ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
 ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ     Αρ. Φύλλου  8
 28 Ιανουαρίου 2009
  ΝΟΜΟΣ ΥΠ’ ΑΡΙΘ. 3734
Προώθηση της συμπαραγωγής δύο ή περισσότερων 
χρήσιμων μορφών ενέργειας, ρύθμιση ζητημάτων 
σχετικών με το Υδροηλεκτρικό Έργο Μεσοχώρας 
και άλλες διατάξεις. 
 Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ 
 Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή:
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄
ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΥΟ
Ή ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΩΝ ΧΡΗΣΙΜΩΝ ΜΟΡΦΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
Άρθρο 1
Σκοπός
Με τις διατάξεις του παρόντος κεφαλαίου εναρμονί−
ζεται η ελληνική νομοθεσία με την Οδηγία 2004/8/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 11ης Φεβρουαρίου 2004 για την προώθηση της συμπα−
ραγωγής ενέργειας βάσει της ζήτησης για χρήσιμη 
θερμότητα στην εσωτερική αγορά ενέργειας και για 
την τροποποίηση της Οδηγίας 92/42/ΕΟΚ (ΕΕ L 52/50) και συμπληρώνεται το νομικό πλαίσιο για την προώθη−
ση της συμπαραγωγής δύο ή περισσότερων χρήσιμων 
μορφών ενέργειας.
Άρθρο 2
Πεδίο εφαρμογής
Οι διατάξεις του παρόντος κεφαλαίου εφαρμόζο−
νται στη συμπαραγωγή δύο ή περισσότερων χρήσιμων 
μορφών ενέργειας, όπως αυτή ορίζεται στο άρθρο 3, 
και στις σχετικές τεχνολογίες, που αναφέρονται στο 
άρθρο 4.
Άρθρο 3
Ορισμοί
1. Για την εφαρμογή του παρόντος νόμου οι όροι που 
χρησιμοποιούνται έχουν την ακόλουθη έννοια:
«Συμπαραγωγή Ηλεκτρισμού και Θερμότητας (ΣΗΘ)»: 
Η ταυτόχρονη παραγωγή χρήσιμης θερμικής ενέργειας 
και ηλεκτρικής ή/και μηχανικής ενέργειας από την ίδια 
αρχική ενέργεια, στο πλαίσιο μόνο μίας διεργασίας. 
Όπου στο παρόν κεφάλαιο αναφέρεται ο όρος «συ−μπαραγωγή», νοείται η Συμπαραγωγή Ηλεκτρισμού και 
Θερμότητας (ΣΗΘ), όπως εδώ ορίζεται.
«Χρήσιμη θερμική ενέργεια»: Η θερμική ενέργεια που 
παράγεται στο πλαίσιο διεργασίας συμπαραγωγής, 
προκειμένου να ικανοποιήσει οικονομικά δικαιολογη−
μένη ζήτηση για θέρμανση ή ψύξη.
«Οικονομικά δικαιολογημένη ζήτηση»: Η ζήτηση που 
δεν υπερβαίνει τις ανάγκες θέρμανσης ή ψύξης και η 
οποία διαφορετικά θα ικανοποιείτο, σύμφωνα με τις 
συνθήκες της αγοράς, από διαδικασίες παραγωγής 
χρήσιμων μορφών ενέργειας διαφορετικές από τη συ−
μπαραγωγή.
«Ηλεκτρική ενέργεια από συμπαραγωγή»: Η ηλεκτρική 
ενέργεια που παράγεται στο πλαίσιο μιας διεργασίας 
συνδεόμενης με την παραγωγή χρήσιμης θερμικής ενέρ−
γειας και υπολογίζεται σύμφωνα με τη μεθοδολογία που 
περιγράφεται στο άρθρο 5. Όπου στο παρόν κεφάλαιο 
αναφέρεται ηλεκτρική ενέργεια από συμπαραγωγή, νο−
είται ότι περιλαμβάνεται και η μηχανική ενέργεια που 
ενδεχομένως παράγεται από τη συμπαραγωγή.
«Εφεδρική ηλεκτρική ενέργεια»: Η ηλεκτρική ενέργεια 
που απορροφά ο κάτοχος άδειας παραγωγής από το 
Σύστημα ή το Δίκτυο στις περιπτώσεις που η διεργα−
σία συμπαραγωγής διακόπτεται, όπως σε περιόδους 
συντήρησης ή θέσης εκτός λειτουργίας.
«Συμπληρωματική ηλεκτρική ενέργεια»: Η ηλεκτρική 
ενέργεια που απορροφά ο κάτοχος άδειας παραγωγής 
από το Σύστημα ή το Δίκτυο, σε περιπτώσεις που η 
ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια είναι μεγαλύτερη από 
την παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια στη διεργασία συ−
μπαραγωγής.
«Ολικός βαθμός απόδοσης»: Ο λόγος της ετήσιας πο−
σότητας της παραγόμενης ηλεκτρικής ή και μηχανικής 
ενέργειας και της παραγόμενης χρήσιμης θερμικής 
ενέργειας προς το ενεργειακό περιεχόμενο των καυσί−
μων που χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο της διεργασίας 
συμπαραγωγής.
«Μονάδα συμπαραγωγής»: Η μονάδα, η δυνάμενη να 
λειτουργεί κατά τον τρόπο της συμπαραγωγής.
«Αποδοτικότητα συμπαραγωγής»: Το ποσοστό εξοικο−
νόμησης πρωτογενούς ενέργειας, που επιτυγχάνεται με 
τη συμπαραγωγή σε σύγκριση με τη χωριστή παραγω−
γή χρήσιμης θερμικής και ηλεκτρικής ή και μηχανικής 
ενέργειας.99
100 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
«Συμπαραγωγή μικρής κλίμακας»: Οι μονάδες συμπα−
ραγωγής με εγκατεστημένη ηλεκτρική ισχύ ίση ή μι−
κρότερη του 1 ΜWe.
«Συμπαραγωγή πολύ μικρής κλίμακας»: Η μονάδα συ−
μπαραγωγής με μέγιστη ηλεκτρική ισχύ ίση ή μικρότερη 
από 50kWe.
«Συμπαραγωγή ηλεκτρισμού και θερμότητας υψηλής 
αποδοτικότητας (ΣΗΘΥΑ)»: Η συμπαραγωγή που εξα−
σφαλίζει εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας τουλά−
χιστον κατά δέκα τοις εκατό (10 %) σε σύγκριση με τη 
χωριστή παραγωγή θερμικής και ηλεκτρικής ενέργειας, 
με τη μεθοδολογία που περιγράφεται στο άρθρο 6. 
Η παραγωγή από μονάδες συμπαραγωγής μικρής και 
πολύ μικρής κλίμακας που εξασφαλίζει εξοικονόμηση 
πρωτογενούς ενέργειας, ανεξαρτήτως ποσοστού, χαρα−
κτηρίζεται ως συμπαραγωγή υψηλής αποδοτικότητας.
«Τιμή αναφοράς του βαθμού απόδοσης για χωριστή 
παραγωγή»: Ο βαθμός απόδοσης της χωριστής παρα−
γωγής θερμικής ενέργειας και ηλεκτρικής ενέργειας, 
την οποία αποσκοπεί να υποκαταστήσει η διεργασία 
συμπαραγωγής.
«Λόγος ηλεκτρικής προς θερμική ενέργεια»: Ο λόγος 
της ηλεκτρικής ενέργειας από συμπαραγωγή προς τη χρήσιμη θερμική ενέργεια, με χρήση των λειτουργικών 
δεδομένων συμπαραγωγής της συγκεκριμένης μονά−
δας.
«Λειτουργικά δεδομένα ΣΗΘ»: Τα ονομαστικά δεδομέ−
να του κατασκευαστή για νέες μονάδες κατά τη φάση 
σχεδίασης και εγκατάστασης. Για λειτουργούσες μο−
νάδες νοούνται τα δεδομένα που καταγράφονται όταν η μονάδα λειτουργεί σε μέγιστο συμπαραγωγικό φορ−τίο.
«Μονάδα ΣΗΘ συμπαγούς τύπου»: Η μονάδα ΣΗΘ, στην 
οποία όλα τα κύρια και περιφερειακά εξαρτήματα βρί−
σκονται εντός σταθερού περιβλήματος που περιλαμβά−
νει και την ακουστική μόνωση.
«Παραγωγή από συμπαραγωγή»: Το άθροισμα της 
ηλεκτρικής και μηχανικής ενέργειας και της χρήσιμης θερμικής ενέργειας που παράγονται από τη συμπαρα−γωγή.
«Εγγύηση Προέλευσης από ΣΗΘΥΑ»: Η πιστοποίηση 
από τον φορέα έκδοσης εγγυήσεων προέλευσης, ότι η ηλεκτρική ενέργεια, στην οποία αφορά, έχει παραχθεί από συμπαραγωγή υψηλής αποδοτικότητας.
«Σύστημα Εγγυήσεων Προέλευσης ΣΗΘΥΑ»: Οι κανόνες 
που θεσπίζονται και οι διαδικασίες που ορίζονται με το 
κεφάλαιο αυτό, καθώς και με τις ειδικότερες κανονιστι−
κές πράξεις που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότησή του.
«Αυτόνομος σταθμός συμπαραγωγής»: Ο σταθμός 
συμπαραγωγής που παράγει ηλεκτρική ενέργεια από 
συμπαραγωγή και δεν είναι συνδεδεμένος με το Σύ−
στημα ή το Δίκτυο.
2. Οι ανωτέρω ορισμοί αντικαθιστούν τους αντίστοι−
χους ορισμούς των στοιχείων 19 έως 22 του άρθρου 2 του ν. 3468/2006 (ΦΕΚ 129 Α΄).
Άρθρο 4
Τεχνολογίες συμπαραγωγής
Στις τεχνολογίες συμπαραγωγής, σε σχέση με τις 
οποίες εφαρμόζεται το παρόν κεφάλαιο, περιλαμβάνο−νται οι ακόλουθοι τύποι:
α) Συνδυασμένος κύκλος αεριοστροβίλου με ανάκτηση 
θερμότηταςβ) Ατμοστρόβιλος αντίθλιψης
γ) Ατμοστρόβιλος συμπύκνωσης − απομάστευσηςδ) Αεριοστρόβιλος με ανάκτηση θερμότηταςε) Παλινδρομική μηχανή εσωτερικής καύσηςστ) Μικροστρόβιλος
ζ) Μηχανή Stirling
η) Κυψέλη καυσίμουθ) Ατμομηχανήι) Οργανικός κύκλος Rankine
ια) Οποιοσδήποτε άλλος τύπος τεχνολογίας ή συν−
δυασμός τύπων τεχνολογιών που εμπίπτει στον ορισμό 
της συμπαραγωγής.
Άρθρο 5
Ηλεκτρική ενέργεια από συμπαραγωγή
Η ηλεκτρική ενέργεια από συμπαραγωγή υπολογίζε−
ται με τη μέθοδο που περιγράφεται στο παρόν άρθρο. Ειδικότερα:
α) Οι τιμές που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό 
της ηλεκτρικής ενέργειας από συμπαραγωγή προσ−
διορίζονται με βάση την αναμενόμενη ή πραγματική 
λειτουργία της μονάδας κάτω από κανονικές συνθήκες 
χρήσης. Για τις μονάδες συμπαραγωγής πολύ μικρής 
κλίμακας ο υπολογισμός μπορεί να βασίζεται σε πιστο−
ποιημένες τιμές.
β) Η ηλεκτρική ενέργεια από συμπαραγωγή θεωρείται 
ίση με την ολική ετήσια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας 
της μονάδας μετρούμενη στους ακροδέκτες των κύριων 
γεννητριών:
(i) σε μονάδες συμπαραγωγής τύπου β΄, δ΄, ε΄, στ΄, ζ΄ 
και η΄ από τους αναφερόμενους στο άρθρο 4, με ολικό 
ετήσιο βαθμό απόδοσης τουλάχιστον ίσο με εβδομήντα 
πέντε τοις εκατό (75%),
(ii) σε μονάδες συμπαραγωγής τύπου α΄ και γ΄ από 
τους αναφερόμενους στο άρθρο 4, με ολικό ετήσιο βαθμό απόδοσης τουλάχιστον ίσο με ογδόντα τοις 
εκατό (80%).
γ) Σε μονάδες συμπαραγωγής τύπου β΄, δ΄, ε΄, στ΄, ζ΄ και 
η΄ από τους αναφερόμενους στο άρθρο 4 με ολικό ετή−
σιο βαθμό απόδοσης μικρότερο του εβδομήντα πέντε 
τοις εκατό (75%), και σε μονάδες συμπαραγωγής τύπου 
α΄ και γ΄ από τους αναφερόμενους στο άρθρο 4 με ολικό 
ετήσιο βαθμό απόδοσης μικρότερο του ογδόντα τοις εκατό (80%), η ηλεκτρική ενέργεια από συμπαραγωγή υπολογίζεται με την ακόλουθη σχέση:
Ε
CHP = ΗCHP · C
όπου
ECHP είναι η ηλεκτρική ενέργεια από συμπαραγωγή,
HCHP είναι η χρήσιμη θερμική ενέργεια από συμπαρα−
γωγή, στην οποία δεν περιλαμβάνεται η θερμική ενέρ−
γεια που προέρχεται από χωριστούς λέβητες ή από 
παροχέτευση ατμού από τον ατμολέβητα πριν από τον ατμοστρόβιλο,
C είναι ο λόγος ηλεκτρικής προς τη χρήσιμη θερμική 
ενέργεια από συμπαραγωγή.
δ) Ο υπολογισμός της ηλεκτρικής ενέργειας από 
συμπαραγωγή βασίζεται στον πραγματικό λόγο ηλε−
κτρικής προς θερμική ενέργεια. Εάν ο πραγματικός λό−
γος ηλεκτρικής προς θερμική ενέργεια μιας μονάδας 
συμπαραγωγής δεν είναι γνωστός, μπορούν να χρη−
σιμοποιούνται, ιδιαίτερα για στατιστικούς λόγους, οι 
ακόλουθες πρότυπες τιμές για τις μονάδες τύπου α΄, 
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  101
β΄, γ΄, δ΄ και ε΄ από τους αναφερόμενους στο άρθρο 4, 
με την προϋπόθεση ότι η υπολογιζόμενη με τον τρόπο αυτόν ηλεκτρική ενέργεια από συμπαραγωγή είναι ίση ή μικρότερη με την ολική παραγωγή ηλεκτρικής ενέρ−γειας της μονάδας:
Τύπος μονάδαςΠρότυπος λόγος
ηλεκτρικής προς 
θερμική ενέργεια (C)
Συνδυασμένος κύκλος αεριο−στροβίλου με ανάκτηση θερ−
μότητας0,95
Ατμοστρόβιλος αντίθλιψης 0,45
Ατμοστρόβιλος συμπύκνωσης−
απομάστευσης0,45
Αεριοστρόβιλος με ανάκτηση 
θερμότητας0,55
Παλινδρομική μηχανή εσωτερι−
κής καύσης0,75
ε) Εάν ένα μέρος του ενεργειακού περιεχομένου του 
καυσίμου που χρησιμοποιείται στη διεργασία συμπαρα−
γωγής ανακτάται σε χημικά προϊόντα και ανακυκλώνε−
ται, το μέρος αυτό αφαιρείται από την ποσότητα του 
χρησιμοποιούμενου καυσίμου πριν από τον υπολογισμό 
του ολικού βαθμού απόδοσης που χρησιμοποιείται στα 
εδάφια β΄ και γ΄.
στ) Το ενεργειακό περιεχόμενο ενός καυσίμου υπο−
λογίζεται με βάση την κατώτερη θερμογόνο ικανότητά 
του. Όλοι οι βαθμοί απόδοσης που προβλέπονται στο 
παρόν Κεφάλαιο υπολογίζονται με βάση την κατώτερη 
θερμογόνο ικανότητα των καυσίμων.
Άρθρο 6
Υπολογισμός αποδοτικότητας συμπαραγωγής
1. Για τον υπολογισμό της αποδοτικότητας συμπαρα−
γωγής λαμβάνονται ιδιαιτέρως υπόψη τα εξής:
α) η ηλεκτρική ενέργεια από συμπαραγωγή,
β) η χρήσιμη θερμική ενέργεια από συμπαραγωγή,
γ) ο λόγος εξοικονόμησης πρωτογενούς ενέργειας.
2. Η αποδοτικότητα συμπαραγωγής υπολογίζεται ως 
ακολούθως:
α) Για τις μονάδες συμπαραγωγής ορίζονται οι ακό−
λουθοι ενεργειακοί βαθμοί απόδοσης.
 EcΗλεκτρικός βαθμός απόδοσης:    ηe = ―――――
 Fc
 ΗCHPΘερμικός βαθμός απόδοσης:       ηh = ―――――
 Fc
Ολικός βαθμός απόδοσης:  η=ηe+ηhόπου
Εc ηλεκτρική ενέργεια που προέρχεται από τη μονάδα 
συμπαραγωγής,
ΗCHP χρήσιμη θερμική ενέργεια που προέρχεται από 
συμπαραγωγή,
Fc ενέργεια καυσίμου που καταναλώθηκε κατά τη δι−
αδικασία για την παραγωγή των Ec και HCHP.β) Η αποδοτικότητα της συμπαραγωγής εκφράζεται 
από το λόγο εξοικονόμησης πρωτογενούς ενέργειας, 
ο οποίος ορίζεται από τη σχέση:
 FE + FH − FC         PESR  =    ― ――――――――――――
 FE + FH
όπου
PESR είναι ο λόγος εξοικονόμησης πρωτογενούς 
ενέργειας,
FE είναι η ενέργεια του καυσίμου για τη χωριστή πα−
ραγωγή της ηλεκτρικής ενέργειας ΕC,
FH είναι η ενέργεια του καυσίμου για τη χωριστή πα−
ραγωγή της θερμικής ενέργειας ΗCHP.
γ) O λόγος εξοικονόμησης πρωτογενούς ενέργειας, 
χρησιμοποιώντας τις τιμές αναφοράς όπως ορίζονται 
στην παράγραφο 3 του παρόντος άρθρου, υπολογίζεται 
με τη σχέση:
 1PESR  =  1  −  ―――――――――――――
 η
e ηh ―――― + ―――― ηer ηhrόπου
ηer είναι η τιμή αναφοράς του βαθμού απόδοσης για 
τη χωριστή παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας,
ηhr είναι η τιμή αναφοράς του βαθμού απόδοσης για 
τη χωριστή παραγωγή θερμικής ενέργειας.
3. Για τον υπολογισμό της αποδοτικότητας των περι−
πτώσεων α΄, β΄ και γ΄, εάν μια μονάδα συμπαραγωγής 
παράγει και μηχανική ενέργεια, η ετήσια παραγωγή ηλε−
κτρικής ενέργειας της μονάδας προσαυξάνεται κατά 
μια πρόσθετη ποσότητα που αντιστοιχεί σε ποσότητα 
ηλεκτρικής ενέργειας ισοδύναμη της μηχανικής ενέργει−
ας. Αυτή η πρόσθετη ποσότητα δεν συνεκτιμάται κατά τον υπολογισμό των εγγυήσεων προέλευσης.
4. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης καθορίζο−
νται:
α) οι τιμές αναφοράς των βαθμών απόδοσης για χω−
ριστή παραγωγή ηλεκτρικής και θερμικής ενέργειας,
β) οι λεπτομέρειες της μεθόδου υπολογισμού της 
αποδοτικότητας συμπαραγωγής.
Άρθρο 7
Μέτρα για την προώθηση της συμπαραγωγής
και της συμπαραγωγής υψηλής αποδοτικότητας
1. Όπου στις διατάξεις του ν. 3468/2006 αναφέρεται 
η ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται από σταθμό ή 
μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ΣΗΘΥΑ, ως 
τέτοια νοείται η ενέργεια, η οποία παράγεται με συμπα−
ραγωγή υψηλής αποδοτικότητας και υπολογίζεται κατά 
τις διατάξεις του παρόντος κεφαλαίου. Η ποσότητα της 
ενέργειας αυτής μπορεί να είναι τμήμα του συνόλου της 
παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας του σταθμού.
2. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης ύστερα από 
γνώμη της ΡΑΕ καθορίζονται η διαδικασία, τα ειδικότε−
ρα θέματα και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την τι−
μολόγηση της ηλεκτρικής ενέργειας από συμπαραγωγή 
κατά το μέρος που δεν χαρακτηρίζεται ΣΗΘΥΑ.
3. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης τροποποιού−
νται και συμπληρώνονται, σύμφωνα με τις διατάξεις του 
102 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
κεφαλαίου αυτού, οι αποφάσεις, οι οποίες προβλέπονται 
στην παράγραφο 3 του άρθρου 5 και στην παράγραφο 
10 του άρθρου 8 του ν. 3468/2006 για την προσαρμογή τους στο καθεστώς του παρόντος νόμου.
4. Προς διασφάλιση της μεταφοράς και διανομής της 
ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από ΣΗΘΥΑ, εφαρ−
μόζονται αναλόγως οι διατάξεις του άρθρου 9 του ν. 3468/
2006, οι σχετικές διατάξεις του ν. 2773/1999 (ΦΕΚ 286 
Α΄), καθώς και οι συναφείς ρυθμίσεις του Κώδικα Δι−
αχείρισης του Συστήματος και Συναλλαγών Ηλεκτρι−
κής Ενέργειας (Υ.Α. Δ5−ΗΛ/Β/οικ/8311/9.5.2005 ΦΕΚ 655 
Β΄/17.5.2005), όπως αυτές ισχύουν, συμπεριλαμβανο−
μένων και των αναγκαίων τροποποιήσεών του για τη 
συμμετοχή των μονάδων συμπαραγωγής στην αγορά 
ηλεκτρικής ενέργειας.
Άρθρο 8
Εγγυήσεις προέλευσης ηλεκτρικής ενέργειας
από συμπαραγωγή υψηλής αποδοτικότητας
1. Η προέλευση ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία πα−
ράγεται από νομίμως λειτουργούσες εγκαταστάσεις 
συμπαραγωγής υψηλής αποδοτικότητας, αποδεικνύε−
ται προς τρίτους με την έκδοση σχετικής εγγύησης 
προέλευσης.
2. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης, μετά από 
γνώμη της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ), ρυθμίζο−
νται θέματα σχετικά με τις εγγυήσεις προέλευσης της 
ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από συμπαραγω−
γή υψηλής αποδοτικότητας χωρίς χρήση Ανανεώσιμων 
Πηγών Ενέργειας και εκείνα που αναφέρονται στη δια−
δικασία και τα όργανα έκδοσής τους, στο περιεχόμενο, στον έλεγχο και στον τρόπο διασφάλισής τους.
Άρθρο 9
Εγκαταστάσεις ΣΗΘ που δεν χαρακτηρίζονται
Υψηλής Αποδοτικότητας
1. Για τους σταθμούς ΣΗΘ από χρήση ανανεώσιμων 
πηγών ενέργειας εφαρμόζονται οι διατάξεις του ν. 
3468/2006 που διέπουν σταθμούς ΣΗΘΥΑ από ανανεώ−
σιμες πηγές ενέργειας.
2. Για τις μη τυποποιημένες μονάδες ΣΗΘ από συμ−
βατικά καύσιμα ισχύος από 20 kWe και άνω, απαιτεί−
ται η χορήγηση άδειας παραγωγής, εγκατάστασης και λειτουργίας.
3. Για τη διαδικασία έκδοσης των αδειών παραγωγής 
των σταθμών ΣΗΘ εφαρμόζονται αναλόγως οι διατά−ξεις του άρθρου 3 του ν. 3468/2006 για τους σταθμούς ΣΗΘΥΑ.
4. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης που εκδί−
δεται μετά από γνώμη της ΡΑΕ και δημοσιεύεται στην 
Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εγκρίνεται ο Κανονισμός 
αδειών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΣΗΘ.
5. Για τη διαδικασία έκδοσης των αδειών εγκατά−
στασης και λειτουργίας των σταθμών ΣΗΘ εφαρμόζο−
νται αναλόγως οι διατάξεις των άρθρων 7 και 8 του ν. 3468/2006 για τους σταθμούς ΣΗΘΥΑ.
6. Με όμοια απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης καθο−
ρίζονται τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, η διαδικασία 
και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την έκδοση των 
αδειών εγκατάστασης και λειτουργίας της παραγράφου 
2. Το Μητρώο αδειών παραγωγής για τις εγκαταστάσεις 
ΣΗΘ, όπως ορίζεται στο παρόν Κεφάλαιο, τηρείται στη ΡΑΕ.7. Οι επιτροπές των άρθρων 19 και 20 του ν. 3468/2006, 
για εγκαταστάσεις από ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ είναι αρμόδιες 
και για τις εγκαταστάσεις ΣΗΘ.
Άρθρο 10
Έγκριση Τύπου Μονάδας Συμπαραγωγής
1. Σε τυποποιημένες μονάδες συμπαραγωγής συμπα−
γούς τύπου πολύ μικρής και μικρής κλίμακας χορηγείται 
έγκριση τύπου μονάδας συμπαραγωγής. Η έγκριση τύ−
που μονάδας συμπαραγωγής χορηγείται από τον αρμό−
διο πιστοποιημένο φορέα για εξοικονόμηση ενέργειας 
κατόπιν αίτησης του κατασκευαστή ή του εισαγωγέα 
της υπό έγκριση μονάδας, σύμφωνα με την απόφαση 
του Υπουργού Ανάπτυξης που προβλέπεται στην πα−
ράγραφο 3 του παρόντος άρθρου.
2. Μονάδες συμπαραγωγής, στις οποίες έχει χορηγη−
θεί έγκριση τύπου μονάδας συμπαραγωγής, απαλλάσ−
σονται από την υποχρέωση λήψης άδειας παραγωγής, 
εγκατάστασης και λειτουργίας.
3. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης, μετά από 
γνώμη της ΡΑΕ, καθορίζεται η διαδικασία για τη λήψη 
έγκρισης τύπου μονάδας συμπαραγωγής, εξειδικεύονται 
τα επί μέρους στοιχεία που υποβάλλουν οι κατασκευα−
στές ή εισαγωγείς για τη λήψη έγκρισης τύπου μονάδας 
συμπαραγωγής και ρυθμίζεται κάθε ειδικό θέμα που 
αφορά στην έγκριση τύπου μονάδας συμπαραγωγής.
Άρθρο 11
Εθνικό δυναμικό συμπαραγωγής
1. Εντός έξι μηνών από την έναρξη ισχύος του πα−
ρόντος νόμου, συντάσσεται έκθεση από το Υπουργείο 
Ανάπτυξης σχετικά με το εθνικό δυναμικό συμπαραγω−
γής, συμπεριλαμβανομένης της συμπαραγωγής μικρής 
και πολύ μικρής κλίμακας, η οποία, μετά από γνώμη 
της ΡΑΕ, εγκρίνεται από τον Υπουργό Ανάπτυξης. Με 
την έκθεση εθνικού δυναμικού συμπαραγωγής προσ−
διορίζεται το σύνολο του δυναμικού για ζήτηση χρή−
σιμης θερμότητας, το οποίο είναι κατάλληλο για την 
εφαρμογή συμπαραγωγής, καθώς και η διαθεσιμότητα 
καυσίμων και άλλων ενεργειακών πόρων που μπορεί να 
χρησιμοποιηθούν στη συμπαραγωγή.
2. Η έκθεση εθνικού δυναμικού συμπαραγωγής βασί−
ζεται σε τεκμηριωμένα επιστημονικά δεδομένα και κα−
ταρτίζεται σύμφωνα με τα κριτήρια της παραγράφου 3 
του παρόντος άρθρου. Στην έκθεση αυτή περιλαμβάνε−
ται χωριστή ανάλυση των ενδεχόμενων φραγμών στην 
αξιοποίηση του εθνικού δυναμικού για συμπαραγωγή, 
οι οποίοι αφορούν στις τιμές πώλησης της ηλεκτρικής ενέργειας στο Δίκτυο, στο κόστος και στην πρόσβαση 
στα καύσιμα, σε θέματα Συστήματος και Δικτύου ηλε−κτρικής ενέργειας, στις ισχύουσες διοικητικές διαδικα−
σίες και στην έλλειψη ενσωμάτωσης του εξωτερικού 
κόστους στις ενεργειακές τιμές.
3. Κατά τη σύνταξη της έκθεσης του εθνικού δυναμι−
κού συμπαραγωγής λαμβάνονται υπόψη:
α) ο τύπος των καυσίμων που ενδέχεται να χρησι−
μοποιηθούν προκειμένου να αξιοποιηθεί το δυναμικό 
συμπαραγωγής, συμπεριλαμβανομένων συγκεκριμένων 
πτυχών σχετικά με τις δυνατότητες αύξησης της χρή−
σης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην εγχώρια αγορά 
θερμικής ενέργειας μέσω συμπαραγωγής,
β) ο τύπος των τεχνολογιών συμπαραγωγής που ανα−
φέρονται στο άρθρο 4 και που μπορούν να χρησιμοποι−
ηθούν για την αξιοποίηση του εθνικού δυναμικού,
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  103
γ) ο τύπος των τεχνολογιών της χωριστής παραγω−
γής θερμικής και ηλεκτρικής ενέργειας και, όπου είναι σκόπιμο, μηχανικής ενέργειας, τον οποίο ενδέχεται να υποκαταστήσει η συμπαραγωγή,
δ) η διάκριση του δυναμικού συμπαραγωγής σε εκσυγ−
χρονισμό υφιστάμενων μονάδων και κατασκευή νέων 
μονάδων.
4. Η έκθεση του εθνικού δυναμικού συμπαραγωγής πε−
ριλαμβάνει κατάλληλους μηχανισμούς για την εκτίμηση 
της σχέσης κόστους/αποτελεσματικότητας, από άποψη 
εξοικονόμησης πρωτογενούς ενέργειας, σε περίπτωση αύξησης του μεριδίου της συμπαραγωγής στην εθνική 
ενεργειακή σύνθεση. Κατά την ανάλυση της σχέσης 
κόστους/αποτελεσματικότητας, λαμβάνονται υπόψη και 
οι εθνικές δεσμεύσεις που ανελήφθησαν, οι οποίες συν−
δέονται με τις κλιματικές μεταβολές και έγιναν δεκτές από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα σύμφωνα με το πρωτό−κολλο του Κιότο στη Σύμβαση πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για τις κλιματικές μεταβολές.
5. Στην έκθεση του εθνικού δυναμικού συμπαραγωγής 
προσδιορίζονται οι δυνατότητες σε σχέση με τα χρο−νικά πλαίσια 2010, 2015 και 2020 και περιλαμβάνονται, 
όπου είναι εφικτό, οι αναγκαίες εκτιμήσεις κόστους για 
καθένα από τα προαναφερόμενα χρονικά πλαίσια.
6. Η έκθεση εθνικού δυναμικού συμπαραγωγής, εκτός 
από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνή−σεως, δημοσιοποιείται από τον Υπουργό Ανάπτυξης με κάθε πρόσφορο τρόπο.
7. Η πρόοδος σχετικά με την αύξηση του μεριδίου της 
συμπαραγωγής αξιολογείται από τις αρμόδιες υπηρε−σίες του Υπουργείου Ανάπτυξης. Κάθε τέσσερα (4) έτη 
συντάσσεται και δημοσιοποιείται από τον Υπουργό Ανά−
πτυξης με κάθε πρόσφορο τρόπο έκθεση αξιολόγησης 
σχετικά με την αύξηση του μεριδίου της συμπαραγωγής, 
η οποία αποστέλλεται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή μετά από σχετική αίτησή της.
8. Στις εκθέσεις που εκπονούνται σύμφωνα με τις 
διατάξεις του παρόντος άρθρου, γίνεται ιδιαίτερη ανά−
λυση και ειδική αναφορά στη συμπαραγωγή υψηλής 
αποδοτικότητας.
Άρθρο 12
Υποχρέωση παροχής στοιχείων συμπαραγωγής
1. Οι κάτοχοι των μονάδων συμπαραγωγής υποχρεού−
νται να υποβάλλουν στοιχεία και πληροφορίες σχετικά με τη λειτουργία τους στο Υπουργείο Ανάπτυξης.
2. Τα προαναφερόμενα στοιχεία είναι εμπιστευτικά και 
χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την παραγωγή στα−
τιστικών στοιχείων του ενεργειακού τομέα. Τα στατιστι−
κά στοιχεία που καταρτίζονται με βάση το πρωτογενές 
στατιστικό υλικό δημοσιοποιούνται και παρέχονται σε 
τρίτους κατά τρόπο, ώστε να αποκλείεται η άμεση ή 
έμμεση αποκάλυψη της ταυτότητας εκείνων που παρεί−
χαν τις πληροφορίες ή εκείνων στους οποίους αφορά το πρωτογενές στατιστικό υλικό.
3. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης καθορίζο−
νται η διαδικασία υποβολής των ανωτέρω στοιχείων, 
το περιεχόμενό τους, η περιοδικότητα υποβολής τους, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία σχετική λεπτομέρεια.
4. Μέχρι το τέλος Δεκεμβρίου κάθε έτους, ο Υπουργός 
Ανάπτυξης υποβάλλει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τα 
στατιστικά δεδομένα του προηγούμενου ημερολογια−κού έτους για την παραγωγή ηλεκτρικής και μηχανικής ενέργειας και της χρήσιμης θερμικής ενέργειας από 
συμπαραγωγή σε εθνικό επίπεδο, σύμφωνα με τα ορι−
ζόμενα στο άρθρο 5 του παρόντος Κεφαλαίου.
5. Το Υπουργείο Ανάπτυξης υποβάλλει στην Ευρωπαϊ−
κή Επιτροπή ετήσια στατιστικά στοιχεία για την ισχύ 
και τα καύσιμα που χρησιμοποιούνται στις μονάδες συ−
μπαραγωγής. Μπορεί ακόμη να υποβάλει στατιστικά 
στοιχεία για την εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας 
που επιτυγχάνεται με την εφαρμογή της συμπαραγω−γής, σύμφωνα με τα οριζόμενα στις διατάξεις του πα−ρόντος Κεφαλαίου.
Άρθρο 13
Κυρώσεις
1. Στους παραβάτες της υποχρεώσεως που καθιερώ−
νεται με την παράγραφο 1 του προηγούμενου άρθρου 
επιβάλλεται πρόστιμο με απόφαση του Υπουργού Ανά−πτυξης, το ύψος του οποίου είναι ανάλογο της βαρύ−
τητας και συχνότητας της παράβασης, κυμαινόμενο 
από πέντε χιλιάδες (5.000) έως και πενήντα χιλιάδες 
(50.000) ευρώ.
2. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης εξειδικεύ−
ονται οι επιβαλλόμενες κυρώσεις και ρυθμίζεται η δι−
αδικασία επιβολής τους, η υποβολή και εξέταση των 
ενστάσεων και κάθε άλλο συναφές θέμα.
3. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης μπορεί να 
αναπροσαρμόζονται τα όρια των επιβαλλόμενων προ−στίμων.
Άρθρο 14
Τροποποιούμενες διατάξεις
1. Η παράγραφος 10 του άρθρου 2 του ν. 3468/2006 
αντικαθίσταται ως εξής:
«10. Εγγύηση Προέλευσης ή Εγγύηση:Tο έγγραφο που εκδίδεται από τον Φορέα Έκδοσης 
και πιστοποιεί την παραγωγή συγκεκριμένης ποσότητας 
ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ ή από συμπαραγωγή 
υψηλής αποδοτικότητας.»
2. Στο άρθρο 4 του ν. 3468/2006:
α) η περίπτωση ζ΄ αντικαθίσταται ως εξής:
«ζ) Από λοιπούς σταθμούς με Εγκατεστημένη Ισχύ 
μικρότερη ή ίση των πενήντα (50) kWe, εφόσον οι σταθ−
μοί αυτοί χρησιμοποιούν ΑΠΕ, από τις οριζόμενες στην 
παράγραφο 2 του άρθρου 2, με μορφή διαφορετική από 
αυτή των ανωτέρω περιπτώσεων.»
β) προστίθεται περίπτωση η΄ ως εξής:
«η) Από σταθμούς ΣΗΘΥΑ με εγκατεστημένη ηλεκτρι−
κή ισχύ μικρότερη ή ίση των πενήντα (50) kWe.»
γ) προστίθεται παράγραφος 1α ως εξής:
«1α. Οι εξαιρέσεις των περιπτώσεων α΄, β΄, γ΄, δ΄, ε΄, 
ζ΄ και η΄ ισχύουν, εφόσον δεν υφίσταται κορεσμός των 
δικτύων, σύμφωνα με απόφαση της ΡΑΕ που εκδίδεται κατά την περίπτωση α΄ της παραγράφου 5 του άρθρου 
3.»
3. Οι διατάξεις του άρθρου 11 του ν. 3468/2006 εφαρ−
μόζονται και για τους σταθμούς ΣΗΘΥΑ του παρόντος Κεφαλαίου.
4. Η παράγραφος 1 του άρθρου 10 του ν. 3468/2006 
αντικαθίσταται ως εξής:
«1. Στα μη Διασυνδεδεμένα Νησιά ο αρμόδιος Διαχει−
ριστής αυτών υποχρεούται να απορροφά, κατά προτε−ραιότητα, την ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται από σταθμό ΑΠΕ Παραγωγού ή Αυτοπαραγωγού, καθώς και 
104 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
από τις μονάδες ΑΠΕ Υβριδικού Σταθμού και στη συνέ−
χεια την ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται από στα−
θμούς ΣΗΘΥΑ, καθώς και το πλεόνασμα της ηλεκτρικής 
ενέργειας που παράγει Αυτοπαραγωγός από σταθμό 
ΣΗΘΥΑ, εφόσον η συνολική εγκατεστημένη ισχύς των σταθμών ΣΗΘΥΑ έχει συνυπολογισθεί στη συνολική δι−
είσδυση της εγκατεστημένης ισχύος σταθμών παραγω−
γής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ ή και ΣΗΘΥΑ.»
Άρθρο 15
Μεταβατικές διατάξεις
1. Μέχρι την έκδοση των αποφάσεων του Υπουργού 
Ανάπτυξης που προβλέπονται στην παράγραφο 4 του 
άρθρου 6 και στην παράγραφο 3 του άρθρου 7 του 
Κεφαλαίου Α΄ του παρόντος νόμου, αιτήσεις για άδεια 
παραγωγής μονάδων συμπαραγωγής, για τις οποίες 
δεν έχει εκδοθεί η σχετική γνωμοδότηση της ΡΑΕ, αξι−ολογούνται σύμφωνα με τα κριτήρια του άρθρου 9 του 
Κανονισμού αδειών παραγωγής και προμήθειας ηλε−
κτρικής ενέργειας (ΥΑ Δ5−ΗΛ/Β/Φ.1/1795 6.12.2000, ΦΕΚ 1498 Β΄/ 8.12.2000).
2. Μετά την έκδοση των υπουργικών αποφάσεων που 
προβλέπονται στην παράγραφο 4 του άρθρου 6 του Κε−
φαλαίου αυτού, κάτοχοι αδειών παραγωγής ηλεκτρικής 
ενέργειας από μονάδες συμπαραγωγής, προκειμένου 
να λάβουν άδεια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από 
ΣΗΘΥΑ, υποβάλλουν αίτημα τροποποίησης και στοιχεία, 
προκειμένου να αξιολογηθούν ως προς την ενεργεια−κή αποδοτικότητα, σύμφωνα με τον Κανονισμό αδειών παραγωγής που προβλέπεται στην παράγραφο 3 του άρθρου 5 του ν. 3468/2006.
3. Αιτήσεις για χορήγηση ή ανανέωση άδειας εγκατά−
στασης και εν συνεχεία και λειτουργίας που υποβάλ−
λονται πριν την έκδοση των αποφάσεων του Υπουργού 
Ανάπτυξης, οι οποίες προβλέπονται στην παράγραφο 4 του άρθρου 6 και στην παράγραφο 3 του άρθρου 7 του παρόντος Κεφαλαίου, εξετάζονται σύμφωνα με τις 
διατάξεις που ίσχυαν κατά την ημερομηνία έκδοσης 
της σχετικής άδειας παραγωγής, εξαιρουμένων των 
διατάξεων που αφορούν στις συμβάσεις αγοράς ηλε−κτρικής ενέργειας, όταν δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις 
της παραγράφου 4 του παρόντος άρθρου. Αν υποβληθεί 
αίτημα για τροποποίηση των αδειών εγκατάστασης και 
λειτουργίας, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος νόμου και των υπουργικών αποφάσεων που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότησή του, τότε απαιτείται τροποποίηση της άδειας παραγωγής, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος Κεφαλαίου.
4. Άδειες λειτουργίας, οι οποίες χορηγήθηκαν και 
συμβάσεις αγοραπωλησίας που συνήφθησαν μέχρι την 
έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου, διατηρούνται σε 
ισχύ μέχρι τη λήξη τους, εφαρμοζομένων των διατάξεων 
του άρθρου 12 του ν. 3468/2006.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄
ΡΥΘΜΙΣΗ ΖΗΤΗΜΑΤΩΝ ΣΧΕΤΙΚΩΝ
ΜΕ ΤΟ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΕΡΓΟ ΜΕΣΟΧΩΡΑΣ
Άρθρο 16
Αναγκαστική απαλλοτρίωση εκτάσεων
ταμιευτήρα ΥΗΕ Μεσοχώρας
1. Κηρύσσεται αναγκαστική απαλλοτρίωση υπέρ και 
με δαπάνη της Δημόσιας Επιχείρησης Ηλεκτρισμού Α.Ε. 
(ΔΕΗ Α.Ε.), στον προϋπολογισμό της οποίας προβλέπε−ται ειδικά η κάλυψη της σχετικής δαπάνης αποζημίωσης, 
κατά παρέκκλιση του Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλο−
τριώσεων Ακινήτων (ΚΑΑΑ, ν. 2882/2001) και ιδίως της 
παραγράφου 7 του άρθρου 3 και της παραγράφου 6 του 
άρθρου 11 αυτού, για τις εξής περιοχές με τα συστατικά 
και τα παραρτήματά τους που βρίσκονται στη διοικητι−
κή περιφέρεια του Δήμου Πινδέων (πρώην κοινότητας 
Μεσοχώρας) του Νομού Τρικάλων:
α) Περιοχή συνολικού εμβαδού 1.432.137 τ.μ., όπως αυτή 
φαίνεται στο από 8.2.2005 κτηματολογικό διάγραμμα, 
πινακίδες 1 έως 13, και όπως αυτή περιγράφεται στον 
από 8.2.2005 αντίστοιχο κτηματολογικό πίνακα, τα οποία 
συνέταξε ο κτηματογράφος μηχανικός του Δημοσίου 
Αν. Τάσιος και θεωρήθηκαν από τον Διευθυντή Τεχνικών 
Υπηρεσιών της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Τρικάλων 
Νικ. Λέγκα, και τα οποία δημοσιεύονται σε σμίκρυνση στο Παράρτημα Α΄ του παρόντος νόμου.
β) Περιοχή συνολικού εμβαδού περίπου 540.000 τ.μ., 
όπως αυτή φαίνεται στο υπ’ αριθ. 1401 −ΣΜΕΛ−016−027/ 
26.2.2007/1η Αναθεώρηση 31.7.2007 τοπογραφικό διά−
γραμμα που συνέταξε η Διεύθυνση Ανάπτυξης Υδροη−λεκτρικών Έργων (ΔΑΥΕ) της ΔΕΗ Α.Ε. που δημοσιεύ−
εται σε σμίκρυνση στο Παράρτημα Α΄ του παρόντος 
νόμου.
2. Η αναγκαστική απαλλοτρίωση κηρύσσεται για λό−
γους μεγάλης σημασίας δημόσιας ωφέλειας, οι οποίοι 
συνίστανται στην αντιμετώπιση των αναγκών του υδρο−
ηλεκτρικού έργου Μεσοχώρας και συγκεκριμένα για την 
εξασφάλιση των υπόλοιπων εκτάσεων που απαιτούνται 
για τη λειτουργία του έργου. Οι ήδη συντελεσθείσες 
αναγκαστικές απαλλοτριώσεις για το προαναφερόμε−
νο έργο, οι οποίες κηρύχθηκαν με τις κοινές υπουρ−
γικές αποφάσεις 1092518/5317/0010/19.7.1993 (ΦΕΚ 933 
Δ΄), 1092519/5318/0010/19.7.1993 (ΦΕΚ 1000 Δ΄) και Β428/ 231/25.4.1988 (ΦΕΚ 353 Δ΄), παραμένουν ισχυρές και θα 
αξιοποιηθούν προς το σκοπό της ολοκλήρωσης του 
έργου αυτού.
Άρθρο 17
Αναγκαστική απαλλοτρίωση χώρων
μετεγκατάστασης
1. Κηρύσσεται αναγκαστική απαλλοτρίωση υπέρ του 
Δήμου Πινδέων και με δαπάνη της ΔΕΗ Α.Ε., στον προϋ−
πολογισμό της οποίας προβλέπεται ειδικά η κάλυψη 
της σχετικής δαπάνης αποζημίωσης, κατά παρέκκλιση 
του Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων 
(ΚΑΑΑ, ν. 2882/2001) και ιδίως της παραγράφου 7 του 
άρθρου 3 και της παραγράφου 6 του άρθρου 11 αυτού, 
για τις εξής περιοχές με τα συστατικά και τα παραρ−
τήματά τους που βρίσκονται στη διοικητική περιφέρεια 
του Δήμου Πινδέων (πρώην Κοινότητας Μεσοχώρας) 
του Νομού Τρικάλων:
α) περιοχή «Σπίτια» εμβαδού περίπου 160.000 τ.μ. καιβ) περιοχή «Βαρκό» και «Άνω Βαρκό», εμβαδού περί−
που 146.000 τ.μ., όπως αυτές φαίνονται στο υπ’ αριθμ. 
1401−ΣΜΕΛ−016−030/9.8.2007 Διάγραμμα που συνέταξε η 
Διεύθυνση Ανάπτυξης Υδροηλεκτρικών Έργων (ΔΑΥΕ) της ΔΕΗ Α.Ε., το οποίο δημοσιεύεται σε σμίκρυνση στο 
Παράρτημα Α΄.
2. Η αναγκαστική απαλλοτρίωση κηρύσσεται επίσης 
για λόγους μεγάλης σημασίας δημόσιας ωφέλειας, οι 
οποίοι συνίστανται στην εξασφάλιση των αναγκών με−
τεγκατάστασης των θιγομένων από την αναγκαστική 
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  105
απαλλοτρίωση του άρθρου 16 του παρόντος νόμου και 
από τις αρχικά συντελεσθείσες αναγκαστικές απαλ−
λοτριώσεις που κηρύχθηκαν με τις υπ’ αριθμ. 1092518/ 
5317/0010/19.7.1993 και 1092519/5318/0010/19.7.1993 κοινές 
υπουργικές αποφάσεις.
3. Από τη διαδικασία κήρυξης και συντέλεσης ανα−
γκαστικής απαλλοτρίωσης, εξαιρούνται οι εκτάσεις, οι 
οποίες θα προκύψουν από τα κτηματολογικά διαγράμ−
ματα ότι είναι είτε δημοτικές ή κοινοτικές είτε δημόσιες. 
Όσες δε εκ των παραπάνω εκτάσεων είναι δημόσιες, πα−
ραχωρούνται κατά κυριότητα δια του παρόντος νόμου 
από το Ελληνικό Δημόσιο στο Δήμο Πινδέων, ατελώς, 
με σχετική σημείωση στα βιβλία μεταγραφών και του 
Κτηματολογίου.
Άρθρο 18
Κτηματολογικά στοιχεία
Τα κτηματολογικά στοιχεία (πίνακες και διαγράμματα) 
των προηγούμενων άρθρων θεωρούνται από τον Προ−
ϊστάμενο της Διεύθυνσης Υδροηλεκτρικής Παραγωγής 
της ΔΕΗ Α.Ε..
Άρθρο 19
Διαδικασία της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης
1. Οι απαλλοτριώσεις των άρθρων 16 και 17 κηρύσσο−
νται λόγω του επείγοντος και της ιδιαίτερης σημασίας που έχει το έργο για την οικονομική ανάπτυξη της Χώ−
ρας, ως ακολούθως:
(α) Για τις περιοχές του στοιχείου β΄ της παραγρά−
φου 1 του άρθρου 16 και των στοιχείων α΄ και β΄ της 
παραγράφου 1 του άρθρου 17, εντός προθεσμίας τριών 
(3) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου 
συντάσσεται από τη ΔΕΗ Α.Ε. κατάσταση εικαζόμενων 
ιδιοκτητών, με βάση την οποία γίνεται η πρόσκληση 
των ενδιαφερομένων για τον καθορισμό τιμής μονάδας 
αποζημίωσης, καθώς και απλά διαγράμματα οριζοντιο−
γραφίας που θα απεικονίζουν το συνολικό εμβαδόν και κατ’ εκτίμηση το είδος και τα επικείμενα των αντίστοι−
χων απαλλοτριούμενων εκτάσεων, χωρίς να απαιτείται 
αναφορά σε συγκεκριμένες επί μέρους ιδιοκτησίες. Για 
τη σύνταξη των διαγραμμάτων επιτρέπεται να ληφθούν 
υπόψη οποιεσδήποτε πληροφορίες και στοιχεία που 
μπορεί να προκύψουν με οποιονδήποτε τρόπο και ιδίως 
με φωτογραμμετρικές και άλλες μεθόδους.
(β) Οι αιτήσεις καθορισμού προσωρινής τιμής μονάδας 
εκδικάζονται ενώπιον του αρμόδιου Δικαστηρίου εντός 
προθεσμίας που ορίζεται στη διάταξη του άρθρου 19 του ΚΑΑΑ με βάση: (i) την ήδη συνταχθείσα κτηματο−
γράφηση της περίπτωσης α΄ της παραγράφου 1 του 
άρθρου 16, (ii) την κατάσταση εικαζόμενων ιδιοκτητών και τα απλά διαγράμματα οριζοντιογραφίας της περί−
πτωσης α΄ της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου, 
(iii) τη βεβαίωση του αρμόδιου μεταγραφοφύλακα ότι 
υποβλήθηκε σε αυτόν προς καταχώριση, ατελώς, στην 
οικεία μερίδα αντίγραφο της πράξης κήρυξης αναγκα−
στικής απαλλοτρίωσης μαζί με τα συναφή κτηματολο−
γικά στοιχεία, σε όποια μορφή αυτά είναι διαθέσιμα και 
(iv) την εκτιμώμενη αξία τους, όπως αυτή προκύπτει από 
τα στοιχεία που συγκεντρώνονται και αποστέλλονται 
από τη ΔΟΥ της περιφέρειας του ακινήτου.
(γ) Κατά τα λοιπά εφαρμόζονται συμπληρωματικώς 
οι διατάξεις του ΚΑΑΑ (ν. 2882/2001) , πλην αυτών των άρθρων 16 και 26 παρ. 3. Η διάταξη της παραγράφου 3 
του άρθρου 26 εφαρμόζεται, εφόσον υπάρχουν επαρκή κτηματολογικά στοιχεία. Τυχόν διορθώσεις υποβληθέ−
ντων κτηματολογικών στοιχείων γίνονται δικαστικά από 
το αρμόδιο δικαστήριο, σύμφωνα με το άρθρο 16 παρ. 
8 του ΚΑΑΑ.
Κατά τη διαδικασία αναγνώρισης των δικαιούχων 
λαμβάνονται υπόψη τα συντεταγμένα κτηματολογικά 
στοιχεία (διαγράμματα, πίνακες) κτηματογράφησης του 
Προϊσταμένου των Τεχνικών Υπηρεσιών της Νομαρχια−
κής Αυτοδιοίκησης Τρικάλων που αφορούν την περιοχή 
της περίπτωσης α΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 16.
Η διαδικασία αναγνώρισης των δικαιούχων των υπό−
λοιπων περιοχών, των παραγράφων 1β΄ του άρθρου 16 
και 1α΄ και β΄ του άρθρου 17, τελεί υπό την προϋπόθεση 
σύνταξης κτηματολογικών στοιχείων από τον Προϊστά−
μενο της Διεύθυνσης Πολεοδομίας και Περιβάλλοντος 
της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Τρικάλων ή τον ανα−πληρωτή του, έναντι εύλογης αμοιβής, η οποία επιβα−
ρύνει τη ΔΕΗ Α.Ε.. Η κτηματογράφηση ολοκληρώνεται 
μέσα σε προθεσμία πέντε (5) μηνών από την έναρξη 
ισχύος του νόμου. Η υπέρβαση της προθεσμίας αυτής 
συνιστά πειθαρχικό αδίκημα. Ως αναπληρωτές του πα−
ραπάνω κτηματογράφου ορίζονται κατά προτεραιότητα 
Τοπογράφοι Μηχανικοί της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπη−ρεσιών της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Τρικάλων.
(δ) Η αναγκαστική απαλλοτρίωση του άρθρου 16 αίρε−
ται αυτοδικαίως, για όσα εδαφοτεμάχια μεταβιβαστούν 
μετά των συστατικών και παραρτημάτων τους οικειο−θελώς, σύμφωνα με τις ακόλουθες τιμές:
i. Για οικόπεδα εντός οικισμού, τριάντα (30,00) ευρώ 
ανά τετραγωνικό μέτρο.
ii. Για τα λοιπά εδάφη ανεξαρτήτως του χαρακτηρι−
σμού τους ως ποτιστικά, ξερικά, χέρσοι αγροί, δάση 
κ.λπ., τρεις χιλιάδες (3.000,00) ευρώ ανά στρέμμα.
iii. Για συστατικά και παραρτήματα αγρών (βοηθη−
τικά κτίσματα, αποθήκες, στάβλοι, συρματοπλέγματα, 
μανδρότοιχοι, δένδρα κ.λπ.) με τις οριστικές τιμές που 
καθορίζονται τελεσίδικα από το αρμόδιο δικαστήριο για 
την εν λόγω αναγκαστική απαλλοτρίωση.
iv. Για κατοικίες, χίλια πεντακόσια (1.500,00) ευρώ 
ανά τετραγωνικό μέτρο επί της συνολικής επιφάνειάς 
τους, ανεξάρτητα από την παλαιότητα ή την κατάστασή 
τους.
Στην περίπτωση κατοικίας εμβαδού μικρότερου των 
εξήντα (60) τετραγωνικών μέτρων, η αποζημίωση υπο−
λογίζεται για εμβαδόν εξήντα (60) τετραγωνικών μέ−
τρων.
Ως κατοικία νοείται αυτοτελές κτίσμα, χωρίς να λαμ−
βάνονται υπόψη συστάσεις οριζόντιας ή κάθετης ιδιο−
κτησίας. Σε περίπτωση εξ αδιαιρέτου ιδιοκτησίας, η 
αποζημίωση καταβάλλεται κατά το μέρος του ποσοστού 
συνιδιοκτησίας.
v. Για κτίσματα που χρησιμοποιούνται ως επαγγελ−
ματική στέγη τα δύο τελευταία έτη, τρεις χιλιάδες 
(3.000,00) ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο επί της συ−
νολικής επιφάνειας που αποδεικνύεται από τη σχετική άδεια, καθώς και τη χρήση.
2. Οι θιγόμενοι από την απαλλοτρίωση του άρθρου 
16 που επιθυμούν την οικειοθελή μεταβίβαση θα πρέ−πει να το δηλώσουν με αμετάκλητο συμβολαιογραφικό 
προσύμφωνο, μέσα σε προθεσμία δύο (2) μηνών από 
τη δημοσίευση του παρόντος νόμου. Το προσύμφωνο θα συνταχθεί με έξοδα της ΔΕΗ Α.Ε. και θα προβλέπει δικαίωμα αυτοσύμβασης για τη ΔΕΗ Α.Ε.
106 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
3. Το τίμημα ή αντάλλαγμα της μεταβίβασης κατα−
βάλλεται στους θιγόμενους μέσω του Ταμείου Παρα−
καταθηκών και Δανείων μετά τη δικαστική αναγνώρισή 
τους ως δικαιούχων, εφαρμοζομένων των διατάξεων 
που αναφέρονται στην περίπτωση γ΄ της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου.
4. Η συντέλεση της απαλλοτρίωσης και η αποκατά−
σταση των θιγόμενων οδών επικοινωνιών αποτελούν 
απαραίτητες προϋποθέσεις για την έμφραξη της σή−
ραγγας εκτροπής.
Άρθρο 20
Πρόσθετη αποζημίωση
Οι προσφερόμενες τιμές αποζημίωσης που αναφέρο−
νται στο άρθρο 19 ισχύουν και για τους θιγόμενους από 
τις συντελεσθείσες αναγκαστικές απαλλοτριώσεις των 
υπ’ αριθμ. 1092518/5317/0010/19.7.1993 (ΦΕΚ 933 Δ΄) και 
1092519/5318/0010/19.7.1993 (ΦΕΚ 1000 Δ΄) κοινών υπουρ−
γικών αποφάσεων, οι οποίοι αναγνωρίστηκαν ως δικαι−ούχοι. Τα πρόσωπα αυτά δικαιούνται πρόσθετη αποζη−
μίωση που ισούται με τη διαφορά μεταξύ των ανωτέρω 
τιμών (παρ. 1δ περ. i, ii, iv και v του άρθρου 19) και των ήδη καταβληθεισών αποζημιώσεων. Η αποζημίωση θα καταβληθεί κατά το χρόνο που προκύπτει αντιστοίχως από την εφαρμογή των διατάξεων του προηγούμενου άρθρου και πάντως το αργότερο μέχρι την καταβολή 
των αποζημιώσεων για τους θιγόμενους από την κήρυξη 
της απαλλοτρίωσης του παρόντος νόμου.
Άρθρο 21
Όροι και προϋποθέσεις μετεγκατάστασης
1. Η εκπόνηση των απαιτούμενων μελετών (πολεοδο−
μική, τοπογραφική, υδραυλική, γεωτεχνική, γεωλογικής 
καταλληλότητας και περιβαλλοντικών επιπτώσεων) για 
την πολεοδόμηση των χώρων μετεγκατάστασης των 
θιγόμενων κατοίκων της πρώην Κοινότητας Μεσοχώρας 
και των λοιπών θιγόμενων πρώην Κοινοτήτων Αρμα−
τολικού, Δέσης, Παχτουρίου, Δροσοχωρίου, Γαρδικίου, 
Μοσχοφύτου, Νέας Πεύκης και Αγίου Νικολάου του Ν. 
Τρικάλων, από τον ταμιευτήρα του Έργου, θα πραγμα−
τοποιηθεί με επιμέλεια της Περιφέρειας Θεσσαλίας και 
με δαπάνη της ΔΕΗ Α.Ε..
Η κατανομή των οικοπέδων, που θα προκύψουν σύμ−
φωνα με τη διαδικασία του άρθρου 22, θα γίνει κατά τρόπο χωροταξικά δόκιμο με εντοπισμό αυτών συγκε−ντρωμένων και όχι διάσπαρτων, αρχής γενομένης από 
την περιοχή που θα υποδειχθεί, βάσει των αποτελεσμά−
των των απαραίτητων μελετών από το Δήμο Πινδέων.
Η κατασκευή των έργων υποδομής του συγκεκριμένου 
χώρου, που θα υποδειχθεί από το Δήμο Πινδέων, και 
στον οποίο θα περιληφθούν τα προς κατανομή οικό−
πεδα, θα πραγματοποιηθεί με δαπάνη της ΔΕΗ Α.Ε. 
και με επιμέλεια της Περιφέρειας Θεσσαλίας. Μέσα σε 
δύο (2) μήνες από τη συντέλεση της απαλλοτρίωσης 
των προς μετεγκατάσταση περιοχών η ΔΕΗ Α.Ε. εκδίδει 
υπέρ του Δήμου Πινδέων εγγυητική επιστολή ύψους 
πέντε εκατομμυρίων (5.000.000) ευρώ για την εκπόνηση 
των μελετών και την κατασκευή των έργων υποδομής της παραγράφου αυτής.
2. Οι απαλλοτριωμένες εκτάσεις πέραν της ανώτατης 
στάθμης πλημμύρας θα διαμορφωθούν από τη ΔΕΗ Α.Ε., 
κατά τρόπο ώστε να αποτελούν χώρο αναψυχής. Ο 
χώρος αυτός παραχωρείται στον οργανισμό τοπικής αυτοδιοίκησης α΄ βαθμού, στον οποίο υπάγονται οι 
πρώην κοινότητες, που ανήκε η περιοχή. Το είδος της 
χρήσης θα προσδιορισθεί από το Σχέδιο Χωροταξικής 
Οργάνωσης Ανάπτυξης και Πολεοδόμησης (ΣΧΟΑΠ) και 
από το Χωροταξικό Σχέδιο της περιοχής, μετά από 
γνώμη της ΔΕΗ Α.Ε. για θέματα ασφάλειας. Τα έσοδα 
που προκύπτουν από τη χρήση αυτή θα διατίθενται για 
τις ανάγκες των περιοχών των πρώην κοινοτήτων, στις οποίες υπάγονταν οι εν λόγω εκτάσεις.
3. Εάν κατά τη φάση λειτουργίας του έργου προκύ−
ψουν προβλήματα σε κατοικίες που βρίσκονται στο μη 
απαλλοτριούμενο τμήμα των υφιστάμενων οικισμών, 
οφειλόμενα αποδεδειγμένα σε γεωλογικά φαινόμενα 
από τη λειτουργία του ταμιευτήρα, η ΔΕΗ Α.Ε. υπο−
χρε−ούται να τις αποκαταστήσει πλήρως, εφόσον αυτό 
είναι εφικτό ή στην αντίθετη περίπτωση να αποζημιώσει 
τους θιγόμενους ιδιοκτήτες. Εναλλακτικά, οι θιγόμενοι 
μπορούν να ασκήσουν αναλογικά τα δικαιώματα που 
προβλέπονται για εκείνους, των οποίων οι ιδιοκτησίες 
απαλλοτριώνονται, όπως τα δικαιώματα αυτά προσδι−
ορίζονται στις διατάξεις των άρθρων 22, 23 και 24 του παρόντος νόμου.
4. Κατά την κατασκευή και λειτουργία του έργου λαμ−
βάνεται μέριμνα για τη μεγιστοποίηση των οικονομικών 
ωφελειών των κατοίκων, κατ’ ανάλογη εφαρμογή του τέταρτου άρθρου του ν. 2779/1999 (ΦΕΚ 296 Α΄).
5. Οι κάτοικοι των απαλλοτριούμενων εκτάσεων υπο−
χρεούνται να επιτρέπουν και να διευκολύνουν την εκτέ−
λεση των εργασιών καταμέτρησης από τον διενεργού−ντα την κτηματογράφηση βάσει του άρθρου 19.
Άρθρο 22
Δυνατότητα απόκτησης οικοπέδου
στις περιοχές μετεγκατάστασης
1. Όσοι έχουν στην ιδιοκτησία τους κατοικία που απαλ−
λοτριώνεται ή οικειοθελώς παραχωρείται στη ΔΕΗ Α.Ε., 
έχουν την δυνατότητα να αποκτήσουν οικόπεδο στους χώρους μετεγκατάστασης, καταβάλλοντας στον υπέρ ου η αναφερόμενη στο άρθρο 17 απαλλοτρίωση Δήμο 
Πινδέων και σε συγκεκριμένο, κοινό με τη ΔΕΗ Α.Ε., τρα−
πεζικό λογαριασμό την αξία του, η οποία υπολογίζεται σύμφωνα με το εδάφιο i της περίπτωσης δ΄ της παρα−
γράφου 1i του άρθρου 19. Ο τραπεζικός λογαριασμός 
θα είναι δεσμευμένος για το Δήμο Πινδέων. Η καταβολή 
θα γίνει εντός δύο (2) μηνών από τη δικαστική αναγνώ−ρισή τους ως δικαιούχων, οπότε και θα υπογράφεται η συμβολαιογραφική πράξη μεταβίβασης.
Αν το εμβαδόν του θιγόμενου οικοπέδου, στο οποίο 
κατά τα ανωτέρω υπάρχει κατοικία, είναι μικρότερο 
του εμβαδού του αρτίου και οικοδομήσιμου οικοπέδου, 
όπως αυτό έχει προσδιορισθεί από τους πολεοδομικούς 
όρους στις περιοχές μετεγκατάστασης, οι θιγόμενοι 
ιδιοκτήτες που επιθυμούν να αποκτήσουν το οικόπεδο αυτό, θα καταβάλουν στο Δήμο Πινδέων και στον ως 
άνω λογαριασμό, το εισπραχθησόμενο ποσό της αποζη−
μίωσης για το θιγόμενο οικόπεδό τους, ως αντάλλαγμα 
για την απόκτηση του νέου οικοπέδου. Σε περίπτωση εξ 
αδιαιρέτου ιδιοκτησίας, το δικαίωμα απόκτησης, κατά 
τα ανωτέρω, άρτιου οικοπέδου λογίζεται κατά το μέρος 
του ποσοστού συνιδιοκτησίας.
Ο Δήμος Πινδέων μπορεί να παραχωρήσει σε δημότη 
ή άλλον τρίτο οικόπεδο, από αυτά που θα απομείνουν 
μετά την ως άνω διάθεση οικοπέδων στους ενδιαφερό−
*01000082801090024*
μενους εκ των θιγομένων, με τιμή όμως όχι μικρότερη 
από αυτή που προσδιορίζεται στο παρόν άρθρο.
2. Οι ενδιαφερόμενοι για να αποκτήσουν οικόπεδο 
στις περιοχές μετεγκατάστασης που προβλέπονται στη 
διάταξη του άρθρου 17, θα πρέπει να το δηλώσουν με 
ανέκκλητο συμβολαιογραφικό προσύμφωνο, εντός προ−
θεσμίας δύο (2) μηνών από την ημερομηνία έναρξης της 
ισχύος του παρόντος νόμου. Οι ως άνω ενδιαφερόμενοι, 
πριν από την υπογραφή του υπόψη προσυμφώνου, θα 
προσκομίζουν σχετικά νομιμοποιητικά έγγραφα ιδιοκτη−
σίας της απαλλοτριούμενης κατοικίας τους.
3. Την ίδια δυνατότητα απόκτησης οικοπέδου στις πε−
ριοχές μετεγκατάστασης και με τις ίδιες προϋποθέσεις 
των παραγράφων 1 και 2 του παρόντος άρθρου έχουν 
και όσων η κατοικία τους εθίγη από τις απαλλοτριώσεις 
που έγιναν με βάση τις υπ’ αριθμ. 1092518/5317/0010/ 
19.7.1993 (ΦΕΚ 933 Δ΄) και 1092519/5318/0010/ 19.7.1993 
(ΦΕΚ 1000 Δ΄) κοινές υπουργικές αποφάσεις, εφόσον 
έχουν αναγνωριστεί δικαιούχοι.
4. Τα δικηγορικά και συμβολαιογραφικά έξοδα που 
απαιτούνται για το σκοπό αυτό, βαρύνουν τη ΔΕΗ Α.Ε.
Άρθρο 23
Επίδομα ενοικίου – Προσωρινή διαμονή
1. Στους δημότες του δημοτικού διαμερίσματος Με−
σοχώρας, οι οποίοι κατοικούν μόνιμα σε αυτό μέχρι τις 
31.10.2006 και η ιδιόκτητος κατοικία τους απαλλοτριώ−νεται, η ΔΕΗ Α.Ε. θα καταβάλει επίδομα ενοικίου από 
την πρώτη του επόμενου μήνα από την ημερομηνία 
συντέλεσης της απαλλοτρίωσης. Το επίδομα αυτό, το 
οποίο ανέρχεται σε δέκα (10) ευρώ ανά τετραγωνικό 
μέτρο κύριας μόνιμης απαλλοτριούμενης κατοικίας, 
ανεξαρτήτως του αριθμού των συνιδιοκτητών της, θα 
καταβάλλεται μέχρι και δώδεκα (12) μήνες μετά την 
έκδοση της δικαστικής απόφασης αναγνώρισης δικαι−
ούχων της αποζημίωσης. Η καταβολή του επιδόματος 
αυτού διακόπτεται, αν ο δικαιούχος αποκτήσει κατοι−
κία σε συντομότερο των δώδεκα (12) μηνών χρονικό 
διάστημα.
2. Για όσους εκ των θιγομένων πληρούν τις προϋποθέ−
σεις της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου και μόνο 
για όσους εξ αυτών είναι κτηνοτρόφοι ή και καλλιεργη−
τές με αποδεδειγμένα έσοδα από τη γεωργία ή κτηνο−
τροφία ή υπέργηροι που δεν μπορούν να μετακινηθούν 
και έχουν δηλώσει το ενδιαφέρον τους να αποκτήσουν 
οικόπεδο στις περιοχές μετεγκατάστασης σύμφωνα με 
την παράγραφο 2 του άρθρου 22, θα προβλεφθεί ειδι−κός χώρος από τον οικείο πρωτοβάθμιο ΟΤΑ, όπου θα 
γίνουν προσωρινές εγκαταστάσεις από τη ΔΕΗ Α.Ε. για 
την προσωρινή διαμονή τους έως τη μετεγκατάστασή 
τους στις εν λόγω περιοχές. Στους εν λόγω θιγομένους 
δεν θα καταβληθεί επίδομα ενοικίου.
Με απόφαση της ΔΕΗ Α.Ε., η οποία εκδίδεται εντός μη−
νός από τη δημοσίευση του παρόντος νόμου, συνιστάται 
Κοινή Επιτροπή, η οποία αποτελείται από εκπροσώπους 
της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, της Περιφέρειας Θεσσαλίας 
και της ΔΕΗ Α.Ε. και η οποία θα καταγράψει το σύνολο των μόνιμων κατοίκων που πληρούν τις προϋποθέσεις της παρούσας παραγράφου.
Άρθρο 24
Εφάπαξ επίδομα κοινωνικής αποκατάστασης
1. Στους θιγόμενους ιδιοκτήτες της απαλλοτρίωσης 
του άρθρου 16 του παρόντος νόμου, καθώς και στους 
θιγέντες από τις απαλλοτριώσεις που έχουν συντελε−στεί και κηρύχθηκαν με τις υπ’ αριθμ. 1092518/5317/0010/ 
19.7.1993 και 1092519/5318/0010/19.7.1993 κοινές υπουργι−
κές αποφάσεις, καταβάλλεται από τη ΔΕΗ Α.Ε., πέραν της αποζημίωσης για απαλλοτρίωση ή του τιμήματος 
για εξαγορά, εφάπαξ επίδομα κοινωνικής αποκατάστα−
σης, είκοσι χιλιάδων (20.000,00) ευρώ ανά αναγνωρι−
σμένη δικαστικά ιδιοκτησία (κατοικία ή εδαφοτεμάχιο) που υφίσταται μέχρι 31.10.2006 και για μια μόνο φορά ανά δικαιούχο.
2. Δικαιούχοι του επιδόματος είναι οι δημότες που 
ήταν εγγεγραμμένοι στα δημοτολόγια των πρώην Κοινο−
τήτων Μεσοχώρας, Αρματολικού, Γαρδικίου, Μοσχοφύ−
του, Δέσης, Νέας Πεύκης, Παχτουρίου, Δροσοχωρίου και 
Αγίου Νικολάου του Νομού Τρικάλων μέχρι την 19.7.1993 
και μόνιμοι κάτοικοι των κοινοτήτων αυτών έως την πα−
ραπάνω ημερομηνία, καθώς και οι ως άνω δημότες κτη−
νοτρόφοι (με κύρια απασχόληση την κτηνοτροφία) στη 
γεωγραφική περιοχή που απαλλοτριώνεται, σύμφωνα με 
σχετική βεβαίωση της οικείας Κοινότητας ή Δήμου, οι 
οποίοι είχαν, κατά το οικονομικό έτος 2006, ετήσιο εισό−
δημα κατώτερο του αφορολογήτου. Επίσης, δικαιούχοι 
του εν λόγω επιδόματος είναι οι ως άνω δημότες επαγ−
γελματίες, οι οποίοι διατηρούσαν επαγγελματική στέγη 
μέχρι την 19.7.1993 στις ήδη απαλλοτριωθείσες με τις 
ως άνω κοινές υπουργικές αποφάσεις περιοχές, καθώς 
και επαγγελματίες που κατά την 31.12.2007 διατηρούσαν 
και συνεχίζουν να διατηρούν επαγγελματική στέγη στη δεσμευόμενη γεωγραφική περιοχή, κατά το χρόνο της απαλλοτρίωσης που κηρύσσεται με τον παρόντα νόμο, εφόσον προσκομίσουν σχετική επαγγελματική άδεια.
3. Δικαιούνται του επιδόματος και οι συνταξιούχοι 
του Ο.Γ.Α. και οι εποχικοί υπάλληλοι και εργάτες με 
εισόδημα ανώτερο του αφορολογήτου, εφόσον αυτό 
προέρχεται μόνον από αυτήν την πηγή και πληρούνται οι προϋποθέσεις των ανωτέρω παραγράφων.
4. Το επίδομα θα αρχίσει να καταβάλλεται στους δι−
καιούχους αμέσως μετά την έμφραξη της σήραγγας 
εκτροπής του υδροηλεκτρικού έργου Μεσοχώρας.
Άρθρο 25
Μη υπαγόμενοι στο πεδίο εφαρμογής
των διατάξεων του Κεφαλαίου Β΄
Στις ρυθμίσεις του παρόντος Κεφαλαίου δεν υπάγονται 
οι θιγέντες και αποζημιωθέντες από την απαλλοτρίωση 
που κηρύχθηκε με την υπ’ αριθμ. Β428/231/25.4.1988 (ΦΕΚ 
353 Δ΄) κοινή υπουργική απόφαση και αφορούσε περιο−
χές έως το υψόμετρο του προφράγματος, για την οποία 
έχουν ήδη καταβληθεί αντίστοιχες αποζημιώσεις.
Άρθρο 26
Καταργούμενες διατάξεις
Από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου καταρ−
γούνται οι διατάξεις των άρθρων 27 έως και 36 του 
ν.3066/2002 (ΦΕΚ 252 Α΄), καθώς και τα προσύμφωνα 
που συντάχθηκαν σύμφωνα με τις διατάξεις αυτές.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄
ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΑΛΛΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ
ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
Άρθρο 27
Ρυθμίσεις σχετικές με την παραγωγή ηλεκτρικής
ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ)
1. Το τρίτο εδάφιο της παραγράφου 2 του άρθρου 3 
του ν. 3468/2006 (ΦΕΚ 129 Α΄) αντικαθίσταται ως ακο−λούθως:ΦΕΚ 8 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  107
108 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
«Η αρχή αυτή γνωμοδοτεί είτε περί της Προκαταρκτι−
κής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης και Αξιολόγησης (ΠΠΕΑ) 
είτε περί της μη αναγκαιότητας τήρησης της ανωτέρω 
διαδικασίας και διαβιβάζει τη γνωμοδότησή της στη ΡΑΕ 
εντός εξήντα (60) εργάσιμων ημερών από τη συμπλή−
ρωση του φακέλου της Προμελέτης Περιβαλλοντικών 
Επιπτώσεων (ΠΠΕ) ή αμέσως από τη διαπίστωση της μη 
αναγκαιότητας τήρησης της σχετικής διαδικασίας.»
2. Μετά το τελευταίο εδάφιο της παραγράφου 2 του 
άρθρου 3 του ν. 3468/2006 (ΦΕΚ 129 Α΄) προστίθενται νέα εδάφια ως εξής:
«Για αιτήματα, για τα οποία η ΡΑΕ με γνωμοδότησή 
της εισηγείται την απόρριψή τους, ο Υπουργός Ανά−
πτυξης εκδίδει σχετική απόφαση εντός σαράντα (40) 
ημερών από την υποβολή σε αυτόν της γνώμης της ΡΑΕ 
ή της απόφασης της ΡΑΕ επί της αίτησης αναθεώρησης 
που εκδίδεται βάσει της παραγράφου 6 του άρθρου 5 
του ν. 2773/1999. Εάν η ανωτέρω απόφαση του Υπουργού 
Ανάπτυξης δεν εκδοθεί εντός της ανωτέρω προθεσμί−
ας το σχετικό αίτημα θεωρείται ότι έχει απορριφθεί. 
Ο Υπουργός Ανάπτυξης με απόφασή του μπορεί κατά 
περίπτωση να παρατείνει το ανωτέρω διάστημα για 
τριάντα (30) επιπλέον ημέρες.»
3. Η προθεσμία των σαράντα (40) ημερών που τίθεται 
στο άρθρο 3 παρ. 2 του ν. 3468/2006 αρχίζει από την ημερομηνία ισχύος του παρόντος νόμου, προκειμένου 
για εκκρεμή αιτήματα για λήψη άδειας παραγωγής 
ηλεκτρικής ενέργειας, για τα οποία μέχρι την έναρξη 
ισχύος του παρόντος νόμου έχει διατυπωθεί σχετική 
απορριπτική γνωμοδότηση της ΡΑΕ.
4. Το τελευταίο εδάφιο της παραγράφου 4 του άρθρου 
3 του ν. 3468/2006 αντικαθίσταται ως ακολούθως:
«Δεν συνιστά λόγο παράτασης του ανωτέρω χρονικού 
διαστήματος η για οποιονδήποτε λόγο τροποποίηση ή μεταβίβαση της άδειας παραγωγής.»
5. Άδεια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ 
που έχει εκδοθεί πριν την έναρξη της ισχύος του ν. 3468/
2006 και για την οποία δεν έχει κατά το χρόνο εκδόσε−ως του παρόντος νόμου χορηγηθεί άδεια εγκατάστα−σης, ανακαλείται μετά την πάροδο ενός έτους από την 
έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου, εφαρμοζομένων 
αναλόγως των διατάξεων του τρίτου εδαφίου της πα−ραγράφου 4 του άρθρου 3 του ν. 3468/2006.
Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης, η οποία εκ−
δίδεται μετά την περιέλευση σε αυτόν της γνώμης της ΡΑΕ που υποβάλλεται εντός δύο (2) μηνών από τη δη−
μοσίευση του παρόντος νόμου, εξειδικεύονται οι όροι 
και οι προϋποθέσεις για την ανάκληση των αδειών πα−ραγωγής που αναφέρονται στο προηγούμενο εδάφιο, καθώς και εκείνων που αναφέρονται στην παράγραφο 4 του άρθρου 3 του ν. 3468/2006 και καθορίζεται η δι−
αδικασία και κάθε άλλη λεπτομέρεια για την εφαρμογή 
των διατάξεων αυτών.
6. Η περίπτωση α΄ της παραγράφου 5 του άρθρου 3 
του ν. 3468/2006 αντικαθίσταται ως ακολούθως:
«α) Αν η Εγκατεστημένη Ισχύς ή η Μέγιστη Ισχύς Πα−
ραγωγής σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας 
που συνδέεται με το Σύστημα ή το Δίκτυο, αυξηθεί μία μόνο φορά μέχρι δέκα τοις εκατό (10%), χωρίς από την 
αύξηση αυτή να επέρχεται αύξηση του εμβαδού του 
γηπέδου. Στην περίπτωση αυτή, η άδεια εγκατάστα−
σης που προβλέπεται στο άρθρο 8 τροποποιείται, μετά 
από επαναδιατύπωση των όρων σύνδεσης του σταθμού από τον Διαχειριστή του Συστήματος ή του Δικτύου. 
Οι διατάξεις αυτές δεν εφαρμόζονται στις περιπτώσεις 
σταθμών που εντάσσονται σε ειδικό πρόγραμμα ή κα−θεστώς, καθώς και για περιοχές με κορεσμένα δίκτυα. 
Η δυνατότητα απορρόφησης ισχύος για τις περιοχές με 
κορεσμένα δίκτυα διαπιστώνεται με απόφαση της ΡΑΕ, 
μετά από εισήγηση του Διαχειριστή του Συστήματος 
ή του Δικτύου. Η απόφαση αυτή δημοσιοποιείται με 
επιμέλεια της ΡΑΕ στο διαδίκτυο ή με οποιονδήποτε 
άλλον πρόσφορο τρόπο.»
7. α. Μετά την περίπτωση β΄ της παραγράφου 5 του 
άρθρου 3 του ν. 3468/2006 προστίθεται περίπτωση γ΄ ως εξής:
«γ) Αν μειώνεται η Εγκατεστημένη Ισχύς ή η Μέγι−
στη Ισχύς Παραγωγής σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής 
ενέργειας που συνδέεται με το Σύστημα ή το Δίκτυο, με 
αντίστοιχη μείωση του εμβαδού του γηπέδου.»
β. Η περίπτωση γ΄ αναριθμείται σε δ΄.
8. Η παράγραφος 1 του άρθρου 8 του ν. 3468/2006 
αντικαθίσταται ως εξής:
«1. Για την εγκατάσταση ή επέκταση σταθμού παραγω−
γής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ ή ΣΗΘΥΑ, απαιτείται 
σχετική άδεια. Η άδεια αυτή εκδίδεται με απόφαση του 
Γενικού Γραμματέα της Περιφέρειας, εντός των ορίων 
της οποίας εγκαθίσταται ο σταθμός, για όλα τα έργα 
που κατατάσσονται στη 2η υποκατηγορία της Α΄ Κατη−
γορίας και στην 3η ή 4η υποκατηγορία της Β΄ Κατηγορί−
ας, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 3 του ν. 1650/
1986 (ΦΕΚ 160 Α΄), όπως ισχύει, και τις κανονιστικές 
πράξεις που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότησή του. Η άδεια 
εγκατάστασης εκδίδεται εντός προθεσμίας δεκαπέντε 
(15) εργάσιμων ημερών από την ολοκλήρωση της διαδι−
κασίας ελέγχου των δικαιολογητικών. Ο έλεγχος αυτός 
πρέπει σε κάθε περίπτωση να έχει ολοκληρωθεί εντός διαστήματος τριάντα (30) εργάσιμων ημερών από την 
κατάθεση της σχετικής αίτησης. Αν δεν εκδοθεί η άδεια 
εντός του ανωτέρω διαστήματος, ο αρμόδιος Γενικός 
Γραμματέας της Περιφέρειας εκδίδει διαπιστωτική πρά−
ξη, στην οποία παρατίθεται ειδική και εμπεριστατωμέ−νη αιτιολογία για την αδυναμία εκδόσεως της άδειας. Η πράξη αυτή με όλον τον φάκελο διαβιβάζεται στον 
Υπουργό Ανάπτυξης, ο οποίος αποφασίζει για την έκδο−
ση της άδειας εγκατάστασης εντός τριάντα (30) ημερών 
από την παραλαβή των ανωτέρω εγγράφων.»
9. Η παράγραφος 2 του άρθρου 8 του ν. 3468/2006 
αντικαθίσταται ως εξής:
«2. Η άδεια εγκατάστασης σταθμού παραγωγής ηλε−
κτρικής ενέργειας από ΑΠΕ ή ΣΗΘΥΑ, ο οποίος εντάσσε−
ται στα έργα που κατατάσσονται στην 1η υποκατηγορία 
της Α΄ Κατηγορίας, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρ−
θρου 3 του ν. 1650/1986 και τις κανονιστικές αποφάσεις 
που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότησή του, εκδίδεται με 
απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης, σύμφωνα με τη 
διαδικασία και εντός της προθεσμίας των τριάντα (30) 
ημερών που ορίζονται στην προηγούμενη παράγρα−
φο.»
10. Η παράγραφος 5 του άρθρου 8 του ν. 3468/2006 
αντικαθίσταται ως εξής:
«5. Για τη λειτουργία σταθμών που προβλέπονται στις 
παραγράφους 1 και 2 απαιτείται και άδεια λειτουργίας. 
Η άδεια αυτή χορηγείται με απόφαση του οργάνου 
που είναι ή κατέστη κατά την παράγραφο 1 αρμόδιο 
για τη χορήγηση της άδειας εγκατάστασης, μετά από 
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  109
αίτηση του ενδιαφερομένου και έλεγχο από τα αρμόδια 
όργανα της τήρησης των τεχνικών όρων εγκατάστασης 
κατά τη δοκιμαστική λειτουργία του σταθμού, καθώς και 
έλεγχο από το ΚΑΠΕ της διασφάλισης των αναγκαίων 
λειτουργικών και τεχνικών χαρακτηριστικών του εξοπλι−
σμού του σταθμού. Η άδεια λειτουργίας εκδίδεται εντός 
αποκλειστικής προθεσμίας δεκαπέντε (15) εργάσιμων 
ημερών από την ολοκλήρωση των ανωτέρω ελέγχων 
και της διαδικασίας, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην 
απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης που προβλέπεται 
στην παράγραφο 10 του παρόντος άρθρου.»
11. Στο άρθρο 25 του ν. 3468/ 2006 προστίθεται υπό 
το στοιχείο Δ΄ παράγραφος 3 ως εξής:
«3. Προσωπικό που απασχολείται στο ΚΑΠΕ με οποια−
δήποτε έννομη σχέση δύναται, με απόφαση του Υπουρ−
γού Ανάπτυξης, κατά παρέκκλιση από κάθε γενική ή 
ειδική διάταξη, να αποσπάται στη Γενική Διεύθυνση 
Ενέργειας του Υπουργείου Ανάπτυξης για παροχή επι−
στημονικής, τεχνικής και γραμματειακής υποστήριξης. 
Οι αποδοχές του αποσπώμενου προσωπικού καταβάλ−
λονται από το Υπουργείο Ανάπτυξης.»
12. Στο Κεφάλαιο Η΄ του ν. 3468/2006 μετά το άρθρο 
25 προστίθεται άρθρo 25α ως εξής:
«Άρθρο 25α
Κάθε παραγωγός ηλεκτρικής ενέργειας, στον οποίο χο−
ρηγείται άδεια παραγωγής από Υδροηλεκτρικό Σταθμό 
εντός των κατά τις διατάξεις του άρθρου 18 του ν. 1650/
1986 προστατευόμενων περιοχών, επιβαρύνεται από την 
έναρξη της εμπορικής λειτουργίας του σταθμού του με 
ειδικό τέλος υπέρ του κατά τις διατάξεις του άρθρου 
15 του ν. 2742/1999 συνιστώμενου Φορέα Διαχείρισης 
της οικείας προστατευόμενης περιοχής. Το τέλος αυτό 
αντιστοιχεί σε ποσοστό ένα τοις εκατό (1%) επί της, 
προ ΦΠΑ, τιμής πώλησης της ηλεκτρικής ενέργειας στον 
Διαχειριστή του Συστήματος ή του Δικτύου ή των Μη 
Διασυνδεδεμένων Νησιών. Τα ποσά που αντιστοιχούν 
στο ειδικό τέλος του παρόντος άρθρου παρακρατούνται 
από τον αρμόδιο Διαχειριστή και αποδίδονται στον Φο−
ρέα Διαχείρισης της προστατευόμενης περιοχής στην οποία εγκαθίσταται ο σταθμός.»
13. Στο τέλος της παραγράφου 2 του άρθρου 27 του 
ν. 3468/2006 προστίθεται, από την έναρξη της ισχύος του, εδάφιο ως εξής:
«Η τροποποίηση, παράταση, ανανέωση ή επέκταση 
των αδειών εγκατάστασης και λειτουργίας, οι οποίες 
έχουν εκδοθεί με τις προϋφιστάμενες του παρόντος 
νόμου διατάξεις, συντελείται με απόφαση του Γενικού 
Γραμματέα Περιφέρειας, στα όρια της οποίας εγκαθί−
σταται ο σταθμός και σύμφωνα με τη διαδικασία και 
τα δικαιολογητικά που καθορίζονται στην απόφαση του 
Υπουργού Ανάπτυξης, που εκδίδεται σύμφωνα με την παράγραφο 10 του άρθρου 8. Κατά τα λοιπά εφαρμό−
ζονται οι διατάξεις του παρόντος νόμου.»
14. Στο άρθρο 7 του ν. 3199/2003 (ΦΕΚ 280 Α΄), όπως 
ισχύει, προστίθεται παράγραφος 6 ως εξής:
«6. α) Έως ότου εγκριθούν τα Προγράμματα Ανάπτυ−
ξης υδατικών πόρων κατά το άρθρο 4 του ν. 1739/1987 
(ΦΕΚ 201 Α΄ ) ή τα Σχέδια Διαχείρισης των περιοχών 
λεκάνης απορροής ποταμού κατά το παρόν άρθρο, και 
προκειμένου να χορηγηθεί άδεια χρήσης νερού και 
εκτέλεσης έργου αξιοποίησης υδατικών πόρων μικρών 
υδροηλεκτρικών έργων που πληρούν τις προϋποθέσεις της περίπτωσης β΄ κατωτέρω, επιτρέπεται η κατάρτιση 
και έγκριση προγράμματος ανάπτυξης ή σχεδίου διαχεί−
ρισης για υπολεκάνη απορροής μέχρι τη συμβολή του 
κυρίου ρεύματος που τη διαρρέει με το επόμενο ίσης 
ή μεγαλύτερης τάξης ρεύμα. Για την εν λόγω έγκριση εκδίδεται απόφαση του Γενικού Γραμματέα της Περι−
φέρειας, στη διοικητική περιφέρεια της οποίας υπάγε−
ται η περιοχή της υπολεκάνης απορροής, ύστερα από σύμφωνη γνώμη της Κεντρικής Υπηρεσίας Υδάτων του 
Υπουργείου Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημόσιων 
Έργων και την εξασφάλιση της συμβατότητας του εν 
λόγω προγράμματος ή σχεδίου διαχείρισης της υπο−
λεκάνης με τις διαχειριστικές μελέτες του Υπουργείου 
Ανάπτυξης, οι οποίες αποτελούν τη βάση για τα Σχέδια 
Διαχείρισης Υδατικών Πόρων που προβλέπονται στην 
Οδηγία 2000/60/ΕΚ και στον παρόντα νόμο.
β) Ανεξάρτητα από την έγκριση Προγράμματος Ανά−
πτυξης υδατικών πόρων ή Σχεδίου Διαχείρισης κατά 
την προηγούμενη παράγραφο, επιτρέπεται η χορήγηση 
ενιαίας άδειας χρήσης νερού και εκτέλεσης έργου αξι−
οποίησης υδατικών πόρων, καθώς και αδειών εγκατά−
στασης και λειτουργίας για μικρά υδροηλεκτρικά έργα 
(ΜΥΗΕ), ως έργα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από 
ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, κατά τους ορισμούς της 
παραγράφου 1 του άρθρου 9 του ν. 3468/2006, εφόσον η 
εγκατεστημένη ισχύς τους δεν υπερβαίνει το όριο που προβλέπεται στην περίπτωση γ΄ του πίνακα, ο οποίος 
περιλαμβάνεται στην περίπτωση β΄ της παραγράφου 1 
του άρθρου 13 του νόμου αυτού. Για τα εν λόγω ΜΥΗΕ 
πρέπει να συντρέχουν επιπλέον οι ακόλουθες προϋ−
ποθέσεις:
i) Δεν περιλαμβάνουν αποθήκευση υδάτων σε ταμιευ−
τήρες εποχιακής, ετήσιας ή υπερετήσιας ρύθμισης.
ii) Δεν μεταβάλουν το υδατικό ισοζύγιο με την κατα−
νάλωση νερού από το οικείο σύστημα επιφανειακών 
υδάτων (ρεύμα, ποταμός, λίμνη) ούτε την κατάσταση 
των τελευταίων με τη λειτουργία τους.
iii) Δεν εκτρέπουν νερό από ένα σύστημα επιφανεια−
κών υδάτων (ρεύμα, ποταμό, λίμνη) σε άλλο.
γ) Στην περίπτωση που τα μικρά υδροηλεκτικά έργα 
συμμετέχουν σε ένα ευρύτερο σχήμα πολλαπλής αξι−οποίησης υδάτων (άρδευση, ύδρευση, αντιπλημμυρική 
προστασία, εμπλουτισμό υδροφορέων κ.λπ.), τότε κα−
ταρτίζεται συγκεκριμένο σχέδιο διαχείρισης του όλου 
σχήματος και δεν συντρέχουν οι περιοριστικοί όροι της 
ανωτέρω παραγράφου β΄.
δ) Μικροί Υδροηλεκτρικοί Σταθμοί, σύμφωνα με την 
παράγραφο 1 του άρθρου 9 του ν.3468/2006, για τους 
οποίους κατά την υιοθέτηση Σχεδίου Διαχείρισης Υδα−
τικών Πόρων θα βρίσκεται σε ισχύ μία τουλάχιστον από 
τις άδειες χρήσης νερού, εγκατάστασης ή λειτουργίας, εντάσσονται αυτοδικαίως στο εν λόγω Σχέδιο.»
Άρθρο 27Α
Ρυθμίσεις για Φωτοβολταϊκούς Σταθμούς
1. Η περίπτωση β΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 13 
του ν. 3468/2006 (ΦΕΚ 129 Α΄) αντικαθίσταται ως εξής:
«β) Η τιμολόγηση της ηλεκτρικής ενέργειας κατά την 
προηγούμενη περίπτωση, εκτός από την ηλεκτρική ενέρ−
γεια που παράγεται από φωτοβολταϊκούς σταθμούς, 
γίνεται με βάση τα στοιχεία του ακόλουθου πίνακα:».
2. Οι περιπτώσεις δ΄ και ε΄ του πίνακα που αναφέρεται 
στην περίπτωση β΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 13 του ν. 3468/2006 διαγράφονται.
110 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
3. Η τιμολόγηση της ηλεκτρικής ενέργειας που παρά−
γεται από φωτοβολταϊκούς σταθμούς γίνεται με βάση τα στοιχεία του ακόλουθου πίνακα:
4. Η ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται από φωτο−
βολταϊκό σταθμό και απορροφάται από το Σύστημα ή το Δίκτυο, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 9, 10 και 12 παρ. 1 του ν. 3468/2006, τιμολογείται σε μηνιαία βάση και ανά μεγαβατώρα (MWh) της απορροφώμενης ηλεκτρικής ενέργειας.
Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης που εκδίδεται 
μετά από γνώμη της ΡΑΕ μπορεί να μεταβάλλονται 
οι τιμές του ανωτέρω πίνακα. Για την μεταβολή αυτή λαμβάνονται κυρίως υπόψη η διείσδυση των φωτοβολ−
ταϊκών σταθμών στο ενεργειακό ισοζύγιο της χώρας, 
ο βαθμός επίτευξης των εθνικών στόχων διείσδυσης 
των ΑΠΕ και οι επιπτώσεις για τον καταναλωτή από τη σχετική επιβάρυνση λόγω του ειδικού τέλους ΑΠΕ.
5. α) Η σύμβαση πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας από 
φωτοβολταϊκό σταθμό συνάπτεται για είκοσι (20) έτη, 
συνομολογείται με την τιμή αναφοράς που αναγρά−
φεται στον ανωτέρω πίνακα και αντιστοιχεί στο μήνα και έτος που υπογράφεται η Σύμβαση Αγοραπωλησίας ηλεκτρικής ενέργειας με τον αρμόδιο Διαχειριστή, υπό την προϋπόθεση έναρξης δοκιμαστικής λειτουργίας ή 
για τις περιπτώσεις που δεν προβλέπεται περίοδος 
δοκιμαστικής λειτουργίας ενεργοποίησης της σύνδε−
σης του φωτοβολταϊκού σταθμού, εντός δεκαοκτώ (18) 
μηνών για τους σταθμούς ισχύος έως 10 MW και εντός 
τριάντα έξι (36) μηνών για τους σταθμούς ισχύος από 10 MW και άνω. Σε αντίθετη περίπτωση, ως τιμή ανα−φοράς θα λαμβάνεται η τιμή που αντιστοιχεί στο μήνα 
και έτος που πραγματοποιείται η έναρξη δοκιμαστικής 
λειτουργίας ή για τις περιπτώσεις που δεν προβλέπεται 
περίοδος δοκιμαστικής λειτουργίας η ενεργοποίηση της σύνδεσης του φωτοβολταϊκού σταθμού, με βάση 
την ισχύ που διαθέτει ο σταθμός κατά την εν λόγω 
χρονική στιγμή.
β) Οι τιμές που καθορίζονται στον ανωτέρω πίνακα 
αναπροσαρμόζονται κάθε έτος, κατά ποσοστό 25% του 
δείκτη τιμών καταναλωτή του προηγούμενου έτους, 
όπως αυτός καθορίζεται από την Τράπεζα της Ελ−
λάδος. Αν η τιμή που αναφέρεται στον πίνακα αυτόν 
αναπροσαρμοσμένη κατά τα ανωτέρω, είναι μικρότερη 
της μέσης Οριακής Τιμής του Συστήματος, όπως αυτή 
διαμορφώνεται κατά το προηγούμενο έτος, προσαυ−
ξημένης κατά 30%, 40%, 40% και 50%, αντίστοιχα για τις περιπτώσεις Α, Β, Γ, και Δ του ανωτέρω πίνακα, η 
τιμολόγηση γίνεται με βάση τη μέση Οριακή Τιμή του 
Συστήματος του προηγούμενου έτους, προσαυξημένη κατά τους αντίστοιχους ως άνω συντελεστές.
γ) Συμβάσεις πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας από φω−
τοβολταϊκούς σταθμούς που έχουν συναφθεί πριν από 
την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου, για σταθμούς που δεν έχουν τεθεί σε δοκιμαστική λειτουργία ή δεν 
έχει ενεργοποιηθεί η σύνδεσή τους, τροποποιούνται, 
σύμφωνα με τις διατάξεις των προηγούμενων εδαφί−
ων.
δ) Οι παραγωγοί που έχουν συνάψει σύμβαση πώλη−
σης ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκούς σταθ−
μούς και με την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου 
έχουν θέσει σε λειτουργία τους σταθμούς τους, κατά τα 
ανωτέρω, μπορούν είτε να τροποποιήσουν τη σύμβασή τους, σύμφωνα με τις διατάξεις των ανωτέρω εδαφίων 
με τιμή αναφοράς που αντιστοιχεί στο Φεβρουάριο 2009 
και διάρκεια ίση με το χρονικό διάστημα που υπολεί−
πεται της εικοσαετίας από τη θέση των σταθμών σε 
λειτουργία είτε να συνεχίσουν την εκτέλεση της ισχύ−ουσας σύμβασης. Αν όμως ασκήσουν το δικαίωμα της ανανέωσης της σύμβασης, κατά τα προβλεπόμενα στις 
διατάξεις της παραγράφου 2 του άρθρου 12 του ν. 3468/
2006, ως τιμή πώλησης θα συνομολογείται, κατά τα 
προβλεπόμενα στον ανωτέρω πίνακα, αυτή που αντι−στοιχεί στο μήνα και έτος της ανανέωσης.
6. Στο Πρόγραμμα που προβλέπεται στην παράγραφο 
1 του άρθρου 14 του ν. 3468/2006 προστίθεται χρονοδι−
άγραμμα χορήγησης αδειών παραγωγής ή αποφάσεων εξαίρεσης για αιτήσεις για φωτοβολταϊκούς σταθμούς 
που εγκαθίστανται στην ελληνική επικράτεια, για τις 
οποίες κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου 
δεν έχει εκδοθεί η σχετική γνώμη ή απόφαση της ΡΑΕ, 
λαμβανομένων υπόψη του αριθμού των αιτήσεων, του 
χρόνου υποβολής τους, της ασφάλειας της λειτουργίας 
του Συστήματος και του Δικτύου και της επιβάρυνσης 
του καταναλωτή μέσω του ειδικού τέλους υπέρ των 
ΑΠΕ.
Ειδικά, οι αιτήσεις για χορήγηση άδειας παραγωγής 
από φωτοβολταϊκούς σταθμούς και για έκδοση από−
φασης εξαίρεσης, αξιολογούνται και εξετάζονται αντί−
στοιχα, κατά τα προβλεπόμενα στα άρθρα 3 και 4 του 
ν. 3468/2006, μέχρι την 28.2.2009 όσες έχουν υποβληθεί 
έως και την 31.5.2007, μέχρι την 30.4.2009 όσες έχουν 
υποβληθεί έως και 30.6.2007 και μέχρι την 31.12.2009 
όσες έχουν υποβληθεί έως 29.2.2008.
Με απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονο−
μικών και Ανάπτυξης, καθορίζονται οι όροι και οι προϋ−
ποθέσεις, καθώς και λοιπά κριτήρια της διαγωνιστικής διαδικασίας για την υποβολή αιτημάτων για χορήγηση Έτος   ΜήναςΔΙΑΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΟ ΜΗ ΔΙΑΣΥΝΔΕ ΔΕΜΕΝΟ
ΑΒΓΔ
>100 kW <= 100 kW > 100 kW <= 100 kW
2009  Φεβρουάριος 400,00 450,00 450,00 500,00
2009  Αύγουστος 400,00 450,00 450,00 500,002010  Φεβρουάριος 400,00 450,00 450,00 500,00
2010  Αύγουστος 392,04 441,05 441,05 490,052011  Φεβρουάριος 372,83 419,43 419,43 466,03
2011  Αύγουστος 351,01 394,88 394,88 438,762012  Φεβρουάριος 333,81 375,53 375,53 417,26
2012  Αύγουστος 314,27 353,56 353,56 392,842013  Φεβρουάριος 298,87 336,23 336,23 373,59
2013  Αύγουστος 281,38 316,55 316,55 351,722014  Φεβρουάριος 268,94 302,56 302,56 336,18
2014  Αύγουστος 260,97 293,59 293,59 326,22
Για κάθε έτος ν από 
το 2015 και μετά1,3xμΟΤΣν−11,4xμΟΤΣν−11,4xμΟΤΣν−11,5xμΟΤΣν−1
μΟΤΣν−1 : Μέση Οριακή Τιμή Συστήματος κατά το προηγούμενο έτος ν−1
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  111
άδειας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολ−
ταϊκούς σταθμούς ισχύος άνω των 10 ΜW στο πλαίσιο 
διαγωνιστικής διαδικασίας βάσει τιμολόγησης της πα−
ραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας. Η υποβολή αιτημάτων 
γίνεται κατόπιν πρόσκλησης του Υπουργού Ανάπτυξης, 
μετά από γνώμη της ΡΑΕ, στην οποία καθορίζονται η ελάχιστη ισχύς κάθε έργου και η εκάστοτε προκηρυσ−σόμενη προς αδειοδότηση ισχύς.
7. Οι άδειες παραγωγής ή αποφάσεις εξαίρεσης για 
την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊ−
κούς σταθμούς δεν επιτρέπεται να μεταβιβασθούν πριν 
την έναρξη λειτουργίας των σταθμών.
8. Η παράγραφος 3 του άρθρου 14 του ν. 3468/2006 
αντικαθίσταται ως εξής:
«3. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και 
Οικονομικών, Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Χωροτα−
ξίας και Δημόσιων Έργων, μετά από γνώμη της ΡΑΕ, 
καταρτίζεται Ειδικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Φωτοβολ−
ταϊκών Συστημάτων σε κτιριακές εγκαταστάσεις και 
ιδίως σε στέγες και προσόψεις κτιρίων σύμφωνα με 
τους ισχύοντες όρους δόμησης. Κατά την κατάρτιση του 
προγράμματος, λαμβάνονται ιδίως υπόψη η δυνατότητα 
απορρόφησης και η ασφάλεια της λειτουργίας των δι−κτύων. Για την απορρόφηση της ηλεκτρικής ενέργειας 
που παράγεται από τα ανωτέρω Συστήματα μπορεί 
να προβλέπεται ο συμψηφισμός της παραγόμενης και της καταναλισκόμενης ενέργειας στα κτίρια αυτά. Με την ίδια απόφαση, καθορίζεται, κατά παρέκκλιση των λοιπών διατάξεων που αφορούν στην ανάπτυξη φωτο−
βολταϊκών σταθμών, η αδειοδοτική διαδικασία, στην 
οποία περιλαμβάνεται και o τρόπος της υποβολής των 
σχετικών αιτήσεων, η τιμολόγηση της παραγόμενης 
ενέργειας, το περιεχόμενο των συμβάσεων πώλησης 
ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία 
λεπτομέρεια για την εφαρμογή του ως άνω Ειδικού 
Προγράμματος.»
9. Το τρίτο εδάφιο της παραγράφου 4 του άρθρου 3 
του ν. 2244/1994, όπως προστέθηκε με την παράγραφο 
7 του άρθρου 2 του ν. 2941/2001, αντικαθίσταται ως 
εξής:
«Για την εγκατάσταση σταθμών εκμετάλλευσης της 
ηλιακής ενέργειας, για παραγωγή ηλεκτρικής ή θερμι−κής ενέργειας, και ανεμογεννητριών, δεν απαιτείται η 
έκδοση οικοδομικής άδειας, αλλά έγκριση εργασιών που 
χορηγείται, κατόπιν αιτήσεως του ενδιαφερομένου, από 
την αρμόδια Πολεοδομική Υπηρεσία της περιοχής της εγκατάστασης κατ’ εφαρμογή των ισχυουσών Γενικών 
και Ειδικών Πολεοδομικών Διατάξεων. Η αίτηση αυτή 
συνοδεύεται από υπεύθυνες δηλώσεις αναθέσεων και αναλήψεων μελετών και επιβλέψεων του έργου, καθώς 
και τοπογραφικό διάγραμμα με σαφές οδοιπορικό, δι−
άγραμμα κάλυψης, σχέδια κατόψεων, τομών και όψε−
ων, προϋπολογισμό του έργου, αποδεικτικά πληρωμής 
φόρων και αποδεικτικά εισφορών και αμοιβών μηχα−
νικών.»
Άρθρο 28
Διαχειριστής και Σύνδεση σταθμών παραγωγής
ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσιμες
Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ)
1. Προσφορά Σύνδεσης στο Σύστημα ή το Δίκτυο από 
τον αρμόδιο Διαχειριστή για σταθμούς παραγωγής 
ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ που έχει διατυπωθεί πριν από την έναρξη ισχύος του ν. 3468/2006, παύει 
να ισχύει αυτοδικαίως μετά την πάροδο έξι (6) μηνών 
από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου. Η Προ−
σφορά Σύνδεσης του προηγούμενου εδαφίου μπορεί 
να ανανεωθεί πριν τη λήξη της ισχύος της κατόπιν 
υποβολής αιτήματος στον αρμόδιο Διαχειριστή, μόνο 
εφόσον συνοδεύεται από προέγκριση χωροθέτησης ή 
θετική γνωμοδότηση της αρμόδιας για την περιβαλ−
λοντική αδειοδότηση υπηρεσίας επί Προκαταρκτικής 
Περιβαλλοντικής Εκτίμησης και Αξιολόγησης (ΠΠΕΑ). Η 
ανανέωση των Προσφορών Σύνδεσης γίνεται από τον 
αρμόδιο Διαχειριστή κατά προτεραιότητα για μία φορά 
και ισχύει για δύο (2) έτη από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος νόμου.
2. α) Προσφορά Σύνδεσης στο Σύστημα ή το Δίκτυο 
για σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από 
ΑΠΕ, η οποία έχει διατυπωθεί μετά την έναρξη ισχύος 
του ν. 3468/2006 και πριν την ημερομηνία έναρξης ισχύ−
ος της υπουργικής απόφασης Δ6/Φ1/13310/18.6.2007 (ΦΕΚ 
1153 Β΄) και η διάρκεια ισχύος της δεν έχει καθοριστεί, 
παύει να ισχύει αυτοδικαίως μετά την πάροδο τριών 
(3) ετών από την ημερομηνία της αρχικής διατύπωσής της.
β) Προσφορά Σύνδεσης στο Σύστημα ή το Δίκτυο για 
σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ , 
η οποία έχει διατυπωθεί μετά την έναρξη ισχύος του ν. 
3468/2006 και πριν την ημερομηνία έναρξης ισχύος της 
ανωτέρω υπουργικής απόφασης και η διάρκεια ισχύος 
της είναι μικρότερη από τρία (3) έτη, ισχύει μέχρι τρία 
(3) έτη από την ημερομηνία της αρχικής διατύπωσής 
της.
3. Με την επιφύλαξη των διατάξεων της παραγρά−
φου 1 του παρόντος άρθρου παρατείνεται η ισχύς των 
Προσφορών Σύνδεσης στο Σύστημα ή το Δίκτυο για 
σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ 
που έχουν λήξει κατά την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος νόμου, εφόσον υφίσταται σχετική άδεια 
εγκατάστασης, και για διάστημα έως τη λήξη ισχύος 
της άδειας εγκατάστασης. Η παράταση ισχύος των Προ−
σφορών Σύνδεσης γίνεται από τον αρμόδιο Διαχειριστή 
κατά προτεραιότητα σε σχέση με αιτήματα που υπο−
βάλλονται για πρώτη διατύπωση Προσφοράς Σύνδεσης 
ή αιτήματα που υποβάλλονται βάσει των διατάξεων της 
παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου.
4. Με την επιφύλαξη των διατάξεων των παραγρά−
φων 1 έως και 3 του παρόντος άρθρου, αιτήματα που 
υποβάλλονται για παράταση ισχύος της Προσφοράς 
Σύνδεσης στο Σύστημα ή το Δίκτυο για σταθμούς παρα−
γωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ αντιμετωπίζονται 
από τον αρμόδιο Διαχειριστή ως αιτήματα για πρώτη διατύπωση Προσφοράς Σύνδεσης.
5. Αιτήματα για αύξηση της ισχύος παραγωγής από 
ΑΠΕ, σε ποσοστό μέχρι και δέκα τοις εκατό (10%) της 
ισχύος που αναγράφεται στην Προσφορά Σύνδεσης 
και για σταθμούς παραγωγής που δεν εντάσσονται σε 
ειδικό πρόγραμμα ή καθεστώς και δεν βρίσκονται σε 
περιοχές με κορεσμένο δίκτυο, ικανοποιούνται κατά 
προτεραιότητα για μία μόνο φορά σε σχέση με αιτήμα−
τα που υποβάλλονται για πρώτη διατύπωση Προσφοράς 
Σύνδεσης. Σε κάθε άλλη περίπτωση, αντιμετωπίζονται από τον αρμόδιο Διαχειριστή ως αιτήματα για πρώτη 
διατύπωση Προσφοράς Σύνδεσης.
112 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
6. Σε περίπτωση ανάκλησης της άδειας παραγωγής 
ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ , παύει να ισχύει αυτο−δικαίως και η οικεία Προσφορά Σύνδεσης.
7. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης, μετά από 
εισήγηση των Διαχειριστών, καθορίζονται οι όροι και 
διαδικασίες για την υποβολή αιτήσεων και τη διατύπωση 
Προσφορών Σύνδεσης βάσει των τεχνικών παραμέτρων 
του Συστήματος ή του Δικτύου.
8. Στην παράγραφο 2 του άρθρου 15 του ν. 2773/1999 
(ΦΕΚ 286 Α΄) προστίθεται περίπτωση η΄ ως εξής:
«η. Συμμετέχει σε ενώσεις, οργανώσεις ή εταιρείες, 
μέλη των οποίων είναι διαχειριστές συστημάτων μετα−
φοράς ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίες σκοπό έχουν την 
επεξεργασία και διαμόρφωση κανόνων κοινής δράσης 
που συντείνουν, στο πλαίσιο της κοινοτικής νομοθεσίας, 
στη δημιουργία ενιαίας εσωτερικής αγοράς ηλεκτρικής 
ενέργειας ή και ειδικότερα στον καταμερισμό και στην 
εκχώρηση δικαιωμάτων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέρ−
γειας μέσω των αντίστοιχων διασυνδέσεων, καθώς και 
τη διαχείριση των δικαιωμάτων αυτών για λογαριασμό 
των ως άνω διαχειριστών.»
Άρθρο 29
Ρυθμίσεις για τον Διαχειριστή Εθνικού Συστήματος
Φυσικού Αερίου Α.Ε. (ΔΕΣΦΑ Α.Ε.)
1. Στο άρθρο 7 του π.δ. 24/31.5.1985 προστίθεται πα−
ράγραφος 6 ως εξής:
«6. Επιτρέπεται η ανέγερση εγκαταστάσεων της εται−
ρίας «Διαχειριστής Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερί−ου (ΔΕΣΦΑ) Α.Ε.» κατά παρέκκλιση των διατάξεων του 
άρθρου 1 του παρόντος. Η παρέκκλιση αυτή εγκρίνεται 
με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Χωροταξίας 
και Δημόσιων Έργων μετά από εισήγηση του ΔΕΣΦΑ 
Α.Ε. και γνώμη του Κεντρικού Συμβουλίου Χωροταξίας, Οικισμού και Περιβάλλοντος.
Η παρέκκλιση αφορά:
αα) Tην αρτιότητα του γηπέδου, η επιφάνεια του οποί−
ου δεν επιτρέπεται να είναι μικρότερη των 500 μ2.
ββ) Τις αποστάσεις των εγκαταστάσεων από τα όρια 
του γηπέδου, οι οποίες δεν επιτρέπεται να είναι μικρό−τερες από 2,50 μ..
γγ) Το ποσοστό κάλυψης που δεν επιτρέπεται να 
υπερβαίνει το πενήντα τοις εκατό (50%) της επιφάνει−ας του γηπέδου, το ύψος του συντελεστή δόμησης του 
γηπέδου που δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει το 1,20 και 
το συντελεστή κατ’ όγκο εκμετάλλευσης που δεν μπορεί 
να υπερβαίνει το 5.
δδ) Το ύψος της συμπαγούς περιφράξεως του γηπέ−
δου, εφόσον τούτο απαιτείται για λόγους ασφαλείας 
του κοινού και των εγκαταστάσεων. Το ύψος αυτό δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει τα 4,50 μ..»
2. Στην περίπτωση ε΄ της παραγράφου 4 του άρθρου 
7 του ν. 3428/2005 (ΦΕΚ 313 Α΄) προστίθεται τελευταίο 
εδάφιο ως εξής:
«Η σύμβαση απόσπασης, η οποία περιλαμβάνει τη με−
ταβίβαση εμπραγμάτων δικαιωμάτων σε ακίνητα από τη 
ΔΕΠΑ ΑΕ προς τον ΔΕΣΦΑ Α.Ε., χωρίς την επισύναψη σε 
αυτή κυρωμένων αποσπασμάτων των κτηματολογικών διαγραμμάτων, όπως προβλέπεται στην παράγραφο 5 
του άρθρου 14 του ν. 2664/1998, η οποία προστέθηκε 
με την παράγραφο 9 του άρθρου 2 του ν. 3481/2006 
(ΦΕΚ 162 Α΄), είναι κατά τούτο έγκυρη και παράγει όλες 
τις έννομες συνέπειές της. Η ισχύς του προηγούμενου 
εδαφίου αρχίζει από την 2.8.2006.»3.α. Στο άρθρο 17 του ν. 3428/2005 προστίθεται πα−
ράγραφος 3 ως εξής:
«3. Η εφαρμογή της διαδικασίας των παραγράφων 1 
και 2 δεν απαιτείται στην περίπτωση ΑΣΦΑ, το οποίο 
συνιστά τμήμα διασύνδεσης, για την οποία έχει χορηγη−
θεί απαλλαγή από την υποχρέωση παροχής πρόσβασης 
σε τρίτους κατά τα προβλεπόμενα στις διατάξεις του 
άρθρου 22 της Οδηγίας 2003/55/ΕΚ. Στην περίπτωση 
αυτή, με την αίτηση χορήγησης άδειας ΑΣΦΑ, συνυ−
ποβάλλεται κάθε στοιχείο σχετικά με τη χορηγηθείσα 
απαλλαγή. Στην άδεια ΑΣΦΑ συμπεριλαμβάνονται οι 
όροι υπό τους οποίους χορηγήθηκε η απαλλαγή.»
β. Η υφιστάμενη παράγραφος 3 αναριθμείται σε 4.
4. Το δεύτερο και τρίτο εδάφιο της παραγράφου 3 του 
άρθρου 18 του ν. 3428/2005 τροποποιούνται ως εξής:
«Σε περίπτωση αρχικής ή μεταγενέστερης διασύνδε−
σης με το ΕΣΦΑ, Άδεια Διαχείρισης ΑΣΦΑ χορηγείται 
στο ΔΕΣΦΑ Α.Ε., με εξαίρεση την περίπτωση ΑΣΦΑ, 
του οποίου η διαχείριση ρυθμίζεται από Διακρατική 
Συμφωνία, ή ΑΣΦΑ το οποίο εξυπηρετεί αποκλειστι−
κώς Δηλούμενη Διαμετακόμιση. Στην περίπτωση που η 
Άδεια Διαχείρισης ΑΣΦΑ χορηγείται στο ΔΕΣΦΑ Α.Ε., ο 
κάτοχος της Άδειας ΑΣΦΑ συνάπτει σύμβαση με το ΔΕ−
ΣΦΑ Α.Ε., με την οποία καθορίζεται το αντάλλαγμα που 
οφείλει ο ΔΕΣΦΑ Α.Ε. στον κάτοχο της Άδειας ΑΣΦΑ 
από το συνολικά εισπρακτέο έσοδο του ΔΕΣΦΑ Α.Ε. με 
βάση τα δημοσιευόμενα τιμολόγια χρήσης του ΑΣΦΑ, λόγω της ανάληψης της διαχείρισης του ΑΣΦΑ.»
5. Στο άρθρο 4 του ν.1929/1991(ΦΕΚ 19 Α΄), όπως ισχύει, 
προστίθεται παράγραφος 4 ως εξής:
«4. Όσοι παραβαίνουν τις διατάξεις των περιπτώσεων 
β΄ και δ΄ της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου, τιμω−
ρούνται με φυλάκιση μέχρι δύο (2) ετών και χρηματική ποινή τουλάχιστον τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.»
6. Κατά την κατάρτιση ή τροποποίηση Γενικών Πο−
λεοδομικών Σχεδίων ή Σχεδίων Οικιστικής Οργάνωσης Ανοικτής Πόλης, καθώς και την ένταξη ή επέκταση πό−
λης ή οικισμού εντός ζώνης 200 μέτρων εκατέρωθεν 
του άξονα του εγκατεστημένου αγωγού φυσικού αερίου 
υψηλής πίεσης, απαιτείται να λαμβάνονται υπόψη και 
να τηρούνται οι προδιαγραφές ασφαλείας του αγωγού υψηλής πίεσης του ΔΕΣΦΑ Α.Ε..
7. Στο ΔΕΣΦΑ Α.Ε. εφαρμόζονται αναλόγως οι δια−
τάξεις:
α) της παραγράφου 1 του άρθρου 1 του ν. 367/1976 
(ΦΕΚ 162 Α΄ ),
β) της παραγράφου 2 του άρθρου 25 του ν. 1892/1990 
(ΦΕΚ 101 Α΄),
γ) των άρθρων 4 και 5 του ν. 1929/1991 (ΦΕΚ 19 Α΄),
δ) της παραγράφου 5 του άρθρου 12 του ν. 2289/1995 
(ΦΕΚ 27 Α΄),
ε) της παραγράφου 3 του άρθρου 6 και του άρθρου 
20Α του ν. 2052/1992 (ΦΕΚ 94 Α΄) και
στ) του ένατου άρθρου του ν. 87/1975 που προστέ−
θηκε με το άρθρο 29 του ν. 2115/1993 (ΦΕΚ 15 Α΄), όπως αυτές ισχύουν.
8. α. Στο τέλος της παραγράφου 2 του άρθρου 58 
του ν. 998/1979 (ΦΕΚ 289 Α΄), όπως ισχύει, προστίθεται εδάφιο ως εξής:
«Κατά παρέκκλιση των ανωτέρω, η έγκριση επέμβασης 
για την εγκατάσταση δικτύων μεταφοράς και διανομής 
φυσικού αερίου σε δάση ή δασικές εκτάσεις χορηγεί−
ται με απόφαση του οικείου Γενικού Γραμματέα της 
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  113
Περιφέρειας, μετά από τη χορήγηση Έγκρισης Περι−
βαλλοντικών Όρων (ΕΠΑ) κατά τις εκάστοτε ισχύουσες 
διατάξεις.»
β. Από το πρώτο εδάφιο της παραγράφου 2 του άρ−
θρου 58 του ν. 998/1979 διαγράφονται οι λέξεις «φυσικού 
αερίου και».
Άρθρο 30
Ρυθμίσεις για το Κέντρο Ανανεώσιμων
Πηγών Ενέργειας (ΚΑΠΕ)
1. Οι παράγραφοι 1 και 2 του άρθρου 1 του π.δ. 375/1987 
(ΦΕΚ 167 Α΄) αντικαθίστανται ως εξής:
«1α. Ιδρύεται Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου με 
την επωνυμία «Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικο−
νόμησης Ενέργειας» και με διακριτικό τίτλο «ΚΑΠΕ». Η επωνυμία αυτή για τις σχέσεις με το εξωτερικό μετα−φράζεται σε «Centre for Renewable Energy Sources and 
Saving» και έχει διακριτικό τίτλο «CRES».
β. Όπου στο ιδρυτικό προεδρικό διάταγμα του ανω−
τέρω νομικού προσώπου, σε νόμους ή σε διοικητικές 
πράξεις αναφέρεται η επωνυμία «Κέντρο Ανανεώσιμων 
Πηγών Ενέργειας», νοείται εφεξής το «Κέντρο Ανανεώ−
σιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας».
2. Το ΚΑΠΕ είναι μη κερδοσκοπικός και κοινωφελής 
οργανισμός, έχει διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια 
και εποπτεύεται από το Υπουργείο Ανάπτυξης.»
2. Το άρθρο 2 του π.δ. 375/1987 αντικαθίσταται ως 
εξής:
«Άρθρο 2
Έδρα του ΚΑΠΕ ορίζεται η Κοινότητα Πικερμίου του 
Νομού Αττικής.»
3.α. Οι παράγραφοι 1 και 2 του άρθρου 10 του π.δ. 
375/1987 τροποποιούνται ως ακολούθως:
«1. Η οργάνωση του ΚΑΠΕ εξυπηρετεί τη λειτουργία 
του ενεργειακού προγραμματισμού και της ενεργειακής 
πολιτικής της χώρας, καθώς και εκείνη της ανάπτυξης 
ενεργειακής έρευνας και τεχνολογίας κυρίως σε ό,τι 
αφορά τις ΑΠΕ και την εξοικονόμηση ενέργειας.
2. Η ειδικότερη διάρθρωση των υπηρεσιών του ΚΑΠΕ 
καθορίζεται με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου 
αυτού που εγκρίνεται από τους Υπουργούς Ανάπτυξης 
και Οικονομίας και Οικονομικών.»
β. Η παράγραφος 3 του άρθρου 10 του π.δ. 375/1987 
καταργείται.
4. Το άρθρο 15 του π.δ. 375/1987 τροποποιείται ως 
ακολούθως:
«Άρθρο 15
Η περαιτέρω οργάνωση και διάρθρωση του Κέντρου, 
οι επί μέρους αρμοδιότητες των διοικητικών του ενοτή−
των, τα καθήκοντα του πάσης φύσης προσωπικού του 
Κέντρου και γενικά κάθε λεπτομέρεια που κρίνεται ανα−
γκαία για την εύρυθμη και αποδοτική λειτουργία του, 
ρυθμίζονται από τον Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας, 
ο οποίος συντάσσεται από το Διοικητικό Συμβούλιο του 
ΚΑΠΕ και εγκρίνεται από τους Υπουργούς Ανάπτυξης 
και Οικονομίας και Οικονομικών.»
Άρθρο 31
Διατάξεις για τη Δημόσια Επιχείρηση Αερίου Α.Ε.
(ΔΕΠΑ Α.Ε.)
1. Η παράγραφος 22 του άρθρου 7 του ν. 2364/1995 
(ΦΕΚ 252 Α΄), όπως ισχύει, αντικαθίσταται ως εξής:«22. Η απόσβεση της αξίας των δικαιωμάτων της ΕΔΑ 
ή της ΔΕΠΑ, κατά περίπτωση, της παραγράφου 4 του άρθρου 4 του παρόντος νόμου που αποκτήθηκαν από 
τις ΕΠΑ ενεργείται τμηματικά και ισόποσα μέσα στο 
χρονικό διάστημα που έχουν το δικαίωμα χρήσης και 
κάρπωσης αυτών. Οι διατάξεις του προηγούμενου εδα−
φίου εφαρμόζονται ανάλογα και για τις δαπάνες που πραγματοποιούν οι ΕΠΑ για την κατασκευή μη ιδιόκτη−των Δικτύων Διανομής Φυσικού Αερίου.»
2. Στο άρθρο 7 του ν. 2364/1995 προστίθεται παρά−
γραφος 23, η οποία έχει ως εξής:
«23. Οι εισφορές σε είδος της παραγράφου 4 του 
άρθρου 4 του παρόντος νόμου από την ΕΔΑ προς την 
αντίστοιχη ΕΠΑ, στην οποία εισφέρονται για την κάλυψη 
του μετοχικού κεφαλαίου εκάστης, αποτιμώνται βάσει 
εκθέσεως αποτίμησης που συντάσσεται από ανεξάρ−
τητο ορκωτό ελεγκτή κατά παρέκκλιση των διατάξεων του άρθρου 9 του κ.ν. 2190/1920, όπως ισχύει.
Η έκθεση αποτίμησης πρέπει:
α) να περιέχει την περιγραφή κάθε περιουσιακού στοι−
χείου που αποτελεί την εισφορά σε είδος,
β) να αναφέρει τις μεθόδους αποτίμησης που εφαρ−
μόστηκαν,
γ) να πιστοποιεί, εάν οι αξίες που προκύπτουν από την 
εφαρμογή αυτών των μεθόδων αποτίμησης αντιστοιχούν 
τουλάχιστον στον αριθμό και στην ονομαστική αξία των 
μετοχών που θα εκδοθούν έναντι των εισφορών αυτών 
ή, σε περίπτωση που δεν είναι γνωστή η ονομαστική 
αξία, στη λογιστική τους αξία, αφού ληφθεί υπόψη και 
η διαφορά πάνω από το άρτιο που είναι πιθανόν να 
προκύψει από την έκδοση των μετοχών.
Αν η έκθεση αποτίμησης συνταχθεί πριν από τη δι−
ενέργεια του διαγωνισμού της παραγράφου 6 του άρ−θρου 4 του παρόντος νόμου, δύναται αυτή να επικαι−
ροποιείται, προκειμένου να συνεκτιμηθεί η οικονομική 
προσφορά του ιδιώτη επενδυτή για τη συμμετοχή του 
στο μετοχικό κεφάλαιο της εν λόγω ΕΠΑ, καθώς και 
τυχόν έγγραφες παραδοχές αυτού, βάσει των οποίων προσδιόρισε την αξία της ως άνω προσφοράς του.
Οι ανωτέρω εκθέσεις υποβάλλονται στις διατυπώσεις 
δημοσιότητας του άρθρου 7β του κ.ν. 2190/1920.»
3. H παράγραφος 2 του άρθρου 44 του ν. 2773/1999 
(ΦΕΚ 286 Α΄), όπως ισχύει, καταργείται.
4. Στην περίπτωση ε΄ της παραγράφου 4 του άρθρου 
7 του ν. 3428/2005 (ΦΕΚ 313 Α΄) προστίθεται δεύτερο 
εδάφιο ως εξής:
«Η ΔΕΠΑ Α.Ε. δεν υποχρεούται να υποβάλλει δήλω−
ση εγγραπτέου δικαιώματος, ούτε αίτηση, ούτε αίτηση 
διόρθωσης ή ένσταση σχετικά με τα εμπράγματα δι−
καιώματά της στα ανωτέρω ακίνητα, κατά παρέκκλιση των άρθρων 1, 2, 6 και 10 του ν. 2308/1995. Η ισχύς του 
προηγούμενου εδαφίου αρχίζει από την 15.6.1995.»
5. Η διάταξη της παραγράφου 13 του άρθρου 7 του 
ν.3428/2005 τροποποιείται, ως εξής:
«13. Με αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου της 
ΔΕΠΑ Α.Ε.:
α) προσδιορίζονται ο αριθμός των θέσεων και οι ειδι−
κότητες του προσωπικού που προσλαμβάνεται για τις 
ανάγκες της και β) μπορεί να προσλαμβάνονται έως 
δέκα (10) σύμβουλοι ή ειδικοί συνεργάτες με σχέση 
εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου για την κάλυψη ειδικών αναγκών της. Οι ανωτέρω προσλήψεις 
διέπονται από τους όρους και τις διατυπώσεις της πα−
ραγράφου 1 του άρθρου 17 του ν. 3429/2005».
114 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
6. Η παράγραφος 2 του άρθρου 21 του ν.3428/2005 
αντικαθίσταται ως εξής:
«2. Το αργότερο μέχρι την ίδρυση του ΔΕΣΦΑ Α.Ε., οι 
Εταιρείες Διανομής Αερίου (ΕΔΑ) που έχουν συσταθεί κατά τις διατάξεις του ν. 2364/1995 συγχωνεύονται σε 
μια ενιαία ΕΔΑ, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρα−
γράφου 2 του άρθρου 4 του ν. 2364/1995.»
7. Στην παράγραφο 2 του άρθρου 21 του ν.3428/2005 
προστίθεται εδάφιο δεύτερο, το οποίο έχει ως εξής:
«Μετά τη συγχώνευση των ως άνω ΕΔΑ σε μια ενιαία 
ΕΔΑ, όπου στις διατάξεις του ν.2364/1995, όπως ισχύει, 
γίνεται αναφορά σε Εταιρείες Διανομής Αερίου, νοείται 
στο εξής η ενιαία Εταιρεία Διανομής Αερίου που έχει προκύψει κατά τα ανωτέρω και η οποία συμμετέχει στο 
μετοχικό κεφάλαιο και των νέων ΕΠΑ που θα συσταθούν 
σύμφωνα με την παράγραφο 4 του παρόντος άρθρου.»
Άρθρο 32
Ρυθμίσεις σχετικές με το Συμβούλιο Εθνικής
Ενεργειακής Στρατηγικής (ΣΕΕΣ)
1. Στην παράγραφο 1 του άρθρου 2 του ν. 3438/2006 
(ΦΕΚ 33 Α΄) προστίθεται στοιχείο ια΄ ως εξής:
«ια. Η παροχή, κατόπιν αποφάσεως του Υπουργού 
Ανάπτυξης, επιτελικής και εκτελεστικής τεχνοκρατικής 
υποστήριξης προς τη Διοίκηση του Υπουργείου για την 
προώθηση και υλοποίηση σχεδίων έρευνας και ανάπτυ−
ξης του ενεργειακού πλούτου της χώρας.»
2. Το τελευταίο εδάφιο της παραγράφου 1 του άρθρου 
4 του ν. 3438/2006 καταργείται.
3. Στο τέλος της παραγράφου 2 του άρθρου 4 του 
ν.3438/2006, όπως ισχύει, προστίθενται εδάφια ως 
εξής:
«Η απόσπαση γίνεται, κατά παρέκκλιση από κάθε γε−
νική ή ειδική διάταξη, ύστερα από αίτημα του Προέδρου 
του ΣΕΕΣ, με κοινή απόφαση του κατά περίπτωση αρ−
μόδιου Υπουργού και του Υπουργού Ανάπτυξης ή με 
απόφαση μόνο του Υπουργού Ανάπτυξης, όταν ο απο−
σπώμενος υπηρετεί σε φορέα που εποπτεύεται από τον 
Υπουργό αυτόν, μετά από γνώμη του οργάνου διοίκησής 
του. Οι αποδοχές των αποσπωμένων, καθώς και το σύ−
νολο των επιδομάτων της οργανικής τους θέσης, με 
εξαίρεση αυτών που συνδέονται με την ενεργό άσκηση 
καθηκόντων, βαρύνουν το ΣΕΕΣ. Ο χρόνος διάρκειας 
της απόσπασης λογίζεται ως χρόνος πραγματικής υπη−
ρεσίας στην υπηρεσία από την οποία αποσπάσθηκαν, 
διατηρουμένων όλων των ασφαλιστικών και συνταξιο−
δοτικών δικαιωμάτων τους.»
4. Στο άρθρο 4 του ν. 3438/2006, όπως ισχύει, προστί−
θενται παράγραφοι 4 και 5 ως εξής:
«4. Οι αποδοχές των ειδικών επιστημόνων και των 
ειδικών συνεργατών της Ειδικής Επιστημονικής Γραμ−
ματείας καθορίζονται με κοινή απόφαση των Υπουργών 
Οικονομίας και Οικονομικών και Ανάπτυξης. Με την ίδια 
απόφαση είναι δυνατή η χορήγηση στο τακτικό προ−
σωπικό, πέραν των νόμιμων αποδοχών του, και ειδικής 
πρόσθετης αμοιβής.
5. Στους αποσπωμένους στις θέσεις ειδικών επιστημό−
νων και ειδικών συνεργατών καταβάλλονται κατ’ επιλο−
γήν, είτε οι πάσης φύσεως αποδοχές και τα επιδόματα 
που ελάμβαναν κατά το χρόνο της απόσπασης είτε οι αποδοχές που καθορίζονται με την απόφαση της προ−ηγούμενης παραγράφου. Η επιλογή γίνεται με αμετά−
κλητη δήλωση του αποσπωμένου μέσα σε ένα μήνα από την συντέλεση της απόσπασης, η οποία υποβάλλεται 
στην Ειδική Επιστημονική Γραμματεία του ΣΕΕΣ. Αν το 
διάστημα αυτό παρέλθει άπρακτο, ο αποσπώμενος θε−
ωρείται ότι διατηρεί τις αποδοχές της θέσης από την οποία αποσπάται.»
Άρθρο 33
Ρυθμίσεις για τη Δημόσια Επιχείρηση
Ηλεκτρισμού Α.Ε. (ΔΕΗ Α.Ε.)
1. Η περίπτωση ζ΄ της παραγράφου 2 του άρθρου 
19 του ν. 2773/1999 (ΦΕΚ 286 Α΄), όπως ισχύει, από το 
πέμπτο εδάφιο έως το τέλος αυτής, αντικαθίσταται 
ως εξής:
«Στη ΔΕΗ Α.Ε χορηγείται από το νόμο αυτόν άδεια 
παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας για την ανανέωση 
και αντικατάσταση του δυναμικού παλαιών Μονάδων 
με νέες σύγχρονης τεχνολογίας, άνευ περιορισμού 
ισχύος.
Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης, που εκδίδε−
ται μετά από γνώμη της ΡΑΕ, καθορίζονται οι γενικοί 
και ειδικοί όροι και προϋποθέσεις έκδοσης της άδειας 
παραγωγής κάθε νέας Μονάδας που υπάγεται στην 
πρόβλεψη του παρόντος άρθρου, σύμφωνα με το νόμο 
και τον Κανονισμό Αδειών Παραγωγής και Προμήθειας 
Ηλεκτρικής Ενέργειας, όπως ισχύουν.
Δύο μήνες προ της ημερομηνίας ένταξης στο Σύστημα 
ή στα Δίκτυα κάθε νέας Μονάδας, η ΔΕΗ Α.Ε. υποβάλλει 
αίτημα για τον καθορισμό των παλαιών και προς αντι−
κατάσταση Μονάδων, αντίστοιχης ισχύος.
Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης, που εκδίδεται 
μετά από γνώμη της ΡΑΕ και εισήγηση του αρμόδι−
ου Διαχειριστή, καθορίζεται το καθεστώς και οι όροι 
λειτουργίας των Μονάδων αυτών (αποξήλωση ή θέση 
σε εφεδρεία εκτάκτων αναγκών ή παροχή επικουρικών υπηρεσιών).»
1.α. Οι εκκρεμούσες αιτήσεις της ΔΕΗ Α.Ε., που έχουν 
υποβληθεί σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 23 
παράγραφος 12 του ν.3175/2003 και του άρθρου 19 πα−
ράγραφος 1 του ν. 3587/2007, υπάγονται εφεξής στις 
ρυθμίσεις του παρόντος.
2. Το άρθρο 24 του ν. 3377/2005 (ΦΕΚ 202 Α΄) αντικα−
θίσταται ως εξής:
«Άρθρο 24
1. Η ισχύς της Προσωρινής Ενιαίας Άδειας Λειτουργίας 
που χορηγήθηκε σύμφωνα με την παράγραφο 5 του 
άρθρου 8 του ν. 2941/2001 (ΦΕΚ 201 Α΄) στις μονάδες 
της ΔΕΗ Α.Ε., οι οποίες αναφέρονται στο άρθρο 42 του 
ν. 2773/1999 (ΦΕΚ 286 Α΄) και περιλαμβάνονται στην 
Ενιαία Άδεια Παραγωγής της ΔΕΗ Α.Ε. όπως ισχύει, 
παρατείνεται μέχρι την 31.12.2013.
2. Στις μονάδες της ΔΕΗ Α.Ε., στις οποίες έχουν χο−
ρηγηθεί Άδειες Παραγωγής από τις 24.1.2002 μέχρι την 
έναρξη ισχύος του παρόντος, χορηγείται μέχρι την 
31.12.2013 Προσωρινή Άδεια Λειτουργίας, κατά την έν−νοια της παραγράφου 5 του άρθρου 8 του ν. 2941/2001 (ΦΕΚ 201 Α΄).
3. Τα αναφερόμενα στις παραγράφους 1 και 2 εφαρ−
μόζονται και σε όσες από τις παραπάνω Μονάδες της ΔΕΗ Α.Ε. έχουν μεταβιβαστεί στην εταιρεία «ΔΕΗ Ανα−νεώσιμες Α.Ε.».
4. Στις μονάδες που αναφέρονται στις προηγούμενες 
παραγράφους 1 και 2, περιλαμβάνονται και οι μονάδες 
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  115
της ΔΕΗ Α.Ε., οι οποίες αναφέρονται στο Παράρτημα 
(Πίνακες Α, B και Γ) της απόφασης του Υπουργού Ανά−πτυξης Δ5/ΗΛ/A/25396/20.12.2007 (ΦΕΚ 2487 Β΄).»
3. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και 
Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημόσιων Έργων συ−
γκροτείται Επιτροπή, η οποία θα καταρτίσει πρόταση 
για την τροποποίηση και απλοποίηση της ισχύουσας 
διαδικασίας χορήγησης αδειών στον τομέα της ηλε−
κτρικής ενέργειας, διασφαλίζοντας μεταξύ άλλων το 
συντονισμό των αρμόδιων αρχών που συμμετέχουν κατά 
το νόμο στη διαδικασία αυτή. Στην ανωτέρω Επιτροπή συμμετέχουν εκπρόσωποι του Υπουργείου Ανάπτυξης, 
του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δη−
μόσιων Έργων, της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας και 
του Συμβουλίου Εθνικής Ενεργειακής Στρατηγικής και 
εφόσον κρίνεται αναγκαίο, στελέχη ή εμπειρογνώμονες 
και άλλων κατά περίπτωση συναρμόδιων Υπουργείων ή φορέων, καθηγητές ΑΕΙ ή ΤΕΙ, καθώς και ειδικοί για 
ζητήματα ενέργειας.
Με την ίδια απόφαση καθορίζεται ο τρόπος λειτουρ−
γίας της Επιτροπής, η διάρκειά της, η αποζημίωση των 
μελών της και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια.
Άρθρο 34
Άλλες διατάξεις
1. Η διάταξη του τελευταίου εδαφίου της παραγράφου 
2 του άρθρου 3 του ν. 3051/2002 (ΦΕΚ 220 Α΄) εφαρμό−
ζεται και για τον Πρόεδρο και τα μέλη της Επιτροπής Ανταγωνισμού.
2.α. Στο άρθρο 22 του ν.δ. 1044/1971 (ΦΕΚ 245 Α΄) προ−
στίθεται παράγραφος 4 ως εξής:
«4. Είναι δυνατή η εγκατάσταση στα περίπτερα φω−
τοβολταϊκών συστημάτων κατάλληλου μεγέθους απο−
κλειστικά για την κάλυψη των ιδίων ενεργειακών τους αναγκών. Στην περίπτωση αυτή ο τύπος και οι διαστά−
σεις των περιπτέρων, οι κατασκευαστικές επεμβάσεις 
για την αύξηση των διαστάσεων υφιστάμενων περιπτέ−
ρων, οι τεχνικές προδιαγραφές, τα κριτήρια και κάθε 
αναγκαία λεπτομέρεια για την εγκατάσταση των φωτο−
βολταϊκών συλλεκτών στη στέγη και του συνοδευτικού 
εξοπλισμού εντός του περιπτέρου, καθώς και τη σχετική 
σήμανση ως «ηλιακό περίπτερο» καθορίζονται με κοινή 
απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης, Εθνικής Άμυνας και 
Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημόσιων Έργων.»
β. Η κοινή απόφαση που προβλέπεται στο σημείο α΄ 
εκδίδεται εντός εξαμήνου από την έναρξη ισχύος του 
παρόντος.
3. Οι ποσότητες αυτούσιου βιοντίζελ, οι οποίες κατα−
νεμήθηκαν για το έτος 2008 και δεν θα έχουν διατεθεί 
από τους δικαιούχους μέχρι και την 31η Δεκεμβρίου 
2008, διατίθενται εντός του έτους 2009 και μέχρι την 
εξάντλησή τους, εφαρμοζομένων των ισχυουσών συ−
ναφών διατάξεων των νόμων 3054/2002 και 2960/2001 
και των σχετικών κανονιστικών αποφάσεων. Η ισχύς 
της διατάξεως του προηγούμενου εδαφίου αρχίζει από 
1.1.2009.
4.α. Στο άρθρο 4 του ν. 3325/2005 (ΦΕΚ 68 Α΄) προ−
στίθεται παράγραφος 8 ως εξής:
«8.α. Επιτρέπεται η επέκταση της εγκατάστασης βι−
ομηχανικών μονάδων, εγκατεστημένων στα όρια νο−
μών, σε συνεχόμενα γήπεδα των όμορων νομών. Στην περίπτωση αυτή αδειοδοτούσα είναι η αρχή της υφι−στάμενης εγκαταστάσεως, η οποία πρέπει να λαμβάνει 
υπόψη και τους τυχόν ειδικούς περιορισμούς ή όρους 
της περιοχής επέκτασης. Σε περίπτωση που η έκταση 
είναι δασικού χαρακτήρα, απαιτείται η προβλεπόμενη από το άρθρο 56 του ν. 998/1979 έγκριση επέμβασης.
β. Για την επέκταση από όμορο νομό στην περιοχή του 
Νομού Αττικής βιομηχανικών μονάδων, οι οποίες ασκούν 
τις δραστηριότητες που προβλέπονται στο άρθρο 17 
του ν. 3325/2005, απαιτείται να συντρέχουν οι προϋπο−
θέσεις της διατάξεως αυτής, τη συνδρομή των οποίων 
βεβαιώνουν οι αρμόδιες αρχές του νομού αυτού.
γ. Για τις επεκτάσεις του προηγούμενου εδαφίου είναι 
δυνατή η εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 28 του 
ν. 3325/2005. Με την κοινή υπουργική απόφαση που 
προβλέπεται στη διάταξη αυτή καθορίζεται επιπλέον η 
χρήση του γηπέδου της επέκτασης της εγκατάστασης, ε−γκρίνονται οι περιβαλλοντικοί όροι για την επέκταση και λειτουργία της μονάδας και καθορίζονται οι υπο−
χρεώσεις, οι περιορισμοί και οι λοιποί αναγκαίοι όροι 
και προϋποθέσεις αδειοδότησης και λειτουργίας της 
εγκαταστάσεως. Η περιοχή επέκτασης δεν μπορεί να 
υπερβαίνει το πενήντα τοις εκατό (50%) του εμβαδού της έκτασης της κύριας εγκατάστασης.»
β. Οι παράγραφοι 8 και 9 του άρθρου 4 του ν. 3325/2005 
αναριθμούνται σε 9 και 10 αντιστοίχως.
5.α. Η παράγραφος 1 του άρθρου 17 του ν. 3054/2002 
(ΦΕΚ 230 Α΄), όπως ισχύει, αντικαθίσταται, ως εξής:
«1.α. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης ή του 
αρμόδιου κατά περίπτωση οργάνου, για κάθε παράβαση 
των διατάξεων του νόμου αυτού, και των κατ’ εξουσι−
οδότησή του εκδιδόμενων κανονιστικών αποφάσεων, 
επιβάλλεται πρόστιμο από πέντε χιλιάδες (5.000) έως 
ένα εκατομμύριο πεντακόσιες χιλιάδες (1.500.000) ευρώ. 
Για το ύψος του επιβαλλόμενου προστίμου λαμβάνονται 
υπόψη ως κριτήρια, ιδίως, η βαρύτητα της παράβασης, 
οι συνέπειες που προκύπτουν από αυτήν, ο βαθμός 
υπαιτιότητας και η τυχόν υποτροπή του παραβάτη. Για 
την αξιολόγηση της παραβατικής συμπεριφοράς ως 
υποτροπής, λαμβάνονται υπόψη οι ισχύουσες εγγραφές 
στο Βιβλίο Κυρώσεων. Σε υποτροπή βρίσκεται όποιος μέσα σε τρία χρόνια από την έκδοση της απόφασης, 
με την οποία επιβάλλεται σε αυτόν πρόστιμο ή άλλη 
κύρωση για κάποια από τις ανωτέρω παραβάσεις, τελεί 
νέα παράβαση.
β. Με απόφαση του ιδίου Υπουργού μπορούν να κατη−
γοριοποιούνται οι ανωτέρω παραβάσεις και να καθορί−
ζονται η διαδικασία επιβολής και τα όρια του προστίμου 
κάθε κατηγορίας ή και κάθε επί μέρους παράβασης 
εντός των ορίων του πρώτου εδαφίου της παρούσας, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια. Με όμοια 
απόφαση μπορούν να αναπροσαρμόζονται τα όρια 
αυτά.
γ. Για την ίδια παράβαση επιβάλλεται πρόστιμο μόνο 
από ένα προς τούτο αρμόδιο όργανο κατ’εφαρμογήν 
των διατάξεων της ισχύουσας νομοθεσίας αρμοδιότη−
τας του Υπουργείου Ανάπτυξης. Τυχόν επιβολή δεύ−
τερου προστίμου για την ίδια παράβαση δεν παράγει 
οποιαδήποτε έννομη συνέπεια. Η επιβολή του προστίμου 
δεν αποκλείει την επιβολή άλλων διοικητικών κυρώσεων 
που τυχόν προβλέπονται από τις κείμενες διατάξεις.
δ. Ο Υπουργός Ανάπτυξης, σε κάθε περίπτωση πα−
ράβασης των διατάξεων του παρόντος, μπορεί, λαμ−
βάνοντας υπόψη τις συνέπειές της για το ευρύτερο 
116 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
καταναλωτικό κοινό, να δημοσιοποιεί δια του τύπου ή με 
άλλο πρόσφορο τρόπο τις κυρώσεις που επιβάλλονται 
κατά την παράγραφο 1 του παρόντος.»
β. Η παράγραφος 4 του άρθρου 2 του ν. 3335/2005 
(ΦΕΚ 95 Α΄) καταργείται και η παράγραφος 5 αυτού 
αναριθμείται σε παράγραφο 4.
γ. Η παράγραφος 7 του άρθρου 22 του ν.3054/2002 
(ΦΕΚ 230 Α΄), όπως ισχύει, αντικαθίσταται ως εξής:
«7.α. Σε περίπτωση μη τήρησης των διατάξεων της 
υπουργικής απόφασης που προβλέπεται στην παρά−
γραφο 1 και των αποφάσεων των Νομαρχών που εκδί−δονται σύμφωνα με την παράγραφο 3, επιβάλλεται με 
απόφαση του οικείου Νομάρχη πρόστιμο από δεκαπέντε 
χιλιάδες (15.000) έως είκοσι χιλιάδες (20.000) ευρώ. Το 
ως άνω πρόστιμο βεβαιώνεται από την αρμόδια υπηρε−
σία της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης και εισπράττεται σύμφωνα με τις διατάξεις του ΚΕΔΕ, από τη Δ.Ο.Υ. του νομού όπου εδρεύει το νομικό ή φυσικό πρόσωπο στο 
οποίο αυτό επιβάλλεται. Με απόφαση των Υπουργών 
Οικονομίας και Οικονομικών και Ανάπτυξης είναι δυνα−τόν να αναπροσαρμόζεται το ύψος του προστίμου της παραγράφου αυτής.
β. Οι διατάξεις της παραγράφου 3 του άρθρου 23 του 
ν. 2224/1994 (ΦΕΚ 112 Α΄), όπως ισχύει, εφαρμόζονται και 
εν προκειμένω.»
6. Στην παράγραφο 3 του άρθρου 13 του ν. 272/1976 
(ΦΕΚ 70 Α΄), προστίθεται εδάφιο ως εξής:
«Ειδικώς για τις προσόδους του ΙΓΜΕ που προέρχονται 
από την παροχή υπηρεσιών προς τρίτους είναι δυνατόν, 
μέρος αυτών, μετά την αφαίρεση των δαπανών υλοποίη−
σής τους, να διατίθεται με απόφαση του Υπουργού 
Ανάπτυξης μετά από εισήγηση του Δ.Σ. του ΙΓΜΕ, για τη 
διενέργεια ερευνητικών προγραμμάτων βασικής έρευ−νας, εκπαιδευτικών και επιμορφωτικών προγραμμάτων, καθώς επίσης για τη χρηματοδότηση και άλλων δρα−στηριοτήτων ή υποχρεώσεων του ΙΓΜΕ, όπως εκείνων 
που προκύπτουν από ασφαλιστικές συμβάσεις, που δεν 
καλύπτονται από την κρατική επιχορήγηση του Τακτικού 
Προϋπολογισμού.»
7. Στο άρθρο 3 του Οργανισμού Διοίκησης και Δι−
αχείρισης του Κοινωφελούς Ιδρύματος «ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΑ−
ΔΟΣΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ», που 
κυρώθηκε με την παράγραφο 2 του άρθρου μόνου του προεδρικού διατάγματος «Έγκριση σύστασης του κοι−
νωφελούς ιδρύματος με την επωνυμία «ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΑ−
ΔΟΣΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ» και 
κύρωση του οργανισμού αυτού» (ΦΕΚ 1411/Β΄/22.10.2001) 
προστίθεται τρίτη παράγραφος ως εξής:
«3. Το ίδρυμα για την εκπλήρωση των σκοπών του 
δύναται να επιχορηγείται από το Πρόγραμμα Δημοσίων 
Επενδύσεων των Υπουργείων Οικονομίας και Οικονο−
μικών και Ανάπτυξης και τον Τακτικό Προϋπολογισμό 
της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Τεχνολογίας του 
Υπουργείου Ανάπτυξης, καθώς και από κάθε άλλη νό−
μιμη πηγή.»
8. Η ισχύς των προσωρινών αδειών λειτουργίας που 
προβλέπονται στο άρθρο 10 του ν. 3279/2004 (ΦΕΚ 205 
Α΄) παρατείνεται έως τις 10 Σεπτεμβρίου 2013.
9. Στο Υπουργείο Ανάπτυξης συνιστάται θέση Εθνικού 
Συντονιστή για την Έρευνα και Τεχνολογία, με σκοπό 
την προώθηση και την παρακολούθηση της εφαρμο−
γής της Στρατηγικής της Λισαβόνας στα αντίστοιχα 
θέματα.Ο Εθνικός Συντονιστής αποτελεί ανεξάρτητο, μο−
νοπρόσωπο συμβουλευτικό όργανο, το οποίο υπο−
δεικνύεται από τον Υπουργό Ανάπτυξης και υπάγεται απευθείας σε αυτόν. Με κοινή απόφαση των Υπουργών 
Εσωτερικών, Οικονομίας και Οικονομικών και Ανάπτυξης 
καθορίζονται οι αρμοδιότητες του Εθνικού Συντονιστή, 
το μισθολογικό του καθεστώς, τα απαραίτητα προσόντα 
διορισμού, η σύνθεση του γραφείου του και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια.
10. Για την κάλυψη των αναγκών που προκύπτουν για 
την αξιολόγηση των αιτήσεων που προβλέπεται στην 
παράγραφο 6 του άρθρου 27Α, στη Γραμματεία της 
ΡΑΕ, συνιστώνται είκοσι (20) θέσεις εργασίας ιδιωτικού 
δικαίου ορισμένου χρόνου, πέραν αυτών που προβλέ−
πονται από τις διατάξεις των παραγράφων 2 και 3 του 
άρθρου 37 του ν. 3428/2005. Η διάρκεια των συμβάσεων 
αυτών δεν μπορεί να παραταθεί και λήγει αυτοδίκαια 
την 30.6.2010, χωρίς να απαιτείται οποιαδήποτε άλλη 
πράξη. Η πρόσληψη στις θέσεις αυτές γίνεται από τον 
Πρόεδρο της ΡΑΕ και για το προσλαμβανόμενο προ−
σωπικό εφαρμόζονται αναλογικά οι διατάξεις της πα−ραγράφου 6 του άρθρου 5 του ν. 3297/2004 (ΦΕΚ 259 
Α΄). Οι δαπάνες που προκαλούνται από την εφαρμογή 
των προηγούμενων διατάξεων βαρύνουν αποκλειστικά τον προϋπολογισμό της ΡΑΕ.
11. Η παράγραφος 2 του άρθρου 28 του ν. 2773/1999 
αντικαθίσταται ως εξής:
«2. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και 
Οικονομικών και Ανάπτυξης καθορίζεται το τέλος για την έκδοση, τροποποίηση και μεταβίβαση των αδειών 
παραγωγής και αποφάσεων εξαίρεσης και τα ετήσια 
τέλη για τη χρήση των αδειών και των εξαιρέσεων 
αυτών.»
12. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης, η οποία 
δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, κα−
θορίζονται τα όργανα και εξιδικεύονται οι διαδικασίες 
σχεδιασμού, προγραμματισμού, διαχείρισης και ελέγχου 
των κρατικών ενισχύσεων αρμοδιότητας του Υπουρ−
γείου Ανάπτυξης στο πλαίσιο του ν. 3614/2007 (ΦΕΚ 
267 Α΄).
13. Το άρθρο 14 της υπουργικής απόφασης 91852/ 
4359/9.12.1975 «Περί οργανώσεως των Υπηρεσιών του 
Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης» (ΦΕΚ 1510 
Β΄) καταργείται.
Άρθρο 35
Επιτροπή για τον «Αγωγό πετρελαίου
Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη»
Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Οικο−
νομίας και Οικονομικών και Ανάπτυξης μπορεί να συνι−στάται Επιτροπή αποτελούμενη από τον Νομάρχη του Νομαρχιακού Διαμερίσματος Έβρου και από εκπροσώ−
πους της Περιφερειακής Διοίκησης, των ΟΤΑ α΄ βαθμού, 
καθώς και των επαγγελματικών και λοιπών φορέων του 
ίδιου Νομαρχιακού Διαμερίσματος σε σχέση με το έργο 
«Αγωγός πετρελαίου Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη», 
κατ’ εφαρμογή της Τριμερούς Συμφωνίας που κυρώθηκε 
με το ν. 3558/2007 (ΦΕΚ 101 Α΄). Για τη συγκρότηση της Επιτροπής εκδίδεται σχετική απόφαση του Νομάρχη.
Με την ίδια κοινή υπουργική απόφαση καθορίζονται οι 
αρμοδιότητες της Επιτροπής, ο τρόπος λειτουργίας της, 
οι οικονομικοί πόροι που διατίθενται για την επιχορή−γηση του έργου της σε σχέση με την υποβοήθηση των 
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  117
αρμόδιων Υπουργείων στη διαπραγμάτευση των όρων 
της Συμφωνίας Διέλευσης με την εταιρεία του έργου TRANS BALKAN P.B.V., στη διενέργεια των διαδικασιών για τη μελέτη, κατασκευή και λειτουργία του αγωγού που προβλέπεται στην ανωτέρω συμφωνία, καθώς και 
στην επίβλεψη των σχετικών εργασιών. Επίσης καθορί−
ζονται ο τρόπος και τα όργανα διαχείρισης και ελέγχου 
της επιχορήγησης, οι σχετικές διαδικασίες και κάθε 
άλλη αναγκαία λεπτομέρεια.
Άρθρο 36
Ρυθμίσεις για την Εφεδρική Αγορά Ενέργειας
1.α. Στο άρθρο 15 του ν. 2773/1999, όπως ισχύει, προ−
στίθενται παράγραφοι 5, 6 και 7 ως εξής:
«5. Κατά παρέκκλιση των διατάξεων της παραγρά−
φου 4 και προκειμένου να διασφαλίζεται η δυνατότητα 
άμεσης διαθεσιμότητας ισχύος παραγωγής ηλεκτρικής 
ενέργειας και επαρκών περιθωρίων ισχύος για τα έτη 2009 και 2010, ο Διαχειριστής του Συστήματος δύναται 
να συνάπτει συμβάσεις διαθεσιμότητας ισχύος με νέους 
αεριοστροβιλικούς σταθμούς παραγωγής ταχείας εκκί−
νησης, ονομαστικής ισχύος στην άδεια παραγωγής ηλε−
κτρικής ενέργειας έως 150 MW, οι οποίοι εντάσσονται 
στο Σύστημα έως την 1.12.2009. Στους σταθμούς αυτούς 
χορηγείται οικονομικό κίνητρο υπό τη μορφή Εγγυη−
μένου Εσόδου, με το οποίο διασφαλίζεται το ελάχιστο 
καθαρό έσοδο που ο σταθμός δύναται να λαμβάνει, 
συνολικά, από τη συμμετοχή του στον Ημερήσιο Ενερ−
γειακό Προγραμματισμό (ΗΕΠ), την Αγορά Εφεδρείας 
και το Μηχανισμό Διαθεσιμότητας Ισχύος, αφαιρουμέ−
νου του μεταβλητού κόστους του σταθμού και ιδίως 
του κόστους καυσίμου. Αν ο σταθμός τεθεί σε εμπορική 
λειτουργία έως την 1.7.2009, το ύψος του Εγγυημένου Εσόδου ανέρχεται στο ποσό των εβδομήντα χιλιάδων (70.000) ευρώ ανά MW διαθέσιμης ισχύος και έτος. Για σταθμό που τίθεται σε εμπορική λειτουργία μετά την 1.7.2009 και έως την 1.12.2009, το ποσό αυτό μειώνεται αναλογικά ανά ημέρα, κατά τρόπο που την 1.12.2009 το 
Εγγυημένο Έσοδο να ανέλθει σε πενήντα πέντε χιλιάδες 
(55.000) ευρώ ανά MW διαθέσιμης ισχύος και έτος. Το 
ανωτέρω Εγγυημένο Έσοδο χορηγείται για τρία (3) έτη 
από τη θέση του σταθμού σε εμπορική λειτουργία. Το χρονικό διάστημα αυτό μπορεί να παραταθεί για ένα 
επιπλέον έτος με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης 
μετά από γνώμη της ΡΑΕ. Με απόφαση του Υπουργού 
Ανάπτυξης, μετά από γνώμη της ΡΑΕ, η οποία εκδίδεται 
εντός δύο (2) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρό−
ντος νόμου, καθορίζονται οι λεπτομέρειες υπολογισμού 
του Εγγυημένου Εσόδου, τυχόν ειδικές τεχνικές προδι−αγραφές που λαμβάνουν υπόψη τις σχετικές βέλτιστες 
διαθέσιμες τεχνολογίες, ο τρόπος εκκαθάρισης των 
συναλλαγών, οι ειδικότεροι όροι των ανωτέρω συμβά−
σεων διαθεσιμότητας ισχύος και ιδίως οι εγγυήσεις και 
ποινικές ρήτρες για μη διαθεσιμότητα, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια.
6. Για την αδειοδοτική διαδικασία των σταθμών πα−
ραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της παραγράφου 5 του 
παρόντος άρθρου εφαρμόζονται οι αντίστοιχες ρυθμί−
σεις της υφιστάμενης νομοθεσίας για την αδειοδότηση 
σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Ειδικότερα 
ως προς τις προθεσμίες της αδειοδοτικής διαδικασίας 
των σταθμών που αναφέρονται στην παράγραφο 5 του 
παρόντος άρθρου ισχύουν τα ακόλουθα:α) Οι προθεσμίες της υπουργικής απόφασης Δ5/ΗΛ/
Β/Φ1/17951/6.12.2000 (ΦΕΚ 1498 Β΄/8.12.2000) ισχύουν ως εξής:
αα) Η προθεσμία της παραγράφου 1 του άρθρου 5 
ορίζεται σε είκοσι (20) ημέρες.
αβ) Η προθεσμία της παραγράφου 3 του άρθρου 5 
ορίζεται σε δέκα (10) ημέρες.
αγ) Η προθεσμία της παραγράφου 1 του άρθρου 6 
ορίζεται σε δέκα (10) ημέρες.
αδ) Η προθεσμία της παραγράφου 1 του άρθρου 10 
ορίζεται σε είκοσι (20) ημέρες.
αε) Η προθεσμία της παραγράφου 1 του άρθρου 11 
ορίζεται σε δεκαπέντε (15) ημέρες,
β) Η προθεσμία της παραγράφου 4 του άρθρου 4 της 
κοινής υπουργικής απόφασης 11014/703/Φ104/14.3.2003 
(ΦΕΚ 332 Β΄/20.3.2003) ορίζεται σε τριανταπέντε (35) 
ημέρες.
γ) Οι προθεσμίες της υπουργικής απόφασης Δ6/Φ1/ 
8295/19.4.1995 (ΦΕΚ 385 Β΄/10.5.1995) ισχύουν ως εξής:
γα) Η προθεσμία της παραγράφου 3 του άρθρου 1.Ι.Δ 
ορίζεται σε δεκαπέντε (15) ημέρες.
γβ) Η προθεσμία του άρθρου 1.ΙΙ.Β ορίζεται σε τριάντα 
(30) ημέρες.
7. Η ΡΑΕ στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, κατά τα 
προβλεπόμενα στις περιπτώσεις α΄ και β΄ της παραγρά−
φου 1 του άρθρου 5 του ν.2773/1999, κατά την αξιολό−
γηση των αιτήσεων που υποβάλλονται για χορήγηση 
αδειών, μεριμνά για τη διασφάλιση συνθηκών ανταγω−
νισμού, περιλαμβανομένης και της παρακολούθησης 
ζητημάτων συγκεντρώσεων επιχειρήσεων.»
β. Οι υφιστάμενες παράγραφοι 5 και 6 του άρθρου 
15 του ν. 2773/1999 αναριθμούνται σε 8 και 9 αντιστοί−
χως.
2. Στην παράγραφο 7 του άρθρου 6 του ν. 2244/1994 
(ΦΕΚ 222 Α΄) προστίθενται εδάφια ως εξής:
«Με τη διαδικασία του ανωτέρου εδαφίου δύναται, 
κατά παρέκκλιση των διατάξεων της κείμενης νομοθε−σίας, να προσλαμβάνεται στη ΔΕΗ το με οποιαδήποτε 
σχέση εργασίας έκτακτο προσωπικό της, το οποίο έχει 
υποστεί μόνιμη σωματική αναπηρία σε ποσοστό του−
λάχιστον 50% συνεπεία εργατικού ατυχήματος στην 
Επιχείρηση. Σε περίπτωση που η πρόσληψη δεν είναι 
δυνατή λόγω νομίμως διαπιστωθείσας ανικανότητας 
εκτέλεσης οποιασδήποτε εργασίας στην Επιχείρηση, 
έχει εφαρμογή η διάταξη του πρώτου εδαφίου της πα−
ρούσας παραγράφου.
Η ισχύς των ανωτέρω εδαφίων αρχίζει από 1ης Ια−
νουαρίου 2008.»
3. Καταργείται η παράγραφος 3 του άρθρου 3 του 
ν. 134/1975 (ΦΕΚ 180 Α΄), η δε παράγραφος 4 του ίδιου 
άρθρου αναριθμείται σε 3.
Άρθρο 37
Ρυθμίσεις για γεωθερμία
1. Στο στοιχείο θ΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 2 
του ν. 3175/2003 (ΦΕΚ 207 Α΄) προστίθεται εδάφιο ως εξής:
«Η διαχείριση μπορεί να αφορά και σε τμήμα του 
γεωθερμικού πεδίου χαμηλής θερμοκρασίας.»
2. Στο τρίτο εδάφιο της παραγράφου 1 του άρθρου 
4 του ν. 3175/2003 η λέξη «πέντε» αντικαθίσταται από 
τη λέξη «δέκα (10).»
118 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
3. Η παράγραφος 2 του άρθρου 4 του ν. 3175/2003 
αντικαθίσταται ως εξής:
«2. Για χώρους που δεν έχουν ερευνηθεί ή για πιθανά 
γεωθερμικά πεδία εκμισθώνεται το δικαίωμα έρευνας. 
Ο συναγωνισμός μεταξύ των διαγωνιζομένων αναφέ−
ρεται στις δαπάνες για τη διενέργεια ερευνών εντός 
του υπό μίσθωση χώρου, στο είδος των ερευνών και 
τη σταδιακή εξέλιξή τους σε συνάρτηση με το χρόνο 
εκτέλεσής τους και πραγματοποίησης των δαπανών. 
Εφόσον μετά τη λήξη της ερευνητικής περιόδου, που 
καθορίζεται στη σύμβαση, πιστοποιηθεί βεβαιωμένο γε−
ωθερμικό πεδίο και υποβληθεί μέσα σε τρεις (3) μήνες από τον μισθωτή οικονομοτεχνική μελέτη διαχείρισης 
του πεδίου, παρέχεται σε αυτόν και το δικαίωμα δια−
χείρισης, εκτός εάν η μελέτη κριθεί από τον εκμισθωτή, 
με αιτιολογημένη απόφαση, ως ανακριβής, ανεπαρκής 
ή και μη συμφέρουσα. Στην περίπτωση αυτή επέρχεται, 
αυτοδικαίως, λύση της μίσθωσης και ακολουθείται η 
διαδικασία πλειοδοτικού διαγωνισμού, όπως προβλέ−
πεται από τις διατάξεις του παρόντος νόμου. Για την 
παραχώρηση του δικαιώματος διαχείρισης ακολουθείται 
επιπλέον η διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 14, 
εφόσον η διαχείριση περιλαμβάνει και τη διανομή θερ−
μικής ενέργειας σε τρίτους.»
4. Στο άρθρο 4 του ν. 3175/2003 προστίθενται παρά−
γραφοι 5 και 6, η δε υπάρχουσα παράγραφος 5 ανα−ριθμείται σε 7:
«5. Στην περίπτωση που βεβαιωμένα γεωθερμικά πεδία 
χαμηλής θερμοκρασίας περικλείονται από ή γειτνιά−
ζουν με πιθανά γεωθερμικά πεδία, η εκμίσθωση του 
δικαιώματος διαχείρισης των βεβαιωμένων και του δι−καιώματος έρευνας των πιθανών γεωθερμικών πεδίων 
χαμηλής θερμοκρασίας δύναται να διενεργείται ενιαία, 
με έναν πλειοδοτικό διαγωνισμό. Ο συναγωνισμός των 
διαγωνιζομένων στην περίπτωση αυτή αναφέρεται στα 
κριτήρια τόσο της παραγράφου 2 όσο και της παρα−
γράφου 3 του παρόντος άρθρου.
6. Σε περιπτώσεις που ο διαγωνισμός για την εκ−
μίσθωση του δικαιώματος διαχείρισης βεβαιωμένου 
γεωθερμικού πεδίου χαμηλής θερμοκρασίας κηρυχθεί άγονος, αυτός επαναλαμβάνεται εντός έτους από την 
ημερομηνία έκδοσης της απόφασης που τον κηρύσσει 
άγονο. Αν και ο δεύτερος διαγωνισμός κηρυχθεί άγονος, 
ο Γενικός Γραμματέας της Περιφέρειας δύναται, βάσει 
σχετικής γεωλογικής και οικονομοτεχνικής μελέτης που 
εκπονείται από το ΙΓΜΕ, να εκμισθώνει το δικαίωμα 
διαχείρισης για τμήματα του γεωθερμικού πεδίου, δίνο−
ντας προτεραιότητα στις αγροτικές εκμεταλλεύσεις. Η 
εκμίσθωση γίνεται με διαγωνισμό που διενεργείται σύμ−
φωνα με τους όρους της παραγράφου 1 και τημελέτη 
του ΙΓΜΕ. Ο συναγωνισμός μεταξύ των διαγωνιζομένων 
αναφέρεται στο ύψος του προϋπολογισμού, τη βιωσιμό−
τητα της επένδυσης, καθώς και στο είδος της χρήσης 
των τμημάτων του γεωθερμικού πεδίου.
Η εκμίσθωση του δικαιώματος διαχείρισης τμημάτων 
του γεωθερμικού πεδίου γίνεται για δέκα (10) έτη. Η δι−
άρκεια της μίσθωσης μπορεί να ανανεώνεται για επιπλέ−
ον πέντε (5) έτη, εφόσον τηρούνται οι όροι των σχετικών 
συμβάσεων και οι όροι προστασίας του περιβάλλοντος 
όπου αυτοί απαιτούνται. Όταν η εκμίσθωση αυτή αφορά 
σε αγροτική εκμετάλλευση του γεωθερμικού πεδίου, για 
την κατακύρωση του διαγωνισμού απαιτείται η προη−γούμενη γνώμη του ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε., η οποία παρέχεται εντός ενός μηνός από την υποβολή του σχετικού αιτήματος.
Σε κάθε περίπτωση, μετά την πάροδο πέντε (5) ετών 
από την κήρυξη αγόνου και του δεύτερου διαγωνισμού 
της παρούσας παραγράφου και σύμφωνα με τη δια−
δικασία της παραγράφου 3 του παρόντος δύναται να 
διεξάγεται διαγωνισμός για την εκμίσθωση του δικαιώ−
ματος διαχείρισης του βεβαιωμένου γεωθερμικού πεδί−
ου χαμηλής θερμοκρασίας στο σύνολό του, ακόμα και 
αν υπάρχουν μισθώσεις του δικαιώματος διαχείρισης 
για τμήματα του γεωθερμικού πεδίου.
Στην περίπτωση αυτή, ο μισθωτής του δικαιώματος 
διαχείρισης του γεωθερμικού πεδίου υπεισέρχεται στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του Δημοσίου, ως εκ−μισθωτής των προηγηθεισών συμβάσεων εκμίσθωσης του δικαιώματος διαχείρισης τμημάτων του γεωθερμι−κού πεδίου.»
5. Το πρώτο εδάφιο της παραγράφου 1 του άρθρου 5 
του ν. 3175/2003 αντικαθίσταται ως εξής:
«Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης ρυθμίζονται 
οι ειδικότεροι όροι και η διαδικασία εκμίσθωσης του 
αναφερόμενου στις παραγράφους 1, 2 και 3 του άρ−
θρου 4 δικαιώματος και της εν γένει διαχείρισης των 
γεωθερμικών πεδίων της Χώρας.»
6. Στο άρθρο 5 του ν. 3175/2003 προστίθεται παρά−
γραφος 2 και οι υπάρχουσες παράγραφοι 2 και 3 ανα−ριθμούνται σε 3 και 4 αντιστοίχως:
«2. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης ρυθμίζονται 
οι ειδικότεροι όροι και η διαδικασία εκμίσθωσης του 
δικαιώματος διαχείρισης τμημάτων βεβαιωμένων γεω−θερμικών πεδίων της παραγράφου 6 του άρθρου 4. Με την απόφαση αυτή μεταξύ άλλων καθορίζονται:
(α) Η διαδικασία διεξαγωγής του διαγωνισμού.(β) Οι ειδικότεροι όροι της προκήρυξης.(γ) Τα δικαιολογητικά που υποβάλλουν οι υποψήφιοι 
μισθωτές.
(δ) Τα κριτήρια αξιολόγησης των αιτήσεων.
(ε) Οι εγγυητικές επιστολές συμμετοχής στο διαγωνι−
σμό και καλής εκτέλεσης των όρων της σύμβασης.
(στ) Οι όροι της σύμβασης μίσθωσης.(ζ) Ο τρόπος καθορισμού των ελάχιστων και αναλο−
γικών μισθωμάτων.»
7. Στο πρώτο εδάφιο της παραγράφου 1 του άρθρου 
9 του ν.3175/2003 διαγράφεται η λέξη «αποκτήσει».
8. Στην παράγραφο 1 του άρθρου 9 του ν.3175/2003 
διαγράφεται το τελευταίο εδάφιο.
9. Στο άρθρο 9 του ν. 3175/2003 προστίθεται νέα πα−
ράγραφος 3 ως εξής:
«3. Ο έλεγχος των εργασιών έρευνας και εκμετάλ−
λευσης των γεωθερμικών πεδίων ασκείται και από 
τις Επιθεωρήσεις Μεταλλείων βάσει του Κανονισμού 
Μεταλλευτικών Λατομικών Εργασιών, του Κανονισμού 
Γεωθερμικών Εργασιών και του Μεταλλευτικού Κώδικα. 
Για την άσκηση των ελέγχων αυτών οι επιθεωρήσεις 
δύνανται να ζητούν τη συνδρομή του ΙΓΜΕ.»
10. Στο ν. 3175/2003 προστίθεται νέο άρθρο 10 ως 
εξής:
«Άρθρο 10
Κίνητρα για την ανάπτυξη της γεωθερμίας
1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και 
Οικονομικών και Ανάπτυξης μπορεί να θεσπίζονται ειδι−
κά κίνητρα για την ανάπτυξη ενεργειακών συστημάτων 
θέρμανσης − ψύξης του άρθρου 11.
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  119
2. Με όμοια απόφαση μπορεί να θεσπίζονται ειδικά 
κίνητρα για την ανάπτυξη έργων έρευνας και εκμε−
τάλλευσης των γεωθερμικών πεδίων. Η απόφαση αυτή 
εκδίδεται μετά από γνώμη της ΡΑΕ, εφόσον μεταξύ 
των κινήτρων που προβλέπονται, συμπεριλαμβάνεται η 
εγγυημένη τιμή πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας για την περίπτωση που το γεωθερμικό πεδίο χρησιμοποιείται για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.»
11. Στο τέλος του πρώτου εδαφίου της παραγράφου 
1 του άρθρου 13 του ν. 3175/2003 προστίθεται η φράση 
«εκτός από την εκχώρηση των μισθωτικών δικαιωμάτων, 
για τα οποία εφαρμόζεται το άρθρο 7 του παρόντος».
12. Στο τέλος του πρώτου εδαφίου της παραγράφου 1 
του άρθρου 14 προστίθεται η φράση «εκτός από την πε−
ρίπτωση της παραγράφου 9 του παρόντος άρθρου».
13. Στο άρθρο 14 του ν. 3175/2003 προστίθεται παρά−
γραφος 9 ως εξής:
«9. Στην περίπτωση που η εκμετάλλευση γεωθερμικού 
πεδίου χαμηλής θερμοκρασίας αφορά αποκλειστικά σε 
διανομή θερμικής ενέργειας για αγροτικές εκμεταλλεύ−
σεις, η άδεια διανομής θερμικής ενέργειας χορηγείται 
από τον Υπουργό Ανάπτυξης μετά από γνώμη της οικεί−
ας Περιφέρειας. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης 
καθορίζονται οι ειδικότεροι όροι της άδειας διανομής 
του προηγούμενου εδαφίου, οι οποίοι πρέπει, μεταξύ 
άλλων, να διασφαλίζουν την εξυπηρέτηση του δημόσι−
ου συμφέροντος, την υποχρέωση τήρησης διαφανών 
όρων συναλλαγής, τον καθορισμό της μεθοδολογίας 
για τον υπολογισμό των τιμολογίων,την τήρηση των 
όρων ασφαλείας και την προστασία του περιβάλλοντος, 
τον τρόπο ελέγχου της τήρησης των όρων της άδειας, τη διαδικασία ανάκλησης αυτής και την παροχή τυχόν εγγυήσεων.»
Άρθρο 38
Ασφάλιση ΕΛΓΑ − Κανονισμός Υποτροφιών
Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων
1. Οι διατάξεις της παραγράφου 3 εδάφια α΄ και β΄ 
του άρθρου 7 του ν. 2945/2001 (ΦΕΚ 223 Α΄) συνεχίζουν να ισχύουν τροποποιούμενες ως εξής:
«3.α. Από την έναρξη ισχύος του νόμου αυτού, από 
τα αντικείμενα ασφάλισης και τους ασφαλιζόμενους 
κινδύνους που ορίζονται στα άρθρα 3 και 3α του ν. 
1790/1988, ασφαλίζονται άμεσα μόνο εκείνα ή εκείνοι 
που καθορίζονται στους Κανονισμούς ασφάλισης του 
ΕΛΓΑ, οι οποίοι ισχύουν κατά την έναρξη ισχύος του 
νόμου αυτού. Η ασφάλιση γίνεται σύμφωνα με τους 
παραπάνω Κανονισμούς μέχρι την τροποποίησή τους.
β. Με αποφάσεις των Υπουργών Οικονομίας και Οι−
κονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, που 
εκδίδονται ύστερα από εισήγηση του Διοικητικού Συμ−βουλίου του ΕΛΓΑ και δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, καθορίζονται ο χρόνος έναρξης και οι όροι ασφάλισης των ασφαλιστικών αντικειμένων και 
κινδύνων των άρθρων 3 και 3α του ν. 1790/1988, που 
δεν ασφαλίζονται άμεσα σύμφωνα με την προηγούμε−νη περίπτωση α΄. Με τις ίδιες αποφάσεις καθορίζεται 
το ύψος της δαπάνης που προκαλείται και ο τρόπος 
κάλυψής της.
2. Μετά την παράγραφο 7 του άρθρου 10 του ν. 3698/ 
2008 προστίθεται παράγραφος 8, ως εξής:
«8. α) Με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυ−
ξης και Τροφίμων καταρτίζεται Κανονισμός καταβολής των υποτροφιών που προβλέπονται στην παράγραφο 7 
του παρόντος άρθρου.
β) Η γραμματειακή εξυπηρέτηση της επιτροπής που 
προβλέπεται στην παράγραφο 7 του παρόντος άρθρου 
ανατίθεται στη Διεύθυνση Εκπαίδευσης του Υπουργεί−
ου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Με απόφαση 
του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ως 
γραμματέας της Επιτροπής, με τον αναπληρωτή του, 
ορίζεται υπάλληλος της ως άνω Διεύθυνσης.»
Άρθρο 39
Λειτουργική Ενοποίηση Όμορων Κύριων
Ξενοδοχειακών Συγκροτημάτων
Όμορα ή τεμνόμενα από φυσικό ή τεχνικό εμπόδιο 
κύρια ξενοδοχειακά καταλύματα είναι δυνατόν να λαμ−
βάνουν έγκριση, από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Ελλη−
νικού Οργανισμού Τουρισμού (ΕΟΤ), της λειτουργικής 
ενοποίησής τους και να τους χορηγείται ενιαίο Ειδικό Σήμα Λειτουργίας (ΕΣΛ) με τις ακόλουθες προϋποθέ−σεις:
1) Οι ξενοδοχειακές μονάδες να είναι όμορες ή να 
τέμνονται από φυσικό ή τεχνητό εμπόδιο και να έχει 
προσκομισθεί η κατά το νόμο έγκριση υπέργειας ή υπό−
γειας διάβασης.
2) Οι ξενοδοχειακές μονάδες να ανήκουν ιδιοκτησιακά 
στο ίδιο φυσικό ή νομικό πρόσωπο.
3) Οι ξενοδοχειακές μονάδες να είναι κύρια ξενοδο−
χειακά καταλύματα της ίδιας μορφής και κατάταξης 
σε αστέρια.
4) Να έχουν εκδοθεί και υλοποιηθεί οι κατά την υφι−
στάμενη νομοθεσία απαραίτητες οικοδομικές άδειες.
5) Δεν θα υπάρξει καμία τροποποίηση (επαύξηση ή 
μείωση) του συντελεστή δόμησης ή κάλυψης εκάστης 
των συνενούμενων επιχειρήσεων.
6) Δεν θα υπάρξει καμία επαύξηση του συνολικού 
αριθμού των κλινών των προς συνένωση ξενοδοχειακών 
μονάδων.
7) Οι κοινόχρηστοι χώροι να καλύπτουν το σύνολο 
της δυναμικότητας της ενιαίας μονάδας.
8) Σε περίπτωση μελλοντικής εκ νέου ανεξαρτητοποί−
ησης μιας ή περισσότερων επιχειρήσεων, οι μονάδες 
που θα δημιουργηθούν θα πρέπει να καλύπτουν πλήρως 
τις κατά το νόμο τεχνικές και ποιοτικές προδιαγρα−
φές που θα ισχύουν κατά το χρόνο επανακατάτμησής 
τους.
Άρθρο 40
1. Η ισχύς της διάταξης της παραγράφου 2 του άρθρου 
12 του ν. 3631/2008 παρατείνεται μετά τη λήξη της, την 
31.12.2008, μέχρι την 31.12.2009. Μέχρι την ίδια ημερομη−
νία εφαρμόζεται η διάταξη του δεύτερου εδαφίου της 
παραγράφου 1 του άρθρου 35 του ν. 3419/2005.
2. Η ισχύς του ν. 3653/2008 (ΦΕΚ 49 Α΄) αρχίζει την 
1.1.2010, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στις επί μέρους 
διατάξεις του. Η διάταξη του προηγούμενου εδαφίου 
ισχύει από 1.1.2009.
Άρθρο 41
1) To Ελληνικό Δημόσιο εκπροσωπούμενο από τον 
Υπουργό Τουριστικής Ανάπτυξης ή πρόσωπο ειδικά 
εξουσιοδοτημένο με απόφαση του Υπουργού αυτού, 
δύναται να συστήσει Ανώνυμη Εταιρεία με την επωνυμία 
«ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΗΠΙΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΑΨΥ−
120 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
ΧΗΣ Α.Ε.» και με διακριτικό τίτλο «ΑΓΡΟ.Τ.Η.Μ.Α. Α.Ε.» με 
σκοπό τη διαμόρφωση και τη διαδικασία της εφαρμογής 
της πολιτικής του Υπουργείου Τουριστικής Ανάπτυξης 
για τον τουρισμό υπαίθρου και τις ήπιες εναλλακτικές μορφές τουρισμού, στα πλαίσια της αρχής της αειφό−
ρου ανάπτυξης.
2) Το αρχικό μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας θα 
ανέρχεται κατ’ ελάχιστον στο ποσό των τριακοσίων 
χιλιάδων (300.000) ευρώ, διαιρούμενο σε ονομαστικές 
μετοχές, οι οποίες αναλαμβάνονται εξ ολοκλήρου από το Ελληνικό Δημόσιο και είναι αμεταβίβαστες.
3) Στη Γενική Συνέλευση το Ελληνικό Δημόσιο εκπρο−
σωπείται από τους Υπουργούς Οικονομίας και Οικονομι−
κών και Τουριστικής Ανάπτυξης. Η εταιρία εποπτεύεται 
από τον Υπουργό Τουριστικής Ανάπτυξης και λειτουργεί 
σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 3429/2005 (ΦΕΚ 314 
Α΄), του καταστατικού της και συμπληρωματικώς των 
διατάξεων του ν. 2190/1920.
4) Με το καταστατικό της εταιρείας που θα συνταχθεί 
με συμβολαιογραφική πράξη καθορίζονται η έδρα, η 
διάρκεια, ο σκοπός και τα θέματα οργάνωσης, διοίκησης 
και λειτουργίας αυτής, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος, του ν. 3429/2005 και του κ.ν. 2190/1920 (ΦΕΚ 
144 Α΄), όπως κάθε φορά ισχύουν.
5) Οι πόροι της εταιρείας προέρχονται: α) από επι−
χορηγήσεις του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, 
περιλαμβανομένων και προγραμμάτων τεχνικής βοή−
θειας που συγχρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή 
Ένωση ή από εθνικούς πόρους, β) τον Τακτικό Προϋπο−
λογισμό, γ) την εκμετάλλευση της περιουσίας της, δ) 
δωρεές, κληροδοτήματα ή επιχορηγήσεις από οποιον−
δήποτε φορέα, ε) από δάνεια κάθε μορφής και στ) από κάθε άλλη νόμιμη πηγή.
6) Στα πλαίσια εκπλήρωσης των σκοπών της η εταιρία 
δύναται να λειτουργεί και ως φορέας παροχής υπηρε−
σιών γενικού οικονομικού συμφέροντος, δυνάμενη να 
επιχορηγείται από εθνικούς και κοινοτικούς πόρους, με την έκδοση σχετικών αποφάσεων των Υπουργών Του−
ριστικής Ανάπτυξης και Οικονομίας και Οικονομικών, με 
τις οποίες θα καθορίζεται και κάθε αναγκαία ρύθμιση για την εφαρμογή της παρούσας.
7) Η εταιρεία διοικείται από εννεαμελές Διοικητικό 
Συμβούλιο.
8) Όλα τα ειδικότερα θέματα τα σχετικά με τη δι−
άρθρωση των υπηρεσιών, τις αρμοδιότητές τους, το 
προσωπικό της εταιρείας, τις κάθε είδους αμοιβές και αποζημιώσεις αυτού, καθώς και τα έξοδα παράστασης και τις αποζημιώσεις των οργάνων Διοίκησης της εται−
ρείας ρυθμίζονται εκάστοτε με κανονισμό που καταρ−
τίζεται από το Διοικητικό Συμβούλιο της εταιρείας και 
εγκρίνεται με αποφάσεις των Υπουργών Οικονομίας και 
Οικονομικών και Τουριστικής Ανάπτυξης.
Άρθρο 42
1. Τα χρονικά όρια λειτουργίας των καταστημάτων 
εμφιαλωμένων ποτών (κάβες) ρυθμίζονται κατά το άρ−
θρο1 της κοινής απόφασης 1169/3.2.1994 των Υπουργών 
Εργασίας και Δημόσιας Τάξης, όπως αυτή κυρώθηκε με 
το άρθρο 14 του ν. 2194/1994 (ΦΕΚ 34 Α΄).
2. Στο τέλος της παραγράφου 9 του άρθρου 1 του 
ν. 2323/1995 (ΦΕΚ 145 Α΄), όπως ισχύει, προστίθενται 
εδάφια που έχουν ως εξής:«Οι δικαιούχοι άδειας άσκησης υπαίθριου στάσιμου 
εμπορίου των περιπτώσεων (α), (γ), (δ) και (ε), εξαιρού−
νται από τη διαδικασία της κλήρωσης για τον καθορισμό 
συγκεκριμένης θέσης όπου πρόκειται να εγκατασταθεί ο 
κάτοχος της άδειας. Επίσης, από τη διαδικασία της κλή−
ρωσης για τον καθορισμό συγκεκριμένης θέσης, εξαι−
ρούνται οι κάτοχοι άδειας άσκησης υπαίθριου στάσιμου 
εμπορίου των οποίων η άδεια πρόκειται να ανανεωθεί, 
σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 5 του π.δ. 254/ 
2005 (ΦΕΚ 307 Α΄).»
3. Το δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 3 του άρθρου 
17 του ν. 3377/2005 (ΦΕΚ 202 Α΄), όπως ισχύει, αντικαθί−
σταται, ως ακολούθως:
«Επίσης, επιτρέπεται η πώληση βιβλίων σε υπαίθριους 
χώρους, από φορείς εκδοτών ή βιβλιοπωλών, εφόσον 
αυτά έχουν εκδοθεί πριν από πέντε (5) τουλάχιστον 
χρόνια και διατίθενται σε μειωμένες τιμές.»
4. Η παράγραφος 5 του άρθρου 2 του ν. 3297/2004 
(ΦΕΚ 259 Α΄) τροποποιείται ως εξής:
«5. Η θητεία του Συνηγόρου του Καταναλωτή και των 
Βοηθών Συνηγόρων ορίζεται τετραετής. Επανεκλογή 
του ίδιου προσώπου ως Συνηγόρου του Καταναλωτή 
επιτρέπεται για μία ακόμη θητεία, διαδοχική ή μη. Σε 
περίπτωση παραίτησης ή παύσης Συνηγόρου ή Βοηθού 
Συνηγόρου, διορίζεται αντικαταστάτης για το υπόλοιπο 
της θητείας του παραιτηθέντος ή παυθέντος, η οποία 
κατά τη λήξη της παρατείνεται αυτοδίκαια για μία 
ακόμη πλήρη θητεία. Η θητεία του Συνηγόρου και των 
Βοηθών Συνηγόρων παρατείνεται αυτοδικαίως μέχρι το 
διορισμό των νέων.»
Άρθρο 43
1. To δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 1 του άρθρου 
17 του ν. 1023/1980 (ΦΕΚ 47 Α΄) όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει, αντικαθίσταται ως εξής:
«Το ύψος του δικαιώματος αυτού, η διαδικασία και ο 
τρόπος καταβολής και είσπραξής του, καθώς και κάθε 
αναγκαία λεπτομέρεια ρυθμίζονται με απόφαση του 
Οργανισμού Λαϊκών Αγορών Αθήνας − Πειραιά για τις λαϊκές αγορές που λειτουργούν στην περιφέρεια της 
Ν.Α. Αθηνών−Πειραιώς, του Οργανισμού Λαϊκών Αγορών 
Θεσσαλονίκης για τις λαϊκές αγορές που λειτουργούν στην περιφέρεια της Ν.Α. Θεσσαλονίκης και του Γενι−κού Γραμματέα της οικείας Περιφέρειας για τις λοιπές λαϊκές αγορές της χώρας.»
2. Το τρίτο και τέταρτο εδάφιο της παραγράφου 4 
του άρθρου 17 του ν. 1023/1980, όπως έχει τροποποιηθεί 
και ισχύει, αντικαθίστανται ως εξής:
«Το ποσό που αποδίδεται στις ανωτέρω Ομοσπονδίες 
και σε φορείς με όμοιο σκοπό, μπορεί να διατίθεται 
για τον εκσυγχρονισμό, τη βελτίωση της λειτουργίας 
και την προβολή των λαϊκών αγορών, καθώς και για 
την κάλυψη μέρους των λειτουργικών αναγκών των 
Ομοσπονδιών αυτών και των φορέων με όμοιο σκοπό. 
Η διάθεση του ποσού αυτού από τις Ομοσπονδίες και 
τους φορείς με όμοιο σκοπό, για τους ανωτέρω σκο−πούς, επιτρέπεται ύστερα από έγκριση των Υπουργών 
Οικονομίας και Οικονομικών και Ανάπτυξης.»
3. Από τους πόρους του καταργηθέντος Ειδικού Λο−
γαριασμού Ταμείου Λαϊκών Αγορών για την ενίσχυση 
των Ομοσπονδιών που αναφέρονται στην παράγραφο 
4 του άρθρου 17 του ν. 1023/1980, όπως αυτοί εγγρά−
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  121
φονται στον Κρατικό Προϋπολογισμό, σύμφωνα με την 
απόφαση 2/82565/12.11.2008 του Υπουργού Οικονομίας 
και Οικονομικών, χρηματοδοτούνται όλοι οι φορείς που 
αναφέρονται στην παράγραφο 4 του άρθρου 17 του ν. 
1023/1980. Με την απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης, που προβλέπεται στο τελευταίο εδάφιο της παραγρά−
φου 4 του άρθρου 17 του ν. 1023/1980, καθορίζονται 
επιπλέον και οι όροι, οι προϋποθέσεις και η διαδικασία διάθεσης του ποσού που αποδίδεται στους φορείς με 
όμοιο σκοπό, κατά το τρίτο και τέταρτο εδάφιο της 
παραγράφου 4 του άρθρου 17 του ν. 1023/1980.
Άρθρο 44
1. Το δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 1 του άρθρου 2 
του ν. 3242/2004 (ΦΕΚ 102 Α΄) αντικαθίσταται ως εξής:
«Όπου στην κείμενη νομοθεσία αναφέρεται ο Υπουρ−
γός Τύπου και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης ή το μέλος του Υπουργικού Συμβουλίου το οποίο ασκεί την επο−πτεία των Γενικών Γραμματειών Επικοινωνίας και Ενη−μέρωσης, στο εξής νοείται ο Υπουργός Εσωτερικών.»
2. Το πρώτο εδάφιο της παραγράφου 5 του άρθρου 
2 του ν. 3242/2004 αντικαθίσταται ως εξής:
«Με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται ύστερα από 
πρόταση του Υπουργού Εσωτερικών, θεσπίζεται ο ορ−
γανισμός των παραπάνω Γενικών Γραμματειών, κατανέ−μονται οι αρμοδιότητές τους και ρυθμίζεται κάθε άλλο 
θέμα σχετικό με τη λειτουργία τους.»
3. Η παράγραφος 6 του άρθρου 2 του ν. 3242/2004 
αντικαθίσταται ως εξής:
«6. Με απόφαση του Πρωθυπουργού μπορεί να συνι−
στάται στο Υπουργείο Εσωτερικών θέση Υφυπουργού 
ακόμη και καθ’ υπέρβαση του ανώτατου αριθμού της 
παραγράφου 4 του άρθρου 47 του Κώδικα Νομοθεσίας 
για την Κυβέρνηση και τα Κυβερνητικά Όργανα, που 
κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του π.δ. 63/2005 (ΦΕΚ 
98 Α΄).»
4. Η παράγραφος 1 του άρθρου 52 του Κώδικα Νομο−
θεσίας για την Κυβέρνηση και τα Κυβερνητικά Όργανα, 
που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του π.δ. 63/2005, 
καταργείται. Στην περίπτωση α΄ της παραγράφου 2 
του ίδιου άρθρου προστίθενται υποπεριπτώσεις εε΄ και 
στστ΄, ως εξής: «εε) Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας, 
στστ) Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης».
Άρθρο 45
Καταργούμενες διατάξεις
Από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου καταρ−
γείται κάθε γενική ή ειδική διάταξη που είναι αντίθετη 
με το περιεχόμενο των διατάξεων του παρόντος νόμου 
ή αναφέρεται σε θέμα που ρυθμίζεται από αυτόν.
122 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
ΑΠΟ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟ
ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΟΥ 34 * ΑΘΗΝΑ 104 32 * ΤΗΛ. 210 52 79 000 * FAX 210 52 21 004
ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: http://www.et.gr  –  e-mail: webmaster.et@et.gr *01000082801090024*Άρθρο 46
Έναρξη ισχύος
Η ισχύς του παρόντος νόμου αρχίζει από τη δημοσί−
ευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά σε επί μέρους διατάξεις του.
Παραγγέλλομε τη δημοσίευση του παρόντος στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και την εκτέλεσή του ως 
νόμου του Κράτους. 
 Αθήνα, 28 Ιανουαρίου 2009
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ
ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
ΚΑΡΟΛΟΣ ΓΡ. ΠΑΠΟΥΛΙΑΣ
Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Α. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ
ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ
  ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ
 ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
 Π. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ Ι. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ
  ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ
 Κ. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ Γ. ΣΟΥΦΛΙΑΣ
 ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ
 ΦΑΝΗ ΠΑΛΛΗ−ΠΕΤΡΑΛΙΑ Δ. ΑΒΡΑΜΟΠΟΥΛΟΣ
 ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ  ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ
 Σ. ΧΑΤΖΗΓΑΚΗΣ Ν.Γ. ΔΕΝΔΙΑΣ
 ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
 Α. ΣΑΜΑΡΑΣ Κ. ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΣ
Θεωρήθηκε και τέθηκε η Μεγάλη Σφραγίδα του Κράτους.
Αθήνα, 28 Ιανουαρίου 2009
Ο ΕΠΙ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ
Ν.Γ. ΔΕΝΔΙΑΣ