρατείας ή, σε περίπτωση εμπρόθεσμης άσκησης 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 571 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
προσφυγής, έως τη με οποιονδήποτε τρόπον περάτωση 
της δίκης, το μέλος της Επιτροπής Ανταγωνισμού τίθε-
ται αυτοδίκαια σε αργία, εκτός αν άλλως αποφασίσει το 
Συμβούλιο της Επικρατείας ύστερα από άσκηση αίτησης 
αναστολής. Η παρ. 3 του άρθρου 103 και οι παρ. 1 έως 3 
του άρθρου 105 του Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πο-
λιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ. 
εφαρμόζονται και σε αυτήν την περίπτωση. Κατά τη δι-
άρκεια της αργίας τα μέλη εξακολουθούν να βαρύνονται 
με τους περιορισμούς, τις υποχρεώσεις και τα ασυμβί-
βαστα του άρθρου 12. Σε περίπτωση θέσης μέλους σε αργία διορίζεται αναπληρωματικό μέλος, η θητεία του οποίου διαρκεί όσο διαρκεί η αργία.».
Άρθρο 12
Αρμοδιότητες της ΕπιτροπήςΑνταγωνισμού - Τροποποίηση παρ. 1 και 2άρθρου 14 του ν. 3959/2011(Άρθρα 4 και 10 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Στο άρθρο 14 του ν. 3959/2011 (Α΄ 93), α) στην παρ. 
1 συγκεκριμενοποιείται η αναφορά στην αρμοδιότητα άλλων αρχών, β) στην παρ. 2 διορθώνονται και αποσα-
φηνίζονται οι παραπομπές στις αναφερόμενες διατάξεις, 
τροποποιούνται η περ. γ) ως  προς τις προϋποθέσεις λή-
ψης κανονιστικών μέτρων, η περ. ι), προκειμένου να προ-
στεθεί η αρμοδιότητα της Επιτροπής Ανταγωνισμού για 
τη διενέργεια πράξεων ενημέρωσης και ευαισθητοποί-ησης του κοινού, η περ. ιζ) ως προς την ενημέρωση της 
Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την περάτωση της διαδικασί-
ας, καθώς και για τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων, η περ. 
ιη) ως προς τις αναφερόμενες διατάξεις, προστίθενται 
περ. ιθ) και κ) και το άρθρο 14 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 14
Αρμοδιότητες της Επιτροπής Ανταγωνισμού
1. Με την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων άλλων αρχών 
που ορίζονται με την περ. στ) της παρ. 2 του άρθρου 113 
του ν. 4727/2020 (Α΄ 184) και με τις περ. κα) και κδα) της παρ. 1 και α) της παρ. 2 του άρθρου 5 του ν. 4053/2012 
(Α΄ 44), η Επιτροπή Ανταγωνισμού είναι αρμόδια για την 
τήρηση του παρόντος νόμου και των άρθρων 101 και 
102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού εκτελεί τα καθήκο-
ντά της και ασκεί τις εξουσίες της με αμεροληψία και 
προς το συμφέρον της αποτελεσματικής και ομοιόμορ-φης εφαρμογής των άρθρων αυτών.
2. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού, ιδίως:α) Διαπιστώνει αν υφίσταται παράβαση των άρθρων 
1 και 2 του παρόντος και των άρθρων 101 και 102 της 
Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και 
λαμβάνει τις αποφάσεις που αναφέρονται στα άρθρα 25 
και 25Γ του παρόντος.
β) Εγκρίνει ή απαγορεύει, κατά τα άρθρα 7 και 8, την 
πραγματοποίηση συγκέντρωσης επιχειρήσεων που γνω-
στοποιείται σε αυτήν κατά το άρθρο 6. Σε περίπτωση που 
η συγκέντρωση έχει πραγματοποιηθεί κατά παράβαση 
του παρόντος νόμου ή των σχετικών αποφάσεων της 
Επιτροπής Ανταγωνισμού, βάσει των άρθρων 7 και 8, 
μπορεί να λάβει μέτρα, κατά την παρ. 4 του άρθρου 9. 
Μπορεί να επιτρέψει παρέκκλιση από την υποχρέωση αναστολής της πραγματοποίησης της συγκέντρωσης 
επιχειρήσεων, κατά τις παρ. 2 και 3 του άρθρου 9.
γ) Λαμβάνει κάθε αναγκαίο κανονιστικό μέτρο που 
αποσκοπεί στη δημιουργία συνθηκών αποτελεσματικού 
ανταγωνισμού, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 11.
δ) Απειλεί ή και επιβάλλει τα πρόστιμα και τις άλλες 
κυρώσεις, όπως ορίζεται στις ειδικότερες διατάξεις.
ε) Λαμβάνει προσωρινά μέτρα κατά τις παρ. 9 και 10 
του άρθρου 8 και ασφαλιστικά μέτρα κατά το άρθρο 
25 Δ.
στ) Επιτρέπει, με απόφασή της, την εξαίρεση συμπρά-
ξεων κατά κατηγορίες, σύμφωνα με την παρ. 3 του άρ-θρου 1.
ζ) Ανακαλεί με απόφασή της το ευεργέτημα της απαλ-
λαγής:
αα) σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 29 του Κα-
νονισμού (ΕΚ) αριθμ. 1/2003 του Συμβουλίου, της 16ης 
Δεκεμβρίου 2002, για την εφαρμογή των κανόνων αντα-
γωνισμού που προβλέπονται στα άρθρα 81 και 82 της 
Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας 
(L 1),
ββ) όταν σε συγκεκριμένη περίπτωση, συμφωνίες, 
εναρμονισμένες πρακτικές ή αποφάσεις ενώσεων επι-
χειρήσεων που εμπίπτουν σε απόφαση εξαίρεσης συ-
μπράξεων κατά κατηγορίες που έχει εκδοθεί από την 
Επιτροπή Ανταγωνισμού κατά την περ. στ΄, παράγουν 
αποτελέσματα τα οποία δεν συμβιβάζονται με την παρ. 3 του άρθρου 1.
η) Συλλέγει, επεξεργάζεται και αξιολογεί, τηρώντας το 
καθήκον της εχεμύθειας, τα αναγκαία για την εκπλήρωση 
της αποστολής της στοιχεία και πληροφορίες, σύμφωνα 
με τα άρθρα 38 και 39.
θ) Με εξαίρεση τη διαδικασία ενώπιον του Διοικητικού 
Εφετείου Αθηνών κατά το άρθρο 30 και τη διαδικασία 
ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας κατά τα άρθρα 
11 παρ. 7 και 32, μπορεί να υποβάλει παρατηρήσεις είτε 
γραπτά, με δική της πρωτοβουλία, είτε προφορικά, με 
την άδεια του αρμόδιου δικαστηρίου, για θέματα εφαρ-μογής των άρθρων 1 και 2, καθώς και των άρθρων 101 
και 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης. Στην περίπτωση προφορικής διατύπωσης γνώ-
μης, την Επιτροπή Ανταγωνισμού εκπροσωπεί ο Πρόε-δρος ή ο Αντιπρόεδρος, ή κατόπιν εξουσιοδότησης του 
Προέδρου, μέλος της Επιτροπής ή ο Γενικός Διευθυντής ή 
μέλος του προσωπικού της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγω-
νισμού. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού μπορεί να ζητεί, από το κατά περίπτωση αρμόδιο δικαστήριο, κάθε έγγραφο 
που κρίνεται αναγκαίο για τη διατύπωση της γνώμης της 
κατά τα προηγούμενα εδάφια.
ι) Διατυπώνει γνώμη επί θεμάτων ανταγωνισμού και 
επί των προτάσεων τροποποίησης του παρόντος νόμου 
κατά το άρθρο 23 και διενεργεί πράξεις ενημέρωσης και 
ευαισθητοποίησης του κοινού σχετικά με την πολιτική ανταγωνισμού.
ια) Εκδίδει ανακοινώσεις και κατευθυντήριες γραμμές 
σχετικά με την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος νόμου.
ιβ) Διατυπώνει, με απόφασή της, πρόταση για την έκ-
δοση του Κανονισμού Λειτουργίας και Διαχείρισής της.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 572 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
ιγ) Διορίζει, με απόφασή της, τον Γενικό Διευθυντή της 
Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού.
ιδ) Εκδίδει με απόφασή της:
αα) τα κριτήρια της κατά προτεραιότητα εξέτασης των 
υποθέσεων και των στρατηγικών στόχων, κατόπιν διε-
νέργειας δημόσιας διαβούλευσης. Η σχετική απόφαση λαμβάνει υπόψη ιδίως το δημόσιο συμφέρον, τις πιθα-
νές επιπτώσεις στον ανταγωνισμό, την προστασία του 
καταναλωτή, τις προθεσμίες παραγραφής του άρθρου 
42, καθώς και το αποτέλεσμα που προσδοκάται από την 
παρέμβασή της σε συγκεκριμένη υπόθεση. Η εφαρμογή 
των κριτηρίων της κατά προτεραιότητα εξέτασης και η 
επιδίωξη των στρατηγικών στόχων αποτελεί αντικείμενο 
της έκθεσης που υποβάλλετ αι ετησίως στη Βουλή κατά 
το άρθρο 29,
ββ) τον καθορισμό των όρων, των προϋποθέσεων 
και των διαδικασιών ένταξης μίας επιχείρησης ή ενός 
φυσικού προσώπου στο Πρόγραμμα Επιείκειας της Επι-τροπής, σύμφωνα με όσα ορίζονται στα άρθρα 29Β έως και 29Ζ,
γγ) τον τρόπο υπολογισμού των προστίμων που επι-
βάλλονται στις περιπτώσεις των άρθρων 25, 25Β, 29Α, 
38 παρ. 3 και 39 παρ. 5,
δδ) τη διαδικασία επιβολής δεσμεύσεων κατά το άρ-
θρο 25Γ ,
εε) τον καθορισμό της διαδικασίας, των όρων και των 
προϋποθέσεων της διαδικασίας διευθέτησης διαφορών 
κατά το άρθρο 29Α.
ιε) Με απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού, που 
αναρτάται στον διαδικτυακό της τόπο, ποσοτικοποιού-νται τα κριτήρια της κατά προτεραιότητα εξέτασης των 
υποθέσεων και των στρατηγικών στόχων, κατ’ εφαρμογή 
συστήματος μοριοδότησης και καθορίζονται οι λεπτο-
μέρειες εφαρμογής αυτού. Με την πιο πάνω απόφαση 
μπορεί να προβλέπεται ότι η Επιτροπή Ανταγωνισμού 
δεν εξετάζει καταγγελίες οι οποίες συγκεντρώνουν, κατ’ 
εφαρμογή του συστήματος μοριοδότησης, χαμηλή βαθ-
μολογία. Οι απορριπτικές αποφάσεις καταγγελιών λόγω 
χαμηλής βαθμολογίας εκδίδονται από τον Πρόεδρο της 
Επιτροπής, κατόπιν εισήγησης της Γενικής Διεύθυνσης 
Ανταγωνισμού, είναι αιτιολογημένες και κοινοποιούνται 
στον καταγγέλλοντα μέσα σε τριάντα (30) ημέρες από τη 
λήψη τους. Η σειρά κατάταξης των υποθέσεων μπορεί, 
όταν αυτό κρίνεται δικαιολογημένο, να αναθεωρείται με 
απόφαση του Γενικού Διευθυντή, η οποία υποβάλλεται 
για έγκριση στην πρώτη Ολομέλεια της Επιτροπής που 
συγκαλείται μετά από τη λήψη της απόφασης. Η Ολο-
μέλεια μπορεί να απορρίπτει την απόφαση του Γενικού 
Διευθυντή. Το σύστημα μοριοδότησης χρησιμοποιείται 
αποκλειστικά για τον εσωτερικό χειρισμό των υποθέσε-
ων από την Επιτροπή Ανταγωνισμού και τα αποτελέσμα-
τα της κατάταξης ούτε δημοσιοποιούνται ούτε κοινοποι-
ούνται στον καταγγέλλοντα ή σε οποιονδήποτε τρίτο.
ιστ) Με την επιφύλαξη της περ. ια της παρ. 1 του άρ-
θρου 19 αποφασίζει για τη διενέργεια αυτεπάγγελτων 
ερευνών από τη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού.
ιζ) Συνεργάζεται με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τις 
αρχές ανταγωνισμού των άλλων κρατών μελών της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης για την εφαρμογή της ενωσιακής νομοθεσίας για τον ανταγωνισμό, σύμφωνα με τον πα-
ρόντα νόμο και τον Κανονισμό 1/2003 και ενημερώνει σχετικά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την περάτωση της 
διαδικασίας, την οποία έχει αρμοδίως κοινοποιήσει κατά 
την παρ. 3 του άρθρου 11 του Κανονισμού 1/2003, καθώς 
και για τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων.
ιη) Παρέχει προς τον Υπουργό Ανάπτυξης και Επενδύ-
σεων, ύστερα από έγγραφο αίτημά του, κάθε πληροφο-ρία γενικής φύσεως που κατέχει, με την επιφύλαξη του επιχειρηματικού απορρήτου και εφόσον οι ζητούμενες πληροφορίες δεν αφορούν σε στοιχεία που εμπίπτουν 
στην ερευνητική διαδικασία ή σε υποβληθείσες αιτήσεις 
για ένταξη στο Πρόγραμμα Επιείκειας σύμφωνα με όσα 
ορίζονται στα άρθρα 29Α επ..
ιθ) Προβαίνει σε χαρτογράφηση των συνθηκών αντα-
γωνισμού, σε όλες τις αγορές ή όλους τους κλάδους της 
οικονομίας, όταν αυτό απαιτείται για την αποτελεσματι-
κή άσκηση των αρμοδιοτήτων της, όπως αυτές περιγρά-
φονται στο παρόν άρθρο. Με απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού καθορίζονται οι αγορές ή οι κλάδοι της οικονομίας προς χαρτογράφηση.
κ) Διαπιστώνει αν υφίσταται παράβαση του άρθρου 
1Α και λαμβάνει τις αποφάσεις που αναφέρονται στις 
περ. α΄ έως και ζ΄ της παρ. 1 του άρθρου 25.
3. Όλες οι δημόσιες υπηρεσίες και αρχές, οι οργανισμοί 
τοπικής αυτοδιοίκησης, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, καθώς και οι φορείς που ανήκουν στον ευρύτε-ρο δημόσιο τομέα, κατά τις διατάξεις του ν. 1892/1990 
(Α΄ 101), υποχρεούνται να υποβοηθούν το έργο της Επι-
τροπής Ανταγωνισμού, ύστερα από σχετική έγγραφη αί-
τηση του Προέδρου της, παρέχοντας ιδίως τη συνδρομή 
τους στο πλαίσιο της διεξαγωγής των ερευνών κατά το 
άρθρο 39 με τη συλλογή και παροχή πληροφοριών και στοιχείων σχετικά με:
α) την εξέλιξη, διάρθρωση και τις τάσεις της εγχώριας 
κατανάλωσης, την οργάνωση και δομή κλάδων της αγο-
ράς, καθώς και τις συνθήκες ανταγωνισμού κάθε κλάδου,
β) την κατάρτιση πινάκων διακλαδικών κοστολογικών 
σχέσεων και δεικτών,
γ) την παρακολούθηση του βαθμού συγκέντρωσης 
των επιχειρήσεων, κατά κλάδο οικονομικής δραστηρι-
ότητας ή την ύπαρξη εναρμονισμένων πρακτικών και τη 
διερεύνηση καταχρηστικής συμπεριφοράς της δεσπό-
ζουσας θέσης επιχειρήσεων,
δ) την παρακολούθηση της εκτέλεσης των αποφάσεων 
της Επιτροπής Ανταγωνισμού που εκδίδονται βάσει του 
παρόντος νόμου, καθώς και των δικαστικών αποφάσεων 
που εκδίδονται στις περιπτώσεις προσβολής των προη-
γούμενων αποφάσεων.».
Άρθρο 13
Εξέταση υποθέσεων από την Επιτροπή Ανταγωνισμού - Τροποποίηση παρ. 1, 2, 4,
5, 6, 7 και 9Α, προσθήκη παρ. 9Β άρθρου 15 του ν. 3959/2011
Στο άρθρο 15 του ν. 3959/2011 (Α΄ 93), α) τροποποιεί-
ται το πρώτο εδάφιο των παρ. 1 και 6 ως προς τις παραπε-
μπόμενες διατάξεις και υποθέσεις, β) στο πρώτο εδάφιο 
της παρ. 2, προστίθεται εξαίρεση της περίπτωσης του 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 573 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
άρθρου 11, γ) στο πρώτο εδάφιο της παρ. 4 αυξάνεται 
ο αριθμός των ημερών για την κατάθεση της εισήγη-
σης από εκατόν είκοσι (120) σε εκατόν πενήντα (150), 
δ) στο πρώτο εδάφιο της παρ. 5 αυξάνεται η προθεσμία 
έκδοσης απόφασης από την Επιτροπή Ανταγωνισμού 
από δώδεκα (12) σε δεκαπέντε (15) μήνες, ε) στην παρ. 
7 τροποποιούνται το πρώτο εδάφιο προκειμένου να 
αυξηθεί ο αριθμός των μελών που απαιτούνται για την 
επίτευξη απαρτίας από δύο (2) σε τρία (3) και το τελευ-ταίο εδάφιο προκειμένου να αντικατασταθούν οι λέξεις 
«Γ ραφείο Προέδρου», από τις λέξεις «Γ ραμματεία Προ-
έδρου, Αντιπροέδρου, Εισηγητών και Ολομέλειας», στ) τροποποιείται το πρώτο εδάφιο της παρ. 9Α, προκειμέ-
νου να διευρυνθεί η δυνατότητα χρήσης τεχνικών μέσων 
(τηλεδιάσκεψης) στις συζητήσεις ενώπιον της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού, ζ) προστίθεται παρ. 9Β για τη μυστικότη-
τα των συνεδριάσεων και το άρθρο 15 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 15
Εξέταση υποθέσεωναπό την Επιτροπή Ανταγωνισμού
1. Ο Πρόεδρος, ύστερα από εισήγηση της Γενικής Δι-
εύθυνσης Ανταγωνισμού, εισάγει ενώπιον της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού, από τις υποθέσεις των περιπτώσεων των 
άρθρων 1, 1Α και 2 που εκκρεμούν ενώπιον της Γενικής 
Διεύθυνσης, όσες από αυτές πληρούν τα κριτήρια της 
κατά προτεραιότητα εξέτασης, όπως αυτά προσδιορί-
ζονται κατά την υποπερ. αα΄ της περ. ιδ΄ της παρ. 2 του 
άρθρου 14, καθώς και τις υποθέσεις του άρθρου 11, 
συνεκτιμώντας το διαθέσιμο ανθρώπινο δυναμικό, τον 
αριθμό και την πορεία των υποθέσεων που εκκρεμούν 
από προηγούμενες κληρώσεις υποθέσεων κατά την 
παρ. 2. Από την εφαρμογή συστήματος μοριοδότησης, η Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού διερευνά τις υποθέ-
σεις σύμφωνα με τη σειρά κατάταξης που προκύπτει, 
σύμφωνα με όσα ορίζονται στην περ. ιε΄ της παρ. 2 του άρθρου 14.
2. Κάθε υπόθεση της παρ. 1, πλην της περίπτωσης 
του άρθρου 11, αμέσως μετά την έκδοση απόφασης 
της Επιτροπής Ανταγωνισμού περί της κατά προτεραι-
ότητα εξέτασής της, καθώς και κάθε υπόθεση συγκέ-
ντρωσης που αφορά περιπτώσεις των άρθρων 5 μέχρι 
10, ανατίθεται σε έναν από τους Εισηγητές ύστερα από 
κλήρωση από την Ολομέλεια της Επιτροπής Ανταγωνι-
σμού. Σε περίπτωση που η υπόθεση εισάγεται σύμφωνα 
με τον παρόντα νόμο σε τμήμα, με την ίδια απόφαση 
της Ολομέλειας ορίζονται, ύστερα από κλήρωση, στην 
οποία δεν συμμετέχει ο Εισηγητής της υπόθεσης, τα 
τακτικά μέλη της Επιτροπής, που θα αποτελέσουν τη 
σύνθεση του τμήματος που θα αναλάβει την υπόθεση. 
Του τμήματος προεδρεύει κατά κανόνα ο Πρόεδρος ή 
ο Αντιπρόεδρος. Με απόφαση της Ολομέλειας της Επι-
τροπής, ύστερα από εισήγηση του Προέδρου, μπορεί 
να ανατεθεί η προεδρία ενός τμήματος σε ένα από τα 
τακτικά μέλη που κληρώθηκαν, εκτός από τον Εισηγητή που ορίστηκε για τη συγκεκριμένη υπόθεση.
3. Ο Εισηγητής, στον οποίο ανατίθεται υπόθεση, συ-
νεπικουρείται από υπαλλήλους της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού, που ορίζονται από τον Γενικό Διευθυντή 
ύστερα από πρόταση του αρμόδιου κατά περίπτωση 
Διευθυντή της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού κατά 
το άρθρο 21. Ο αριθμός των υπαλλήλων της Γενικής Δι-
εύθυνσης Ανταγωνισμού, που ορίζεται κατά περίπτωση, 
εξαρτάται από τη σοβαρότητα της υπόθεσης.
4. Η εισήγηση κατατίθεται στην Ολομέλεια ή στο αντί-
στοιχο τμήμα, κατά περίπτωση, μέσα σε εκατόν πενήντα 
(150) ημέρες από την ανάθεσή της, με την επιφύλαξη 
των προθεσμιών που προβλέπονται στα άρθρα 5 έως 
10. Η προθεσμία αυτή μπορεί να παρατείνεται από τον Πρόεδρο της Επιτροπής Ανταγωνισμού, μετά από αίτη-μα του Εισηγητή, για χρόνο ο οποίος δεν υπερβαίνει τις εξήντα (60) ημέρες.
5. Κάθε απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού λαμ-
βάνεται μέσα σε δεκαπέντε (15) μήνες από την ανάθεση 
της σχετικής υπόθεσης στον Εισηγητή, εκτός των πε-
ριπτώσεων που προβλέπονται στα άρθρα 5 μέχρι 10. 
Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, ή όταν η υπόθεση χρήζει 
περαιτέρω έρευνας, η Επιτροπή Ανταγωνισμού μπορεί 
να παρατείνει την προθεσμία αυτή, το ανώτερο, μέχρι 
δύο (2) μήνες.
6. Οι υποθέσεις που αφορούν την εφαρμογή των άρ-
θρων 1, 1Α, 2 και 5 μέχρι 10, αν δεν προβλέπεται διαφο-ρετικά στον παρόντα νόμο, εισάγονται υποχρεωτικά σε 
τετραμελή, μαζί με τον Εισηγητή, Τμήματα, εκτός από τις 
υποθέσεις μείζονος σημασίας που εισάγονται με απόφα-
ση της Επιτροπής Ανταγωνισμού στην Ολομέλεια. Στις 
λοιπές περιπτώσεις, οι υποθέσεις εισάγονται απευθείας 
στην Ολομέλεια της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Η Επι-
τροπή Ανταγωνισμού συνεδριάζει σε Ολομέλεια τουλά-
χιστον μία (1) φορά τον μήνα.
7. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού συνεδριάζει νόμιμα σε 
Ολομέλεια, εφόσον μετέχουν στη συνεδρίαση ο Πρόε-
δρος, ο Αντιπρόεδρος, ο Εισηγητής, που έχει οριστεί για 
τη συγκεκριμένη υπόθεση, και τρία (3) τουλάχιστον μέλη, 
τακτικά ή αναπληρωματικά, αποφασίζει δε, κατά πλειο-
ψηφία των παρόντων. Στις συνεδριάσεις και διασκέψεις 
της Ολομέλειας και των κατά τα κατωτέρω Τμημάτων 
της Επιτροπής Ανταγωνισμού συμμετέχει ο Εισηγητής 
που έχει οριστεί για τη συγκεκριμένη υπόθεση χωρίς 
δικαίωμα ψήφου. Σε περίπτωση ισοψηφίας, υπερισχύει 
η ψήφος του προεδρεύοντος. Τα Τμήματα της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού συνεδριάζουν νόμιμα, εφόσον μετέχουν 
στη συνεδρίαση ο Πρόεδρος, ή ο Αντιπρόεδρος ή άλλο 
προεδρεύον τακτικό μέλος, ο Εισηγητής που έχει οριστεί 
για τη συγκεκριμένη υπόθεση και δύο (2) επιπλέον τα-
κτικά μέλη. Τόσο στην Ολομέλεια όσο και σε κάθε Τμή-
μα συμμετέχουν χωρίς δικαίωμα ψήφου οι υπάλληλοι 
της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού που χειρίζονται την υπόθεση που συζητείτ αι και ο Γ ραμματέας της Ολο-
μέλειας ή του Τμήματος που ορίζεται κατά περίπτωση 
από τον Πρόεδρο της Επιτροπής Ανταγωνισμού με τον 
αναπληρωτή του και προέρχεται από τους υπαλλήλους της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού που απαρτίζουν 
τη Γ ραμματεία Προέδρου, Αντιπροέδρου, Εισηγητών και 
Ολομέλειας.
8. Αν για οποιονδήποτε λόγο δεν είναι δυνατή, ούτε με 
αναπλήρωση, η νόμιμη συγκρότηση Τμήματος στο οποίο 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 574 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
έχει εισαχθεί υπόθεση ή για σπουδαίο λόγο καθίσταται 
αδύνατη η λειτουργία του, η Ολομέλεια της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού αναλαμβάνει την υπόθεση ή την αναθέτει 
σε άλλο Τμήμα, που ορίζει με απόφασή της, σύμφωνα 
με τις διατάξεις του παρόντος νόμου. Στην περίπτωση 
αυτή, και με εξαίρεση τις περιπτώσεις της παραγράφου 6 του άρθρου 8, οι προθεσμίες που προβλέπονται στον 
νόμο, υπολογίζονται εκ νέου. Μέλη της Επιτροπής Αντα-
γωνισμού τα οποία απουσιάζουν χωρίς σπουδαίο λόγο 
για τρεις συνεχόμενες συνεδριάσεις Τμήματος στο οποίο 
μετέχουν ή της Ολομέλειας, εκπίπτουν αυτοδίκαια από την ιδιότητά τους. Η έκπτωση διαπιστώνεται με σχετική απόφαση του Προέδρου της Επιτροπής.
9. Κατά την ενώπιον της Επιτροπής Ανταγωνισμού συ-
ζήτηση επί των αιτήσεων και των καταγγελιών που υπο-
βάλλονται σύμφωνα με τον παρόντα νόμο, μπορούν να 
παρίστανται αυτοπροσώπως ή μετά ή δια πληρεξουσίου 
δικηγόρου αυτοί που υπέβαλαν αίτηση ή καταγγελία, οι 
οποίοι καλούνται προς τούτο σαράντα πέντε (45) ημέρες 
πριν από τη συζήτηση, οι επιχειρήσεις και ενώσεις επι-
χειρήσεων κατά των οποίων κινήθηκε η ενώπιον της Επι-
τροπής Ανταγωνισμού διαδικασία, καθώς και όσοι προ-βλέπονται από τον Κανονισμό Εσωτερικής Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής. Η προθεσμία κλήτευσης 
στις περιπτώσεις των άρθρων 8 και 9 δεν μπορεί να είναι 
μικρότερη των δεκαπέντε (15) ημερών. Τα κλητευόμενα 
μέρη μπορούν να παραιτούνται των προθεσμιών ή να 
ζητούν τη σύντμησή τους. Σε περίπτωση περισσότερων 
κλητευόμενων μερών, απαιτείται παραίτηση από τη νό-μιμη προθεσμία ή αίτηση σύντμησης από όλα τα μέρη.
9Α.. Η ενώπιον της Επιτροπής Ανταγωνισμού συζή-
τηση δύναται, προς διευκόλυνση της λειτουργίας της 
Επιτροπής, ιδίως εάν δεν είναι εφικτή ή είναι εξαιρετικά 
δυσχερής η αυτοπρόσωπη παρουσία ορισμένων ή όλων 
των μερών ή για άλλους λόγους έκτακτης ανάγκης, να γί-
νεται και με τη χρήση τεχνικών μέσων (τηλεδιάσκεψη) ως 
προς τα μέρη αυτά. Για τη χρήση της διαδικασίας της τη-
λεδιάσκεψης αποφασίζει, κατά διακριτική της ευχέρεια, 
η Επιτροπή Ανταγωνισμού. Στις περιπτώσεις αυτές, στον 
Κανονισμό Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού καθορίζονται ο τόπος της συνεδρίασης, 
ο τρόπος διαπίστωσης της απαρτίας και διασφάλισης της 
μυστικότητας της συνεδρίασης, ο τρόπος τήρησης των πρακτικών και κάθε άλλη σχετική λεπτομέρεια.
9Β. Οι συνεδριάσεις είναι μυστικές έναντι των επιχει-
ρήσεων ή φυσικών προσώπων που δεν δικαιούνται να 
παρίστανται σε αυτές, δυνάμει των προβλέψεων του πα-
ρόντος ή του Κανονισμού Λειτουργίας και Διαχειήισης 
της Επιτροπής. Παραβίαση της μυστικότητας επισύρει 
την επιβολή των κυρώσεων της παραγράφου 7Α του 
άρθρου 44.
Αν κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης παρακωλύεται 
η διαδικασία από την παρουσία τρίτων προσώπων, με 
απόφαση της αρχής που λαμβάνεται παραχρήμα και 
καταχωρίζεται στο πρακτικό ή την απόφαση, μπορεί να 
διακοπεί η διαδικασία και να συνεχισθεί με την παρουσία 
μόνο των μερών.
10. Καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας ενώπιον της 
Ολομέλειας ή Τμήματος της Επιτροπής Ανταγωνισμού και ιδίως για την εξέταση μαρτύρων, τηρούνται πρακτι-
κά. Η προθεσμία για την υποβολή συμπληρωματικού 
υπομνήματος αρχίζει από την επομένη της κοινοποίησης 
στα μέρη, με επιμέλεια των Γ ραμματέων της επιτροπής 
των πρακτικών. Σε κάθε περίπτωση, τα πρακτικά κοινο-ποιούνται στα μέρη μέσα σε ένα μήνα από την ολοκλή-
ρωση της συζήτησης της υπόθεσης.
11. Οι αποφάσεις της Επιτροπής Ανταγωνισμού κοινο-
ποιούνται με επιμέλεια των Γ ραμματέων της επιτροπής 
σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη σύμφωνα με τις διατάξεις 
του παρόντος νόμου.».
Άρθρο 14
Έσοδα και προϋπολογισμός της Επιτροπής Ανταγωνισμού - Αντικατάσταση της παρ. 6 
άρθρου 17 του ν. 3959/2011
Στο άρθρο 17 του ν. 3959/2011 (Α΄ 93) η παρ. 6 αντι-
καθίσταται, το δεύτερο εδάφιο της παρ. 8 τροποποιείται 
ως προς την παραπομπή στα εδάφια της περ. Α΄ της παρ. 
6 και το άρθρο 17 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 17
Έσοδα και προϋπολογισμός
της Επιτροπής Ανταγωνισμού(Άρθρο 5 της Οδηγίας-Πόροι)
1. Στις ανώνυμες εταιρείες που ιδρύονται ή αυξάνουν 
το μετοχικό τους κεφάλαιο, επιβάλλεται τέλος ύψους 
ένα τοις χιλίοις (1%ο), υπολογιζόμενο επί του μετοχικού 
κεφαλαίου ή επί του ποσού της αύξησης του μετοχικού 
κεφαλαίου αντιστοίχως υπέρ της Επιτροπής Ανταγωνι-σμού. Τα έσοδα αυτά εισπράττονται στο όνομα και για 
λογαριασμό της Επιτροπής Ανταγωνισμού και κατατί-
θενται σε ειδικό τραπεζικό λογαριασμό, τη διαχείριση 
του οποίου έχει η Επιτροπή Ανταγωνισμού, σύμφωνα με 
τον Κανονισμό Εσωτερικής Λειτουργίας και Διαχείρισής 
της. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών 
και Ανάπτυξης και Επενδύσεων, κατόπιν εισήγησης της 
Επιτροπής Ανταγωνισμού, καθορίζονται τα όργανα, ο 
τρόπος και η διαδικασία είσπραξης των πιο πάνω χρη-
ματικών ποσών. Τα έσοδα της Επιτροπής Ανταγωνισμού 
πρέπει κατ’ ελάχιστο να ανέρχονται για τα έτη 2021 και 
2022 σε ποσό που αντιστοιχεί σε ύψος 0.0000368 του 
Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος (ΑΕΠ) του οικονομι-
κού έτους 2019, όπως αυτό ορίζεται από την Ελληνική Στατιστική Αρχή («ελάχιστο όριο εσόδων»), ενώ για τα έτη από το 2023 και εφεξής σε ποσό που αντιστοιχεί σε ύψος 0.00004 (τέσσερα του δισεκατομμυρίου) του Ακα-θάριστου Εθνικού Προϊόντος (ΑΕΠ) του προηγούμενου 
οικονομικού έτους, όπως αυτό ορίζεται κατ’ έτος από 
την Ελληνική Στατιστική Αρχή («ελάχιστο όριο εσόδων»). 
Εάν το ύψος των εσόδων της Επιτροπής Ανταγωνισμού 
από τα τέλη του προηγούμενου εδαφίου είναι χαμηλό-
τερο του ελάχιστου ορίου εσόδων, η σχετική διαφορά 
συμπληρώνεται από τον Κρατικό Προϋπολογισμό με 
απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, κατόπιν σχετι-
κού αιτήματος του Προέδρου της Επιτροπής Ανταγω-
νισμού. Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, κα-
τόπιν σχετικού αιτήματος του Προέδρου της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού, τα έσοδα της Επιτροπής Ανταγωνισμού 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 575 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
δύνανται να ενισχύονται από τον Κρατικό Προϋπολο-
γισμό κατ’ ελάχιστο σε ύψος 0.00001 (ένα του δισεκα-
τομμυρίου) του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος (ΑΕΠ) 
του προηγούμενου έτους, όπως αυτό ορίστηκε από την 
Ελληνική Στατιστική Αρχή, εφόσον το συμβούλιο εμπει-
ρογνωμόνων της Επιτροπής Ανταγωνισμού των παρ. 3 και 4 του άρθρου 22, κρίνει, κατά απλή πλειοψηφία, ότι 
οι μεσοπρόθεσμοι στόχοι της Επιτροπής Ανταγωνισμού, 
βάσει της στοχοθεσίας της Επιτροπής, και ύστερα από 
μέτρηση βασικών δεικτών απόδοσης, έχουν επιτευχθεί. 
Η ενίσχυση των εσόδων της Επιτροπής με αυτό το ποσό 
πραγματοποιείται εντός του αμέσως επόμενου οικονο-μικού έτους.
1A. Για την άσκηση των αρμοδιοτήτων της, η Επιτροπή 
Ανταγωνισμού εισπράττει, εκτός του τέλους της παρ. 1, 
ως πόρο, επιδοτήσεις, επιχορηγήσεις, χρηματοδοτήσεις 
ερευνητικών προγραμμάτων ή κάθε άλλο έσοδο που 
προέρχεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και ιδρύματα μη 
κερδοσκοπικού χαρακτήρα, όπως διεθνείς οργανισμούς, 
επιστημονικούς και ερευνητικούς οργανισμούς. Τα έσο-
δα αυτά εισπράττονται στο όνομα και για λογαριασμό 
της Επιτροπής Ανταγωνισμού και κατατίθενται σε ειδικό 
τραπεζικό λογαριασμό, τη διαχείριση του οποίου έχει η 
Επιτροπή Ανταγωνισμού, σύμφωνα με τον Κανονισμό 
Λειτουργίας και Διαχείρισής της. Τα έσοδα αυτά δεν 
μπορούν να υπερβαίνουν κατ’ έτος το δεκαπέντε τοις 
εκατό (15%) του «ελάχιστου ορίου εσόδων» της παρ. 1. 
Με απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού ρυθμίζονται 
θέματα σχετικά με τη διαχείριση των πόρων του προη-γούμενου εδαφίου, την παροχή αμοιβών σε τρίτους και 
πρόσθετων αμοιβών στο προσωπικό και τα μέλη της 
Επιτροπής Ανταγωνισμού αποκλειστικά για την εκτέλεση 
των σχετικών ερευνητικών προγραμμάτων.
2. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού έχει υποχρέωση να τη-
ρεί λογαριασμούς και αρχεία, στα οποία συμπεριλαμ-
βάνονται τα αποτελέσματα χρήσης και ο ισολογισμός, 
σύμφωνα με τις διατάξεις του δημοσίου λογιστικού και, όπως ειδικότερα ορίζεται στον Κανονισμό Εσωτερικής 
Λειτουργίας και Διαχείρισης. Ο έλεγχος των οικονομικών 
στοιχείων και των ετήσιων λογαριασμών και οικονομι-
κών καταστάσεων γίνεται από δύο (2) ορκωτούς λογι-
στές. Τα στοιχεία αυτά και οι οικονομικές καταστάσεις 
δημοσιεύονται στον δικτυακό τόπο της Επιτροπής και 
στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και υποβάλλονται 
στον Πρόεδρο της Βουλής μαζί με την ετήσια έκθεση του 
άρθρου 29 και τον προϋπολογισμό του επόμενου έτους.
3. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού υπόκειται στον κατα-
σταλτικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
4. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού διαθέτει ανεξαρτησία ως 
προς τον τρόπο διάθεσης του χορηγούμενου προϋπολο-
γισμού της για τους σκοπούς εκπλήρωσης των καθηκό-
ντων της, εντός του πλαισίου του ν. 4270/2014 (Α΄ 143).
5. Αν από την οικονομική διαχείριση της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού στο τέλος κάθε οικονομικού έτους προκύ-
πτει θετικό καθαρό αποτέλεσμα χρήσης (έσοδα - έξοδα), 
διατίθεται έως το ογδόντα τοις εκατό (80%) του θετικού 
οικονομικού αυτού αποτελέσματος, με κοινή απόφαση 
των Υπουργών Οικονομικών και Ανάπτυξης και Επενδύ-
σεων, ως έσοδο του Κρατικού Προϋπολογισμού.6. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού μπορεί να προβαίνει σε 
σύναψη δημοσίων συμβάσεων, σύμφωνα με τον Κανονι-
σμό Εσωτερικής Λειτουργίας και Διαχείρισής της, συμπε-
ριλαμβανομένης και της αγοράς ή μίσθωσης ακινήτων. 
Το τίμημα της αγοράς ή της μίσθωσης ακινήτων κατα-
βάλλεται από τους πόρους της Επιτροπής Ανταγωνισμού.
Α. Η αγορά ακινήτου διενεργείται με δημόσιο διεθνή 
διαγωνισμό. Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπεται η αγορά ακινή-του χωρίς διαγωνισμό, εφόσον το προς αγορά ακίνητο είναι ιδιοκτησίας νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου 
(Ν.Π.Δ.Δ.), οργανισμού τοπικής αυτοδιοίκησης α΄ ή β΄ 
βαθμού, σύμφωνα με την περ. β) της παρ. 2 του άρθρου 
192 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων (ν. 3463/2006, 
Α΄ 114) και την περ. β) της παρ. 2 του άρθρου 1 του
π.δ. 242/1996 (Α΄ 179), για την εκμίσθωση ακινήτων και 
σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 186 του Κώδικα 
Δήμων και Κοινοτήτων και την παρ. 3 του άρθρου 13 
του π.δ. 242/1996, για την εκποίηση ακινήτων, δημόσι-ας επιχείρησης και οργανισμού (Δ.Ε.Κ.Ο.), της Τράπεζας 
της Ελλάδος, ανώνυμης εταιρείας, η οποία ελέγχεται 
από το δημόσιο, όπως αυτό ορίζεται στο άρθρο 14 τουν. 4270/2014, ή εποπτεύεται από αυτό, ιδρύματος ή κοι-
νωφελούς περιουσίας του ν. 4182/2013 (Α΄ 185). Σε περί-
πτωση που το ακίνητο το οποίο πρόκειται να αγοράσει η 
Επιτροπή Ανταγωνισμού, χρειάζεται παρεμβάσεις, προ-σθήκες ή βελτιώσεις, δύναται να προβαίνει σε αυτές εξ 
ιδίων πόρων. Η μελέτη για τις ανωτέρω εργασίες και η έκ-
δοση της απαιτούμενης άδειας μπορούν να ανατεθούν, 
σύμφωνα με την ενωσιακή και εθνική νομοθεσία περί 
δημοσίων συμβάσεων έργων, προμηθειών και υπηρεσι-
ών, σε μελετητικό γραφείο. Η παραλαβή του ακινήτου, 
έτοιμου προς χρήση, γίνεται από Επιτροπή, την οποία 
συγκροτεί η Ολομέλεια της Επιτροπής Ανταγωνισμού.
Β. Η μίσθωση ακινήτου για τη στέγαση των υπηρεσιών 
της Επιτροπής μπορεί να υπερβαίνει και τη δωδεκαετία που προβλέπεται στο άρθρο 4 του ν. 3130/2003 (Α΄ 76), με ανώτατη διάρκεια τα σαράντα (40) έτη και με δυνα-
τότητα άπαξ ανανέωσης. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού δύ-
ναται να συνάπτει συμβάσεις μακροχρόνιας μίσθωσης.
Η μίσθωση ακινήτου διενεργείται με δημόσιο μειοδο-
τικό διαγωνισμό. Στη διαδικασία μίσθωσης δικαιούνται 
να υποβάλουν προσφορές οι κύριοι των ακινήτων και 
οι κάτοχοι αυτών, δυνάμει σύμβασης χρηματοδοτικής 
μίσθωσης (leasing), εφόσον προσκομίζουν έγγραφη συ-
ναίνεση του κυρίου του ακινήτου. Ο κύριος του ακινήτου 
συνυπογράφει τη σύμβαση μίσθωσης, διασφαλίζοντας 
την ακώλυτη χρήση του μισθίου από την Επιτροπή Αντα-
γωνισμού καθόλη τη διάρκεια της μίσθωσης, σε περί-
πτωση δε καταγγελίας της σύμβασης χρηματοδοτικής 
μίσθωσης, υπεισέρχεται ως εκμισθωτής στη σύμβαση με 
την Επιτροπή Ανταγωνισμού για την υπόλοιπη διάρκεια αυτής με τους ίδιους όρους.
Κατ’ εξαίρεση επιτρέπεται η μακροχρόνια μίσθωση 
ακινήτου χωρίς διαγωνιστική διαδικασία, διαζευκτικά, 
εφόσον: α) το προς μίσθωση ακίνητο είναι ιδιοκτησίας 
νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.), οργα-νισμού τοπικής αυτοδιοίκησης α΄ ή β΄ βαθμού, δημόσι-
ας επιχείρησης και οργανισμού (Δ.Ε.Κ.Ο.), της Τράπεζας 
της Ελλάδος, ανώνυμης εταιρείας, η οποία ελέγχεται 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 576 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
από το Δημόσιο, όπως αυτό ορίζεται στο άρθρο 14 του
ν. 4270/2014, ή εποπτεύεται από αυτό, ιδρύματος ή κοι-νωφελούς περιουσίας του ν. 4182/2013, ή β) πρόκειται 
για την επέκταση της Επιτροπής Ανταγωνισμού σε μη μι-
σθωμένους χώρους του ιδίου ή παρακείμενου ακινήτου. 
Σε περίπτωση που το ακίνητο χρειάζεται παρεμβάσεις, 
προσθήκες ή βελτιώσεις, δύναται να προβαίνει σε αυτές 
εξ ιδίων πόρων. Τα ποσά για την εκπόνηση της μελέτης, την έκδοση αδείας, την κατασκευή και την παρακολού-
θηση εκτέλεσης των εργασιών και την παραλαβή του 
μισθίου, στον βαθμό που βαρύνουν τον εκμισθωτή, μετά 
από κοινή συμφωνία των μερών, συμψηφίζονται με τα 
συμβατικώς οριζόμενα μισθώματα ή άλλως συνυπολογί-
ζονται κατά τον καθορισμό του ύψους του μισθώματος. 
Η μελέτη για τις ανωτέρω εργασίες και η έκδοση της 
απαιτούμενης άδειας μπορούν να ανατεθούν, σύμφω-
να με τις διατάξεις περί δημοσίων συμβάσεων έργων, 
προμηθειών και υπηρεσιών, σε μελετητικό γραφείο. Η 
παραλαβή του μισθίου, έτοιμου προς χρήση, γίνεται 
από Επιτροπή, την οποία συγκροτεί η Ολομέλεια της 
Επιτροπής Ανταγωνισμού και στην οποία συμμετέχουν εκπρόσωποι του εκμισθωτή και της μισθώτριας.
7. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού αποδίδει στους δικαι-
ούχους ποσά που έχουν καταβληθεί υπέρ της αχρεω-
στήτως. Σε αυτά συμπεριλαμβάνεται ιδίως, το ποσό της παρ. 1, που αντιστοιχεί στο ιδρυτικό κεφάλαιο που δεν 
καταβλήθηκε ή στο ποσό της αύξησης του κεφαλαίου 
που δεν καλύφθηκε ή στο υπερβάλλον ποσό του τέλους 
που καλύφθηκε από εσφαλμένο υπολογισμό.
8. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού μπορεί να προβαίνει στη 
σύναψη σύμβασης χρηματοδοτικής μίσθωσης ακινή-
του με εκμισθώτρια την ίδια. Για τη σχετική διαδικασία 
ισχύουν κατ` αναλογία τα προβλεπόμενα στα εδάφια 
δεύτερο, τρίτο και τέταρτο της περ. Α΄ της παρ. 6.
9. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύ-
σεων, εγγραπτέα στο οικείο κτηματολογικό βιβλίο, με-
ταβιβάζεται στην Επιτροπή Ανταγωνισμού, όπως νόμιμα 
εκπροσωπείται, η κυριότητα του ακινήτου που βρίσκεται 
στην Αθήνα, επί των οδών Κότσικα 1Α και Πατησίων 70, 
που έχει αγοραστεί από το Υπουργείο Ανάπτυξης και 
Επενδύσεων έναντι τιμήματος που καταβλήθηκε από 
τους πόρους της Επιτροπής Ανταγωνισμού και στο οποίο 
η τελευταία στεγάζει τις υπηρεσίες της.».
Άρθρο 15
Νομική υποστήριξη μελών και προσωπικού της Επιτροπής Ανταγωνισμού - Αντικατάσταση παρ. 1 και τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 18 του ν. 3959/2011
Στο άρθρο 18 του ν. 3959/2011 (Α΄ 93), αντικαθίσταται 
η παρ. 1 και τροποποιείται το τελευταίο εδάφιο της παρ. 
2. ώστε να καταλαμβάνει το προσωπικό που αποχώρησε 
από την Επιτροπή Ανταγωνισμού και το άρθρο 18 δια-μορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 18
Νομική υποστήριξη μελών και προσωπικούτης Επιτροπής Ανταγωνισμού
1. Τα μέλη της Επιτροπής Ανταγωνισμού, τακτικά και 
αναπληρωματικά, και το προσωπικό της Επιτροπής Αντα-γωνισμού, όταν δρουν μέσα στο πλαίσιο των αρμοδιοτή-
των και των καθηκόντων τους, σύμφωνα με τις διατάξεις 
του παρόντος νόμου, δεν διώκονται και δεν ενάγονται 
για ενέργειες που αφορούν την εφαρμογή του παρό-
ντος νόμου ή γνώμη που διατύπωσαν κατά την άσκηση 
των καθηκόντων τους, εκτός αν ενήργησαν εκ δόλου ή 
παραβίασαν το απόρρητο των πληροφοριών και στοιχεί-
ων, που περιήλθαν σε γνώση τους κατά την άσκηση των 
καθηκόντων τους ή παρέβησαν το καθήκον εχεμύθειας του άρθρου 26 του Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πο-
λιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ. 
(ν. 3528/2007). Η ρύθμιση αυτή ισχύει και για τα μέλη της 
Επιτροπής Ανταγωνισμού, καθώς και για το προσωπικό 
της Επιτροπής Ανταγωνισμού, τα οποία αποχώρησαν 
από την Επιτροπή Ανταγωνισμού.
2. Η δικαστική υπεράσπιση και νομική υποστήριξη των 
μελών της Επιτροπής Ανταγωνισμού και του προσωπικού 
που υπηρετεί και απασχολείται στην Επιτροπή Ανταγω-
νισμού με οποιαδήποτε έννομη σχέση, όταν ενάγονται ή κατηγορούνται για πράξεις ή παραλείψεις που ανάγο-
νται αποκλειστικά στην εκπλήρωση των καθηκόντων 
τους, ανατίθεται εφόσον οι ανωτέρω το επιθυμούν, σε 
εξωτερικό δικηγόρο που ορίζεται από την Ολομέλεια 
της Επιτροπής Ανταγωνισμού, με εξαίρεση τις πράξεις 
ή παραλείψεις οι οποίες στρέφονται κατά της ιδίας. Η 
Επιτροπή Ανταγωνισμού καλύπτει τη σχετική δαπάνη, 
το ύψος της οποίας προσδιορίζεται στη συγκεκριμένη 
απόφαση. Το ενδιαφερόμενο μέλος της Επιτροπής Αντα-
γωνισμού και τα μέλη του προσωπικού της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού μπορούν διαζευκτικά να χρησιμοποιούν 
τις υπηρεσίες άλλου δικηγόρου της επιλογής τους. Με 
απόφαση της Ολομέλειας της Επιτροπής Ανταγωνισμού 
ορίζεται το ανώτατο ύψος της σχετικής δαπάνης που 
καλύπτει η Επιτροπή Ανταγωνισμού. Το μέλος ή ο υπάλ-ληλος, ο οποίος καταδικάζεται αμετακλήτως, είναι υπο-
χρεωμένος να επιστρέψει στην Επιτροπή Ανταγωνισμού 
το σύνολο της δαπάνης που η Επιτροπή έχει καταβάλει 
για τη δικαστική υπεράσπισή του. Η ρύθμιση αυτή ισχύει 
για τα μέλη της Επιτροπής Ανταγωνισμού, καθώς και για 
το προσωπικό της Επιτροπής Ανταγωνισμού, τα οποία 
αποχώρησαν από την Επιτροπή Ανταγωνισμού.».
Άρθρο 16
Αρμοδιότητες Προέδρου και Αντιπροέδρου της 
Επιτροπής - Τροποποίηση παρ. 1, 4
και αντικατάσταση παρ. 3 άρθρου 19του ν. 3959/2011
Στο άρθρο 19 του ν. 3959/2011 (Α΄ 93), α) στην παρ. 1, 
προστίθενται περ. ιβ) και ιγ), β) αντικαθίσταται η παρ. 3, 
γ) τροποποιείται η περ. α) της παρ. 4 ως προς την απαλοι-
φή της λέξης «ελλείπει» και το άρθρο 19 διαμορφώνεται 
ως εξής:
«Άρθρο 19
Αρμοδιότητες Προέδρου και Αντιπροέδρουτης Επιτροπής
1. Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ανταγωνισμού εκπρο-
σωπεί την Επιτροπή ενώπιον παντός τρίτου και έχει 
σύμφωνα με το νόμο, τις κανονιστικές πράξεις και τις 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 577 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
αποφάσεις της Ολομέλειας την ευθύνη της λειτουργίας 
αυτής, ασκεί δε τις προς τούτο αρμοδιότητες και ιδίως:
α) ενημερώνει τον Υπουργό Ανάπτυξης και Επενδύ-
σεων για την εκτέλεση των αποφάσεων της Επιτροπής Ανταγωνισμού, τη βεβαίωση και την είσπραξη των βε-βαιωμένων προστίμων,
β) συντονίζει και κατευθύνει τη λειτουργία της Επιτρο-
πής Ανταγωνισμού και των οργανικών μονάδων αυτής,
γ) εκπροσωπεί την Επιτροπή Ανταγωνισμού στις Επι-
τροπές και Ομάδες, συνεδριάσεις και Συνόδους στο πλαί-
σιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του Οργανισμού Οικονο-μικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (Ο.Ο.Σ.Α.) και άλλων διεθνών οργανισμών, δυνάμενος να εξουσιοδοτεί προς 
τούτο τον αντιπρόεδρο ή μέλος της Επιτροπής Αντα-
γωνισμού ή τον Γενικό Διευθυντή ή τους Διευθυντές ή 
υπάλληλο των οργανικών μονάδων αυτής,
δ) είναι ο ανώτερος διοικητικός προϊστάμενος του 
προσωπικού των οργανικών μονάδων της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού,
ε) συγκροτεί το Υπηρεσιακό και Πειθαρχικό Συμβούλιο 
του προσωπικού της Επιτροπής, σύμφωνα με τις ισχύ-
ουσες διατάξεις,
στ) μεριμνά για την κατάρτιση του προϋπολογισμού, 
του απολογισμού και του ισολογισμού της Επιτροπής,
ζ) εποπτεύει τη διαχείριση των οικονομικών της Επι-
τροπής και τη διάθεση των χρηματικών κονδυλίων, σύμ-
φωνα με τις αποφάσεις της Ολομέλειας της Επιτροπής, 
τις διατάξεις του Κανονισμού Εσωτερικής Λειτουργίας 
και Διαχείρισης και της κείμενης νομοθεσίας,
η) ασκεί τις εξουσίες που προβλέπονται στο άρθρο 8,θ) αποφασίζει, με την επιφύλαξη της περίπτωσης ιστ΄ 
της παραγράφου 2 του άρθρου 14, για τη διενέργεια 
αυτεπάγγελτων ελέγχων από τη Γενική Διεύθυνση Αντα-
γωνισμού,
ι) προβαίνει στην έκδοση ανακοινώσεων προς ενημέ-
ρωση του κοινού,
ια) υπογράφει τα ερωτήματα προς το Νομικό Συμβού-
λιο του Κράτους για θέματα αρμοδιότητας της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού, αποδέχεται τις σχετικές γνωμοδοτήσεις και εγκρίνει τα πρακτικά γνωμοδοτήσεων του Ν.Σ.Κ. σε δικαστικές και εξώδικες υποθέσεις της Επιτροπής,
ιβ) εκδίδει τις πράξεις διορισμού του προσωπικού της 
Επιτροπής Ανταγωνισμού, σύμφωνα με όσα προβλέπο-νται στην παρ. 5 του άρθρου 21,
ιγ) ασκεί κάθε άλλη αρμοδιότητα που προβλέπεται 
στον παρόντα νόμο και δεν έχει ανατεθεί σε άλλο όρ-
γανο.
2. Ο Πρόεδρος μπορεί να εξουσιοδοτεί τον Αντιπρόε-
δρο, τους Εισηγητές, τον Γενικό Διευθυντή ή προϊσταμέ-
νους των οργανικών μονάδων της Επιτροπής Ανταγω-
νισμού να ασκούν μέρος των αρμοδιοτήτων του και να υπογράφουν έγγραφα ή πράξεις «με εντολή» του.
3. Ο Πρόεδρος ορίζει, με απόφασή του, το διοικητικό 
προσωπικό της Επιτροπής Ανταγωνισμού που στελεχώ-
νει τις οργανικές μονάδες:
α) Διεύθυνση Συντονισμού και Γ ραμματείας Προέδρου, 
Αντιπροέδρου, Εισηγητών και Ολομέλειας, β) Γ ραφείο 
Νομικού Συμβούλου, γ) Διεύθυνση Διεθνών Σχέσεων και 
Επικοινωνίας, και δ) Ανεξάρτητο Γ ραφείου Εσωτερικού Ελέγχου. Για τη διαδικασία επιλογής των προϊστάμενων 
αυτών εφαρμόζονται αναλόγως όσα προβλέπονται στις 
παρ. 2, 3, 4, 5 και 6 του άρθρου 21 και στο άρθρο 21Β.
4. Ο Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Ανταγωνισμού έχει 
τις ακόλουθες αρμοδιότητες:
α) αναπληρώνει τον Πρόεδρο της Επιτροπής Ανταγω-
νισμού όταν αυτός απουσιάζει ή κωλύεται,
β) παρακολουθεί την εκτέλεση των αποφάσεων της 
Επιτροπής Ανταγωνισμού, τη βεβαίωση και την είσπρα-
ξη των βεβαιωμένων προστίμων και ενημερώνει την 
Ολομέλεια,
γ) συντονίζει και εποπτεύει την εκπόνηση επιχειρησι-
ακών και εκπαιδευτικών προγραμμάτων,
δ) με εξουσιοδότηση του Προέδρου, ασκεί μέρος των 
αρμοδιοτήτων αυτού και υπογράφει έγγραφα ή πράξεις 
’’με εντολή’’ του.».
Άρθρο 17
Οργάνωση της Επιτροπής Ανταγωνισμού - Τροποποίηση τίτλου, παρ. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 
9, 12 και προσθήκη παρ. 13, 14, 15 και 16 στο άρθρο 21 του ν. 3959/2011(Άρθρο 5 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Στο άρθρο 21 του ν. 3959/2011 (Α΄ 93), α) τροποποιείται 
ο τίτλος με διαγραφή της αναφοράς στο προσωπικό της 
Επιτροπής Ανταγωνισμού, β) στην παρ. 1, αντικαθίσταται 
το δεύτερο εδάφιο και καταργείται το τρίτο εδάφιο, γ) οι 
παρ. 2, 3, 5 και 8 αντικαθίστανται, δ) τα δύο πρώτα εδά-φια της παρ. 4 τροποποιούνται προκειμένου να γίνεται 
αναφορά όχι μόνο σε διευθύνσεις, αλλά και σε τμήματα και στο δεύτερο εδάφιο διαγράφεται η αναφορά σε με-
ταταχθέντες διευθυντές στην Επιτροπή Ανταγωνισμού, 
ε) στην παρ. 6, στο πρώτο εδάφιο επικαιροποιείται η 
παραπομπή στις αναφερόμενες διατάξεις, στο δεύτερο 
εδάφιο διαγράφεται η αναφορά σε απόσπαση και το 
τρίτο εδάφιο καταργείται, στ) στην παρ. 7, τροποποιού-νται το πρώτο εδάφιο ως προς τις ιδιότητες των εμπει-
ρογνωμόνων και το δεύτερο εδάφιο ως προς τα αρμόδια 
όργανα και προστίθεται νέο τρίτο εδάφιο, ζ) στην παρ. 9 
αντικαθίστανται το πρώτο και το τρίτο εδάφιο της περ. α) 
και η περ. β) και προστίθεται περ. γ), η) στην παρ. 10, μετά 
τις λέξεις «Οι θέσεις των προϊσταμένων» προστίθενται 
οι λέξεις «της Γενικής Διεύθυνσης», οι λέξεις «Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού» αντικαθίστανται από τις 
λέξεις «Επιτροπής Ανταγωνισμού», προστίθενται τρία 
εδάφια για τη διαδικασία απόσπασης και διαγράφεται 
η αναφορά σε υπαλλήλους που έχουν μεταταχθεί στην 
Επιτροπή Ανταγωνισμού, θ) στην παρ. 12, τροποποιού-
νται το πρώτο εδάφιο ως προς το πεδίο εφαρμογής και 
το τέταρτο εδάφιο ως προς τις συνέπειες της πρόσληψης 
δικηγόρου σε θέση ειδικού επιστημονικού προσωπικού 
και προστίθεται νέο τελευταίο εδάφιο, ι) προστίθενται 
παρ. 13 έως 16 και το άρθρο 21 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 21Οργάνωση της Επιτροπής Ανταγωνισμού
1. Στην Επιτροπή Ανταγωνισμού συνιστάται Γενική Δι-
εύθυνση Ανταγωνισμού της οποίας προΐσταται Γενικός Διευθυντής. Η Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού αποτε-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 578 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
λείται από διευθύνσεις ανά τομέα, καθώς και αυτοτελή 
τμήματα και γραφεία.
2. Ο Γενικός Διευθυντής συντονίζει τη λειτουργία των 
Διευθύνσεων και λοιπών οργανικών μονάδων που υπά-
γονται σ’ αυτόν. Ο Γενικός Διευθυντής επιλέγεται ύστερα 
από δημόσια προκήρυξη της θέσης στην οποία προσδι-
ορίζονται τα τυπικά και ουσιαστικά προσόντα που κα-
λείται να πληροί, και δεν απαιτείται να προέρχεται από 
το προσωπικό της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού. Ο 
Γενικός Διευθυντής διορίζεται με απόφαση της Ολομέ-
λειας της Επιτροπής Ανταγωνισμού, με τετραετή θητεία, 
η οποία μπορεί να ανανεωθεί για μία μόνο φορά, με την 
επιφύλαξη του άρθρου 21Γ . Η πρόσληψη δικηγόρου στη 
θέση του Γενικού Διευθυντή συνεπάγεται αναστολή του 
δικηγορικού λειτουργήματος. Ο Γενικός Διευθυντής λαμ-
βάνει αποδοχές, επιδόματα, προσαυξήσεις και λοιπές 
παροχές που προβλέπονται για τους Γενικούς Διευθυντές 
της κεντρικής υπηρεσίας του Υπουργείου Ανάπτυξης 
και Επενδύσεων.
3. Η οργάνωση και η διάρθρωση των οργανικών μονά-
δων της Επιτροπής σε διευθύνσεις, τμήματα και γραφεία, 
οι αρμοδιότητες αυτών και τα προσόντα του προσωπι-
κού, ο αριθμός των θέσεων του προσωπικού, η κατανομή 
αυτών σε κλάδους και ειδικότητες και κάθε σχετικό θέμα 
καθορίζονται με τον Οργανισμό της Επιτροπής Ανταγωνι-
σμού. Ο συνολικός αριθμός των θέσεων του προσωπικού 
ορίζεται στις διακόσιες τριάντα (230). Η Γενική Διεύθυνση 
Ανταγωνισμού δύναται να στελεχώνεται, περαιτέρω, κατ’ 
ανώτατο όριο και από έως δύο (2) έμμισθους δικηγόρους, 
οι οποίοι επιλέγονται με προκήρυξη και δεν επιτρέπεται να αναλαμβάνουν ή να συμμετέχουν σε υποθέσεις που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος κατά τη 
διάρκεια της απασχόλησής τους στην Επιτροπή Ανταγω-
νισμού και για ένα (1) έτος μετά από την καθ’ οιονδήποτε 
τρόπο λήξη της εντολής. Επιπ λέον, τα εν λόγω πρόσωπα 
δεν επιτρέπεται μετά από την καθ’ οιονδήποτε τρόπο 
λήξη της εντολής να αναλαμβάνουν ή να συμμετέχουν σε 
υποθέσεις που χειρίστηκαν ή στον χειρισμό των οποίων 
είχαν συμμετάσχει κατά τη διάρκεια της απασχόλησής 
τους στην Επιτροπή Ανταγωνισμού. Με την προκήρυξη 
της πλήρωσης των ως άνω θέσεων καθορίζεται η ιδιότη-
τα παρά Πρωτοδίκαις, παρ’ Εφέταις ή παρ’ Αρείω Πάγω, 
των προς πρόσληψη έμμισθων δικηγόρων. Η σχέση που 
συνδέει τους εμμίσθους δικηγόρους με την Επιτροπή 
Ανταγωνισμού είναι αυτή των άρθρων 42 έως 46 του
ν. 4194/2013 («Κώδικας Δικηγόρων», Α΄ 208).
4. Η πρόσληψη δικηγόρου στη θέση προϊσταμένου 
διεύθυνσης και τμήματος συνεπάγεται αναστολή του 
δικηγορικού λειτουργήματος. Οι διευθυντές και τμημα-τάρχες που δεν ανήκουν στο προσωπικό της Επιτροπής Ανταγωνισμού ή δεν έχουν αποσπασθεί σε αυτήν προς 
πλήρωση θέσης διευθυντή ή τμηματάρχη, λαμβάνουν 
τις κάθε είδους αποδοχές, επιδόματα, προσαυξήσεις και 
λοιπές παροχές που λαμβάνουν τα μέλη του ειδικού επι-
στημονικού προσωπικού όταν επιλέγονται ως προϊστά-
μενοι διευθύνσεων ή τμημάτων. Για τον καθορισμό του 
μισθολογικού κλιμακίου προσμετράται ο χρόνος προϋ-πηρεσίας κάθε προηγούμενης σχετικής απασχόλησης.5. Επιτρέπεται η πλήρωση των θέσεων με:
α) διορισμό, σύμφωνα με το άρθρο 7 του ν. 4765/2021 
(Α΄ 7), ή
β) με μετάταξη μόνιμων ή με σύμβαση εργασίας ιδιω-
τικού δικαίου αορίστου χρόνου υπαλλήλων του δημό-
σιου τομέα, όπως αυτός ορίζεται από το άρθρο 14 του 
ν. 4270/2014 (Α΄ 143).
Ο διορισμός ενεργείται με πράξη του Προέδρου της 
Επιτροπής Ανταγωνισμού. Η μετάταξη διενεργείται σύμ-
φωνα με τα οριζόμενα στον ν. 4440/2016 (Α΄ 224).
6. Το ειδικό επιστημονικό προσωπικό προσλαμβάνε-
ται με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου 
χρόνου, σύμφωνα με τον ν. 4765/2021. Η πλήρωση των θέσεων μπορεί να γίνει και με μετάταξη, κατά τις διατά-ξεις του παρόντος άρθρου.
7. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού μπορεί να συμβουλεύε-
ται ειδικούς και εμπειρογνώμονες, φυσικά ή νομικά πρό-
σωπα, για ιδιαίτερα θέματα και προβλήματα, εφόσον το 
κρίνει αναγκαίο και σκόπιμο. Με απόφαση της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού ορίζεται το ύψος της αποζημίωσης των 
ειδικών και των εμπειρογνωμόνων. Η συνολική ετήσια 
αποζημίωση έκαστου ειδικού και εμπειρογνώμονα, φυσικού ή νομικού προσώπου, δεν μπορεί να υπερ-
βαίνει το ανώτατο όριο, σύμφωνα με το άρθρο 118 τουν. 4412/2016 (Α΄ 147) για την απευθείας ανάθεση υπη-ρεσιών.
8. Στην Επιτροπή Ανταγωνισμού μπορούν να απασχο-
λούνται αμισθί για περίοδο που δεν μπορεί να υπερβαί-νει τους εννέα (9) μήνες για τον καθένα, νέοι επιστήμο-
νες, των οποίων ο αριθμός δεν μπορεί να υπερβαίνει 
τους είκοσι (20), προκειμένου να αποκτήσουν πρακτική 
εμπειρία στον νομικό ή οικονομικό τομέα του ελεύθερου 
ανταγωνισμού και στην εφαρμογή νέων τεχνολογιών.
9. α) Το Υπηρεσιακό Συμβούλιο του προσωπικού των 
οργανικών μονάδων της Επιτροπής Ανταγωνισμού συ-
γκροτείται με απόφαση του Προέδρου της Επιτροπής και 
αποτελείται από τον Πρόεδρο της Επιτροπής Ανταγωνι-
σμού, που ορίζεται ως Πρόεδρος του Συμβουλίου, ένα 
(1) μέλος της Επιτροπής, που εκλέγεται από την Ολομέ-
λεια αυτής κατόπιν εισήγησης του Προέδρου, από τον 
Προϊστάμενο της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού και 
από δύο (2) αιρετούς εκπροσώπους του προσωπικού 
με βαθμό τουλάχιστον Β΄. Οι παραπάνω ορίζονται με 
τους αναπληρωτές τους. Με απόφαση της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού ορίζεται ως αναπληρωτής του Γενικού 
Διευθυντή ο προϊστάμενος της Διεύθυνσης Επικεφαλής 
Νομικού. Το Υπηρεσιακό Συμβούλιο λειτουργεί και ως 
Πρωτοβάθμιο Πειθαρχικό Συμβούλιο του προσωπικού της Γενικής Διεύθυνσης.
β) Καθήκοντα Δευτεροβάθμιου Πειθαρχικού Συμβου-
λίου του προσωπικού των οργανικών μονάδων της Επι-τροπής Ανταγωνισμού ασκεί το Πειθαρχικό Συμβούλιο της παρ. 2 του άρθρου 13.
γ) Με απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού συστή-
νεται Ειδική Επιτροπή Αξιολόγησης, το έργο της οποίας ορίζεται στο άρθρο 21 του ν. 4369/2016 (Α΄ 33). Αποτε-
λείται από τον Πρόεδρο της Επιτροπής Ανταγωνισμού ως 
Πρόεδρο, με αναπληρωτή ένα (1) μέλος της Επιτροπής Ανταγωνισμού που εκλέγεται από την Ολομέλεια αυτής 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 579 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
κατόπιν εισήγησης του Προέδρου, τον προϊστάμενο της 
Γενικής Διεύθυνσης με αναπληρωτή τον προϊστάμενο 
της Διεύθυνσης Επικεφαλής Νομικού της Γενικής Δι-
εύθυνσης Ανταγωνισμού, ένα (1) μέλος της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού με αναπληρωτή έτερο μέλος της Επιτρο-
πής Ανταγωνισμού, που εκλέγονται από την Ολομέλεια 
αυτής κατόπιν εισήγησης του Προέδρου και από δύο (2) 
προϊσταμένους Γενικής Διεύθυνσης από άλλον φορέα με 
τους αναπληρωτές τους. Για την επιλογή των μελών που 
προέρχονται από άλλον φορέα διενεργείται υποχρεωτι-
κά δημόσια κλήρωση μεταξύ τουλάχιστον πέντε (5) υπο-
ψηφίων, που προέρχονται από πέντε (5) διαφορετικούς 
φορείς. Γ ραμματέας της Ειδικής Επιτροπής Αξιολόγησης 
ορίζεται υπάλληλος της Διεύθυνσης αρμοδιότητας θε-
μάτων προσωπικού της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Στην 
Επιτροπή μετέχουν χωρίς δικαίωμα ψήφου και δύο (2) 
αιρετοί εκπρόσωποι των μόνιμων υπαλλήλων ή των 
υπαλλήλων με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορί-στου χρόνου (Ι.Δ.Α.Χ.) της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Η 
θητεία των μελών της Ειδικής Επιτροπής Αξιολόγησης 
είναι διετής. Η συγκρότηση της Ειδικής Επιτροπής Αξι-ολόγησης γίνεται εντός είκοσι (20) ημερών από τη λήξη της θητείας της.
10. Οι θέσεις των προϊσταμένων της Γενικής Διεύθυν-
σης, των διευθύνσεων, τμημάτων και γραφείων της Επι-
τροπής Ανταγωνισμού μπορεί να καταλαμβάνονται από 
προσωπικό της Επιτροπής, από υπαλλήλους που έχουν αποσπασθεί σε αυτήν προς πλήρωση της θέσης ή από 
πρόσωπα επί θητεία κατά την παράγραφο 4. H πράξη 
απόσπασης υπαλλήλων στις θέσεις προϊσταμένων της 
Επιτροπής Ανταγωνισμού εκδίδεται από τον Πρόεδρο 
της Επιτροπής Ανταγωνισμού και κοινοποιείται αμέσως στην υπηρεσία προέλευσης του υπαλλήλου, καθώς και στον ίδιο, ο οποίος υποχρεούτ αι να αναλάβει υπηρεσία 
στη νέα του θέση το αργότερο εντός ενός (1) μηνός από 
την ως άνω κοινοποίηση. Η απόσπαση πραγματοποιείται 
κατά παρέκκλιση από τις σχετικές διατάξεις της κείμενης 
νομοθεσίας και για χρόνο ίσο με τη θητεία της εκάστοτε 
θέσης προϊσταμένου, με δυνατότητα ανανέωσης άπαξ. 
Για την απόσπαση αυτή δεν απαιτείται γνώμη του Υπη-
ρεσιακού Συμβουλίου της υπηρεσίας από την οποία 
προέρχεται ο αποσπασμένος.
11. Τα ασυμβίβαστα του πρώτου και δεύτερου εδαφί-
ου της παρ. 7 του άρθρου 12 του παρόντος νόμου ισχύ-
ουν και εφαρμόζονται αναφορικά και με την ιδιότητα του 
Γενικού Διευθυντή ή του προϊσταμένου Διεύθυνσης της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού. Τα εν λόγω ασυμβί-
βαστα ισχύουν κατά τον χρόνο διορισμού και καθ’ όλη τη 
διάρκεια της σχετικής ανάθεσης καθηκόντων. Με σχετική 
απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού, ο Γενικός Διευ-
θυντής ή ο προϊστάμενος Διεύθυνσης απαλλάσσεται των 
καθηκόντων του όταν διαπιστώνεται η συνδρομή ασυμ-
βίβαστου στο πρόσωπό του. Η παρούσα αρχίζει να ισχύει 
με τη δημοσίευση του παρόντος νόμου στην Εφημερίδα 
της Κυβερνήσεως και καταλαμβάνει και τα ήδη υπηρε-
τούντα στελέχη της Γενικής Διεύθυνσης, εφόσον στην 
περίπτωση του πρώτου εδαφίου της παραγράφου 7 του 
άρθρου 12 του παρόντος νόμου δεν είχε παρέλθει, κατά 
τον χρόνο ανάθεσης των καθηκόντων τους στη Γενική Διεύθυνση, πενταετία από τη λήξη της κατοχής θέσης ή 
της ανάθεσης ή της απόσπασης ή της απασχόλησης σε γραφείο του ίδιου εδαφίου, ή εφόσον, στην περίπτωση του δευτέρου εδαφίου της παραγράφου 7 του άρθρου 
12 του παρόντος νόμου το ασυμβίβαστο υφίσταται κατά 
τον χρόνο έναρξης ισχύος της.
12. Οι υπάλληλοι της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγω-
νισμού, της Διεύθυνσης Διεθνών Σχέσεων και Επικοι-
νωνίας, της Διεύθυνσης Συντονισμού και Γ ραμματείας 
Προέδρου και του Γ ραφείου Εσωτερικού Ελέγχου, καθώς 
και οι αποσπασμένοι σ’ αυτήν υπάλληλοι λαμβάνουν 
ειδική πρόσθετη αμοιβή που καθορίζεται κατά κατη-
γορία με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών 
και Ανάπτυξης και Επενδύσεων και καταβάλλεται από 
τον προϋπολογισμό της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Στην 
περίπτωση που οι αποσπασμένοι υπάλληλοι λαμβάνουν 
από την υπηρεσία τους ειδικές πρόσθετες αμοιβές, υπο-
χρεούνται να επιλέξουν με δήλωσή τους προς τη Γενική 
Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Επιτροπής Ανταγωνισμού, 
που κοινοποιείται και στην υπηρεσία από την οποία είναι 
αποσπασμένοι, την ειδική πρόσθετη αμοιβή της παρού-
σας παραγράφου ή τις ειδικές πρόσθετες απολαβές που 
προβλέπονται στην οργανική τους θέση. Οι αποδοχές 
του ειδικού επιστημονικού προσωπικού που προσλαμ-
βάνεται κατά την παράγραφο 6, καθορίζονται με κοινή 
απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Ανάπτυξης 
και Επενδύσεων. Η πρόσληψη δικηγόρου σε θέση ειδι-κού επιστημονικού προσωπικού συνεπάγεται τη διατή-
ρηση της δικηγορικής ιδιότητας και τη θέση αυτού σε 
καθεστώς αναστολής του δικηγορικού λειτουργήματος, 
χωρίς να θίγονται τα ασφαλιστικά του δικαιώματα, κατά 
παρέκκλιση κάθε άλλης διάταξης. Η παρ. 2 του άρθρου 
24 του ν. 1868/1989 (Α΄230), όπως τροποποιήθηκε με την 
παρ. 1 του άρθρου 37 του ν. 2145/1993 (Α΄ 88) εφαρμόζε-
ται αναλόγως, με εξαίρεση τη δεύτερη περίοδο του πρώ-
του εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 24 του ν. 1868/1989, 
από την ημέρα ανάληψης των καθηκόντων τους, για τους 
δικηγόρους που υπηρετούν στην Επιτροπή Ανταγωνι-
σμού και τελούν σε υποχρεωτική αναστολή άσκησης 
του λειτουργήματός τους. Η διάταξη του προηγούμε-
νου εδαφίου εφαρμόζεται για τα μέλη της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού που είναι πλήρους και αποκλειστικής 
απασχόλησης, εφόσον είναι δικηγόροι.
Η υπηρεσιακή κατάσταση του προσωπικού, συμπερι-
λαμβανομένων και των δικηγόρων που τελούν σε ανα-
στολή, διέπεται κατά περίπτωση από:
α. τον Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοι-
κητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Νομικών Προσώ-
πων Δημοσίου Δικαίου (ν. 3528/2007, Α΄ 26) ως προς το μόνιμο προσωπικό, που εφαρμόζεται αναλόγως,
β. τον Κώδικα Προσωπικού Ιδιωτικού Δικαίου του 
Δημοσίου, των Ν.Π.Δ.Δ. και των Ο.Τ.Α. (π.δ. 410/1988,
Α΄ 191) και τον ν. 3801/2009 (Α΄ 163) ως προς το προσω-
πικό που απασχολείται με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου.
13. Το προσωπικό της Επιτροπής Ανταγωνισμού 
εκτελεί τα καθήκοντά του με αμεροληψία, εχεμύθεια, 
επαγγελματισμό, διαφάνεια και προς το συμφέρον της αποτελεσματικής εφαρμογής των άρθρων 101 και 102 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 580 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 
καθώς και των άρθρων 1, 1Α και 2 του παρόντος, τηρώ-
ντας όσα προβλέπονται στην υπ’ αριθμ. 1239/25.2.2020 
(Β΄ 598) απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύ-
σεων, όπως εκάστοτε ισχύει. Απολαμβάνει προσωπικής και λειτουργικής ανεξαρτησίας και εκτελεί το έργο του 
ανεπηρέαστο από πολιτικές και άλλες εξωτερικές παρεμ-
βάσεις. Για τον σκοπό αυτόν δεν υπόκειται σε καμία εντο-
λή ή υπόδειξη προερχόμενη από άλλη δημόσια αρχή, 
εξαιρουμένων των εισαγγελικών και δικαστικών αρχών.
14. Το προσωπικό της Επιτροπής Ανταγωνισμού υπο-
χρεούται να λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα, ώστε να 
προλαμβάνονται και να αποφεύγονται καταστάσεις σύ-
γκρουσης συμφερόντων. Στο πλαίσιο αυτό, οφείλει να 
ενημερώνει αμελλητί και εγγράφως την υπηρεσία για 
καταστάσεις ή γεγονότα, τα οποία πιθανολογείται ότι 
ενέχουν κίνδυνο σύγκρουσης συμφερόντων. Η παρα-
βίαση των ανωτέρω υποχρεώσεων συνιστά πειθαρχικό παράπτωμα, το οποίο τιμωρείται σύμφωνα με τον Κώ-δικα Δεοντολογίας και ανάλογα με τη σοβαρότητα της συμπεριφοράς.
15. Μετά από την αποχώρηση για οποιονδήποτε λόγο 
του προσωπικού, δεν επιτρέπεται για χρονικό διάστημα 
ενός (1) έτους από την αποχώρησή του, να συμμετέχει, 
στο πλαίσιο της επαγγελματικής δραστηριότητάς του, σε 
υπόθεση η οποία σχετίζεται με τη διαδικασία εφαρμογής 
των άρθρων 1, 1Α, 2 ή 5 έως και 10 του παρόντος και 101 
ή 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης που το συγκεκριμένο μέλος του προσωπικού 
χειρίστηκε κατά τη διάρκεια της απασχόλησης ή της 
θητείας του. Μετά από την αποχώρηση για οποιονδή-
ποτε λόγο των Προϊσταμένων της Γενικής Διεύθυνσης, 
Διευθύνσεων, Τμημάτων και Γ ραφείων που προέρχονται 
από τον ιδιωτικό ή δημόσιο τομέα και δεν ανήκουν στο 
προσωπικό της Επιτροπής Ανταγωνισμού, δεν επιτρέπε-
ται τα εν λόγω πρόσωπα να συμμετέχουν σε υποθέσεις 
που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος κατά 
τη διάρκεια της απασχόλησής τους στην Επιτροπή Αντα-
γωνισμού και για έξι (6) μήνες από την αποχώρησή τους. 
Δεν επιτρέπεται επίσης να συμμετέχουν καθ’ οιονδήποτε 
τρόπο στο πλαίσιο της επαγγελματικής δραστηριότητάς 
τους, σε υποθέσεις που σχετίζονται με την εφαρμογή 
των άρθρων 1, 1Α, 2 ή 5 έως και 10 του παρόντος και 
101 ή 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπα-
ϊκής Ένωσης, τις οποίες χειρίστηκαν κατά τη διάρκεια 
της θητείας τους.
16. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού δύναται, με αιτιολογη-
μένη απόφασή της, ύστερα από ακρόαση, να απαλλάσ-
σει των καθηκόντων τους προϊσταμένους της Γενικής 
Διεύθυνσης, των διευθύνσεων, των τμημάτων και γρα-
φείων της Επιτροπής Ανταγωνισμού πριν από τη λήξη 
της θητείας τους, για λόγους που ανάγονται σε πλημ-
μελή άσκηση των καθηκόντων τους, και ιδιαίτερα για 
αδικαιολόγητη επιείκεια ή μεροληψία κατά τη σύνταξη 
των εκθέσεων αξιολόγησης, για πλημμελή άσκηση ή 
αδυναμία άσκησης ελέγχου επί των υπαλλήλων, για μη 
προσήκουσα συμπεριφορά προς τους πολίτες, ευθυ-
νοφοβία, απροθυμία για την εφαρμογή νέων μεθόδων 
οργάνωσης, λειτουργίας και αποδοτικότητας, αδικαιολό-γητη καθυστέρηση στη διεκπεραίωση των υποθέσεων, 
κακή συνεργασία με λοιπούς προϊσταμένους και μειω-μένη ποιοτική και ποσοτική απόδοση.».
Άρθρο 18
Ρύθμιση θεμάτων προσωπικού Επιτροπής Ανταγωνισμού - Προσθήκη άρθρου 21Γ στονν. 3959/2011
Στον ν. 3959/2011 (Α΄ 93) προστίθεται άρθρο 21Γ ως 
εξής:
«Άρθρο 21Γ
Ρύθμιση θεμάτων προσωπικού ΕπιτροπήςΑνταγωνισμού
1. Οι προϊστάμενοι των οργανικών μονάδων της Επι-
τροπής Ανταγωνισμού που δεν ανήκουν στο προσωπικό 
της Επιτροπής Ανταγωνισμού ή στον δημόσιο τομέα, 
όπως ορίζεται στο άρθρο 14 του ν. 4270/2014 (Α΄ 143), 
ορίζονται, ύστερα από την επιλογή τους σύμφωνα με τη 
διαδικασία του άρθρου 21Β του παρόντος, με απόφαση 
του Προέδρου, με τετραετή θητεία, η οποία μπορεί να 
ανανεωθεί για δύο (2) επιπλέον χρόνια κατά ανώτατο 
όριο.
2. Οι αποδοχές του προϊσταμένου της γενικής διεύ-
θυνσης, των προϊσταμένων διεύθυνσης της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού και των προϊσταμένων τμημάτων της Επι-
τροπής Ανταγωνισμού που δεν ανήκουν στον δημόσιο 
τομέα, καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Οικονο-
μικών κατόπιν εισήγησης της Επιτροπής Ανταγωνισμού.
3. Για τις άδειες και διευκολύνσεις που δικαιούνται οι 
προϊστάμενοι της παρ. 1 εφαρμόζονται αναλογικά οι 
διατάξεις που εκάστοτε ισχύουν για τους υπαλλήλους 
με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου.
4. Το υπηρεσιακό συμβούλιο και το δευτεροβάθμιο 
πειθαρχικό συμβούλιο του άρθρου 21, που είναι αρμόδια 
για τους μονίμους υπαλλήλους της Επιτροπής Ανταγωνι-
σμού, είναι αρμόδια να εκφέρουν σύμφωνη γνώμη και 
για ζητήματα των προϊσταμένων της παρ. 1.
5. Οι προϊστάμενοι της παρ. 1 αξιολογούν και αξιο-
λογούνται σύμφωνα με το σύστημα αξιολόγησης που 
ισχύει για τους προϊσταμένους και υπαλλήλους της Επι-τροπής Ανταγωνισμού.».
Άρθρο 19
Εξουσίες της Επιτροπής επί παραβάσεων - Τροποποίηση άρθρου 25 του ν. 3959/2011 
(Άρθρα 10, 11 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Στο άρθρο 25 του ν. 3959/2011 (Α΄ 93), α) οι παρ. 2, 
3, 4, 5, 6 και 8 καταργούνται, β) στην παρ. 1, στο πρώτο 
εδάφιο διαγράφεται η αναφορά σε αίτηση του αρμόδι-ου Υπουργού, στην περ. δ) διορθώνεται η παραπομπή στις αναφερόμενες διατάξεις, προστίθεται αναφορά ως 
προς την υπαιτιότητα και διαγράφεται η αναφορά σε 
μη εκπλήρωση αναληφθείσας δέσμευσης, στην περ. ε) 
διορθώνεται η παραπομπή στις αναφερόμενες διατάξεις, 
αντικαθίσταται η περ. στ) και προστίθενται περ. ζ) και 
η), γ) στο πρώτο εδάφιο της παρ. 7 η προθεσμία ενη-
μέρωσης του Προέδρου της Επιτροπής Ανταγωνισμού 
γίνεται τριάντα (30) ημέρες από τη γνωστοποίηση της 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 581 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
απόφασης, δ) προστίθεται παρ. 9, και το άρθρο 25 δια-
μορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 25
Εξουσίες της Επιτροπής επί παραβάσεων
1. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού αν, ύστερα από σχετική 
έρευνα που διεξάγεται είτε αυτεπαγγέλτως είτε κατό-
πιν καταγγελίας, διαπιστώσει παράβαση των άρθρων 
1, 2 και 11 του παρόντος ή των άρθρων 101 και 102 της 
Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με 
απόφασή της, διαζευκτικά ή σωρευτικά, μπορεί:
α) να απευθύνει συστάσεις σε περίπτωση παράβασης 
των άρθρων 1 και 2 του παρόντος ή των άρθρων 101 και 
102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης,
β) να υποχρεώσει τις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις ή 
τις ενώσεις επιχειρήσεων να παύσουν την παράβαση και 
να παραλείπουν αυτή στο μέλλον,
γ) να επιβάλει μέτρα συμπεριφοράς ή διαρθρωτικού 
χαρακτήρα, τα οποία πρέπει να είναι αναγκαία και πρό-
σφορα για την παύση της παράβασης, ανάλογα με το 
είδος και τη βαρύτητα αυτής. Μέτρα διαρθρωτικού χα-
ρακτήρα επιτρέπεται να επιβάλλονται μόνο στην περί-
πτωση που είτε δεν υφίστανται εξίσου αποτελεσματικά 
μέτρα συμπεριφοράς είτε όλα τα εξίσου αποτελεσματικά 
μέτρα συμπεριφοράς είναι ενδεχομένως επαχθέστερα 
από τα μέτρα διαρθρωτικού χαρακτήρα,
δ) να επιβάλει πρόστιμο κατά την παρ. 1 του άρθρου 
25Β στις επιχειρήσεις ή ενώσεις επιχειρήσεων που, εκ 
προθέσεως ή εξ αμελείας, υπέπεσαν στην παράβαση,
ε) να απειλήσει πρόστιμο κατά την παρ. 1 ή την παρ. 2 
του άρθρου 25Β ή και τα δύο σε περίπτωση συνέχισης ή 
επανάληψης της παράβασης,
στ) να επιβάλει πρόστιμο κατά την παρ. 1 του άρθρου 
25Β ή χρηματική κύρωση κατά την παρ. 2 του ιδίου άρ-θρου ή και τα δύο, όταν, με απόφασή της, βεβαιώνεται 
η συνέχιση ή η επανάληψη της παράβασης ή η παρά-
λειψη εκπλήρωσης αναληφθείσας από τις επιχειρήσεις ή ενώσεις επιχειρήσεων δέσμευσης, που κατέστη υπο-χρεωτική με απόφαση κατ’ εφαρμογή του άρθρου 25Γ , ή η μη τήρηση επιβληθέντων μέτρων συμπεριφοράς ή διαρθρωτικού χαρακτήρα,
ζ) να επιβάλει πρόστιμο κατά την παρ. 1 του άρθρου 
25Β ή χρηματική κύρωση κατά την παρ. 2 του ιδίου άρ-
θρου ή και τα δύο, σε επιχειρήσεις ή ενώσεις επιχειρή-σεων, σε περίπτωση μη συμμόρφωσης προς απόφαση 
που διατάσσει ασφαλιστικά μέτρα κατ’ εφαρμογή του 
άρθρου 25Δ,
η) να διαπιστώνει ότι η παράβαση έχει διαπραχθεί 
κατά το παρελθόν.
2. Καταργείται.3. Καταργείται.4. Καταργείται.5. Καταργείται.6. Καταργείται.
7. Οι εμπλεκόμενες επιχειρήσεις ή ενώσεις επιχειρή-
σεων υποχρεούνται μέσα σε τριάντα (30) ημέρες από 
τη γνωστοποίηση της απόφασης με την οποία διαπι-
στώνεται η παράβαση ή η πιθανολόγηση της παράβα-σης και διατάσσεται η παύση της, να ενημερώσουν τον 
Πρόεδρο της Επιτροπής Ανταγωνισμού για τις ενέργειες, 
στις οποίες προέβησαν ή πρόκειται να προβούν για την 
παύση της παράβασης. Την ίδια υποχρέωση υπέχουν οι 
επιχειρήσεις ή ενώσεις επιχειρήσεων, όταν πρόκειται για 
συμμόρφωση προς δικαστική απόφαση που εκδόθηκε ύστερα από προσφυγή κατά απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού.
8. Καταργείται.
9. Αν η Επιτροπή Ανταγωνισμού διαπιστώσει παράβα-
ση του άρθρου 1Α, μπορεί, με απόφασή της, να επιβάλλει 
τα μέτρα που προβλέπονται στις περ. α΄ έως και ζ΄ της παρ. 1 και στο άρθρο 25.».
Άρθρο 20
Πρόστιμα - Προσθήκη άρθρου 25Βστον ν. 3959/2011(Άρθρα 13 έως και 16 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Στον ν. 3959/2011 (Α΄ 93) προστίθεται άρθρο 25Β ως 
εξής:
«Άρθρο 25Β
Πρόστιμα
1. Το πρόστιμο των περ. δ΄, ε΄, στ΄ και ζ΄ της παρ. 1 του 
άρθρου 25 πρέπει να είναι αποτελεσματικό, αναλογικό και αποτρεπτικό, μπορεί δε να φθάνει μέχρι ποσοστού 
δέκα τοις εκατό (10%) του συνολικού παγκόσμιου κύ-
κλου εργασιών της επιχείρησης κατά την προηγούμενη 
της έκδοσης της απόφασης χρήση. Σε περίπτωση ομίλου 
εταιρειών, για τον υπολογισμό του προστίμου, λαμβά-
νεται υπόψη ο συνολικός παγκόσμιος κύκλος εργασιών 
του ομίλου. Για τον καθορισμό του ύψους του προστί-
μου λαμβάνονται υπόψη η σοβαρότητα, η διάρκεια, η 
γεωγραφική έκταση της παράβασης, η διάρκεια και το είδος της συμμετοχής στην παράβαση της συγκεκριμέ-
νης επιχείρησης.
Εφόσον είναι δυνατόν να υπολογιστεί το ύψος του οι-
κονομικού οφέλους της επιχείρησης από την παράβαση, 
το ύψος του επιβαλλόμενου προστίμου δεν μπορεί να 
είναι μικρότερο από αυτό, ακόμα και αν υπερβαίνει το 
ποσοστό που ορίζεται στο πρώτο εδάφιο. Για τον σκοπό 
επιβολής του προστίμου, η έννοια της επιχείρησης κα-
ταλαμβάνει τις μητρικές εταιρείες, στο πλαίσιο ενιαίας 
οικονομικής οντότητας, τους μερικώς και ολικώς καθο-
λικούς διαδόχους σε περίπτωση εταιρικών μετασχηματι-
σμών και τους αποκτώντες την επιχείρηση μετά από την 
τέλεση της παράβασης, εφόσον ο παραβάτης αδυνατεί να καταβάλει το επιβληθέν πρόστιμο ή άλλη χρηματική ποινή κατά τον χρόνο της επιβολής τους.
2. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού μπορεί, με απόφασή της, 
να επιβάλει χρηματικές κυρώσεις ανά ημέρα μη συμ-
μόρφωσης, οι οποίες καθορίζεται αναλογικά προς τον 
μέσο ημερήσιο συνολικό παγκόσμιο κύκλο εργασιών 
της επιχείρησης ή της ένωσης επιχειρήσεων κατά την 
προηγούμενη της έκδοσης της απόφασης οικονομική 
χρήση με ανώτατο όριο το τρία τοις εκατό (3%) αυτού 
του κύκλου εργασιών και υπολογίζονται από την ημερο-
μηνία που ορίζει η απόφαση της Επιτροπής.
3. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού συνεκτιμά ως ελαφρυ-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 582 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
ντική περίσταση, κατά τον καθορισμό του ύψους του 
προστίμου, τυχόν αποζημιώσεις που έχουν καταβληθεί 
στους ζημιωθέντες από την εξετασθείσα αντιανταγω-
νιστική πρακτική, ή σε σημαντικό αριθμό αυτών, στο 
πλαίσιο συναινετικού διακανονισμού. Αν ο συναινετι-
κός διακανονισμός εκκρεμεί, η Επιτροπή Ανταγωνισμού 
δύναται να αναστείλει την έκδοση της απόφασης περί 
επιβολής του προστίμου για χρονικό διάστημα όχι με-
γαλύτερο των τριών (3) μηνών.
4. Όταν η παράβαση που διέπραξε η ένωση επιχειρή-
σεων συνδέεται με τις δραστηριότητες των μελών της, 
το πρόστιμο μπορεί να ανέρχεται μέχρι ποσοστού δέκα 
τοις εκατό (10%) του συνολικού παγκόσμιου κύκλου εργασιών των μελών αυτής που είχαν ενεργή δράση 
στην αγορά στην οποία συνέβη η παράβαση κατά την 
προηγούμενη της έκδοσης της απόφασης χρήση. Αν 
επιβάλλεται πρόστιμο σε ένωση επιχειρήσεων, λαμβα-
νομένου υπόψη του συνολικού κύκλου εργασιών των 
μελών της, και η ένωση δεν είναι αξιόχρεη, η ένωση 
είναι υποχρεωμένη να ζητήσει εισφορές από τα μέλη 
της, προκειμένου να καλύψει το ποσό του προστίμου. 
Εάν δεν καταβληθούν εισφορές μέσα στην προθεσμία 
που έχει ορισθεί, η Επιτροπή Ανταγωνισμού μπορεί 
να απαιτήσει την καταβολή του προστίμου απευθείας 
από καθεμία από τις επιχειρήσεις, οι εκπρόσωποι των 
οποίων ανήκαν στα εμπλεκόμενα όργανα λήψης απο-
φάσεων της ένωσης. Όταν η Επιτροπή Ανταγωνισμού 
έχει απαιτήσει πληρωμή, σύμφωνα με το προηγούμενο 
εδάφιο, μπορεί, εφόσον είναι απαραίτητη για την εξα-
σφάλιση της ολοσχερούς πληρωμής του προστίμου, να 
απαιτήσει πληρωμή του υπολοίπου από οποιοδήποτε 
μέλος της ένωσης που είχε ενεργή δράση στην αγορά 
στην οποία συνέβη η παράβαση. Η Επιτροπή Ανταγω-
νισμού δεν απαιτεί πληρωμή βάσει των προηγούμενων 
εδαφίων από επιχειρήσεις που αποδεικνύουν ότι δεν 
εφάρμοσαν την παράνομη απόφαση της ένωσης διότι 
είτε δεν είχαν αντιληφθεί την ύπαρξή της είτε αποστασι-
οποιήθηκαν ενεργά από αυτήν πριν αρχίσει η Επιτροπή Ανταγωνισμού να διερευνά την υπόθεση. Η οικονομική ευθύνη κάθε επιχείρησης όσον αφορά στην καταβολή 
του προστίμου δεν υπερβαίνει το δέκα τοις εκατό (10%) 
του συνολικού παγκόσμιου κύκλου εργασιών κατά την 
προηγούμενη της έκδοσης της απόφασης οικονομική 
χρήση.
5. Υπεύθυνοι για την τήρηση των άρθρων 1, 1Α, 2, 5 
έως 10 και των παρ. 5 και 6 του άρθρου 11 του παρόντος, 
καθώς και των άρθρων 101 και 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι επί ατομικών 
επιχειρήσεων οι επιχειρηματίες, επί αστικών και εμπο-
ρικών εταιρειών και κοινοπραξιών οι διαχειριστές τους 
και όλοι οι ομόρρυθμοι εταίροι, ειδικώς δε επί ανωνύμων 
εταιρειών τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου και τα 
αρμόδια για την υλοποίηση των σχετικών αποφάσεων 
πρόσωπα και επί εισηγμένων ανωνύμων εταιρειών, τα 
εκτελεστικά μέλη του διοικητικού συμβουλίου, ενώ επί ενώσεων επιχειρήσεων, το ανώτατο όργανο διοίκησης αυτών. Διορισμός άλλου υπευθύνου για την παράβαση των κανόνων ανταγωνισμού απαγορεύεται. Επί αποφά-σεων συλλογικών οργάνων της επιχείρησης ή της ένω-σης επιχειρήσεων που ελήφθησαν κατά πλειοψηφία 
ευθύνονται μόνον οι υπερψηφήσαντες. Τα παραπάνω 
φυσικά πρόσωπα ευθύνονται με την προσωπική τους 
περιουσία εις ολόκληρον με το οικείο νομικό πρόσωπο, 
για την καταβολή του ποσού του προστίμου. Η Επιτροπή 
Ανταγωνισμού μπορεί να επιβάλει στα παραπάνω φυσι-
κά πρόσωπα, μετά από προηγούμενη ακρόασή τους, και 
αυτοτελές πρόστιμο από διακόσιες χιλιάδες (200.000) 
έως δύο εκατομμύρια (2.000.000) ευρώ, εφόσον απο-
δεδειγμένα συμμετείχαν σε προπαρασκευαστικές πρά-
ξεις, στην οργάνωση ή τη διάπραξη της παράνομης συ-
μπεριφοράς της επιχείρησης. Για την επιμέτρηση του 
προστίμου λαμβάνονται ιδιαιτέρως υπόψη η θέση τους 
στην επιχείρηση και ο βαθμός συμμετοχής τους στην 
παράνομη πράξη.».
Άρθρο 21
Δεσμεύσεις - Προσθήκη άρθρου 25Γστον ν. 3959/2011(Άρθρο 12 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Στον ν. 3959/2011 (A΄ 93) προστίθεται άρθρο 25Γ ως 
εξής:
«Άρθρο 25Γ
Δεσμεύσεις
1. Αν η Επιτροπή Ανταγωνισμού πιθανολογεί, κατά 
τη διάρκεια σχετικής έρευνας που διεξάγεται είτε αυ-
τεπαγγέλτως είτε κατόπιν καταγγελίας, παράβαση των 
άρθρων 1, 1Α και 2 του παρόντος ή των άρθρων 101 
και 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊ-
κής Ένωσης, μπορεί με απόφασή της, αφού ζητήσει την 
άποψη των συμμετεχόντων στην αγορά, να αποδέχεται, 
την εκ μέρους των εμπλεκόμενων επιχειρήσεων ή ενώ-σεων επιχειρήσεων, ανάληψη δεσμεύσεων προς παύση 
της πιθανολογούμενης παράβασης και να καθιστά τις 
δεσμεύσεις αυτές υποχρεωτικές για τις επιχειρήσεις ή 
ενώσεις επιχειρήσεων. Η απόφαση της Επιτροπής μπορεί 
να εκδοθεί για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, εφόσον 
κρίνεται ότι δεν συντρέχουν λόγοι για περαιτέρω δρά-ση αυτής. Η Επιτροπή μπορεί, ύστερα από αίτηση που υποβάλλει κάθε ενδιαφερόμενος ή αυτεπαγγέλτως, να κινήσει εκ νέου τη διαδικασία, εάν υπάρξει ουσιαστική μεταβολή των γεγονότων στα οποία βασίσθηκε η από-
φαση, ή οι εμπλεκόμενες επιχειρήσεις αθετήσουν τις δε-
σμεύσεις που έχουν αναλάβει, ή η απόφαση βασίσθηκε 
σε ελλιπείς, ανακριβείς ή παραπλανητικές πληροφορίες 
των ενδιαφερόμενων επιχειρήσεων.
2. Οι όροι, οι προϋποθέσεις, η διαδικασία αποδοχής 
δεσμεύσεων εκ μέρους των ενδιαφερόμενων επιχει-
ρήσεων ή ενώσεων επιχειρήσεων και θέματα σχετικά 
με την αναστολή των προθεσμιών των παρ. 4 και 5 του 
άρθρου 15 καθορίζονται με απόφαση της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού.».
Άρθρο 22
Ασφαλιστικά μέτρα - Προσθήκη άρθρου 25Δστον ν. 3959/2011(Άρθρο 11 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Στον ν. 3959/2011 (Α΄ 93) προστίθεται άρθρο 25Δ ως 
εξής:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 583 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
«Άρθρο 25Δ
Ασφαλιστικά μέτρα
1. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού λαμβάνει ασφαλιστικά 
μέτρα αυτεπαγγέλτως, όταν πιθανολογείται παράβαση 
των άρθρων 1 και 2 του παρόντος ή των άρθρων 101 
και 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊ-
κής Ένωσης και συντρέχει επείγουσα περίπτωση λόγω 
κινδύνου σοβαρής και ανεπανόρθωτης βλάβης του 
ανταγωνισμού.
2. Στο πλαίσιο της αρμοδιότητας λήψης ασφαλιστικών 
μέτρων και μετά από κλήση σε ακρόαση του φυσικού ή νομικού προσώπου, το οποίο φέρεται να διέπραξε την 
πιθανολογούμενη παράβαση, η Επιτροπή Ανταγωνισμού 
μπορεί να εκδίδει προσωρινή διαταγή, η οποία ισχύει 
έως την έκδοση της απόφασης επί των ασφαλιστικών 
μέτρων. Αν εκδοθεί προσωρινή διαταγή, τα ασφαλιστικά 
μέτρα εισάγονται στο αρμόδιο τμήμα ή την Ολομέλεια, 
κατά την παρ. 6 του άρθρου 15, μέσα σε τριάντα (30) 
ημέρες, διαφορετικά παύει αυτοδικαίως η ισχύς της προ-
σωρινής διαταγής.
3. Αν διαταχθούν ασφαλιστικά μέτρα, η Επιτροπή 
Ανταγωνισμού υποχρεούται να εισαγάγει την υπόθεση 
στο αρμόδιο τμήμα ή την Ολομέλεια, κατά την παρ. 6 του 
άρθρου 15, μέσα σε δώδεκα (12) μήνες από την έκδοση 
της απόφασης των ασφαλιστικών μέτρων, με δυνατότη-
τα παράτασης της ανωτέρω προθεσμίας για δώδεκα (12) 
επιπλέον μήνες, διαφορετικά παύει αυτοδικαίως η ισχύς 
των ασφαλιστικών μέτρων.
4. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού έχει δικαίωμα να μεταρ-
ρυθμίσει ή να ανακαλέσει ολικά ή εν μέρει την απόφασή 
της, εφόσον επήλθε μεταβολή των συνθηκών που δικαι-
ολογεί την ανάκληση ή τη μεταρρύθμισή της.
5. Η απόφαση με την οποία διατάσσονται ή ανακαλού-
νται ασφαλιστικά μέτρα, υπόκειται σε προσφυγή ενώπι-
ον του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών μέσα σε προθεσμία 
εξήντα (60) ημερών από την κοινοποίησή της. Η απόφα-
ση επί της προσφυγής εκδίδεται εντός τριών (3) μηνών από την συζήτηση.».
Άρθρο 23
Συνεργασία μεταξύ των εθνικών αρχών
ανταγωνισμού - Τροποποίηση άρθρου 28του ν. 3959/2011(Άρθρο 24 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Στο άρθρο 28 του ν. 3959/2011 (Α΄ 93), α) αντικαθίστα-
ται ο τίτλος, β) στην παρ. 1 αντικαθίστανται οι περ. α) και 
β) και προστίθεται περ. γ), γ) καταργούνται οι παρ. 2 και 3 και το άρθρο 28 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 28
Συνεργασία μεταξύ των εθνικών αρχώνανταγωνισμού
1. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού, ως Εθνική Αρχή Αντα-
γωνισμού, είναι αρμόδια για τη συνεργασία:
α) με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά τις προβλέψεις 
του Κανονισμού (ΕΚ) αριθμ. 1/2003 του Συμβουλίου, της 
16ης Δεκεμβρίου 2002, για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού που προβλέπονται στα άρθρα 81 και 82 
της συνθήκης (L 1),β) με τις αρχές ανταγωνισμού κρατών μελών της Ευρω-
παϊκής Ένωσης που έχουν οριστεί από τα εν λόγω κράτη, 
κατ’ εφαρμογή του άρθρου 35 του Κανονισμού 1/2003, 
ως αρμόδιες για την εφαρμογή των άρθρων 101 και 102 
της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 
κατά τις προβλέψεις του Κανονισμού 1/2003, και
γ) με τις αρχές ανταγωνισμού άλλων χωρών διμερώς 
και στο πλαίσιο διεθνών και περιφερειακών δικτύων 
συνεργασίας. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού δύναται να συνάπτει μνημόνια συνεργασίας με αρχές ανταγωνι-
σμού άλλων χωρών για την προώθηση της μεταξύ τους συνεργασίας.
2. Καταργείται.3. Καταργείται.».
Άρθρο 24
Συνεργασία μεταξύ αρχών ανταγωνισμού κατά τη διενέργεια μέτρων έρευνας - Προσθήκη άρθρου 28Α στον ν. 3959/2011(Άρθρα 24 και 27 παρ. 7 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Στον ν. 3959/2011 (Α΄ 93) προστίθεται άρθρο 28Α ως 
εξής:
«Άρθρο 28Α
Συνεργασία μεταξύ αρχών ανταγωνισμούκατά τη διενέργεια μέτρων έρευνας
1. Όταν η Επιτροπή Ανταγωνισμού ασκεί τις εξουσίες 
του άρθρου 39 εξ ονόματος και για λογαριασμό αρχής 
ανταγωνισμού κράτους μέλους, σύμφωνα με το άρθρο 
22 του Κανονισμού (ΕΚ) αριθμ. 1/2003, κατόπιν αίτησης 
της αρχής αυτής, παρίστανται και συντρέχουν τους εντε-
ταλμένους κατά το άρθρο 39 του παρόντος υπαλλήλους 
της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού υπάλληλοι και 
λοιπά συνοδεύοντα άτομα, τα οποία έχουν εξουσιοδο-
τηθεί ή ορισθεί από την αιτούσα αρχή ανταγωνισμού, 
υπό την εποπτεία των υπαλλήλων της Επιτροπής Αντα-
γωνισμού. Η εντολή της παρ. 2 του άρθρου 39 αναφέρει 
την πράξη εξουσιοδότησης ή ορισμού των υπαλλήλων 
της αιτούσας αρχής και των λοιπών προσώπων που τους 
συνοδεύουν.
2. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού δύναται να εντέλλε-
ται εγγράφως σε υπαλλήλους της Γενικής Διεύθυνσης 
Ανταγωνισμού να παρίστανται και να συντρέχουν ενεργά 
αρχή ανταγωνισμού κράτους μέλους, η οποία διενεργεί στο έδαφος αυτού του κράτους μέλους, στο όνομα και 
για λογαριασμό της Επιτροπής Ανταγωνισμού, έλεγχο 
ή κατάθεση, σύμφωνα με το άρθρο 22 του Κανονισμού (ΕΚ) αριθμ. 1/2003. Προς τον σκοπό αυτόν η Επιτροπή 
Ανταγωνισμού υποβάλλει αίτηση στην εθνική αρχή 
ανταγωνισμού.
3. Κατόπιν αίτησης αρχής ανταγωνισμού κράτους μέ-
λους, η Επιτροπή Ανταγωνισμού δύναται να ασκεί στο 
όνομα και για λογαριασμό της αρχής αυτής τις εξουσίες 
των άρθρων 38 και 39 του παρόντος, προκειμένου να 
διαπιστωθεί κατά πόσον επιχειρήσεις ή ενώσεις επιχει-ρήσεων, οι οποίες εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του 
παρόντος νόμου, δεν συμμορφώνονται με τα μέτρα 
έρευνας που διατάσσει και τις αποφάσεις που εκδίδει 
η αιτούσα αρχή σε διαδικασίες για την εφαρμογή των 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 584 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
άρθρων 101 και 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης.
4. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού δύναται να ζητήσει από 
αρχή ανταγωνισμού κράτους μέλους να λάβει στο έδα-
φός του κάθε μέτρο έρευνας, κατ’ εφαρμογή της εθνι-
κής της νομοθεσίας, στο όνομα και για λογαριασμό της 
Επιτροπής Ανταγωνισμού, προκειμένου να εξακριβωθεί 
κατά πόσον επιχειρήσεις ή ενώσεις επιχειρήσεων δεν 
συμμορφώνονται με μέτρα έρευνας που διέταξε ή απο-φάσεις που εξέδωσε η Επιτροπή Ανταγωνισμού.
5. Οι πληροφορίες που συλλέγονται κατά τις παρ. 3 
και 4 μπορούν να ανταλλαγούν και να χρησιμοποιηθούν 
ως αποδεικτικά μέσα, σύμφωνα με όσα ορίζονται στο 
άρθρο 12 του Κανονισμού (ΕΚ) αριθμ. 1/2003.
6. Αν ζητηθεί από την αρχή, στην οποία υποβάλλεται 
η αίτηση της παρ. 4, η Επιτροπή Ανταγωνισμού αποδίδει 
πλήρως όλα τα εύλογα έξοδα σε σχέση με τη διενέργεια των μέτρων έρευνας, ιδίως τα μεταφραστικά, εργατικά 
και διοικητικά έξοδα, περιλαμβανομένων των εξόδων 
της παρ. 2. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού μπορεί να υποβά-
λει στην αιτούσα αρχή της παρ. 3 αίτηση για απόδοση 
των εξόδων που πραγματοποίησε κατά τη διενέργεια 
μέτρων έρευνας στο όνομα και για λογαριασμό της, πε-ριλαμβανομένων των εξόδων της παρ. 1.».
Άρθρο 25
Επιδόσεις εγγράφων αρχών ανταγωνισμού 
κρατών μελών - Προσθήκη άρθρου 28Β στονν. 3959/2011(Άρθρα 25 και 27 παρ. 1, 2 και 4 έως και 7 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Στον ν. 3959/2011 (Α΄ 93) προστίθεται άρθρο 28Β ως 
εξής:
«Άρθρο 28Β
Επιδόσεις εγγράφων αρχών ανταγωνισμού
1. Κατόπιν αίτησης αρχής ανταγωνισμού κράτους μέ-
λους, η Επιτροπή Ανταγωνισμού επιδίδει για λογαριασμό 
της αρχής αυτής σε επιχειρήσεις, ενώσεις επιχειρήσεων ή 
φυσικά πρόσωπα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής 
του παρόντος, τα ακόλουθα έγγραφα:
α) εισηγήσεις και οποιοδήποτε αντίστοιχο έγγραφο 
κατά την έννοια του άρθρου 15 του παρόντος σχετικά με 
εικαζόμενη παράβαση των άρθρων 101 ή 102 της Συν-
θήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ),
β) αποφάσεις στις οποίες εφαρμόζονται τα άρθρα 101 
ή 102 ΣΛΕΕ,
γ) οποιοδήποτε άλλο διαδικαστικό έγγραφο, που εκ-
δόθηκε σε διαδικασίες για την εφαρμογή των άρθρων 101 ή 102 ΣΛΕΕ και πρέπει να επιδοθεί και
δ) κάθε άλλο έγγραφο που αφορά στην εφαρμογή των 
άρθρων 101 ή 102 ΣΛΕΕ, περιλαμβανομένων εγγράφων 
αναφορικά με την εκτέλεση αποφάσεων της αιτούσας 
αρχής που επιβάλλουν πρόστιμα ή χρηματικές ποινές.
Στη διαδικασία επίδοσης εφαρμόζεται το άρθρο 48 
του παρόντος.
2. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού δύναται να ζητήσει από 
αρχή ανταγωνισμού κράτους μέλους να επιδώσει για 
λογαριασμό της έγγραφα που αναφέρονται στην παρ. 1. Για την απόδειξη της επίδοσης αρκεί η έκθεση που εκδί-
δεται από την αρχή στην οποία υποβάλλεται η αίτηση.
3. Η αίτηση των παρ. 1 και 2 συνοδεύεται από ενιαίο 
τίτλο, στον οποίο προσαρτάται αντίγραφο της πράξης 
προς επίδοση σε αποδέκτη, ο οποίος εμπίπτει στο πεδίο 
εφαρμογής του παρόντος νόμου ή του κράτους μέλους ανά περίπτωση. Ο ενιαίος τίτλος περιλαμβάνει τα εξής:
α) το όνομα και τη γνωστή διεύθυνση του αποδέκτη 
και κάθε άλλο σχετικό στοιχείο ή πληροφορία χρήσιμο 
για την ταυτοποίηση του αποδέκτη,
β) περίληψη των σχετικών γεγονότων και περιστάσε-
ων,
γ) περίληψη του συνημμένου αντιγράφου της πράξης 
που πρόκειται να επιδοθεί ή να εκτελεστεί,
δ) το όνομα, τη διεύθυνση και άλλα στοιχεία επικοι-
νωνίας όσον αφορά στην αρχή στην οποία υποβάλλεται 
η αίτηση και
ε) την προθεσμία εντός της οποίας πρέπει να πραγ-
ματοποιηθεί η κοινοποίηση, όπως νόμιμες προθεσμίες 
ή προθεσμίες παραγραφής.
4. Ο ενιαίος τίτλος διαβιβάζεται στην Επιτροπή Αντα-
γωνισμού στην ελληνική γλώσσα, εκτός αν σε συγκεκρι-
μένες περιπτώσεις συμφωνηθεί διμερώς διαφορετικά. 
Η πράξη προς επίδοση υπόκειται σε μετάφραση στην 
ελληνική γλώσσα.
5. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού απορρίπτει την αίτη-
ση της παρ. 1, εφόσον η αίτηση ή ο ενιαίος τίτλος δεν 
πληρούν τις προϋποθέσεις του παρόντος άρθρου ή η 
πραγματοποίηση της επίδοσης είναι προδήλως αντίθετη 
προς τη δημόσια τάξη. Όταν η Επιτροπή Ανταγωνισμού 
προτίθεται να απορρίψει το αίτημα ή όταν απαιτούνται 
πρόσθετες πληροφορίες, ενημερώνει σχετικώς την αι-
τούσα αρχή. Σε διαφορετική περίπτωση, πραγματοποιεί 
αμελλητί την επίδοση.
6. Αν ζητηθεί από την αρχή, στην οποία υποβάλλεται 
η αίτηση της παρ. 2, η Επιτροπή Ανταγωνισμού αποδίδει 
πλήρως όλα τα εύλογα έξοδα σε σχέση με την επίδοση, ιδίως τα μεταφραστικά, εργατικά και διοικητικά έξοδα. 
Η Επιτροπή Ανταγωνισμού μπορεί να υποβάλει στην αι-
τούσα αρχή της παρ. 1 αίτηση για απόδοση των εξόδων 
που πραγματοποίησε σε σχέση με την επίδοση πράξεων 
της παρ. 1.».
Άρθρο 26
Εκτέλεση αποφάσεων αρχών ανταγωνισμού κρατών μελών - Προσθήκη άρθρου 28Γστον ν. 3959/2011(Άρθρα 26 και 27 παρ. 1 έως και 6 και 8
Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Στον ν. 3959/2011 (Α΄ 93) προστίθεται άρθρο 28Γ ως 
εξής:
«Άρθρο 28Γ
Εκτέλεση αποφάσεων αρχών ανταγωνισμούκρατών - μελών
1. Κατόπιν αίτησης αρχής ανταγωνισμού κράτους μέ-
λους, η Επιτροπή Ανταγωνισμού προβαίνει σε όλες τις 
απαραίτητες ενέργειες, κατά το άρθρο 49 του παρόντος, 
για την εκτέλεση αποφάσεων επιβολής προστίμων ή πε-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 585 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
ριοδικών χρηματικών ποινών, οι οποίες εκδόθηκαν στο 
πλαίσιο διαδικασιών για την εφαρμογή των άρθρων 101 
ή 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης (ΣΛΕΕ), εφόσον η απόφαση είναι τελεσίδικη και 
η επιχείρηση ή η ένωση επιχειρήσεων, έναντι των οποίων 
είναι εκτελεστό το πρόστιμο ή η περιοδική χρηματική 
ποινή, δεν έχει επαρκείς πόρους στο κράτος μέλος της αιτούσας αρχής, ώστε να είναι δυνατή η είσπραξη του προστίμου ή της ποινής. Ειδικότερα, η Επιτροπή Αντα-
γωνισμού διαβιβάζει για λογαριασμό της αιτούσας αρχής 
την αίτηση και όλα τα απαραίτητα έγγραφα και στοιχεία 
κατά την παρ. 4 στην αρμόδια Υπηρεσία της Ανεξάρ-
τητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.) ή σε κάθε 
άλλη αρμόδια αρχή, σύμφωνα με όσα προβλέπονται 
στο άρθρο 49. Η αρχή ανταγωνισμού κράτους μέλους 
βεβαιώνει την Επιτροπή Ανταγωνισμού για τη συνδρομή 
αδυναμίας είσπραξης του προστίμου ή της ποινής, σύμ-
φωνα με όσα αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο.
2. Κατόπιν αίτησης αρχής ανταγωνισμού κράτους μέ-
λους, η Επιτροπή Ανταγωνισμού δύναται και σε άλλες 
περιπτώσεις, οι οποίες δεν καλύπτονται από την παρ. 1, 
να εκτελεί κατά την παρ. 1 τελεσίδικες αποφάσεις για την 
επιβολή προστίμων ή χρηματικών ποινών, οι οποίες εκ-δόθηκαν σε διαδικασίες για την εφαρμογή των άρθρων 101 ή 102 ΣΛΕΕ. Τούτο ισχύει ιδίως όταν η επιχείρηση ή 
ένωση επιχειρήσεων, έναντι των οποίων είναι εκτελεστό 
το πρόστιμο ή η περιοδική χρηματική ποινή, δεν διαθέ-τει εγκατάσταση στο κράτος μέλος της αιτούσας αρχής.
3. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού δύναται να ζητήσει από 
αρχή ανταγωνισμού κράτους μέλους την εκτέλεση τε-
λεσίδικων αποφάσεών της για την επιβολή προστίμων ή 
περιοδικών χρηματικών ποινών στο πλαίσιο διαδικασιών 
για την εφαρμογή των άρθρων 101 ή 102 ΣΛΕΕ.
4. Στις αιτήσεις κατά τις παρ. 1, 2 και 3 εφαρμόζεται 
το άρθρο 28Β. Η αίτηση συνοδεύεται από αντίγραφο 
της πράξης που πρέπει να εκτελεσθεί. Ο ενιαίος τίτλος, επιπλέον των στοιχείων που ορίζονται στην παρ. 3 του 
άρθρου 28Β, περιλαμβάνει και τα εξής:
α) πληροφορίες σχετικά με την απόφαση που επιτρέ-
πει την εκτέλεση στο κράτος μέλος της αιτούσας αρχής,
β) την ημερομηνία τελεσιδικίας της απόφασης,γ) το ποσό του προστίμου ή της περιοδικής χρηματι-
κής ποινής και
δ) πληροφορίες που αποδεικνύουν τις εύλογες προ-
σπάθειες τις οποίες κατέβαλε η αιτούσα αρχή για την 
εκτέλεση της απόφασης στην επικράτειά της.
Ο ενιαίος τίτλος, που επιτρέπει την εκτέλεση, αποτελεί 
τον μοναδικό εκτελεστό τίτλο και δεν χρήζει αναγνώ-
ρισης.
5. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού απορρίπτει την αίτη-
ση της παρ. 1, εφόσον η αίτηση ή ο ενιαίος τίτλος δεν 
πληρούν τις προϋποθέσεις του παρόντος άρθρου, ή η 
εκτέλεση είναι προδήλως αντίθετη προς τη δημόσια τάξη. Όταν η Επιτροπή Ανταγωνισμού προτίθεται να 
απορρίψει το αίτημα, ή όταν απαιτούνται πρόσθετες 
πληροφορίες, ενημερώνει σχετικώς την αιτούσα αρχή. 
Σε διαφορετική περίπτωση πραγματοποιεί αμελλητί την 
εκτέλεση.
6. Για την εκτέλεση των αιτημάτων των παρ. 1 και 2, η 
Επιτροπή Ανταγωνισμού, ανά περίπτωση, μετατρέπει σε ευρώ τα πρόστιμα, ή τις περιοδικές χρηματικές ποινές 
που έχουν επιβληθεί σε άλλο νόμισμα, με τη συναλλαγ-
ματική ισοτιμία που ισχύει την ημερομηνία κατά την 
οποία επιβλήθηκαν τα πρόστιμα ή οι περιοδικές χρη-
ματικές ποινές.
7. Αν η αρχή στην οποία υποβάλλεται η αίτηση της 
παρ. 3 δεν ανακτήσει τα έξοδα εκτέλεσης από τα εισπρα-
χθέντα πρόστιμα ή τις περιοδικές χρηματικές ποινές, ή 
από την επιχείρηση έναντι της οποίας είναι εκτελεστό 
το πρόστιμο ή η περιοδική χρηματική ποινή, η Επιτροπή 
Ανταγωνισμού, εφόσον ζητηθεί από την αρχή στην οποία 
υποβάλλεται η αίτηση, αποδίδει πλήρως όλα τα έξοδα σε 
σχέση με την εκτέλεση, ιδίως τα μεταφραστικά, εργατικά 
και διοικητικά έξοδα.
8. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού, η αρμόδια υπηρεσία της 
Α.Α.Δ.Ε. ή κάθε άλλη αρμόδια αρχή, ανά περίπτωση, έχει 
δικαίωμα να ανακτήσει το πλήρες κόστος σε σχέση με 
τα μέτρα εκτέλεσης των παρ. 1 και 2 από τα πρόστιμα 
ή τις περιοδικές χρηματικές ποινές που εισπράχθηκαν 
στο όνομα της αιτούσας αρχής, συμπεριλαμβανομένων 
των μεταφραστικών, εργατικών και διοικητικών εξόδων. 
Εάν δεν εισπραχθούν τα πρόστιμα ή οι περιοδικές χρη-
ματικές ποινές, η Επιτροπή Ανταγωνισμού, ή κάθε άλλη αρμόδια αρχή, ανά περίπτωση, μπορεί να ζητήσει από την αιτούσα αρχή να αναλάβει τα σχετικά έξοδα. Η Επι-τροπή Ανταγωνισμού, η αρμόδια Υπηρεσία της Α.Α.Δ.Ε. ή κάθε άλλη αρμόδια αρχή, ανά περίπτωση, μπορεί να ανακτήσει τα έξοδα εκτέλεσης από την επιχείρηση ένα-
ντι της οποίας είναι εκτελεστό το πρόστιμο ή η περιοδική 
χρηματική ποινή. Ο ενιαίος τίτλος αποτελεί εκτελεστό 
τίτλο για την είσπραξη των εξόδων.».
Άρθρο 27
Διαφορές επί αιτήσεων για κοινοποίηση ή εκτέλεση αποφάσεων που επιβάλλουν πρόστιμα ή περιοδικές χρηματικές ποινές - Προσθήκη άρθρου 28Δ στον ν. 3959/2011
(Άρθρο 28 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Στον ν. 3959/2011 (Α΄ 93) προστίθεται άρθρο 28Δ ως 
εξής:
«Άρθρο 28Δ
Διαφορές επί αιτήσεων για κοινοποίηση ή εκτέ-λεση αποφάσεων που επιβάλλουν πρόστιμα ή 
περιοδικές χρηματικές ποινές
1. Διαφορές ως προς τη νομιμότητα, α) της προς κοινο-
ποίηση πράξης κατά το άρθρο 28Β ή της προς εκτέλεση 
απόφασης κατά το άρθρο 28Γ και β) του ενιαίου τίτλου κατά τα άρθρα 28Β και 28Γ εμπίπτουν στη δικαιοδοσία 
των αρχών και δικαστηρίων του κράτους μέλους της 
αιτούσας αρχής και διέπονται από τη νομοθεσία του εν 
λόγω κράτους μέλους.
2. Διαφορές ως προς την εγκυρότητα της κοινοποίη-
σης και τα μέτρα επιβολής που λαμβάνονται βάσει της 
εθνικής νομοθεσίας του κράτους μέλους της αρχής στην 
οποία υποβάλλεται η αίτηση, εμπίπτουν στη δικαιοδοσία 
των εθνικών αρχών και δικαστηρίων του εν λόγω κρά-
τους μέλους και διέπονται από την εθνική νομοθεσία 
αυτού του κράτους μέλους.».
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 586 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
Άρθρο 28
Ετήσια έκθεση της Επιτροπής Ανταγωνισμού -Τροποποίηση άρθρου 29 του ν. 3959/2011
(Άρθρο 5 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Το άρθρο 29 του ν. 3959/2011 (Α΄ 93) τροποποιείται 
ως προς την προθεσμία υποβολής και το αντικείμενο 
της έκθεσης της Επιτροπής Ανταγωνισμού, προστίθεται 
δεύτερο εδάφιο και το άρθρο 29 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 29
Ετήσια έκθεση της Επιτροπής Ανταγωνισμού
Η Επιτροπή Ανταγωνισμού υποβάλλει μέχρι την 30ή 
Ιουνίου κάθε έτους στον Πρόεδρο της Βουλής ετήσια 
έκθεση, η οποία περιέχει στοι χεία για τη δραστηριότητά 
της, την εφαρμογή των κριτηρίων κατά προτεραιότητα 
εξέτασης και την επιδίωξη των στρατηγικών στόχων, τις 
αποφάσεις της και τις εκτιμήσεις της για την κατάσταση 
και τις εξελίξεις στον τομέα της αρμοδιότητάς της, τους 
διορισμούς και τις παύσεις μελών της Ολομέλειας, το 
ύψος των πόρων που διατέθηκαν το συγκεκριμένο έτος και τις μεταβολές τους σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη. Η έκθεση αυτή αναρτάται στο διαδίκτυο.».
Άρθρο 29
Διαδικασία διευθέτησης διαφορών -Προσθήκη άρθρου 29Α στον ν. 3959/2011
Στον ν. 3959/2011 (Α΄ 93) προστίθεται άρθρο 29Α ως 
εξής:
«Άρθρο 29Α
Διαδικασία διευθέτησης διαφορών
Με απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού μπορεί να 
θεσπιστεί διαδικασία διευθέτησης διαφορών για τις επι-
χειρήσεις που παραδέχονται την αποδιδόμενη σε αυτούς 
παράβαση των άρθρων 1, 1Α και 2 του παρόντος ή των 
άρθρων 101 και 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με την απόφαση αυτή ρυθμίζονται 
τα εξής θέματα:
α) οι όροι και οι προϋποθέσεις υπαγωγής στη διαδι-
κασία διευθέτησης,
β) το στάδιο της διαδικασίας, κατά το οποίο μπορεί να 
υποβληθεί αίτημα του ελεγχ ομένου να υπαχθεί σε δια-
δικασία διευθέτησης το αργότερο μέχρι την κατάθεση από το μέρος του πρώτου υπομνήματος μετά από την κοινοποίηση της εισήγησης,
γ) η διαδικασία που ακολουθείται, προκειμένου να 
επιτευχθεί η διευθέτηση της διαφοράς. Στη διαδικασία 
αυτή προβλέπεται υποχρεωτικά η παραδοχή από τον 
ελεγχόμενο της αποδιδόμενης σε αυτόν παράβασης ως 
προϋπόθεση για τη διευθέτηση της διαφοράς. Εάν τελικά 
η διευθέτηση δεν επιτευχθεί, η δήλωση του ελεγχομένου 
περί παραδοχής της παράβασης, όπως περιλαμβάνεται 
στις παρατηρήσεις που υπ έβαλε, θεωρείται ανακληθείσα 
και δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη ούτε από την Επιτροπή 
ούτε από τα δικαστήρια,
δ) η πρόσβαση των συμμετεχόντων στη διαδικασία 
διευθέτησης και στα στοιχεία του φακέλου της υπόθεσης 
κατά τη διάρκεια της διαδικασίας διευθέτησης, καθώς 
και η δυνατότητα αξιοποίησης των δηλώσεων και απο-δεικτικών στοιχείων που προσκομίστηκαν από τα μέρη 
κατά τη διαδικασία αυτή,
ε) η δυνατότητα χωριστής διευθέτησης, σε περίπτωση 
περισσότερων ελεγχομένων, εκ των οποίων μόνο μερικοί 
συναινούν στη διευθέτηση,
στ) η δυνατότητα της Επιτροπής, σε περίπτωση διευ-
θέτησης της διαφοράς, να μειώσει τα επιβαλλόμενα πρό-
στιμα. Η μείωση δεν μπορεί να υπερβαίνει το δεκαπέντε 
τοις εκατό (15%) σε σχέση προς το πρόστιμο που θα 
επιβαλόταν σε περίπτωση μη διευθέτησης της διαφοράς, 
όπως αυτό το πρόστιμο θα διαμορφωνόταν ύστερα και 
από μείωση, σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 29Ε,
ζ) ζητήματα διαχρονικού δικαίου, καιη) κάθε άλλο σχετικό ζήτημα.
Σε περίπτωση διευθέτησης της διαφοράς, η Επιτροπή 
εκδίδει απόφαση κατ’ απλοποιημένη διαδικασία, στην 
οποία, μεταξύ άλλων, βεβαιώνονται η τέλεση της απο-διδόμενης παράβασης, καθώς και το γεγονός της διευ-
θέτησης της διαφοράς, και επιβάλλονται οι ανάλογες 
κυρώσεις.».
Άρθρο 30
Προγράμματα επιεικούς μεταχείρισης για μυστικές συμπράξεις - Προσθήκη άρθρου 29Β 
στον ν. 3959/2011
(Άρθρα 17 παρ. 1, 18 παρ. 1 και 20
Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Στον ν. 3959/2011 (Α΄ 93) προστίθεται άρθρο 29Β ως 
εξής:
«Άρθρο 29Β
Προγράμματα επιεικούς μεταχείρισης
για μυστικές συμπράξεις
1. Με απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού καθο-
ρίζονται οι όροι και οι προϋποθέσεις απαλλαγής από 
την επιβολή προστίμων ή μείωσης των προστίμων των 
άρθρων 25 και 25Β που επιβάλλονται σε βάρος επιχει-
ρήσεων, ενώσεων επιχειρήσεων που συμμετείχαν αυ-
τοτελώς σε οριζόντια σύμπραξη (καρτέλ) και φυσικών 
προσώπων που συμβάλλουν στη διερεύνηση οριζόντιων 
συμπράξεων (καρτέλ) του άρθρου 1 του παρόντος ή του 
άρθρου 101 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρω-παϊκής Ένωσης (Πρόγραμμα Επιείκειας).
2. Με την απόφαση της παρ. 1 ρυθμίζονται τα εξής 
θέματα:
α) οι όροι και οι προϋποθέσεις χορήγησης απαλλαγής 
από την επιβολή προστίμων ή μείωσης των προστίμων των άρθρων 25 και 25Β του παρόντος και οι ελάχιστες απαιτήσεις παροχής αποδεικτικών στοιχείων,
β) ο τύπος και το περιεχόμενο των πλήρων ή συνο-
πτικών αιτήσεων υπαγωγής στο Πρόγραμμα Επιείκειας 
και των δηλώσεων που τις συνοδεύουν, τα έγγραφα που 
τις συνοδεύουν, η διαδικασία υποβολής και παραλαβής τους, καθώς και η διαδικασία που ακολουθείται για την 
αξιολόγησή τους. Με την απόφαση της παρ. 1 η Επιτροπή 
Ανταγωνισμού προβλέπει ιδίως:
βα) τη δυνατότητα των αιτούντων να υποβάλουν εγ-
γράφως δηλώσεις που συνοδεύουν πλήρεις ή συνοπτι-
κές αιτήσεις υπαγωγής στο Πρόγραμμα Επιείκειας,
ββ) τη δυνατότητα των αιτούντων να υποβάλουν τις 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 587 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
δηλώσεις που συνοδεύουν πλήρεις ή συνοπτικές αιτή-
σεις υπαγωγής στο Πρόγραμμα Επιείκειας σε μία από τις 
επίσημες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κατόπιν δι-
μερούς συμφωνίας μεταξύ της Επιτροπής Ανταγωνισμού 
και της αιτούσας επιχείρησης ή φυσικού προσώπου,
βγ) τη διαδικασία παραλαβής των πλήρων ή συνοπτι-
κών αιτήσεων υπαγωγής στο Πρόγραμμα Επιείκειας και 
των δηλώσεων που τις συνοδεύουν. Στη διαδικασία αυτή 
προβλέπεται και η δυνατότητα της Επιτροπής Ανταγω-
νισμού να παραλαμβάνει τις δηλώσεις που συνοδεύουν 
αίτηση υπαγωγής στο Πρόγραμμα Επιείκειας, προφο-
ρικά ή με άλλα κατάλληλα, κατά την κρίση της, μέσα, 
τα οποία επιτρέπουν στον αιτούντα να μην έχει στην 
κατοχή, ή υπό την επίβλεψη, ή τον έλεγχό του τέτοιες 
υποβληθείσες δηλώσεις. Για το ν σκοπό αυτόν, η Επιτρο-
πή Ανταγωνισμού οφείλει να διαθέτει τα κατάλληλα μέσα 
καταγραφής,
βδ) τη χορήγηση βεβαίωσης παραλαβής της αίτησης 
υπαγωγής στο Πρόγραμμα Επιείκειας και των στοιχείων 
που υποβλήθηκαν, στην οποία πιστοποιούνται η ημερο-
μηνία και η ώρα παραλαβής,
γ) η διαδικασία ενημέρωσης των αιτούντων για την πο-
ρεία εξέτασης των αιτημάτων τους, και ιδίως η χορήγη-
ση απαλλαγής υπό όρους από τα πρόστιμα (προσωρινή 
χορήγηση απαλλαγής) και η δυνατότητα του αιτούντος 
να υποβάλει αίτημα ενημέρωσής του εγγράφως σχετικά 
με την έκβαση της αίτησης απαλλαγής από τα πρόστιμα 
που υπέβαλε,
δ) η πρόσβαση των συμμετεχόντων στην πιθανολο-
γούμενη παράβαση, στις αιτήσεις υπαγωγής στο Πρό-
γραμμα Επιείκειας, καθώς και στις δηλώσεις και στα 
έγγραφα και αποδεικτικά στοιχεία που τις συνοδεύουν,
ε) η χορήγηση αριθμού προτεραιότητας για αιτήσεις 
μείωσης των προστίμων και τις ελάχιστες πληροφορίες 
που συνοδεύουν το αίτημα χορήγησης αριθμού προ-
τεραιότητας για αιτήσεις μείωσης των προστίμων και η 
γλώσσα υποβολής του αιτήματος χορήγησης αριθμού 
προτεραιότητας για αιτήσεις μείωσης των προστίμων,
στ) ζητήματα χρονικής εφαρμογής καιζ) κάθε άλλο σχετικό θέμα.3. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού, εφόσον πληρούνται οι 
σχετικές προϋποθέσεις, χορηγεί το ευεργέτημα επιεί-
κειας με την οριστική απόφασή της επί της υπόθεσης, 
στην οποία, μεταξύ άλλων, διαπιστώνεται η τέλεση της παράβασης, βεβαιώνεται το γεγονός της υποβολής και 
της ευδοκίμησης των υποβληθέντων αιτημάτων υπα-
γωγής στο Πρόγραμμα Επιείκειας, χορηγείται απαλλαγή 
από τα πρόστιμα των άρθρων 25 και 25Β ή μείωση των προστίμων των ιδίων άρθρων, προσδιορίζεται το ύψος 
της μείωσης ανά αιτούσα επιχείρηση, ένωση επιχειρή-
σεων ή φυσικό πρόσωπο και επιβάλλονται οι ανάλογες κυρώσεις.».
Άρθρο 31
Γενικές προϋποθέσε ις για την επιεική 
μεταχείριση - Προσθήκη άρθρου 29Γστον ν. 3959/2011(Άρθρο 19 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Στον ν. 3959/2011 (Α΄ 93) προστίθεται άρθρο 29Γ ως 
εξής:«Άρθρο 29Γ
Γενικές προϋποθέσεις για την επιεική μεταχείριση
Για τη χορήγηση απαλλαγής ή μείωσης του προστίμου 
πρέπει, σε κάθε περίπτωση, να πληρούνται σωρευτικά 
τουλάχιστον οι ακόλουθες προϋποθέσεις:
α) ο αιτών να συνεργάζεται πλήρως, ειλικρινά, χω-
ρίς καθυστέρηση και σε διαρκή βάση με την Επιτροπή Ανταγωνισμού, από την υποβολή της αίτησης μέχρι την ολοκλήρωση της διοικητικής διαδικασίας εξέτασης της υπόθεσης για όλα τα εμπλεκόμενα μέρη και ιδίως:
αα) να παρέχει χωρίς καθυστέρηση στην Επιτροπή 
Ανταγωνισμού όλες τις πληροφορίες και όλα τα απο-
δεικτικά στοιχεία που έχει, ή περιέρχονται μεταγενέστε-
ρα στην κατοχή ή στη διάθεσή του, ή στα οποία έχει 
με οποιονδήποτε τρόπο πρόσβαση σχετικά με την πι-
θανολογούμενη παράβαση και ιδίως τις επωνυμίες και 
διευθύνσεις του ίδιου και όλων των επιχειρήσεων που 
συμμετέχουν ή είχαν συμμετάσχει στην πιθανολογού-
μενη παράβαση, λεπτομερή περιγραφή της πιθανο-
λογούμενης παράβασης, συμπεριλαμβανομένων των 
θιγόμενων προϊόντων και περιοχών και της διάρκειας 
και της φύσης της παράβασης, πληροφορίες σχετικά 
με οποιαδήποτε αίτηση επιείκε ιας που έχει υποβληθεί 
στο παρελθόν, ή ενδέχεται να υποβληθεί στο μέλλον σε 
οποιαδήποτε άλλη αρχή ανταγωνισμού κράτους μέλους 
της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή 
στις αρχές ανταγωνισμού τρίτων χωρών σε σχέση με την 
πιθανολογούμενη παράβαση,
αβ) να παραμένει στη διάθεση της Επιτροπής Ανταγω-
νισμού για να απαντήσει, χωρίς καθυστέρηση, σε οποιο-
δήποτε ερώτημα ή αίτημα που μπορεί να συμβάλει στην 
απόδειξη των σχετικών πραγματικών περιστατικών,
αγ) να μην καταστρέφει, αλλοιώνει, παραποιεί ή απο-
κρύπτει οποιαδήποτε πληροφορία ή αποδεικτικό στοι-
χείο που μπορεί να συμβάλει στη στοιχειοθέτηση της 
πιθανολογούμενης παράβασης,
αδ) να μην αποκαλύψει σε τρίτο, με την εξαίρεση 
άλλων αρχών ανταγωνισμού και της Ευρωπαϊκής Επι-
τροπής, το γεγονός ότι υπέβαλε αίτηση υπαγωγής στο 
Πρόγραμμα Επιείκειας ή το περιεχόμενο αυτής, μέχρι την 
κοινοποίηση στις εμπλεκόμενες επιχειρήσεις της εισή-
γησης επί της υπόθεσης, εκτός εάν άλλως συμφωνηθεί με την Επιτροπή Ανταγωνισμού,
αε) ειδικά για την αιτούσα επιχείρηση, να θέτει τους 
διευθυντές, διοικητικά στελέχη και λοιπά μέλη του προ-
σωπικού στη διάθεση της Επιτροπής Ανταγωνισμού για 
παροχή καταθέσεων στο πλαίσιο της υπόθεσης και να 
καταβάλει εύλογες προσπάθειες για να θέτει πρώην δι-
ευθυντές, διοικητικά στελέχη και λοιπά μέλη του προ-
σωπικού στη διάθεση της Επιτροπής Ανταγωνισμού για παροχή καταθέσεων,
β) η αιτούσα επιχείρηση ή ένωση επιχειρήσεων να 
τερματίσει τη συμμετοχή της στην πιθανολογούμενη 
παράβαση το αργότερο αμέσως μετά από την υποβολή 
της αίτησης υπαγωγής στο Πρόγραμμα Επιείκειας. Με 
την απόφαση του άρθρου 29Β η Επιτροπή Ανταγωνι-
σμού δύναται να προβλέψει εξαίρεση από την τήρηση 
της υποχρέωσης αυτής, προκειμένου να διαφυλάσσεται 
ή να διευκολύνεται η έρευνά της αναφορικά με την πι-θανολογούμενη παράβαση,
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 588 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
γ) ο αιτών, κατά το χρονικό διάστημα εξέτασης της 
πιθανότητας υποβολής αίτησης ένταξης στο Πρόγραμμα 
Επιείκειας:
γα) να μην καταστρέψει, παραποιήσει ή αποκρύψει 
πληροφορίες ή αποδεικτικά στοιχεία για την πιθανολο-
γούμενη παράβαση και
γβ) να μην αποκαλύψει σε οποιονδήποτε τρίτο, με την 
εξαίρεση άλλων αρχών ανταγωνισμού και της Ευρωπα-
ϊκής Επιτροπής, το γεγονός ότι σκοπεύει να υποβάλει 
αίτηση ένταξης στο Πρόγραμμα Επιείκειας ή το περιε-
χόμενο ή τμήμα του περιεχομένου της.».
Άρθρο 32
Απαλλαγή από τα πρόστιμα - Προσθήκηάρθρου 29Δ στον ν. 3959/2011(Άρθρο 17 παρ. 2 έως και 4Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Στον ν. 3959/2011 (Α΄ 93) προστίθεται άρθρο 29Δ ως 
εξής:
«Άρθρο 29Δ
Απαλλαγή από τα πρόστιμα
1. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού χορηγεί σε μια επιχεί-
ρηση, ένωση επιχειρήσεων ή σε ένα φυσικό πρόσωπο 
απαλλαγή από τα πρόστιμα των άρθρων 25 και 25Β, 
εφόσον ο αιτών:
α) ομολογεί τη συμμετοχή του σε οριζόντια σύμπραξη 
του άρθρου 1 του παρόντος ή του άρθρου 101 της Συν-
θήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ),
β) στο πλαίσιο της σύμπραξης αυτής δεν επιχείρησε 
να αναγκάσει άλλες επιχειρήσεις να προσχωρήσουν ή 
να παραμείνουν σε αυτή,
γ) υποβάλλει στην Επιτροπή Ανταγωνισμού πρώτος 
αποδεικτικά στοιχεία τα οποία:
γα) είτε παρέχουν, κατά τον χρόνο υποβολής της αί-
τησης, τη δυνατότητα στην Επιτροπή Ανταγωνισμού 
να πραγματοποιήσει στοχευμένο έλεγχο σε σχέση με 
πιθανολογούμενη οριζόντια σύμπραξη για την οποία η Επιτροπή Ανταγωνισμού δεν είχε έως τότε στη διάθεσή 
της επαρκή αποδεικτικά στοιχεία για διενέργεια ελέγχου, 
ή δεν είχε ήδη διενεργήσει τέτοιο έλεγχο,
γβ) είτε, κατά την κρίση της Επιτροπής Ανταγωνισμού, 
είναι επαρκή για τη διαπίστωση οριζόντιας σύμπραξης 
του άρθρου 1 του παρόντος ή του άρθρου 101 ΣΛΕΕ, για 
την οποία η Επιτροπή Ανταγωνισμού δεν είχε, έως τον χρόνο υποβολής της αίτησης, στη διάθεσή της επαρκή 
αποδεικτικά στοιχεία που θα της επέτρεπαν τη διαπί-
στωση παράβασης του άρθρου 1 του παρόντος ή του 
άρθρου 101 ΣΛΕΕ και καμία άλλη επιχείρηση δεν πληροί 
κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης τις προϋποθέ-
σεις απαλλαγής της υποπερ. γα) σχετικά με την εν λόγω παράβαση,
δ) πληροί τις γενικές προϋποθέσεις χορήγησης απαλ-
λαγής από την επιβολή προστίμων του άρθρου 29Γ .
2. Σε περίπτωση απόρριψης του αιτήματος για απαλ-
λαγή, ο αιτών μπορεί να ζητήσει από την Επιτροπή Αντα-
γωνισμού να εξετάσει την αίτησή του ως αίτημα μείωσης 
του προστίμου.».Άρθρο 33
Μείωση των προστίμων - Προσθήκηάρθρου 29Ε στον ν. 3959/2011(Άρθρο 18 παρ. 2 και 3 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Στον ν. 3959/2011 (Α΄ 93) προστίθεται άρθρο 29Ε ως 
εξής:
«Άρθρο 29Ε
Μείωση των προστίμων
1. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού χορηγεί σε μια επιχεί-
ρηση, ένωση επιχειρήσεων ή σε ένα φυσικό πρόσωπο 
μείωση των προστίμων των άρθρων 25 και 25Β, όταν:
α) δεν πληροί τους όρους και τις προϋποθέσεις χο-
ρήγησης απαλλαγής από την επιβολή προστίμων των 
άρθρων 25 και 25Β,
β) ομολογεί τη συμμετοχή σε οριζόντια σύμπραξη του 
άρθρου 1 του παρόντος ή του άρθρου 101 της Συνθήκης 
για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
γ) παρέχει στην Επιτροπή Ανταγωνισμού αποδεικτικά 
στοιχεία για την πιθανολογούμενη παράβαση, τα οποία 
έχουν σημαντική τουλάχιστον προστιθέμενη αποδει-
κτική αξία, σε σχέση με τα αποδεικτικά στοιχεία που 
βρίσκονται ήδη κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης στην κατοχή της Επιτροπής Ανταγωνισμού, αναφορικά με την πιθανολογούμενη παράβαση,
δ) πληροί τις γενικές προϋποθέσεις χορήγησης απαλ-
λαγής από την επιβολή προστίμων του άρθρου 29Γ .
2. Εάν ο αιτών μείωση του προστίμου παράσχει στην 
Επιτροπή Ανταγωνισμού αδιάσειστα αποδεικτικά στοι-χεία σχετικά με νέα πραγματικά περιστατικά, η παροχή 
των οποίων έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση των επιβλη-
τέων προστίμων στους συμμετέχοντες στην παράβαση σε σύγκριση με τα πρόστιμα που επρόκειτο να επιβλη-
θούν χωρίς τα νέα αποδεικτικά στοιχεία, η Επιτροπή 
Ανταγωνισμού δεν λαμβάνει υπόψη της ως επιβαρυντικά 
τα στοιχεία αυτά κατά τον καθορισμό του ύψους του 
επιβλητέου προστίμου σε βάρος του αιτούντος ο οποίος 
τα παρείχε.».
Άρθρο 34
Αριθμός προτεραιότητας -Προσθήκη άρθρου 29ΣΤ στον ν. 3959/2011(Άρθρο 21 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Στον ν. 3959/2011 (Α΄ 93) προστίθεται άρθρο 29ΣΤ 
ως εξής:
«Άρθρο 29ΣΤ
Αριθμός προτεραιότητας
1. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού, κατά τη διακριτική της 
ευχέρεια, κατόπιν αιτιολογημένου αιτήματος της επι-
χείρησης, ένωσης επιχειρήσεων ή του φυσικού προσώ-
που που επιθυμεί να υποβάλει αίτηση απαλλαγής από 
τα πρόστιμα, χορηγεί στον αιτούντα θέση στην κατάτα-
ξη για την επιεική μεταχείριση (εφεξής «αριθμός προ-
τεραιότητας»), για χρονικό διάστημα που ορίζεται κατά 
περίπτωση. Ο αιτών δύναται να υποβάλει το αίτημα για 
χορήγηση αριθμού προτεραιότητας σε μία από τις επίση-
μες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κατόπιν διμερούς 
συμφωνίας μεταξύ της Επιτροπής Ανταγωνισμού και του 
αιτούντος.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 589 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
2. Με το αίτημα χορήγησης αριθμού προτεραιότη-
τας ο αιτών παρέχει στην Επιτροπή Ανταγωνισμού τις 
πληροφορίες που βρίσκονται στη διάθεσή του για την 
οριζόντια σύμπραξη του άρθρου 1 του παρόντος ή του άρθρου 101 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρω-
παϊκής Ένωσης, όπως:
α) το όνομα και τη διεύθυνσή του,
β) τις επωνυμίες και διευθύνσεις των επιχειρήσεων που 
συμμετέχουν, ή είχαν συμμετάσχει στην πιθανολογού-
μενη παράβαση,
γ) τα θιγόμενα προϊόντα και περιοχές,
δ) τη διάρκεια και τη φύση της πιθανολογούμενης 
παράβασης και
ε) πληροφορίες σχετικά με οποιαδήποτε αίτηση επιεί-
κειας έχει υποβληθεί στο παρελθόν ή ενδέχεται να υπο-
βληθεί στο μέλλον σε οποιαδήποτε άλλη αρχή ανταγω-νισμού κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην 
Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή σε αρχή ανταγωνισμού τρίτων 
χωρών σε σχέση με την πιθανολογούμενη παράβαση.
3. Ο αιτών διατηρεί τη σειρά πρ οτεραιότητας που έλα-
βε, αν εντός του οριζόμενου χρονικού διαστήματος προ-
σκομίσει τις πληροφορίες και τα αποδεικτικά στοιχεία 
του άρθρου 29Γ . Στην περίπτωση αυτή, οι πληροφορίες 
και τα αποδεικτικά στοιχεία που προσκομίζει ο αιτών 
εντός του οριζόμενου χρονικού διαστήματος λογίζονται 
ότι υποβλήθηκαν κατά τον χρόνο υποβολής του αιτήμα-
τος για χορήγηση αριθμού προτεραιότητας.».
Άρθρο 35
Υποβολή συνοπτικής αίτησης - Προσθήκη
άρθρου 29Ζ στον ν. 3959/2011(Άρθρο 22 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Στον ν. 3959/2011 (Α΄ 93) προστίθεται άρθρο 29Ζ ως 
εξής:
«Άρθρο 29Ζ
Υποβολή συνοπτικής αίτησης
1. Επιχειρήσεις ή ενώσεις επιχειρήσεων, οι οποίες 
έχουν υποβάλει αίτηση επιεικούς μεταχείρισης στην 
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, είτε με την υποβολή αιτήματος 
χορήγησης αριθμού προτεραιότητας, είτε με την υπο-
βολή πλήρους αίτησης, δύνανται να υποβάλουν συνο-πτική αίτηση στην Επιτροπή Ανταγωνισμού για την ίδια πιθανολογούμενη παράβαση, υπό την προϋπόθεση ότι 
η αίτηση που υποβλήθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή 
καλύπτει περισσότερα από τρία (3) κράτη μέλη της Ευ-ρωπαϊκής Ένωσης ως θιγόμενες περιοχές.
2. Οι συνοπτικές αιτήσεις περιλαμβάνουν σύντομη πε-
ριγραφή των πληροφοριών που ευρίσκονται στην κα-
τοχή του αιτούντος, του κράτους μέλους ή των κρατών 
μελών όπου είναι πιθανόν να βρίσκονται τα αποδεικτικά 
στοιχεία της εικαζόμενης μυστικής σύμπραξης και του-λάχιστον τα στοιχεία που αναφέρονται στην παρ. 2 του άρθρου 29ΣΤ.
3. Σε περίπτωση υποβολής από επιχείρηση ή ένωση 
επιχειρήσεων για την ίδια πιθανολογούμενη παράβαση πλήρους αίτησης στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και συνο-
πτικής αίτησης στην Επιτροπή Ανταγωνισμού, η αιτούσα 
επιχείρηση ή ένωση επιχειρήσεων δέχεται και ακολου-
θεί κυρίως τις οδηγίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ιδί-ως τις οδηγίες σχετικά με τη διενέργεια κάθε περαιτέρω 
εσωτερικής έρευνας, κατά το χρονικό διάστημα μέχρι 
η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ενημερώσει την Επιτροπή 
Ανταγωνισμού αν θα εξετάσει την υπόθεση εν όλω ή 
εν μέρει. Κατά το χρονικό αυτό διάστημα, η Επιτροπή 
Ανταγωνισμού δύναται να ζητήσει από την επιχείρηση 
ή ένωση επιχειρήσεων διευκρινίσεις μόνο αναφορικά με 
το περιεχόμενο της συνοπτικής αίτησης κατά την παρ. 2.
4. Αφότου παραλάβει συνοπτική αίτηση, η Επιτρο-
πή Ανταγωνισμού εξακριβώνει αν έχει ήδη παραλάβει 
συνοπτική ή πλήρη αίτηση επιεικούς μεταχείρισης από 
άλλον αιτούντα όσον αφορά την ίδια εικαζόμενη μυ-
στική σύμπραξη κατά τον χρόνο παραλαβής της. Εάν 
η Επιτροπή Ανταγωνισμού δεν έχει παραλάβει τέτοια 
αίτηση από άλλον αιτούντα και θεωρεί ότι η συνοπτική 
αίτηση περιέχει το ελάχιστο περιεχόμενο που ορίζεται 
στην παρ. 2, ενημερώνει αντίστοιχα τον αιτούντα.
5. Αν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενημερώσει την Επιτροπή 
Ανταγωνισμού ότι δεν προτίθεται να χειρισθεί εν όλω ή 
εν μέρει την υπόθεση, η Επιτροπή Ανταγωνισμού κα-
λεί την επιχείρηση ή ένωση επιχειρήσεων που υπέβαλε 
συνοπτική αίτηση σε αυτή, να υποβάλει πλήρη αίτηση, 
συνοδευόμενη από τα αναγκαία αποδεικτικά στοιχεία 
και πληροφορίες, το αργότερο εντός του οριζόμενου 
κατά περίπτωση από την Επιτροπή Ανταγωνισμού χρο-νικού διαστήματος. Οι πληροφορίες και τα αποδεικτικά 
στοιχεία που προσκομίζει η αιτούσα επιχείρηση ή ένωση 
επιχειρήσεων εντός του ανωτέρω χρονικού διαστήματος 
λογίζονται ότι υποβλήθηκ αν κατά την ημερομηνία υπο-
βολής της συνοπτικής αίτησης, υπό την προϋπόθεση ότι 
η συνοπτική αίτηση καλύπτει το ίδιο ή τα ίδια θιγόμενα 
προϊόντα, την ίδια ή τις ίδιες θιγόμενες περιοχές και την 
ίδια διάρκεια της πιθανολογούμενης παράβασης με την 
αίτηση επιεικούς μεταχείρισης που υποβλήθηκε στην 
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπως έχει επικαιροποιηθεί.
6. Αν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχει ακόμη ενημε-
ρώσει την Επιτροπή Ανταγωνισμού για την πρόθεσή της 
να χειρισθεί την υπόθεση, η Επιτροπή Ανταγωνισμού 
δύναται να καλέσει επιχείρηση ή ένωση επιχειρήσεων 
που υπέβαλε συνοπτική αίτηση σε αυτή, να υποβάλει 
πλήρη αίτηση, όταν αυτό είναι απολύτως απαραίτητο για 
την οριοθέτηση ή την κατανομή των υποθέσεων μεταξύ 
των αρχών ανταγωνισμού.
7. Επιχειρήσεις ή ενώσεις επιχειρήσεων που έχουν υπο-
βάλει συνοπτική αίτηση στην Επιτροπή Ανταγωνισμού 
δύνανται, σε οποιονδήποτε χρ όνο, να υποβάλουν πλήρη 
αίτηση σε αυτή.».
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄
ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΕΣ - ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΜΗ ΑΝΑΛΗΨΗΣ ΔΡΑΣΗΣ - ΕΞΟΥΣΙΕΣ ΕΡΕΥΝΑΣ - ΠΡΟΣΒΑΣΗ - ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ
Άρθρο 36
Αντικατάσταση τίτλου του Κεφαλαίουτέταρτου του ν. 3959/2011
Ο τίτλος του Κεφαλαίου τέταρτου του ν. 3959/2011 
(Α΄93) αντικαθίσταται ως εξής: «ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΕΣ - ΕΠΙΣΤΟΛΗ 
ΜΗ ΑΝΑΛΗΨΗΣ ΔΡΑΣΗΣ»
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 590 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
Άρθρο 37
Καταγγελίες - Τροποποίηση παρ. 1, 4και 6 άρθρου 36 του ν. 3959/2011
Στο άρθρο 36 του ν. 3959/2011 (Α΄ 93), τροποποιού-
νται η παρ. 1 και το πρώτο εδάφιο της παρ. 4 ως προς 
την προσθήκη της παραπομπής στο άρθρο 1Α, το πρώτο 
εδάφιο της παρ. 6 με την αναφορά και σε υπαλλήλους 
Ο.Τ.Α., καθώς και την προσθήκη της παραπομπής στο 
άρθρο 1Α και το άρθρο 36 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 36
Καταγγελίες
1. Κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο έχει το δικαίωμα 
να καταγγέλλει ενώπιον της Επιτροπής Ανταγωνισμού, 
η οποία ενεργεί ως δημόσια αρχή εφαρμογής του πα-
ρόντος νόμου, παραβάσεις των άρθρων 1, 1Α και 2 του παρόντος, καθώς και των άρθρων 101 και 102 της Συν-θήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
2. Με απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού καθορί-
ζονται ο τύπος, το περιεχόμενο, τα διαδικαστικά αποτε-
λέσματα, καθώς και ο τρόπος υποβολής και καταχώρισης 
των καταγγελιών της παρ. 1.
3. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού μπορεί να δίδει διαφο-
ρετικούς βαθμούς προτεραιότητας στις καταγγελίες που 
λαμβάνει, σύμφωνα με την περίπτωση ιε΄ της παρ. 2 του 
άρθρου 14.
4. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού αξιολογεί αν τα στοιχεία 
και οι ισχυρισμοί που τίθενται υπόψη της από τον καταγ-
γέλλοντα συνιστούν ενδείξεις παράβασης των άρθρων 
1, 1Α και 2 του παρόντος, καθώς και των άρθρων 101 
και 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης. Αν από την αξιολόγηση αυτή δεν προκύπτουν 
ενδείξεις παράβασης των άρθρων του πρώτου εδαφίου, 
η καταγγελία λογίζεται ως προφανώς αβάσιμη σύμφωνα 
με το άρθρο 37.
5. Οι καταγγελίες αξιολογούνται και κατατάσσονται το 
συντομότερο δυνατό σύμφωνα με τα οριζόμενα στην 
περ. ιδ΄, υποπερ. αα΄ και στην περ. ιε΄ της παρ. 2 του 
άρθρου 14 και εξετάζονται από την Επιτροπή κατά τη 
διαδικασία του άρθρου 15 ή του άρθρου 37.
6. Οι δημόσιοι υπάλληλοι, οι υπάλληλοι νομικών προ-
σώπων δημοσίου δικαίου, οι υπάλληλοι Ο.Τ.Α., οι εργα-
ζόμενοι σε δημόσιες επιχειρήσεις ή επιχειρήσεις κοινής 
ωφέλειας και οι εντεταλμένοι προσωρινά την άσκηση 
δημόσιας υπηρεσίας οφείλουν να ανακοινώνουν, χωρίς 
υπαίτια καθυστέρηση, στην Επιτροπή Ανταγωνισμού, 
ό,τι περιέρχεται σε γνώση το υς με οποιονδήποτε τρόπο 
και σχετίζεται με την παράβαση των άρθρων 1, 1Α και 2 του παρόντος, καθώς και των άρθρων 101 και 102 της 
Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 
Όσοι δεν εκπληρώνουν την υποχρέωση του προηγού-
μενου εδαφίου τιμωρούνται με φυλάκιση μέχρι έξι (6) 
μηνών ή χρηματική ποινή από τριακόσια (300) μέχρι 
χίλια πεντακόσια (1.500) ευρώ.».
Άρθρο 38
Συνοπτική διαδικασία επί καταγγελιών -Τροπο-ποίηση παρ. 2 και 3 άρθρου 37 τ ου ν. 3959/2011
Στο άρθρο 38 του ν. 3959/2011 (Α΄93) τροποποιούνται α) η παρ. 2 ως προς την προσθήκη της παραπομπής του 
άρθρου 1Α, β) το πρώτο εδάφιο της παρ. 3 ως προς την 
κοινοποίηση πράξεων της Επιτροπής Ανταγωνισμού σε όλα τα εμπλεκόμενα μέρη και γ) το δεύτερο εδάφιο ως 
προς την ανάρτησή τους στον διαδικτυακό τόπο της και 
το άρθρο 37 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 37
Συνοπτική διαδικασία επί καταγγελιών
1. Καταγγελίες περί ζητημάτων που δεν εμπίπτουν στις 
αρμοδιότητες της Επιτροπής Ανταγωνισμού με βάση 
τις διατάξεις του παρόντος νόμου τίθενται στο αρχείο 
της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού με πράξη του 
Προέδρου της Επιτροπής Ανταγωνισμού, ύστερα από 
εισήγηση της Γενικής Διεύθυνσης, μέσα σε προθεσμία 
πέντε (5) μηνών από την υποβολή τους. Εάν η καταγγελία 
εμπίπτει στις αρμοδιότητες άλλης ανεξάρτητης ή διοι-
κητικής ή δικαστικής αρχής η Επιτροπή Ανταγωνισμού 
οφείλει να τη διαβιβάσει αρμοδίως μέσα στην παραπάνω 
προθεσμία.
2. Προφανώς αβάσιμες καταγγελίες για παραβάσεις 
των άρθρων 1, 1Α και 2 του παρόντος, καθώς και των 
άρθρων 101 και 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίες υποβάλλονται μόνο στην 
Επιτροπή Ανταγωνισμού και όχι και σε αρχή ανταγωνι-σμού άλλου κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 
τίθενται στο αρχείο της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνι-
σμού με πράξη του Προέδρου της Επιτροπής Ανταγω-
νισμού, ύστερα από εισήγηση της Γενικής Διεύθυνσης 
Ανταγωνισμού, μέσα σε προθεσμία εννέα (9) μηνών από 
την υποβολή τους.
3. Η αρμόδια υπηρεσία της Γενικής Διεύθυνσης Αντα-
γωνισμού κοινοποιεί στα εμπλεκόμενα μέρη τις παρα-
πάνω πράξεις της Επιτροπής Ανταγωνισμού κατά των 
οποίων ο καταγγέλλων έχει δικαίωμα προσφυγής στο 
διοικητικό εφετείο. Στο τέλος του έτους, ο Πρόεδρος 
ενημερώνει την Ολομέλεια για τον αριθμό και τη φύση 
των υποθέσεων που τέθηκαν στο αρχείο κατά το έτος 
αυτό και οι οποίες αναρτώνται στον διαδικτυακό τόπο που διατηρεί η Επιτροπή Ανταγωνισμού.».
Άρθρο 39
Επιστολή μη ανάληψης δράσης -Προσθήκη άρθρου 37Α στον ν. 3959/2011
Στον ν. 3959/2011 (Α΄ 93) προστίθεται άρθρο 37Α ως 
εξής:
«Άρθρο 37Α
Επιστολή μη ανάληψης δράσης
1. Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ανταγωνισμού, κατόπιν 
εισήγησης της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού,σε συ-
νέχεια αιτήματος του ενδιαφερομένου, δύναται να απο-
φανθεί με επιστολή ως προς τη μη ανάληψη δράσης ανα-
φορικά με το άρθρο 1 του παρόντος ή και το άρθρο 101 
της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
(ΣΛΕΕ) είτε διότι δεν πλη ρούνται οι προϋποθέσεις της 
παρ. 1 του άρθρου 1 του παρόντος ή και του άρθρου 101 
ΣΛΕΕ είτε διότι πληρούνται οι προϋποθέσεις της παρ. 3 
του άρθρου 1 του παρόντος ή και του άρθρου 101 ΣΛΕΕ, 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 591 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
εφόσον συντρέχει λόγος δημοσίου συμφέροντος, όπως 
η επίτευξη των στόχων της βιώσιμης ανάπτυξης.
2. Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ανταγωνισμού, κατό-
πιν εισήγησης της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού, 
μπορεί να προβεί σε ανάλογη διαπίστωση αναφορικά 
με το άρθρο 2 του παρόντος ή και το άρθρο 102 ΣΛΕΕ.
3. Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ανταγωνισμού, κατόπιν 
εισήγησης της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού, ανα-
καλεί επιστολή μη ανάληψης δράσης που έχει εκδώσει σύμφωνα με τις παρ. 1 και 2, εάν περιέλθουν σε γνώση της Επιτροπής νέα στοιχεία, τα οποία επηρεάζουν ουσι-
ωδώς την αξιολόγηση της συμπεριφοράς, εάν μεταβλη-
θούν τα πραγματικά περιστατικά, ή εάν η έκδοση αυτής 
βασίσθηκε σε αναληθή ή παραπλανητικά στοιχεία. Η 
ανάκληση κοινοποιείται αμελλητί στις ενδιαφερόμενες 
επιχειρήσεις.
4. Η επιστολή μη ανάληψης δράσης δεν είναι δεσμευ-
τική για την Επιτροπή Ανταγωνισμού και τα δικαστήρια.
5. Με απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού εξειδι-
κεύονται τα κριτήρια και οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες 
εκδίδεται η επιστολή της παρ. 1 κατόπιν δημόσιας δια-
βούλευσης και καθορίζεται κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή του παρόντος.».
Άρθρο 40
Αντικατάσταση τίτλου του Κεφαλαίουπέμπτου του ν. 3959/2011
Ο τίτλος του κεφαλαίου πέμπτου του ν. 3959/2011
(Α΄ 93) αντικαθίσταται ως εξής: «Υποχρεώσεις επιχειρή-
σεων και εξουσίες έρευνας - Επεξεργασία δεδομένων 
προσωπικού χαρακτήρα».
Άρθρο 41
Παροχή πληροφοριών - Αντικατάσταση παρ. 1, τροποποίηση παρ. 3 και προσθήκη παρ. 1Α, 2Α, 2Β στο άρθρο 38 του ν. 3959/2011(Άρθρα 13 έως και 16 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Στο άρθρο 38 του ν. 3959/2011 (Α΄ 93), α) αντικαθί-
σταται η παρ. 1, β) προστίθενται παρ. 1Α, 2Α και 2Β, γ) στην παρ. 3 αντικαθίστανται το εισαγωγικό εδάφιο και η περ. α) και τροποποιείται η περ. β) με την προσθήκη των υπαλλήλων Ο.Τ.Α. και το άρθρο 38 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 38
Παροχή πληροφοριών
1. Όταν είναι αναγκαίο για την άσκηση των αρμοδι-
οτήτων της Επιτροπής Ανταγωνισμού, που ορίζονται 
στον παρόντα, ο Πρόεδρος της Επιτροπής ή ο εξουσι-
οδοτημένος από αυτόν Αντιπρόεδρος, Γενικός Διευθυ-ντής, Διευθυντής ή υπάλληλος της Γενικής Διεύθυνσης 
Ανταγωνισμού, μπορεί να ζητά με έγγραφο πληροφορίες 
από επιχειρήσεις, ενώσεις επιχειρήσεων ή άλλα φυσικά 
ή νομικά πρόσωπα ή δημόσιες ή άλλες αρχές ή Ο.Τ.Α.. 
Τα αιτήματα είναι σύμφωνα με την αρχή της αναλογι-
κότητας και δεν υποχρεώνουν τον αποδέκτη τους να 
παραδεχθεί την ύπαρξη παράβασης του παρόντος και 
των άρθρων 101 και 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία 
της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η υποχρέωση παροχής όλων των απαραίτητων πληροφοριών καλύπτει τις πληροφο-
ρίες στις οποίες η επιχείρηση ή ένωση επιχειρήσεων, 
άλλα φυσικά ή νομικά πρόσωπα ή δημόσιες αρχές έχουν 
πρόσβαση.
Στο έγγραφο αναφέρονται τα άρθρα του νόμου, τα 
οποία θεμελιώνουν το αίτημα, ο σκοπός της αίτησης, η 
προθεσμία που τάσσεται για την παροχή των πληροφο-ριών, η οποία δεν μπορεί να είναι βραχύτερη των πέντε 
(5) ημερών για τις πληροφορίες που αφορούν σε υποθέ-
σεις ασφαλιστικών μέτρων ή αποφάσεις βάσει της παρ. 3 
του άρθρου 9 ή υποθέσεις συγκεντρώσεων των άρθρων 
5 έως και 10 του παρόντος και των δέκα (10) ημερών 
για τις λοιπές περιπτώσεις, καθώς και οι κυρώσεις, οι 
οποίες προβλέπονται σε περίπτωση μη συμμόρφωσης 
προς την υποχρέωση παροχής πληροφοριών. Εκείνοι, 
στους οποίους απευθύνεται το έγγραφο, υποχρεούνται 
σε άμεση, πλήρη και ακριβή παροχή των πληροφορι-
ών που ζητούνται, καθώς και σε παροχή προφορικών 
διευκρινίσεων εφόσον τούτο τους ζητηθεί. Η Επιτροπή 
Ανταγωνισμού δύναται να ζητήσει την υποβολή των πλη-
ροφοριών με ορισμένο τύπο ιδίως με τη χρήση διαδικτυ-
ακής πλατφόρμας ή μέσω ηλεκτρονικής διασύνδεσης και 
πρόσβασης σε ηλεκτρονικά δεδομένα που τηρούνται 
στο δημόσιο διαδίκτυο.
Όταν οι πληροφορίες ζητούνται από επιχειρήσεις ή 
ενώσεις επιχειρήσεων, υποχρεούνται σε παροχή των 
πληροφοριών τα υπεύθυνα πρόσωπα της παρ. 5 του άρ-
θρου 25Β και οι αρμόδιοι υπάλληλοι των επιχειρήσεων ή ενώσεων επιχειρήσεων. Δεν υπέχουν υποχρέωση πα-
ροχής πληροφοριών τα πρόσωπα που δεν εξετάζονται σε ποινικές δίκες, κατά το άρθρο 212 του Κώδικα Ποινι-κής Δικονομίας, εφόσον τηρήσουν την υποχρέωση της 
παρ. 4 του ίδιου άρθρου. Με τα οριζόμενα στην παρούσα 
παράγραφο δεν θίγονται οι διατάξεις περί τραπεζικού 
απορρήτου.
1Α. Όταν είναι αναγκαίο για την άσκηση της αρμοδιό-
τητας που ορίζεται στην περ. ιθ) της παρ. 2 του άρθρου 
14, ο Πρόεδρος της Επιτροπής, ή ο εξουσιοδοτημένος 
από αυτόν Αντιπρόεδρος, Γενικός Διευθυντής, Διευθυ-
ντής ή υπάλληλος της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού 
δύναται, με έγγραφη αίτηση παροχής πληροφοριών, να 
ζητεί από επιχειρήσεις, ενώσεις επιχειρήσεων ή άλλα 
φυσικά ή νομικά πρόσωπα ή δημόσιες ή άλλες αρχές ή 
Ο.Τ.Α. να παράσχουν τις απαραίτητες πληροφορίες, στις 
οποίες έχουν πρόσβαση. Εκείνοι, στους οποίους απευθύ-
νεται το αίτημα, δεν υπέχουν υποχρέωση παροχής των αιτούμενων πληροφοριών.
Στο έγγραφο αναφέρονται τα άρθρα του νόμου, τα 
οποία θεμελιώνουν το αίτημα, ο σκοπός της αίτησης, 
το είδος των αιτούμενων πληροφοριών, η προθεσμία 
υποβολής των αιτούμενων πληροφοριών, η οποία δεν 
μπορεί να είναι βραχύτερη των δέκα (10) ημερών, καθώς 
και οι επαπειλούμενες κυρώσεις, σύμφωνα με την παρ. 3. 
Η Επιτροπή Ανταγωνισμού δύναται να ζητήσει την υπο-βολή των πληροφοριών με ορισμένο τύπο, ιδίως με τη 
χρήση διαδικτυακής πλατφόρμας ή μέσω ηλεκτρονικής 
διασύνδεσης και πρόσβασης σε ηλεκτρονικά δεδομένα που τηρούνται στο ιδιωτικό δίκτυο και στο δημόσιο δι-αδίκτυο.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 592 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
2. Με την επιφύλαξη ειδικών νόμων που καθιερώνουν 
υποχρέωση εχεμύθειας, οι δημόσιες αρχές και τα νομικά 
πρόσωπα δημοσίου δικαίου υπέχουν υποχρέωση να πα-
ρέχουν πληροφορίες και να συνδράμουν την Επιτροπή 
Ανταγωνισμού και τους εντεταλμένους υπαλλήλους της 
κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους.
2Α. Για τη διαπίστωση των παραβάσεων των άρθρων 
1, 1Α, 2 και 5 έως και 10 και για την εφαρμογή του άρ-
θρου 11, καθώς και για τη διαπίστωση παραβάσεων των 
άρθρων 101 και 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία 
της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο Πρόεδρος της Επιτροπής ή 
ο εξουσιοδοτημένος από αυτόν Αντιπρόεδρος, Γενικός Διευθυντής, Διευθυντής ή προϊστάμενος τμήματος δύ-
ναται, να καλεί κατά την κρίση του, και με την επιφύλαξη 
του άρθρου 212 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, σε 
καταθέσεις ανωμοτί ή ένορκε ς, οποιονδήποτε εκπρόσω-
πο επιχείρησης ή ένωσης επιχειρήσεων, εκπροσώπους 
άλλων νομικών προσώπων, και κάθε άλλο φυσικό πρό-σωπο. Στο έγγραφο κλήτευσης αναφέρονται τα άρθρα 
του νόμου, στα οποία βασίζεται αυτή, ο σκοπός και η 
ημερομηνία διενέργειας της κατάθεσης. Η κλήτευση κοι-
νοποιείται στα ως άνω πρόσωπα, πέντε (5) ημέρες τουλά-
χιστον προ της ημερομηνίας διενέργειας της κατάθεσης.
2Β. Όταν είναι αναγκαίο για την άσκηση της αρμοδιό-
τητας που ορίζεται στην περ. ιθ) της παρ. 2 του άρθρου 
14, ο Πρόεδρος της Επιτροπής, ή ο εξουσιοδοτημένος 
από αυτόν Αντιπρόεδρος, Γενικός Διευθυντής, Διευθυ-
ντής ή υπάλληλος της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού 
δύναται να καλεί σε συζήτηση οποιονδήποτε εκπρόσω-
πο επιχείρησης ή ένωσης επιχειρήσεων, εκπροσώπους άλλων νομικών προσώπων, και κάθε άλλο φυσικό πρό-
σωπο, με πρόσκληση, η οποία κοινοποιείται στα ως άνω 
πρόσωπα πέντε (5) ημέρες τουλάχιστον προ της ημερο-
μηνίας της συζήτησης. Στην πρόσκληση αναφέρονται 
τα άρθρα του νόμου, στα οποία βασίζεται αυτή, το αντι-
κείμενο της συζήτησης και η ημερομηνία διενέργειάς 
της. Για τους ως άνω σκοπούς, τηρούνται πρακτικά. Κάθε 
άλλο σχετικό θέμα καθορίζεται από τον Κανονισμό Λει-
τουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισμού.
3. Σε περίπτωση άρνησης, δυστροπίας ή καθυστέρη-
σης παροχής πληροφοριών ή άρνησης παροχής προφο-
ρικών επεξηγήσεων ή παροχής ανακριβών, παραπλα-
νητικών ή ελλιπών πληροφοριών, κατά περίπτωση, στο 
πλαίσιο εφαρμογής των παρ. 1 και 2 ή σε περίπτωση πα-
ροχής ανακριβών, παραπλανητικών ή ελλιπών πληροφο-
ριών, στο πλαίσιο εφαρμογής των παρ. 1Α και 2Β και με 
την επιφύλαξη των ποινικών κυρώσεων του άρθρου 44, 
η Επιτροπή Ανταγωνισμού μπορεί, όταν πρόκειται για:
α) επιχειρήσεις ή ενώσεις επιχειρήσεων να επιβάλει, 
με απόφασή της, χρηματική κύρωση ανά ημέρα μη συμ-
μόρφωσης, η οποία καθορίζεται αναλογικά προς τον 
μέσο ημερήσιο συνολικό παγκόσμιο κύκλο εργασιών της 
επιχείρησης ή της ένωσης επιχειρήσεων κατά την προη-
γούμενη της έκδοσης της απόφασης οικονομική χρήση, 
με ανώτατο όριο το 3% αυτού του κύκλου εργασιών και 
υπολογίζονται από την ημερομηνία που ορίζει η οικεία 
απόφαση της Αρχής, ατομικώς δε στους διευθυντές και 
υπαλλήλους τους να επιβάλει πρόστιμο από δεκαπέντε 
χιλιάδες (15.000) έως τριάντα χιλιάδες (30.000) ευρώ ανά 
ημέρα μη συμμόρφωσης,β) δημόσιους υπαλλήλους ή υπαλλήλους νομικών προ-
σώπων δημοσίου δικαίου ή υπαλλήλους Ο.Τ.Α. να ανα-
φέρεται αρμοδίως, προκειμένου να κινηθεί πειθαρχική δίωξη για τις πιο πάνω παραβάσεις οι οποίες συνιστούν πειθαρχικό παράπτωμα.».
Άρθρο 42
Διεξαγωγή ερευνών - Τροποποίηση παρ. 1, 2 και 5 άρθρου 39 του ν. 3959/2011(Άρθρα 6 έως και 12 και 13 έως και 16Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Στο άρθρο 39 του ν. 3959/2011 (Α΄ 93), α) στην παρ. 
1, αντικαθίσταται το εισαγωγικό εδάφιο, στο τέλος της 
περ. α) προστίθεται αναφορά στο δικαίωμα των εντε-
ταλμένων υπαλλήλων της Επιτροπής Ανταγωνισμού για 
πρόσβαση στις πληροφορίες στις οποίες έχει πρόσβαση 
η υπό έλεγχο επιχείρηση, αντικαθίσταται η περ. β), τρο-ποποιούνται η περ. γ), προκειμένου να προστεθεί ανα-φορά στο υπολογιστικό νέφος, η περ. στ), προκειμένου 
να εξειδικευθούν οι προϋποθέσεις ελέγχων και ερευνών 
και η περ. ζ), προκειμένου να προστεθεί η δυνατότητα καταθέσεων ή επεξηγήσεων από τρίτο πρόσωπο και τα είδη αποδεικτικών στοιχείων που γίνονται δεκτά ενώπι-
ον της Επιτροπής, καθώς και η δυνατότητα άρσης του 
απορρήτου των επικοινωνιών, αντικαθίσταται η παρα-
πομπή στις περ. «α΄ μέχρι ζ΄», από την περ. στ΄, β) η παρ. 2 βελτιώνεται νομοτεχνικά, γ) στην παρ. 3 προστίθεται 
δεύτερο εδάφιο, δ) αντικαθίσταται η παρ. 5 και το άρθρο 
39 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 39
Διεξαγωγή ερευνών
1. Προς εκπλήρωση των καθηκόντων της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού που προβλέπονται στον παρόντα νόμο, 
οι εντεταλμένοι υπάλληλοι της Γενικής Διεύθυνσης Αντα-
γωνισμού ασκούν εξουσίες φορολογικού ελεγκτή και 
έχουν την αρμοδιότητα ιδίως:
α) να ελέγχουν κάθε είδους και κατηγορίας βιβλία, 
στοιχεία και λοιπά έγγραφα των επιχειρήσεων και ενώσε-
ων επιχειρήσεων, καθώς και την ηλεκτρονική εμπορική 
αλληλογραφία των επιχειρηματιών, διοικητών, διευθυ-
νόντων συμβούλων, διαχειριστών και γενικά εντεταλμέ-
νων τη διοίκηση ή διαχείριση προσώπων, καθώς και του 
προσωπικού των επιχειρήσεων ή ενώσεων επιχειρήσεων, 
ανεξαρτήτως της μορφής αποθήκευσής τους και οπου-
δήποτε και εάν αυτά φυλάσσονται και να λαμβάνουν 
αντίγραφα ή αποσπάσματά τους και έχουν δικαίωμα 
πρόσβασης σε όλες τις πληροφορίες στις οποίες έχει 
πρόσβαση η υπό έλεγχο επιχείρηση,
β) να προβαίνουν σε κατασχέσεις, να λαμβάνουν ή να 
αποκτούν υπό οποιαδήποτε μορφή αντίγραφο ή από-
σπασμα των βιβλίων, εγγράφων, καθώς και ηλεκτρονι-
κών μέσων αποθήκευσης και μεταφοράς δεδομένων τα 
οποία αφορούν σε επαγγελματικές πληροφορίες και, 
όταν το κρίνουν σκόπιμο, να συνεχίζουν την έρευνα πλη-
ροφοριών και να επιλέγουν αντίγραφα ή αποσπάσματα 
στους χώρους της Επιτροπής Ανταγωνισμού ή σε άλλους 
καθορισμένους χώρους,
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 593 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
γ) να ελέγχουν και να συλλέγουν πληροφορίες και 
δεδομένα κινητών τερματικών, φορητών συσκευών, 
των εξυπηρετητών τους και το υπολογιστικό νέφος, σε 
συνεργασία με τις αρμόδιες κατά περίπτωση αρχές, που 
βρίσκονται μέσα ή έξω από τις κτιριακές εγκαταστάσεις των ελεγχόμενων επιχειρήσεων ή ενώσεων αυτών,
δ) να ενεργούν έρευνες στα γραφεία και τους λοιπούς 
χώρους και τα μεταφορικά μέσα των επιχειρήσεων ή 
ενώσεων επιχειρήσεων,
ε) να σφραγίζουν οποιονδήποτε επαγγελματικό χώρο, 
βιβλία ή έγγραφα, κατά την περίοδο που διενεργείται ο έλεγχος και στο μέτρο των αναγκών αυτού,
στ) να ενεργούν έρευνες σε χώρους, γήπεδα ή με-
ταφορικά μέσα εκτός εκείνων που αναφέρονται στην 
περ. δ΄ της παρ. 1 του άρθρου 39, συμπεριλαμβανο-
μένων των κατοικιών των επιχειρηματιών, διοικητών, 
διευθυνόντων συμβούλων, διαχειριστών και γενικά 
εντεταλμένων τη διοίκηση ή διαχείριση προσώπων, 
καθώς και του προσωπικού των επιχειρήσεων ή ενώσε-
ων επιχειρήσεων, εφόσον υπάρχουν εύλογες υπόνοιες, 
ότι φυλάσσονται εκεί βιβλία ή άλλα έγγραφα τα οποία 
συνδέονται με την επιχείρηση και το αντικείμενο του ελέγχου και ενδέχεται να είναι σημαντικά για την από-δειξη παράβασης,
ζ) να λαμβάνουν, κατά την κρίση τους, ένορκες ή ανω-
μοτί καταθέσεις, με την επιφύλαξη του άρθρου 212 του 
Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, και να ζητούν από κάθε 
αντιπρόσωπο ή μέλος του προσωπικού της επιχείρησης 
ή ένωσης επιχειρήσεων, ή από τρίτο πρόσωπο επεξηγή-
σεις για τα γεγονότα ή τα έγγραφα που σχετίζονται με 
το αντικείμενο και τον σκοπό του ελέγχου και να κατα-γράφουν τις σχετικές απαντήσεις.
Τα είδη αποδεικτικών στοιχείων που γίνονται δεκτά 
ως τέτοια ενώπιον της Επιτροπής Ανταγωνισμού περι-
λαμβάνουν έγγραφα, προφορικές δηλώσεις, ηλεκτρο-
νικά μηνύματα, ανεξαρτήτως εάν τα εν λόγω μηνύματα 
φαίνεται ότι δεν έχουν αναγνωσθεί ή έχουν διαγραφεί, 
καταγραφές και κάθε άλλο αντικείμενο το οποίο περιέ-
χει πληροφορίες, ανεξαρτήτως της μορφής του και του 
μέσου επί του οποίου είναι αποθηκευμένες οι πληρο-
φορίες.
Η διαδικασία συλλογής, φύλαξης και επεξεργασίας 
ηλεκτρονικών αρχείων και αλληλογραφίας, που συλλέγο-
νται για τους σκοπούς του παρόντος νόμου, καθορίζεται 
με απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού.
Κατά την άσκηση των εξουσιών τους, σύμφωνα με την 
περ. στ΄, οι υπάλληλοι Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού 
τηρούν τις διατάξεις του άρθρου 9 του Συντάγματος για 
το άσυλο της κατοικίας.
Όταν υπάρχουν εύλογες υπόνοιες παράβασης των άρ-
θρων 1 και 2 και τα εν λόγω στοιχεία ενδέχεται να είναι 
ουσιώδη για τη διακρίβωση της παράβασης αυτής, η 
Επιτροπή Ανταγωνισμού δύναται, τηρουμένης, πάντως, 
της αρχής της αναλογικότητας, να ζητεί την άρση του 
απορρήτου των επικοινωνιών κατά τα άρθρα 4 και 5 του 
ν. 2225/1994 (Α΄ 121).
2. Η σχετική εντολή παρέχεται εγγράφως από τον 
Πρόεδρο της Επιτροπής Ανταγωνισμού ή τον εξουσι-
οδοτημένο από αυτόν Αντιπρόεδρο, Γενικό Διευθυντή ή Διευθυντή της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού της Επιτροπής Ανταγωνισμού, προσδιορίζει το αντικείμενο 
και τον σκοπό της έρευνας και αναφέρει τις κυρώσεις 
που προβλέπονται σε περιπτώσεις παρεμπόδισης ή δυ-
σχέρανσης αυτής ή άρνησης εμφάνισης των αιτούμενων 
βιβλίων, στοιχείων και λοιπών εγγράφων ή χορήγησης αντιγράφων ή αποσπασμάτων τους.
3. Ο Πρόεδρος της Επιτροπής ή ο εξουσιοδοτημένος 
από αυτόν Αντιπρόεδρος, Γενικός Διευθυντής ή Διευθυ-
ντής της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού της Επιτρο-
πής Ανταγωνισμού, μπορούν να ζητούν, εγγράφως, τη 
συνδρομή των δημόσιων αρχών και υπηρεσιών, των ορ-
γανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης πρώτου και δεύτερου 
βαθμού και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, 
για τη διεξαγωγή των ερευνών που αναφέρονται στις 
περ. α΄ μέχρι ζ΄ της παρ. 2. Η εν λόγω συνδρομή μπορεί επίσης να ληφθεί ως προληπτικό μέτρο.
4. Για τους ελέγχους και τις έρευνες που έγιναν, συντάσ-
σεται από αυτόν που τις διεξήγαγε έκθεση, αντίγραφο 
της οποίας κοινοποιείται στις οικείες επιχειρήσεις και τις 
ενώσεις επιχειρήσεων.
5. Με την επιφύλαξη των ποινικών κυρώσεων που 
προβλέπονται στο άρθρο 44, η Επιτροπή Ανταγωνι-
σμού επιβάλλει με απόφασή της, στις επιχειρήσεις και στις ενώσεις επιχειρήσεων που αρνούνται να υποβλη-
θούν ή παρεμποδίζουν ή δυσχεραίνουν τις έρευνες 
των παρ. 1, 2 και 3 με οποιονδήποτε τρόπο, χρηματι-
κή κύρωση ανά ημέρα μη συμμόρφωσης. Αυτή, όσον 
αφορά στις επιχειρήσεις και στις ενώσεις επιχειρήσεων, 
καθορίζεται αναλογικά προς τον μέσο ημερήσιο συνο-
λικό παγκόσμιο κύκλο εργασιών της δυστροπούσας 
επιχείρησης ή ένωσης επιχειρήσεων κατά την προη-
γούμενη της έκδοσης της απόφασης οικονομική χρήση 
με ανώτατο όριο το 3% αυτού του κύκλου εργασιών 
και υπολογίζονται από την ημερομηνία που ορίζει η 
οικεία απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Περαι-
τέρω, η Επιτροπή Ανταγωνισμού μπορεί να επιβάλει 
σε οποιονδήποτε άλλο επιδεικνύει την ως άνω συμπε-
ριφορά, χρηματική κύρωση τουλάχιστον δεκαπέντε 
χιλιάδων (15.000) έως δύο εκατομμυρίων (2.000.000) 
ευρώ και στους υπαλλήλους των ως άνω επιχειρήσεων 
ή ενώσεων επιχειρήσεων που επιδεικνύουν την ως άνω 
συμπεριφορά, πρόστιμο τουλάχιστον πέντε χιλιάδων 
(5.000) ευρώ έως δύο εκατομμυρίων (2.000.000) ευρώ. 
Εφόσον είναι δυνατόν να υπολογιστεί το ύψος του οικο-
νομικού οφέλους από την παράβαση, το ύψος του επι-
βαλλόμενου προστίμου δεν μπορεί να είναι μικρότερο 
από αυτό, ακόμα και αν υπερβαίνει το ανώτατο ποσό 
που ορίζεται στο τρίτο εδάφιο. Κατά την επιμέτρηση 
των ανωτέρω λαμβάνονται ιδίως υπόψη η σοβαρότητα 
της εξεταζόμενης υπόθεσης, η απαξία των πράξεων και 
η επίπτωσή τους στην έκβαση της έρευνας.
6. Σε περίπτωση άρνησης ή παρεμπόδισης με οποιον-
δήποτε τρόπο των εντεταλμένων υπαλλήλων της Γενικής 
Διεύθυνσης Ανταγωνισμού ή των εντεταλμένων οργά-
νων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην άσκηση των καθη-
κόντων τους, αυτοί μπορούν να ζητούν τη συνδρομή των 
εισαγγελικών αρχών και κάθε άλλης αρμόδιας αρχής. 
Η συνδρομή αυτή μπορεί να ζητηθεί και προληπτικά.».
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 594 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
Άρθρο 43
Επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από την Επιτροπή Ανταγωνισμού - Προσθήκη άρθρου 39Α στον ν. 3959/2011
Στον ν. 3959/2011 (Α΄ 93) προστίθεται άρθρο 39Α ως 
εξής:
«Άρθρο 39Α
Περιορισμοί δικαιωμάτων και υποχρεώσεων κατά την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού 
χαρακτήρα - Εξουσιοδοτική διάταξη
1. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού επεξεργάζεται δεδομένα 
προσωπικού χαρακτήρα, όταν η επεξεργασία είναι απα-
ραίτητη για την άσκηση των αρμοδιοτήτων που ανατί-
θενται σε αυτή δυνάμει του παρόντος, σύμφωνα με την 
περ. ε΄ της παρ. 1 του άρθρου 6 του Κανονισμού (ΕΕ) 
2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμ-
βουλίου, της 27ης Απριλίου 2016, για την προστασία των 
φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δε-
δομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση 
της οδηγίας 95/46/ΕΚ (Γενικός Κανονισμός για την Προ-
στασία Δεδομένων) (L 119) και του ν. 4624/2019 (Α΄ 137).
2. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού μπορεί να περιορίζει τα 
δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που προβλέπονται στα 
άρθρα 12 έως και 15, 17, 18, 20 και 34, καθώς και στο άρ-
θρο 5 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 κατά το μέρος που 
αυτά, αναφορικά με τα δεδομένα προσωπικού χαρακτή-
ρα που επεξεργάζεται κατά την άσκηση των εξουσιών 
έρευνας, κατά τα άρθρα 38 και 39 του παρόντος νόμου, 
καθώς και κατά τη διεξαγωγή δραστηριοτήτων έρευνας 
και επιβολής, εμπίπτουν στις αρμοδιότητές της.
3. Οι περιορισμοί της παρ. 2 του παρόντος εφαρμόζο-
νται όταν η άσκηση των δικαιωμάτων και η εκπλήρωση των υποχρεώσεων αυτών θέτει σε κίνδυνο, ή δυσχεραί-νει τις έρευνες ή τις δραστη ριότητες επιβολής που διε-
ξάγει η Επιτροπή προς τον σκοπό της εφαρμογής του 
δικαίου του ανταγωνισμού, ιδίως μέσω της αποκάλυψης 
ερευνητικών μέσων, μεθόδων και αποδεικτικών στοι-
χείων, ή όταν επηρεάζονται δυσμενώς τα δικαιώματα 
άλλων υποκειμένων δεδομένων.
4. Τα υποκείμενα των δεδομένων που ασκούν οποιο-
δήποτε από τα δικαιώματα που προβλέπονται στα άρ-
θρα 15, 17 και 18 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679, ενη-
μερώνονται από την Επιτροπή Ανταγωνισμού για τους 
περιορισμούς που εφαρμόζονται δυνάμει της παρ. 2 
του παρόντος, για τους λόγους που δικαιολογούν την 
επιβολή των περιορισμών αυτών, εκτός εάν η εν λόγω 
ενημέρωση μπορεί να αποβεί επιζήμια για τους σκοπούς 
του περιορισμού, καθώς και για τη δυνατότητά τους να 
υποβάλουν καταγγελία στην Αρχή Προστασίας Δεδομέ-
νων Προσωπικού Χαρακτήρα.
5. Όταν δεν συντρέχουν πλέον οι ουσιώδεις λόγοι που 
επιβάλλουν τον περιορισμό, η Επιτροπή Ανταγωνισμού 
αίρει τον περιορισμό, ενημερώνοντας ταυτόχρονα το 
υποκείμενο των δεδομένων για τους ουσιώδεις λόγους 
για τους οποίους εφαρμόσθηκε.
6. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού εφαρμόζει τους περιορι-
σμούς της παρ. 2 για όσο χρονικό διάστημα συντρέχουν 
οι λόγοι που τους δικαιολογούν. Κατά το διάστημα αυτό, η Επιτροπή Ανταγωνισμού θέτει σε εφαρμογή τα κατάλ-
ληλα τεχνικά και οργανωτικά μέτρα, ώστε να διασφαλί-
ζεται η πρόληψη παράνομης πρόσβασης στα δεδομένα 
προσωπικού χαρακτήρα ή διαβίβασης των δεδομένων 
αυτών σε πρόσωπα που δεν απαιτείται να τα γνωρίζουν.
7. Ο υπεύθυνος προστασίας δεδομένων της Επιτρο-
πής Ανταγωνισμού ενημερώνεται αμελλητί κάθε φορά 
που περιορίζονται τα δικαιώματα των υποκειμένων των 
δεδομένων σύμφωνα με την απόφαση της παρ. 8. Κα-
τόπιν αιτήματος, παρέχεται στον υπεύθυνο προστασίας 
δεδομένων πρόσβαση στο αρχείο καταχώρισης και σε 
οποιαδήποτε έγγραφα που πε ριλαμβάνουν τα βασικά 
πραγματικά και νομικά στοιχεία. Ο υπεύθυνος προστα-
σίας δεδομένων μπορεί να ζητήσει επανεξέταση του 
περιορισμού και ενημερώνεται για το αποτέλεσμα της 
ζητηθείσας επανεξέτασης.
8. Με απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού μπορούν 
να ρυθμίζονται οι όροι, οι προϋποθέσεις, τα οργανωτικά 
μέτρα και οι διαδικαστικές εγγυήσεις για την εφαρμογή 
των περιορισμών, με τήρηση των αρχών της αναλογικό-
τητας και της λογοδοσίας.».
Άρθρο 44
Έρευνες σε κλάδους της οικονομίας ή σε τύπους συμφωνιών - Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 40 του ν. 3959/2011
Η παρ. 1 του άρθρου 40 του ν. 3959/2011 (Α΄ 93) τρο-
ποποιείται, προκειμένου να προστεθεί η αναφορά σε 
μεθόδους διαμόρφωσης εμπορικής συμπεριφοράς, συ-
μπεριλαμβανομένων αλγοριθμικών μεθόδων, στην παρ. 
2 προστίθεται η παραπομπή στο άρθρο 1Α και το άρθρο 
40 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 40
Έρευνες σε κλάδους της οικονομίαςή σε τύπους συμφωνιών
1. Όταν η διαμόρφωση των τιμών ή άλλες περιστάσεις 
δημιουργούν υπόνοιες για πιθανό περιορισμό ή στρέ-
βλωση του ανταγωνισμού, η Επιτροπή Ανταγωνισμού 
μπορεί να διεξαγάγει έρευνα σε συγκεκριμένο κλάδο της 
οικονομίας ή σε συγκεκριμένους τύπους συμφωνιών ή σε 
μεθόδους διαμόρφωσης εμπορικής συμπεριφοράς, συ-
μπεριλαμβανομένων αλγοριθμικών μεθόδων, σε διάφο-
ρους κλάδους, εφόσον υπάγονται στην αρμοδιότητά της.
2. Στο πλαίσιο της έρευνας αυτής, η Επιτροπή Αντα-
γωνισμού μπορεί να ζητήσει από επιχειρήσεις ή ενώσεις 
επιχειρήσεων τις πληροφορίες που απαιτούνται για την 
εφαρμογή των άρθρων 1, 1Α και 2, καθώς επίσης και να 
διενεργήσει κάθε αναγκαίο προς τούτο έλεγχο. Η Επι-
τροπή Ανταγωνισμού μπορεί ιδίως να ζητήσει από τις 
παραπάνω επιχειρήσεις ή ενώσεις επιχειρήσεων να της 
καταστήσουν γνωστή οποιαδήποτε συμφωνία, απόφαση 
ή εναρμονισμένη πρακτική.
3. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού δύναται να δημοσιεύσει 
έκθεση για το αποτέλεσμα της έρευνάς της σε συγκε-
κριμένους κλάδους της οικονομίας ή συγκεκριμένους 
τύπους συμφωνιών σε διάφορους κλάδους και να ζη-
τήσει από τους ενδιαφερόμενους να διατυπώσουν πα-
ρατηρήσεις.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 595 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
4. Για την εφαρμογή του παρόντος άρθρου, η Επιτροπή 
Ανταγωνισμού αποφασίζει σε Ολομέλεια. Για τη συλλογή 
των αναγκαίων στοιχείων εφαρμόζονται οι διατάξεις των 
άρθρων 38, 39 και 41.».
Άρθρο 45
Υποχρέωση εχεμύθειας - Τροποποίησηπαρ. 2, 3 και 6 άρθρου 41 του ν. 3959/2011
Στο άρθρο 41 του ν. 3959/2011 (Α΄ 93), τροποποι-
ούνται οι παρ. 2 και 3, ώστε να εναρμονισθούν με την 
αναρίθμηση του άρθρου 37 Κ.Π.Δ. σε άρθρο 38 Κ.Π.Δ., 
στην παρ. 3 προστίθεται νέο τέταρτο εδάφιο ως προς 
τη συμμετοχή τρίτων στις συνεδριάσεις της Επιτροπής Ανταγωνισμού, το πρώτο εδάφιο της παρ. 6 τροποποι-
είται, προκειμένου να διευρυνθεί το πεδίο εφαρμογής 
του, και το άρθρο 41 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 41
Υποχρέωση εχεμύθειας
1. Οι πληροφορίες, οι οποίες συλλέγονται κατ’ εφαρ-
μογή των διατάξεων του παρόντος νόμου, μπορούν να 
χρησιμοποιηθούν μόνο για το σκοπό που επιδιώκεται 
με την αίτηση παροχής πληροφοριών, τον έλεγχο ή την ακρόαση.
2. Με την επιφύλαξη της διάταξης του άρθρου 38 πα-
ράγραφος 2 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, οι υπάλλη-
λοι της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού και οι υπάλληλοι των δημόσιων αρχών 
και υπηρεσιών, των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης 
πρώτου και δεύτερου βαθμού και των νομικών προσώ-
πων δημοσίου δικαίου, στους οποίους παρέχεται εντολή 
κατά τις παρ. 2 έως 4 του άρθρου 39 και οι οποίοι λαμβά-
νουν, με αφορμή την υπηρεσία τους, γνώση απόρρητων 
στοιχείων επιχειρήσεων, ενώσεων επιχειρήσεων ή άλλων 
φυσικών ή νομικών προσώπων που δεν έχουν σχέση με 
την εφαρμογή του παρόντος νόμου, υποχρεούνται να 
τηρούν για τα στοιχεία αυτά εχεμύθεια.
3. Τα απόρρητα στοιχεία, τα οποία έχουν σχέση με 
την εφαρμογή του παρόντος νόμου, αποτελούν μέρος του διοικητικού φακέλου. Οι υπάλληλοι της παρ. 2 υπο-
χρεούνται να τηρούν εχεμύθεια, με την επιφύλαξη της 
διάταξης της παρ. 2 του άρθρου 38 του Κ.Π.Δ., για τα 
στοιχεία που αναφέρονται στο προηγούμενο εδάφιο. Οι 
προϋποθέσεις, η έκταση, οι εξαιρέσεις, ο χρόνος και η 
διαδικασία πρόσβασης στο διοικητικό φάκελο των επι-
χειρήσεων και ενώσεων επιχειρήσεων, κατά των οποίων 
κινήθηκε η ενώπιον της Επιτροπής Ανταγωνισμού δια-
δικασία, και των φυσικών ή νομικών προσώπων, που 
υπέβαλαν καταγγελία, η διαδικασία χρήσης και δημοσι-
οποίησης των προαναφερόμενων απόρρητων στοιχείων 
από τη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού, καθώς και κάθε 
άλλο σχετικό θέμα καθορίζονται, κατά παρέκκλιση από τις γενικές διατάξεις περί του δικαιώματος πρόσβασης στα έγγραφα, από τον Κανονισμό Λειτουργίας και Δια-
χείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Οι προϋποθέσεις 
και η έκταση της δυνατότητας της Επιτροπής να ενη-
μερώνει εγγράφως τρίτα πρόσωπα σχετικά με τη φύση 
και το αντικείμενο της διαδικασίας καθορίζονται επίσης 
από τον ανωτέρω Κανονισμό. Τα απόρρητα στοιχεία της παραγράφου αυτής αποτελούν μέρος του φακέλου, ο 
οποίος υποβάλλεται στο Διοικητικό Εφετείο Αθηνών 
και στο Συμβούλιο της Επικρατείας, διατηρώντας τον 
απόρρητο χαρακτήρα τους. Προς τον σκοπό αυτόν τα 
παραπάνω στοιχεία διαβιβάζονται σε ξεχωριστό τμήμα 
του διοικητικού φακέλου, το οποίο φέρει την ένδειξη 
«απόρρητα στοιχεία». Αρμόδιος υπάλληλος του δικαστη-
ρίου διασφαλίζει ότι τα μέρη δε θα έχουν πρόσβαση στα 
απόρρητα για αυτούς τμήματα του φακέλου, εκτός εάν η πρόσβαση κριθεί αναγκαία για την προάσπιση υπέρ-
τερου συμφέροντος τους, και τους παρασχεθεί σχετική άδεια, κατά το αναγκαίο μέτρο, κατόπιν αιτήσεως τους, από το δικάζον δικαστήριο.
4. Σε όποιον παραβαίνει τις υποχρεώσεις που προβλέ-
πονται στις προηγούμενες παραγράφους:
α) επιβάλλεται η ποινή του άρθρου 252 του Ποινικού 
Κώδικα, καθώς και χρηματική ποινή από χίλια (1.000) 
μέχρι δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ,
β) ασκείται πειθαρχική δίωξη για την παράβαση της 
υποχρέωσης εχεμύθειας που συνιστά πειθαρχικό αδί-
κημα.
5. Στον Πρόεδρο, τον Αντιπρόεδρο και τα μέλη της 
Επιτροπής Ανταγωνισμού που παραβαίνουν τις υποχρε-
ώσεις που προβλέπονται στις προηγούμενες παραγρά-
φους επιβάλλεται η ποινή του άρθρου 252 του Ποινικού 
Κώδικα, καθώς και χρηματική ποινή από χίλια πεντακό-
σια (1.500) ευρώ με ανώτατο όριο τα δεκαπέντε χιλιάδες 
(15.000) ευρώ και με την ίδια απόφαση εκπίπτουν από την Επιτροπή Ανταγωνισμού.
6. Με τις ποινές της παραγράφου 5 τιμωρείται και κάθε 
πρόσωπο, στο οποίο η Επιτροπή Ανταγωνισμού αναθέτει 
την εκπόνηση μελέτης για λογαριασμό της, ή συμμετέχει 
σε ομάδα έργου την οποία έχει συστήσει η Επιτροπή 
Ανταγωνισμού, εφόσον στη σχετική σύμβαση έχει περι-
ληφθεί ρήτρα για υποχρέωση εχεμύθειας κατά τις παρ. 2 
και 3, καθώς και τα πρόσωπα, τα οποία συμμετέχουν στο 
Γ ραφείο Νομικής Υποστήριξης, οι έμμισθοι δικηγόροι 
που απασχολούνται στην Επιτροπή Ανταγωνισμού και 
οι εξειδικευμένοι σύμβουλοι -επιστήμονες του άρθρου 21Α, εφόσον παραβαίνουν τις υποχρεώσεις των παρ. 1 
μέχρι 3. Το προηγούμενο εδάφιο εφαρμόζεται και για 
τους προστηθέντες του αναδόχου εκπόνησης μελέτης, 
εφόσον έλαβαν γνώση της παραπάνω ρήτρας εχεμύ-
θειας.».
Άρθρο 46
Πρόσβαση των μερών σε φακέλους και περιο-ρισμοί στη χρήση των πληροφοριών - Προσθή-κη άρθρου 41Α στον ν. 3959/2011(Άρθρο 31 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Στον ν. 3959/2011 (Α΄ 93) προστίθεται άρθρο 41Α ως 
εξής:
«Άρθρο 41Α
Πρόσβαση σε στοιχεία και πληροφορίες
για σκοπούς δικαστικής προστασίας
1. Η πρόσβαση σε υποβληθείσες δηλώσεις για ένταξη 
στο Πρόγραμμα Επιείκειας, σύμφωνα με όσα ορίζονται 
στο άρθρο 29Β ή στη διαδικασία του άρθρου 29Α, χορη-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 596 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
γείται μόνο στους διαδίκους και μόνο για τους σκοπούς 
άσκησης των δικαιωμάτων υπεράσπισής τους.
2. Οι πληροφορίες που προέρχονται από τις προανα-
φερθείσες δηλώσεις, μπορούν να χρησιμοποιούνται από 
το μέρος που εξασφάλισε πρόσβαση στον φάκελο της 
υπόθεσης, εφόσον αυτό είναι αναγκαίο για την άσκηση 
των δικαιωμάτων υπεράσπισής του σε υποθέσεις που 
συνδέονται άμεσα με την υπόθεση για την οποία έχει 
χορηγηθεί πρόσβαση, και οι οποίες αφορούν: α) στον 
επιμερισμό μεταξύ των συμμετεχόντων στη σύμπραξη 
προστίμου το οποίο τους επιβλήθηκε από κοινού και 
αλληλεγγύως από την Επιτροπή Ανταγωνισμού ή β) στην 
επανεξέταση απόφασης με την οποία η Επιτροπή Αντα-
γωνισμού διαπίστωσε παράβαση του άρθρου 101 ή του 
άρθρου 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρω-
παϊκής Ένωσης ή των άρθρων 1, 1Α και 2 του παρόντος.
3. Οι ακόλουθες κατηγορίες πληροφοριών, οι οποίες 
λαμβάνονται από ένα μέρος στη διάρκεια διαδικασιών 
ενώπιον της Επιτροπής Ανταγωνισμού, δεν χρησιμοποι-
ούνται από το μέρος αυτό σε διαδικασίες ενώπιον δικα-
στηρίων, έως ότου η Επιτροπή Ανταγωνισμού περατώσει 
τη διαδικασία ελέγχου ως προς όλα τα ερευνώμενα μέρη 
με την έκδοση απόφασης ή περατώσει με άλλον τρόπο τη διαδικασία ενώπιόν της:
α) πληροφορίες που συγκεντρώθηκαν από άλλα φυ-
σικά ή νομικά πρόσωπα για τη διαδικασία ενώπιον της Επιτροπής Ανταγωνισμού,
β) πληροφορίες που συγκεντρώθηκαν από την Επι-
τροπή Ανταγωνισμού και απεστάλησαν στα μέρη κατά τη διάρκεια της διαδικασίας ενώπιόν της και,
γ) υπομνήματα για διευθέτηση που αποσύρθηκαν.».
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε΄
ΠΑΡΑΓΡΑΦΗ - ΠΟΙΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣΚΥΡΩΣΕΙΣ
Άρθρο 47
Παραγραφή για την επιβολή κυρώσεων - 
Αντικατάσταση παρ. 1, τροποποίησηπαρ. 3, 4, 6, 7 και προσθήκη παρ. 8
στο άρθρο 42 του ν. 3959/2011(Άρθρο 29 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Στο άρθρο 42 του ν. 3959/2011 (Α΄ 93), α) αντικαθί-
σταται η παρ. 1, β) στην παρ. 3, αντικαθίσταται το πρώτο 
εδάφιο και προστίθεται περ. βα), γ) προστίθεται εδάφιο 
στην αρχή της παρ. 4, δ) στην παρ. 6 προστίθεται αναφο-
ρά στις περιοδικές χρηματικές ποινές, ε) τροποποιείται 
η παρ. 7 ως προς το πεδίο εφαρμογής, στ) προστίθεται παρ. 8 και το άρθρο διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 42
Παραγραφή για την επιβολή κυρώσεων
1. Η εξουσία της Επιτροπής Ανταγωνισμού για επιβολή 
κυρώσεων για παραβάσεις του παρόντος υπόκειται σε πενταετή προθεσμία παραγραφής.
2. Η παραγραφή αρχίζει από την ημέρα διάπραξης της 
παράβασης. Ωστόσο, αν μια παράβαση είναι διαρκής ή έχει διαπραχθεί κατ’ εξακολούθηση, η παραγραφή αρ-χίζει από την ημέρα παύσης της παράβασης.3. Η παραγραφή που ισχύει για την επιβολή προστί-
μων και περιοδικών χρηματικών ποινών διακόπτεται 
από κάθε πράξη της Επιτροπής Ανταγωνισμού, της Ευ-
ρωπαϊκής Επιτροπής ή της αρχής ανταγωνισμού κρά-
τους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία αφορά 
στη διερεύνηση ή σε διαδικασίες κατά παράβασης που 
αφορά στην ίδια συμφωνία, απόφαση ένωσης ή εναρμο-
νισμένη πρακτική ή άλλη συμπεριφορά απαγορευμένη 
από τα άρθρα 1, 1Α και 2 του παρόντος και 101 ή 102 
της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 
Η διακοπή της παραγραφής ισχύει από την ημερομηνία 
κοινοποίησης της πράξης σε μια τουλάχιστον επιχείρηση 
ή ένωση επιχειρήσεων που μετείχε στην παράβαση. Στις 
πράξεις που συνεπάγονται τη διακοπή της παραγραφής 
συγκαταλέγονται ιδίως οι εξής:
α) οι γραπτές αιτήσεις της Επιτροπής Ανταγωνισμού ή 
άλλης κατά τα παραπάνω αρχής ανταγωνισμού για την 
παροχή πληροφοριών,
β) οι γραπτές εντολές διεξαγωγής ελέγχου που χορηγεί 
στους υπαλλήλους της η Επιτροπή Ανταγωνισμού ή άλλη 
κατά τα παραπάνω αρχή ανταγωνισμού,
βα) η γραπτή αίτηση της Επιτροπής Ανταγωνισμού ή 
άλλης αρχής ανταγωνισμού κράτους μέλους για κλήση 
σε ανωμοτί ή ένορκη κατάθεση ή σε παροχή προφο-
ρικών διευκρινίσεων και επεξηγήσεων εκπροσώπου 
επιχείρησης ή ένωσης επιχειρήσεων για συγκεκριμένη 
υπόθεση που ερευνάται,
γ) η κίνηση διαδικασίας από άλλη κατά τα παραπάνω 
αρχή ανταγωνισμού,
δ) η κλήρωση υπόθεσης σε εισηγητή και,
ε) η κοινοποίηση έκθεσης αιτιάσεων ή εισήγησης από 
την Επιτροπή Ανταγωνισμού ή άλλη κατά τα παραπάνω αρχή ανταγωνισμού.
4. Η διακοπή της παραγραφής παύει την ημέρα κατά 
την οποία η αρχή ανταγωνισμού περατώνει τη διαδικα-
σία, λαμβάνοντας απόφαση που αναφέρεται στο άρ-
θρο 14 του παρόντος ή σύμφωνα με τα άρθρα 7, 9 ή 
10 του Κανονισμού (ΕΚ) αριθμ. 1/2003, ή καταλήγει στο 
συμπέρασμα ότι δεν συντρέχουν λόγοι για περαιτέρω 
ενέργειες εκ μέρους της. Η διακοπή της παραγραφής 
ισχύει για όλες τις επιχειρήσεις και ενώσεις επιχειρήσεων 
που συμμετείχαν στην παράβαση.
5. Η παραγραφή αρχίζει εκ νέου ύστερα από κάθε δια-
κοπή. Ωστόσο, η παραγραφή συμπληρώνεται την ημέρα 
παρέλευσης προθεσμίας ίσης με το διπλάσιο της προθε-
σμίας παραγραφής, υπό την προϋπόθεση ότι η Επιτροπή 
Ανταγωνισμού δεν έχει επιβάλλει πρόστιμο. Η προθεσμία 
αυτή παρατείνεται κατά χρονικό διάστημα ίσο με τον χρό-
νο αναστολής της παραγραφής κατά την παρ. 6.
6. Η παραγραφή που ισχύει για την επιβολή προστίμων 
ή περιοδικών χρηματικών ποινών αναστέλλεται για όσο 
καιρό σχετική με την υπόθεση πράξη ή απόφαση της Επι-
τροπής Ανταγωνισμού αποτελεί αντικείμενο διαδικασίας 
που εκκρεμεί ενώπιον των δικαστηρίων.
7. Η αναστολή της παρ. 6 ισχύει για όλες τις επιχειρή-
σεις και ενώσεις επιχειρήσεων που συμμετείχαν στην 
παράβαση και οι οποίες κατέθεσαν προσφυγή κατά της 
σχετικής πράξης ή απόφασης της Επιτροπής Ανταγω-
νισμού.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 597 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
8. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού μπορεί, εφόσον έχει σχε-
τικό έννομο συμφέρον, να διαπιστώνει ότι η παράβαση 
έχει διαπραχθεί στο παρελθόν και έχει περαιωθεί, παρόλο 
που έχει παραγραφεί η εξουσία επιβολής προστίμου.».
Άρθρο 48
Αλληλεπίδραση μεταξύ αιτήσεωναπαλλαγής από πρόστιμα και κυρώσεις σε φυσικά πρόσωπα - Τροποποίηση άρθρου 44 
του ν. 3959/2011(Άρθρο 23 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Στο άρθρο 44 του ν. 3959/2011 (Α΄ 93), α) στο δεύτερο 
εδάφιο της παρ. 1 και στην περ. α) των παρ. 3Α και 3Β 
επικαιροποιούνται οι παραπομπές στις αναφερόμενες 
διατάξεις, β) αντικαθίστανται οι περ. β) των υποπαρ. 3Α και 3Β, γ) προστίθεται παρ. 3Γ , δ) στο πρώτο εδάφιο της παρ. 4 προστίθεται επιφύλαξη της παρ. 3Α, ε) στην παρ. 
5, στο δεύτερο εδάφιο η παραπομπή στην παρ. 3 του 
άρθρου 113 Π.Κ. διορθώνεται στην παρ. 2 του ιδίου άρ-
θρου και μετά το δεύτερο εδάφιο προστίθενται δύο νέα 
εδάφια, στ) στην περ. δ) της παρ 7 εισάγεται πρόβλεψη 
για τη δυνατότητα επιβολής ποινικών κυρώσεων και 
σε περίπτωση λιπομαρτυρίας στο πλαίσιο προφορικής 
συζήτησης που διεξάγεται ενώπιον της Επιτροπής Αντα-
γωνισμού, ζ) προστίθενται παρ. 7Α, 8 και 9 και το άρθρο 
44 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 44
Ποινικές κυρώσειςκαι άλλες διοικητικές συνέπειες
1. Όποιος συνάπτει συμφωνία, λαμβάνει απόφαση ή 
εφαρμόζει εναρμονισμένη πρακτική κατά παράβαση του 
άρθρου 1 του παρόντος ή του άρθρου 101 της Συνθήκης 
για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τιμωρείται 
με χρηματική ποινή από δεκαπέντε χιλιάδες (15.000) μέ-
χρι εκατόν πενήντα χιλιάδες (150.000) ευρώ. Με την ίδια 
ποινή τιμωρείται όποιος, με τις ιδιό τητες της παρ. 5 του 
άρθρου 25Β του παρόντος, ενεργεί κατά παράβαση των 
άρθρων 5 μέχρι 10, ή δεν εφαρμόζει τις αποφάσεις που 
εκδίδονται σύμφωνα με τις παρ. 5 και 6 του άρθρου 11. 
Αν η πράξη του πρώτου εδαφίου αφορά σε επιχειρήσεις 
που είναι μεταξύ τους πραγματικοί ή δυνητικοί ανταγω-
νιστές, επιβάλλεται ποινή φυλάκισης τουλάχιστον δύο 
ετών και χρηματική ποινή από εκατό χιλιάδες (100.000) μέχρι ένα εκατομμύριο (1.000.000) ευρώ.
2. Όποιος προβαίνει σε κατάχρηση δεσπόζουσας θέ-
σης στην αγορά, κατά παράβαση του άρθρου 2 του πα-
ρόντος ή του άρθρου 102 της Συνθήκης για τη Λειτουρ-
γία της Ευρωπαϊκής Ενωσης, τιμωρείται με χρηματική 
ποινή από τριάντα χιλιάδες (30.000) μέχρι τριακόσιες 
χιλιάδες (300.000) ευρώ.
3Α. Εφόσον συντρέχει:
α) υπαγωγή στο πρόγραμμα επιείκειας κατ’ εφαρμογή 
του άρθρου 29Β με πλήρη απαλλαγή του προστίμου ή με 
επιβολή μειωμένου προστίμου και ολοσχερή εξόφληση 
αυτού, ή
β) υπαγωγή στη διαδικασία διευθέτησης διαφορών 
του άρθρου 29Α και ολοσχερής εξόφληση του προστί-
μου, εξαλείφεται το αξιόποινο για τους πρώην και νυν διευθυντές, διοικητικά στελέχη και λοιπά μέλη του προ-
σωπικού καθώς και κάθε άλλου υπεύθυνου προσώπου 
της παρ. 5 του άρθρου 25Β του αδικήματος του πρώ-
του και τρίτου εδαφίου της παρ. 1, της παρ. 2 και των 
εγκλημάτων που συρρέουν κατ’ ιδέαν με αυτά, υπό την 
προϋπόθεση ότι τα εν λόγω πρόσωπα συνεργάστηκαν 
ενεργά με την Επιτροπή Ανταγωνισμού και συνεργάζο-
νται ενεργά με τον εισαγγελέα πλημμελειοδικών, καθώς 
και ότι η αίτηση υπαγωγής στο πρόγραμμα επιείκειας 
ή στη διαδικασία διευθέτησης διαφορών υποβλήθηκε 
πριν ενημερωθούν αρμοδίως σχετικά με την ποινική 
δίωξη εις βάρος τους, ή το ενδεχόμενο ποινικής δίωξης εις βάρος τους. Με την παροχή διευκόλυνσης τμηματι-
κής καταβολής του προστίμου, αναστέλλεται η ποινική δίωξη για όσο χρόνο διαρκεί η ρύθμιση και ο οφειλέτης είναι συνεπής με τους όρους της. Κατά το χρονικό διά-στημα της αναστολής, αναστέλλεται η παραγραφή των εγκλημάτων χωρίς να ισχύουν οι χρονικοί περιορισμοί 
του πρώτου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 113 του 
Ποινικού Κώδικα. Η υπαγωγή στο πρόγραμμα του άρ-
θρου 29Γ , συνεπεία της οποίας επιβλήθηκε μειωμένο 
πρόστιμο, εάν αυτό δεν εξοφληθεί ολοσχερώς, συνιστά ελαφρυντική περίσταση για τις πράξεις των παρ. 1 και 2 και επιβάλλεται ποινή μειωμένη κατά το άρθρο 83 του Ποινικού Κώδικα.
3Β. Εφόσον συντρέχει:
α) υπαγωγή στο πρόγραμμα επιείκειας κατ’ εφαρμογή 
του άρθρου 29Β με πλήρη απαλλαγή του προστίμου ή με 
επιβολή μειωμένου προστίμου και ολοσχερή εξόφληση 
αυτού, ή
β) υπαγωγή στη διαδικασία διευθέτησης διαφορών 
του άρθρου 29Α και ολοσχερής εξόφληση του προστί-
μου, επέρχεται πλήρης απαλλαγή πρώην και νυν διευθυ-
ντών, διοικητικών στελεχών και μελών του προσωπικού, 
καθώς και κάθε άλλου υπευθύνου προσώπου της παρ. 5 
του άρθρου 25Β από κάθε είδους διοικητικές κυρώσεις 
και κυρώσεις που επιβάλλονται σε μη ποινικές δικαστικές 
διαδικασίες, υπό την προϋπόθεση ότι τα εν λόγω πρόσω-
πα συνεργάστηκαν ενεργά με την Επιτροπή Ανταγωνι-σμού κατά την εξέταση της παράβασης και ότι η αίτηση υπαγωγής στο Πρόγραμμα Επιείκειας ή στη διαδικασία 
διευθέτησης διαφορών υποβλήθηκε πριν ενημερωθούν 
αρμοδίως σχετικά με την πιθανή επιβολή εις βάρος τους 
των σχετικών διοικητικών κυρώσεων.
3Γ . Εφόσον συντρέχει:
α) υπαγωγή στο Πρόγραμμα Επιείκειας κατ’ εφαρμογή 
του άρθρου 29Β με πλήρη απαλλαγή του προστίμου ή με 
επιβολή μειωμένου προστίμου και ολοσχερή εξόφληση 
αυτού, ή
β) υπαγωγή στη διαδικασία διευθέτησης διαφορών 
του άρθρου 29Α και ολοσχερής εξόφληση του προστί-
μου, επέρχεται πλήρης απαλλαγή της επιχείρησης από 
κάθε είδους διοικητικές κυρώσεις, πλην των οριζόμενων 
στο άρθρο 25 και στις παρ. 1, 2 και 5 του άρθρου 25Β. Στις ανωτέρω περιπτώσεις, η διαπίστωση της σχετικής παράβασης δεν θεμελιώνει λόγο αποκλεισμού της επι-
χείρησης από διαγωνισμούς για δημόσιες συμβάσεις ή 
συμβάσεις παραχωρήσεων, με την εξαίρεση της κατ` 
επανάληψη παράβασης του άρθρου 1 του παρόντος 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 598 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
ή του άρθρου 101 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ως επανάληψη της παράβασης 
νοείται η έκδοση σχετικής διαπιστωτικής απόφασης 
εντός έξι (6) ετών από την προηγούμενη έκδοση άλλης 
διαπιστωτικής απόφασης. Η παρούσα εφαρμόζεται στην 
περίπτωση παροχής διευκόλυνσης τμηματικής καταβο-
λής του προστίμου και για όσο χρόνο διαρκεί η ρύθμιση 
και ο οφειλέτης είναι συνεπής με τους όρους της. Επίσης, 
η παρούσα εφαρμόζεται και για τις περιπτώσεις για τις 
οποίες έχει εκδοθεί διαπιστωτική απόφαση παράβασης 
του άρθρου 1 του παρόντος ή του άρθρου 101 της Συν-
θήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και 
δεν έχει ακόμα παρέλθει τριετία από την έκδοση αυτής.
4. Με την επιφύλαξη της παρ. 3Α, υπαίτιοι ή συμμέ-
τοχοι σε πράξη των παρ. 1 και 2 μένουν ατιμώρητοι, αν 
με δική τους θέληση και πριν εξετασθούν οπωσδήποτε 
για την πράξη τους, την αναγγείλουν στον εισαγγελέα 
πλημμελειοδικών, στην Επιτροπή Ανταγωνισμού ή σε 
οποιαδήποτε άλλη αρμόδια αρχή, προσκομίζοντας συγ-
χρόνως αποδεικτικά στοιχεία. Σε κάθε άλλη περίπτωση, 
η ουσιώδης συμβολή των πιο πάνω προσώπων στην 
αποκάλυψη της συμμετοχής στις πράξεις αυτές, με την 
προσκόμιση στοιχείων στις αρχές, θεωρείται ελαφρυντι-
κή περίσταση κατ’ άρθρο 84 Π.Κ. και επιβάλλεται ποινή μειωμένη κατά το άρθρο 83 Π.Κ..
5. Αν η πράξη των παραγράφων 1 και 2 ερευνάται 
από την Επιτροπή Ανταγωνισμού ή οποιαδήποτε άλλη αρμόδια ρυθμιστική αρχή κατ’ οποιονδήποτε τρόπο, ο 
Εισαγγελέας Πλημμελειοδικών, μετά την προκαταρκτι-
κή εξέταση, αναβάλλει με πράξη του κάθε περαιτέρω 
ενέργεια μέχρι την έκδοση απόφασης από την Επιτροπή 
Ανταγωνισμού, κατόπιν σύμφωνης γνώμης του Εισαγ-
γελέως Εφετών. Σε αυτήν την περίπτωση δεν ισχύει ο 
χρονικός περιορισμός της αναστολής του άρθρου 113 
παρ. 2 εδάφιο α΄ Π.Κ.. Η υπόθεση δεν εισάγεται στο 
ακροατήριο πριν την έκδοση οριστικής απόφασης επί 
της προσφυγής που ασκήθηκε κατά της απόφασης της 
Επιτροπής Ανταγωνισμού με την οποία διαπιστώθηκε 
η παράβαση για την τέλεση της οποίας ενέχεται ο κα-
τηγορούμενος, ή την άπρακτη παρέλευση της σχετι-
κής προθεσμίας προς άσκηση αυτής. Την υποχρέωση 
ενημέρωσης του εισαγγελέα πλημμελειοδικών φέρει η 
Επιτροπή Ανταγωνισμού, κατ’ ανάλογη εφαρμογή των 
ορισμών του άρθρου 43.
6. Στις δίκες στις οποίες αφορούν οι παραβάσεις των 
παρ. 1 και 2, μπορεί να παρίσταται ως πολιτικώς ενάγον 
κάθε πρόσωπο, το οποίο θίγεται άμεσα από τις πράξεις αυτές.
7. Με φυλάκιση τουλάχιστον έξι (6) μηνών τιμωρού-
νται:
α) Όποιος παρεμποδίζει ή δυσχεραίνει με οποιονδήπο-
τε τρόπο την διεξαγωγή ερευνών για την εφαρμογή των 
διατάξεων του παρόντος νόμου από μέρους των κατά το 
άρθρο 39 αρμοδίων οργάνων, ιδίως με την παρεμβολή προσκομμάτων ή απόκρυψη στοιχείων.
β) Όποιος αρνείται ή δυσχεραίνει την παροχή των κατά 
το άρθρο 38 πληροφοριών.
γ) Όποιος παρέχει, κατά παράβαση των διατάξεων των 
άρθρων 38 και 39, εν γνώσει, ψευδείς πληροφορίες ή 
αποκρύπτει στοιχεία.δ) Όποιος αρνείται, αν και έχει κληθεί για τον σκοπό 
αυτό από εντεταλμένο κατά τις παρ. 1, 2 και 3 του άρ-
θρου 39, υπάλληλο της Επιτροπής Ανταγωνισμού ή άλλο 
αρμόδιο για τον έλεγχο όργανο, ή από την Επιτροπή 
Ανταγωνισμού να προβεί σε ένορκη ή ανωμοτί κατάθε-
ση ενώπιον του, σύμφωνα με τις διατάξεις της περ. γ΄ της 
παρ. 1 του άρθρου 39, ή κατά την ενώπιον της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού συζήτηση, καθώς και όποιος, κατά τη δι-
άρκεια της κατάθεσής του, εν γνώσει καταθέτει ψευδή στοιχεία ή αρνείται ή αποκρύπτει τα αληθή.
7Α. Με χρηματική ποινή από δέκα χιλιάδες (10.000) 
έως είκοσι χιλιάδες (20.000) ευρώ τιμωρείται όποιος 
παραβιάζει τη μυστικότητα των συνεδριάσεων της Επι-τροπής Ανταγωνισμού.
8. Όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή αρχή ανταγωνισμού 
κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν επιλη-
φθεί υπόθεσης στην οποία εμπλέκονται περισσότερες 
δικαιοδοσίες, συμπεριλαμβανομένων των ελληνικών 
αρχών και δικαστηρίων, και έχουν χορηγήσει το ευερ-
γέτημα της επιείκειας σε επιχείρηση, η Επιτροπή Αντα-
γωνισμού διασφαλίζει, με κάθε πρόσφορο κατά την κρί-
ση της μέσο, τη διενέργεια επαφών και την ανταλλαγή 
πληροφοριών μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ή της αρχής ανταγωνισμού κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης που έχει επιληφθεί της υπόθεσης και της ίδιας, του εισαγγελέα πλημμελειοδικών και κάθε άλλης αρμό-
διας ελληνικής αρχής, προκειμένου να εφαρμοστούν 
οι παρ. 3Α και 3Β, εφόσον συντρέχουν οι απαιτούμενες 
προϋποθέσεις. Προς τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή Αντα-
γωνισμού δύναται να κοινοποιεί στον εισαγγελέα πλημ-
μελειοδικών ή σε κάθε άλλη αρμόδια ελληνική αρχή τις πληροφορίες, τα στοιχεία και τα έγγραφα που λαμβάνει 
από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή την αρχή ανταγωνισμού 
κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης που έχει επι-ληφθεί της υπόθεσης, με την επιφύλαξη του άρθρου 12 του Κανονισμού 1/2003.
9. Όσα προβλέπονται στις παρ. 1 έως και 8, δεν θίγουν 
το δικαίωμα των θυμάτων που υπέστησαν ζημία από 
παράβαση της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού να αξι-
ώσουν πλήρη αποζημίωση για την εν λόγω ζημία, σύμ-φωνα με όσα προβλέπονται στον ν. 4529/2018 (Α΄ 56).».
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ΄
ΤΕΛΗ - ΕΙΣΠΡΑΞΗ ΠΡΟΣΤΙΜΩΝ -ΚΛΗΤΕΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ
Άρθρο 49
Τέλη - Τροποποίηση παρ. 1 και 5 τουάρθρου 45 του ν. 3959/2011
Στο τέλος της παρ. 1 του άρθρου 45 του ν. 3959/2011 
(Α΄ 93) προστίθενται τρία νέα εδάφια και το άρθρο 45 
διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 45
Τέλη
1. Οι γνωστοποιήσεις του άρθρου 6 και οι αιτήσεις της 
παρ. 3 του άρθρου 9 συνοδεύονται, με ποινή το απαρά-
δεκτο αυτών, από γραμμάτιο καταβολής παραβόλου. 
Το ποσό του παραβόλου ορίζεται στο ποσό των χιλίων 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 599 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
εκατό (1.100) ευρώ για τη γνωστοποίηση του άρθρου 6 
και για τις αιτήσεις των παρ. 9 και 3 των άρθρων 8 και 
9, αντιστοίχως. Το ως άνω ποσό του παραβόλου, στην 
περίπτωση της παρ. 4 του άρθρου 8, ανέρχεται στο ποσό 
των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ. Εκκρεμούσης της κα-
ταβολής του ποσού αυτού, η συγκέντρωση δεν μπορεί 
να πραγματοποιηθεί. Το συγκεκριμένο παράβολο, στο 
σύνολό του, εισπράττεται και αποτελεί έσοδο της Επι-
τροπής Ανταγωνισμού κατά το άρθρο 17.
2. Η προσφυγή, η αίτηση αναίρεσης, η ανακοπή, η αί-
τηση αναθεώρησης και η παρέμβαση, που ασκούνται 
σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος νόμου στα διοι-
κητικά δικαστήρια, καθώς και η αίτηση επανασυζήτησης 
ενώπιον της Επιτροπής Ανταγωνισμού, συνοδεύονται, με 
ποινή το απαράδεκτο αυτών, από γραμμάτιο καταβολής 
παραβόλου επτακοσίων πενήντα (750) ευρώ. Ως προς 
την απόδοση του παραβόλου εφαρμόζονται οι παρ. 9, 
10 και 11 του άρθρου 277 του Κώδικα Διοικητικής Δι-
κονομίας και η παρ. 4 του άρθρου 36 του π.δ. 18/1989. Από την υποχρέωση αυτή απαλλάσσεται το Δημόσιο.
3. Τα υπέρ του Δημοσίου τέλη χαρτοσήμου στα δικό-
γραφα και τα προσαγόμενα έγγραφα, καθώς και τα υπέρ 
του Ταμείου Συντάξεων Νομικών, του Ταμείου Χρηματο-
δοτήσεως Δικαστικών Κτιρίων και του Ταμείου Προνοίας 
Δικηγόρων Αθηνών τέλη, για την εγγραφή στο πινάκιο, την παράσταση δικηγόρου, την κατάθεση δικογράφων ή υπομνημάτων και την εν γένει συζήτηση των υποθέ-
σεων ορίζονται για τη διαδικασία ενώπιον της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού ίσα προς τα της διαδικασίας ενώπιον του 
Διοικητικού Πρωτοδικείου.
4. Ο Γενικός Επίτροπος της Επικρατείας επί των τακτι-
κών διοικητικών δικαστηρίων απολαύει ατέλειας, ως εάν 
είναι αυτό το Δημόσιο, για κάθε ένδικο βοήθημα που 
ασκείται από αυτόν, κατά τον παρόντα νόμο, καθώς και την επ’ αυτού, εν γένει, διαδικασία.
5. Με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται ύστερα από 
πρόταση των Υπουργών Οικονομικών και Ανάπτυξης 
και Επενδύσεων, ρυθμίζεται κάθε θέμα σχετικό με την 
εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος άρθρου.».
Άρθρο 50
Κλητεύσεις και επιδόσεις από την ΕπιτροπήΑνταγωνισμού - Τροποποίηση παρ. 3άρθρου 48 του ν. 3959/2011
Στην παρ. 3 του άρθρου 48 του ν. 3959/2011 (Α΄ 93) 
μετά από τη λέξη «επιστολή» προστίθενται οι λέξεις «ή μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου με βεβαίωση παρά-δοσης» και το άρθρο 48 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 48
Εφαρμογή διατάξεων περί κλητεύσεωνκαι επιδόσεων
1. Με την επιφύλαξη των παρ. 2 και 3, για όλες τις 
κλητεύσεις ενώπιον της Επιτροπής Ανταγωνισμού που 
προβλέπονται από τον παρόντα, καθώς και για όλες τις 
επιδόσεις αποφάσεων και εισηγήσεων, εφαρμόζονται 
οι διατάξεις περί επιδόσεων των άρθρων 47 μέχρι 57 
του Κ.Δ.Δ.
2. Σε περίπτωση αναβολής ή διακοπής της συζήτησης 
για άλλη μέρα και ώρα, η γνωστοποίηση της ημερομηνί-ας της μετά την αναβολή ή τη διακοπή συζήτησης στους 
διαδίκους που δεν παρίστανται, μπορεί να γίνεται με 
οποιονδήποτε πρόσφορο τρόπο.
3. Η επίδοση των υπολοίπων εγγράφων, στα οποία 
συμπεριλαμβάνονται και οι επιστολές συλλογής στοι-
χείων του άρθρου 38, μπορεί να γίνεται με συστημένη 
επιστολή ή μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου με βεβαί-
ωση παράδοσης.».
Άρθρο 51
Είσπραξη προστίμων - Τροποποίησηάρθρου 49 του ν. 3959/2011(Άρθρα 24 έως και 28 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1)
Το άρθρο 49 του ν. 3959/2011 (Α΄ 93) τροποποιείται 
ως προς τα αρμόδια όργανα βεβαίωσης και είσπραξης και διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 49
Είσπραξη προστίμων
Τα πρόστιμα που προβλέπονται από τον παρόντα 
νόμο βεβαιώνονται από την Επιτροπή Ανταγωνισμού 
ως δημόσια έσοδα και εισπράττονται κατά τον Κώδικα 
Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν.δ. 356/1974, Α΄ 90) από 
την αρμόδια Υπηρεσία της Α.Α.Δ.Ε., η οποία ενημερώνει 
άμεσα την Επιτροπή Ανταγωνισμού για την είσπραξη ή μη κάθε προστίμου.».
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ΄
ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΓΟΥΜΕΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 52
Μεταβατικές διατάξεις
1. Μέχρι την έκδοση της απόφασης της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού του άρθρου 29 Α του ν. 3959/2011
(Α΄ 93) για τη διευθέτηση υποθέσεων, εφαρμόζεται, κατά 
περίπτωση, η ισχύουσα απόφαση της Επιτροπής Αντα-γωνισμού σχετικά με τους όρους, τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία διευθέτησης διαφορών.
Οι διατάξεις του παρόντος για τη διευθέτηση υποθέ-
σεων, συμπεριλαμβανομένων και των διατάξεων του πα-
ρόντος άρθρου για τη δυνατότητα διευθέτησης, εφαρ-μόζονται και επί των εκκρεμών ενώπιον της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού υποθέσεων μετά τη θέση τους σε ισχύ με 
τη δημοσίευσή τους στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. 
Ως εκκρεμείς νοούνται οι υποθέσεις για τις οποίες δεν 
έχουν ολοκληρωθεί οι διασκέψεις της Επιτροπής Αντα-γωνισμού για την έκδοση απόφασης επί της υπόθεσης. 
Ειδικά ως προς τις εκκρεμείς υποθέσεις για τις οποίες 
έχει ήδη κοινοποιηθεί εισήγηση στα μέρη, οι διατάξεις του παρόντος άρθρου εφαρμόζονται κατά παρέκκλιση 
από τις διατάξεις σχετικά με τις προθεσμίες εκκίνησης 
της διαδικασίας διευθέτησης διαφορών ή άλλους τυχόν 
διαδικαστικούς περιορισμούς.
2. Έως την τροποποίηση της σύνθεσης της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού, ώστε να αποτελείται από έξι (6) Εισηγη-τές, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 12, η Επιτροπή Ανταγωνισμού συνεδριάζει νόμιμα σε Ολομέλεια, εφό-
σον μετέχουν στη συνεδρίαση ο Πρόεδρος, ο Αντιπρόε-
δρος, ο Εισηγητής που έχει οριστεί για τη συγκεκριμένη 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 600 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
υπόθεση και δύο τουλάχιστον μέλη, αποφασίζει δε, κατά 
πλειοψηφία των παρόντων.
3. Η παρ. 18 του άρθρου 12 δεν καταλαμβάνει τα ήδη 
υπηρετούντα πρόσωπα.
Άρθρο 53
Καταργούμενες διατάξεις
Από την έναρξη ισχύος του παρόντος καταργούνται:
1. το άρθρο 25Α του ν. 3959/2011 (Α΄ 93),2. η παρ. 4 του άρθρου 13Α του ν. 3959/2011,
3. η περ. γ) της παρ. 5 του άρθρου 21 του ν. 3959/2011,
4. οι παρ. 2, 3, 4, 5, 6, και 8 του άρθρου 25 του 
ν. 3959/2011,
5. οι παρ. 2 και 3 του άρθρου 28 του ν. 3959/2011.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η΄
ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
Άρθρο 54
Δημοσίευση εμπορικής επωνυμίας επιχειρήσεων που παραβιάζουν τα μέτρα περιστολής της πανδημίας COVID-19
1. Για την αντιμετώπιση της επιτακτικής ανάγκης προ-
στασίας της δημόσιας υγείας από τον άμεσο κίνδυνο 
διασποράς του κορωνοϊού COVID-19, επιτρέπεται η 
δημοσίευση της εμπορικής επωνυμίας των επιχειρήσε-ων που παραβιάζουν τα μέτρα κατά της διασποράς του 
κορωνοϊού COVID-19, όπως προβλέπονται στην υπό στοιχεία Δ1α/Γ .Π.οικ.2158/14.1.2022 κοινή απόφαση 
των Υπουργών Οικονομικών, Ανάπτυξης και Επενδύσε-
ων, Εθνικής Άμυνας, Παιδείας και Θρησκευμάτων, Ερ-
γασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, Υγείας, Προστασίας 
του Πολίτη, Πολιτισμού και Αθλητισμού, Δικαιοσύνης, 
Εσωτερικών, Μετανάστευσης και Ασύλου, Ψηφιακής 
Διακυβέρνησης, Υποδομών και Μεταφορών, Ναυτιλίας 
και Νησιωτικής Πολιτικής, Επικρατείας και του Υφυπουρ-
γού στον Πρωθυπουργό (Β΄ 67), όπως εκάστοτε ισχύει. Η 
δημοσίευση της εμπορικής επωνυμίας μιας επιχείρησης 
λαμβάνει χώρα μόνο στην περίπτωση που έχει επιβληθεί 
σε αυτή η διοικητική κύρωση της αναστολής λειτουργί-ας της, οποιαδήποτε και αν είναι η διάρκεια ισχύος του μέτρου της αναστολής.
2. Οι εμπορικές επωνυμίες των επιχειρήσεων της παρ. 
1 μπορούν να δημοσιεύονται με απόφαση του αρμοδίου 
οργάνου του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων 
με οποιοδήποτε πρόσφορο μέ σο. Η προθεσμία υποβο-
λής και η υποβολή αντιρρήσεων δεν αναστέλλουν την 
εκτέλεση του μέτρου της δημοσίευσης της εμπορικής 
επωνυμίας της επιχείρησης.
3. Οι παρ. 1 και 2 εφαρμόζονται μέχρι τη λήξη της 
ισχύος των μέτρων κατά της διασποράς του κορωνοϊού 
COVID-19 και, πάντως, για χρονικό διάστημα που δεν 
μπορεί να υπερβαίνει τους έξι (6) μήνες από την έναρξη ισχύος του παρόντος.
4. Για τους σκοπούς του παρόντος ως «εμπορική επω-
νυμία» μιας επιχείρησης νοείται το όνομα, ή η εμπορική ή 
εταιρική επωνυμία, ή ο διακριτικός τίτλος αυτής, ή άλλο ιδιαίτερο διακριτικό γνώρισμα ή σημείο, με το οποίο η επιχείρηση, κατά τρόπο ευδιάκριτο, καθίσταται γνωστή 
και το οποίο χρησιμοποιεί στ ην εμπορική της δραστηρι-
ότητα, τις υπηρεσίες ή τα προϊόντα της, κατά τον χρόνο 
παραβίασης των μέτρων της παρ. 1 .
Άρθρο 55
Ενίσχυση Επικουρικού Κεφαλαίου - Τροποποίηση της παρ. 2 του άρθρου 20του π.δ. 237/1986
Στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 20 του
π.δ. 237/1986 (Α΄ 110), η φράση «μέχρι την 31η Δεκεμβρί-
ου 2021» αντικαθίσταται από τη φράση «μέχρι την 31η 
Δεκεμβρίου 2023» και η παρ. 2 διαμορφώνεται ως εξής:
«2. Για να εξυπηρετήσει τις ανάγκες του το Επικουρικό 
Κεφάλαιο μπορεί να συνάπτει δάνεια και να εκχωρεί ή 
ενεχυριάζει σε ασφάλεια του δανείου απαιτήσεις του 
ληξιπρόθεσμες ή και μελλοντικές εισφορές υπέρ αυτού μέχρι ποσοστό 2/3 του συνόλου τους.
Αναστέλλεται κάθε αναγκαστική εκτέλεση σε βάρος 
του Επικουρικού Κεφαλαίου, είτε εις χείρας του, είτε εις 
χείρας τρίτων, από την έναρξη ισχύος του παρόντος, 
μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2023.
Απαγορεύεται, επίσης, ο συμψηφισμός των εισφορών 
των μελών του με τυχόν οφειλές του Επικουρικού Κεφα-
λαίου προς αυτά.».
Άρθρο 56
Παρατάσεις προθεσμιών λήξης, εμφάνισης και πληρωμής αξιογράφων και παρατάσεις σχετικά με το ευεργέτημα μη καταχώρησης αξιογράφων σε αρχεία δεδομένων οικονομικής συμπεριφοράς υπό όρους - Τροποποίηση παρ. 1 και 2 άρθρου 34 του ν. 4829/2021
Στο άρθρο 34 του ν. 4829/2021 (Α΄ 166), τροποποιού-
νται ως προς τις προβλεπόμενες προθεσμίες, οι οποίες 
παρατείνονται έως την 31η.8.2022, α) οι περ. α΄, δ΄ και ε΄ 
της παρ. 1, β) η υποπερ. αα΄, το πρώτο εδάφιο της υπο-περ. αβ΄ της περ. α΄ και τα τρία πρώτα εδάφια της περ. β΄ της παρ. 2 και το άρθρο 34 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 34
Αναστολή προθεσμιών λήξης, εμφάνισης και πληρωμής αξιογράφων και ρυθμίσεις για την παροχή ευεργετήματος μη καταχώρισης αξιογράφων σε αρχεία δεδομένων οικονομικής συμπεριφοράς
1. α) Από την 7η.9.2021 και μέχρι την 31η.12.2021, για 
τις επιχειρήσεις που έχουν την έδρα τους στους Δήμους 
Ιστιαίας - Αιδηψού και Μαντουδίου - Λίμνης - Αγίας Άννας 
της Περιφερειακής Ενότητ ας Ευβοίας της Περιφέρειας 
Στερεάς Ελλάδας, οι οποίοι κηρύχθηκαν σε κατάσταση 
έκτακτης ανάγκης δυνάμει των υπ’ αριθμ. 7076/3.8.2021, 
13374/5.8.2021 και 7248/6.8.2021 αποφάσεων του Γε-
νικού Γ ραμματέα Πολιτικής Προστασίας, οι προθεσμίες 
λήξης, εμφάνισης και πληρωμής οφειλόμενων από αυτές 
αξιογράφων αναστέλλονται έως τις 31.8.2022.
β) Τα οριζόμενα στην περ. α΄ ισχύουν για τις επιταγές, τις 
συναλλαγματικές και τα γραμμάτια σε διαταγή, τα οποία 
πρέπει να διαβιβασθούν ηλεκτρονικά από όποιον έλκει 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 601 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
δικαίωμα ή έχει υποχρέωση, όπως από τους εκδότες ή 
αποδέκτες ή κομιστές τους, στα πιστωτικά ιδρύματα που 
λειτουργούν στην Ελλάδα με οποιαδήποτε μορφή, περι-
λαμβανομένων των υποκαταστημάτων αλλοδαπών πιστω-
τικών ιδρυμάτων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής 
του ν. 4621/2014 (Α΄107), του Ταμείου Παρακαταθηκών 
και Δανείων, των ιδρυμάτων πληρωμών του ν. 4537/2018 
(Α΄ 84), των ιδρυμάτων ηλεκτρονικού χρήματος του ν. 
4021/2011 (Α΄ 218), καθώς και των υποκαταστημάτων και 
των αντιπροσώπων ιδρυμάτων πληρωμών και ιδρυμάτων 
ηλεκτρονικού χρήματος που εδρεύουν σε άλλα κράτη και 
λειτουργούν νόμιμα στην Ελλάδα, εντός έξι (6) εργάσι-
μων ημερών από την επόμενη της δημοσίευσης του πα-ρόντος. Η διαβίβαση και γνωστοποίηση των αξιογράφων 
σύμφωνα με το προηγούμενο εδάφιο πραγματοποιείται 
με ειδική σχετική ηλεκτρονική εφαρμογή των πιστωτικών 
ιδρυμάτων μέσω του συστήματος πληρωμών της εταιρίας 
ΔΙΑΣ Α.Ε., η οποία λειτουργεί σύμφωνα με τις οδηγίες των 
πιστωτικών ιδρυμάτων, με σκοπό τη διευκόλυνση εφαρμο-
γής της παρούσας και ιδίως, τη διαβίβαση των αξιογράφων 
στα πιστωτικά ιδρύματα, προκειμένου να ισχύσει για αυτά 
η προβλεπόμενη στην περ. α΄ αναστολή των προθεσμιών. 
H διαβίβαση των απαιτούμενων στοιχείων από τη φορο-
λογική διοίκηση γίνεται απευθείας από την ΑΑΔΕ μέσω 
ασφαλούς συστήματος μεταφοράς αρχείου. Ειδικά για τα 
πιστωτικά και χρηματοδοτικά ιδρύματα, η διαβίβαση των 
στοιχείων γίνεται μέσω της ΔΙΑΣ Α.Ε.
γ) Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, δύναται 
να ορίζονται και άλλα αξιόγραφα, πλην των οριζομένων 
στην περ. β΄, για τα οποία εφαρμόζεται το παρόν, και να 
ρυθμίζεται κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμο-
γή της παρούσας.
δ) Κατά παρέκκλιση του δευτέρου και τρίτου εδαφίου 
της περ. α΄ της παρ. 1 του άρθρου 40 του ν. 3259/2004
(Α΄ 149), αξιόγραφα οφειλόμενα από επιχειρήσεις που 
εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της περ. α΄ της παρ. 1 
του παρόντος, για τα οποία έχει βεβαιωθεί αδυναμία πλη-
ρωμής από την πληρώτρια τράπεζα από την 3η.8.2021 
έως την 6η.9.2021, δεν καταχωρίζονται σε αρχεία δεδο-
μένων οικονομικής συμπεριφοράς που τηρούνται από 
πιστωτικά και εν γένει χρηματοδοτικά ιδρύματα ή από 
φορείς που λειτουργούν νόμιμα χάριν αυτών, εάν αποδε-
δειγμένα εξοφληθούν, μετά από τη σφράγιση ή τη λήξη 
τους, έως την 31η.8.2022. Αξιόγραφα που εμπίπτουν στο 
πεδίο εφαρμογής της παρούσας, τα οποία δεν εξοφλήθη-
καν και καταχωρίστηκαν σε αρχεία δεδομένων οικονο-μικής συμπεριφοράς, διαγράφονται από τη δημοσίευση του παρόντος και δεν καταχωρίζονται εκ νέου σε αυτά, εάν αποδεδειγμένα εξοφληθούν μετά από τη σφράγιση ή τη λήξη τους, έως τις 31.8.2022. Για τις απαιτήσεις που απορρέουν από τα αξιόγραφα της παρούσας, αναστέλ-λονται, μετά από τη σφράγιση ή τη λήξη εκάστου αξιο-
γράφου, έως τις 31.8.2022, η έκδοση διαταγής πληρωμής, 
καθώς και η λήψη πάσης φύσεως μέτρων ή η διενέργεια πράξεων αναγκαστικής εκτέλεσης.
ε) Κατά παρέκκλιση του δευτέρου και τρίτου εδαφίου 
της περ. α΄ της παρ. 1 του άρθρου 40 του ν. 3259/2004, 
αξιόγραφα πληρωτέα από επιχειρήσεις που εμπίπτουν στο 
πεδίο εφαρμογής της περ. α΄ της παρ. 1 του παρόντος, για τα οποία ενδέχεται να βεβαιωθεί αδυναμία πληρωμής από 
την πληρώτρια τράπεζα, δεν καταχωρίζονται σε αρχεία 
δεδομένων οικονομικής συμπεριφοράς που τηρούνται 
από πιστωτικά και εν γένει χρηματοδοτικά ιδρύματα ή από 
φορείς που λειτουργούν νόμιμα χάριν αυτών, εάν αποδε-
δειγμένα εξοφληθούν, μετά από τη σφράγιση ή τη λήξη 
τους, έως την 31η.8.2022. Αξιόγραφα που εμπίπτουν στο 
πεδίο εφαρμογής της περ. α` της παρ. 1 του παρόντος, 
τα οποία ενδέχεται να καταχωρίστηκαν σε αρχεία δεδο-
μένων οικονομικής συμπεριφοράς, διαγράφονται από 
τη δημοσίευση του παρόντος και δεν καταχωρίζονται εκ 
νέου σε αυτά, εάν αποδεδειγμένα εξοφληθούν μετά από 
τη σφράγιση ή τη λήξη τους, έως την 31η.8.2022. Για τις 
απαιτήσεις που απορρέουν από τα αξιόγραφα της παρού-
σας, αναστέλλονται, μετά από τη σφράγιση ή τη λήξη εκά-
στου αξιογράφου, έως την 31η.8.2022, η έκδοση διαταγής 
πληρωμής, καθώς και η λήψη πάσης φύσεως μέτρων ή η διενέργεια πράξεων αναγκαστικής εκτέλεσης.
2. α) Για τους κομιστές αξιογράφων, οι οποίοι κατά την 
έκδοση της παρούσας δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρ-μογής των επιχειρήσεων της περ. α΄ της παρ. 1 του πα-ρόντος, εάν το σύνολο της αξίας των αξιογράφων που 
αναστέλλονται, σύμφωνα με τη διαδικασία της παρ. 1, 
είναι μεγαλύτερο του είκοσι τοις εκατό (20%) του μέσου 
μηνιαίου κύκλου συναλλαγών τους του αμέσως προη-
γούμενου φορολογικού έτους, όπως αυτός υπολογίζεται 
είτε με βάση τις συνολικές εκ ροές που έχουν περιληφθεί 
σε αρχικές και τροποποιη τικές, εμπρόθεσμες ή εκπρόθε-
σμες δηλώσεις Φ.Π.Α. είτε με βάση άλλες δηλώσεις από 
τις οποίες προκύπτει ο κύκλος εργασιών τους, αν δεν 
υποβάλλουν δηλώσεις Φ.Π.Α. παρατείνονται οι προθε-
σμίες καταβολής Φ.Π.Α. ως εξής:
αα) μέχρι και την 31η.8.2022 οι προθεσμίες καταβολής 
των βεβαιωμένων στις Δ.Ο.Υ./Ελεγκτικά Κέντρα οφειλών 
από δηλώσεις Φ.Π.Α. με ποσό φόρου προς καταβολή 
(χρεωστικές), οι οποίες λήγουν ή έληξαν από 1ης.8.2021 
έως την 30ή.9.2021,
αβ) για Φ.Π.Α. που βεβαιώθηκε ή θα βεβαιωθεί στις 
Δ.Ο.Υ./Ελεγκτικά Κέντρα βάσει εμπρόθεσμης υποβολής 
δηλώσεων Φ.Π.Α. με καταληκτική ημερομηνία υποβο-
λής από την 30ή.9.2021 έως και την 31η.12.2021, ώστε οι οφειλές που βεβαιώνονται κατά τη διάρκεια του Σε-
πτεμβρίου 2021 να καταβάλλονται μέχρι την 31η Αυγού-
στου 2022, ενώ οι οφειλές που βεβαιώνονται τους μήνες 
Οκτώβριο, Νοέμβριο και Δεκέμβριο του έτους 2021, να 
καταβάλλονται μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα 
του μήνα Αυγούστου του έτους 2022. Με απόφαση του 
Υπουργού Οικονομικών, που εκδίδεται ύστερα από εισή-
γηση του Διοικητή της ΑΑΔΕ, καθορίζονται τα απαιτού-μενα στοιχεία και δικαιολογητικά για την εφαρμογή της 
παρούσας, οι διαδικασίες αποστολής ή διαβίβασής τους 
στη φορολογική διοίκηση από τους φορολογουμένους ή τρίτους, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια τεχνικού ή διαδικαστικού χαρακτήρα.
β) Οι κομιστές αξιογράφων, οι οποίοι κατά τη δημοσί-
ευση του παρόντος δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής 
των επιχειρήσεων της περ. α΄ της παρ. 1, εάν το σύνολο 
της αξίας των αξιογράφων που αναστέλλονται, σύμφωνα 
με τη διαδικασία της παρ. 1, είναι μεγαλύτερο του πενή-
ντα τοις εκατό (50%) του μέσου μηνιαίου κύκλου συναλ-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 602 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
λαγών τους του αμέσως προηγούμενου φορολογικού 
έτους, όπως αυτός υπολογίζεται είτε με βάση τις συνολι-
κές εκροές που έχουν περιλ ηφθεί σε αρχικές και τροπο-
ποιητικές, εμπρόθεσμες ή εκπρόθεσμες δηλώσεις Φ.Π.Α. 
είτε με βάση άλλες δηλώσεις από τις οποίες προκύπτει 
ο κύκλος εργασιών τους, αν δεν υποβάλλουν δηλώσεις Φ.Π.Α., απολαμβάνουν κατά παρέκκλιση του δεύτερου 
και τρίτου εδαφίου της περ. α΄ της παρ. 1 του άρθρου 
40 του ν. 3259/2004, το ευεργέτημα της μη καταχώρισης 
των οφειλόμενων από αυτούς αξιογράφων σε αρχεία 
δεδομένων οικονομικής συμπεριφοράς που τηρούνται 
από τα πιστωτικά και εν γένει χρηματοδοτικά ιδρύματα 
ή από φορείς που λειτουργούν νόμιμα χάριν αυτών, εάν 
αποδεδειγμένα εξοφλήσουν μετά από τη σφράγιση ή τη 
λήξη τους, έως την 31η.8.2022, αξιόγραφα τα οποία οφεί-
λουν και για τα οποία έχει βεβαιωθεί αδυναμία πληρω-
μής από την πληρώτρια τράπεζα από την 3η.8.2021 έως 
την 31η.12.2021. Αξιόγραφα που εμπίπτουν στο πεδίο 
εφαρμογής της παρούσας, τα οποία δεν εξοφλήθηκαν 
και καταχωρίστηκαν σε αρχεία δεδομένων οικονομικής 
συμπεριφοράς, διαγράφονται από τη δημοσίευση του 
παρόντος και δεν καταχωρίζονται εκ νέου σε αυτά, εάν 
αποδεδειγμένα εξοφληθούν μετά τη σφράγιση ή τη λήξη 
τους, έως την 31η.8.2022. Για τις απαιτήσεις που απορρέ-
ουν από τα αξιόγραφα της παρούσας περίπτωσης, ανα-
στέλλονται, μετά από τη σφράγιση ή τη λήξη εκάστου 
αξιογράφου, έως την 31η.8.2022, η έκδοση διαταγής 
πληρωμής, καθώς και η λήψη πάσης φύσεως μέτρων ή η διενέργεια πράξεων αναγκαστικής εκτέλεσης. Για την 
εφαρμογή της παρούσας οι κομιστές των αξιογράφων λαμβάνουν σχετική βεβαίωση από τη φορολογική διοί-κηση, σχετικά με τον μέσο μηνιαίο κύκλο συναλλαγών τους του αμέσως προηγούμενου φορολογικού έτους.
3. Οι παρ. 1 και 2 δεν εμποδίζουν τον υπόχρεο να χο-
ρηγήσει εντολή πληρωμής του αξιογράφου προς τα πι-στωτικά ιδρύματα της περ. β΄ της παρ. 1 ή τον υπόχρεο 
και τον δικαιούχο να συμφωνήσουν μεταξύ τους την 
απευθείας πληρωμή του αξιογράφου από τον υπόχρεο 
στον δικαιούχο στην αρχικά αναγραφόμενη ημερομη-
νία λήξης. Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, 
δύναται να ρυθμίζεται κάθε αναγκαίο, διαδικαστικό και τεχνικό ζήτημα, καθώς και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή της παρούσας.».
Άρθρο 57
Διεύρυνση πεδίου εφαρμογής Ταμείου Ενεργειακής Μετάβασης - Αντικατάσταση παρ. 
3 και 4 στο άρθρο εξηκοστό πρώτο
του ν. 4839/2021
Στο άρθρο εξηκοστό πρώτο του ν. 4839/2021 (Α΄ 181), 
αντικαθίστανται οι παρ. 3 και 4 και το άρθρο διαμορφώ-
νεται ως εξής:
«Άρθρο εξηκοστό πρώτο
Σύσταση Ειδικού Λογαριασμού με την ονομασία
«Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης» - Χορήγησηεπιδότησης λογαριασμού ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου σε καταναλωτές
1. Συστήνεται ειδικός λογαριασμός με την ονομασία 
«Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης» και ως διαχειριστής 
του ειδικού λογαριασμού ορίζεται η Δ.Α.Π.Ε.Ε.Π. Α.Ε.2. Ο ειδικός λογαριασμός της παρ. 1, πέρα από τα έσο-
δα που προβλέπονται στην υποπερ. (στ) της περ. Α.2.1 
της παρ. Α.2. του άρθρου 25 του ν. 3468/2006 (Α΄129), δύναται να χρηματοδοτείται από τον Κρατικό Προϋπο-
λογισμό, καθώς και κατόπιν απόφασης του Υπουργού 
Περιβάλλοντος και Ενέργειας και από τον Ειδικό Λογα-
ριασμό Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) και Συμπα-
ραγωγής Ηλεκτρισμού Θερμότητ ας Υψηλής Απόδοσης 
(ΣΗΘΥΑ) του άρθρου 143 του ν. 4001/2011 (Α΄179).
3. Παρέχεται από τον ειδικό λογαριασμό της παρ. 1 
επιδότηση της τιμολογητέας κατανάλωσης ηλεκτρικής 
ενέργειας και πιστώνεται στους λογαριασμούς των δικαι-
ούχων ως έκπτωση από τους προμηθευτές ηλεκτρικής 
ενέργειας. Δικαιούχοι της ανωτέρω επιδότησης δύναται 
να είναι όλοι οι καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας ανε-ξαρτήτως επιπέδου τάσης.
Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας και Οικονομικών καθορίζονται ενδεικτικά:
α) οι δικαιούχοι καταναλωτές,
β) το ύψος επιδότησης σε ευρώ ανά μεγαβατώρα 
(MWh),
γ) η διαδικασία, ο τρόπος, ο χρόνος χορήγησης και ο 
χρόνος εκκαθάρισης της επιδότησης,
δ) η περίοδος κατανάλωσης,ε) ανώτατα και κατώτατα όρια καταναλώσεων,στ) ανώτατα όρια επιδότησης ανά επιχείρηση,ζ) η διαδικασία ελέγχου σώρευσης κρατικών ενισχύ-
σεων και οι συναφείς με αυτές προϋποθέσεις, η διαδι-
κασία ανάκτησης ενίσχυσης, εάν αυτό απαιτηθεί, και οι αρμόδιοι για τα ανωτέρω φορείς,
η) οι υποχρεώσεις των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέρ-
γειας, καθώς και
θ) κάθε άλλο θέμα σχετικό με τη χορήγηση της επιδό-
τησης, λαμβάνοντας υπόψη οικονομικά και κοινωνικά 
κριτήρια, τις κατηγορίες πελατών, το είδος, το μέγεθος και το αντικείμενο δραστηριότητας και την ένταση ηλε-
κτρικής ενέργειας των επιχειρήσεων, καθώς και το είδος 
των τιμολογίων προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας.
Ειδικά για την περίοδο κατανάλωσης από την 
1η.8.2021 μέχρι και τις 31.12.2021, με κοινή απόφαση 
των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Οικονο-
μικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων δύναται να χορηγείται η επιδότηση του πρώτου εδαφίου σε κα-
ταναλωτές με παροχές αγροτικής χρήσης, ανεξαρτήτως 
επιπέδου τάσης και συμπεριλαμβανομένων επιχειρήσε-
ων που δραστηριοποιούνται στον τομέα της ξήρανσης 
αγροτικών προϊόντων, λαμβανομένου υπόψη του είδους 
των τιμολογίων προμήθειας. Με την απόφαση του προη-
γούμενου εδαφίου καθορίζονται το ύψος επιδότησης σε 
ευρώ ανά μεγαβατώρα (MWh), η διαδικασία, ο τρόπος 
και ο χρόνος χορήγησής της, ο χρόνος εκκαθάρισης, 
ανώτατα και κατώτατα όρια καταναλώσεων, ανώτατα 
όρια επιδότησης, η διαδικασία ελέγχου σώρευσης κρατι-
κών ενισχύσεων και οι συναφείς με αυτές προϋποθέσεις, 
η διαδικασία ανάκτησης ενίσχυσης, αν αυτό απαιτηθεί, 
οι αρμόδιοι για τα ανωτέρω φορείς, καθώς και κάθε άλλο 
θέμα σχετικό με τη χορήγηση της επιδότησης, λαμβα-
νομένου υπόψη του είδους των τιμολογίων προμήθειας 
ηλεκτρικής ενέργειας.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 603 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
4. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας και Οικονομικών δύναται να παρέχεται 
από τον ειδικό λογαριασμό της παρ. 1 επιδότηση της 
κατανάλωσης φυσικού αερίου και να πιστώνεται στους 
λογαριασμούς των δικαιούχων ως έκπτωση από τους 
προμηθευτές φυσικού αερίου. Δικαιούχοι της επιδότη-
σης είναι όλοι οι καταναλωτές φυσικού αερίου εκτός των 
παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομέ-
νων των περιπτώσεων συμπαραγωγής ηλεκτρισμού και 
θερμότητας υψηλής ή μη απόδοσης για το σκέλος της 
κατανάλωσης φυσικού αερίου που αφορά σε παραγωγή 
θερμικής ενέργειας.
Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας και Οικονομικών καθορίζονται ενδεικτικά:
α) οι δικαιούχοι καταναλωτές,β) το ύψος επιδότησης σε ευρώ ανά θερμική μεγαβα-
τώρα (MWhth),
γ) η διαδικασία, ο τρόπος, ο χρόνος χορήγησης και ο 
χρόνος εκκαθάρισης της επιδότησης,
δ) η περίοδος κατανάλωσης,ε) ανώτατα και κατώτατα όρια καταναλώσεων,στ) ανώτατα όρια επιδότησης,
ζ) η διαδικασία ελέγχου σώρευσης κρατικών ενισχύσε-
ων και οι συναφείς με αυτές προϋποθέσεις, η διαδικασία 
ανάκτησης ενίσχυσης, αν αυτό απαιτηθεί, και οι αρμόδιοι 
για τα ανωτέρω φορείς,
η) οι υποχρεώσεις των προμηθευτών φυσικού αερίου, 
καθώς και
θ) κάθε άλλο θέμα σχετικό με τη χορήγηση της επιδό-
τησης, λαμβάνοντας υπόψη οικονομικά και κοινωνικά 
κριτήρια, τις κατηγορίες πελατών, το είδος, το μέγεθος και το αντικείμενο δραστηριότητας και την ένταση θερ-
μικής ενέργειας των επιχειρήσεων, καθώς και το είδος 
των τιμολογίων προμήθειας φυσικού αερίου.
5. Από τα έσοδα του ειδικού λογαριασμού της παρ. 
1 δύναται να επιδοτείται μέρος της δαπάνης για τη 
χορήγηση επιδόματος θέρμανσης του άρθρου 79 του
ν. 4756/2020 (Α΄ 235). Με κοινή απόφαση των Υπουργών 
Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Οικονομικών καθορί-ζεται το ύψος του ποσού που διατίθεται κατ’ έτος σύμ-φωνα με το πρώτο εδάφιο. Το ποσό αυτό μεταφέρεται 
σε λογαριασμό του Ελληνικού Δημοσίου και εμφανίζεται 
στα έσοδα του Κρατικού Προϋπολογισμού με εγγραφή ισόποσων πιστώσεων στον ΑΛΕ 2250904001 «Επίδομα 
θέρμανσης» του Ειδικού Φορέα 1023-711-0000000 «Γε-
νικές Κρατικές Δαπάνες» του Υπουργείου Οικονομικών για τις ανάγκες ενίσχυσης του επιδόματος θέρμανσης.
6. Ειδικά για τη χορήγηση επιδόματος θέρμανσης 
χειμερινής περιόδου 2021-2022 η Δ.Α.Π.Ε.Ε.Π. Α.Ε. με-
ταφέρει στον λογαριασμό του Ελληνικού Δημοσίου της παρ. 5, από τα έσοδα του ειδικού λογαριασμού της παρ. 
1 ποσό έως ενενήντα εκατομμύρια (90.000.000) ευρώ, 
χωρίς να απαιτείται η έκδοση της κοινής απόφασης της παρ. 5, κατόπιν αιτήματος του Υπουργού Οικονομικών προς τη Δ.Α.Π.Ε.Ε.Π. Α.Ε.
7. Ειδικά για την κάλυψη του κόστους λειτουργίας της 
τηλεθέρμανσης του Δήμου Εορδαίας της Περιφερειακής 
Ενότητας Κοζάνης της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας, 
και μέχρι τη σύνδεση της τηλεθέρμανσης του Δήμου με την υπό κατασκευή μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής 
ενέργειας «ΠΤΟΛΕΜΑΙΔΑ V», παρέχεται έκτακτη ενίσχυ-
ση στη Δημοτική Επιχεί ρηση Τηλεθέρμανσης Πτολεμα-
ΐδας (Δ.Ε.ΤΗ.Π.), από τον ειδικό λογαριασμό της παρ. 1. 
Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας και Οικονομικών καθορίζεται το ύψος της 
ενίσχυσης, τηρουμένων των ενωσιακών κανόνων περί 
κρατικών ενισχύσεων.
8. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας και Οικονομικών δύναται να χρηματοδο-
τείται από τον ειδικό λογαριασμό της παρ. 1 ο ειδικός 
λογαριασμός για την επανασύνδεση παροχών ηλεκτρι-
κού ρεύματος που έχει συσταθεί με το άρθρο 36 του
ν. 4508/2017 (Α΄ 200).
9. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας και Οικονομικών δύναται να χρηματοδο-
τείται από τον ειδικό λογαριασμό της παρ. 1, ο ειδικός 
λογαριασμός για τη χορήγηση ενίσχυσης σε οικιακούς καταναλωτές λόγω περιβαλλοντικής επιβάρυνσης από 
λιγνιτική δραστηριότητα που έχει συσταθεί με το άρθρο 
26 του ν. 4513/2018 (Α΄ 9).».
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Θ΄
ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ
Άρθρο 58
Ειδικές ρυθμίσεις για τις αποσπάσεις στη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας στην Ε.Ε. - Τροποποίηση της παρ. 9 
του άρθρου 329 του ν. 4781/2021
Στο τέλος της παρ. 9 του άρθρου 329 του ν. 4781/2021 
(Α΄ 31) προστίθενται δύο νέα εδάφια και η παρ. 9 δια-
μορφώνεται ως εξής:
«9. Με απόφαση του Υπουργού Εξωτερικών και του 
κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού, επιτρέπεται η απόσπαση στη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας 
στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μόνιμων ή με σχέση εργασίας 
Ιδιωτικού Δικαίου Αορίστου Χρόνου υπαλλήλων που 
υπηρετούν σε φορείς της Γενικής Κυβέρνησης ή στην 
Τράπεζα της Ελλάδος. Οι αποσπώμενοι υπάλληλοι ανή-
κουν στην κατηγορία ΠΕ ή ΤΕ, γνωρίζουν άριστα την αγ-
γλική ή τη γαλλική γλώσσα και έχουν γνώση και εμπειρία 
από τη λειτουργία των θεσμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 
κατά προτίμηση λόγω της θέσης ή του έργου τους στον 
φορέα προέλευσης. Η απόσπαση πραγματοποιείται, εφόσον υπάρχει αιτιολογημένη υπηρεσιακή ανάγκη, 
για χρονικό διάστημα έως τρία (3) έτη και μπορεί να πα-
ραταθεί έως τρία (3) επιπλέον έτη. Οι αποσπάσεις στη 
Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή 
Ένωση δεν μπορούν να υπερβαίνουν συνολικά τα έξι 
(6) έτη στη διάρκεια υπηρεσίας του υπαλλήλου. Ο περι-
ορισμός του προηγούμενου εδαφίου δεν καταλαμβάνει 
όσους τοποθετούνται επικεφαλής των Τμημάτων (Μο-
νάδων) της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Ελλάδας στην 
Ευρωπαϊκή Ένωση, με την προϋπόθεση ότι έχει παρέλθει 
οκταετία από τη λήξη της προηγούμενης τοποθέτησής 
τους στη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας. Στην περί-
πτωση αυτή, η νέα απόσπαση πραγματοποιείται εφόσον 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 604 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
υπάρχει αιτιολογημένη υπηρεσιακή ανάγκη, για χρονικό 
διάστημα που δεν υπερβαίνει τα τρία (3) έτη, χωρίς δυ-
νατότητα παράτασης.».
Άρθρο 59
Σύσταση Αυτοτελούς Γ ραφείου Διαχείρισης Τομεακού Προγράμματος Ανάπτυξης στο Υπουργείο Εξωτερικών
1. Στο τέλος της υποπερ. δζ) της περ. δ) της παρ. 1 του 
άρθρου 7 του ν. 4781/2021 (Α΄ 31) προστίθεται στοιχείο 
v) ως εξής:
«v) Αυτοτελές Γ ραφείο Διαχείρισης Τομεακού Προ-
γράμματος Ανάπτυξης».
2. Στο τέλος της παρ. 2 του άρθρου 116 του ν. 4781/
2021 προστίθεται περ. ε) ως εξής:
«ε) Αυτοτελές Γ ραφείο Διαχείρισης Τομεακού Προ-
γράμματος Ανάπτυξης».
3. Στο τέλος του Κεφαλαίου Γ΄ του Μέρους Α΄ του ν. 4781/
2021  (Α΄ 31) προστίθεται Υποκεφάλαιο ΙΒ΄ ως εξής:
«ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΒ΄
ΑΥΤΟΤΕΛΕΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΜΕΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
Άρθρο 158Α
Αυτοτελές Γ ραφείο ΔιαχείρισηςΤομεακού Προγράμματος Ανάπτυξης
1. Στο Υπουργείο Εξωτερικών συστήνεται Αυτοτελές 
Γ ραφείο Διαχείρισης Τομεακού Προγράμματος Ανάπτυ-
ξης («Γ ραφείο ΤΠΑ»), υπαγόμενο απευθείας στον ΣΤ - Β΄ 
Γενικό Διευθυντή Οικονομικών Υπηρεσιών, η αποστολή 
του οποίου συνίσταται στη διαχείριση του προβλεπόμε-
νου στον ν. 4635/2019 (Α΄ 167) Τομεακού Προγράμματος 
Ανάπτυξης του Υπουργείου Εξωτερικών.
2. Το Γ ραφείο ΤΠΑ διαρθρώνεται σε δύο (2) διακριτούς 
τομείς δράσης:
α) Τομέας Σχεδιασμού και Αξιολόγησης, ο οποίος είναι 
αρμόδιος για:
αα) την ενεργοποίηση των προγραμμάτων, σύμφωνα 
με την παρ. Α΄ του άρθρου 129 του ν. 4635/2019, τη σύ-
νταξη των προσκλήσεων, καθώς και τη μέριμνα για την 
έκδοση και δημοσιοποίησή τους,
αβ) τη συγκέντρωση των προτάσεων των δυνητικών 
δικαιούχων για την ένταξη έργων στο Πρόγραμμα,
αγ) τον έλεγχο της πληρότητας και αρτιότητας των 
προτάσεων για την ένταξη έργων στο Πρόγραμμα, που 
κατατίθενται από τους δυνητικούς δικαιούχους, την 
αξιολόγησή τους και την εισήγηση προς τον αρμόδιο 
Γενικό ή Ειδικό Γ ραμματέα για την ένταξη των έργων 
στο Πρόγραμμα,
αδ) τη μέριμνα για τη δημοσιοποίηση και προβολή των 
δράσεων και των στόχων του Προγράμματος με βάση 
το Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου (ΣΔΕ),
αε) την αξιολόγηση του ΤΠΑ, καθώς και της πρότασης 
αναθεώρησής του, όταν διαπιστώνεται σχετική ανάγκη,
αστ) τη σύνταξη εκθέσεων ολοκλήρωσης του ΤΠΑ.
β) Τομέας Διαχείρισης, Παρακολούθησης και Ελέγχου, 
ο οποίος είναι αρμόδιος για:
βα) την παροχή πληροφόρησης και διευκρινίσεων επί 
του συστήματος διαχείρισης,ββ) τη μέριμνα για την ένταξη των έργων στο Πρό-
γραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και τη χρηματοδότησή 
τους, με βάση την ισχύουσα διαδικασία,
βγ) την παρακολούθηση της υλοποίησης των έργων 
από τους δικαιούχους και τη σύνταξη των προβλεπόμε-
νων εκθέσεων, σύμφωνα με τις παρ. 1 και 4 του άρθρου 128 του ν. 4635/2019,
βδ) την ενημέρωση και τον συντονισμό των ενεργει-
ών των δικαιούχων και των εμπλεκόμενων αρχών στην υλοποίηση του Προγράμματος,
βε) τη μέριμνα για την αξιοποίηση όλων των διαθέ-
σιμων εργαλείων, προκειμένου να παρακολουθείται 
η εξέλιξη του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου, 
καθώς και οι χρηματοροές των έργων και των μελετών,
βστ) τη διενέργεια διοικητικών επαληθεύσεων και επι-
τόπιων επιθεωρήσεων, σύμφωνα με την υποπαρ. 2 της παρ. Β΄ του άρθρου 129 του ν. 4635/2019.
3. Με απόφαση του Υπουργού Εξωτερικών ορίζεται 
Υπεύθυνος Γ ραφείου υπάλληλος του Κλάδου Διοικητικού 
Προξενικού.».
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι΄
ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΡΓ ΑΣΙΑΣ ΚΑΙΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ
Άρθρο 60
Διατάξεις για τον κατώτατο μισθό -Προσθήκη παρ. 10 στο άρθρο 103 ν. 4172/2013
Στο άρθρο 103 του ν. 4172/2013 (Α΄ 167), περί της 
διαδικασίας διεξαγωγής της διαβούλευσης για τον κα-
θορισμό του νομοθετημένου κατώτατου μισθού και του 
νομοθετημένου κατώτατου ημερομίσθιου, για πλήρη 
απασχόληση, για τους υπαλλήλους και εργατοτεχνίτες 
όλης της Χώρας, των οποίων η αμοιβή δεν ρυθμίζεται 
από συλλογική σύμβαση εργασίας, προστίθεται παρ. 10 
ως εξής:
«10. Ειδικά για τη διεξαγωγή της διαδικασίας του πα-
ρόντος κατά το έτος 2022, οι προθεσμίες της παρ. 5 και της περ. α΄ της παρ. 7 καθορίζονται ως εξής:
α) Η αποστολή έγγραφης πρόσκλησης από την Επιτρο-
πή Συντονισμού της διαβούλευσης, κατά την υποπερ. αα) 
της περ. β΄ της παρ. 5 λαμβάνει χώρα εντός του τελευ-ταίου δεκαημέρου του μηνός Ιανουαρίου 2022.
β) Η σύνταξη και η υποβ ολή της έκθεσης της υποπερ. 
αα) της περ. β΄ της παρ. 5 λαμβάνουν χώρα το αργότερο 
έως την 28η Φεβρουαρίου 2022.
γ) Η διαβίβαση του υπομνήματος και της τεκμηρίωσης 
κάθε διαβουλευομένου από την Επιτροπή Συντονισμού 
της διαβούλευσης προς τους λοιπούς εκπροσώπους των 
κοινωνικών εταίρων, με πρόσκληση για προφορική δια-
βούλευση, κατά την υποπερ. γγ) της περ. β΄ της παρ. 5, 
λαμβάνει χώρα το αργότερο έως την 15η Μαρτίου 2022.
δ) Η διαβίβαση όλων των υπομνημάτων και της τεκμη-
ρίωσης των διαβουλευομένων, καθώς και της έκθεσης 
των εξειδικευμένων επιστημονικών και ερευνητικών φο-
ρέων στο Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών 
Ερευνών (Κ.Ε.Π.Ε.) προς σύνταξη Σχεδίου Πορίσματος Δι-
αβούλευσης, κατά την υποπερ. δδ) της περ. β΄ της παρ. 5, 
λαμβάνει χώρα το αργότερο έως την 31η Μαρτίου 2022.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 605 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
ε) Το Σχέδιο του Πορίσματος Διαβούλευσης ολοκλη-
ρώνεται, κατά την υποπερ. εε) της περ. β΄ της παρ. 5, το αργότερο έως την 15η Απριλίου 2022.
στ) Η εισήγηση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνι-
κών Υποθέσεων προς το Υπουργικό Συμβούλιο, για τον 
καθορισμό του κατώτατου μισθού υπαλλήλων και του 
κατώτατου ημερομισθίου των εργατοτεχνιτών, κατά την 
περ. α΄ της παρ. 7, λαμβάνει χώρα εντός του τελευταίου δεκαπενθημέρου του μηνός Απριλίου 2022.
ζ) Κατά τα λοιπά, εφαρμόζονται οι παρ. 1 έως 7.».
Άρθρο 61
Διευκολύνσεις για γονείς εργαζόμενους στον 
ιδιωτικό τομέα λόγω νόσησης των τέκνων τους από τον κορωνοϊό COVID -19 - Αντικατάσταση 
του άρθρου 16 ν. 4722/2020
1. Το άρθρο 16 του ν. 4722/2020 (Α΄ 177) αντικαθί-
σταται ως εξής:
«Άρθρο 16
Διευκολύνσεις για γονείς εργαζόμενους στονιδιωτικό τομέα λόγω νόσησης των τέκνων τουςαπό τον κορωνοϊό COVID-19
1. Οι γονείς εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα, σε πε-
ρίπτωση νόσησης από κορωνοϊό COVID-19 των τέκνων τους, βρεφών, προνηπίων και νηπίων, μαθητών πρωτο-
βάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, που φοιτούν 
μέχρι και την Γ΄ τάξη του Γυμνασίου, καθώς και τέκνων που φοιτούν σε ειδικά σχολεία ή σχολικές μονάδες ειδι-
κής αγωγής και εκπαίδευσης, ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας 
αυτών, καθώς και ατόμων με αναπηρία, τα οποία, ανε-ξαρτήτως της ηλικίας τους, είναι ωφελούμενοι σε δομές παροχής υπηρεσιών ανοικτής φροντίδας για άτομα με 
αναπηρία, δικαιούνται να παρέχουν την εργασία τους 
εξ αποστάσεως, για χρονικό διάστημα έως πέντε (5) ερ-
γάσιμων ημερών.
Εφόσον η παροχή εξ αποστάσεως εργασίας δεν είναι 
εφικτή, δικαιούνται, για το ίδιο χρονικό διάστημα, να 
κάνουν χρήση ειδικής άδειας λόγω νόσησης των τέκνων 
τους από κορωνοϊό COVID-19 που χορηγείται, για τις 
τέσσερις (4) πρώτες ημέρες απουσίας, ενώ την πέμπτη 
(5η) ημέρα απουσίας δύνανται να κάνουν χρήση οποιασ-
δήποτε άλλης άδειας.
Για την παροχή εξ αποστάσεως εργασίας ή τη χορή-
γηση της ειδικής άδειας, αρκεί η απόδειξη θετικού δια-γνωστικού ελέγχου, σύμφωνα με τα εκάστοτε ισχύοντα υγειονομικά πρωτόκολλα.
Η άδεια αυτή χορηγείται επιπρόσθετα προς άλλες 
άδειες που αφορούν στην ασθένεια ή στη νοσηλεία τέ-κνων, αλλά δεν επιτρέπεται να χορηγείται όταν, κατά το ίδιο χρονικό διάστημα, έχει χορηγηθεί στον ίδιο γονέα οποιαδήποτε άλλη άδεια.
2. Οι γονείς εργαζόμενοι, κατά τη διάρκεια της άδειας 
της παρ. 1 λόγω νόσησης των τέκνων τους, λαμβάνουν, 
για τις τρεις (3) πρώτες ημέρες το πενήντα τοις εκατό 
(50%) των αποδοχών τους, το οποίο καταβάλλεται από 
τον εργοδότη, και για την τέταρτη (4η) ημέρα λαμβάνουν 
το εκατό τοις εκατό (100%) των αποδοχών τους από τον 
τακτικό προϋπολογισμό.3. Η άδεια της παρ. 1 χορηγείται μόνο στον έναν εκ των 
δύο γονέων που είναι δικαιούχοι της άδειας αυτής. Αν ο 
ένας εκ των δύο γονέων δεν εργάζεται, ο έτερος γονέας 
δεν δικαιούται να κάνει χρήση της άδειας, εκτός εάν ο γο-
νέας που δεν εργάζεται νοσηλεύεται για οποιονδήποτε λόγο ή νοσεί από COVID-19 ή είναι άτομο με αναπηρία με ποσοστό εξήντα επτά τοις εκατό (67%) και άνω, σύμ-
φωνα με απόφαση αρμόδιας υγειονομικής επιτροπής σε 
ισχύ, ή λαμβάνει αναπηρικό επίδομα από τον Οργανισμό 
Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης 
(ΟΠΕΚΑ) ή σύνταξη αναπηρίας. Εφόσον ένας εκ των δύο 
γονέων είναι εκπαιδευτικός, η άδεια χορηγείται υποχρε-
ωτικά στον άλλο γονέα, ανεξαρτήτως εάν απασχολείται στον δημόσιο ή τον ιδιωτικό τομέα, με εξαίρεση την πε-
ρίπτωση που ο άλλος γονέας απασχολείται σε φορείς 
παροχής υπηρεσιών υγείας.
4. Οι εργοδότες υποχρεούνται να δηλώνουν στο Πλη-
ροφοριακό Σύστημα «ΕΡΓ ΑΝΗ» του Υπουργείου Εργα-
σίας και Κοινωνικών Υποθέσεων όσους εργαζομένους 
τους κάνουν χρήση της άδειας της παρ. 1, καθώς και τη διάρκεια αυτής.
5. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών 
και Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων καθορίζονται 
η διαδικασία και ο τρόπος χορήγησης της άδειας της 
παρ. 1, τα δικαιολογητικά που προσκομίζονται και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια που αφορά στην εφαρμογή του παρόντος.
6. Το παρόν ισχύει έως τις 15.4.2022. Η ισχύς του δύνα-
ται να παρατείνεται με απόφαση του Υπουργού Εργασίας 
και Κοινωνικών Υποθέσεων.».
2. Αποδοχές, για ημέρες άδειας νόσησης τέκνου, η 
οποία έχει χορηγηθεί σύμφωνα με το άρθρο 16 του ν. 
4722/2020 πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος, καταβάλλονται και πληρωμές διενεργούνται σύμφωνα με το ίδιο άρθρο.
Άρθρο 62
Ειδική άδεια ασθένειας εργαζόμενων λόγωνόσησης από τον κορωνοϊό COVID-19
1. Εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα, σε περίπτωση 
νόσησης από τον κορωνοϊό COVID-19, δικαιούνται να 
παρέχουν την εργασία τους εξ αποστάσεως, εφόσον 
αυτό είναι εφικτό, για χρονικό διάστημα έως πέντε (5) 
εργάσιμων ημερών. Εφόσον η παροχή εξ αποστάσεως 
εργασίας δεν είναι εφικτή, δικαιούνται, για το ίδιο χρονι-
κό διάστημα, να κάνουν χρήση ειδικής άδειας ασθενεί-ας λόγω νόσησης από τον κορωνοϊό COVID-19. Για την 
παροχή εξ αποστάσεως εργασίας ή τη χορήγηση της 
ειδικής άδειας, αρκεί η απόδειξη θετικού διαγνωστικού 
ελέγχου, σύμφωνα με τα εκάστοτε ισχύοντα υγειονομικά 
πρωτόκολλα και δεν απαιτείται ιατρική γνωμάτευση.
Η άδεια αυτή χορηγείται επιπρόσθετα προς άλλες 
άδειες που αφορούν σε ασθένεια υπαλλήλου και δεν 
επιτρέπεται να χορηγείται όταν, κατά το ίδιο χρονικό 
διάστημα, έχει χορηγηθεί στον ίδιο εργαζόμενο οποια-
δήποτε άλλη άδεια.
2. Η άδεια της παρ. 1 δύναται να παρατείνεται σύμφω-
να με τα εκάστοτε ισχύοντα υγειονομικά πρωτόκολλα.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 606 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
3. Η άδεια της παρ. 1 συνιστά άδεια ασθενείας και 
εφαρμόζονται οι ισχύουσες διατάξεις ως προς τον τρό-
πο πληρωμής από τον εργοδότη και επιδότησής της από 
τον ασφαλιστικό φορέα.
4. Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών 
Υποθέσεων δύναται να καθορίζεται κάθε ειδικότερος όρος 
και λεπτομέρεια για τη χορήγηση της άδειας, την τυχόν 
παράτασή της και την εν γένει εφαρμογή του παρόντος.
5. Το παρόν ισχύει έως τις 15.4.2022. Η ισχύς του δύνα-
ται να παρατείνεται με απόφαση του Υπουργού Εργασίας 
και Κοινωνικών Υποθέσεων.
6. Το άρθρο 15 του ν. 4722/2020 (Α΄ 177), περί της ανα-
πλήρωσης του χρόνου απουσίας του εργαζομένου από 
την εργασία του, εξακολουθεί να εφαρμόζεται μόνο για όσους εργαζόμενους τίθενται υποχρεωτικά σε περιορι-
σμό λόγω επαφής με επιβεβαιωμένο κρούσμα, σύμφωνα 
με τα εκάστοτε ισχύοντα υγειονομικά πρωτόκολλα και 
για τον αριθμό των ημερών που ορίζουν αυτά. Για την 
εφαρμογή του άρθρου 15 του ν. 4722/2022, ο εργαζόμε-
νος υποβάλλει υπεύθυνη δήλωσ η, στην οποία τεκμηριώ-
νει ότι ήρθε σε επαφή με επιβεβαιωμένο κρούσμα και η 
αναπλήρωση του χρόνου εργασίας αφορά στο σύνολο 
των ωρών που αντιστοιχούν στις εργάσιμες ημέρες της παραμονής σε περιορισμό.
Άρθρο 63
Υποχρεωτικότητα εμβολιασμού -Τροποποίηση άρθρου 24 ν. 4865/2020
1. Το τελευταίο εδάφιο της παρ. 4 του άρθρου 24 του 
ν. 4865/2021 (Α΄ 238), περί της υποχρεωτικότητας του 
εμβολιασμού κατά του κορωνοϊού COVID-19 όλων των 
φυσικών προσώπων που έχουν την κατοικία ή τη συνή-
θη διαμονή τους εντός της Ελληνικής Επικράτειας και 
έχουν γεννηθεί έως και την 31η.12.1961, τροποποιείται, 
ώστε α) το σχετικό πρόστιμο όχι μόνο να βεβαιώνεται 
και να εισπράττεται, αλλά και να επιβάλλεται από την 
Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, β) η διαδικασία να 
διενεργείται, σύμφωνα με τις ειδικότερες προβλέψεις της 
κοινής υπουργικής απόφασης της παρ. 7 του παρόντος 
άρθρου και τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων 
(ν.δ. 356/1974, Α΄ 90 [ΚΕΔΕ]), κατά περίπτωση, και η παρ. 
4 διαμορφώνεται ως εξής:
«4. Στην περίπτωση μη τήρησης της υποχρέωσης της 
παρ. 1 επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο εκατό (100) ευρώ 
μηνιαίως. Στην περίπτωση διενέργειας της πρώτης δόσης 
έως και τη δεκάτη πέμπτη ημέρα του μήνα και ολοκλήρω-
σης του εμβολιαστικού κύκλου σύμφωνα με τις προβλεπό-
μενες διαδικασίες και στον προβλεπόμενο χρόνο, ειδικώς 
για τον μήνα αυτόν, επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο πε-
νήντα (50) ευρώ. Σε περίπτωση διενέργειας της πρώτης 
δόσης από τη δέκατη έκτη ημέρα του μήνα και εντεύθεν, 
επιβάλλεται το σύνολο της κύρωσης του πρώτου εδαφίου. 
Ειδικώς για τον μήνα Ιανουάριο 2022, για την παραβίαση 
της υποχρέωσης της παρ. 1 επιβάλλεται διοικητικό πρό-
στιμο πενήντα (50) ευρώ. Οι κυρώσεις της παρούσας αί-ρονται από την πρώτη μέρα του επόμενου μήνα από την 
πραγματοποίηση της πρώτης δόσης. Σε περίπτωση μη 
ολοκλήρωσης του εμβολιαστικού κύκλου, σύμφωνα με 
τις προβλεπόμενες διαδικασίες και στον προβλεπόμενο χρόνο, οι κυρώσεις επιβάλλονται από το χρονικό σημείο 
θεμελίωσης της σχετικής υποχρέωσης, σύμφωνα με την 
παρ. 1. Το σχετικό πρόστιμο επιβάλλεται, βεβαιώνεται και 
εισπράττεται αμελλητί από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσί-
ων Εσόδων σύμφωνα με τις ειδικότερες προβλέψεις της 
κοινής απόφασης της παρ. 7 του παρόντος και τον Κώδικα 
Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν.δ. 356/1974, Α΄ 90 [ΚΕΔΕ]), 
κατά περίπτωση.».
2. Στο άρθρο 24 του ν. 4865/2021 προστίθεται παρ. 
4Α ως εξής:
«4Α. Ο υπόχρεος στην καταβολή του προστίμου, εφό-
σον αμφισβητεί την πράξη επιβολής του, έχει δικαίωμα 
να προσβάλει αυτή ενώπιον των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων με προσφυγή ουσίας. Το ίδιο ισχύει και για 
τη ρητή απορριπτική απόφαση επί της αίτησης ανάκλη-
σης της πράξης επιβολής προστίμου ή για τη σιωπηρή 
απόρριψή της, η οποία τεκμαίρεται μετά την πάροδο 
απράκτων ενενήντα (90) ημερών από την υποβολή της.».
3. Η υποπερ. αβ) της περ. α) της παρ. 7 του άρθρου 24 
του ν. 4865/2021, τροποποιείται ως προς το αντικείμενο 
της εξουσιοδότησης, και η περ. α) διαμορφώνεται ως εξής:
«α) Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υγείας, Οικονο-
μικών, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και του Διοικητή της 
ΑΑΔΕ, δύνανται να καθορίζονται:
αα) η διαδικασία προσδιορισμού από την Η.ΔΙ.Κ.Α. των 
φυσικών προσώπων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρ-
μογής του παρόντος, τα αναγκαία δεδομένα για τον 
προσδιορισμό του Αριθμού Φορολογικού Μητρώου των 
υπόχρεων σε εμβολιασμό φυσικών προσώπων, ο τρόπος 
διαβίβασης αυτών και οι αναγκαίες διαλειτουργικότητες 
με μητρώα του δημοσίου τομέα για την ταυτοποίηση των 
ανωτέρω προσώπων, οι ειδικότεροι όροι και τα αναγκαία 
τεχνικά και οργανωτικά μέτρα προστασίας των προσωπι-
κών δεδομένων, ο χρόνος τήρησης αυτών, καθώς και τα 
ζητήματα άσκησης των δικαιωμάτων των υποκειμένων,
αβ) η διαδικασία ελέγχου, η διαδικασία διαπίστωσης 
των παραβάσεων, η διαδικασία και ο τρόπος επιβολής του προστίμου, η αρμοδιότητα του οργάνου επιβολής, το περιεχόμενο της πράξης επιβολής και της πράξης ει-
δοποίησης, ο τρόπος και η διαδικασία κοινοποίησης της 
επιβολής του προστίμου, σύμφωνα με το άρθρο 5 του ν. 
4174/2013 (Α΄ 170), η προθεσμία καταβολής, ο τρόπος 
και χρόνος βεβαίωσης του προστίμου, η διαδικασία εί-
σπραξης, οι προϋποθέσεις, η διαδικασία, η προθεσμία, οι ειδικοί λόγοι και οι συνέπειες της αίτησης ανάκλησης της πράξης επιβολής προστίμου, και
αγ) κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμο-
γή του παρόντος.».
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΑ΄
ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ
Άρθρο 64
Διαδικασία επιλογής διοικήσεων σε Ν.Π.Δ.Δ. 
και Ν.Π.Ι.Δ. - Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 20ν. 4735/2020
Η παρ. 1 του άρθρου 20 του ν. 4735/2020 (Α΄197) τρο-
ποποιείται, προκειμένου να αποσαφηνισθεί η διατήρηση 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 607 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
σε ισχύ της διαδικασίας κοινοβουλευτικής ακρόασης ή 
παροχής γνώμης, και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Οι Πρόεδροι, Αντιπρόεδροι, Διοικητές, Αναπλη-
ρωτές Διοικητές, Υποδιοικητές, Διευθύνοντες ή Εντε-
ταλμένοι Σύμβουλοι των νομικών προσώπων δημοσίου 
δικαίου, καθώς και των νομικών προσώπων ιδιωτικού 
δικαίου των οποίων η επιλογή ανήκει στην Κυβέρνηση, 
με εξαίρεση τους φορείς που υπάγονται στο πεδίο εφαρ-
μογής του Κεφαλαίου Β΄ του ν. 3429/2005 (Α΄ 314) και 
τους φορείς του άρθρου 13Α του ν. 4310/2014 (Α΄ 258), 
επιλέγονται σύμφωνα με τη διαδικασία του παρόντος, 
μη θιγομένης πάντως της διαδικασίας κοινοβουλευτικής 
ακρόασης ή παροχής γνώμης, όπου αυτή προβλέπεται 
σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, κατά τα ειδικότερα 
οριζόμενα στον Κανονισμό της Βουλής.».
Άρθρο 65
Επιλογή και τοποθέτηση προϊσταμένωνυπηρεσιακών μονάδων Ε.Υ.Π. - Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου δεύτερου π.δ. 96/2020
Το τελευταίο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου δεύτερου 
του π.δ. 96/2020 (Α΄ 232) τροποποιείται από τότε που 
ίσχυσε, α) ως προς την προθεσμία επιλογής και τοποθέ-
τησης προϊσταμένων, β) με την αντικατάσταση της λέξης 
«οργανικών» από τη λέξη «υπηρεσιακών», και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Κατά την πρώτη εφαρμογή του Εσωτερικού Κανο-
νισμού και του συνημμένου σε αυτόν Πίνακα Σύνθεσης 
και Κατανομής του Προσωπικού της Ε.Υ.Π., μετά την 
τροποποίηση του άρθρου 4 του π.δ. 1/2017 (Α΄ 2), οι 
προϊστάμενοι των οργανικών μονάδων της Ε.Υ.Π. που 
αναδιαρθρώνονται, επιλέγονται και τοποθετούνται προσωρινά, έως την τακτική επιλογή προϊσταμένων, 
με απόφαση του Διοικητή, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 6 του π.δ. 1/2017, με την προϋπόθεση να έχουν 
τα τυπικά προσόντα που απαιτούνται από τις κείμενες 
διατάξεις. Εντός προθεσμίας δεκαοχτώ (18) μηνών, από τη δημοσίευση του παρόντος, γίνεται η επιλογή και το-
ποθέτηση προϊσταμένων των υπηρεσιακών μονάδων 
από το αρμόδιο ανά περίπτωση όργανο, σύμφωνα με 
τις κείμενες διατάξεις για την επιλογή και τοποθέτηση 
προϊσταμένων της Ε.Υ.Π.».
Άρθρο 66
Διευκολύνσεις σε υπαλλήλους γονείςτέκνων νοσούντων με COVID-19
1. Στο άρθρο 5Α της από 11.3.2020 Πράξης Νομοθε-
τικού Περιεχομένου (Α΄ 55), η οποία κυρώθηκε με το 
άρθρο 2 του ν. 4682/2020 (Α΄76), προστίθενται παρ. 4 
και 5 ως εξής:
«4. Οι διευκολύνσεις της παρ. 1 χορηγούνται υπό τις 
προϋποθέσεις των παρ. 3 και 5 και στους γονείς υπαλ-
λήλους, που υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής της παρ. 1 
του άρθρου 5, των οποίων τα τέκνα νοσούν με κορωνοϊό COVID-19. Για τη χορήγηση μίας εκ των προβλεπόμενων 
διευκολύνσεων, εκδίδεται απόφαση του αρμόδιου οργά-
νου, ανεξαρτήτως της αιτούμενης διευκόλυνσης από τον 
υπάλληλο και αφού ληφθεί υπόψη η εξυπηρέτηση των 
υπηρεσιακών αναγκών. Ειδικά, στην περίπτωση χορήγη-σης άδειας ειδικού σκοπού λόγω νόσησης τέκνου με κο-
ρωνοϊό COVID-19, αυτή χορηγείται μόνο σε γονείς τέκνων, 
βρεφών, προνηπίων, νηπίων και μαθητών πρωτοβάθμιας 
και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης που φοιτούν έως και 
την Γ΄ Τάξη Γυμνασίου, καθώς και τέκνων που φοιτούν σε 
ειδικά σχολεία ή σχολικές μονάδες ειδικής αγωγής και εκ-
παίδευσης, ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας αυτών, καθώς και 
ατόμων με αναπηρία, τα οποία, ανεξαρτήτως της ηλικίας 
τους, είναι ωφελούμενοι σε δομές παροχής υπηρεσιών 
ανοικτής φροντίδας για άτομα με αναπηρία, για χρονικό 
διάστημα έως πέντε (5) εργάσιμων ημερών, εκ των οποίων 
έως τρεις (3) ημέρες απουσίας καταγράφονται από την 
υπηρεσία ως δικαιολογημένη απουσία λόγω νόσησης 
τέκνου με κορωνοϊό COVID-19 και έως δύο (2) ημέρες 
απουσίας αποτελούν κανονική άδεια. Μετά τη χρήση της 
ανωτέρω άδειας και εφόσον το τέκνο συνεχίζει να νο-
σεί, δεν επιτρέπεται η εκ νέου χορήγηση άδειας ειδικού 
σκοπού του προηγούμενου εδαφίου, αλλά δύναται να 
χορηγηθεί άλλη διευκόλυνση των περ. α, β, γ της παρ. 1, 
η οποία πάντως δεν εφαρμόζεται στους εκπαιδευτικούς 
των δημόσιων εκπαιδευτικών δομών. Για την παροχή των 
διευκολύνσεων της παρ. 1, αρκεί η απόδειξη θετικού δι-αγνωστικού ελέγχου, σύμφωνα με τα εκάστοτε ισχύοντα 
υγειονομικά πρωτόκολλα.
5. Εφόσον ο ένας εκ των δύο (2) γονέων, των οποίων 
το τέκνο νοσεί με κορωνοϊό COVID-19 εργάζεται σε φο-
ρέα παροχής υπηρεσιών υγ είας, η άδεια ειδικού σκοπού 
χορηγείται υποχρεωτικά στον άλλον γονέα, εφόσον είναι 
δικαιούχος της άδειας ειδικού σκοπού, ανεξαρτήτως εάν ο 
άλλος γονέας απασχολείται στον δημόσιο ή στον ιδιωτικό 
τομέα. Με εξαίρεση την περίπτωση που ο ένας γονέας 
απασχολείται σε φορέα παροχής υπηρεσιών υγείας, οπότε 
εφαρμόζεται κατά προτεραιότητα το πρώτο εδάφιο, εφό-
σον ο ένας εκ των δύο εργαζομένων είναι εκπαιδευτικός, 
η άδεια ειδικού σκοπού χορηγείται υποχρεωτικά στον 
άλλον γονέα, εφόσον είναι δικαιούχος της άδειας ειδικού 
σκοπού, ανεξαρτήτως εάν απασχολείται στον δημόσιο 
ή τον ιδιωτικό τομέα. Εφόσον ο ένας εκ των δύο εργα-
ζομένων είναι προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων, των 
Σωμάτων Ασφαλείας ή των καταστημάτων κράτησης, 
η άδεια ειδικού σκοπού χορηγείται υποχρεωτικά στον 
άλλο γονέα, εφόσον είναι δικαιούχος της άδειας ειδικού 
σκοπού, ανεξαρτήτως εάν απασχολείται στον δημόσιο 
ή τον ιδιωτικό τομέα, με εξαίρεση την περίπτωση που 
ο άλλος γονέας απασχολείται σε φορείς παροχής υπη-
ρεσιών υγείας ή είναι εκπαιδευτικός. Για την εφαρμογή 
της παρ. 4, για τους υπαλλήλους που απασχολούνται, με 
οποιοδήποτε καθεστώς εργασίας, στο Υπουργείο Υγεί-
ας, σε φορείς παροχής υπηρεσιών υγείας, στο Υπουργείο 
Μετανάστευσης και Ασύλου και τους φορείς αυτού, απαι-
τείται αιτιολογημένη απόφαση του αρμόδιου οργάνου 
της υπηρεσίας κατόπιν σύμφωνης γνώμης του αρμόδιου 
Υπουργού. Για την εφαρμογή της παρ. 4, εφόσον ο γονέας 
στον οποίο χορηγείται η άδεια είναι εκπαιδευτικός, απο-φαίνεται ο Διευθυντής της Σχολικής Μονάδας, μετά από 
σύμφωνη γνώμη του Διευθυντή Εκπαίδευσης. Επιτρέπεται 
η ανάθεση καθηκόντων διδασκαλίας με τηλεκπαίδευση σε εκπαιδευτικούς στους οποίους χορηγείται η άδεια ει-
δικού σκοπού της παρ. 4. Για την εφαρμογή της παρ. 4 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 608 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
στο προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων, των Σωμάτων 
Ασφαλείας και των καταστημάτων κράτησης, απαιτείται 
μόνο αιτιολογημένη απόφαση του αρμοδίου οργάνου της 
υπηρεσίας, όπου υπηρετεί. Τα αρμόδια όργανα αποφαί-
νονται εάν είναι δυνατή η παροχή των διευκολύνσεων της 
παρ. 4 ή, στην περίπτωση που και οι δύο γονείς υπηρε-
τούν στους ανωτέρω φορείς ή είναι ένστολο προσωπικό, 
σε ποιον από τους δύο γονείς είναι δυνατή η χορήγηση διευκόλυνσης, με βάση τη θέση, όπου υπηρετούν και τα καθήκοντα που ασκούν.».
2. Το παρόν ισχύει έως τις 15.4.2022. Η ισχύς του δύ-
ναται να παρατείνεται με απόφαση του Υπουργού Εσω-τερικών.
Άρθρο 67
Ειδικές ρυθμίσεις για τους εργαζομένους σε φορείς του δημοσίου τομέα που τελούν σε αναστολή άσκησης καθηκόντων - Τροποποίηση περ. α΄ παρ. 6 άρθρου 206ν. 4820/2021
1. Στο τέλος της περ. Α΄ της παρ. 6 του άρθρου 206 του 
ν. 4820/2021 (Α΄ 130) προστίθενται δύο νέα εδάφια και η περ. α΄ διαμορφώνεται ως εξής:
«α) Ειδικώς στην περίπτωση εργαζομένων σε φορείς 
του δημοσίου τομέα, υπό την έννοια της περ. (α) της 
παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α΄ 143), που 
εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος, με 
απόφαση του επικεφαλής του φορέα επιβάλλεται, κατά 
παρέκκλιση κάθε άλλης γενικής ή ειδικής διάταξης, το 
ειδικό διοικητικό μέτρο της αναστολής καθηκόντων για επιτακτικούς λόγους προστασίας της δημόσιας υγείας. 
Κατά τον χρόνο αναστολής καθηκόντων, ο οποίος δεν 
λογίζεται ως χρόνος πραγματικής δημόσιας υπηρεσίας, δεν καταβάλλονται αποδοχές. Με την πραγματοποίηση της πρώτης ή της μοναδικής δόσης η αναστολή αίρεται 
με όμοια απόφαση του φορέα, υπό την προϋπόθεση 
της ολοκλήρωσης του εμβολιαστικού κύκλου, σύμφωνα 
με τις προβλεπόμενες διαδικασίες και στον προβλεπό-
μενο χρόνο. Στους εργαζόμενους, στους οποίους έχει 
επιβληθεί το μέτρο της αναστολής άσκησης καθηκόντων 
και μέχρι την άρση αυτού δεν επιτρέπεται η διενέργεια οποιασδήποτε υπηρεσιακής μετ αβολής, η άσκηση ή η 
χορήγηση άδειας για την άσκηση ιδιωτικού έργου με 
αμοιβή, καθώς και η χορήγηση πάσης φύσεως αδειών. 
Στους εργαζόμενους αυτούς, για το χρονικό διάστημα 
που τελούν σε αναστολή, ισχύουν οι περιορισμοί και 
τα ασυμβίβαστα σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία.
2. Η παρ. 1 ισχύει αναδρομικά από την ημερομηνία 
επιβολής του ειδικού διοικητικού μέτρου της αναστο-
λής άσκησης καθηκόντων σε κάθε εργαζόμενο και οι 
διοικητικές πράξεις που έχουν εκδοθεί κατά παράβαση 
αυτής ανακαλούνται.
Άρθρο 68
Μετατάξεις μονίμων διοικητικών υπαλλήλων σε δικαστήρια, εισαγγελίες και γενικές επιτροπείες της Χώρας - Τροποποίηση παρ. 8 άρθρου 3 ν. 4440/2016
1. Στην παρ. 8 του άρθρου 3 του ν. 4440/2016 (Α΄ 224) 
α) τροποποιείται το πρώτο εδάφιο ως προς τις κατηγο-ρίες των υπαλλήλων που μετατάσσονται, β) προστίθεται 
νέο τρίτο εδάφιο και γ) τροποποιείται το τέταρτο εδάφιο 
ως προς τις εφαρμοζόμενες διατάξεις, και η παρ. 3 δια-μορφώνεται ως εξής:
«8. Ειδικά για τα δικαστήρια, τις εισαγγελίες και τις 
γενικές επιτροπείες της Χώρας επιτρέπεται αποκλει-
στικά η μετάταξη των μονίμων πολιτικών διοικητικών 
υπαλλήλων, που ανήκουν οργανικά στους φορείς της 
παρ. 1, μέσω των διαδικασιών των κύκλων του Ενιαίου 
Συστήματος Κινητικότητας. Αρμόδιο όργανό της, κατά το άρθρο 7, αξιολόγησης των υποψηφίων είναι το κατά περίπτωση αρμόδιο δικαστικό συμβούλιο των ως άνω 
φορέων υποδοχής. Οι διευθύνοντες τα Δικαστήρια ή τις 
Εισαγγελίες στα οποία ανήκουν οι εκάστοτε προκηρυσ-σόμενες θέσεις, δύνανται να υποβάλλουν στο αρμόδιο 
δικαστικό συμβούλιο γνωμοδότησ η επί των υποβληθει-
σών αιτήσεων. Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας 
αξιολόγησης και την επιλογή όσων υποψηφίων πληρούν 
τα απαιτούμενα προσόντα για την πλήρωση των οικεί-
ων θέσεων μόνιμων δικαστικών υπαλλήλων, εφαρμο-
ζομένων αναλόγως των παρ. 2 έως 4 του άρθρου 7, το 
αρμόδιο όργανο του Υπουργείου Δικαιοσύνης εκδίδει 
πράξη μετάταξης των υπαλλήλων που έχουν επιλεχθεί 
από το δικαστικό συμβούλιο. Μετά τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, η πράξη μετάταξης κοινοποιείται αμελλητί στην υπηρεσία προέλευσης του 
υπαλλήλου, καθώς και στον ίδιο, ο οποίος υποχρεούται 
να αναλάβει υπηρεσία στη νέ α του θέση το αργότερο 
εντός ενός (1) μηνός από την πιο πάνω κοινοποίηση.».
2. Η παρ. 1 καταλαμβάνει και τον δεύτερο κύκλο κινη-
τικότητας του 2021.
Άρθρο 69
Υπερωριακή απασχόληση των υπαλλήλων των Κ.Ε.Π. για παροχή υπηρεσιών που σχετίζονται με την κάλυψη εκτάκτων αναγκών για την προστασία της δημόσιας υγείας έναντι του κορωνοϊού COVID-19
Με απόφαση του οικείου Δημάρχου και ειδικά για το χρο-
νικό διάστημα από 1η Ιανουαρίου 2022 έως 31η Μαρτίου 
2022, ο προβλεπόμενος από το άρθρο 20 του ν. 4354/2015 
(Α΄ 176) αριθμός ωρών της απογευματινής υπερωριακής 
απασχόλησης των υπαλλήλων των Κέντρων Εξυπηρέτη-
σης Πολιτών - Κ.Ε.Π., καθορίζεται έως σαράντα (40) ώρες 
μηνιαίως, για την κάλυψη εκτάκτων αναγκών για τη διεκπε-
ραίωση υποθέσεων που σχετίζονται με την προστασία της 
δημόσιας υγείας έναντι του κορωνοϊού COVID-19, υπό την 
προϋπόθεση της χορήγησης βεβαίωσης από τη Διεύθυνση 
Υπηρεσιών μιας Στάσης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυ-
βέρνησης, σχετικά με τη χρήση κωδικών διαπιστευτηρίων 
στην εφαρμογή «Κωδικοί Δημόσιας Διοίκησης» από τους 
υπαλλήλους των Κ.Ε.Π. και την πρόσβασή τους στη θυρίδα 
του Κ.Ε.Π., στο οποίο υπηρετούν.
Άρθρο 70Ειδικοί όροι δόμησης για την ανέγερση νέου Δημοτικού κολυμβητηρίου στον Δήμο Δράμας
Στην εκτός σχεδίου έκταση ιδιοκτησίας του Δήμου 
Δράμας, εμβαδού 14.600,00 τ.μ., όπως αυτή φαίνεται 
στο συνημμένο τοπογραφικό διάγραμμα του Παραρτή-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 609 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
ματος Ι, ορίζονται η θέση του νέου κολυμβητηρίου και 
οι κάτωθι ειδικοί όροι δόμησης:
α. Μέγιστη επιτρεπόμενη κάλυψη: 25,00%β. Συντελεστής Δόμησης: 0,26γ. Μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος: 10,60 μ.δ. Ελάχιστη απόφαση από τα όρια:ως έχει για τα υφιστάμενα κτίρια,
4,28 μ. για το νέο κολυμβητήριο (από το δασικό όριο),
5,99 μ. για το νέο κολυμβητήριο (από το όριο ιδιο-
κτησίας).
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΒ΄
ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
Άρθρο 71
Ρυθμίσεις θεμάτων πολιτικής προστασίας
1. Στο πλαίσιο της αποτελεσματικής θωράκισης της 
πολιτικής προστασίας της Χώρας και προκειμένου να 
καταστεί δυνατή η εξασφάλιση νέων υπηρεσιών αερο-
πυρόσβεσης, το Ελληνικό Δημόσιο αναγνωρίζει, εφόσον 
συντρέχει η προϋπόθεση της παρ. 2, τις πάσης φύσε-
ως οφειλές του Πυροσβεστικού Σώματος προς τον δι-
εθνή οργανισμό με την επωνυμία «Nato Support and 
Procurement Agency» (NSPA), ποσού οκτώ εκατομμυ-
ρίων τετρακοσίων πενήντα επτά χιλιάδων τετρακοσί-
ων ογδόντα ενός ευρώ και εξήντα τεσσάρων λεπτών 
(8.457.481,64 €) οι οποίες αφορούν σε διοικητικά κόστη, 
σε υπηρεσίες τεχνικής, πτητικής εφοδιαστικής υποστή-ριξης και συντήρησης των εναερίων μέσων του Πυρο-
σβεστικού Σώματος και σε υπηρεσίες αεροπυρόσβεσης 
με μίσθωση ελικοπτέρων δασοπυρόσβεσης, που ο ως 
άνω οργανισμός παρείχε κατά τα έτη 2011 έως και 2016.
2. Για την εφαρμογή της παρ. 1, ο ως άνω διεθνής ορ-
γανισμός παραιτείται ανεπιφύλακτα, με σχετική έγγρα-
φη δήλωσή του, από οποιαδήποτε άλλη αξίωση, που 
προέρχεται από την ως άνω αιτία ανεξαρτήτως νομικής βάσης, καθώς και από όποια τυχόν σχετική διαδικασία επίλυσης διαφορών.
Άρθρο 72
Συμβάσεις προμήθειας αυτοδιαγνωστικών τεστ ταχείας ανίχνευσης αντιγόνου (self-test) του ιού SARS-COVID-19 της Γενικής Γ ραμματείας Πολιτικής Προστασίας - Τροποποίηση άρθρου 145 του ν. 4831/2021
Στο άρθρο 145 του ν. 4831/2021 (Α΄ 170), τροποποι-είται το τρίτο εδάφιο ως προς την προθεσμία υποβολής 
στο Ελεγκτικό Συνέδριο, προστίθεται τέταρτο εδάφιο 
και το άρθρο 145 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 145
Συμβάσεις προμήθειας αυτοδιαγνωστικών τεστ 
ταχείας ανίχνευσης αντιγόνου (self-test) του 
ιού SARS-COVID-19 της Γενικής Γ ραμματείας Πολιτικής Προστασίας
Εφόσον εξακολουθεί να υφίσταται άμεσος κίνδυνος 
διασποράς του κορωνοϊού COVID-19, η έλλειψη του 
οποίου βεβαιώνεται με απόφαση του Υπουργού Υγεί-
ας, και πάντως για χρονικό διάστημα που δεν μπορεί να 
υπερβαίνει τους τέσσερις (4) μήνες από την έναρξη ισχύ-
ος του παρόντος, η Γενική Γ ραμματεία Πολιτικής Προ-
στασίας δύναται, κατά παρέκκλιση όλων των κείμενων εθνικών διατάξεων περί δημοσίων συμβάσεων, καθώς 
και των διατάξεων περί αρμοδιότητας και σκοπού του 
Ινστιτούτου Φαρμακευτικής Έρευνας και Τεχνολογίας 
Α.Ε. (Ι.Φ.Ε.Τ. Α.Ε.), να αναθέτει και να συνάπτει συμβάσεις 
προμήθειας αυτοδιαγνωστικών τεστ ταχείας ανίχνευσης 
αντιγόνου (self-test) του ιού SARS-COVID-19 και κάθε 
είδους παρεπόμενων υπηρεσιών σχετικών, ενδεικτικά, 
με την ασφαλή διάθεση, αποθήκευση, φύλαξη και μετα-
φορά αυτών από τρίτες εταιρίες. Η διαδικασία επιλογής 
του αναδόχου και η σύναψη των συμβάσεων του πρώτου 
εδαφίου γίνονται με διαπραγμάτευση της Γενικής Γ ραμ-ματείας Πολιτικής Προστασίας με τρεις (3) τουλάχιστον δυνητικούς αναδόχους, με κάθε πρόσφορο μέσο, χωρίς 
την τήρηση απαιτήσεων δημοσιότητας, τηρουμένης της 
διαδικασίας της περ. γ) της παρ. 2 του άρθρου 32 του ν. 
4412/2016 (Α΄ 147) και με αποκλειστικό κριτήριο την 
πλέον συμφέρουσα, βάσει τιμής, προσφορά. Οι ως άνω συμβάσεις υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής της παρ. 3 
του άρθρου 325 του ν. 4700/2020 (Α΄ 127), με την επι-
φύλαξη της προθεσμίας υποβολής τους στο Ελεγκτικό 
Συνέδριο, η οποία ορίζεται σε τέσσερις (4) μήνες. Η ισχύς 
του παρόντος άρθρου εκκινεί από τις 23.9.2021.».
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΓ΄
ΕΝΑΡΞΗ ΙΣΧΥΟΣ
Άρθρο 73
Έναρξη ισχύος
1. Η ισχύς του παρόντος αρχίζει από τη δημοσίευσή 
του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εκτός αν ορίζεται 
διαφορετικά στις επιμέρους διατάξεις του.
2. Η ισχύς του άρθρου 4 αρχίζει την 1η.7.2022.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 610 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 611 Τεύχος A’ 12/24.01.2022

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 612 Τεύχος A’ 12/24.01.2022

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 613 Τεύχος A’ 12/24.01.2022

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 614 Τεύχος A’ 12/24.01.2022
Παραγγέλλομε τη δημοσίευση του παρόντος στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και την εκτέλεσή του ως νόμου 
του Κράτους.
Αθήνα, 21 Ιανουαρίου 2022
Η Πρόεδρος της Δημοκρατίας
ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΥ
Ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΙΚΡΑΜΜΕΝΟΣ
Οι Υπουργοί
Οικονομικών
ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΤΑΪΚΟΥΡΑΣ  Αναπληρωτής Υπουργός
Οικονομικών
ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΣΚΥΛΑΚΑΚΗΣ  Ανάπτυξης και Επενδύσεων
ΣΠΥΡΙΔΩΝ - ΑΔΩΝΙΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ  
Εξωτερικών
ΝΙΚΟΛΑΟΣ - ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ  Αναπληρωτής ΥπουργόςΕξωτερικών
ΜΙΛΤΙΑΔΗΣ ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ  Εθνικής Άμυνας
ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ  
Παιδείας και Θρησκευμάτων
ΝΙΚΗ ΚΕΡΑΜΕΩΣ  Εργασίας καιΚοινωνικών Υποθέσεων
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ  Υγείας
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΛΕΥΡΗΣ  
Αναπληρώτρια ΥπουργόςΥγείας
ΑΣΗΜΙΝΑ ΓΚΑΓΚΑ  Περιβάλλοντος και Ενέργειας
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΚΡΕΚΑΣ  Προστασίας του Πολίτη
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΘΕΟΔΩΡΙΚΑΚΟΣ  
Δικαιοσύνης
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΣΙΑΡΑΣ  Εσωτερικών
ΜΑΥΡΟΥΔΗΣ ΒΟΡΙΔΗΣ  Αναπληρωτής ΥπουργόςΕσωτερικών
ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ ΠΕΤΣΑΣ  
Υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΗΤΑΡΑΚΗΣ  Υποδομών και Μεταφορών
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ  Ναυτιλίαςκαι Νησιωτικής Πολιτικής
ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΛΑΚΙΩΤΑΚΗΣ  
Αγροτικής Ανάπτυξηςκαι Τροφίμων
ΣΠΥΡΙΔΩΝ - ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΛΙΒΑΝΟΣ  Κλιματικής Κρίσης καιΠολιτικής Προστασίας
ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ  Επικρατείας
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ  
Επικρατείας
ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ  
Θεωρήθηκε και τέθηκε η Μεγάλη Σφραγίδα του Κράτους.
Αθήνα, 21 Ιανουαρίου 2022
Ο επί της Δικαιοσύνης Υπουργός
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΣΙΑΡΑΣ
Καποδιστρίου 34, Τ.Κ. 104 32, Αθήνα 
Τηλ. Κέντρο 210 5279000
Κείμενα προς δημοσίευση:   webmaster.et@et.gr *01000122401220056*