Page 1 of 19 Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι) 
Αρ. 3629, 9.8.2002  
 Ν. 165(Ι)/2002 
 
Ο περί Νοµικής Αρωγής Νόµος του 2002 εκδίδεται  µε δηµοσίευση στην Επίση µη Εφηµερίδα της 
Κυπριακής  ∆ηµοκρατίας  σύµφωνα µε το Άρθρο 52 του Συντάγ µατος. 
 
Αριθ µός 165(I) του 2002 
 
ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ  ΓΙΑ ΠΑΡΟΧΗ  ∆ΩΡΕΑΝ  ΝΟΜΙΚΗΣ  ΑΡΩΓΗΣ  
 
Για σκοπούς— 
 
(α) Εφαρ µογής της Σύµβασης για ∆ικαιοδοσία  και Αναγνώριση  και Εκτέλεση  Αποφάσεων  σε Οικογενειακά  
θέµατα, που συνο µολογήθηκε  µε βάση το Κ3 της Σύµβασης της Ευρωπαϊκής  Ένωσης, (ΕΕ C 221 της 
16.7.1998) και του Κανονισ µού του Συµβουλίου µε αρ. 1347/2000 της 29.5.2000, 
 
(β) εναρ µόνισης µε τις υποχρεώσεις  της Κυπριακής  ∆ηµοκρατίας που πηγάζουν  από το Κεφ.24, ∆ικαιοσύνη  
και Εσωτερικές  Υποθέσεις , σχετικά µε θέµατα Ανθρωπίνων  ∆ικαιω µάτων, 
 
Η Βουλή των Αντιπροσώπων  ψηφίζει ως ακολούθως : 
 
 ΜΕΡΟΣ Ι — ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ  ∆ΙΑΤΑΞΕΙΣ  
 
Συνοπτικός  τίτλος. 
22(Ι) του 2005 
77(Ι) του 2005 
43(Ι) του 2006 
132(Ι) του 2009 
172(Ι) του 2011 
8(Ι) του 2012 
64(Ι) του 2014 
105(Ι) του 2014 
140(Ι) του 2014 
20(Ι) του 2015 
173(Ι) του 2015 
111(Ι) του 2016 
72(Ι) του 2019. 
 1. Ο παρών Νόµος θα αναφέρεται  ως οι περί Νοµικής Αρωγής Νόµοι του 2002 µέχρι 
2019. 
Ερµηνεία. 
2 του 111(Ι) του 2016. 2. —(1) Στον παρόντα Νόµο, εκτός αν από το κείµενο προκύπτει  διαφορετική  έννοια— 
 
«αιτητής» σηµαίνει το πρόσωπο που υποβάλλει  αίτηση για έκδοση πιστοποιητικού  για 
παροχή δωρεάν νοµικής αρωγής, σύµφωνα µε τον παρόντα Νόµος· 
 
 
 
 
Πίνακας. «ανθρώπινα  δικαιώ µατα» σηµαίνει τα ανθρώπινα  δικαιώ µατα τα οποία διαφυλάσσονται  
από το Μέρος II του Συντάγ µατος της Κυπριακής  ∆ηµοκρατίας και από τις διεθνείς 
συµβάσεις που παρατίθενται  στον Πίνακα, τις οποίες η Κυπριακή  ∆ηµοκρατία έχει 
κυρώσει· 
 
«αντιπροσώπευση » σηµαίνει αντιπροσώπευση  από δικηγόρο για σκοπούς διαδικασίας  
και περιλα µβάνει κάθε µορφή βοήθειας που συνήθως παρέχεται  από δικηγόρο σε σχέση 
µε διαδικασίες  σε όλα τα στάδια µέχρι την έκδοση απόφασης , καθώς και διαδικασία  
εφέσεως, και, στην περίπτωση  ποινικής διαδικασίας , περιλα µβάνει και οποιοδήποτε  
στάδιο που σχετίζεται  µε τη διαδικασία  πριν από την έναρξη της, καθώς και διαδικασία  
εφέσεως· 
 
33 του 1964 
35 του 1975 
72 του 1977 
59 του 1981 
3 του 1987 
158 του 1988 
109 του 1991. «Ανώτατο ∆ικαστήριο » σηµαίνει το προβλεπό µενο από τον περί Απονο µής της 
∆ικαιοσύνης  (Ποικίλαι ∆ιατάξεις ) Νόµο Ανώτατο ∆ικαστήριο  και περιλα µβάνει 
οποιοδήποτε  δικαστή αυτού· 
 
 «βοήθεια» σηµαίνει βοήθεια στη λήψη οποιωνδήποτε  νόµιµων διαβη µάτων, που 

 
Page 2 of 19 πρόσωπο δυνατό να λάβει µε διαδικασίες , είτε µε τη λήψη των διαβη µάτων αυτών για 
λογαριασ µό του (συµπεριλα µβανο µένης της αντιπροσώπευσης ) είτε µε την παροχή 
βοήθειας για να αναλάβει ο ίδιος τα διαβή µατα αυτά· 
 
«δικαιούχος » σηµαίνει πρόσωπο προς όφελος του οποίου έχει εκδοθεί πιστοποιητικό  για 
παροχή δωρεάν νοµικής αρωγής δυνά µει του άρθρου 7· 
 
 
Κεφ. 2. 
42 του 1961 
20 του 1963 
46 του 1970 
40 του 1975 
55 του 1978 
71 του 1981 
92 του 1983 
98 του 1984 
17 του 1985 
52 του 1985 
9 του 1989 
175 του 1991 
212 του 1991 
9(Ι) του 1993 
56(Ι) του 1993 
83(Ι) του 1994 
76(Ι) του 1995 
103(Ι) του 1996 
79(Ι) του 2000 
31(Ι) του 2001 
41(Ι) του 2002. 
 «δικηγόρος » σηµαίνει πρόσωπο εγγεγρα µµένο στο Μητρώο των δικηγόρων  που ασκεί 
το επάγγελ µα σύµφωνα µε τον περί ∆ικηγόρων  Νόµο· 
 
2 του 105(Ι) του 2014. «∆ιοικητικό  ∆ικαστήριο » σηµαίνει το δικαστήριο  που ασκεί την εκ του Άρθρου 146 
του Συντάγ µατος χορηγού µενη δικαιοδοσία  και περιλα µβάνει οποιοδήποτε  δικαστή 
αυτού. 
 
14 του 1960 
50 του 1962 
11 του 1963 
8 του 1969 
40 του 1970 
58 του 1972 
1 του 1980 
35 του 1982 
29 του 1983 
91 του 1983 
16 του 1984 
51 του 1984 
83 του 1984 
93 του 1984 
18 του 1985 
71 του 1985 
89 του 1985 
96 του 1986 
317 του 1987 
49 του 1988 
64 του 1990 
136 του 1991 
149 του 1991 
237 του 1991 
42(Ι) του 1992 
43(Ι) του 1992 
102(Ι) του 1992 
26(Ι) του 1993 
82(Ι) του 1995 
102(Ι) του 1996 
4(Ι) του 1997 «Επαρχιακό  ∆ικαστήριο » σηµαίνει το προβλεπό µενο από τον περί ∆ικαστηρίων  Νόµο 
Επαρχιακό  ∆ικαστήριο  και περιλα µβάνει οποιοδήποτε  δικαστή αυτού· 
 

 
Page 3 of 19 53(Ι) του 1997 
90(Ι) του 1997 
27(Ι) του 1998 
52(Ι) του 1998 
110(Ι) του 1998 
34(Ι) του 1999 
146(Ι) του 1999 
41(Ι) του 2000 
32(Ι) του 2001 
40(Ι) του 2002. 
 
 
Πίνακας. 
 «καθορισ µένες παραβιάσεις  ανθρωπίνων  δικαιω µάτων» σηµαίνει τις παραβιάσεις  των 
ανθρωπίνων  δικαιω µάτων, τα οποία εκτίθενται  στον Πίνακα· 
 
«Κακουργιοδικείο » σηµαίνει το προβλεπό µενο από τον περί ∆ικαστηρίων  Νόµο 
Κακουργιοδικείο · 
 
 «νοµική αρωγή» σηµαίνει την παροχή συµβουλής, βοήθειας και αντιπροσώπευσης · 
 
2 του 22(Ι) του 2005. «Οδηγία 2003/8/ΕΚ» σηµαίνει την Οδηγία 2003/8/ΕΚ του Συµβουλίου της 27ης 
Ιανουαρίου  2003, για βελτίωση  της πρόσβασης  στη δικαιοσύνη  επί διασυνοριακών  
διαφορών  µέσω της θέσπισης στοιχειωδών  κοινών κανόνων σχετικά µε το ευεργέτη µα 
πενίας στις διαφορές αυτές· 
 
 
23 του 1990 
247 του 1990 
231 του 1991 
86(Ι) του 1994 
33(Ι) του 1996 
61(Ι) του 1997 
26(Ι) του 1998 
92(Ι) του 1998 
46(Ι) του 1999 
96(Ι) του 1999 
58(Ι) του 2000. 
 «Οικογενειακό  ∆ικαστήριο » σηµαίνει το ∆ικαστήριο  που συγκροτείται  δυνά µει των περί 
Οικογενειακών  ∆ικαστηρίων  Νόµων του 1990 έως 2000· 
 
 
 
 
 
40 του 1964 
70 του 1964 
77 του 1965 
28 του 1967 
63 του 1979 
158 του 1985 
238 του 1990 
5 του 1992 
49(Ι) του 1993 
91(Ι) του 1995. 
 «πιστοποιητικό » σηµαίνει πιστοποιητικό  για παροχή δωρεάν νοµικής αρωγής που 
εκδίδεται  σύµφωνα µε τις διατάξεις του παρόντος  Νόµου· 
 
«Στρατιωτικό  ∆ικαστήριο » σηµαίνει το προβλεπό µενο από τους Στρατιωτικού  Ποινικού 
Κώδικα και ∆ικονο µίας Νόµους, Στρατιωτικό  ∆ικαστήριο · 
 
 «συµβουλή» σηµαίνει γνω µάτευση για κάθε νοµικό θέµα που δικηγόρος  δικαιούται  να 
παρέχει σε σχέση µε διαδικασία  που αφορά το πρόσωπο που ζητά τη συµβουλή. 
 
2 του 111(Ι) του 2016. (2) Οποιαδήποτε  αναφορά στον παρόντα Νόµο και στις δυνά µει αυτού κανονιστικές  ή 
ατοµικές διοικητικές  πράξεις, σε νοµοθετική πράξη της Ευρωπαϊκής  Ένωσης, όπως 
Οδηγία, Κανονισ µός ή Απόφαση , σηµαίνει την εν λόγω πράξη όπως αυτή εκάστοτε 
διορθώνεται , τροποποιείται  ή αντικαθίσταται , εκτός αν από το κείµενο προκύπτει  
διαφορετική  έννοια. 
 
 2 του 132(Ι) του 2009 
 
ΜΕΡΟΣ II —ΠΑΡΟΧΗ  ∆ΩΡΕΑΝ  ΝΟΜΙΚΗΣ  ΑΡΩΓΗΣ  ΣΕ ΠΟΙΝΙΚΕΣ  

 
Page 4 of 19 ∆ΙΑ∆ΙΚΑΣΙΕΣ , ∆ΙΑ∆ΙΚΑΣΙΕΣ  ΓΙΑ ΠΑΡΑΒΑΣΗ  ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ  ∆ΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ , 
ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΕΣ  ∆ΙΑ∆ΙΚΑΣΙΕΣ  ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ∆ΙΚΑΣΤΙΚΕΣ  ∆ΙΑ∆ΙΚΑΣΙΕΣ  
 
Παροχή δωρεάν 
νοµικής αρωγής. 
3 του 22(Ι) του 2005. 
3 του 132(Ι) του 2009. 
2 του 8(Ι) του 2012. 
2 του 64(Ι) του 2014. 
2 του 140(Ι) οτυ 2014 
2 του 173(Ι) του 2015. 
2 του 72(Ι) του 2019. 
 3. Παρέχεται  δωρεάν νοµική αρωγή στις διαδικασίες  που αναφέρονται  στα άρθρα 4, 4Α, 
5, 6, 6Α, 6Β, 6Γ, 6∆, 6Ε και 6ΣΤ, στην έκταση και υπό τους όρους που διαλα µβάνονται 
στον παρόντα Νόµο. 
 
Ποινικές διαδικασίες . 
 
 
 
2 του 172(Ι) του 2011. 
3 του 72(Ι) του 2019. 4.—(1) Το άρθρο αυτό εφαρ µόζεται— 
 
(α) Σε ποινικές διαδικασίες  οι οποίες εγείρονται  ενώπιον ∆ικαστηρίου  εναντίον 
οποιουδήποτε  προσώπου  για αδίκη µα που είναι δυνατό να έχει διαπράξει , κατά 
παράβαση  οποιουδήποτε  νόµου, και περιλα µβάνει κάθε στάδιο ανακριτικών  ή άλλων 
διαδικασιών  που λαµβάνουν χωράν πριν από την έναρξη της ποινικής διαδικασίας  και 
που σχετίζονται  µε αυτή· 
 
(β) εξαιρου µένων των ποινικών διαδικασιών  που αναφέρονται  στην παράγραφο  (β) του 
εδαφίου (1) του άρθρου 5, σε οποιαδήποτε  άλλη διαδικασία  ενώπιον δικαστηρίου  το 
οποίο ασκεί ποινική δικαιοδοσία .  
 
(2) Για τους σκοπούς του παρόντος  άρθρου, «∆ικαστήριο » σηµαίνει Επαρχιακό  
∆ικαστήριο , Κακουργιοδικείο , Στρατιωτικό  ∆ικαστήριο  και περιλα µβάνει το Ανώτατο 
∆ικαστήριο , όταν εξετάζει οποιοδήποτε  θέµα ή σηµείο που εγείρεται σε ποινική 
διαδικασία  κατά την άσκηση της πρωτοβάθ µιας ή δευτεροβάθ µιας δικαιοδοσίας  του. 
 
(3) Στις διαδικασίες  που αναφέρονται  στο εδάφιο (1), παρέχεται  δυνά µει του παρόντος  
Νόµου, δωρεάν νοµική αρωγή η οποία περιλα µβάνει συµβουλή, βοήθεια και 
αντιπροσώπευση . 
 
4 του 72(Ι) του 2019. 
Νοµική αρωγή σε 
διαδικασίες  του 
ευρωπαϊκού  εντάλ µατος 
σύλληψης . 
133(Ι) του 2004 
112(Ι) του 2006 
30(I) του 2014 
183(I) του 2014 
 21(I) του 2017. 
 4Α.(1) Παρέχεται  δωρεάν νοµική αρωγή σε εκζητού µενο πρόσωπο σε διαδικασία  
εκτέλεσης  ευρωπαϊκού  εντάλ µατος σύλληψης  ενώπιον του Επαρχιακού  ∆ικαστηρίου , 
προκει µένου να ασκήσει το δικαίω µα πρόσβασης  σε δικηγόρο, δυνά µει των διατάξεων  
του άρθρου 17 του περί Ευρωπαϊκού  Εντάλ µατος Σύλληψης  και των ∆ιαδικασιών  
Παράδοσης  Εκζητου µένων µεταξύ των Κρατών Μελών της Ευρωπαϊκής  Ένωσης 
Νόµου. 
 (2) Στις περιπτώσεις  που εφαρ µόζονται οι διατάξεις των παραγράφων  (β) και (γ) του 
εδαφίου (6) του άρθρου 17 του περί Ευρωπαϊκού  Εντάλ µατος Σύλληψης  και των 
∆ιαδικασιών  Παράδοσης  Εκζητου µένων µεταξύ των Κρατών Μελών της Ευρωπαϊκής  
Ένωσης Νόµου, στις οποίες το κράτος µέλος έκδοσης του ευρωπαϊκού  εντάλ µατος 
σύλληψης  είναι η ∆ηµοκρατία, ο εκζητού µενος έχει δικαίω µα δωρεάν νοµικής αρωγής 
στη ∆ηµοκρατία για τους σκοπούς της διαδικασίας  στο κράτος µέλος εκτέλεσης , εφόσον 
το ευρωπαϊκό  ένταλ µα σύλληψης  έχει εκδοθεί από τη ∆ηµοκρατία προς τον σκοπό 
σύλληψης  και παράδοσης  του εκζητου µένου στη ∆ηµοκρατία για την άσκηση ποινικής 
δίωξης εναντίον του, όπως προβλέπεται  στην παράγραφο  (α) του άρθρου 3 του περί 
Ευρωπαϊκού  Εντάλ µατος Σύλληψης  και των ∆ιαδικασιών  Παράδοσης  Εκζητου µένων 
µεταξύ των Κρατών Μελών της Ευρωπαϊκής  Ένωσης Νόµου: 
 
 Νοείται ότι, για τους σκοπούς του παρόντος  εδαφίου, η δωρεάν νοµική αρωγή 
συνίσταται  στην καταβολή  των εξόδων του δικηγόρου  στη ∆ηµοκρατία, ο οποίος βοηθεί 
το δικηγόρο στο κράτος µέλος εκτέλεσης  µε την παροχή πληροφοριών  και συµβουλών 
προς τον τελευταίο , ώστε ο εκζητού µενος να ασκήσει αποτελεσ µατικά τα δικαιώ µατά 
του στο κράτος µέλος εκτέλεσης . 

 
Page 5 of 19  (3) Για τους σκοπούς του παρόντος  άρθρου οι όροι «διαδικασία  ευρωπαϊκού  εντάλ µατος 
σύλληψης », «εκζητού µενος», «κράτος έκδοσης», «κράτος εκτέλεσης » έχουν την έννοια 
που αποδίδεται  σε αυτούς από τον περί Ευρωπαϊκού  Εντάλ µατος Σύλληψης  και των 
∆ιαδικασιών  Παράδοσης  Εκζητου µένων µεταξύ των Κρατών Μελών της Ευρωπαϊκής  
Ένωσης Νόµο. 
 
∆ιαδικασίες  για 
παραβιάσεις  
ανθρωπίνων  
δικαιω µάτων. 5.—(1) Για τους σκοπούς του άρθρου αυτού, «διαδικασίες  για καθορισ µένες 
παραβιάσεις  ανθρωπίνων  δικαιω µάτων» σηµαίνει οποιαδήποτε — 
 
(α) Πολιτική διαδικασία  ενώπιον ∆ικαστηρίου  σε οποιοδήποτε  στάδιο, που εγείρεται 
εναντίον της ∆ηµοκρατίας για ζηµιά που υπέστη πρόσωπο συνεπεία καθορισ µένων 
παραβιάσεων  ανθρωπίνων  δικαιω µάτων ή 
 
(β) ποινική διαδικασία  η οποία εγείρεται από οποιοδήποτε  πρόσωπο, σε περιπτώσεις  
όπου το υπό εκδίκαση  αδίκη µα αφορά καθορισ µένες παραβιάσεις  ανθρωπίνων  
δικαιω µάτων. 
 
(2) Παρέχεται  δωρεάν νοµική αρωγή δυνά µει του παρόντος  Νόµου σε διαδικασίες  για 
καθορισ µένες παραβιάσεις  ανθρωπίνων  δικαιω µάτων. 
 
(3) Η νοµική αρωγή που παρέχεται  δυνά µει του άρθρου αυτού — 
 
(α) Στην περίπτωση  πολιτικής  διαδικασίας  που εγείρεται στη ∆ηµοκρατία ή ποινικής 
διαδικασίας , περιλα µβάνει συµβουλή, βοήθεια και αντιπροσώπευση , και 
 
 
 
 
 
 
Πίνακας. 
 (β) σε περίπτωση  πολιτικής  διαδικασίας  που εγείρεται εκτός της Κυπριακής  
∆ηµοκρατίας, περιλα µβάνει µόνο συµβουλή. 
 
(4) Το Υπουργικό  Συµβούλιο δύναται µε διάταγ µα του που δηµοσιεύεται  στην Επίση µη 
Εφη µερίδα της ∆ηµοκρατίας να τροποποιήσει  τον Πίνακα. 
 
Νοµική αρωγή σε 
οικογενειακές  
υποθέσεις . 6.—(1) Για τους σκοπούς του άρθρου αυτού, «διαδικασία  ενώπιον Οικογενειακού  
∆ικαστηρίου » σηµαίνει— 
 
(α) ∆ιαδικασία  που εγείρεται αναφορικά  µε θέµατα οικογενειακών  σχέσεων µε βάση 
διατάξεις διµερών ή πολυ µερών Συµβάσεων στις οποίες έχει προσχωρήσει  η Κυπριακή  
∆ηµοκρατία· ή 
 
(β) διαδικασία  που αφορά θέµατα γονικής µέριµνας, διατροφής , αναγνώρισης  τέκνου, 
υιοθεσίας, περιουσιακών  σχέσεων των συζύγων και οποιαδήποτε  άλλη γαµική ή 
οικογενειακή  διαφορά. 
 
(2) Παρέχεται  δωρεάν νοµική αρωγή για διαδικασίες  ενώπιον Οικογενειακού  
∆ικαστηρίου , η οποία περιλα µβάνει συµβουλή, βοήθεια και αντιπροσώπευση . 
 
4 του 22(Ι) του 2005. 
Νοµική αρωγή σε 
διασυνοριακές  
διαφορές. 
 6Α.-(1) Για τους σκοπούς του άρθρου αυτού: 
 
“διασυνοριακή  διαφορά” σηµαίνει διαφορά σε αστικές και εµπορικές υποθέσεις  όταν ο 
διάδικος ο οποίος αιτείται παροχή δωρεάν νοµικής αρωγής είναι, είτε πολίτης της 
Ευρωπαϊκής  Ένωσης είτε πολίτης τρίτης χώρας, και κατά το χρόνο υποβολής  της 
αίτησης ο διάδικος αυτός έχει την κατοικία ή τη συνήθη διαµονή του σε κράτος µέλος 
άλλο από τη ∆ηµοκρατία. Ο όρος περιλα µβάνει την περίπτωση  που αναφέρεται  στο 
εδάφιο (4) του παρόντος  άρθρου και δεν περιλα µβάνει διαφορά σε φορολογικές , 
τελωνειακές  ή διοικητικές  υποθέσεις · 
 
“δικαστήριο ” σηµαίνει αρµόδιο δικαστήριο · 
 
“κράτος µέλος” σηµαίνει κράτος µέλος της Ευρωπαϊκής  Ένωσης πλην της ∆ανίας. 
 

 
Page 6 of 19 (2) Παρέχεται  σε φυσικά πρόσωπα  δωρεάν νοµική αρωγή δυνά µει του παρόντος  Νόµου 
σε διαδικασίες  ενώπιον δικαστηρίου  στη ∆ηµοκρατία σχετικά µε διασυνοριακή  
διαφορά, η οποία περιλα µβάνει συµβουλή, βοήθεια και αντιπροσώπευση . 
 
(3) Η παροχή δωρεάν νοµικής αρωγής σε διασυνοριακή  διαφορά περιλα µβάνει επίσης: 
 
(i) Την αµοιβή διερ µηνέως· 
 
(ii) τα έξοδα της επίση µης µετάφρασης  των εγγράφων  που απαιτούνται  από το 
δικαστήριο  και προσκο µίζει ο δικαιούχος , τα οποία είναι απαραίτητα  για την επίλυση 
της διαφοράς · και  
 
(iii) τα έξοδα στα οποία υποβάλλεται  ο αιτητής για µετακίνηση  προσώπου  που 
συνδέεται  µε την υποστήριξη  του αιτή µατός του, εφόσον επιβάλλεται  η αυτοπρόσωπη  
παρουσία  στο δικαστήριο  και το δικαστήριο  αποφασίσει  ότι το εν λόγω πρόσωπο δεν 
µπορεί άλλως να µετάσχει στη διαδικασία . 
 
(4) Παροχή δωρεάν νοµικής αρωγής χωρεί και υπέρ προσώπου  που έχει την κατοικία ή 
τη συνήθη διαµονή του στη ∆ηµοκρατία για κάλυψη εξόδων λόγω αρωγής από δικηγόρο 
που ασκεί το επάγγελ µα στη ∆ηµοκρατία, εφόσον η αρωγή αφορά σε υπόθεση ενώπιον 
∆ικαστηρίου  άλλου κράτους µέλους, µέχρι να υποβληθεί  η αίτηση για την παροχή 
δωρεάν νοµικής αρωγής, σύµφωνα µε τον παρόντα νόµο, στο κράτος µέλος στο οποίο 
εδρεύει το δικαστήριο . 
 
3 του 111(Ι) του 2016. 
Νοµική αρωγή σε 
αιτητές και 
δικαιούχους  διεθνούς 
προστασίας . 6Β. (1) Για τους σκοπούς του παρόντος  άρθρου και του άρθρου 8- 
  
 
 
 
 
6(Ι) του 2000 
6(Ι) του 2002 
53(Ι) του 2003 
67(Ι) του 2003 
9(Ι) του 2004 
241(Ι) του 2004 
154(Ι) του 2005 
112(Ι) του 2007 
122(Ι) του 2009 
9(Ι) του 2013 
58(Ι) του 2014 
59(Ι) του 2014 
105(Ι) του 2016 
106(Ι) του 2016. (α) Οι όροι «Αναθεωρητική  Αρχή», «ασυνόδευτος  ανήλικος», «διεθνής προστασία », 
«εκπρόσωπος », «ελεγχό µενες από την Κυβέρνηση  της ∆ηµοκρατίας περιοχές», 
«καθεστώς  πρόσφυγα », «Προϊστά µενος» και «πρόσφυγας » έχουν την έννοια που 
αποδίδεται  σε αυτούς σύµφωνα µε τις διατάξεις του περί Προσφύγων  Νόµου του 2000· 
  
 (β) ο όρος «αιτητής διεθνούς προστασίας » έχει την έννοια που αποδίδεται  στον όρο 
«αιτητής» σύµφωνα µε τις διατάξεις του περί Προσφύγων  Νόµου του 2000 · 
  
Επίση µη 
Εφη µερίδα 
της Ε.Ε.: L180, 
29.6.2013, σ. 31. (γ) ο όρος «Κανονισ µός (ΕΕ) αριθ. 604/2013» σηµαίνει την πράξη της Ευρωπαϊκής  
Ένωσης µε τίτλο «Κανονισ µός (ΕΕ) αριθ. 604/2013 του Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  
και του Συµβουλίου της 26ης Ιουνίου 2013 για τη θέσπιση των κριτηρίων  και 
µηχανισ µών για τον προσδιορισ µό του κράτους µέλους που είναι υπεύθυνο  για την 
εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας  που υποβάλλεται  σε κράτος µέλος από υπήκοο 
τρίτης χώρας ή από απάτριδα (αναδιατύπωση )». 
  
 (2) Παρέχεται  δωρεάν νοµική αρωγή σε αιτητή διεθνούς προστασίας , ο οποίος ασκεί 
προσφυγή  ενώπιον του ∆ιοικητικού  ∆ικαστηρίου , δυνά µει των διατάξεων  του Άρθρου 
146 του Συντάγ µατος - 

 
Page 7 of 19  (α) Κατά δυσ µενούς απόφασης  του Προϊστα µένου επί της αίτησης διεθνούς 
προστασίας  του εν λόγω αιτητή, την οποία απόφαση ο Προϊστά µενος έλαβε δυνά µει 
των διατάξεων  του άρθρου 5, 12Βδις, 12Βτετράκις , 12∆ ή 13 του περί Προσφύγων  
Νόµου του 2000, ή 
  
 (β) κατά άρνησης του Προϊστα µένου να αρχίσει εκ νέου η εξέταση αίτησης που 
σταµάτησε δυνά µει των διατάξεων  του άρθρου 16Β ή 16Γ του περί Προσφύγων  
Νόµου του 2000, ή 
  
 (γ) κατά δυσ µενούς απόφασης  της Αναθεωρητικής  Αρχής επί διοικητικής  προσφυγής  
την οποία ο αιτητής διεθνούς προστασίας  άσκησε ενώπιόν της σύµφωνα µε τις 
διατάξεις του περί Προσφύγων  Νόµου του 2000 και η οποία διοικητική  προσφυγή  
αφορούσε  δυσ µενή απόφαση την οποία ο Προϊστά µενος έλαβε δυνά µει των διατάξεων  
του άρθρου 5, 12Βδις, 12Βτετράκις , 12∆, 13, 16Α, 16Β ή 16Γ του εν λόγω νόµου, 
  
 υπό τις ακόλουθες  προϋποθέσεις : 
  
 (αα) Η δωρεάν νοµική αρωγή αφορά µόνο την πρωτοβάθ µια εκδίκαση  της προσφυγής  
ενώπιον του ∆ιοικητικού  ∆ικαστηρίου  δυνά µει των διατάξεων  του Άρθρου 146 του 
Συντάγ µατος, και όχι την εκδίκαση  έφεσης ενώπιον του Ανωτάτου  ∆ικαστηρίου  κατά 
της δικαστικής  απόφασης  η οποία εκδίδεται  στα πλαίσια της εν λόγω πρωτοβάθ µιας 
εκδίκασης , ούτε άλλο ένδικο µέσο· και 
  
 (ββ) κατά την κρίση του ∆ιοικητικού  ∆ικαστηρίου , η προσφυγή  έχει πραγ µατικές 
πιθανότητες  επιτυχίας: 
  
 Νοείται ότι οι διατάξεις της παραγράφου  (ββ) εφαρ µόζονται χωρίς να περιορίζουν  
αυθαίρετα  την παροχή της δωρεάν νοµικής αρωγής και χωρίς να εµποδίζεται  η 
ουσιαστική  πρόσβαση  του αιτητή διεθνούς προστασίας  στη δικαιοσύνη . 
  
 (3) Παρέχεται  δωρεάν νοµική αρωγή σε πρόσωπο, το οποίο ασκεί προσφυγή  ενώπιον 
του ∆ιοικητικού  ∆ικαστηρίου , δυνά µει των διατάξεων  του Άρθρου 146 του 
Συντάγ µατος- 
  
 (α) Κατά απόφασης  του Προϊστα µένου να παύσει ή ανακαλέσει  την ιδιότητα του 
πρόσφυγα  για το εν λόγω πρόσωπο, δυνά µει των διατάξεων  του άρθρου 6, 6Α ή 6Β 
του περί Προσφύγων  Νόµου του 2000, ή 
  
 (β) κατά δυσ µενούς απόφασης  της Αναθεωρητικής  Αρχής επί διοικητικής  προσφυγής  
την οποία το εν λόγω πρόσωπο άσκησε ενώπιόν της σύµφωνα µε τις διατάξεις του περί 
Προσφύγων  Νόµου του 2000 και η οποία διοικητική  προσφυγή  αφορούσε  απόφαση 
την οποία ο Προϊστά µενος έλαβε δυνά µει των διατάξεων  του άρθρου 6, 6Α ή 6Β του 
εν λόγω νόµου, 
  
 υπό τις ακόλουθες  προϋποθέσεις :  
  
 (αα) Η δωρεάν νοµική αρωγή αφορά µόνο την πρωτοβάθ µια εκδίκαση  της προσφυγής  
ενώπιον του ∆ιοικητικού  ∆ικαστηρίου  δυνά µει των διατάξεων  του Άρθρου 146 του 
Συντάγ µατος, και όχι την εκδίκαση  έφεσης ενώπιον του Ανωτάτου  ∆ικαστηρίου  κατά 
δικαστικής  απόφασης  η οποία εκδίδεται  στα πλαίσια της εν λόγω πρωτοβάθ µιας 
εκδίκασης , ούτε άλλο ένδικο µέσο· και 
  
 (ββ) κατά την κρίση του ∆ιοικητικού  ∆ικαστηρίου , η προσφυγή  έχει πραγ µατικές 
πιθανότητες  επιτυχίας: 
  
 Νοείται ότι οι διατάξεις της παραγράφου  (ββ) εφαρ µόζονται χωρίς να περιορίζουν  
αυθαίρετα  την παροχή της δωρεάν νοµικής αρωγής και χωρίς να εµποδίζεται  η 
ουσιαστική  πρόσβαση  του προαναφερό µενου προσώπου  στη δικαιοσύνη . 
  
 (4) Παρέχεται  δωρεάν νοµική αρωγή σε πρόσωπο, το οποίο ασκεί προσφυγή  ενώπιον 

 
Page 8 of 19 του ∆ιοικητικού  ∆ικαστηρίου  δυνά µει των διατάξεων  του Άρθρου 146 του 
Συντάγ µατος -  
  
 (α) Κατά απόφασης  του Προϊστα µένου µε την οποία χορηγείται  στο πρόσωπο αυτό 
καθεστώς  συµπληρω µατικής προστασίας , αντί του καθεστώτος  πρόσφυγα , δυνά µει 
των διατάξεων  του εδαφίου (1) του άρθρου 19 του περί Προσφύγων  Νόµου του 2000, 
ή 
  
 (β) κατά δυσ µενούς απόφασης  της Αναθεωρητικής  Αρχής επί διοικητικής  προσφυγής  
την οποία το εν λόγω πρόσωπο άσκησε ενώπιόν της δυνά µει των διατάξεων  του περί 
Προσφύγων  Νόµου του 2000 και η οποία διοικητική  προσφυγή  αφορούσε  απόφαση 
την οποία ο Προϊστά µενος έλαβε δυνά µει των διατάξεων  του εδαφίου (1) του άρθρου 
19 του εν λόγω νόµου, 
  
 υπό τις ακόλουθες  προϋποθέσεις :  
  
 (αα) Η δωρεάν νοµική αρωγή αφορά µόνο την πρωτοβάθ µια εκδίκαση  της προσφυγής  
ενώπιον του ∆ιοικητικού  ∆ικαστηρίου , δυνά µει των διατάξεων  του Άρθρου 146 του 
Συντάγ µατος, και όχι την εκδίκαση  έφεσης ενώπιον του Ανωτάτου  ∆ικαστηρίου  κατά 
δικαστικής  απόφασης  η οποία εκδίδεται  στα πλαίσια της εν λόγω πρωτοβάθ µιας 
εκδίκασης , ούτε άλλο ένδικο µέσο· και 
  
 (ββ) κατά την κρίση του ∆ιοικητικού  ∆ικαστηρίου , η προσφυγή  έχει πραγ µατικές 
πιθανότητες  επιτυχίας: 
  
 Νοείται ότι οι διατάξεις της παραγράφου  (ββ) εφαρ µόζονται χωρίς να περιορίζουν  
αυθαίρετα  την παροχή της δωρεάν νοµικής αρωγής και χωρίς να εµποδίζεται  η 
ουσιαστική  πρόσβαση  του προαναφερό µενου προσώπου  στη δικαιοσύνη .  
  
 (5) Παρέχεται  δωρεάν νοµική αρωγή σε πρόσωπο, το οποίο ασκεί προσφυγή  ενώπιον 
του ∆ιοικητικού  ∆ικαστηρίου  δυνά µει των διατάξεων  του Άρθρου 146 του 
Συντάγ µατος - 
  
 (α) Κατά απόφασης  του Προϊστα µένου να παύσει ή να ανακαλέσει  το καθεστώς  
συµπληρω µατικής προστασίας  για το εν λόγω πρόσωπο, σύµφωνα µε τις διατάξεις του 
άρθρου 6Β ή του εδαφίου (3) ή (3Α) του άρθρου 19 του περί Προσφύγων  Νόµου του 
2000, ή 
  
 (β) κατά δυσ µενούς απόφασης  της Αναθεωρητικής  Αρχής επί διοικητικής  προσφυγής  
την οποία το εν λόγω πρόσωπο άσκησε ενώπιόν της δυνά µει των διατάξεων  του περί 
Προσφύγων  Νόµου του 2000 και η οποία διοικητική  προσφυγή  αφορούσε  απόφαση 
την οποία ο Προϊστά µενος έλαβε δυνά µει των διατάξεων  του άρθρου 6Β ή του 
εδαφίου (3) ή (3Α) του άρθρου 19 του εν λόγω νόµου, 
  
 υπό τις ακόλουθες  προϋποθέσεις :  
  
 (αα) Η δωρεάν νοµική αρωγή αφορά µόνο την πρωτοβάθ µια εκδίκαση  της προσφυγής  
ενώπιον του ∆ιοικητικού  ∆ικαστηρίου  δυνά µει των διατάξεων  του Άρθρου 146 του 
Συντάγ µατος, και όχι την εκδίκαση  έφεσης ενώπιον του Ανωτάτου  ∆ικαστηρίου  κατά 
της δικαστικής  απόφασης  η οποία εκδίδεται  στα πλαίσια της εν λόγω πρωτοβάθ µιας 
εκδίκασης , ούτε άλλο ένδικο µέσο· και 
  
 (ββ) κατά την κρίση του εκδικάζοντος  ∆ικαστηρίου , η προσφυγή  ή, κατά περίπτωση , η 
αίτηση έχει πραγ µατικές πιθανότητες  επιτυχίας: 
  
 Νοείται ότι οι διατάξεις της παραγράφου  (ββ) εφαρ µόζονται χωρίς να περιορίζουν  
αυθαίρετα  την παροχή της δωρεάν νοµικής αρωγής και χωρίς να εµποδίζεται  η 
ουσιαστική  πρόσβαση  του προαναφερό µενου προσώπου  στη δικαιοσύνη . 
  
 (6) Παρέχεται  δωρεάν νοµική αρωγή σε αιτητή διεθνούς προστασίας , ο οποίος ασκεί 

 
Page 9 of 19 προσφυγή  ενώπιον του ∆ιοικητικού  ∆ικαστηρίου , δυνά µει των διατάξεων  του Άρθρου 
146 του Συντάγ µατος κατά οποιασδήποτε  δυσ µενούς απόφασης  η οποία εκδίδεται  
δυνά µει οποιασδήποτε  διάταξης της παραγράφου  (β) του εδαφίου (1) ή του εδαφίου 
(2) του άρθρου 8, των άρθρων 9 µέχρι 9ΚΘ και των εδαφίων (1Β) έως (2Ε) του 
άρθρου 10 του περί Προσφύγων  Νόµου του 2000 και η οποία τον θίγει ατοµικά, υπό 
τις ακόλουθες  προϋποθέσεις : 
  
 (α) Η δωρεάν νοµική αρωγή είναι αναγκαία  για τη διασφάλιση  της ουσιαστικής  
πρόσβασης  στη δικαιοσύνη. και 
  
 (β) η δωρεάν νοµική αρωγή αφορά µόνο την πρωτοβάθ µια εκδίκαση  της προσφυγής  
ενώπιον του ∆ιοικητικού  ∆ικαστηρίου  δυνά µει των διατάξεων  του Άρθρου 146 του 
Συντάγ µατος και όχι την εκδίκαση  έφεσης ενώπιον του Ανωτάτου  ∆ικαστηρίου  κατά 
της δικαστικής  απόφασης  η οποία εκδίδεται  στα πλαίσια της εν λόγω πρωτοβάθ µιας 
εκδίκασης , ούτε άλλο ένδικο µέσο. και 
  
 (γ) κατά την κρίση του ∆ιοικητικού  ∆ικαστηρίου , η προσφυγή  έχει πραγ µατικές 
πιθανότητες  επιτυχίας: 
  
 Νοείται ότι οι διατάξεις της παραγράφου  (γ) εφαρ µόζονται χωρίς να περιορίζουν  
αυθαίρετα  την παροχή της δωρεάν νοµικής αρωγής και χωρίς να εµποδίζεται  η 
ουσιαστική  πρόσβαση  του αιτητή διεθνούς προστασίας  στη δικαιοσύνη . 
  
 (7) Παρέχεται  δωρεάν νοµική αρωγή σε αιτητή διεθνούς προστασίας  ο οποίος – 
  
 (α) Ασκεί προσφυγή  δυνά µει των διατάξεων  του Άρθρου 146 του Συντάγ µατος κατά 
διοικητικής  πράξης, η οποία έχει ως έννο µο αποτέλεσ µα την κράτησή του, ή 
  
 (β) υποβάλλει  αίτηση στο Ανώτατο ∆ικαστήριο  για την έκδοση εντάλ µατος habeas 
corpus δυνά µει των διατάξεων  της παραγράφου  4 του Άρθρου 155 του Συντάγ µατος, 
προς έλεγχο της νοµιµότητας της διάρκειας  κράτησής  του, 
  
 υπό την προϋπόθεση  ότι η δωρεάν νοµική αρωγή αφορά µόνο την πρωτοβάθ µια 
εκδίκαση  της εν λόγω προσφυγής  ή της εν λόγω αίτησης, ανάλογα µε την περίπτωση , 
και όχι την εκδίκαση  έφεσης ενώπιον του Ανωτάτου  ∆ικαστηρίου  κατά δικαστικής  
απόφασης  που εκδίδεται στα πλαίσια της εν λόγω πρωτοβάθ µιας εκδίκασης , ούτε άλλο 
ένδικο µέσο. 
  
 (8) Παρέχεται  δωρεάν νοµική αρωγή σε πρόσωπο το οποίο, ασκώντας  το δικαίω µα 
που του χορηγείται  δυνά µει των διατάξεων  της παραγράφου  (1) του άρθρου 27 του 
Κανονισ µού (ΕΕ) αριθ. 604/2013, ασκεί προσφυγή  ενώπιον του ∆ιοικητικού  
∆ικαστηρίου  δυνά µει των διατάξεων  του Άρθρου 146 του Συντάγ µατος υπό τις 
ακόλουθες  προϋποθέσεις : 
  
 (α) Η δωρεάν νοµική αρωγή αφορά µόνο την πρωτοβάθ µια εκδίκαση  της προσφυγής  
ενώπιον του ∆ιοικητικού  ∆ικαστηρίου  δυνά µει των διατάξεων  του Άρθρου 146 του 
Συντάγ µατος, και όχι την εκδίκαση  έφεσης ενώπιον του Ανωτάτου  ∆ικαστηρίου  κατά 
της δικαστικής  απόφασης  η οποία εκδίδεται  στα πλαίσια της εν λόγω πρωτοβάθ µιας 
εκδίκασης , ούτε άλλο ένδικο µέσο· και 
  
 (β) κατά την κρίση του ∆ιοικητικού  ∆ικαστηρίου , η προσφυγή  έχει πραγ µατικές 
πιθανότητες  επιτυχίας: 
  
 Νοείται ότι οι διατάξεις της παραγράφου  (β) εφαρ µόζονται χωρίς να περιορίζουν  
αυθαίρετα  την παροχή της δωρεάν νοµικής αρωγής και χωρίς να εµποδίζεται  η 
ουσιαστική  πρόσβαση  του προαναφερό µενου προσώπου  στη δικαιοσύνη . 
  
 (9) Υπό κράτηση αιτητής διεθνούς προστασίας  δικαιούται  να προσέρχεται , µε τη 
συνοδεία της Αστυνο µίας – 

 
Page 10 of 19  (α) Στο ∆ιοικητικό  ∆ικαστήριο , για σκοπούς άσκησης του δικαιώ µατος παροχής 
δωρεάν νοµικής αρωγής που του χορηγείται  δυνά µει των διατάξεων  της παραγράφου  
(α) του εδαφίου (7), και 
  
 (β) στο Ανώτατο ∆ικαστήριο , για σκοπούς άσκησης του δικαιώ µατος παροχής δωρεάν 
νοµικής αρωγής που του χορηγείται  δυνά µει των διατάξεων  της παραγράφου  (β) του 
εδαφίου (7). 
  
 (10) Η δωρεάν νοµική αρωγή που προβλέπεται  στα εδάφια (6) και (7) – 
  
 (α) Συνίσταται  στην κατάρτιση  και καταχώριση  των αναγκαίων  διαδικαστικών  
εγγράφων  και τη συµµετοχή σε ακροα µατική διαδικασία  ενώπιον του πρωτοβαθ µίως 
εκδικάζοντος  ∆ικαστηρίου  εξ ονόµατος του αιτητή διεθνούς προστασίας · και 
  
 (β) παρέχεται  από δικηγόρο, κατά τα προβλεπό µενα στα άρθρα 10 και 11, του οποίου 
τα συµφέροντα δεν συγκρούονται  ή δεν θα µπορούσαν  ενδεχο µένως να συγκρούονται  
µε εκείνα του αιτητή διεθνούς προστασίας . 
  
 (11) Η δωρεάν νοµική αρωγή που προβλέπεται  στα εδάφια (2), (3), (4), (5) και (8) 
συνίσταται  στην κατάρτιση  και καταχώριση  των αναγκαίων  διαδικαστικών  εγγράφων  
και στη συµµετοχή σε ακροα µατική διαδικασία  ενώπιον του πρωτοβαθ µίως 
εκδικάζοντος  ∆ιοικητικού  ∆ικαστηρίου , εξ ονόµατος του αιτούντος  δωρεάν νοµική 
αρωγή. 
  
 (12) Το ∆ικαστήριο  που εξέδωσε το σχετικό πιστοποιητικό  δύναται να διατάξει αιτητή 
διεθνούς προστασίας , στον οποίο παραχωρήθηκε  δωρεάν νοµική αρωγή δυνά µει των 
διατάξεων  των εδαφίων (2), (3), (4), (5), (6) και (7), να επιστρέψει  ολόκληρο  ή µέρος 
του ποσού που του καταβλήθηκε  για σκοπούς νοµικής αρωγής, εάν και από τη στιγ µή 
που έχει βελτιωθεί  σηµαντικά η οικονο µική του κατάσταση . 
  
 (13) ∆εν παρέχεται  δωρεάν νοµική αρωγή σε πρόσωπο δυνά µει των διατάξεων  των 
εδαφίων (2), (3), (4) ή (5), εάν το εν λόγω πρόσωπο δεν βρίσκεται  στις ελεγχό µενες 
από την Κυβέρνηση  της ∆ηµοκρατίας περιοχές, κατ’ εφαρ µογή των διατάξεων  της 
παραγράφου  (γ) του εδαφίου (6) του άρθρου 16∆ του περί Προσφύγων  Νόµου. 
  
 (14) Η παροχή δωρεάν νοµικής αρωγής δυνά µει των διατάξεων  του παρόντος  άρθρου 
περιλα µβάνει επίσης, φροντίδι του Πρωτοκολλητείου  -  
  
 (α) Την αµοιβή διερ µηνέα · και 
  
 (β) τα έξοδα της µετάφρασης  του τύπου αίτησης για παροχή δωρεάν νοµικής αρωγής. 
  
 (15) Οι παράγραφοι  (ββ) των εδαφίων (2), (3), (4) και (5) εφαρ µόζονται αναφορικά  µε 
ασυνόδευτο  ανήλικο, µόνο όταν ο εκπρόσωπός  του διαθέτει νοµική κατάρτιση  
σύµφωνα µε το κυπριακό  δίκαιο. 
 
3 του 8(Ι) του 2012. 
Νοµική αρωγή σε 
παρανό µως 
παρα µένοντες 
υπηκόους  τρίτης 
χώρας. 6Γ.-(1) Για τους σκοπούς του παρόντος  άρθρου - 
  
 
 
 
 
Κεφ. 105. 
2 του 1972 
54 του 1976 
50 του 1988 
197 του 1989 (α) οι όροι ‘απαγόρευση  εισόδου’, ‘απο µάκρυνση’, ‘απόφαση επιστροφής ’, ‘Κώδικας 
Συνόρων του Σένγκεν’, ‘παρανό µως παρα µένοντας’ και ‘υπήκοος τρίτης χώρας’ έχουν 
την έννοια που αποδίδεται  σε αυτούς σύµφωνα µε το άρθρο 18Ο∆ του περί 
Αλλοδαπών  και Μεταναστεύσεως  Νόµου· 
 

 
Page 11 of 19 100(Ι) του 1996 
43(Ι) του 1997 
14(Ι) του 1998 
22(Ι) του 2001 
164(Ι) του 2001 
88(Ι) του 2002 
220(Ι) του 2002 
66(Ι) του 2003 
178(Ι) του 2004 
8(Ι) του 2007 
184(Ι) του 2007 
29(Ι) του 2009 
143 (Ι) του 2009 
153(Ι) του 2011. 
  
 ( β) ο όρος ‘∆ιευθυντής ’ έχει την έννοια που αποδίδεται  σε αυτόν σύµφωνα µε το 
άρθρο 2 του περί Αλλοδαπών  και Μεταναστεύσεως  Νόµου. 
  
4(α) του 105(Ι) του 
2014.  (2) Παρέχεται  δωρεάν νοµική αρωγή σε παρανό µως παρα µένοντα υπήκοο τρίτης 
χώρας, ο οποίος ασκεί προσφυγή  ενώπιον του ∆ιοικητικού  ∆ικαστηρίου , δυνά µει του 
Άρθρου 146 του Συντάγ µατος κατά - 
  
 ( α) απόφασης  επιστροφής  που εκδίδεται από το ∆ιευθυντή  σύµφωνα µε το άρθρο 
18ΟΗ του περί Αλλοδαπών  και Μεταναστεύσεως  Νόµου και αφορά τον εν λόγω 
υπήκοο, ή 
  
3 του 64(Ι) του 2014. (β) απόφασης  περί απο µάκρυνσης  που εκδίδεται  από τον Υπουργό Εσωτερικών  
σύµφωνα µε το άρθρο 18Π του περί Αλλοδαπών  και Μεταναστεύσεως  Νόµου και 
αφορά τον εν λόγω υπήκοο, ή 
  
 ( γ) απαγόρευσης  εισόδου που εκδίδεται από το Υπουργικό  Συµβούλιο σύµφωνα µε το 
άρθρο 18ΠΓ του περί Αλλοδαπών  και Μεταναστεύσεως  Νόµου και αφορά τον εν 
λόγω υπήκοο, 
  
 υπό τις ακόλουθες  προϋποθέσεις : 
  
4(β) του 105(Ι) του 
2014. (αα) η δωρεάν νοµική αρωγή αφορά µόνο την πρωτοβάθ µια εκδίκαση  της προσφυγής  
ενώπιον του ∆ιοικητικού  ∆ικαστηρίου , δυνά µει του Άρθρου 146 του Συντάγ µατος, και 
όχι την εκδίκαση  έφεσης ενώπιον του Ανωτάτου  ∆ικαστηρίου  κατά της δικαστικής  
απόφασης  η οποία εκδίδεται  στα πλαίσια της εν λόγω πρωτοβάθ µιας εκδίκασης , ούτε 
άλλο ένδικο µέσο· και 
  
 ( ββ) είναι πιθανόν να εκδοθεί θετική δικαστική  απόφαση στα πλαίσια της εν λόγω 
πρωτοβάθ µιας εκδίκασης  της προσφυγής . 
  
  (3) Η παράγραφος  (ββ) του εδαφίου (2) εφαρ µόζεται χωρίς να περιορίζει  αυθαίρετα  
την παροχή της δωρεάν νοµικής αρωγής. 
 
  (4) Κατά την εφαρ µογή του παρόντος  άρθρου, το ∆ικαστήριο  τηρεί την αρχή της µη 
επαναπροώθησης  και λαµβάνει δεόντως υπόψη -  
   
  ( α) τα βέλτιστα συµφέροντα του παιδιού, και 
   
  ( β) την οικογενειακή  ζωή, µε τη συνδρο µή των Υπηρεσιών  
Κοινωνικής  Ευη µερίας, και  
   
  ( γ) την κατάσταση  της υγείας του συγκεκρι µένου υπηκόου τρίτης 
χώρας, στη βάση έκθεσης του Τµήµατος Ιατρικών Υπηρεσιών  και 
Υπηρεσιών  ∆ηµόσιας Υγείας. 
   
  (5) Το παρόν άρθρο δεν εφαρ µόζεται στους παρανό µως παρα µένοντες υπηκόους  
τρίτης χώρας που - 

 
Page 12 of 19  ( α) υπόκεινται  σε απαγόρευση  εισόδου, σύµφωνα µε το Άρθρο 13 του Κώδικα 
Συνόρων του Σένγκεν ή συλλα µβάνονται ή παρακολουθούνται  από τις αρµόδιες αρχές 
σε σχέση µε παράνο µη χερσαία, θαλάσσια  ή εναέρια διέλευση των εξωτερικών  
συνόρων της ∆ηµοκρατίας και στους οποίους δεν έχει, εν συνεχεία, χορηγηθεί  άδεια ή 
δικαίω µα να παρα µείνουν στη ∆ηµοκρατία, ή 
  
 ( β) υπόκεινται  σε απόφαση επιστροφής  ως ποινική κύρωση ή ως συνέπεια ποινικής 
κύρωσης, σύµφωνα µε το κυπριακό  δίκαιο, ή υπόκεινται  σε διαδικασίες  έκδοσης.  
  
  (6) Το παρόν άρθρο δεν εφαρ µόζεται σε πρόσωπο που είναι δικαιούχος  του 
κοινοτικού  δικαιώ µατος ελεύθερης  κυκλοφορίας  σύµφωνα µε το Άρθρο 2, 
παράγραφος  5, του Κώδικα Συνόρων του Σένγκεν. 
 
Νοµική αρωγή σε 
θύµατα εµπορίας 
ανθρώπων  και σε 
παιδιά-θύµατα άγρας 
για σεξουαλικούς  
σκοπούς, παιδικής 
πορνογραφίας , 
σεξουαλικής  
εκµετάλλευσης  ή/και 
σεξουαλικής  
κακοποίησης . 
5(α)(β)(γ) του 105(Ι) 
του 2014. 6∆.(1)(α) Για τους σκοπούς των παραγράφων  (α) και (β) του εδαφίου (2) οι όροι 
«ασυνόδευτος  ανήλικος», «εµπορία προσώπων », «θύµα» και «παιδί» έχουν την 
έννοια που αποδίδεται  σε αυτούς σύµφωνα µε το άρθρο 2 του περί της Πρόληψης  και 
της Καταπολέ µησης της Εµπορίας και Εκµετάλλευσης  Προσώπων  και της 
Προστασίας  των Θυµάτων Νόµου, όπως αυτός εκάστοτε τροποποιείται  ή 
αντικαθίσταται . 
 
  
5(δ) του 105(Ι) του 
2014. (β) Για τους σκοπούς της παραγράφου  (γ) του εδαφίου (2) του παρόντος  άρθρου, οι 
όροι- 
  
 
91(I) του 2014. (i) «θύµα» και «παιδί» έχουν την έννοια που αποδίδεται  σε αυτούς σύµφωνα µε το 
άρθρο 2 του περί της Πρόληψης  και της Καταπολέ µησης της Σεξουαλικής  
Κακοποίησης , της Σεξουαλικής  Εκµετάλλευσης  Παιδιών και της Παιδικής 
Πορνογραφίας  Νόµου, όπως αυτός εκάστοτε τροποποιείται  ή αντικαθίσταται ,  
  
 (ii) «σεξουαλική  κακοποίηση » έχει την έννοια της σεξουαλικής  κακοποίησης  παιδιού 
σε οποιοδήποτε  από τα ποινικά αδική µατα του άρθρου 6 του περί της Πρόληψης  και 
της Καταπολέ µησης της Σεξουαλικής  Κακοποίησης , της Σεξουαλικής  Εκµετάλλευσης  
Παιδιών και της Παιδικής Πορνογραφίας  Νόµου, όπως αυτός εκάστοτε τροποποιείται  
ή αντικαθίσταται ,  
  
 (iii) «σεξουαλική  εκµετάλλευση  παιδιού» έχει την έννοια της σεξουαλικής  
εκµετάλλευσης  παιδιού σε οποιοδήποτε  από τα ποινικά αδική µατα του άρθρου 7 του 
περί της Πρόληψης  και της Καταπολέ µησης της Σεξουαλικής  Κακοποίησης , της 
Σεξουαλικής  Εκµετάλλευσης  Παιδιών και της Παιδικής Πορνογραφίας  Νόµου, όπως 
αυτός εκάστοτε τροποποιείται  και αντικαθίσταται ,  
  
 (iv) «παιδική πορνογραφία » έχει την έννοια της παιδικής πορνογραφίας  σε 
οποιοδήποτε  από τα ποινικά αδική µατα του άρθρου 8 του περί της Πρόληψης  και της 
Καταπολέ µησης της Σεξουαλικής  Κακοποίησης , της Σεξουαλικής  Εκµετάλλευσης  
Παιδιών και της Παιδικής Πορνογραφίας  Νόµου, όπως αυτός εκάστοτε τροποποιείται  
ή αντικαθίσταται , και  
  
 (v) «άγρα για σεξουαλικούς  σκοπούς» έχει την έννοια της άγρας παιδιού για 
σεξουαλικούς  σκοπούς σε οποιοδήποτε  από τα ποινικά αδική µατα του άρθρου 9 του 
περί της Πρόληψης  και της Καταπολέ µησης της Σεξουαλικής  Κακοποίησης , της 
Σεξουαλικής  Εκµετάλλευση  Παιδιών και της Παιδικής Πορνογραφίας  Νόµου, όπως 
αυτός εκάστοτε τροποποιείται  ή αντικαθίσταται . 
 
 (2)( α) Παρέχεται  δωρεάν νοµική αρωγή σε πρόσωπο που είναι θύµα εµπορίας 
προσώπων , σε διαδικασία  ενώπιον Επαρχιακού  ∆ικαστηρίου  για την απαίτηση  

 
Page 13 of 19 αποζη µίωσης δυνά µει του περί της Πρόληψης  και της Καταπολέ µησης της Εµπορίας 
και Εκµετάλλευσης  Προσώπων  και της Προστασίας  των Θυµάτων Νόµου, όπως 
αυτός εκάστοτε τροποποιείται  ή αντικαθίσταται . 
 
 ( β) Παρέχεται  δωρεάν νοµική αρωγή σε παιδί που είναι θύµα εµπορίας προσώπων , σε 
διαδικασία  ενώπιον Επαρχιακού  ∆ικαστηρίου  για την απαίτηση  αποζη µίωσης δυνά µει 
του περί της Πρόληψης  και της Καταπολέ µησης της Εµπορίας και Εκµετάλλευσης  
Προσώπων  και της Προστασίας  των Θυµάτων Νόµου, όπως αυτός εκάστοτε 
τροποποιείται  ή αντικαθίσταται . 
 
5(ε) του 105(Ι) του 
2014. (γ) Παρέχεται  δωρεάν νοµική αρωγή σε παιδί που είναι θύµα άγρας για σεξουαλικούς  
σκοπούς, παιδικής πορνογραφίας , σεξουαλικής  εκµετάλλευσης  ή/και σεξουαλικής  
κακοποίησης , σε διαδικασία  ενώπιον Επαρχιακού  ∆ικαστηρίου  για την απαίτηση  
αποζη µίωσης δυνά µει του περί της Πρόληψης  και της Καταπολέ µησης της 
Σεξουαλικής  Κακοποίησης , της Σεξουαλικής  Εκµετάλλευσης  Παιδιών και της 
Παιδικής Πορνογραφίας  Νόµου, όπως αυτός εκάστοτε τροποποιείται  ή 
αντικαθίσταται . 
 
3 του 140(Ι) του 
2014. 
Νοµική αρωγή σε 
διαδικασία  πώλησης 
ενυπόθηκου  
ακινήτου. 
 
9 του 1965  
51 του 1970  
3 του 1978  
6 του 1981  
181(I) του 2002  
59(I) του 2006  
122(I) του 2007  
52(I) του 2008  
26(I) του 2010  
120(I) του 2011  
142(I) του 2014. 
 6Ε. Παρέχεται  δωρεάν νοµική αρωγή σε ενυπόθηκο  οφειλέτη ή οποιοδήποτε  
ενδιαφερό µενο πρόσωπο, όπως ο όρος αυτός ερµηνεύεται στο Μέρος VIΑ του περί 
Μεταβιβάσεως  και Υποθηκεύσεως  Ακινήτων  Νόµου, όπως αυτός εκάστοτε 
τροποποιείται  ή αντικαθίσταται , σε διαδικασία  ενώπιον οποιουδήποτε  ∆ικαστηρίου  
στη ∆ηµοκρατία σχετικά µε πώληση ενυπόθηκου  ακινήτου, σύµφωνα µε τις 
διατάξεις του Μέρους VIΑ του ως άνω αναφερό µενου νόµου. 
3 του 173(Ι) του 2015. 
Νοµική αρωγή σε 
πολίτες της Ένωσης 
και στα µέλη των 
οικογενειών  τους. 
 
7(Ι) του 2007 
181(Ι) του 2011 
8(Ι) του 2013 
67(Ι) του 2013 
77(I) του 2015. 6ΣΤ.-(1) Για τους σκοπούς του παρόντος  άρθρου, οι όροι «αρµόδια αρχή», «πολίτης 
της Ένωσης», « µέλος της οικογένειας » και «Υπουργός », έχουν την έννοια που 
αποδίδεται  σε αυτούς σύµφωνα µε το άρθρο 2 του περί του ∆ικαιώ µατος των Πολιτών 
της Ένωσης και των Μελών των Οικογενειών  τους να Κυκλοφορούν  και να ∆ιαµένουν 
Ελεύθερα  στη ∆ηµοκρατία Νόµου. 
 (2) Παρέχεται  δωρεάν νοµική αρωγή σε πολίτη της Ένωσης ή µέλος της οικογένειάς  
του, που ασκεί προσφυγή  ενώπιον του ∆ιοικητικού  ∆ικαστηρίου , δυνά µει του Άρθρου 
146 του Συντάγ µατος κατά – 
 
(α) Απόφασης  της αρµόδιας αρχής η οποία αναφέρεται  στο άρθρο 28 ή 33 του περί του 
∆ικαιώ µατος των Πολιτών της Ένωσης και των Μελών των Οικογενειών  τους να 
Κυκλοφορούν  και να ∆ιαµένουν Ελεύθερα  στη ∆ηµοκρατία Νόµου, ή 
 
(β) δυσ µενούς απόφασης  του Υπουργού  επί ιεραρχικής  προσφυγής  την οποία άσκησε 
το εν λόγω πρόσωπο σύµφωνα µε το άρθρο 32Α του περί του ∆ικαιώ µατος των 
Πολιτών της Ένωσης και των Μελών των Οικογενειών  τους να Κυκλοφορούν  και να 
∆ιαµένουν Ελεύθερα  στη ∆ηµοκρατία Νόµου, 
 
 υπό τις ακόλουθες  προϋποθέσεις : 

 
Page 14 of 19 (αα) η δωρεάν νοµική αρωγή αφορά µόνο την πρωτοβάθ µια εκδίκαση  της προσφυγής  
ενώπιον του ∆ιοικητικού  ∆ικαστηρίου  και όχι την εκδίκαση  έφεσης ενώπιον του 
Ανωτάτου  ∆ικαστηρίου  κατά της δικαστικής  απόφασης  η οποία εκδίδεται  στα πλαίσια 
της εν λόγω πρωτοβάθ µιας εκδίκασης , ούτε άλλο ένδικο µέσο· και  
 
(ββ) είναι πιθανό να εκδοθεί θετική δικαστική  απόφαση στα πλαίσια της εν λόγω 
πρωτοβάθ µιας εκδίκασης  της προσφυγής . 
 
 (3) Νοείται ότι η παράγραφος  (ββ) του εδαφίου (2) εφαρ µόζεται χωρίς να περιορίζει  
αυθαίρετα  την παροχή της δωρεάν νοµικής αρωγής. 
 
 ΜΕΡΟΣ III — ΠΟΙΚΙΛΕΣ  ∆ΙΑΤΑΞΕΙΣ  
 
Αίτηση για παροχή 
δωρεάν νοµικής 
αρωγής. Πιστοποιητικό . 
5 του 22(Ι) του 2005. 
5(α) του 132(Ι) του 
2009. 
4(α) του 8(Ι) του 2012. 
5(α) του 64(Ι) του 2014. 
4 του 140(Ι) του 2014. 
4 του 173(Ι) του 2015. 
5(α) του 72(Ι) του 2019. 
 7.—(1) Το ∆ικαστήριο  ενώπιον του οποίου εκκρε µεί οποιαδήποτε  από τις διαδικασίες  
που αναφέρονται  στα άρθρα 4, 4Α, 5, 6, 6Α, 6Β, 6Γ, 6∆, 6Ε και 6ΣΤ, ή το ∆ικαστήριο  
της επαρχίας στην οποία ο αιτητής συνήθως διαµένει δύναται, κατόπιν γραπτής αίτησης 
σε αυτό, αν κρίνει ότι— 
 
 (α) Με βάση κοινωνικοοικονο µική έκθεση του Γραφείου  Ευη µερίας, η οικονο µική 
κατάσταση  του αιτητή και, στην περίπτωση  που ο αιτητής είναι εξαρτώ µενο µέλος 
οικογένειας , η οικονο µική κατάσταση  της οικογένειας  του, δεν του επιτρέπει να 
εξασφαλίσει  νοµική αρωγή, λαµβανο µένων υπόψη των απολαβών  του, πραγ µατικών και 
ανα µενόµενων, οποιωνδήποτε  άλλων εισοδη µάτων, από εργασία ή άλλες πηγές, των 
εξόδων για τις βασικές ανάγκες του ιδίου και της οικογένειας  του και άλλων 
υποχρεώσεων  και αναγκών του· και 
 
(β) λόγω της σοβαρότητας  της υπόθεσης  ή άλλων περιστάσεων  της υπόθεσης  είναι 
επιθυ µητό για το συµφέρον της δικαιοσύνης  να τύχει δωρεάν νοµικής αρωγής για την 
προετοι µασία και το χειρισ µό της υπόθεσης , 
 
να εκδώσει πιστοποιητικό  για παροχή δωρεάν νοµικής αρωγής: 
 
 
5(β) του 132(Ι) του 
2009. 
4(β) του 8(Ι) του 2012. 
5(β) του 64(Ι) του 2014. 
6(α) του 105(Ι) του 
2014. 
 Νοείται ότι, εξαιρου µένου του ∆ιοικητικού  ∆ικαστηρίου  ενώπιον του οποίου εκκρε µεί η 
πρωτοβάθ µια εκδίκαση  προσφυγής  σύµφωνα µε το άρθρο 6Β ή 6Γ και εξαιρου µένου 
του ∆ικαστηρίου  που εξέδωσε πιστοποιητικό  σύµφωνα µε το άρθρο 6∆, το δικαστήριο  
που εξέδωσε το πιστοποιητικό  µπορεί να το ανακαλέσει  όταν υπάρχει ουσιαστική  
αλλαγή των δεδο µένων του δικαιούχου : 
 
5(γ) του 64(Ι) του 2014. 
6(β) του 105(Ι) του 
2014. Νοείται περαιτέρω  ότι, εάν ο αιτητής εµπίπτει στο πεδίο εφαρ µογής των παραγράφων  
(β) ή (γ) του εδαφίου (2) του άρθρου 6∆, το ∆ικαστήριο  εκδίδει κατά κανόνα 
πιστοποιητικό , εκτός αν ικανοποιηθεί  ότι ο αιτητής έχει επαρκείς οικονο µικούς πόρους: 
 
2 του 77(Ι) του 2005. 
5(δ) του 64(Ι) του 2014. Νοείται έτι περαιτέρω  ότι στην περίπτωση  αίτησης για παροχή δωρεάν νοµικής αρωγής 
σε δευτεροβάθ µια διαδικασία  δεν απαιτείται  η έκδοση νέου πιστοποιητικού  και το 
δικαστήριο  λαµβάνει υπόψη του την προβλεπό µενη στην παράγραφο  (α) 
κοινωνικοοικονο µική έκθεση του Γραφείου  Ευη µερίας που συντάχθηκε  για τους 
σκοπούς της πρωτοβάθ µιας διαδικασίας , νοου µένου ότι ο αιτητής δηλώνει ενόρκως ότι 
δε διαφοροποιήθηκε  η οικονο µική του κατάσταση . 
 
 (2) Ο τύπος και το περιεχό µενο της αίτησης είναι σύµφωνα µε τύπο που ήθελε 
καθορισθεί  σε ∆ιαδικαστικούς  Κανονισ µούς που εκδίδονται  δυνά µει του άρθρου 13. 
 
5(β) του 72(Ι) του 2019. (3)(α) Για τους σκοπούς του άρθρου 4, κρίνεται ότι πληρούνται  οι προβλεπό µενες στην 

 
Page 15 of 19 παράγραφο  (β) του εδαφίου (1) του παρόντος  άρθρου προϋποθέσεις  όταν ο ύποπτος ή 
κατηγορού µενος προσάγεται  ενώπιον του δικαστηρίου , προκει µένου να ληφθεί 
απόφαση σχετικά µε την κράτησή του ή κατά τη διάρκεια της κράτησής  του. 
 
(β) Για τους σκοπούς του εδαφίου (1) του άρθρου 4Α, κρίνεται ότι σε κάθε περίπτωση  
πληρούνται  οι προβλεπό µενες στην παράγραφο  (β) του εδαφίου (1) του παρόντος  
άρθρου προϋποθέσεις . 
 
(γ) Για τους σκοπούς του εδαφίου (2) του άρθρου 4Α, το δικαστήριο  εκδίδει 
πιστοποιητικό  για παροχή δωρεάν νοµικής αρωγής εφόσον κατατεθεί  ενώπιόν του, µέσω 
της αρµόδιας αρχής του κράτους εκτέλεσης  του ευρωπαϊκού  εντάλ µατος σύλληψης  και 
της αρµόδιας αρχής της ∆ηµοκρατίας, το πιστοποιητικό  για παροχή δωρεάν νοµικής 
αρωγής που εκδόθηκε  υπέρ του εκζητου µένου στο κράτος εκτέλεσης , σύµφωνα µε τη 
διαδικασία  διαβίβασης  των εγγράφων  που προβλέπεται  στον περί Ευρωπαϊκού  
Εντάλ µατος Σύλληψης  και των ∆ιαδικασιών  Παράδοσης  Εκζητου µένων µεταξύ των 
Κρατών Μελών της Ευρωπαϊκής  Ένωσης Νόµο. 
 
 (4) Για τους σκοπούς του παρόντος  άρθρου οι όροι «διαδικασία  ευρωπαϊκού  εντάλ µατος 
σύλληψης », «εκζητού µενος», «κράτος έκδοσης», «κράτος εκτέλεσης » έχουν την έννοια 
που αποδίδεται  σε αυτούς από τον περί Ευρωπαϊκού  Εντάλ µατος Σύλληψης  και των 
∆ιαδικασιών  Παράδοσης  Εκζητου µένων µεταξύ των Κρατών Μελών της Ευρωπαϊκής  
Ένωσης Νόµο. 
 
6 του 22(Ι) του 2005. 
Παροχή δωρεάν 
νοµικής αρωγής σε 
διασυνοριακή  διαφορά. 7Α.-(1) Για σκοπούς εφαρ µογής του άρθρου 6Α(1), (2) και (3) το αρµόδιο δικαστήριο  
ενώπιον του οποίου εκκρε µεί οποιαδήποτε  διαδικασία  σχετικά µε διασυνοριακή  διαφορά 
ή και πριν την καταχώρησή  της, κατόπιν γραπτής αίτησης σε έντυπο ως καθορίζεται  στο 
άρθρο 13(2)(στ), δύναται να εκδώσει πιστοποιητικό  για παροχή δωρεάν νοµικής αρωγής 
αν κρίνει ότι – 
 
(α) Η οικονο µική κατάσταση  του αιτητή και, στην περίπτωση  που ο αιτητής είναι 
εξαρτώ µενο µέλος οικογένειας , η οικονο µική κατάσταση  της οικογένειας  του, σύµφωνα 
µε τα δικαιολογητικά  που υποβάλλει  στο στερεότυπο  έντυπο δυνά µει του άρθρου 
13(2)(στ) δεν του επιτρέπει να εξασφαλίσει  νοµική αρωγή, λαµβανο µένων υπόψη των 
απολαβών  του, πραγ µατικών και ανα µενόµενων, οποιωνδήποτε  άλλων εισοδη µάτων, 
από εργασία ή άλλες πηγές, των εξόδων για τις βασικές ανάγκες του ιδίου και τη 
οικογένειας  του, άλλων υποχρεώσεων  και αναγκών του, της σηµασίας της υπόθεσης  για 
τον αιτούντα και της διαφοράς  στις δαπάνες διαβίωσης  µεταξύ του κράτους µέλους 
κατοικίας  ή συνήθους  διαµονής και της ∆ηµοκρατίας· και 
 
(β) λόγω της σοβαρότητας  της υπόθεσης  ή άλλων περιστάσεων  της υπόθεσης  είναι 
επιθυ µητό για το συµφέρον της δικαιοσύνης  να τύχει δωρεάν νοµικής αρωγής για την 
προετοι µασία και το χειρισ µό της υπόθεσης : 
 
Νοείται ότι, εκτός όπου εξαιρετικές  περιστάσεις  οδηγούν το ∆ικαστήριο  να κρίνει 
διαφορετικά , θεωρείται  ότι οι προϋποθέσεις  της παρούσας  παραγράφου  δεν πληρούνται  
όταν ο αιτών ισχυρίζεται  ότι βλάπτεται  η φήµη του και δεν έχει υποστεί υλική ή 
οικονο µική ζηµιά ή όταν η αίτηση αφορά αξίωση που απορρέει απευθείας  από την 
επαγγελ µατική ή µη µισθωτή δραστηριότητα  του αιτούντος ·  
 
(γ) η αγωγή στην οποία αφορά η αίτηση δεν είναι προδήλως  αβάσι µη ή εκτός του πεδίου 
εφαρ µογής της Οδηγίας 2003/8/ΕΚ ή στην περίπτωση  που έχουν παρασχεθεί  νοµικές 
συµβουλές πριν από τη δίκη, εάν η πρόσβαση  στην δικαιοσύνη  δεν είναι 
εξασφαλισ µένη. 
 
(2) Το δικαστήριο  που εξέδωσε το πιστοποιητικό  µπορεί να το ανακαλέσει , όταν 
υπάρχει ουσιαστική  αλλαγή των δεδο µένων του δικαιούχου  ή εκδόθηκε  βάσει 
ανακριβών  πληροφοριών  που παρασχέθηκαν  από το δικαιούχο . 
 
3 του 77(Ι) του 2005. (3) Στην περίπτωση  αίτησης για παροχή δωρεάν νοµικής αρωγής, σε δευτεροβάθ µια 
διαδικασία  δεν απαιτείται  η έκδοση νέου πιστοποιητικού  και το δικαστήριο  λαµβάνει 

 
Page 16 of 19 υπόψη του την δυνά µει του εδαφίου (1) γραπτή αίτηση του αιτητή, που υποβλήθηκε  για 
σκοπούς της πρωτοβάθ µιας διαδικασίας , νοου µένου ότι ο αιτητής δηλώνει ενόρκως ότι 
δε διαφοροποιήθηκε  η οικονο µική του κατάσταση . 
 
6 του 22(Ι) του 2005. 
∆ιαβίβαση  αιτήσεων  
για νοµική αρωγή σε 
διασυνοριακές  
υποθέσεις . 7Β.-(1) Αρµόδια αρχή για τη διαβίβαση  αιτήσεων  προσώπων  που έχουν την κατοικία ή 
τη συνήθη διαµονή τους στη ∆ηµοκρατία για την παροχή δωρεάν νοµικής αρωγής από 
άλλο κράτος µέλος και οι οποίες εµπίπτουν στο πεδίο εφαρ µογής της Οδηγίας 
2003/8/ΕΚ, είναι το Υπουργείο  ∆ικαιοσύνης  και ∆ηµόσιας Τάξης. 
 
(2) Η αρµόδια αρχή παρέχει συνδρο µή στον αιτούντα, ώστε η αίτηση να συνοδεύεται  
από τα δικαιολογητικά  που γνωρίζει ότι απαιτούνται  για να κριθεί η αίτηση και παρέχει 
δίχως δαπάνη του αιτούντος , εφόσον ζητηθεί, κάθε απαραίτητη  µετάφραση  της αίτησης 
και των δικαιολογητικών  εγγράφων . 
 
(3) Εφόσον η αίτηση είναι δεόντως συµπληρω µένη και τα δικαιολογητικά  έγγραφα 
έχουν µεταφραστεί , αυτή διαβιβάζεται  στην αρχή του άλλου κράτους µέλους εντός 
προθεσ µίας δεκαπέντε  ηµερών από την ηµεροµηνία παραλαβής  της. 
 
(4) ∆εν απαιτείται  επικύρωση  για τα έγγραφα που διαβιβάζονται  µε βάση τις διατάξεις 
του παρόντος  άρθρου. 
 
2 του 43(Ι) του 2006. 
Παραλαβή  αιτήσεων  
για νοµική αρωγή σε 
διασυνοριακές  
διαφορές. 7Γ.—(1) Η αρµόδια αρχή για την παραλαβή  αιτήσεων  προσώπων  που έχουν την 
κατοικία ή τη συνήθη διαµονή τους σε κράτος µέλος άλλο από τη ∆ηµοκρατία για την 
παροχή δωρεάν νοµικής αρωγής στη ∆ηµοκρατία και οι οποίες εµπίπτουν στο πεδίο 
εφαρ µογής της Οδηγίας 2003/8/ΕΚ, είναι το Υπουργείο  ∆ικαιοσύνης  και ∆ηµοσίας 
Τάξεως. 
 
 (2) Η αρµόδια αρχή αφού παραλάβει  την αίτηση που αναφέρεται  στο εδάφιο (1), 
διασφαλίζει  όπως αυτή τεθεί ενώπιον του αρµόδιου ∆ικαστηρίου  που θα επιληφθεί  της 
αίτησης. 
 
5 του 173(Ι) του 2015. 
Παραλαβή  αιτήσεων  
για νοµική αρωγή σε 
αιτητές και δικαιούχους  
διεθνούς προστασίας  
και σε παρανό µως 
παρα µένοντες υπηκόους  
τρίτης χώρας. 
4(α) του 111(Ι) του 
2016. 
 7∆. Ο Πρωτοκολλητής  του ∆ιοικητικού  ∆ικαστηρίου  είναι η αρµόδια αρχή για την 
παραλαβή  αιτήσεων  από -  
4(β) του 111(Ι) του 
2016. (α) αιτητές και δικαιούχους  διεθνούς προστασίας , για παροχή δωρεάν νοµικής αρωγής 
σύµφωνα µε τις διατάξεις του άρθρου 6Β: 
 
Νοείται ότι η αρµόδια αρχή για την παραλαβή  αιτήσεων  για παροχή δωρεάν νοµικής 
αρωγής σύµφωνα µε την παράγραφο  (β) του εδαφίου (7) του άρθρου 6Β είναι ο 
Πρωτοκολλητής  του Ανωτάτου  ∆ικαστηρίου ·  
 
 (β) παρανό µως παρα µένοντες υπηκόους  τρίτης χώρας, για δωρεάν νοµική αρωγή 
σύµφωνα µε το άρθρο 6Γ, και 
 
 (γ) πολίτες της Ένωσης ή µέλη των οικογενειών  τους, για δωρεάν νοµική αρωγή 
σύµφωνα µε το άρθρο 6ΣΤ. 
 
∆ήλωση του αιτητή για 
την οικονο µική του 
κατάσταση . 
6 του 173(Ι) του 2015. 8.— (1) Προτού το ∆ικαστήριο  εκδώσει το πιστοποιητικό , που προβλέπεται  στο άρθρο 
7, καλεί τον αιτητή να υποβάλει έγγραφη δήλωση για γεγονότα και στοιχεία που 
µπορούν να το βοηθήσουν  στη λήψη απόφασης  κατά πόσο η οικονο µική κατάσταση  του 
ιδίου και στην περίπτωση  που αυτός είναι εξαρτώ µενο µέλος οικογένειας , η οικονο µική 
κατάσταση  της οικογένειας , δικαιολογεί  την παροχή δωρεάν νοµικής αρωγής, 
τηρου µένων των ακολούθων : 

 
Page 17 of 19 (α) Σε περίπτωση  ασυνόδευτου  ανήλικου  που αιτείται νοµική αρωγή σύµφωνα µε το 
άρθρο 6Β, το ∆ικαστήριο  καλεί τον εκπρόσωπο  να υποβάλει την προαναφερό µενη 
δήλωση· 
 
(β) σε περίπτωση  ασυνόδευτου  ανήλικου που αιτείται νοµική αρωγή σύµφωνα µε το 
άρθρο 6Γ, το ∆ικαστήριο  καλεί τις Υπηρεσίες  Κοινωνικής  Ευη µερίας να υποβάλουν  την 
προαναφερό µενη δήλωση· 
 
(γ) σε περίπτωση  ασυνόδευτου  ανήλικου  που αιτείται νοµική αρωγή σύµφωνα µε το 
άρθρο 6∆, το δικαστήριο  καλεί τις Υπηρεσίες  Κοινωνικής  Ευη µερίας να υποβάλουν  την 
προαναφερό µενη δήλωση· 
 
(δ) σε περίπτωση  ασυνόδευτου  ανήλικου  που αιτείται νοµική αρωγή σύµφωνα µε το 
άρθρο 6ΣΤ, το δικαστήριο  καλεί τις Υπηρεσίες  Κοινωνικής  Ευη µερίας να υποβάλουν  
την προαναφερό µενη δήλωση. 
 
(2) Ο τύπος και το περιεχό µενο της δήλωσης θα καθορίζεται  σε ∆ιαδικαστικούς  
Κανονισ µούς που εκδίδονται  δυνά µει του άρθρου 13. 
 
Η σχέση δικηγόρου  
πελάτη δεν επηρεάζεται  
από το Νόµο. 9.—(1) Εκτός αν προκύπτει  διαφορετικά  από τον παρόντα Νόµο ή τους Κανονισ µούς 
που εκδίδονται  δυνά µει αυτού— 
 
(α) Το γεγονός ότι οι υπηρεσίες  του δικηγόρου  παρέχονται  δυνά µει του Νόµου αυτού 
δεν επηρεάζει  τη σχέση µεταξύ δικηγόρου -πελάτη ή τα δικαιώ µατα εκάστου ή τα 
προνό µια τα οποία απορρέουν  από τη σχέση αυτή· και 
 
(β) τα δικαιώ µατα τα οποία παρέχονται  από τον παρόντα Νόµο στο πρόσωπο στο οποίο 
παρέχεται  δωρεάν νοµική αρωγή, δεν επηρεάζουν  τα δικαιώ µατα ή τις ευθύνες άλλων 
µερών όσον αφορά τις διαδικασίες  ή τις αρχές µε βάση τις οποίες συνήθως ασκείται η 
διακριτική  ευχέρεια του δικαστηρίου . 
 
(2) Χωρίς να επηρεάζεται  η γενικότητα  της παραγράφου  (β) του εδαφίου (1), για 
σκοπούς υπολογισ µού των εξόδων του επιτυχόντος  δικαιούχου , οι υπηρεσίες  δικηγόρου  
δε θεωρούνται  ότι έχουν παρασχεθεί  δυνά µει του παρόντος  Νόµου: 
 
Νοείται ότι, σε περίπτωση  που το δικαστήριο  επιδικάζει  έξοδα υπέρ του επιτυχόντος  
δικαιούχου , δεν καταβάλλεται  οποιοδήποτε  ποσό για σκοπούς νοµικής αρωγής και 
οποιοδήποτε  ποσό κατεβλήθη  επιστρέφεται . 
 
(3) ∆ικηγόρος , ο οποίος λαµβάνει αµοιβή δυνά µει του παρόντος  Νόµου, δε λαµβάνει 
οποιοδήποτε  άλλο ποσό σε σχέση µε τις υπηρεσίες  που παρέχει, εκτός αν το ποσό 
προβλέπεται  από τον παρόντα Νόµο ή τους Κανονισ µούς που εκδίδονται  δυνά µει αυτού 
και εγκρίνεται  από το δικαστήριο . 
 
(4) Τυχόν ανάκληση  πιστοποιητικού  που εκδόθηκε  για παροχή δωρεάν νοµικής αρωγής 
σε οποιοδήποτε  πρόσωπο δεν επηρεάζει  το δικαίω µα οποιουδήποτε  δικηγόρου  για 
αµοιβή για τις υπηρεσίες  που προσέφερε  µέχρι την ηµεροµηνία ανάκλησης . 
 
Επιλογή ή διορισ µός 
δικηγόρου . 10.—(1) Τηρου µένων των διατάξεων  του παρόντος  άρθρου, ο δικαιούχος  δωρεάν 
νοµικής αρωγής, έχει δικαίω µα επιλογής του δικηγόρου  που θα του προσφέρει  δωρεάν 
νοµική αρωγή από δικηγόρους , οι οποίοι είναι πρόθυ µοι να προσφέρουν  τις υπηρεσίες  
τους δυνά µει του παρόντος  Νόµου. 
 
(2) Σε περίπτωση  κατά την οποία ο δικαιούχος  δεν υποδεικνύει  δικηγόρο της επιλογής 
του, το ∆ικαστήριο  διορίζει δικηγόρο από τον κατάλογο  δικηγόρων  ο οποίος 
καταρτίζεται  σύµφωνα µε το άρθρο 11, επιφυλασσο µένου του δικαιώ µατος του 
δικηγόρου  να αρνηθεί και τηρου µένων των εκάστοτε εν ισχύι Κανονισ µών 
∆εοντολογίας  των ∆ικηγόρων . 
 

 
Page 18 of 19 (4) ∆ικηγόρος  που διορίζεται  µε βάση τα πιο πάνω εδάφια µπορεί να ζητήσει την 
καταβολή  των δικηγορικών  του εξόδων σ’ οποιοδήποτε  στάδιο της διαδικασίας : 
 
Νοείται περαιτέρω  ότι σε περίπτωση  αλλαγής δικηγόρου , εξοφλούνται  πρώτα τα 
δικηγορικά  έξοδα του προηγού µενου δικηγόρου . 
 
Κατάλογος  
δικηγόρων . 
 11.—(1) Ο Παγκύπριος  ∆ικηγορικός  Σύλλογος , καταρτίζει  κατάλογο  µε τα ονόµατα των 
δικηγόρων  που ενδιαφέρονται  να προσφέρουν  υπηρεσίες , µε βάση τον παρόντα Νόµο. 
 
 
8 του 132(Ι) του 2009. 
7 του 8(Ι) του 2012. 
7 του 64(Ι) του 2014. 
5 του 140(Ι) του 2014. 
7 του 173(Ι) του 2015. 
6(α)(β) του 72(Ι) του 
2019. 
 (2) Στον κατάλογο  που ετοι µάζεται δυνά µει του άρθρου αυτού, αναφέρεται  ο κλάδος και 
το είδος της νοµικής αρωγής που ο κάθε δικηγόρος  ενδιαφέρεται  να προσφέρει  και ο 
κατάλογος  δύναται να απαρτίζεται  από δέκα βασικά µέρη, αντίστοιχα  µε τα άρθρα 4, 
4Α, 5, 6, 6Α, 6Β, 6Γ, 6∆, 6Ε και 6ΣΤ. 
 
Αδική µατα και ποινές. 12.—(1) Πρόσωπο  το οποίο, για να εξασφαλίσει  δωρεάν νοµική αρωγή για τον εαυτό 
του ή για άλλο πρόσωπο µε βάση τον παρόντα Νόµο προβαίνει , προφορικά  ή γραπτά, σε 
δόλια ή ψευδή δήλωση ή παράσταση  ή αποκρύπτει  ουσιώδες  γεγονός, είναι ένοχο 
αδική µατος, και σε περίπτωση  καταδίκης  του, υπόκειται  σε φυλάκιση  για χρονικό 
διάστη µα που δεν υπερβαίνει  τους έξι µήνες ή σε χρηµατική ποινή που δεν υπερβαίνει  
τις τετρακόσιες  πενήντα λίρες ή και στις δύο αυτές ποινές. 
 
(2) ∆ικαστήριο  το οποίο καταδικάζει  πρόσωπο για αδίκη µα σύµφωνα µε το παρόν 
άρθρο, δύναται να διατάξει το πρόσωπο αυτό να επιστρέψει  ολόκληρο  ή µέρος του 
ποσού που του καταβλήθηκε  για σκοπούς νοµικής αρωγής σε σχέση µε την οποία 
διαπράχθηκε  το αδίκη µα. 
 
Έκδοση ∆ιαδικαστικού  
Κανονισ µού. 13.—(1) Το Ανώτατο ∆ικαστήριο  εκδίδει ∆ιαδικαστικό  Κανονισ µό για την καλύτερη  
και αποτελεσ µατικότερη  εφαρ µογή των διατάξεων  του παρόντος  Νόµου και για τον 
καθορισ µό οποιουδήποτε  θέµατος που πρέπει ή είναι επιθυ µητό να καθοριστεί . 
 
(2) Χωρίς επηρεασ µό της γενικότητας  του εδαφίου (1), ∆ιαδικαστικός  Κανονισ µός που 
εκδίδεται  δυνά µει του παρόντος  άρθρου, µπορεί να προβλέπει  για — 
 
(α) Τον τύπο και το περιεχό µενο της αίτησης για παροχή δωρεάν νοµικής αρωγής· 
 
(β) τον τύπο του πιστοποιητικού  παροχής δωρεάν νοµικής αρωγής· 
 
(γ) τον τύπο και το περιεχό µενο της δήλωσης που υποβάλλεται  δυνά µει του άρθρου 8· 
 
(δ) τις κλίµακες αµοιβής, τα έξοδα και τις άλλες δαπάνες που θα καταβάλλονται  για 
σκοπούς δωρεάν παροχής νοµικής αρωγής· και 
 
(ε) τον τρόπο µε τον οποίο θα ορίζονται  οι δικηγόροι  για σκοπούς παροχής δωρεάν 
νοµικής αρωγής. 
 
7 του 22(Ι) του 2005. (στ) Για την υιοθέτηση  του εντύπου για τη διαβίβαση  των αιτήσεων  ευεργετή µατος 
πενίας κατ’ εφαρ µογή της Οδηγίας 2003/8/ΕΚ του Συµβουλίου για βελτίωση  της 
πρόσβασης  στη δικαιοσύνη  επί διασυνοριακών  διαφορών  µέσω της θέσπισης 
στοιχειωδών  κοινών κανόνων σχετικά µε το ευεργέτη µα πενίας στις διαφορές αυτές. 
 
Έκδοση Κανονισ µών. 14.—(1) Με την επιφύλαξη  των διατάξεων  του άρθρου 13, το Υπουργικό  Συµβούλιο 
εκδίδει κανονισ µούς για την καλύτερη  εφαρ µογή των διατάξεων  του παρόντος  Νόµου. 
 
(2) Οι Κανονισ µοί αυτοί εγκρίνονται  από τη Βουλή και δηµοσιεύονται  στην Επίση µη 
Εφη µερίδα της ∆ηµοκρατίας. 
 
ΠΙΝΑΚΑΣ  

 
Page 19 of 19  Τα ανθρώπινα  δικαιώ µατα για τις παραβιάσεις  των οποίων ο παρών Νόµος έχει 
εφαρ µογή, είναι αυτά που διασφαλίζονται  από— 
 
(α) Το Μέρος II του Συντάγ µατος, 
 
 
39 του 1962. 
 (β) τον περί της Ευρωπαϊκής  Συµβάσεως για την προάσπιση  των Ανθρωπίνων  
∆ικαιω µάτων (Κυρωτικό ) Νόµο του 1962· 
 
 
12 του 1967 
11 του 1992 
6 του 1995. (γ) τους περί της Συµβάσεως περί της Εξαλείψεως  Πάσης Μορφής Φυλετικής  
∆ιακρίσεως  (Κυρωτικό ) Νόµους του 1967 έως 1995· 
 
 
14 του 1969. (δ) τον περί των ∆ιεθνών Συµφώνων (Οικονο µικά, Κοινωνικά  και Πολιτιστικά  
∆ικαιώ µατα και Αστικά και Πολιτικά ∆ικαιώ µατα) (Κυρωτικό ) Νόµο του 1969· 
 
24 του 1989. (ε) τον περί της Ευρωπαϊκής  Σύµβασης για την Πρόληψη  των Βασανιστηρίων  και της 
Απάνθρωπης  ή Ταπεινωτικής  Μεταχείρισης  ή Τιµωρίας (Κυρωτικό ) Νόµο του 1989· 
 
 
 
235 του 1990 
35(III) του1993. (στ) τους περί της Σύµβασης κατά των Βασανιστηρίων  και Άλλων Μορφών Σκληρής, 
Απάνθρωπης  ή Εξευτελιστικής  Μεταχείρισης  ή Τιµωρίας (Κυρωτικό ) Νόµους του 1990 
και του 1993· 
 
 
78 του 1985. (ζ) τον περί της Σύµβασης των Ηνω µένων Εθνών για την Εξάλειψη  κάθε Μορφής 
∆ιάκρισης  σε Βάρος της Γυναίκας  (Κυρωτικό ) Νόµο του 1985· 
 
 
243 του 1990. (η) τον περί της Σύµβασης για τα ∆ικαιώ µατα του Παιδιού (Κυρωτικό ) Νόµο του 1990.