NOMOΣ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. 4710 
Προώθηση της ηλεκτροκίνησης και άλλες δια-
τάξεις.
Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή:
ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ
ΜΕΡΟΣ Α΄: ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΚΙΝΗΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΣΗΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣΆρθρο 1: ΣκοπόςΆρθρο 2: Ορισμοί
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄: ΚΙΝΗΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΗΛΕ-
ΚΤΡΟΚΙΝΗΣΗΣ
Άρθρο 3: Δημιουργία δωρεάν θέσεων στάθμευσης 
για Η/Ο
Άρθρο 4: Κίνητρα αδειοδότησης μονάδων παραγωγής 
Η/Ο και αγαθών ή ειδών Η/Ο - Προσθήκη άρθρου 25Α 
στον ν. 3982/2011
Άρθρο 5: Επιβολή περιβαλλοντικού τέλους και απαγό-
ρευσης εισαγωγής σε παλαιά, ρυπογόνα μεταχειρισμένα 
οχήματα
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄ - ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ ΚΙΝΗΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑ-
ΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΣΗΣ
Άρθρο 6: Απαλλαγές από το εισόδημα για δαπάνες ή 
παραχώρηση οχήματος μηδενικών ή χαμηλών ρύπων 
έως 50 γρ. CO2/χλμ. – Τροποποίηση της παρ. 1 του άρ-
θρου 14 του Κ.Φ.Ε.
Άρθρο 7: Προσαυξημένη έκπτωση για συγκεκριμένες 
δαπάνες οχημάτων μηδενικών ή χαμηλών ρύπων που 
αφορούν στους εργαζόμενους, τις επιχειρήσεις και την προστασία του περιβάλλοντος – Τροποποίηση του άρ-θρου 22Β του Κ.Φ.Ε.
Άρθρο 8: Φορολογικές αποσβέσεις στα μέσα μεταφο-
ράς μηδενικών ή χαμηλών ρύπων – Τροποποίηση της 
παρ. 4 του άρθρου 24 του Κ.Φ.Ε.
Άρθρο 9: Εξαίρεση αγοράς αυτοκινήτου μηδενικών 
ρύπων από την ετήσια αντικειμενική δαπάνη και δαπάνη 
απόκτησης περιουσιακών στοιχείων – Τροποποίηση του 
άρθρου 33 του Κ.Φ.Ε.
Άρθρο 10: Κίνητρα σε επιχειρήσεις παραγωγής ηλε-
κτρικών οχημάτων και αγαθών ή ειδών σχετικών με τα ηλεκτρικά οχήματα στην περιφέρεια Δυτικής Μακεδο-
νίας και στην περιφερειακή ενότητα Αρκαδίας της περι-φέρειας Πελοποννήσου
Άρθρο 11: Έναρξη ισχύος – Συμπλήρωση του άρθρου 
72 του Κ.Φ.Ε.
ΜΕΡΟΣ Β΄: ΟΡΓ ΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗ-
ΣΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΦΟΡΤΙΣΗΣ Η/Ο
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄: ΟΡΓ ΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΚΙ-
ΝΗΣΗΣ
Άρθρο 12: Οργάνωση της αγοράς φόρτισης Η/Ο - Τρο-
ποποίηση του άρθρου 134Β του ν. 4001/2011
Άρθρο 13: Μητρώο Υποδομών και Φορέων Αγοράς 
Ηλεκτροκίνησης (Μ.Υ.Φ.Α.Η.)
Άρθρο 14: Υποχρεώσεις γνωστοποίησης στοιχείων 
μέσω του Μ.Υ.Φ.Α.Η.
Άρθρο 15: Τιμολόγηση υπηρεσιών επαναφόρτισης
Άρθρο 16: Ανάπτυξη δημοσίως προσβάσιμων υποδο-
μών επαναφόρτισης Η/Ο
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄: ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑ-
ΠΤΥΞΗ ΥΠΟΔΟΜΏΝ ΦΟΡΤΙΣΗΣ
Άρθρο 17: Χωροθέτηση σημείων στάθμευσης και επα-
ναφόρτισης Η/Ο από ΟΤΑ
Άρθρο 18: Χωροθέτηση χώρων στάσης / στάθμευσης 
(πιάτσες) Ε.Δ.Χ. – ΤΑΞΙ οχημάτων με σημεία επαναφόρ-τισης Η/Ο
Άρθρο 19: Χωροθέτηση θέσεων στάθμευσης Η/Ο για 
ΑμεΑ
Άρθρο 20: Σήμανση θέσεων στάθμευσης και σημείων 
επαναφόρτισης Η/Ο
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄: ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΛ-
ΛΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΥΠΟΔΟΜΩΝ 
ΦΟΡΤΙΣΗΣ Η/Ο
Εναρμόνιση της ελληνικής νομοθεσίας με τις παρ. 2 
έως 7 του άρθρου 8 της Οδηγίας 2010/31/ΕΕ του Ευ-
ρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 19ης 
Μαΐου 2010 για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων
(L 153), όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 5 του άρθρου 1
της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/844 του Ευρωπαϊκού Κοινοβου-λίου και του Συμβουλίου της 30ής Μαΐου 2018 (L 156)
Άρθρο 21: Εγκατάσταση υποδομών επαναφόρτισης 
Η/Ο σε νέα κτίρια (παρ. 2, 5 και 6 του άρθρου 8 της Οδη-
γίας (ΕΕ) 2018/844)
Άρθρο 22: Εγκατάσταση υποδομών επαναφόρτισης 
Η/Ο σε υφιστάμενα κτίρια (παρ. 2, 3, 5 και 6 του άρθρου 
8 της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/844)ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α
ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ  ∆ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣE
23 Ιουλίου 2020 ΤΕΥΧΟΣ  ΠΡΩΤΟ Αρ. Φύλλου  1428917
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8918 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
Άρθρο 23: Εγκατάσταση υποδομών επαναφόρτισης 
Η/Ο σε χώρους που στεγάζονται φορείς της Γενικής Κυ-
βέρνησης (παρ. 2, 3, 5 και 6 του άρθρου 8 της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/844)
Άρθρο 24: Προϋποθέσεις εγκατάστασης σημείων 
επαναφόρτισης Η/Ο σε κτίρια (παρ. 7 του άρθρου 8 της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/844)
Άρθρο 25: Εξαίρεση από την έγκριση εργασιών μικρής 
κλίμακας – Τροποποίηση του άρθρου 30 του ν. 4495/2017
Άρθρο 26: Μέτρα πυροπροστασίας – Τροποποίηση 
του άρθρου 6 του π.δ. 41/2018
Άρθρο 27: Προδιαγραφές ηλεκτρικής εγκατάστασης 
σημείων επαναφόρτισης Η/Ο - Σύνδεση στο δίκτυο δι-ανομής ηλεκτρικής ενέργειας
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄: ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΑΘΜΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ, 
ΣΥΝΕΡΓΕΙΩΝ, ΤΕΧΝΙΤΩΝ Η/Ο ΚΑΙ ΚΤΕΟ
Άρθρο 28: Όροι λειτουργίας σταθμών αυτοκινήτων - 
Τροποποίηση άρθρων 21 και 28 του π.δ. 455/1976
Άρθρο 29: Λειτουργία των συνεργείων επισκευής και 
συντήρησης οχημάτων υψηλής τάσης
Άρθρο 30: Άσκηση του επαγγέλματος του τεχνίτη για 
τη συντήρηση και επισκευή οχημάτων υψηλής τάσης
Άρθρο 31: Τεχνικός έλεγχος Η/ΟΆρθρο 32: Διαχείριση συσσωρευτών Η/Ο
ΜΕΡΟΣ Γ΄: TΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΤΕΤΑΡΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ 
ΤΟΥ Ν. 3982/2011 (Α΄ 143) ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΣΤΗΝ 
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ (ΕΕ) 2019/1161 
ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥ-
ΛΙΟΥ ΤΗΣ 20ής ΙΟΥΝΙΟΥ 2019 «ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ 
ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 2009/33/ΕΚ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ 
ΚΑΘΑΡΩΝ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΣ ΑΠΟΔΟΤΙΚΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ 
ΟΔΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ» (L188) ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 33: Αντικείμενο και στόχοι - Τροποποίηση του 
άρθρου 65 του ν. 3982/2011 (Α΄ 143) (παρ. 2 του άρθρου 
1 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1161)
Άρθρο 34: Πεδίο εφαρμογής - Τροποποίηση του άρ-
θρου 66 του ν. 3982/2011 (Α΄ 143) (παρ. 4 του άρθρου 1 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1161)
Άρθρο 35: Ορισμοί - Τροποποίηση του άρθρου 67 του 
ν. 3982/ 2011 (Α΄ 143) (παρ. 5 του άρθρου 1 της Οδηγίας 
(ΕΕ) 2019/1161)
Άρθρο 36: Εξαιρέσεις - Τροποποίηση του άρθρου 68 
του ν. 3982/2011 (παρ. 3 και 4 του άρθρου 1 της Οδηγίας 
(ΕΕ) 2019/1161)
Άρθρο 37: Ελάχιστοι στόχοι προμηθειών - Τροποποίη-
ση του άρθρου 69 του ν. 3982/2011 (παρ. 6 του άρθρου 1 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1161)
Άρθρο 38: Παράρτημα - Τροποποίηση του άρθρου 
71 του ν. 3982/2011 (παρ. 11 του άρθρου 1 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1161)
Άρθρο 39: Μέτρα εφαρμογής της Οδηγίας (ΕΕ) 
2019/1161 και υποβολή εκθέσεων - Προσθήκη άρθρου 71Α στον ν. 3982/2011 (παρ. 10 του άρθρου 1 Οδηγίας 
(ΕΕ) 2019/1161)
ΜΕΡΟΣ Δ΄: ΟΡΓ ΑΝΩΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ 
ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΣΗΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄: ΣΥΣΤΑΣΗ ΑΥΤΟΤΕΛΟΥΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ 
ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΟΡΓ ΑΝΩΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 40: Σύσταση Αυτοτελούς Τμήματος Ηλεκτρο-
κίνησης στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας – Τροποποίηση Οργανισμού Υπουργείου Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας
Άρθρο 41: Αυτοτελές Τμήμα Πολιτικής Έρευνας και 
Εκμετάλλευσης Υδρογονανθράκων – Τροποποίηση του 
άρθρου 44 του π.δ. 132/2017 (Α΄ 160)
Άρθρο 42: Σύσταση Γνωμοδοτικού Συμβουλίου για 
την ηλεκτροκίνηση
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄: ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ
Άρθρο 43: Αξιολόγηση εφαρμογής - Εθνικό Σχέδιο για 
την Ηλεκτροκίνηση
ΜΕΡΟΣ Ε΄: ΛΟΙΠΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣΆρθρο 44: Διαδικαστικά ζητήματα της διαιτησίας τουάρθρου 21 του ν. 4664/2020Άρθρο 45: Χρηματοδότηση αντικατάστασης θέρμαν-
σης από φυσικό αέριο - Τροποποίηση του άρθρου 28 
του ν. 4304/2014
Άρθρο 46: Όριο Ενεργειακών Κοινοτήτων σε κορεσμένα 
δίκτυα - Τροποποίηση του άρθρου 60 του ν. 4546/2018
Άρθρο 47: Συμμετοχή των σταθμών παραγωγής ηλε-
κτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που έχουν 
συνάψει Σ.Ε.Δ.Π. στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας - Τρο-
ποποίηση του άρθρου 5 του ν. 4414/2016
Άρθρο 48: Επαναφορά ισχύος άδειας παραγωγής 
Α.Π.Ε. σε κορεσμένο δίκτυο - Τροποποίηση του άρθρου 125 του ν. 4685/2020
Άρθρο 49: Επιβολή κυρώσεων σε Ενεργειακούς Επιθε-
ωρητές - Τροποποίηση του άρθρου 56 του ν. 4409/2016
Άρθρο 50: Ρυθμίσεις για την κατασκευή σταθμών πα-
ραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. της περ. γ΄ του 
άρθρου 7 του ν. 3468/2006
Άρθρο 51: Παρατάσεις προθεσμιών τακτοποίησηςαυθαιρέτων και υποβολής δικαιολογητικώνΆρθρο 52: Παρατάσεις οικοδομικών αδειώνΆρθρο 53: Αγροτικές χρήσεις
Άρθρο 54: Διαχείριση προγραμμάτων περιβαλλοντι-
κού χαρακτήρα
Άρθρο 55: Αποκατάσταση ανενεργών λατομείωνΆρθρο 56: Δαπάνες προς Η.ΔΙ.Κ.Α. ΑΕ
Άρθρο 57: Παράταση αναστολής εξέτασης των
ενστάσεων του άρθρου 7 του ν. 2308/1995Άρθρο 58: Παράταση της προθεσμίας υποβολήςδηλώσεων του άρθρου 2 του ν. 2308/1995 για τις
Περιφερειακές Ενότη τες Λέσβου και Λήμνου
Άρθρο 59: Ανέγερση Ιερών Ναών
Άρθρο 60: Δυνατότητα αδειοδότησης ενδεικτικών 
πινακίδων σε πολυϊατρεία και διαγνωστικά εργαστήρια από το οικείο Δημοτικό Συμβούλιο
Άρθρο 61: Έκδοση βεβαιώσεων απαλλαγής από περι-
βαλλοντική αδειοδότηση σταθμών ηλεκτροπαραγωγής 
από φωτοβολταϊκά ή ηλιοθερμικά εγκαταστημένης ηλε-
κτρικής ισχύος μεγαλύτερης από 0,5 MW και μικρότερης ή 
ίσης του 1MW για φ/β σταθμούς ισχύος >0,5 MW, οι οποίες 
εκδόθηκαν μετά την έναρξη ισχύος του ν. 4685/2020 (Α΄ 92)
ΜΕΡΟΣ ΣΤ΄: ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄: ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 62: Εξουσιοδοτικές διατάξεις
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄: ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣΆρθρο 63: Μεταβατικές διατάξεις
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄: ΚΑΤΑΡΓΟΥΜΕΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 64: Καταργούμενες διατάξειςΆρθρο 65: Έναρξη ισχύος
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8919 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
ΜΕΡΟΣ Α΄
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΚΙΝΗΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΣΗΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 1
Σκοπός
Σκοπός του παρόντος είναι:
α) η επέκταση της χρήσης των οχημάτων χαμηλών και 
μηδενικών εκπομπών,
β) η ανάπτυξη υποδομών επαναφόρτισης, ιδίως δη-
μοσίως προσβάσιμων,
γ) η διαμόρφωση ρυθμιστικού πλαισίου για την αγορά 
ηλεκτροκίνησης.
Άρθρο 2
Ορισμοί
Για την εφαρμογή του παρόντος οι όροι που χρησιμο-
ποιούνται έχουν την ακόλουθη έννοια:
(α) «Ηλεκτρικό όχημα (Η/Ο)»: μηχανοκίνητο όχημα 
εξοπλισμένο με σύστημα μετάδοσης της κίνησης, το 
οποίο περιέχει μία τουλάχιστον μη περιφερειακή, εξω-
τερική, βοηθητική, ηλεκτρική μηχανή ως μετατροπέα 
ενέργειας με ηλεκτρικό επαναφορτιζόμενο σύστημα 
αποθήκευσης ενέργειας, το οποίο μπορεί να επαναφορ-
τίζεται εξωτερικά.
Ειδικότερα, ως ηλεκτρικά οχήματα για τις ανάγκες του 
παρόντος νοούνται τα αυτοκίνητα, καθώς και οι μοτο-
συκλέτες, τα μοτοποδήλατα και τα ποδήλατα με υπο-
βοηθούμενη ποδηλάτηση των κατωτέρω κατηγοριών:
αα) «Αμιγώς ηλεκτρικό όχημα»: όχημα εξοπλισμένο με 
σύστημα κίνησης, το οποίο περιλαμβάνει αποκλειστικά 
ηλεκτροκινητήρες ως μετατροπείς ενέργειας προώθη-
σης και αποκλειστικά επαναφορτιζόμενα συστήματα 
αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας ως συστήματα απο-
θήκευσης ενέργειας προώθησης, καθώς και το όχημα 
που έχει σχεδιασθεί για ποδηλάτηση, στο οποίο έχει 
τοποθετηθεί βοηθητικό ηλεκτρικό σύστημα πρόωσης.
αβ) «Υβριδικό ηλεκτρικό όχημα εξωτερικής φόρτισης»: 
κατηγορία υβριδικού ηλεκτρικού οχήματος που μπορεί 
να φορτίζεται από εξωτερική πηγή.
αγ) «Υβριδικό όχημα κυψέλης καυσίμου»: όχημα κυ-
ψέλης καυσίμου εξοπλισμένο με σύστημα μετάδοσης 
ισχύος, το οποίο περιλαμβάνει ένα τουλάχιστον σύστημα 
αποθήκευσης καυσίμου και ένα τουλάχιστον επαναφορ-
τιζόμενο σύστημα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, ως συστήματα αποθήκευσης ενέργειας προώθησης.
αδ) «Ποδήλατο με υποβοηθούμενη ποδηλάτηση (ηλε-
κτρικό ποδήλατο)»: ποδήλατο εξοπλισμένο με βοηθη-
τικό ηλεκτροκινητήρα μέγιστης συνεχούς ονομαστικής 
ισχύος μικρότερης ή ίσης με 250 W, στο οποίο η ισχύς 
του κινητήρα διακόπτεται όταν σταματήσει η ποδηλάτη-
ση ή, αλλιώς, μειώνεται σταδιακά και τελικά μηδενίζεται 
πριν η ταχύτητα του οχήματος φθάσει τα 25 χιλιόμετρα την ώρα.
(β) «Σημείο επαναφόρτισης»: διεπαφή ικανή να φορτί-
σει τουλάχιστον ένα Η/Ο κάθε φορά ή να αντικαταστήσει 
την μπαταρία ενός ηλεκτρικού οχήματος κάθε φορά.(γ) «Σημείο επαναφόρτισης κανονικής ισχύος»: σημείο 
επαναφόρτισης Η/Ο, ηλεκτρικής ισχύος έως και 22 kW. 
Δεν περιλαμβάνονται τα σημεία επαναφόρτισης με ηλε-
κτρική ισχύ έως και 3,7 kW που είναι εγκατεστημένα σε 
ιδιωτικές κατοικίες ή ο κύριος σκοπός τους δεν είναι να 
φορτίζουν Η/Ο και δεν είναι δημοσίως προσβάσιμα.
(δ) «Σημείο επαναφόρτισης υψηλής ισχύος»: σημείο 
επαναφόρτισης που επιτρέπει τη μεταφορά ηλεκτρισμού 
σε Η/Ο ισχύος μεγαλύτερης των 22 kW.
(ε) «Δημοσίως προσβάσ ιμο σημείο επαναφόρτισης 
ή ανεφοδιασμού»: σημείο επαναφόρτισης ή ανεφοδια-
σμού που παρέχει ηλεκτρική ενέργεια με άνευ διακρίσε-
ων πρόσβαση σε όλους τους χρήστες. Η άνευ διακρίσεων 
πρόσβαση μπορεί να περιλαμβάνει διάφορα μέσα για 
την ταυτοποίηση, τη χρήση και την πληρωμή.
(στ) «Υπηρεσίες επαναφόρτισης Η/Ο»: σύνολο υπηρε-
σιών, περιλαμβανομένης της επαναφόρτισης καθ’ εαυ-
τής και άμεσα σχετιζόμενων ή συνοδευτικών με αυτή 
χαρακτηριστικών προστιθέμενης αξίας, όπως ταχύτη-
τας φόρτισης, ευκολίας χρήσης και χρέωσης, ευχέρειας 
προσβασιμότητας, υπηρεσιών στάθμευσης.
(ζ) «Υπηρεσίες ηλεκτροκίνησης»: σύνολο υπηρεσιών 
προς χρήστες Η/Ο, που σχετίζονται με την επαναφόρτιση 
και την τιμολόγηση της ηλεκτροκίνησης, καθώς και με 
τη βέλτιστη εξυπηρέτηση των χρηστών, όπως εύρεση 
διαθέσιμων σημείων φόρτισης και πλοήγηση, κράτηση 
θέσεων, αλλά και με εν γένει υπηρεσίες, όπως διαχείριση 
στόλου Η/Ο οχημάτων και διάθεσή τους προς χρήστες 
Η/Ο.
(η) «Χρήστης Η/Ο»: φυσικό ή νομικό πρόσωπο που 
έχει στην κυριότητα ή την κατοχή του Η/Ο και λαμβάνει υπηρεσίες ηλεκτροκίνησης.
(θ) «Ιδιοκτήτης υποδομών φόρτισης»: φυσικό ή νομικό 
πρόσωπο το οποίο έχει στην κυριότητά του σημείο ή 
σημεία Επαναφόρτισης Η/Ο.
(ι) «Φορέας εκμετάλλευσης υποδομών φόρτισης Η/Ο 
(Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο.)»: φυσικό ή νομικό πρόσωπο που δραστη-
ριοποιείται στην εκμετάλλευση υποδομών φόρτισης, για 
τις οποίες δύναται να προμηθεύεται ηλεκτρική ενέργεια 
με σκοπό την παροχή υπηρεσιών φόρτισης Η/Ο.
(ια) «Πάροχος υπηρεσιών ηλεκτροκίνησης (Π.Υ.Η.)»: 
ατομική επιχείρηση ή νομικό πρόσωπο που δραστηρι-
οποιείται στην παροχή υπηρεσιών ηλεκτροκίνησης σε 
συμβεβλημένους χρήστες.
(ιβ) «Φορέας διεκπεραίωσης συναλλαγών (Φ.Δ.Σ.)»: 
ατομική επιχείρηση ή νομικό πρόσωπο που δραστηριο-
ποιείται στην ανάπτυξη και λειτουργία πληροφοριακών 
υποδομών προς διευκόλυνση ανταλλαγής στοιχείων και διεκπεραίωσης οικονομικών συναλλαγών μεταξύ 
Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο. ή μεταξύ Π.Υ.Η. ή μεταξύ Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο. και 
Π.Υ.Η., για την επίτευξη της διαλειτουργικότητας των 
υποδομών φόρτισης.
(ιγ) «Φορέας σωρευτικής εκπροσώπησης φορτίου Η/Ο 
(Φ.Ο.Σ.Ε.Φ.Η.Ο.)»: νομικό πρόσωπο το οποίο αναλαμβά-
νει τη σωρευτική εκπροσώπηση του φορτίου συνδε-
δεμένων με το δίκτυο Η/Ο για συμμετοχή στην αγορά 
ηλεκτρικής ενέργειας και την παροχή υπηρεσιών προς τους Διαχειριστές Δικτύου και Συστήματος.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8920 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
(ιδ) «Εναλλακτικά καύσιμα»: τα καύσιμα ή οι πηγές 
ενέργειας που χρησιμεύουν, έστω και εν μέρει, ως υπο-
κατάστατο του ορυκτού πετρελαίου στον ενεργειακό 
εφοδιασμό στις μεταφορές και έχουν τη δυνατότητα 
να συμβάλουν στην απαλλαγή των μεταφορών από τις 
εκπομπές άνθρακα, ενισχύοντας τις περιβαλλοντικές επι-
δόσεις του εν λόγω τομέα. Σε αυτά περιλαμβάνονται, 
μεταξύ άλλων:
i) η ηλεκτρική ενέργεια,ii) το υδρογόνο,
iii) τα βιοκαύσιμα, όπως ορίζονται στην παρ. 1 του άρ-
θρου 15 του ν. 4062/2012 (Α΄ 70) και εξειδικεύονται στην 
παρ. 8 του άρθρου 2 του ν. 3468/2006 (Α΄ 129),
iv) τα συνθετικά και παραφινικά καύσιμα,
v) το φυσικό αέριο, συμπεριλαμβανομένου του βιομε-
θανίου, σε αέρια μορφή (συμπιεσμένο φυσικό αέριο) και 
σε υγροποιημένη μορφή (υγροποιημένο φυσικό αέριο) και το υγροποιημένο πετρελαϊκό αέριο (υγραέριο).
(ιε) «Διαχείριση ενεργούς ισχύος»: ο έλεγχος της ισχύος 
την οποία διακινούν οι υποδομές επαναφόρτισης H/O 
με συνεχή ή κλιμακωτή ρύθμιση (αύξηση ή μείωση), η 
οποία μπορεί να επιτυγχάνεται και με σύνδεση/αποσύν-
δεση επιμέρους υποδομών.
(ιστ) «Συνεργείο οχημάτων υψηλής τάσης»: η εγκατά-
σταση, εντός της οποίας πραγματοποιούνται εργασίες 
επισκευής και συντήρησης οχημάτων υψηλής τάσης, με 
τη χρήση κατάλληλου εξοπλισμού.
(ιζ) «Νέο κτίριο»: κτίριο για το οποίο υποβάλλεται αί-
τηση για έκδοση οικοδομικής άδειας μετά την 1η.3.2021.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄ΚΙΝΗΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 
ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΣΗΣ
Άρθρο 3
Δημιουργία δωρεάν θέσεων στάθμευσης 
για Η/Ο
1. Από την 1η.1.2021 έως την 31η.12.2022, εντός των 
διοικητικών ορίων των ΟΤΑ Α΄ βαθμού όπου υπάρχουν 
θέσεις ελεγχόμενης στάθμευσης με πληρωμή, τα Η/Ο 
μηδενικών ή χαμηλών ρύπων έως 50 γρ. CO2/χλμ. απαλ-
λάσσονται από την καταβολή τέλους στάθμευσης. Οι 
περιορισμοί ως προς τη διάρκεια της στάθμευσης συ-
νεχίζουν να ισχύουν και για Η/Ο μηδενικών ή χαμηλών ρύπων έως 50γρ CO
2/χλμ.
2. Για τις θέσεις ελεγχόμενης στάθμευσης Η/Ο οι οποί-
ες κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος τελούν υπό 
παραχώρηση, καταβάλλεται από την 1η.1.2021 από τον 
δήμο αντίτιμο στον παραχωρησιούχο ισόποσο με το 
αντίστοιχο τέλος στάθμευσης που θα καταβαλλόταν 
από τον δημότη στον δήμο για την ελεγχόμενη θέση 
στάθμευσης συμβατικού οχήματος. Για συμβάσεις παρα-
χώρησης που συνάπτονται μετά από την έναρξη ισχύος 
του παρόντος, οι θέσεις στάθμευσης Η/Ο εξαιρούνται 
από το τέλος στάθμευσης από την 1η.1.2021.
3. Για την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος, 
τα Η/Ο εφοδιάζονται με ειδικό σήμα που εκδίδεται από 
τις Διευθύνσεις Μεταφορών των Περιφερειών εφόσον 
τηρούνται οι νόμιμες προϋποθέ σεις, το οποίο τοποθε-τείται επί του οχήματος, και ισχύει για τις ελεγχόμενες 
θέσεις στάθμευσης επί πληρωμή εντός της ελληνικής 
επικρατείας. Η αίτηση εφοδιασμού του Η/Ο με ειδικό 
σήμα υποβάλλεται από τους δικαιούχους μέσω της Ενι-
αίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης.
Άρθρο 4
Κίνητρα αδειοδότησης μονάδων παραγωγής Η/Ο και αγαθών ή ειδών Η/Ο - Προσθήκη άρθρου 25Α στον ν. 3982/2011
Μετά το άρθρο 25 του ν. 3982/2011 (Α΄ 143) προστί-
θεται άρθρο 25Α ως εξής:
«Άρθρο 25Α
Κατά προτεραιότητα έκδοση αδειών μονάδων παραγωγής Η/Ο και αγαθών ή ειδών σχετικών με Η/Ο
Η κατά περίπτωση αδειοδοτούσα αρχή από αυτές που 
ορίζονται στην παρ. 14 του άρθρου 17 υποχρεούται να 
προβαίνει αμέσως και κατά προτεραιότητα, χωρίς καμία 
καθυστέρηση, στις απαραίτητες ενέργειες για την έκδο-
ση ή τροποποίηση άδειας εγκατάστασης ή λειτουργίας μονάδας παραγωγής Η/Ο και αγαθών ή ειδών σχετικών με τα Η/Ο που εγκαθίστανται στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας και στην Περιφερειακή Ενότητα Αρκαδίας της Περιφέρειας Πελοποννήσου.»
Άρθρο 5
Επιβολή περιβαλλοντικού τέλους και απαγόρευσης εισαγωγής σε παλαιά, ρυπογόνα μεταχειρισμένα οχήματα
1. Για τα επιβατικά αυτοκίνητα της παρ. 1 του άρθρου 
121 του ν. 2960/2001 (Α΄ 265), ισχύουν τα εξής:
α) Επιβάλλεται, επιπλέον του τέλους ταξινόμησης, 
έκτακτο περιβαλλοντικό τέλος:
αα) ύψους τριών χιλιάδων ευρώ (3.000), εφόσον υπά-
γονται στις εκ κατασκευής προδιαγραφές ευρωπαϊκών 
προτύπων εκπομπών καυσαερίων Euro 4, όπως αυτές 
ορίζονται στην υπ’ αρ. 4179/346/21.01.2000 κοινή από-
φαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας, Περιβάλλο-
ντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων και Μεταφορών και Επικοινωνιών (Β΄ 182) ή μεταγενέστερες τροποποι-ητικές αυτής,
αβ) ύψους χιλίων (1.000) ευρώ, εφόσον υπάγονται στις 
εκ κατασκευής προδιαγραφές ευρωπαϊκών προτύπων 
εκπομπών καυσαερίων Euro 5a, όπως αυτές ορίζονται 
στον Κανονισμό (ΕΚ) υπ’ αρ. 715/2007 της 20ής Ιουνίου 
2007 και στον Κανονισμό (ΕΚ) υπ’ αρ. 692/2008 της 18ης 
Ιουλίου 2008.
β) Απαγορεύεται η ταξινόμηση, εφόσον υπάγονται στις 
εκ κατασκευής προδιαγραφές ευρωπαϊκών προτύπων 
εκπομπών καυσαερίων Euro 3, 2 και 1, όπως αυτές ορί-
ζονται στην υπ’ αρ. 28433/2448/2.7.1992 κοινή απόφαση 
των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας, Περιβάλλοντος, Χω-
ροταξίας και Δημοσίων Έργων και Μεταφορών και Επι-κοινωνιών (Β΄ 542) και στην υπ’ αρ. 6765/ 511/3.3.1995 
κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας, 
Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων και 
Μεταφορών και Επικοινωνιών (Β΄ 194) ή μεταγενέστε-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8921 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
ρες τροποποιητικές αυτών, ή εφόσον δεν υπάγονται σε 
προδιαγραφές ευρωπαϊκού προτύπου εκπομπών ρύπων 
(Euro) συμβατικής τεχνολογίας και για τα οποία δεν απο-
δεικνύονται οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα.
Από την παρούσα εξαιρούνται τα επιβατικά αυτοκίνη-
τα άνω των τριάντα (30) ετών, τα οποία προορίζονται να 
κυκλοφορήσουν αποκλειστικά ως αυτοκίνητα ιστορικού 
ενδιαφέροντος.
2. Για τα φορτηγά αυτοκίνητα των περ. β΄, γ΄, ε΄ της 
παρ. 1 του άρθρου 123 του ν. 2960/2001 και τις μετα-
χειρισμένες βάσεις αυτών,
α) επιβάλλεται, επιπλέον του τέλους ταξινόμησης, 
έκτακτο περιβαλλοντικό τέλος:
αα) ύψους τριών χιλιάδων ευρώ (3.000), εφόσον υπά-
γονται στις εκ κατασκευής προδιαγραφές ευρωπαϊκών 
προτύπων εκπομπών καυσαερίων Euro 4, όπως αυτές 
ορίζονται στην υπ’ αρ. 4179/346/21.1.2000 κοινή απόφα-
ση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας, Περιβάλλοντος, 
Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων και Μεταφορών και 
Επικοινωνιών (Β΄182) ή μεταγενέστερες τροποποιητικές 
αυτής,
αβ) ύψους χιλίων (1.000) ευρώ, εφόσον υπάγονται στις 
εκ κατασκευής προδιαγραφές ευρωπαϊκών προτύπων 
εκπομπών καυσαερίων Euro 5a, όπως αυτές ορίζονται 
στον Κανονισμό (ΕΚ) υπ’ αρ. 715/2007 της 20ης Ιουνίου 
2007 (L 171) και στον Κανονισμό (ΕΚ) υπ’ αρ. 692/2008 της 18ης Ιουλίου 2008 (L 199),
β) απαγορεύεται η ταξινόμηση, εφόσον υπάγονται εκ 
κατασκευής στις προδιαγραφές ευρωπαϊκών προτύπων 
εκπομπών καυσαερίων Euro 3, 2 και 1, όπως αυτές ορί-ζονται στην υπ’ αρ. 28433/2448/2.7.1992 κοινή απόφα-ση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας, Περιβάλλοντος, 
Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων και Μεταφορών και 
Επικοινωνιών (Β΄ 542) και στην υπ’ αρ. 6765/511/3.3.1995 
κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας, 
Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων και 
Μεταφορών και Επικοινωνιών (Β΄ 194) ή μεταγενέστε-
ρες τροποποιητικές αυτών, ή εφόσον δεν υπάγονται σε 
προδιαγραφές ευρωπαϊκού προτύπου εκπομπών ρύπων 
(Euro) συμβατικής τεχνολογίας και για τα οποία δεν απο-
δεικνύονται οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα.
3. Το περιβαλλοντικό τέλος καταβάλλεται άπαξ και υπό 
την προϋπόθεση ότι υφίστα ται υποχρέωση καταβολής 
τέλους ταξινόμησης. Ως προς τον χρόνο γένεσης της 
υποχρέωσης καταβολής του περιβαλλοντικού τέλους, 
καθώς και τον χρόνο που αυτό καθίσταται απαιτητό για 
τα οχήματα των παρ. 1 και 2, ισχύουν αναλογικά τα προ-
βλεπόμενα στο άρθρο 128 του ν. 2960/2001 (Α΄ 265) για 
το τέλος ταξινόμησης. Τα έσοδα από το περιβαλλοντικό 
τέλος αποτελούν δημόσιο έσοδο, το οποίο εισπράττεται 
από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων και στη 
συνέχεια πιστώνεται υπέρ του Λογαριασμού Ειδικού 
Σκοπού στην Τράπεζα της Ελλάδος για τη χρηματο-
δότηση έργων και δράσεων του άρθρου 1 της υπ’ αρ. 
ΥΠΕΝ/ΔΠΔΑ/33377/732/3.4.2020 κοινής απόφασης των 
Υπουργών Οικονομικών και Περιβάλλοντος και Ενέρ-
γειας (B΄ 1451), σύμφωνα με τη διαδικασία της παρ. 2 
του άρθρου 2 της ανωτέρω απόφασης. Για την πλήρη ή 
μερική απαλλαγή από την υποχρέωση καταβολής του περιβαλλοντικού τέλους των παρ. 1 και 2 του παρόντος 
ισχύουν αναλογικά όσα προβλέπονται για τα τέλη τα-
ξινόμησης.
4. Τα έσοδα από την είσπραξη του περιβαλλοντικού 
τέλους διατίθενται για την υλοποίηση δράσεων για την 
προώθηση της ηλεκτροκίνησης και των ηλεκτρικών οχη-
μάτων ιδίως μέσω οικονομικών κινήτρων για την αγορά 
ή μίσθωση κάθε τύπου αμιγώς Η/Ο ή υβριδικών Η/Ο 
εξωτερικής φόρτισης με εκπομπές ρύπων έως 50 γρ. 
CO2/χλμ., καθώς και μέσω οικονομικών κινήτρων για την 
προμήθεια και εγκατάσταση σημείων επαναφόρτισης 
Η/Ο. Φορέας Διαχείρισης των εσόδων από την είσπρα-
ξη του περιβαλλοντικού τέλους ορίζεται το Αυτοτελές 
Τμήμα Ηλεκτροκίνησης του Υπουργείου Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄
ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ ΚΙΝΗΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΣΗΣ
Άρθρο 6
Απαλλαγές από το εισόδημα για δαπάνες ή 
παραχώρηση οχήματος μηδενικών ή χαμηλών 
ρύπων έως 50 γρ. CO
2/χλμ. - Τροποποίηση της 
παρ. 1 του άρθρου 14 του Κ.Φ.Ε.
Οι περ. β΄ και ιγ΄ της παρ. 1 του άρθρου 14 του Κώδικα 
Φορολογίας Εισοδήματος (Κ.Φ.Ε.) [ν. 4172/2013 (Α΄ 167)] 
αντικαθίστανται, στο τέλος της παρ. 1 του άρθρου 14 του 
Κ.Φ.Ε. προστίθεται νέα περ. ιστ΄ και η παρ. 1 του άρθρου 
14 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Από τον υπολογισμό του εισοδήματος από μισθωτή 
εργασία και συντάξεις εξαιρούνται:
α) η αποζημίωση εξόδων διαμονής και σίτισης και η 
ημερήσια αποζημίωση που έχουν καταβληθεί από τον εργαζόμενο αποκλειστικά για σκοπούς της επιχειρημα-τικής δραστηριότητας του εργοδότη,
β) η αποζημίωση για έξοδα κίνησης που καταβάλλο-
νται από τον εργοδότη για υπηρεσιακούς λόγους, συμπε-
ριλαμβανομένης της αποζημίωσης για τη δαπάνη ηλε-κτρικού ρεύματος για τη φόρτιση ατομικού ή εταιρικού οχήματος μηδενικών ή χαμηλών ρύπων έως 50 γρ. CO
2/
χλμ., εφόσον αφορούν έξοδα κίνησης που πραγματοποι-
ήθηκαν από τον εργαζόμενο κατά την εκτέλεση της υπη-
ρεσίας του και αποδεικνύονται από νόμιμα παραστατικά,
γ) το επίδομα αλλοδαπής που χορηγείται σε υπαλλή-
λους του Υπουργείου Εξωτερικών και των λοιπών δημό-
σιων πολιτικών υπηρεσιών,
δ) οι κρατήσεις υπέρ των ασφαλιστικών ταμείων, οι 
οποίες επιβάλλονται με νόμο,
ε) οι ασφαλιστικές εισφορές που καταβάλλει ο εργαζό-
μενος περιλαμβανομένων των εισφορών εργοδότη και 
εργαζομένου υπέρ των επαγγελματικών ταμείων που 
έχουν συσταθεί με νόμο,
στ) η εφάπαξ καταβαλλόμενη παροχή από ταμεία πρό-
νοιας και ασφαλιστικούς οργανισμούς του Δημοσίου, 
καθώς και επαγγελματικά ταμεία που έχουν συσταθεί 
με νόμο στους ασφαλισμένους και τα εξαρτώμενα μέλη του ασφαλισμένου,
ζ) η αξία των διατακτικών σίτισης αξίας έως έξι (6) 
ευρώ ανά εργάσιμη ημέρα,
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8922 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
η) οι παροχές ασήμαντης αξίας μέχρι του ποσού των 
είκοσι επτά (27) ευρώ ετησίως,
ι) τα ασφάλιστρα που καταβάλλονται από τον εργαζό-
μενο ή τον εργοδότη για λογαριασμό του εργαζομένου 
στο πλαίσιο ομαδικών ασφαλιστηρίων συνταξιοδοτικών 
συμβολαίων,
ια) τα ασφάλιστρα που καταβάλλονται από τον ερ-
γοδότη για την ιατροφαρμακευτική και νοσοκομειακή 
κάλυψη του υπαλληλικού του προσωπικού ή για την κά-
λυψη του κινδύνου ζωής ή ανικανότητάς του στο πλαίσιο 
ασφαλιστηρίου συμβολαίου, μέχρι του ποσού των χιλίων 
πεντακοσίων (1.500) ευρώ ετησίως ανά εργαζόμενο,
ιβ) η αποζημίωση για αγορά μηνιαίων ή ετήσιων καρ-
τών απεριορίστων διαδρομών μέσων μαζικής μεταφο-ράς,
ιγ) η αγοραία αξία της παραχώρησης ενός οχήματος 
μηδενικών ή χαμηλών ρύπων έως 50 γρ. CO2/χλμ. και 
με Λ.Τ.Π.Φ. έως σαράντα χιλιάδες (40.000) ευρώ, προς 
έναν εργαζόμενο ή εταίρο ή μέτοχο από ένα φυσικό ή 
νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα, για οποιοδήποτε 
χρονικό διάστημα εντός του φορολογικού έτους, με το 
υπόλοιπο της αξίας να θεωρείται φορολογητέο εισόδημα 
με βάση την κλίμακα των περ. α΄ έως στ΄ της παρ. 2 του άρθρου 13,
ιδ) η παροχή σε είδος με τη μορφή μετοχών που λαμ-
βάνει ένας εργαζόμενος ή εταίρος ή μέτοχος από νομικό 
πρόσωπο ή νομική οντότητα ανεξαρτήτως, εάν συνε-
χίζει να ισχύει η εργασιακή σχέση, εφόσον ασκηθεί το 
δικαίωμα προαίρεσης και οι μετοχές που αποκτώνται, 
μεταβιβαστούν μετά από τη συμπλήρωση είκοσι τεσ-
σάρων (24) ή τριάντα έξι (36) μηνών από την απόκτησή τους ανάλογα με την περίπτωση κατ’ αντιστοιχία με το άρθρο 42Α,
ιε) η ελεγκτική αποζημίωση των παρ. 1 και 2 του άρ-
θρου 70 του ν. 4647/2019 (Α΄ 204).
ιστ) το άνευ χρηματικού ανταλλάγματος κόστος φόρ-
τισης επιβατικού αυτοκινήτου μηδενικών ή χαμηλών 
ρύπων έως 50 γρ. CO2/χλμ. στις εγκαταστάσεις του ερ-
γοδότη.»
Άρθρο 7
Προσαυξημένη έκπτωση για συγκεκριμένες δαπάνες οχημάτων μηδενικών ή χαμηλών ρύπων που αφορούν στους εργαζόμενους, 
τις επιχειρήσεις και την προστασία του 
περιβάλλοντος – Τροποποίηση του άρθρου 22Β του Κ.Φ.Ε.
Οι περ. β΄ και γ΄ του άρθρου 22Β του Κ.Φ.Ε. αντικαθί-
στανται, στο τέλος του ίδιου άρθρου προστίθενται νέες περ. δ΄ και ε΄, και το άρθρο 22Β διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 22Β
Χορήγηση προσαυξημένης έκπτωσης για συγκεκριμένες δαπάνες που αφορούν 
τους εργαζόμενους και την προστασία 
του περιβάλλοντος
α) Για τη δαπάνη αγοράς μηνιαίων ή ετήσιων καρτών 
απεριορίστων διαδρομών μέσων μαζικής μεταφοράς, 
χορηγείται στην επιχείρηση δυνατότητα έκπτωσης από τα ακαθάριστα έσοδά της, κατά τον χρόνο πραγματοποί-
ησής της, προσαυξημένης κατά ποσοστό τριάντα τοις 
εκατό (30%).
β) Για τη δαπάνη μίσθωσης εταιρικού επιβατικού αυ-
τοκινήτου μηδενικών ρύπων, με μέγιστη Λ.Τ.Π.Φ. έως τις 
σαράντα χιλιάδες (40.000) ευρώ, χορηγείται στην επι-
χείρηση δυνατότητα έκπτωσης του μισθώματος από τα 
ακαθάριστα έσοδά της, κατά τον χρόνο πραγματοποί-
ησής της, προσαυξημένης κατά ποσοστό πενήντα τοις 
εκατό (50%) και για το υπερβάλλον ποσό κατά ποσοστό 
εικοσιπέντε τοις εκατό (25%). Τα αντίστοιχα ποσοστά για 
αυτοκίνητα χαμηλών ρύπων έως 50 γρ. CO2/χλμ. είναι 
τριάντα τοις εκατό (30%) και για το υπερβάλλον ποσό 
δεκαπέντε τοις εκατό (15%).
γ) Για τη δαπάνη αγοράς, εγκατάστασης και λειτουργί-
ας δημόσια προσβάσιμων σ ημείων φόρτισης οχημάτων 
μηδενικών ή χαμηλών ρύπων έως 50 γρ. CO2/χλμ., χορη-
γείται στην επιχείρηση δυνατότητα έκπτωσης από τα 
ακαθάριστα έσοδά της, όπως ορίζονται κατά την κείμενη 
νομοθεσία, κατά τον χρόνο πραγματοποίησής της, προ-
σαυξημένης κατά ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%).
Ειδικότερα, για επιχειρήσεις που ασκούν επιχειρημα-
τική δραστηριότητα σε νησιωτικούς δήμους της Ελλά-
δας, το ποσοστό του προηγούμενου εδαφίου ορίζεται σε 
εβδομήντα τοις εκατό (70%) κατά το ποσό των δαπανών 
που αφορούν τη δραστηριότητα στους δήμους αυτούς.
Εάν το σύνολο της ηλεκτρικής ενέργειας που απορρο-
φάται για την ηλεκτροδότηση των δημόσια προσβάσι-
μων σημείων φόρτισης προέρχεται από ΑΠΕ, όπως αυτό 
αποδεικνύεται αποκλειστικά με τη χρήση Εγγυήσεων 
Προέλευσης του άρθρου 15 του ν. 3468/2006 (Α΄ 129), τότε τα ποσοστά έκπτωσης από τα ακαθάριστα έσοδα 
των επιχειρήσεων που περιγράφονται στα ανωτέρω εδά-
φια διαμορφώνονται σε 70% και 90% αντίστοιχα.
Εφόσον οι παραπάνω δαπάνες γίνονται αποκλειστικά 
και μόνον για τη χρήση των σημείων φόρτισης από τους 
εργαζόμενους της επιχείρησης (μη δημόσια προσβάσι-
μα σημεία φόρτισης), το ποσοστό προσαύξησης είναι 
τριάντα τοις εκατό (30%).
Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και 
Περιβάλλοντος και Ενέργειας, των κατά περίπτωση αρ-
μόδιων Υπουργών και του Διοικητή της Ανεξάρτητης 
Αρχής Δημοσίων Εσόδων καθορίζονται η νομική βάση 
των ενισχύσεων της παρούσας περίπτωσης δυνάμει του 
Κανονισμού (ΕΕ) υπ’ αρ. 1407/2013 της 18ης Δεκεμβρίου 
2013 (L 352/1) για τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας (de minimis), η διαδικασία, οι όροι, η διάρκεια, οι προϋπο-
θέσεις χορήγησης, η διαδικασία ελέγχου, οι αρμόδιες 
Υπηρεσίες, οι υποχρεώσεις των δικαιούχων, τυχόν περι-
ορισμός του ύψους των ενισχύσεων, η διαδικασία και οι 
προϋποθέσεις ανάκτησης των ενισχύσεων σε περίπτωση 
εκ των υστέρων διαπίστωσης μη πλήρωσης των σχετι-κών προϋποθέσεων, καθώς και κάθε ζήτημα σχετικό με την εφαρμογή του εν λόγω κινήτρου.
δ) Για τη δαπάνη αγοράς ελαφρού επαγγελματικού 
ηλεκτρικού οχήματος (κατηγορία Ν1 μέχρι 3,5 τόνοι μι-
κτό βάρος) μηδενικών ρύπων χορηγείται στην επιχείρη-
ση δυνατότητα έκπτωσης από τα ακαθάριστα έσοδά της, 
κατά το χρόνο πραγματοποίησής της, προσαυξημένης 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8923 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
κατά ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%). Το ποσοστό προσαύξησης της έκπτωσης για τη δαπάνη αγοράς αντίστοι-
χων οχημάτων χαμηλών ρύπων έως 50 γρ. CO2/χλμ. ορίζεται σε τριάντα τοις εκατό (30%).
ε) Για τη δαπάνη αγοράς οχημάτων τύπου L, μοτοποδηλ άτων και μοτοσυκλετών, καθώς και οχημάτων παντός 
εδάφους και άλλων μικρών οχημάτων με τρεις ή τέσσερις τροχούς, μηδενικών ρύπων ή χαμηλών ρύπων έως 50 
γρ. CO2/χλμ. χορηγείται στην επιχείρηση δυνατότητα έκπτωσης από τα ακαθάριστα έσοδά της, κατά τον χρόνο 
πραγματοποίησής της, προσαυξημένης κατά ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%).»
Άρθρο 8
Φορολογικές αποσβέσεις στα μέσα μεταφοράς μηδενικών ή χαμηλών ρύπων – Τροποποίηση της παρ. 4 του άρθρου 24 του Κ.Φ.Ε.
Το πρώτο, το τρίτο και το πέμπτο εδάφιο, καθώς και ο πίνακας της παρ. 4 του άρθρου 24 του Κ.Φ.Ε. αντικαθίστανται, 
προστίθεται δεύτερο εδάφιο μετά τον πίνακα της παρ. 4, προστίθενται εδάφια στο τέλος της ίδιας παραγράφου και η παρ. 4 του άρθρου 24 διαμορφώνεται ως εξής:
«4. Κόστος κτήσης ή κατασκευής, περιλαμβανομένου και του κόστους βελτίωσης, ανανέωσης και ανακατασκευής 
καθώς και αποκατάστασης του περιβάλλοντος αποσβένονται, σύμφωνα με τον παρακάτω πίνακα:
Όπου ο συντελεστής του προηγούμενου πίνακα είναι πενήντα τοις εκατό (50%) ή εκατό τοις εκατό (100%), η 
επιχείρηση δικαιούται να χρησιμοποιήσει χαμηλότερο σταθερό συντελεστή για όλα τα έτη απόσβεσης.
Ο συντελεστής φορολογικής απόσβεσης του ανωτέρω πίνακα για τα άυλα στοιχεία και δικαιώματα, καθώς και για 
τα έξοδα πολυετούς απόσβεσης ισχύει, εφόσον δεν προκύπτει συμβατικά από την αρχική συμφωνία διαφορετική 
των δέκα (10) ετών οικονομική διάρκεια ζωής, οπότε και ο συντελεστής διαμορφώνεται ως το πηλίκο «1 διά έτη 
διάρκειας ζωής δικαιώματος». Σε περίπτωση δικαιωμάτων που θεμελιώθηκαν πριν από την έναρξη ισχύος του 
παρόντος, για την αναπόσβεστη αξία (εναπομείνασα αξία) ως διάρκεια δικαιώματος λαμβάνεται η υπολειπόμενη 
διάρκεια του δικαιώματος.
Για τη δαπάνη απόσβεσης εταιρικού επιβατικού αυτοκινήτου μηδενικών ρύπων, με μέγιστη Λ.Τ.Π.Φ. έως τις σα-
ράντα χιλιάδες (40.000) ευρώ, χορηγείται στην επιχείρηση δυνατότητα έκπτωσης από τα ακαθάριστα έσοδά της, 
προσαυξημένη κατά ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%) και για το υπερβάλλον ποσό, ποσοστό εικοσιπέντε τοις 
εκατό (25%). Τα αντίστοιχα ποσοστά για αυτοκίνητα χαμηλών ρύπων έως 50 γρ. CO2/χλμ. είναι τριάντα (30%) και 
δεκαπέντε (15%) τοις εκατό.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8924 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
Για επιχειρήσεις που ασκούν επιχειρηματική δραστη-
ριότητα σε νησιωτικούς δήμους της ελληνικής επικρά-
τειας, για τη δαπάνη απόσβεσης εταιρικού επιβατικού 
αυτοκινήτου μηδενικών ρύπων, με μέγιστη Λ.Τ.Π.Φ. έως 
τις σαράντα χιλιάδες (40.000) ευρώ, χορηγείται στην επι-
χείρηση δυνατότητα έκπτωσης από τα ακαθάριστα έσο-
δά της, προσαυξημένη κατά ποσοστό εβδομήντα πέντε τοις εκατό (75%) και για το υπερβάλλον ποσό ποσοστό τριανταπέντε τοις εκατό (35%). Τα αντίστοιχα ποσοστά 
για αυτοκίνητα χαμηλών ρύπων έως 50 γρ. CO2/χλμ. είναι 
τριανταπέντε (35%) και είκοσι τοις εκατό (20%).
Για την εφαρμογή του έβδομου και όγδοου εδαφίου 
της παρούσας, με κοινή απόφαση των Υπουργών Οι-
κονομικών και Περιβάλλοντος και Ενέργειας, των κατά 
περίπτωση αρμόδιων Υπουργών και του Διοικητή της 
Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων καθορίζονται η νομική βάση των ενισχύσεων δυνάμει του Κανονισμού 
(ΕΕ) υπ’ αρ. 1407/2013 της 18ης Δεκεμβρίου 2013 (L 
352/1) για τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας (de minimis), 
η διαδικασία, οι όροι, η διάρκεια, οι προϋποθέσεις χορή-
γησης, η διαδικασία ελέγχου τους, οι αρμόδιες υπηρεσί-
ες, οι υποχρεώσεις των δικαιούχων, τυχόν περιορισμός 
του ύψους των ενισχύσεων, η διαδικασία και οι προϋ-
ποθέσεις ανάκτησης των ενισχύσεων σε περίπτωση εκ των υστέρων διαπίστωσης μη πλήρωσης των σχετικών προϋποθέσεων, καθώς και κάθε ζήτημα σχετικό με την εφαρμογή του κινήτρου αυτού.
Άρθρο 9 
Εξαίρεση αγοράς αυτοκινήτου μηδενικών ρύπων από την ετήσια αντικειμενική δαπάνη και δαπάνη απόκτησης περιουσιακών στοιχείων – Τροποποίηση του άρθρου 33 του Κ.Φ.Ε.
Στο άρθρο 33 του Κ.Φ.Ε. προστίθεται περ. θ΄ και το 
άρθρο 33 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 33
Μη εφαρμογή αντικειμενικών δαπανών και υπηρεσιών
Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη και η δαπάνη απόκτη-
σης περιουσιακών στοιχείων δεν εφαρμόζονται:
α) Προκειμένου για αντικειμενική δαπάνη, η οποία 
προκύπτει βάσει επιβατικού αυτοκινήτου ιδιωτικής 
χρήσης αναπήρου, το οποίο απαλλάσσεται από τα τέλη κυκλοφορίας.
β) Προκειμένου για αλλοδαπό προσωπικό που δεν 
διαμένει μόνιμα στην Ελλάδα ή ημεδαπό προσωπικό 
που διαμένει μόνιμα στο εξωτερικό και απασχολείται 
αποκλειστικά σε επιχειρήσεις που υπάγονται στις διατά-
ξεις του α.ν. 89/1967 (Α΄ 132), του α.ν. 378/1968 (Α΄ 82) 
και του άρθρου 25 του ν. 27/1975 (Α΄ 77), για το ποσό 
της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης, η οποία προκύπτει 
βάσει του επιβατικού αυτοκινήτου ιδιωτικής χρήσης ή 
της κατοικίας.
γ) Προκειμένου για επιχειρήσεις μεταπώλησης αυτο-
κινήτων που έχουν υπαχθεί στ ο ειδικό καθεστώς φορο-
λογίας του άρθρου 45 του ν. 2859/2000, για την αντικει-
μενική δαπάνη που προκύπτει βάσει των επιβατικών αυτοκινήτων που έχουν αγορασθεί για μεταπώληση 
με βάση τις διατάξεις του άρθρου 45 του ν. 2859/2000, 
εφόσον η άδεια και οι πινακίδες κυκλοφορίας, του μετα-
βιβαζόμενου αυτοκινήτου οχήματος έχουν παραμείνει 
στη Δ.Ο.Υ., στην οποία έγινε η μεταβίβαση του αυτο-
κινήτου προς την επιχείρηση μεταπώλησης μέχρι και 
την ημερομηνία μεταπώλησης από αυτήν σε τρίτο και 
το αυτοκίνητο κατά το χρονικό αυτό διάστημα δεν κυ-
κλοφόρησε παράνομα. Οι μεταπωλήτριες επιχειρήσεις έχουν υποχρέωση μαζί με την ετήσια δήλωση φορολο-
γίας εισοδήματος να συνυποβάλουν υπεύθυνη δήλωση 
του ν. 1599/1986 (Α΄ 75), στην οποία να αναγράφουν 
τα πιο πάνω αυτοκίνητα που αγόρασαν ή πώλησαν στο οικείο έτος.
Προκειμένου για ατομικές επιχειρήσεις μεταπώλησης 
αυτοκινήτων της περίπτωσης αυτής, η ετήσια αντικει-
μενική δαπάνη που προκύπτει από τα προς πώληση 
οχήματα, όταν δεν κατατεθούν η άδεια και οι πινακίδες κυκλοφορίας τους στη Δ.Ο.Υ., σύμφωνα με τα ανωτέρω, δεν μπορεί να υπερβαίνει τη μεγαλύτερη αντικειμενική 
δαπάνη που προκύπτει από αυτοκίνητο της επιχείρησης.
Οι διατάξεις του προηγούμενου εδαφίου έχουν εφαρ-
μογή για δαπάνες που προκύπτουν από 1η.1.2010 και 
μετά.
Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών ορίζεται 
κάθε άλλο θέμα για την εφαρμογή αυτής της περίπτω-σης.
δ) Προκειμένου για αντικειμενική δαπάνη που προκύ-
πτει με βάση σκάφη αναψυχής ιδιωτικής χρήσης, κυριό-
τητας ή κατοχής μονίμων κατοίκων εξωτερικού.
ε) Προκειμένου για αγορά πάγιου εξοπλισμού επαγ-
γελματικής χρήσης από πρόσωπα που ασκούν επιχειρη-
ματική δραστηριότητα.
στ) Προκειμένου για αγορά επιβατικών αυτοκινήτων 
ιδιωτικής χρήσης, ειδικά διασκευασμένων για πρόσωπα 
που παρουσιάζουν κινητικές αναπηρίες που υπερβαί-
νουν σε ποσοστό το εξήντα επτά τοις εκατό (67%).
Ως επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης ειδικά δια-
σκευασμένα για κινητικά αναπήρους θεωρούνται εκείνα 
που διασκευάστηκαν ύστερα από άδεια της αρμόδιας 
αρχής για να οδηγούνται από πρόσωπα που παρουσιά-
ζουν κινητική αναπηρία με ποσοστό πάνω από εξήντα 
επτά τοις εκατό (67%) ή για να μεταφέρουν αυτά τα πρό-
σωπα μαζί με τα αντικείμενα που είναι απαραίτητα για τη μετακίνησή τους.
ζ) Οι ετήσιες αντικειμενικές δαπάνες που υπολογίζο-
νται σύμφωνα με το άρθρο 31 προκειμένου για συνταξι-
ούχους, οι οποίοι έχουν υπερβεί το 65ο έτος της ηλικίας 
τους, εφαρμόζονται μειωμένες κατά ποσοστό τριάντα 
τοις εκατό (30%) των όσων προκύπτουν σύμφωνα με 
τις προηγούμενες διατάξεις.
η) Προκειμένου για αντικειμενικές δαπάνες και υπη-
ρεσίες, του άρθρου 31, φυσικού προσώπου που έχει τη 
φορολογική κατοικία του στην αλλοδαπή. Προκειμένου 
για δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων, του 
άρθρου 32, φυσικού προσώπου που έχει τη φορολο-
γική κατοικία του στην αλλοδαπή εφόσον δεν αποκτά 
εισόδημα στην Ελλάδα.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8925 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
θ) Προκειμένου για αγορά επιβατικού αυτοκινήτου 
ιδιωτικής χρήσης, οχήματος τύπου L, μοτοποδηλάτου, 
μοτοσυκλέτας, καθώς και οχήματος παντός εδάφους ή 
άλλου μικρού οχήματος με τρεις ή τέσσερεις τροχούς, 
μηδενικών ρύπων με Λ.Τ.Π.Φ. έως πενήντα χιλιάδες 
(50.000) ευρώ. Για τα αυτοκίνητα του προηγούμενου 
εδαφίου ορίζεται μηδενική ετήσια αντικειμενική δαπάνη, 
ενώ για τα άνω του ορίου αυτού η ετήσια αντικειμενική δαπάνη ορίζεται σε τέσσερις χιλιάδες (4.000) ευρώ.»
Άρθρο 10
Κίνητρα σε επιχειρήσεις παραγωγής ηλεκτρικών οχημάτων και αγαθών ή 
ειδών σχετικών με τα ηλεκτρικά οχήματα 
στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας και 
στην περιφερειακή ενότητα Αρκαδίας της Περιφέρειας Πελοποννήσου
Μετά το άρθρο 71ΣΤ του Κ.Φ.Ε. προστίθεται νέο άρθρο 
71Ζ, ως εξής:
«Άρθρο 71Ζ
Κίνητρα σε επιχειρήσεις παραγωγής ηλεκτρικών 
οχημάτων και αγαθών ή ειδών σχετικών με τα 
ηλεκτρικά οχήματα στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας και στην περιφερειακή ενότητα Αρκαδίας της Περιφέρειας Πελοποννήσου
1. Για τα φυσικά πρόσωπα που ασκούν επιχειρηματική 
δραστηριότητα παραγωγής ηλεκτρικών οχημάτων και 
αγαθών ή ειδών σχετικών με τα ηλεκτρικά οχήματα, ο 
φορολογικός συντελεστής κάθε κλιμακίου της παρ. 1 του 
άρθρου 29 μειώνεται κατά πέντε (5) ποσοστιαίες μονά-
δες μόνο στο εισόδημα που αποκτάται από τη δραστηρι-
ότητα αυτήν, αρχής γενομένης από το φορολογικό έτος 
μέσα στο οποίο πραγματοποιήθηκαν για πρώτη φορά 
κέρδη από την παραγωγή αυτήν και έως τη συμπλήρωση 
πέντε (5) κερδοφόρων φορολογικών ετών.
2. Για τα νομικά πρόσωπα και τις νομικές οντότητες 
παραγωγής ηλεκτρικών οχημάτων και αγαθών ή ειδών σχετικών με τα ηλεκτρικά οχήματα των περ. α΄, β΄, δ΄, ε΄ και στ΄ του άρθρου 45, ο φορολογικός συντελεστής της 
παρ. 1 του άρθρου 58 μειώνεται κατά πέντε (5) ποσοστι-
αίες μονάδες, εφόσον τα κέρδη αφορούν στην παραγω-
γή αυτή, αρχής γενομένης από το φορολογικό έτος μέσα 
στο οποίο πραγματοποιήθηκαν για πρώτη φορά κέρδη από την παραγωγή αυτή και έως τη συμπλήρωση πέντε (5) κερδοφόρων φορολογικών ετών.
3. α) Κατά τον προσδιορισμό των κερδών από επιχει-
ρηματική δραστηριότητα όσον αφορά στην εγκατά-
σταση και λειτουργία μονάδας παραγωγής ηλεκτρικών 
οχημάτων και αγαθών ή ειδών σχετικών με τα ηλεκτρικά 
οχήματα, οι φορολογικές αποσβέσεις των στοιχείων του 
ενεργητικού εκπίπτουν από:
αα) τον κύριο των παγίων στοιχείων του ενεργητικού 
της επιχείρησης σε όλες τις περιπτώσεις εκτός της υπο-
περ. Ββ΄, προσαυξημένες κατά δεκαπέντε τοις εκατό 
(15%).
ββ) τον μισθωτή, σε περίπτωση χρηματοδοτικής μί-
σθωσης κατά την έννοια του ν. 4308/2014 (Α΄ 251), σύμ-
φωνα με τα οριζόμενα στο νόμο αυτόν, προσαυξημένες 
κατά δέκα τοις εκατό (10%).β) Η φορολογική απόσβεση του κόστους της επέν-
δυσης, πλην των στοιχείων ενεργητικού της παρ. 3 του 
άρθρου 24, για τη δημιουργία μονάδας παραγωγής ηλε-
κτρικών οχημάτων και αγαθών ή ειδών σχετικών με τα 
ηλεκτρικά οχήματα πραγματοποιείται ισόποσα σε χρονι-
κό διάστημα τριών (3) ετών από την έναρξη λειτουργίας 
της μονάδας.
4. Η παρ. 1 του άρθρου 71Δ εφαρμόζεται για όλους 
τους εργαζόμενους, ανεξαρτήτως ηλικίας, που απασχο-
λούνται σε μονάδες παραγωγής ηλεκτρικών οχημάτων 
και αγαθών ή ειδών σχετικών με τα ηλεκτρικά οχήματα 
έως την έναρξη της παραγωγικής τους λειτουργίας, όπως 
πιστοποιείται με την έκδοση της άδειας λειτουργίας της 
μονάδας από την αρμόδια αρχή.
5. Τα κίνητρα του παρόντος ισχύουν μόνον για την 
Περιφέρεια Δυτικής Μακεδο νίας και την περιφερειακή 
ενότητα Αρκαδίας της Περιφέρειας Πελοποννήσου.
6. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών 
και Περιβάλλοντος και Ενέργειας, των κατά περίπτωση 
αρμόδιων Υπουργών και του Διοικητή της Ανεξάρτητης 
Αρχής Δημοσίων Εσόδων καθορίζονται η νομική βάση του Κανονισμού (ΕΕ) υπ’ αρ. 651 της Επιτροπής της 17ης 
Ιουνίου 2014 (L 187) για την κήρυξη ορισμένων κατηγο-
ριών ενισχύσεων ως συμβατών με την εσωτερική αγορά 
(Γενικός Απαλλακτικός Κανονισμός – Γ .Α.Κ.) σύμφωνα με 
τα όρια και τις εντάσεις ενίσχυσης αυτού δυνάμει της 
οποίας χορηγούνται τα κίνητρα του παρόντος, οι όροι, η 
διάρκεια, οι προϋποθέσεις χορήγησης των κινήτρων, οι 
απαιτούμενες διαδικασίες αίτησης, αξιολόγησης, υπαγω-
γής, ελέγχου οι αρμόδιες Υπηρεσίες, οι υποχρεώσεις των 
δικαιούχων, τυχόν περιορισμός του ύψους της ενίσχυ-
σης, η διαδικασία και οι προϋποθέσεις ανάκτησης των 
ενισχύσεων σε περίπτωση εκ των υστέρων διαπίστωσης 
μη πλήρωσης των σχετικών προϋποθέσεων, καθώς και 
κάθε ζήτημα σχετικό με την εφαρμογή των κινήτρων 
του παρόντος.»
Άρθρο 11
Έναρξη ισχύος – Συμπλήρωση του άρθρου 72 του Κ.Φ.Ε.
Στο τέλος του άρθρου 72 του Κ.Φ.Ε. προστίθενται νέες 
παρ. 44, 45, 46, 47 και 48 ως εξής:
«44. Οι διατάξεις των περ. β΄, ιγ΄ και ιστ΄ της παρ. 1 του 
άρθρου 14, όπως τροποποιούνται με το παρόν, εφαρμό-
ζονται για εισοδήματα που αποκτώνται στα φορολογικά 
έτη που αρχίζουν από 1.1.2020 και μετά.
45. Οι διατάξεις της περ. β΄, του πρώτου και τρίτου 
εδαφίου της περ. γ΄ και της περ. δ΄ του άρθρου 22Β, 
όπως τροποποιούνται με το παρόν, εφαρμόζονται για 
δαπάνες που πραγματοποιούνται στα φορολογικά έτη που αρχίζουν από 1.1.2020 και μετά. Ειδικά οι διατάξεις 
του δεύτερου εδαφίου της περ. γ΄ του άρθρου 22Β, όπως 
τροποποιούνται με το παρόν, εφαρμόζονται για πάγια 
που αποκτώνται στα φορολογικά έτη 2020 και 2021.
46. Οι διατάξεις για τη δεύτερη, την έβδομη, την όγδοη, 
τη δέκατη, την ενδέκατη, τη δωδέκατη και τη δέκατη τρί-
τη κατηγορία ενεργητικού επιχείρησης με τα αντίστοιχα 
ποσοστά φορολογικών αποσβέσεων του πίνακα της παρ. 
4 του άρθρου 24, καθώς και οι διατάξεις του δεύτερου, 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8926 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
πέμπτου και έκτου εδαφίου της παρ. 4 του άρθρου 24, 
όπως τροποποιούνται με το παρόν, εφαρμόζονται για 
δαπάνες που πραγματοποιούνται στα φορολογικά έτη 
που αρχίζουν από 1.1.2020 και μετά. Ειδικά οι διατάξεις του έκτου, έβδομου και όγδοου εδαφίου της παρ. 4 του 
άρθρου 24, όπως τροποποιούνται με το παρόν, εφαρ-
μόζονται για πάγια που αποκτώνται στα φορολογικά 
έτη 2020 και 2021.
47. Η διάταξη της περ. θ΄ του άρθρου 33 εφαρμόζεται 
για δαπάνες που πραγματοποιούνται στα φορολογικά 
έτη που αρχίζουν από 1.1.2020 και μετά.
48. Οι διατάξεις του άρθρου 71Ζ εφαρμόζονται για 
δαπάνες που πραγματοποιούνται και εισοδήματα που 
αποκτώνται στα φορολογικά έτη που αρχίζουν από 
01.01.2020 και μετά.»
ΜΕΡΟΣ Β΄
ΟΡΓ ΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΦΟΡΤΙΣΗΣ Η/Ο
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄ 
ΟΡΓ ΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΣΗΣ
Άρθρο 12
Οργάνωση της αγοράς φόρτισης Η/Ο - 
Τροποποίηση του άρθρου 134Β του 
ν. 4001/2011 
1. Οι παρ. 1, 5 και 6 του άρθρου 134Β του ν. 4001/2011 
(Α΄ 179) αντικαθίστανται, προστίθενται παρ. 8, 9 και 10, και το άρθρο 134Β διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 134Β
Οργάνωση της αγοράς φόρτισης 
ηλεκτροκίνητων οχημάτων (Η/Ο)
1. Ο Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο. μπορεί να είναι οποιαδήποτε ατομική 
επιχείρηση ή νομικό πρόσωπο εγγεγραμμένο στο Γενικό 
Εμπορικό Μητρώο (Γ .Ε.ΜΗ.), με σκοπό την εκμετάλλευση 
υποδομών φόρτισης. Ο Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο. παρέχει υπηρεσίες 
επαναφόρτισης σε χρήστες Η/Ο και είναι υπεύθυνος για 
την άρτια τεχνική συντήρηση των υποδομών φόρτισης, 
τη διασφάλιση της διαθεσιμότητας και της λειτουργί-
ας των σημείων επαναφόρτισης που διαχειρίζονται, 
την εποπτεία και τον έλεγχο αυτών, καθώς και για την 
παροχή των αναγκαίων στοιχείων και δεδομένων στο 
Μητρώο της παρ. 7. Οι Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο. υποχρεούνται να λει-
τουργούν ηλεκτρονικές πλατφόρμες για την εποπτεία 
και τον έλεγχο των υποδομών επαναφόρτισης, καθώς 
και πληροφοριακά συστήματα διαχείρισης των συλλε-
γόμενων πληροφοριών.
Στα δημοσίως προσβάσ ιμα σημεία επαναφόρτισης 
οι Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο. έχουν την υποχρέωση να υιοθετούν συ-
στήματα απομακρυσμένης εποπτείας και ελέγχου με τη 
χρήση ενός τουλάχιστον ευρωπαϊκού ή διεθνούς ανοι-
κτού πρωτοκόλλου, το οποίο υποστηρίζει τη διαχείριση 
ενεργού ισχύος, προκειμένου το σημείο να έχει τη σχε-
τική τεχνική δυνατότητα.
Για δημοσίως προσβάσιμα σημεία επαναφόρτισης, την 
εκμετάλλευση των σημείων επαναφόρτισης αναλαμβά-
νει Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο. εντός ενός (1) έτους από την εγκατάστα-
σή τους. Έως την ανάληψη της εκμετάλλευσής τους από Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο., τις ανωτέρω υποχρεώσεις αναλαμβάνει ο 
κύριος των υποδομών.
2. Ο Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο. μπορεί να είναι κύριος ή κάτοχος της 
Υποδομής Φόρτισης και δύναται να συνάπτει σύμβαση σύνδεσης με τον Διαχειριστή του Δικτύου Διανομής και 
σύμβαση προμήθειας με έναν ή περισσότερους προμη-
θευτές ηλεκτρικής ενέργειας με τους οποίους συμβάλ-λεται ως τελικός καταναλωτής, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 134 του ν. 4001/2011 (Α΄179).
3. Ο Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο. παρέχει υπηρεσίες επαναφόρτισης 
επί τούτω (ad hoc) σε μη συμβεβλημένους με αυτόν 
χρήστες Η/Ο με άμεση τιμολόγηση αυτών, σε χρήστες Η/Ο συμβεβλημένους με τον Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο., καθώς και σε 
χρήστες Η/Ο συμβεβλημένους με άλλους Παρόχους 
Υπηρεσιών Ηλεκτροκίνησης (Π.Υ.Η.). Στην τελευταία πε-
ρίπτωση, η αναγκαία διαλειτουργικότητα επιτυγχάνεται 
μέσω Φορέων Διεκπεραίωσης Συναλλαγών (Φ.Δ.Σ.) ή 
μέσω διμερών συμβάσεων μεταξύ φορέων της αγοράς ηλεκτροκίνησης.
4. Δεν επιτρέπεται στους Διαχειριστές Δικτύων Διανο-
μής Ηλεκτρικής Ενέργειας να έχουν στην ιδιοκτησία τους, 
να αναπτύσσουν, να διαχειρίζονται ή να λειτουργούν 
σημεία φόρτισης για ηλεκτρικά οχήματα, εξαιρουμένων 
των περιπτώσεων στις οποίες οι Διαχειριστές Δικτύων 
Διανομής έχουν στην ιδιοκτησία τους ιδιωτικά σημεία 
φόρτισης αποκλειστικά για δική τους χρήση.
5. Η εκπροσώπηση του φορτίου Η/Ο στην αγορά ηλε-
κτρικής ενέργειας, με την αξιοποίηση των δυνατοτήτων 
διαχείρισης του φορτίου των Η/Ο μέσω συστημάτων 
απομακρυσμένης εποπτείας και ελέγχου των υποδομών 
φόρτισης, γίνεται μέσω Φ.Ο.Σ.Ε.Φ.Η.Ο.. Οι Φ.Ο.Σ.Ε.Φ.Η.Ο. 
συμπεριλαμβάνονται στην έννοια του φορέα σωρευ-
τικής εκπροσώπησης, κατά περίπτωση, σύμφωνα με 
τον ορισμό του άρθρου 5 του ν. 4425/2016 (Α΄ 185). Οι υποχρεώσεις και η λειτουργία των Φ.Ο.Σ.Ε.Φ.Η.Ο. καθο-
ρίζονται στις διατάξεις των Κανονισμών Αγοράς Ηλε-
κτρικής Ενέργειας, όπως προβλέπονται στην παρ. 2 του 
άρθρου 18 του ν. 4425/2016, στο μέτρο που λειτουργούν 
ως φορείς σωρευτικής εκπροσώπησης. Οι Φ.Ο.Σ.Ε.Φ.Η.Ο. 
διαθέτουν ή έχουν εξασφαλίσει τη δυνατότητα διαχεί-
ρισης του φορτίου Η/Ο για την παροχή των υπηρεσιών 
τους. Οι Φ.Ο.Σ.Ε.Φ.Η.Ο. δύνανται να συμβάλλονται με 
φορείς της αγοράς ηλεκτροκίνησης, όπως Π.Υ.Η. και 
Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο., ή και απευθείας με χρήστες Η/Ο ή κατό-
χους μη δημοσίως προσβάσιμων υποδομών φόρτισης, ώστε να διασφαλίσουν τη δυνατότητα διαχείρισης του 
φορτίου των συνδεδεμένων στο δίκτυο Η/Ο, το οποίο 
εκπροσωπούν. Ως Φ.Ο.Σ.Ε.Φ.Η.Ο. μπορεί να δραστηριο-
ποιούνται φορείς της αγοράς ηλεκτροκίνησης, οι οποίοι 
διαθέτουν δυνατότητα ελέγχου του φορτίου των Η/Ο 
συμβεβλημένων χρηστών, συμμετέχοντες στην αγορά 
ηλεκτρικής ενέργειας, όπως προμηθευτές ηλεκτρικής 
ενέργειας, με εξασφαλισμένη δυνατότητα ελέγχου του 
φορτίου των Η/Ο συμβεβλημένων χρηστών που εκπρο-
σωπούν, καθώς και τρίτα πρόσωπα που ικανοποιούν τις τιθέμενες προϋποθέσεις.
6. Δεν αποκλείεται το ίδιο πρόσωπο να δραστηριο-
ποιείται συγχρόνως ως ιδιοκτήτης υποδομών φόρτισης Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο., Π.Υ.Η., Φ.Δ.Σ. και Φ.Ο.Σ.Ε.Φ.Η.Ο..
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8927 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
7. Για τη συστηματική καταγραφή των Υποδομών Φόρ-
τισης και των φορέων, που δραστηριοποιούνται στην 
αγορά αυτή, τη βέλτιστη πληροφόρηση και εξυπηρέτη-
ση των χρηστών Η/Ο και την υποστήριξη της ανάπτυξης 
των υποδομών, τηρείται ηλεκτρονικό Μητρώο Υποδο-
μών και Φορέων Αγοράς Ηλεκτροκίνησης στο Υπουργείο 
Υποδομών και Μεταφορών.
8. O Π.Υ.Η. διατηρεί συμβατική σχέση τόσο με συνερ-
γαζόμενους Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο. ή Φ.Δ.Σ. όσο και με χρήστες Η/Ο, 
βάσει της οποίας καθορίζονται ο τρόπος τιμολόγησης 
των υπηρεσιών επαναφόρτισης, οι τιμές χρέωσης και οι 
μέθοδοι ταυτοποίησης και πληρωμής. Επιπλέον, ο Π.Υ.Η. 
δύναται να παρέχει πρόσθετες υπηρεσίες που σχετίζο-
νται με την επαναφόρτιση, όπως εύρεση διαθέσιμων 
σημείων επαναφόρτισης, καθώς και πλοήγηση και κρά-
τηση θέσεων, με στόχο τη βέλτιστη εξυπηρέτηση των 
χρηστών Η/Ο.
9. Ο Φ.Δ.Σ. διευκολύνει την ανταλλαγή στοιχείων και 
τη διεκπεραίωση οικονομικών συναλλαγών μεταξύ φο-
ρέων της αγοράς. Για τον σκοπό αυτόν αναπτύσσει και λειτουργεί ηλεκτρονική πλατφόρμα για την ανταλλαγή δεδομένων, σε πραγματικό χρόνο ή βάσει προγραμμα-
τισμού μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων, που απαι-
τούνται για την υποστήριξη της απρόσκοπτης παροχής 
υπηρεσιών από υποδομές οπ οιουδήποτε Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο., 
για λογαριασμό οποιουδήποτε Π.Υ.Η., σε συμβεβλημέ-
νους με τον τελευταίο χρήστες Η/Ο (περιαγωγή υπηρε-
σιών επαναφόρτισης). Τα δεδομένα δύναται να αφορούν 
στην ταυτοποίηση χρηστών Η/Ο, στα στοιχεία χρέωσης και κόστους ανά πράξη επαναφόρτισης, καθώς και στα 
στοιχεία των εμπλεκόμενων σε κάθε πράξη φόρτισης 
μερών (Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο. και Π.Υ.Η.).
10. Ο Διαχειριστής Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλε-
κτρικής Ενέργειας (Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε. Α.Ε.) συνεργάζεται, κατά 
τρόπο που δεν εισάγει διακρίσεις, με κάθε επιχείρηση, η 
οποία έχει στην ιδιοκτησία της, αναπτύσσει, λειτουργεί ή 
διαχειρίζεται σημεία επαναφόρτισης για Η/Ο, όσον αφο-
ρά, μεταξύ άλλων, στη σύνδεση με το δίκτυο διανομής.»
2. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας επο-
πτεύει τη λειτουργία της αγοράς ηλεκτροκίνησης, κα-
θώς και τις σχετικές διαδικασίες για την ελεύθερη και 
ισότιμη πρόσβαση των φορέων της αγοράς σε αυτήν, 
σε συνεργασία με τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (Ρ .Α.Ε.) 
για θέματα αρμοδιότητάς της που αφορούν στην αγορά 
ενέργειας.
3. Σε περίπτωση παράβασης των διατάξεων του παρό-
ντος και των κανονιστικών πράξεων που εκδίδονται κατ΄ 
εξουσιοδότησή του, με απόφαση του προϊσταμένου της 
Γενικής Διεύθυνσης Ενέργειας του Υπουργείου Περιβάλ-
λοντος και Ενέργειας, επιβάλλεται χρηματικό πρόστιμο στον ελεγχόμενο φορέα από χίλια (1.000) έως πενήντα 
χιλιάδες (50.000) ευρώ.
4. Κάθε επιβληθείσα κύρωση καταγράφεται στο Μη-
τρώο του άρθρου 13, τα δε επιβαλλόμενα χρηματικά 
πρόστιμα βεβαιώνονται και εισπράττονται σύμφωνα με 
τις διατάξεις του ν. δ. 356/1974 (Α΄ 90) (Κώδικας Είσπρα-
ξης Δημοσίων Εσόδων - Κ.Ε.Δ.Ε.).Άρθρο 13
Μητρώο Υποδομών και Φορέων Αγοράς Ηλεκτροκίνησης (Μ.Υ.Φ.Α.Η.)
1. Το Μητρώο Υποδομών Φορέων Αγοράς Ηλεκτρο-
κίνησης (Μ.Υ.Φ.Α.Η.), που προβλέπεται στο άρθρο 134Β 
του ν. 4001/2011 (Α΄ 179), καταρτίζεται με τη μορφή ηλε-
κτρονικής βάσης δεδομένων.
2. Καθένας από τους φορείς της αγοράς ηλεκτροκί-
νησης κατά την έναρξη λειτουργίας του υποχρεούται 
να εγγράφεται στο Μ.Υ.Φ.Α.Η., όπως και οι δημοσίως 
προσβάσιμες υποδομές φόρτισ ης από τους φορείς που 
τα διαχειρίζονται. Κατά την εγγραφή του ο φορέας δηλώ-
νει τον Αριθμό Φορολογικού Μητρώου (Α.Φ.Μ.) και την 
έδρα του και λαμβάνει μοναδικό κωδικό ταυτοποίησης. Τα νομικά πρόσωπα δηλώνουν επιπλέον την επωνυμία 
της εταιρείας, καθώς και το ονοματεπώνυμο και στοιχεία 
επικοινωνίας του νόμιμου εκπροσώπου τους. Επιπλέον, 
οι Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο. υποχρεούνται να δηλώνουν όλα τα δημο-
σίως προσβάσιμα σημεία επαναφόρτισης που διαχειρί-
ζονται και τις συμβατικές τους σχέσεις με άλλους φορείς 
της αγοράς ηλεκτροκίνησης. Όλες οι συμβάσεις μεταξύ 
των φορέων της αγοράς ηλεκτροκίνησης γνωστοποιού-
νται στο Μ.Υ.Φ.Α.Η. με επιμέλεια των συμβαλλομένων.
3. Με την αίτηση εγγραφής συνυποβάλλονται ηλε-
κτρονικά τα ακόλουθα δικαιολογητικά:
(α) Για φυσικά πρόσωπα: αα) φωτοαντίγραφο του 
δελτίου αστυνομικής ταυτότητας ή διαβατηρίου τους,
αβ) αποδεικτικό, στο οποίο αναφέρεται ο Κωδικός 
Αριθμός Δραστηριότητάς (Κ.Α.Δ.) τους, αγ) υπεύθυνη 
δήλωση του ν. 1599/1986 (Α΄ 75), για την ακρίβεια των στοιχείων που υποβάλλονται.
(β) Για νομικά πρόσωπα: βα) το καταστατικό της εται-
ρείας, ββ) αποδεικτικό, στο οποίο αναφέρεται ο Κωδικός 
Αριθμός Δραστηριότητάς (Κ.Α.Δ.) τους, βγ) υπεύθυνη 
δήλωση του ν. 1599/1986 του νόμιμου εκπροσώπου 
τους για την ακρίβεια των στοιχείων που υποβάλλονται.
4. Σε περίπτωση μεταβολής των δηλωθέντων στοι-
χείων φυσικού ή νομικού προσώπου, που έχει εγγραφεί στο Μ.Υ.Φ.Α.Η., ή μεταβολής της σχέσης του με τα δια-χειριζόμενα σημεία, εφόσον πρόκειται για Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο., 
ο υπόχρεος οφείλει εντός προθεσμίας δέκα (10) ημε-
ρών από την ημερομηνία μεταβολής να τη δηλώσει στο 
Μ.Υ.Φ.Α.Η..
5. Οι ήδη λειτουργούντες φορείς αναλαμβάνουν την 
υποχρέωση εγγραφής στο ως άνω Μητρώο εντός δια-
στήματος τριών (3) μηνών από την έναρξη λειτουργίας 
του Μ.Υ.Φ.Α.Η. για να λάβουν μοναδικό κωδικό ταυτοποί-
ησης. Τα σημεία επαναφόρτισης που ήδη λειτουργούν οφείλουν, με ευθύνη των οικείων Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο. ή των ιδι-
οκτητών τους κατά περίπτωση, να καταγραφούν στο μη-
τρώο και να προσαρμοστούν στις τιθέμενες τεχνικές και 
άλλες απαιτήσεις εντός διαστήματος ενός (1) έτους από 
την έναρξη λειτουργίας του Μ.Υ.Φ.Α.Η.. Μέχρι την έναρξη 
λειτουργίας του Μ.Υ.Φ.Α.Η., τα απαιτούμενα δικαιολογη-
τικά των παρ. 4 και 7 μαζί με τα στοιχεία επικοινωνίας 
των ενδιαφερομένων αποστέλλονται ηλεκτρονικά στη 
Διεύθυνση Τεχνικού Ελέγχου και Εγκαταστάσεων Εξυ-
πηρέτησης Οχημάτων του Υπουργείου Υποδομών και 
Μεταφορών.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8928 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
6. Κατά την αρχική εγγραφή των φορέων της αγοράς 
στο Μ.Υ.Φ.Α.Η. καταβάλλεται εφάπαξ παράβολο εγγρα-
φής και ετησίως παράβολο διατήρησης. Η εγγραφή στο 
Μ.Υ.Φ.Α.Η. δεν πραγματοποιείται χωρίς την προηγούμε-
νη καταβολή του παραβόλου εγγραφής από τον φορέα. 
Η μη καταβολή του παραβόλου διατήρησης συνεπάγεται 
τη διαγραφή του φορέα από το Μ.Υ.Φ.Α.Η..
7. Η τήρηση και η διαχείριση του Μ.Υ.Φ.Α.Η. υπάγεται 
στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Υποδομών και Με-ταφορών. Για τη διευκόλυνση του έργου εποπτείας και 
ελέγχου της αγοράς ηλεκτροκίνησης από το Υπουργείο 
Περιβάλλοντος και Ενέργειας και τη Ρυθμιστική Αρχή 
Ενέργειας (Ρ .Α.Ε.), στο μέτρο των αρμοδιοτήτων της 
τελευταίας, το Αυτοτελές Τμήμα Ηλεκτροκίνησης του 
Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και η Ρ .Α.Ε., 
έχουν πρόσβαση στα δεδομένα του Μ.Υ.Φ.Α.Η..
8. Αν διαπιστωθεί η μη εγγραφή των Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο., 
Π.Υ.Η., Φ.Ο.Σ.Ε.Φ.Η.Ο. και Φ.Δ.Σ. στο Μ.Υ.Φ.Α.Η., επιβάλ-
λεται χρηματικό πρόστιμο κατά τις παρ. 3 και 4 του 
άρθρου 12 με απόφαση του προϊσταμένου της Γενικής 
Διεύθυνσης Ενέργειας του Υπουργείου Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας.
Άρθρο 14
Υποχρεώσεις γνωστοποίησης στοιχείων μέσω του Μ.Υ.Φ.Α.Η.
1. Οι Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο. ενημερώνουν το Μ.Υ.Φ.Α.Η., σχετι-
κά με δεδομένα των σημείων επαναφόρτισης, τη σχέση τους με τα διαχειριζόμενα σημεία (ιδιοκτήτες ή διαχει-ριστές) και τις συμβατικές τους σχέσεις με τους άλλους φορείς της αγοράς.
2. Τα συλλεγόμενα στοιχεία για κάθε δημοσίως προ-
σβάσιμο σημείο επαναφόρτισης Η/Ο κατηγοριοποιού-
νται σε στατικά, δυναμικά και απολογιστικά/λειτουργικά, 
ως εξής:
α) Στατικά δεδομένα:αα) Ο μοναδικός κωδικός ταυτοποίησης σημείου,
αβ) ο μοναδικός κωδικός ταυτοποίησης σταθμού φόρ-
τισης,
αγ) η τοποθεσία, ήτοι συντεταγμένες, Χώρα και πλήρης 
διεύθυνση,
αδ) ο τύπος εγκαταστάσεων επαναφόρτισης Η/Ο, ήτοι 
ο κατασκευαστής και το μοντέλο φορτιστή, ο τύπος και 
ο αριθμός ρευματοδοτών, καθώς και η ονομαστική ισχύς 
επαναφόρτισης,
αε) η μέθοδος φόρτισης,αστ) η φωτογραφία σημείου,αζ) ο ιδιοκτήτης σημείου,αη) το ωράριο λειτουργίας σημείου και η ώρα ζώνης 
στην οποία βρίσκεται,
αθ) τα στοιχεία επικοινωνίας με διαχειριστή σημείου 
(Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο.),
αι) οι μέθοδοι ταυτοποίησης χρηστών Η/Ο,
αια) οι αποδεκτοί τρόποι πληρωμής,
αιβ) η δυνατότητα κράτησης θέσης φόρτισης καιαιγ) η υποστήριξη περιαγωγής χρηστών συμβολαίου, 
που είναι συμβεβλημένοι με άλλους Π.Υ.Η. ή Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο., 
για να διευκολύνεται η διαλειτουργικότητα των υποδο-μών φόρτισης.Η διάθεση των στατικών δεδομένων είναι ελεύθερη. 
Η αποστολή των στατικών δεδομένων στο Μ.Υ.Φ.Α.Η., 
πραγματοποιείται τόσο κατά την αρχική εγγραφή όσο 
και σε περίπτωση τροποποίησής τους.
β) Δυναμικά δεδομένα:βα) Η διαθεσιμότητα σημε ίου (εντός ή εκτός λειτουρ-
γίας),
ββ) η τρέχουσα κατάσταση σημείου επαναφόρτισης 
(ελεύθερο ή κατειλημμένο, ανά ρευματοδότη) και
βγ) οι κατά περίπτωση τιμές.
Τα στοιχεία αυτά διατίθενται δημόσια, τόσο απευθείας 
σε χρήστες Η/Ο όσο και στους φορείς που παρέχουν 
υπηρεσίες ηλεκτροκίνησης, προς ανάπτυξη και βελτί-
ωση των υπηρεσιών που προσφέρουν στους χρήστες 
Η/Ο, όπως πλοήγηση σε διαθέσιμο σημείο φόρτισης, 
κράτηση θέσης και σύγκριση τιμών. Τα δυναμικά δεδο-
μένα συλλέγονται, καταγράφονται και αποστέλλονται 
στο Μ.Υ.Φ.Α.Η. σε πραγματικό χρόνο.
γ) Απολογιστικά/λειτουργικά δεδομένα:γα) Το πλήθος εξυπηρετούμενων Η/Ο,
γβ) το πλήθος πράξεων φόρτισης ανά τύπο σημείου 
επαναφόρτισης,
γγ) ο μέσος χρόνος φόρτισης οχημάτων στο σημείο,γδ) η μέση κατανάλωση ενέργειας ανά φόρτιση,
γε) η ολική καταναλωθείσα ενέργεια,
γστ) η καταναλωθείσα ενέργεια διακριτά για κατά πε-
ρίπτωση φορτίσεις και για φορτίσεις μέσω Π.Υ.Η., ξεχω-ριστά για τον κάθε έναν.
Τα απολογιστικά ή λειτουργικά δεδομένα των σημεί-
ων αποτελούν εμπορικά δεδομένα των Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο., στα 
οποία έχουν πρόσβαση μόνο η Διεύθυνση Τεχνικού Ελέγ-
χου και Εγκαταστάσεων Εξυπηρέτησης Οχημάτων του 
Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, το Αυτοτελές 
Τμήμα Ηλεκτροκίνησης του Υπουργείου Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας και η Ρ .Α.Ε.. Τα απολογιστικά ή λειτουργικά 
δεδομένα συλλέγονται, καταγράφονται και αποστέλλο-
νται στο Μ.Υ.Φ.Α.Η. σε ετήσια βάση.
3. Οι Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο. υποχρεούνται να ακολουθούν την 
τυποποίηση του Μητρώου αναφορικά με τα ανταλλασ-
σόμενα δεδομένα, διασφαλίζοντας τη συμβατότητα της 
πλατφόρμας τους με αυτήν του Μητρώου για την ανταλ-
λαγή δυναμικών δεδομένων.
Άρθρο 15
Τιμολόγηση υπηρεσιών επαναφόρτισης
1. Η μέθοδος τιμολόγησης, οι σχετικές τιμές και οι όροι 
χρέωσης των χρηστών Η/Ο αναφορικά με την παροχή υπηρεσιών επαναφόρτισης ή ηλεκτροκίνησης διαμορ-
φώνονται ελεύθερα.
2. Η εφαρμοζόμενη τιμολόγηση για την κατά περίπτω-
ση φόρτιση επιλέγεται από τον Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο. και πρέπει να 
γνωστοποιείται στον χρήστη Η/Ο πριν από την έναρξη 
της διαδικασίας επαναφόρτισης, με ευκρινή σήμανση 
επί του σημείου επαναφόρτισης ή σε παρακείμενο χώρο 
του σημείου επαναφόρτισης ή στην είσοδο του χώρου 
εγκατάστασής του, σε περίπτωση χώρων με ελεγχόμενη 
πρόσβαση.
3. Στην τελική χρέωση του χρήστη Η/Ο συνυπολογί-
ζονται όλες οι παράμετροι της φόρτισης που διαμορφώ-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8929 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
νουν την τελική τιμή, όπως καταναλωθείσα ενέργεια ή 
χρονική διάρκεια συνεδρίας και ισχύς ή τύπος φόρτισης, 
καθώς και άλλες χρεώσεις. Τα δεδομένα φόρτισης και 
επιπρόσθετες χρεώσεις που χρησιμοποιούνται για τον 
υπολογισμό της τελικής χρέωσης πρέπει να διατίθενται 
προς ενημέρωση του χρήστη Η/Ο, όσο αυτός βρίσκεται 
ακόμη στον χώρο του σημείου με έναν ή περισσότερους 
τρόπους, όπως εμφάνιση στην οθόνη του σταθμού φόρ-
τισης, αναγραφή σε απόδειξη ή τιμολόγιο που εκδίδεται 
στον ίδιο χώρο και αποστολή μέσω κατάλληλης ηλε-
κτρονικής εφαρμογής και να αποστέλλονται άμεσα στον 
συμβεβλημένο με αυτόν Π.Υ.Η., εφόσον πρόκειται για 
χρήστες συμβολαίου.
4. Τα δεδομένα ταυτοποίησης Η/Ο, φόρτισης και χρέω-
σης ανά φόρτιση αποθηκεύονται και διατηρούνται από τον Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο. και από τον Π.Υ.Η..
Άρθρο 16
Ανάπτυξη δημοσίως προσβάσιμων υποδομών επαναφόρτισης Η/Ο
1. Η ανάπτυξη των δημοσίως προσβάσιμων υποδομών 
επαναφόρτισης Η/Ο πραγματοποιείται κατά προτεραι-
ότητα ελεύθερα, μετά από πρωτοβουλία όσων ενδια-
φέρονται να δραστηριοποιηθούν στην αγορά. Δύναται επίσης, να πραγματοποιείται μέσω διαφανών και χωρίς 
διακρίσεις διαγωνισμών παραχώρησης του δικαιώματος 
ανάπτυξης, διαχείρισης και λειτουργίας τέτοιων υπο-
δομών, σύμφωνα με τις παρ. 2 και 4. Η ανάπτυξη των 
υποδομών γίνεται βάσει του Εθνικού Σχεδίου για την 
Ηλεκτροκίνηση που εκπονείται, σύμφωνα με την υπ’ αρ. 
ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/95823/3190/21.10.2019 κοινή υπουργική 
απόφαση και εγκρίνεται με κοινή απόφαση των Υπουρ-
γών Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Υποδομών και Μετα-
φορών, Εσωτερικών και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού και βάσει των σχεδίων φόρτισης ηλεκτρικών 
οχημάτων του άρθρου 17. Κατά την εκπόνηση του Εθνι-
κού Σχεδίου για την Ηλεκτροκίνηση λαμβάνεται υπόψη 
η κοινή υπουργική απόφαση της παρ. 2 του άρθρου 8 
του ν. 4439/ 2016 (Α΄ 222).
2. Για την ανάπτυξη, διαχείριση και λειτουργία των δη-
μοσίως προσβάσιμων υποδομών επαναφόρτισης Η/Ο, 
βάσει των σχεδίων φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων του 
άρθρου 17, οι δήμοι δύνανται να διενεργούν ανοιχτούς 
διαγωνισμούς παραχώρησης του δικαιώματος αυτού σε 
δημόσιους ή ιδιωτικούς χώρους, που προβλέπονται στην 
κατά περίπτωση πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος. 
Το Αυτοτελές Τμήμα Ηλεκτροκίνησης του άρθρου 40 
καταρτίζει ενδεικτικές προδιαγραφές για την πρόσκληση 
εκδήλωσης ενδιαφέροντος για τους διαγωνισμούς παρα-
χώρησης του προηγούμενου εδαφίου. Μεταξύ των κρι-
τηρίων αξιολόγησης των προσφορών περιλαμβάνονται 
υποχρεωτικά το κόστος των παρεχόμενων υπηρεσιών, ο 
χρόνος υλοποίησης, η λειτουργική διαθεσιμότητα των 
υποδομών και η εν γένει ποιότητα των παρεχόμενων 
υπηρεσιών και, δυνητικά, ιδίως το πλήθος, η γεωγραφική 
κατανομή των σημείων επαναφόρτισης και τα βασικά 
ποιοτικά χαρακτηριστικά των υποδομών.
3. Το Αυτοτελές Τμήμα Ηλεκτροκίνησης του άρθρου 
40 προβαίνει ετησίως σε αξιολόγηση της ανάπτυξης των σημείων επαναφόρτισης Η/Ο, προκειμένου να διαπιστώ-
σει το επίπεδο ανάπτυξης στην αγορά ηλεκτροκίνησης, 
καθώς και την επάρκεια των υποδομών επαναφόρτισης 
Η/Ο, λαμβάνοντας υπόψη, μεταξύ άλλων, την αναλογία 
δημοσίως προσβάσιμων υποδομών επαναφόρτισης Η/Ο, 
σε σχέση με το πλήθος των Η/Ο που κυκλοφορούν στην 
Ελληνική Επικράτεια και ανά γεωγραφική περιοχή. Στην 
ετήσια αξιολόγηση επισημαίνονται και τα προβλήματα 
που έχουν παρουσιαστεί στην ανάπτυξη των υποδομών 
επαναφόρτισης Η/Ο σε σχέση με τα προβλεπόμενα στο 
Εθνικό Σχέδιο για την Ηλεκτροκίνηση και στα Σχέδια 
Φόρτισης Η/Ο των δήμων της Χώρας και προτείνονται 
σχετικές παρεμβάσεις, λαμβανομένων υπόψη των ιδι-
αιτεροτήτων που παρουσιάζονται ανά γεωγραφική πε-ριοχή.
4. Αν, λαμβάνοντας υπόψη τους στόχους του Εθνικού 
Σχεδίου για την Ηλεκτροκίνηση, ιδίως για το πλήθος, τη 
γεωγραφική κατανομή και τον χρόνο υλοποίησης, δεν 
καταστεί εφικτή η ανάπτυξη επαρκούς δικτύου δημοσί-
ως προσβάσιμων υποδομών επαναφόρτισης Η/Ο, μέσω 
του ανταγωνιστικού μοντέλου αγοράς και των διαγω-
νιστικών διαδικασιών της παρ. 2, το αρμόδιο όργανο 
του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας κατά το 
άρθρο 37 του ν. 4622/2019 (Α΄ 133) δύναται, μετά από 
συμφωνία με τον κατά περίπτωση κύριο ή έχοντα το 
δικαίωμα χρήσης των χώρων, να διενεργεί διαφανή και 
χωρίς διακρίσεις διαδικασία με πρόσκληση υποβολής 
προσφορών, για τη χορήγηση δικαιώματος ανάπτυξης, 
διαχείρισης και λειτουργίας σημείων επαναφόρτισης για 
Η/Ο σε γεωγραφικές ενότητες ή σε τομείς ανάπτυξης 
των υποδομών, όπου παρατηρείται υστέρηση. Για την 
αξιολόγηση των προσφορών λαμβάνονται υπόψη τα 
κριτήρια της παρ. 2 και δύναται να γίνεται χρήση των 
προδιαγραφών πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος 
της ίδιας παραγράφου.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄
ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΦΟΡΤΙΣΗΣ
Άρθρο 17
Χωροθέτηση σημείων στάθμευσηςκαι επαναφόρτισης Η/Ο από Ο.Τ.Α.
1. Από την έναρξη ισχύος του παρόντος και έως την 
31η.3.2021, οι δήμοι μητροπολιτικών κέντρων, οι μεγά-λοι και μεσαίοι ηπειρωτικοί δήμοι, οι δήμοι πρωτευου-σών περιφερειακών ενοτήτων, καθώς και οι μεγάλοι και 
μεσαίοι νησιωτικοί δήμοι, σύμφωνα με το άρθρο 2Α του 
ν. 3852/2010 εκπονούν υποχρεωτικά Σχέδιο Φόρτισης 
Ηλεκτρικών Οχημάτων (Σ.Φ.Η.Ο.), με το οποίο προγραμ-
ματίζουν τη χωροθέτηση επαρκούς αριθμού κανονικής 
ή υψηλής ισχύος δημοσίως π ροσβάσιμων σημείων επα-
ναφόρτισης Η/Ο και θέσεων στάθμευσης Η/Ο εντός των 
διοικητικών τους ορίων.
Το Σ.Φ.Η.Ο. λαμβάνει υπόψη του ιδίως, τα πολεοδο-
μικά και κυκλοφοριακά χαρακτηριστικά της περιοχής 
και την υφιστάμενη ανάπτυξη δημοσίως προσβάσιμων 
υποδομών και μπορεί να ενταχθεί ως μέτρο παρέμβασης 
σε εκπονούμενα στρατηγικά σχέδια των οικείων O.T.A., 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8930 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
όπως στα Σχέδια Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας - ΣΒΑΚ, 
τις Ολοκληρωμένες Χωρικές Επενδύσεις - ΟΧΕ, τα σχέδια 
για Βιώσιμη Αστική Ανάπτυξη – ΒΑΑ, καθώς και σε ευρύ-
τερες μελέτες και προγράμματα αστικών αναπλάσεων. 
Το Σ.Φ.Η.Ο. περιέχει υποχρεωτικά κατ’ ελάχιστον τα εξής:
α) τη χωροθέτηση θέσεων στάθμευσης και σημείων 
επαναφόρτισης Η/Ο κατά μήκος των διοικητικών τους 
ορίων, στους χώρους στάσης και στάθμευσης του άρ-
θρου 34 του ν. 2696/1999 (Α΄ 57), καθώς και σε ελεγχό-
μενους από τους δήμους χώρους στάθμευσης και δη-
μοτικούς χώρους στάθμευσης, ώστε να προβλέπεται 
υποχρεωτικά η χωροθέτηση ενός (1) κατ’ ελάχιστον ση-
μείου επαναφόρτισης Η/Ο ανά χιλίους (1.000) κατοίκους 
του δήμου, και ειδικότερα σε:
αα) υφιστάμενους υπαίθριους δημοτικούς χώρους 
στάθμευσης,
αβ) υφιστάμενους στεγασμένους δημοτικούς χώρους 
στάθμευσης,
αγ) υφιστάμενες παρόδιες θέσεις στάθμευσης, ελεύ-
θερες και ελεγχόμενης στάθμευσης, ιδίως στα πολεο-
δομικά κέντρα των δήμων και σε περιοχές αυξημένης 
επίσκεψης και σε πυκνοδομημένες αστικές περιοχές,
αδ) νέους υπαίθριους/στεγασμένους χώρους στάθ-
μευσης ή παρόδιες θέσεις στάθμευσης που χωροθετού-
νται με σκοπό την εγκατάσταση σημείων επαναφόρτισης 
Η/Ο,
β) τη χωροθέτηση θέσεων στάθμευσης και σημείων 
επαναφόρτισης Η/Ο σε τερματικούς σταθμούς και επι-
λεγμένα σημεία των δημοτικών και αστικών συγκοινωνι-
ών, ώστε να καθίσταται δυνατή η ανωτέρω εγκατάσταση 
των σημείων επαναφόρτισης Η/Ο υψηλής ισχύος και 
συγχρόνως να διασφαλίζεται η ελάχιστη απαιτούμενη 
αναμονή επαναφόρτισης για την ομαλή λειτουργία των 
λεωφορειακών γραμμών προς εξυπηρέτηση του επιβα-
τικού κοινού,
γ) τη χωροθέτηση θέσεων στάθμευσης και σημείων 
επαναφόρτισης Η/Ο για την εξυπηρέτηση τουριστικών 
λεωφορείων, ώστε οι προβλεπόμενες θέσεις στάθμευ-
σης τουριστικών λεωφορείων να εξοπλίζονται με σημεία 
επαναφόρτισης Η/Ο σε ποσοστό δέκα τοις εκατό (10%) 
τουλάχιστον επί του συνόλου των υφιστάμενων θέσεων 
ή ενός (1) κατ’ ελάχιστον σημείου επαναφόρτισης Η/Ο,
δ) τη χωροθέτηση θέσεων στάθμευσης και σημείων 
επαναφόρτισης Η/Ο για την εξυπηρέτηση Η/Ο τροφο-
δοσίας, ώστε οι προβλεπόμενες θέσεις στάθμευσης οχη-
μάτων τροφοδοσίας να εξοπλίζονται με σημεία επανα-
φόρτισης Η/Ο για το δέκα τοις εκατό (10%) τουλάχιστον 
του συνόλου των υφιστάμενων θέσεων ή ενός (1) κατ΄ 
ελάχιστον σημείου επαναφόρτισης Η/Ο.
Στις ανωτέρω θέσεις επιτρέπεται και η στάθμευση και 
η επαναφόρτιση Η/Ο που δεν εξυπηρετούν ανάγκες τρο-
φοδοσίας μετά από τη λήξη του ωραρίου τροφοδοσίας 
και έως την επόμενη έναρξη.
Σε εμπορικές περιοχές και ιστορικά κέντρα πόλεων, 
χωροθετούνται παρόδιες θέσεις στάθμευσης – επανα-
φόρτισης για ηλεκτρικά ποδήλατα και μοτοποδήλατα 
τροφοδοσίας, τα οποία επιτρέπεται να κινούνται πέραν 
των ωραρίων τροφοδοσίας που ισχύουν για τα υπόλοιπα 
οχήματα.ε) τη χωροθέτηση σημείων επαναφόρτισης Η/Ο σε 
υφιστάμενα και νόμιμα καθορισμένα σημεία στάσης ή 
στάθμευσης (πιάτσες) Ε.Δ.Χ.-ΤΑΞΙ, όπως αυτή περιγρά-
φεται στο άρθρο 18.
Στα σημεία επαναφόρτισης Η/Ο που ορίζονται με την 
παρούσα απαγορεύεται να φορτίζονται Η/Ο, εκτός από Ε.Δ.Χ.- ΤΑΞΙ,
στ) τη χωροθέτηση σημείων επαναφόρτισης Η/Ο σε 
χώρους στάθμευσης οχημάτων ΑμεΑ, σύμφωνα με το 
άρθρο 19.
2. Οι δήμοι που δεν ανήκουν στις κατηγορίες της παρ. 1 
υποχρεούνται να εκπονήσουν Σ.Φ.Η.Ο. για τις δημοσίως 
προσβάσιμες υποδομές φόρτισης εντός των διοικητικών 
τους ορίων, σύμφωνα με όσα ορίζονται στην παρ. 1, έως 
την 31η.03.2022.
3. Για τις περιοχές ευθύνης των δημόσιων αστικών 
συγκοινωνιών και του συγκοινωνιακού έργου που πα-
ρέχεται από τους Ο.Α.Σ.Α. Α.Ε. και Ο.Σ.Ε.Θ. Α.Ε. και απο-
κλειστικά για τις περ. β΄ και ε΄ της παρ. 1, οι ανωτέρω 
Οργανισμοί υποχρεούνται να υποβάλουν, εντός του 
οριζόμενου χρονικού πλαισίου, δεσμευτική πρόταση 
για τους χώρους αρμοδιότητας αυτών στον κατά περί-
πτωση δήμο, ώστε να συμπεριληφθεί στο υπό εκπόνηση 
Σ.Φ.Η.Ο..
4. Για τις δημοσίως προσβάσιμες υποδομές που δεν 
εμπίπτουν σε Σ.Φ.Η.Ο. ή έως την εκπόνηση του Σ.Φ.Η.Ο. 
για τις δημοσίως προσβάσιμες υποδομές που εμπίπτουν 
σε αυτό, η εγκατάσταση των σημείων επαναφόρτισης 
Η/Ο διενεργείται, σύμφωνα με την κοινή υπουργική από-
φαση που προβλέπεται στην περ. β΄ της παρ. 7 του άρ-
θρου 114 του ν. 4070/2012 (Α΄ 82). Τα σημεία επαναφόρ-
τισης Η/Ο που έχουν ήδη εγκατασταθεί ή εγκαθίστανται 
έως την εκπόνηση του Σ.Φ.Η.Ο. της παρ. 1, λαμβάνονται υπόψη και συμπεριλαμβάνονται σε αυτό.
5. Το Αυτοτελές Τμήμα Ηλεκτροκίνησης του Υπουρ-
γείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας του άρθρου 40 πα-ρακολουθεί την εφαρμογή των Σ.Φ.Η.Ο..
6. Τα Σ.Φ.Η.Ο. επικαιροποιούνται από τους δήμους 
ανά τακτά χρονικά διαστήματα και ανά πέντε (5) κατ’ 
ελάχιστον έτη, με στόχο την επανεξέταση των συνθηκών 
ανάπτυξης και εφαρμογής της χωροθέτησης σημείων 
επαναφόρτισης Η/Ο.
7. Τα Σ.Φ.Η.Ο. δύναται να χρηματοδοτούνται από τους 
πόρους του Πράσινου Ταμείου, σύμφωνα με το άρθρο 6 
του ν. 3889/2010 (Α΄ 182).
8. Οι θέσεις στάθμευσης Η/Ο και επαναφόρτισης Η/Ο, 
όπως υπολογίζονται στα Σ.Φ.Η.Ο. που εκπονούνται από 
τους Ο.Τ.Α., αυξάνουν αντιστοίχως τις ελάχιστες απαιτού-
μενες θέσεις στάθμευσης, κατά την εκπόνηση οποιων-δήποτε σχετικών μελετών από τους Ο.Τ.Α..
Άρθρο 18
Χωροθέτηση χώρων στάσης / στάθμευσης 
(πιάτσες) Ε.Δ.Χ. – ΤΑΞΙ οχημάτων με σημεία επαναφόρτισης Η/Ο
1. Στις έδρες - διοικητικές μονάδες, όπου κυκλοφο-
ρούν αμιγώς ηλεκτρικά ή υβριδικά ηλεκτρικά επιβατικά 
οχήματα εξωτερικής φόρτισ ης δημόσιας χρήσης (Ε.Δ.Χ.- 
ΤΑΞΙ) με εκπομπές ρύπων έως 50 γρ. C2O/χλμ., δύνανται 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8931 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
να καθορίζονται χώροι στάσης/στάθμευσης (πιάτσες) με 
τις απαιτούμενες υποδομές επαναφόρτισης Η/Ο για χρή-
ση αποκλειστικά από αυτά, απαγορευμένης της χρησι-
μοποίησής τους από Ε.Δ.Χ.-ΤΑΞΙ με άλλη πηγή ενέργειας.
2. Στους χώρους στάσης/στάθμευσης (πιάτσες) Ε.Δ.Χ.-
ΤΑΞΙ οχημάτων που προορίζονται για μικτή χρήση, ήτοι 
χρησιμοποιούνται και από Ε.Δ.Χ.-ΤΑΞΙ με άλλη πηγή 
ενέργειας, τα αμιγώς ηλεκτρικά ή υβριδικά ηλεκτρικά 
Ε.Δ.Χ.-ΤΑΞΙ οχήματα εξωτερικής φόρτισης με εκπομπές 
ρύπων έως 50 γρ. CO2/χλμ. παίρνουν θέση σύμφωνα με 
τη σειρά προσέλευσής τους. Για την φόρτιση των ανω-
τέρω οχημάτων, στους χώρους αυτούς καθορίζεται 
υποχρεωτικά τουλάχιστον μία (1) θέση αποκλειστικής 
χρήσης από αμιγώς ηλεκτρικά ή υβριδικά ηλεκτρικά 
Ε.Δ.Χ.-ΤΑΞΙ οχήματα εξωτερικής φόρτισης με εκπομπές 
ρύπων έως 50 γρ. CO2/χλμ., με σημείο επαναφόρτισης 
Η/Ο για κάθε πέντε (5) θέσεις Ε.Δ.Χ.-ΤΑΞΙ οχημάτων και 
στο τέλος των συνολικών θέσεων, η οποία οριοθετείται 
με κατάλληλη σήμανση και διαγράμμιση. Εφόσον στους 
εν λόγω χώρους στάθμευσης υπάρχουν λιγότερες των 
πέντε (5) θέσεων, η χωροθέτηση γίνεται με κριτήριο την 
εν γένει χωρητικότητά τους.
3. Στα σημεία επαναφόρτισης Η/Ο, που ορίζονται με 
το παρόν απαγορεύεται ρητά να φορτίζουν άλλα Η/Ο 
εκτός από Ε.Δ.Χ.-ΤΑΞΙ.
Άρθρο 19
Χωροθέτηση θέσεων στάθμευσης Η/Ο για ΑμεΑ
1. Σε ποσοστό δύο τοις εκατό (2%) κατ’ ελάχιστον 
επί του συνόλου των προβλεπόμενων δημόσιων θέ-σεων στάθμευσης οχημάτων για άτομα με αναπηρία 
(ΑμεΑ), χωροθετούνται θέσεις στάθμευσης με σημεία 
επαναφόρτισης Η/Ο για ΑμεΑ. Οι συγκεκριμένες θέσεις 
φέρουν ειδική σήμανση, σύμφωνα με το άρθρο 4 του
ν. 2696/1999 (Α΄ 57).
2. Σε ιδιωτικούς χώρους στάθμευσης οχημάτων, το 
ανωτέρω ελάχιστο ποσοστό θέσεων για Η/Ο ΑμεΑ, ορί-
ζεται σε ένα τοις εκατό (1%) επί του συνόλου των θέσεων 
στάθμευσης ΑμεΑ.
3. Για τα σημεία επαναφόρτισης Η/Ο για οχήματα ΑμεΑ 
του παρόντος, εφαρμόζεται η υπ΄ αρ. 42863/ 438/2019 
κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Οικονομίας 
και Ανάπτυξης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Υποδομών 
και Μεταφορών, Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και 
Τουρισμού (Β΄ 2040).
Άρθρο 20
Σήμανση θέσεων στάθμευσης και σημείωνεπαναφόρτισης Η/Ο
1. Οι θέσεις στάθμευσης, που εξοπλίζονται με σημεία 
επαναφόρτισης Η/Ο σημαίνονται με τη ρυθμιστική πινα-
κίδα Ρ-40 με την ένδειξη «Απαγορεύονται η στάση και η 
στάθμευση», σε συνδυασμό με την πρόσθετη πινακίδα Πρ-19β με την ένδειξη «Εξαιρούνται τα Ηλεκτροκίνητα 
Οχήματα», σύμφωνα με το άρθρο 4 του Κώδικα Οδικής 
Κυκλοφορίας (Κ.Ο.Κ.) (ν. 2696/1999, Α΄ 57).
2. Οι θέσεις στάθμευσης Η/Ο σημαίνονται με την πινα-
κίδα P-35α με την ένδειξη «Θέση/Σημείο Επαναφόρτισης Ηλεκτροκίνητου Οχήματος». Προκειμένου να σημανθεί 
ο χώρος στάθμευσης Η/Ο, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και 
η ρυθμιστική πινακίδα Ρ-70 με την ένδειξη «Χώρος στάθ-
μευσης ορισμένης κατηγορίας οχημάτων», σε συνδυα-
σμό με την πρόσθετη πινακίδα Πρ-19α με την ένδειξη 
«Ηλεκτροκίνητα Οχήματα».
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄
ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ 
ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΦΟΡΤΙΣΗΣ Η/Ο ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΜΕ ΤΙΣ ΠΑΡ . 2 
ΕΩΣ 7 ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 8 ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 2010/31/
ΕΕ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ 19ΗΣ ΜΑΪΟΥ 2010 ΓΙΑ 
ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ (L 153), ΟΠΩΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΡ . 5 ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 1 ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ (ΕΕ) 2018/844 
ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ 30ΗΣ ΜΑΪΟΥ 2018 (L 156)
Άρθρο 21
Εγκατάσταση υποδομών 
επαναφόρτισης Η/Οσε νέα κτίρια(παρ. 2, 5 και 6 του άρθρου 8 της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/844)
1. Στην ηλεκτρολογική μελέτη των νέων κτιρίων πε-
ριλαμβάνεται η εγκατάσταση υποδομής καλωδίωσης, 
δηλαδή σωληνώσεων, οχετών, καναλιών για τη διέλευση 
ηλεκτρικών καλωδίων, ώστε στις θέσεις στάθμευσης, 
όπως αυτές προκύπτουν από την οικοδομική άδεια, να 
μπορούν να εγκατασταθούν σημεία επαναφόρτισης Η/Ο, 
σύμφωνα με όσα προβλέπονται στο παρόν. Η ηλεκτρο-λογική μελέτη, αποτελεί μέρος της συνολικής ηλεκτρο-
μηχανολογικής μελέτης και της μελέτης πυρασφάλει-
ας του κτιρίου και υποβάλλεται μαζί με τις υπόλοιπες 
μελέτες του άρθρου 40 του ν. 4495/2017 (Α΄ 167) στην αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης του Δήμου για την έκδοση οικοδομικής άδειας.
2. Σε νέα κτίρια με αποκλειστική χρήση κατοικίας και 
με περισσότερες από δέκα (10) θέσεις στάθμευσης, εγκα-
θίσταται υποχρεωτικά υποδομή καλωδίωσης, ώστε να 
καθίσταται δυνατή σε μεταγενέστερο στάδιο η εγκα-
τάσταση σημείου επαναφόρτισης Η/Ο σε κάθε θέση 
στάθμευσης οχημάτων.
3. Σε νέα κτίρια που δεν προορίζονται αποκλειστικά 
για κατοικία και τα οποία διαθέτουν περισσότερες από δέκα (10) θέσεις στάθμευσης, εγκαθίσταται υποχρεωτι-κά υποδομή καλωδίωσης, ώστε μία (1) κατ’ ελάχιστο σε 
κάθε πέντε (5) θέσεις στάθμευσης για τις θέσεις που δεν 
εξυπηρετούν την κατοικία να μπορεί σε μεταγενέστερο 
στάδιο να εφοδιαστεί με σημείο επαναφόρτισης Η/Ο. 
Για τις θέσεις που εξυπηρετούν κατοικίες ισχύει η παρ. 2. 
Στα κτίρια της παρούσας εγκαθίσταται υποχρεωτικά από 
την αρχή της κατασκευής ένα (1) κατ’ ελάχιστον σημείο επαναφόρτισης Η/Ο.
4. Σε όλα τα νέα κτίρια, δύναται να προβλεφθεί εγκα-
τάσταση υποδομής καλωδίωσης για την τοποθέτηση 
κοινόχρηστου σημείου επαναφόρτισης Η/Ο σε ξεχω-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8932 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
ριστή κοινόχρηστη θέση στάθμευσης, επιπλέον όσων 
σημείων προβλέπονται στο παρόν. Στην περίπτωση αυ-
τήν, το σημείο επαναφόρτισης μπορεί να συνδέεται με 
ξεχωριστή παροχή ηλεκτρικού ρεύματος. Η χωροθέτηση 
και η λειτουργία του σημείου αυτού αναφέρονται στον 
κανονισμό του κτιρίου. Οι δαπάνες που προκύπτουν επι-
μερίζονται αναλόγως στους ιδιοκτήτες ή στους ενοίκους, 
που κάνουν χρήση του σημείου επαναφόρτισης. Η κοι-
νόχρηστη θέση στάθμευσης για φόρτιση επισημαίνεται 
με σχετική διαγράμμιση και δεν πρέπει να παρεμποδίζει 
τους ελιγμούς και τη στάθμευση των οχημάτων ή την 
κίνηση των χρηστών και των πεζών.
Άρθρο 22
Εγκατάσταση υποδομών επαναφόρτισης Η/Ο σε υφιστάμενα κτίρια (παρ. 2, 3, 5 και 6 του άρθρου 8 της Οδηγίας(ΕΕ) 2018/844)
1. Σε υφιστάμενα κτίρια, τα οποία είχαν υποχρέωση 
πρόβλεψης θέσεων στάθμευσης, δύναται να εγκαθίστα-
ται νέα υποδομή καλωδίωσης σε κοινόχρηστους ή και 
κοινόκτητους χώρους, για την τοποθέτηση ξεχωριστής 
κοινόχρηστης παροχής, η οποία επιτρέπει την τοποθέτη-
ση σημείων επαναφόρτισης Η/Ο. Σε περιπτώσεις κτιρίων 
με πολλαπλές ιδιοκτησίες, για την ανωτέρω εγκατάστα-
ση απαιτείται η σύμφωνη γνώμη της απόλυτης πλειοψη-
φίας των συνιδιοκτητών [τουλάχιστον πεντακόσια ένα 
χιλιοστά (501/1000)]. Η λειτουργία και ο τρόπος χρήσης 
του συνόλου της εγκατάστασης συμπεριλαμβάνονται σε 
τεχνική έκθεση ηλεκτρολόγου ή ηλεκτρολόγου μηχανι-κού, η οποία προσαρτάται στον κανονισμό του κτιρίου.
2. Σε υφιστάμενα κτίρια επιτρέπεται στον ιδιοκτήτη ή 
δικαιούχο αποκλειστικής χρήσης χώρου στάθμευσης, 
με αποκλειστική δαπάνη, ευθύνη και επιμέλειά του, η 
εγκατάσταση υποδομής καλωδίωσης στη δική του θέση 
στάθμευσης και η εγκατάσταση και λειτουργία σημείου 
επαναφόρτισης Η/Ο, το οποίο τροφοδοτείται απευθείας 
μέσω της υφισταμένης παροχής ρεύματος ιδιόκτητου 
χώρου εντός της ίδιας οικοδομής ή μέσω νέας ιδιόκτη-
της παροχής ρεύματος. Για την εφαρμογή του παρόντος 
ορίζονται τα εξής:
α) Ο ιδιοκτήτης ή ο δικαιούχος αποκλειστικής χρήσης 
χώρου στάθμευσης υποχρεούται να προβεί σε προηγού-
μενη έγγραφη γνωστοποίηση προς τον διαχειριστή του κτιρίου επί αποδείξει παραλαβής της, ο οποίος οφείλει 
να ενημερώσει αμελλητί τους λοιπούς συνιδιοκτήτες του 
κτιρίου. Μετά την πάροδο τριάντα (30) ημερολογιακών ημερών από τη γνωστοποίηση προς τον διαχειριστή, ο 
ως άνω ιδιοκτήτης ή δικαιούχος χρήσης δικαιούται να 
προβεί στην εγκατάσταση.
β) Η υπεύθυνη δήλωση εγκαταστάτη (Υ.Δ.Ε.) που 
προβλέπεται στο άρθρο 2 του ν. 4483/1965 (Α΄ 118), 
το αντίγραφο της έγγραφης γνωστοποίησης προς τον 
διαχειριστή του κτιρίου και η απόδειξη παραλαβής της 
διατηρούνται στο αρχείο του ιδιοκτήτη ή του δικαιούχου 
χρήσης του χώρου στάθμευσης και είναι διαθέσιμα για έλεγχο.
γ) Η γενική συνέλευση των συνιδιοκτητών του κτιρίου 
δικαιούται, με απόφαση της απόλυτης πλειοψηφίας των συνιδιοκτητών [τουλάχιστον πεντακόσια ένα χιλιοστά 
(501/1000)] να εναντιωθεί στην πραγματοποίηση της 
εγκατάστασης, λόγω ουσιώδους παρεμπόδισης της χρή-
σης των υπόλοιπων χώρων στάθμευσης ή κοινόχρηστων 
χώρων του κτιρίου, προσκομίζοντας τεχνική έκθεση αρ-
μόδιου ηλεκτρολόγου μηχανικού στην αρμόδια Υπηρε-
σία Δόμησης, με κοινοποίηση στον ενδιαφερόμενο. Με 
την ίδια διαδικασία, δύναται να ζητήσει οποτεδήποτε τη 
διακοπή λειτουργίας της εγκατάστασης αυτής, λόγω μη 
τήρησης των προδιαγραφών ασφαλούς κατασκευής και 
λειτουργίας της ή ουσιώδους παρεμπόδισης της χρήσης 
των υπόλοιπων χώρων στάθμευσης ή κοινόχρηστων 
χώρων του κτιρίου.
3. Σε υφιστάμενα κτίρια, στα οποία γίνονται εργασίες 
ανακαίνισης με οικοδομική άδεια, που περιλαμβάνουν τον χώρο στάθμευσης, εντός του κτιρίου ή σε παρακεί-μενο χώρο, ή την ηλεκτρολογική υποδομή του κτιρίου, 
ισχύουν οι υποχρεώσεις των παρ. 1 έως 4 του άρθρου 21, 
εκτός αν ο υπεύθυνος μηχανικός δηλώσει, με υπεύθυνη 
δήλωσή του στην αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης, ότι το 
συνολικό κόστος εγκατάστασης των σημείων επαναφόρ-
τισης Η/Ο και υποδομής καλωδίωσης, σύμφωνα με τις ανωτέρω διατάξεις, υπερβαίνει το επτά τοις εκατό (7%) του συνολικού κόστους της ανακαίνισης του κτιρίου.
4. Σε υφιστάμενα κτίρια που δεν προορίζονται για 
κατοικία και διαθέτουν περισσότερες των είκοσι (20) 
θέσεων στάθμευσης οχημάτων, εγκαθίσταται υποχρε-
ωτικά μία (1) κατ’ ελάχιστον θέση στάθμευσης με σημείο 
επαναφόρτισης Η/Ο ανά είκοσι (20) θέσεις στάθμευσης έως την 1η.1.2023.
Άρθρο 23
Εγκατάσταση υποδομών επαναφόρτισης Η/Ο σε χώρους όπου στεγάζονται φορείς της Γενικής Κυβέρνησης (παρ. 2, 3, 5 και 6 του άρθρου 8 της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/844)
1. Το Δημόσιο και οι φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, 
που προβλέπονται στην παρ. 1 του άρθρου 14 του 
ν. 4270/2014 (Α΄ 143), υποχρεούνται έως την 1η.1.2022, 
να προβλέψουν τη χωροθέτηση, να εγκαταστήσουν και 
να λειτουργήσουν αριθμό υποδομών επαναφόρτισης 
Η/Ο, σύμφωνα με όσα ορίζονται στα άρθρα 21 και 22, 
όπου στεγάζονται οι υπηρεσίες τους και προβλέπεται 
ή έχει προβλεφθεί η λειτουργία ή κατασκευή χώρων 
στάθμευσης κοινής χρήσης, κλειστών ή ανοιχτών. Για τα 
κτίρια του Δημοσίου και των φορέων της Γενικής Κυβέρ-
νησης, κατά την παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014, 
τα οποία βρίσκονται υπό καθεστώς μίσθωσης, ισχύει η 
υποχρέωση του πρώτου εδαφίου της παρούσας,κατόπιν 
γνωστοποίησης της πρόθεσης εγκατάστασης στον ιδιο-
κτήτη του κτιρίου. Στην περίπτωση αυτήν, ο ιδιοκτήτης 
έχει δικαίωμα εναντίωσης με τους όρους της περ. γ’ της παρ. 2 του άρθρου 22.
2. Το Δημόσιο και οι φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, 
κατά την παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014, υπο-χρεούνται έως την 1η.1.2022 να εγκαταστήσουν θέσεις 
στάθμευσης με σημείο επαναφόρτισης Η/Ο, σύμφωνα με 
τα όσα ορίζονται στην παρ. 4 του άρθρου 22, και σε κάθε 
περίπτωση ένα (1) κατ’ ελάχιστον σημείο επαναφόρτισης 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8933 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
Η/Ο, στα υφιστάμενα κτίριά τους που διαθέτουν περισ-
σότερες των είκοσι (20) θέσεων στάθμευσης οχημάτων.
Άρθρο 24
Προϋποθέσεις εγκατάστασης σημείων επαναφόρτισης Η/Ο σε κτίρια
(παρ. 7 του άρθρου 8 της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/844)
1. Για κατασκευές σε υφιστάμενα κτίρια με σκοπό την 
εγκατάσταση της υποδομής και την τοποθέτηση συσκευ-
ών φόρτισης Η/Ο, για τη σύνδεση των οποίων δεν απαι-
τείται η εγκατάσταση νέου μετασχηματιστή (Μ/Σ) μέσης 
τάσης/χαμηλής τάσης (ΜΤ/ΧΤ) στην εσωτερική ηλεκτρι-
κή εγκατάσταση, δεν απαιτείται οικοδομική άδεια, ούτε 
έγκριση εργασιών μικρής κλίμακας του άρθρου 30 του ν. 4495/2017 (Α΄ 167).
Η περαίωση των εργασιών εγκατάστασης πιστοποι-
είται με τη συμπλήρωση του εντύπου της αίτησης/ενη-μέρωσης προς τον Διαχειριστή Ελληνικού Δικτύου Δια-νομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (Δ.Ε .Δ.Δ.Η.Ε. Α.Ε.), η οποία 
κοινοποιείται στον διαχειριστή του κτιρίου. Μετά από 
την έναρξη λειτουργίας της ηλεκτρονικής ταυτότητας 
του κτιρίου, σύμφωνα με το άρθρο 52 του ν. 4495/2017 
(Α΄ 167), η αίτηση προς τον Διαχειριστή με τα συνημμένα 
σε αυτήν έγγραφα αποστέλλονται μέσω του πληροφο-
ριακού συστήματος e-adeies και καταχωρίζονται στον 
φάκελο ηλεκτρονικής ταυτότητας του κτιρίου.
2. Για την εγκατάσταση της υποδομής και την τοποθέ-
τηση συσκευών φόρτισης Η/Ο σε υφιστάμενα κτίρια, για 
τη σύνδεση των οποίων απαιτείται η εγκατάσταση νέου 
μετασχηματιστή (Μ/Σ) ΜΤ/ΧΤ στην εσωτερική ηλεκτρι-
κή εγκατάσταση, απαιτείται έγκριση εργασιών μικρής 
κλίμακας, σύμφωνα με το άρθρο 29 του ν. 4495/2017 
(Α΄ 167).
Οι μελέτες, οι τεχνικές περιγραφές, οι τεχνικές εκθέ-
σεις, τα σχέδια, η Υ.Δ.Ε. και αντίγραφο της έγγραφης γνω-
στοποίησης προς τον διαχειριστή του κτιρίου, στην πε-ρίπτωση έγκρισης εργασιών δόμησης μικρής κλίμακας, 
υποβάλλονται στο πληροφοριακό σύστημα e-adeies, 
από τον εξουσιοδοτημένο μηχανικό. Μετά από την έναρ-
ξη λειτουργίας της ηλεκτρονικής ταυτότητας του κτιρίου, 
τα ανωτέρω στοιχεία ενσωματώνονται στον φάκελο της 
ηλεκτρονικής ταυτότητας του κτιρίου.
3. Η σύνδεση υποδομών επαναφόρτισης Η/Ο σε 
υφιστάμενη παροχή, με επαύξηση αυτής ή μέσω νέας 
παροχής, διενεργείται σύμφωνα με τις διαδικασίες ηλε-κτροδοτήσεων.
4. Στους στεγασμένους κλειστούς χώρους στάθμευσης 
αυτοκινήτων που διαθέτουν σημεία επαναφόρτισης Η/Ο 
λαμβάνονται μέτρα πυροπροστασίας, σύμφωνα με το 
άρθρο 26.
Άρθρο 25
Εξαίρεση από την έγκριση εργασιών μικρής 
κλίμακας – Τροποποίηση του άρθρου 30 του 
ν. 4495/2017
Στην παρ. 1 του άρθρου 30 του ν. 4495/2017 (Α΄ 167), 
προστίθεται περ. κβ΄ και το άρθρο 30 διαμορφώνεται 
ως εξής:«Άρθρο 30
Εργασίες για τις οποίες δεν απαιτείται οικοδομική άδεια ή έγκριση εργασιών μικρής κλίμακας
1. Δεν απαιτείται οικοδομική άδεια ούτε έγκριση ερ-
γασιών μικρής κλίμακας, με την επιφύλαξη των ειδικών 
διατάξεων που αφορούν στην περιοχή ή στο κτίριο, για 
τις εξής εργασίες:
α) εργασίες εσωτερικών χρωματισμών, μικρών επι-
σκευών θυρών και παραθύρων ή μεμονωμένων επισκευ-
ών για λόγους χρήσης και υγιεινής,
β) μικρής έκτασης εσωτερικές επισκευές ή διασκευ-
ές που δεν μεταβάλλουν τη φέρουσα κατασκευή του 
κτιρίου, καθώς και κατασκευές που απαιτούνται για τη μετακίνηση ή την κάθε μορφής εξυπηρέτηση των ατό-
μων με αναπηρία ή εμποδιζόμενων ατόμων. Δεν συμπε-
ριλαμβάνεται η κατασκευή ανελκυστήρα της παρ. 2 του 
άρθρου 27 του ν. 4067/2012,
γ) εξωτερικοί χρωματισμοί ή αντικατάσταση κιγκλι-
δωμάτων ή επισκευή επιχρισμάτων ή επισκευή όψεων χωρίς χρήση ικριωμάτων,
δ) συντήρηση, επισκευή, διασκευή ή και τμηματική 
αντικατάσταση εγκαταστάσεων και αγωγών κτιρίων,
ε) αντικατάσταση εσωτερικών ή εξωτερικών κουφω-
μάτων και υαλοπινάκων στο ίδιο άνοιγμα,
στ) συντήρηση και επισκευή στεγών ή δωμάτων χωρίς 
χρήση ικριωμάτων,
ζ) μικρές διαμορφώσεις του εδάφους μέχρι συν/πλην 
0,80 μ. από το φυσικό έδαφος,
η) τοποθέτηση κλιματιστικών και επιτοίχιων λεβήτων 
αερίου για θέρμανση και παραγωγή ζεστού νερού χρή-σης σε υφιστάμενα κτίρια, σύμφωνα με την παρ. 10 του άρθρου 16 του ν. 4067/2012, εγκατάσταση συστοιχίας επιτοίχιων λεβήτων αερίου για θέρμανση ή παραγωγή ζεστού νερού χρήσης σε ισόγειους υπαίθριους χώρους 
κατοικιών, εγκατάσταση συστημάτων τροφοδοσίας, 
ρύθμισης και μέτρησης φυσικού αερίου, όπως ρυθμι-
στές, μετρητές και παροχετευτικοί αγωγοί, εγκατάσταση 
συστημάτων Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού και Θερμό-
τητας Υψηλής Αποδοτικότ ητας (Σ.Η.Θ.Υ.Α.), υπέργειων 
σταθμών διανομής ή μέτρησης και ρύθμισης φυσικού 
αερίου, σύμφωνα με το άρθρο 17 του ν. 4067/2012,
θ) τοποθέτηση ηλιακών θερμοσιφώνων, σύμφωνα με 
τις παρ. 2β και 2γ του άρθρου 19 του ν. 4067/2012,
ι) εργασίες τοποθέτησης παθητικών ηλιακών συστη-
μάτων ή αντικατάστασης εξωτερικών κουφωμάτων ή 
τοποθέτησης ή αντικατάστασης καμινάδων στις εξωτε-
ρικές όψεις υφιστάμενων κτιρίων, χωρίς χρήση ικριω-
μάτων, στο πλαίσιο του προγράμματος «Εξοικονόμηση 
κατ’ οίκον», καθώς και εργασίες τοποθέτησης παθητικών 
ηλιακών συστημάτων ή αντικατάστασης εξωτερικών 
κουφωμάτων ή τοποθέτησης ή αντικατάστασης καμι-
νάδων στις εξωτερικές όψεις υφιστάμενων κτιρίων χωρίς 
χρήση ικριωμάτων,
ια) τοποθέτηση ή εγκατάσταση εξοπλισμού σε κτίρια, 
όπως ντουλάπες και γλάστρες, αλλαγή, τοποθέτηση ή και 
αφαίρεση διαχωριστικών στοιχείων εξωστών, καθώς και 
τοποθέτηση μικρής έκτασης μόνιμων διακοσμητικών 
και χρηστικών στοιχείων, όπως αγάλματα, σιντριβάνια, 
εικονοστάσια, πάγκοι και τραπέζια, ή πρόχειρων καταλυ-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8934 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
μάτων ζώων επιφάνειας έως τρία (3) τ.μ. σε ακαλύπτους 
χώρους οικοπέδων και γηπέδων,
ιβ) κατασκευή εστιών, φούρνων και τζακιών με τις κα-
πνοδόχους τους σε ακάλυπτους χώρους οικοπέδων ή γη-
πέδων, με την προϋπόθεση ότι υπάρχει κτίριο με χρήση κατοικίας, καθώς και σε κτίριο που διαθέτει οικοδομική 
άδεια ή υφίσταται νόμιμα, εφόσον δεν θίγονται τα φέρο-
ντα στοιχεία του κτιρίου με χρήση κατοικίας και με την 
προϋπόθεση, ότι αποτελούν ανεξάρτητες, μεμονωμένες 
κατοικίες με αυτοτελή φέροντα οργανισμό,
ιγ) κατασκευή πέργκολας με ή χωρίς προσωρινά σκί-
αστρα επιφανείας έως πενήντα (50) τ.μ., σε ακάλυπτους 
χώρους, προκήπια και βεράντες ισογείων, εφόσον δεν 
απαγορεύεται από ειδικές διατάξεις που ισχύουν στην 
περιοχή,
ιδ) κατασκευές, όπως σκάλες, κεκλιμένα επίπεδα (ρά-
μπες), αντηρίδες και πεζούλια σε ακαλύπτους χώρους 
οικοπέδων και γηπέδων,
ιε) τοποθέτηση προσωρινών σκιάστρων, περσίδων, 
προστεγασμάτων και τεντών,
ιστ) διάστρωση δαπέδου ακάλυπτου χώρου με την 
προϋπόθεση, ότι αυτή δεν υπερβαίνει το ένα τρίτο (1/3) του ακάλυπτου χώρου,
ιζ) διαμόρφωση εδάφους έως 0,80 μ. από το φυσικό 
έδαφος για λόγους βελτίωσης του φυσικού του ανάγλυ-φου, με χρήση φυσικών ασύνδετων υλικών, όπως χώμα 
και λιθοδομή χωρίς κονίαμα, χωρίς αλλοίωση της γενικής 
φυσικής γεωμορφολογίας του, της φυσικής κλίσης απορ-
ροής των ομβρίων υδάτων και των σταθμών αφετηρίας μέτρησης των υψομέτρων,
ιη) κατασκευές εντός οικοπέδου-γηπέδου για τη δημι-
ουργία χώρων εισόδου στα οικόπεδα και γήπεδα, ύψους 
έως δυόμισι (2,50) μ., πλάτους έως δυόμισι (2,50) μ. βά-θους έως ένα (1.00) μ.,
ιθ) κατασκευές για την τοποθέτηση μετρητών ηλεκτρι-
κού ρεύματος στα όρια των οικοπέδων γηπέδων ή εντός 
ακάλυπτων χώρων αυτών, σύμφωνα με τις ισχύουσες 
προδιαγραφές,
κ) φωτοβολταϊκά συστήματα πάνω σε κτίρια και για 
ισχύ συστημάτων έως και 100kW,
κα) κατασκευές υπόγειων βάσεων από οπλισμένο 
σκυρόδεμα για την έδραση ηλεκτρομηχανολογικού 
εξοπλισμού κάθε είδους, η εγκατάσταση επ’ αυτών του 
αντίστοιχου ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού, καθώς 
και οι κατασκευές των συνοδών έργων εντός κάθε τύπου 
και κατηγορίας υπαίθριων Υποσταθμών του Συστήματος 
Μεταφοράς και του Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέρ-
γειας, υφισταμένων ή νέων, που σε κανένα σημείο δεν υπερβαίνουν τα 0,50 μ. από την τελικά διαμορφωμένη 
στάθμη εδάφους και για τις οποίες διατίθεται στατική 
μελέτη εγκεκριμένη από τον φορέα υλοποίησης,
κβ) κατασκευές για την εγκατάσταση υποδομής και 
τοποθέτηση συσκευών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, 
χωρίς να απαιτείται η εγκατάσταση νέου μετασχημα-
τιστή (Μ/Σ) ΜΤ/ΧΤ στην εσωτερική ηλεκτρική εγκατά-
σταση.
2. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας, μπορεί να συμπληρώνονται ή να τροποποι-
ούνται οι εργασίες για τις οποίες δεν απαιτείται η έκδοση 
άδειας ή η έγκριση εργασιών δόμησης μικρής κλίμακας.»Άρθρο 26
Μέτρα πυροπροστασίας – Τροποποίηση του άρθρου 6 του π.δ. 41/2018
1. Στις περιπτώσεις εγκατάστασης σημείων επανα-
φόρτισης Η/Ο σε κλειστούς χώρους στάθμευσης αυτο-κινήτων ανεξαρτήτως επιφάνειας, επιπροσθέτως όσων 
ορίζονται στο π.δ. 41/2018 (Α΄ 80) περί πυροπροστασίας 
για τη χρήση κτιρίου, επιβάλλεται η τοποθέτηση ενός (1) 
κατ’ ελάχιστον πυροσβεστήρα διοξειδίου του άνθρακα (CO
2), κατασβεστικής ικανότητας 55Β τουλάχιστον ανά 
τρία (3) σημεία επαναφόρτισης Η/Ο.
2. Το τέταρτο εδάφιο της περ. ΙΙ της παρ. 6.7 του άρ-
θρου 6 του π.δ. 41/2018, αντικαθίσταται και το άρθρο 6 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 6
Δομική πυροπροστασία
6.1. Γενικά
Οι διατάξεις του άρθρου αυτού αποσκοπούν στον πε-
ριορισμό των κινδύνων μερικής ή ολικής κατάρρευσης 
του κτιρίου εξαιτίας πυρκαγιάς, εξάπλωσης της φωτιάς μέσα στο κτίριο, αλλά και μετάδοσης της πυρκαγιάς σε γειτονικά κτίρια ή άλλες κατασκευές. Ειδικότερα ορίζο-νται:
• ο ελάχιστος δείκτης πυραντίστασης των φερόντων 
δομικών στοιχείων, των πυροπροστατευμένων οδεύσε-
ων διαφυγής και των πυροδιαμερισμάτων των κτιρίων, ανάλογα με τη χρήση τους και το μέγεθός τους,
• το μέγιστο επιτρεπόμενο εμβαδόν και όγκος, όπως 
τυχόν ορίζεται στις ειδικές διατάξεις χρήσεων του Κεφα-
λαίου Β΄, πυράντοχου διαχωρισμού των κτιρίων ανάλογα 
με τη χρήση τους και τυχόν επικινδυνότητα των περιε-χομένων τους (πυροδιαμερισματοποίηση),
• οι χώροι αυξημένης επικινδυνότητας (επικίνδυνοι 
χώροι), οι οποίοι πρέπει να αποτελούν ξεχωριστό πυ-
ροδιαμέρισμα,
• οι απαιτήσεις αντίδρασης στη φωτιά των εσωτερικών 
τελειωμάτων των χώρων, ανάλογα με τη χρήση τους,
• μέτρα για την προστασία των εσωτερικών και εξωτε-
ρικών κατακόρυφων οδεύσεων διαφυγής,
• οι απαιτήσεις αντίδρασης στη φωτιά και πυραντίστα-
σης των εξωτερικών δομικών στοιχείων των όψεων των 
κτιρίων, σε συνάρτηση με τα όμορα κτίρια.
Οι προδιαγραφές πυροπροστασίας των δομικών προ-
ϊόντων και δομικών στοιχείων διαχωρίζονται σε δυο βα-
σικές κατηγορίες, ανάλογα με τις εκάστοτε απαιτήσεις:
1. Η συμπεριφορά ως προς την «αντίδραση στη φωτιά» 
(reaction to fire) αφορά δομικά προϊόντα, όπως εσωτερι-
κά τελειώματα, τα οποία αναμένεται να εκτεθούν άμεσα 
στη φωτιά, κατά τα αρχικά της στάδια. Στην περίπτωση 
αυτήν, ο βασικός στόχος πυροπροστασίας είναι ο πε-
ριορισμός της εξάπλωσης της φωτιάς και του καπνού, 
καθώς και η αποτροπή ή καθυστέρηση της εμφάνισης 
του φαινομένου της καθολικής ανάφλεξης (flashover). 
Επιπρόσθετα στοιχεία για τον τρόπο ταξινόμησης των 
δομικών προϊόντων στο σύστημα των Ευρωπαϊκών κλά-
σεων και τις δοκιμές αντίδρασης στη φωτιά δίνονται στο 
Παράρτημα Δ΄.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8935 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
2. H συμπεριφορά ως προς την «πυραντίσταση» (fire resistance) αφορά φέροντα και μη-φέροντα δομικά στοιχεία, 
καθώς και διαχωριστικά στοιχεία πυροδιαμερισμάτων, τα οποία αναμένεται να εκτεθούν στη φωτιά, κατά το στάδιο 
της πλήρως ανεπτυγμένης φωτιάς, το οποίο έπεται του φαινομένου της καθολικής ανάφλεξης. Στην περίπτωση αυ-
τήν, ο βασικός στόχος πυροπροστασίας είναι ο περιορισμός της φωτιάς στον χώρο (ή το κτίριο) από το οποίο αυτή 
ξεκίνησε, καθώς επίσης και η αποτροπή φαινομένων δομικής αστοχίας. Για τις κατηγορίες επιδόσεων αντίστασης στη 
φωτιά (πυραντίστασης), εφαρμόζεται το σύστημα κατάταξης του παραρτήματος της αριθμ. 2000/367/ΕΚ απόφασης 
της Επιτροπής της 3ης Μαΐου 2000 «για την εφαρμογή της Οδηγίας 89/106/ΕΟΚ του Συμβουλίου όσον αφορά την 
κατάταξη των δομικών προϊόντων των δομικών έργων και μερών τους ανάλογα με τις επιδόσεις αντίστασης στη 
φωτιά». Επιπρόσθετα στοιχεία για τον τρόπο προσδιορισμού του δείκτη πυραντίστασης των δομικών στοιχείων 
και τις δοκιμές πυραντίστασης, δίνονται στο Παράρτημα Γ΄.
6.2. Απαιτήσεις Δείκτη ΠυραντίστασηςΟι απαιτήσεις πυραντίστασης αφορούν τα φέροντα δομικά στοιχεία του κτιρίου για την εξασφάλιση της μη κα-
τάρρευσής του, τις πυροπροστατευμένες οδεύσεις διαφυγής για την ασφαλή εκκένωση των χρηστών του κτιρίου 
και τα περιβλήματα των πυροδιαμερισμάτων στα οποία υποδιαιρείται το κτίριο, για την ανάσχεση της εξάπλωσης 
της φωτιάς εντός αυτού (βλ. Παράρτημα Γ΄).
Ο ελάχιστος δείκτης πυραντίστασης για κάθε χρήση κτιρίου και σε συνάρτηση με το ύψος αυτού, αναγράφεται 
στον Πίνακα 7.

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8936 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
Στην περίπτωση εγκατάστασης αυτόματου συστήματος πυρόσβεσης με νερό (καταιονισμού ύδατος) στο πυ-
ροδιαμέρισμα, επιτρέπεται ο δείκτης πυραντίστασης να μειώνεται κατά 60 λεπτά, σε καμία περίπτωση όμως δεν 
μπορεί να υπολείπεται των 60 λεπτών.
Ο δείκτης πυραντίστασης ενός δομικού στοιχείου καθορίζεται, σύμφωνα με τις δοκιμές πυραντίστασης, κατά 
το Πρότυπο EN 13501 και αφορά πληθώρα κριτηρίων - επιδόσεων τα οποία απεικονίζονται στο Παράρτημα Γ΄. 
Συνήθως όμως, με τον όρο πυραντίσταση εννοείται η ικανοποίηση των εξής τριών κριτηρίων: της ευστάθειας (R), 
της ακεραιότητας (Ε) και της αντίσ τασης στη δίοδο της θερμότητας (Ι).
Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα δομικά στοιχεία των κτι ρίων, αναλόγως της θέσης που τοποθετούνται σε αυτά, 
αλλά και της χρήσης του κτιρίου, του μεγέθους αυτού και της εκτιμώμενης επικινδυνότητάς του, δεν υποχρεούνται 
στην ικανοποίηση και των τριών αυτών κριτηρίων - επ ιδόσεων, αντίθετα δύναται να πληρούν ένα ή περισσότερα 
εξ αυτών ή και επιπρόσθετα κάποιο ή κάποια από τα υπόλοιπα κριτήρια.
Τα απαιτούμενα κριτήρια - επιδόσεις πυραντίστασης που πρέ πει να τηρούν τα δομικά στοιχεία κατά περίπτωση, 
καθορίζονται στον Πίνακα 8.
Πίνακας 8: Ελάχιστα απαιτούμενα κριτήρια επιδόσεων δεικτών πυραντίστασης δομικών στοιχείων
6.3. Φέροντα δομικά στοιχεία
Ο φέρων οργανισμός των κτιρίων πρέπει, σε περίπτωση πυ ρκαγιάς, να είναι ικανός να φέρει τα φορτία για τα 
οποία προορίζεται, για ένα χρονικό διάστημα που καθορίζεται από τον δείκτη πυραντίστασης για κάθε χρήση 
κτιρίου. Η απαίτηση αυτή, εφαρμόζεται στο σύνολο του φέροντος οργανισμού και στα επί μέρους δομικά στοιχεία 
που τον απαρτίζουν.
Για τον σχεδιασμό των φερόντων δομικών στοιχείων έναντι πυρκαγιάς, οι μελετητές επιτρέπεται να χρησιμοποιούν 
τους Ευρωκώδικες (σειρά προτύπων ΕΛΟΤ ΕΝ 1990 έως 1999), όπως αυτοί εφαρμόζονται στην Ελλάδα, σε συνδυα-
σμό με τα αντίστοιχα Εθνικά Προσαρτήματα (ΕΛΟΤ ΕΝ 199Χ/ΝΑ), λαμβάνοντας υπόψη τους προβλεπόμενους στον 
παρόντα κανονισμό ελάχιστους απαιτούμενους δείκτες πυραντίστασης (Πίνακας 7), καθώς και άλλες προσήκουσες 
σχετικές απαιτήσεις. Ο σχεδιασμός θα γίνεται σύμφωνα με τις υπ ολογιστικές μεθόδους, που αναφέρονται στους αντί-
στοιχους Ευρωκώδικες ή με βάση τους σχετικούς Πίνακες των Ευρωκωδίκων, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις 
χρήσης τους που ορίζονται στους αντίστοιχους Ευρωκώδικες. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, εφόσον απαιτείται και 
συντρέχουν οι απαραίτητες προϋποθέσεις, μπορεί  να γίνεται χρήση προηγμένων μεθόδων και προσομοιωμάτων 
υπολογισμού και γενικών αρχών πυρομηχανικής.
Για τον προσδιορισμό του απαιτούμενου δείκτη πυραντίστασης κάθε δομικού στοιχείου, ανεξαρτήτως του εί-
δους του υλικού από το οποίο αποτελείται, απαιτούνται να διατίθενται τα προβλεπόμενα, από τα κατά περίπτωση πρότυπα, πιστοποιητικά.
Σε ειδικές περιπτώσεις ή αν δεν διατίθενται τα απαιτούμε να πιστοποιητικά, ο δείκτης πυραντίστασης ή και άλλες 
ιδιότητες πυροπροστασίας θα προσδιορίζονται με βάση τις ανάλογες πρότυπες δοκιμές εκτελούμενες από διαπι-
στευμένα για τις συγκεκριμένες δοκιμές Εργαστήρια.
Τα ανωτέρω εφαρμόζονται και για μη φέροντα δομικά στοιχεία και υλικά.
Από την απαίτηση πυραντίστασης για τη φέρουσα κατασκευή, εξαιρούνται αυτοτελή και λειτουργικά ανεξάρτητα 
μονώροφα κτίρια βοηθητικής χρήσης, στα οποία συντρέχουν σωρευτικά οι εξής προϋποθέσεις:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8937 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
• δεν έχουν υπόγειο, ούτε πρόβλεψη μελλοντικών ορόφων,
• έχουν μικτό ύψος που δεν υπερβαίνει τα 4,50 μ.,• έχουν μικτό εμβαδόν που δεν υπερβαίνει τα 100 τ.μ.,• δεν περιλαμβάνουν επικίνδυνους χώρους, ούτε χώρους υψηλού βαθμού κινδύνου,• στα κτίρια αυτά οι λοιπές απαιτήσεις δομικής πυροπροστασίας διατηρούνται σε ισχύ.6.4. Πυροπροστατευμένες οδεύσεις διαφυγήςΤα δομικά στοιχεία του περιβλήματος πυροπροστατευμένων οδεύσεων διαφυγής, δηλαδή οι τοίχοι, τα δάπεδα, 
οι οροφές και τα κουφώματα, καθώς και τυχόν πυροπροστατευμένοι προθάλαμοι, πρέπει να έχουν τον ελάχιστο δείκτη πυραντίστασης, όπως αυτός καθορίζεται για κάθε κατηγορία κτιρίου ανάλογα με τη χρήση του (Πίνακας 7).
Τα πυράντοχα κουφώματα των πυροπροστατευμένων οδεύσεων πρέπει γενικά να είναι αυτοκλειόμενα και ο 
δείκτης πυραντίστασής τους επιτρέπεται να υπολείπεται του απαιτουμένου για το πυροδιαμέρισμα κατά 30 λεπτά, αλλά όχι μικρότερο των 30 λεπτών.
6.5. Πυροδιαμερισματοποίηση
Ο διαχωρισμός ενός κτιρίου σε πυροδιαμερίσματα έχει στόχο να περιορίσει την πυρκαγιά μέσα στον χώρο που 
εκδηλώθηκε και να ανασχέσει την οριζόντια ή/και κατακόρυφη εξάπλωσή της στο υπόλοιπο κτίριο. Για κάθε κατη-γορία κτιρίου καθορίζεται ένα μέγιστο όριο εμβαδού (Πίνακας 9) και σε κάποιες ειδικές χρήσεις και ένας μέγιστος όγκος, πέρα από τα οποία απαιτείται υποδιαί ρεση του κτιρίου σε πυροδιαμερίσματα (Σχήμα 15).
Επικίνδυνοι χώροι πρέπει υποχρεωτικά να αποτελούν πυροδιαμέρισμα, με δείκτη πυραντίστασης τον απαιτούμενο 
για το υπόλοιπο κτίριο και όχι μικρότερο των 60 λεπτών.
Σε υπόγεια κτιρίων που εκτείνονται σε βάθος μεγαλύτε ρου των 10 μ. υπό τη στάθμη του εδάφους, κάθε υπόγει-
ος όροφος πρέπει να αποτελεί ξεχωριστό πυροδιαμέρισμα και να διαχωρίζεται πυράντοχα από τους υπόλοιπους υπόγειους ορόφους.
Στις λοιπές περιπτώσεις υπογείων χώρων κτιρίων που δε ν εκτείνονται σε βάθος μεγαλύτερο των 10 μ. δεν απαιτείται 
πυράντοχος διαχωρισμός μεταξύ των υπόγειων ορόφων παρά μόνον πυράντοχος διαχωρισμός μεταξύ της οροφής 
του Α΄ υπογείου με την ανωδομή (Σχήμα 16). Κατ’ εξαίρεση, στα κτίρια όλων των χρήσεων πλην των κατηγοριών Ε 
μόνο για την υποκατηγορία Ε3, Ζ, Η μόνο για καταστήματα υψηλού βαθμού κινδύνου, Ι μόνο για την υποκατηγορία 
Ζ3, Κ και Λ, επιτρέπεται ο μή πυράντοχος διαχωρισμός του πρώτου υπογείου από την ανωδομή, εφ’ όσον συνδέεται 
λειτουργικά με τη χρήση αυτής και το συνολικό εμβαδόν του πυροδιαμερίσματος που δημιουργείται δεν υπερβαί-νει το μέγιστο επιτρεπόμενο εμβαδόν πυροδιαμερίσματος υπογείου για την εκάστοτε χρήση, όπως ορίζεται στον πίνακα 9 του παρόντος άρθρου (Σχήμα 16 γ).
Τα δομικά στοιχεία του περιβλήματος ενός πυροδιαμερίσματος, δηλαδή οι τοίχοι, το δάπεδο, η οροφή και τα 
κουφώματα πρέπει να έχουν τον ελάχιστο δείκτη πυραντίστασης που καθορίζεται για κάθε κατηγορία κτιρίου 
ανάλογα με τη χρήση του (Πίνακας 7).
Όλα τα κουφώματα (εκτός των εξωτερικών) σε τοίχους πυροδιαμερισμάτων πρέπει να είναι πυράντοχα, με δείκτη 
πυραντίστασης τον απαιτούμενο για τον αντίστοιχο τοίχο μειούμενο κατά 30 λεπτά, αλλά όχι μικρότερο των 30 
λεπτών.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8938 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
Σε ορισμένες χρήσεις κτιρίων, είναι δυνατόν κατά την πυροδιαμερισματοποίησή τους, αντί σταθερών δομικών 
στοιχείων να γίνεται χρήση πυράντοχων ρολών ή πυροκουρτίνων ισοδύναμης ακεραιό τητας και θερμομονωτικής 
ικανότητας, σύμφωνα με τις κατά περίπτωση προϋπ οθέσεις των ειδικών διατάξεων του Κεφαλαίου Β΄. Σε κάθε 
περίπτωση τα πυράντοχα ρολά δεν επιτρέπεται να υποκαθιστούν τοίχους υπόγειων πυροδιαμερισμάτων και επι-
κίνδυνων χώρων.
Τα μηχανοστάσια ανελκυστήρων τοποθετούνται κατά προτίμηση (ιδιαίτερα σε πολυόροφα κτίρια) στην κορυφή 
των φρεατίων και πρέπει να έχουν περίβλημα με δομικά στοι χεία δείκτη πυραντίστασης τουλάχιστον 60 λεπτών.
Σε κτίρια πολλαπλών χρήσεων με εμπλεκόμενες χρήσεις λαμβάνεται ο κατά περίπτωση δυσμενέστερος δείκτης 
πυραντίστασης του Πίνακα 7.
Σε κτίρια με συμπληρωματικές χρήσεις, που δεν έχουν πληρότητα λαμβάνεται ο δείκτης πυραντίστασης της κυρι-
αρχούσας χρήσης σύμφωνα με τον Πίνακα 7. Στην περίπτωση που οι συμπληρωματικές χρήσεις έχουν πληρότητα, κάθε χρήση ακολουθεί τον αντίστοιχο για τη χρήση της δείκτη πυραντίστασης, ενώ τα φέροντα δομικά στοιχεία 
και οι πυροπροστατευμένες οδεύσεις διαφυγής πληρούν το δείκτη πυραντίστασης της δυσμενέστερης χρήσης, 
με δεδομένο ότι σε κάθε περίπτωση ο δείκτης δεν μπορεί  να μειώνεται προς τον όροφο εκκένωσης του κτιρίου.
Σε κτίρια πολλαπλών χρήσεων με διαχωρισμένες χρήσεις:• τα δομικά στοιχεία του περιβλήματος κάθε πυ ροδιαχωρισμένης χρήσης πληρούν τις απαιτήσεις του πίνακα 7 
της κάθε χρήσης,
• τα φέροντα δομικά στοιχεία και οι πυροπροστατευμένες οδεύσεις διαφυγής πληρούν το δείκτη πυραντίστασης 
της δυσμενέστερης χρήσης, με δεδομένο ότι σε κάθε περίπτ ωση ο δείκτης δεν μπορεί να μειώνεται προς τον όροφο 
εκκένωσης του κτιρίου,
• τα δομικά στοιχεία στα κοινά τους όρια (κάθετα ή και οριζόντια) πρέπει να πληρούν το δείκτη πυραντίστασης 
του Πίνακα 10 που προκύπτει από τον συνδυασμό των χρήσεων που διαχωρίζονται.
Σε κάθε περίπτωση, κάθε αυτοτελής κατοικία πρέπει να διαχωρίζεται πυράντοχα από τις όμορες ιδιοκτησίες ή 
χρήσεις.
Επιπρόσθετα σε όλα τα κτίρια πλην των κατηγοριών Ε1 και Ε3 της χρήσης Υγείας και Κοινωνικής Πρόνοιας, καθώς 
και των κτιρίων της κατηγορίας Αποθήκευσης, όπου υφίστανται στεγασμένα αίθρια επιτρέπεται η απαιτούμενη 
πυροδιαμερισματοποίηση των χώρων που γειτνιάζουν με το  αίθριο, αντί σταθερών δομικών στοιχείων να γίνεται 
χρήση πυράντοχων ρολών ή πυροκουρτίνων ισοδύναμης ακ εραιότητας και θερμομο νωτικής ικανότητας διασυν-
δεδεμένων με το σύστημα πυρανίχνευσης που κλείνουν σε χρ όνο μικρότερο του 1 min. Τα εν λόγω στοιχεία δεν 
πρέπει να επηρεάζουν τον σχεδιασμό των οδεύσεων διαφυγής και πρέπει επιπροσθέτως να διαθέτουν εφεδρική πηγή ισχύος.

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8939 Τεύχος A’ 142/23.07.2020

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8940 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
1. Στην περίπτωση εγκατάστασης αυτόματου συστήματος καταιονισμού ύδατος σε όλο το κτίριο οι ανωτέρω 
τιμές μειώνονται κατά 60min με ελάχιστo τα 60min.
2. Εφαρμόζονται οι δείκτες του πίνακα 7 στην περίπτωση που για κάποιες χρήσεις οι τιμέ ς είναι μεγαλύτερες από 
τις ανωτέρω οριζόμενες.
6.1. Μετάδοση φωτιάς εντός του κτιρίου6.6.1. Γενικές απαιτήσειςΓια τον περιορισμό της εξάπλωσης της φωτιάς από κάποιο πυροδιαμέρισμα προς άλλο, οι τοίχοι των πυροδια-
μερισμάτων πρέπει να επεκτείνονται καθ’ ύψος, δια μέσου των κενών οροφής - στέγης ή οικοδομικού διακένου, πάνω από την επικάλυψη της στέγης τουλάχιστον κατά 0,50 του μ. (Σχήμα 17).
Σε περίπτωση δώματος, όπου δεν είναι δυνατή αυτή η προεξοχή, πρέπει να προβλέπεται από τη μία και την 
άλλη μεριά του τοίχου, σε απόσταση τουλάχιστον 1,50 μ., κατάλληλη προστασία επικάλυψης από άκαυστα υλικά.
Ανοίγματα πατωμάτων που δημιουργούνται αναγκαστικά μεταξύ των ορόφων, από το πέρασμα σκάλας, ράμπας, 
ανελκυστήρα, φωταγωγού, αεραγωγού κ.λπ. πρέπει να περικλείονται από κατακόρυφα πυροπροστατευμένα φρέατα, 
με τα ανάλογα πυράντοχα κουφώματα. Εξαιρούνται από την ανωτέρω απαίτηση ανοίγματα που βρίσκονται εντός 
των ορίων του ίδιου πυροδιαμερίσματος, ανεξάρτητα αν αυτ ό επεκτείνεται σε δύο ή περισσότερους ορόφους.
Σωληνώσεις και καλώδια επιτρέπεται να διαπερνούν το κέλυφος του πυροδιαμερίσματος ή των πυροπροστα-
τευμένων φρεάτων, εφόσον η εσωτερική διάμετρός τους δεν υπερβαίνει τα 40 χιλιοστά. Αν είναι κατασκευασμένοι 
από άκαυστα υλικά, με σημείο τήξης πάνω από 800οC, επιτρέπεται η διέλευσή τους και για εσωτερικές διαμέτρους 
μέχρι 160 χιλ..Σωληνώσεις από διάφορα υλικά (μόλυβδος, PVC, αλουμίνιο κ.λπ.) με εσωτερική διάμετρο μέχρι 160 χιλ. επιτρέπεται να διαπερνούν δομικά στοιχεία πυροδιαμερίσματος εφόσον, σε μήκος τουλάχιστον ενός μέτρου 
και από τις δύο πλευρές, περιβάλλονται από άκαυστο περίβλημα. Το διάκενο που δημιουργείται μεταξύ σωλήνα και 
δομικού στοιχείου πρέπει να είναι όσο το δυνατό μικρότερο και να φράζεται με κατάλληλο πυροφραγμό (Σχήμα 18).
Καπνοδόχοι ή καπναγωγοί ή αεραγωγοί που διαπερνούν στοιχεία πυροδιαμερίσματος (Σχήμα 19) ή αποτελούν 
τμήμα τοίχου πυροδιαμερίσματος (Σχήμα 20) περιβάλλονται με κατάλληλους πυροφραγμούς, ή σε μήκος 1 μ. από τη 
μια και την άλλη πλευρά στην πρώτη περίπτωση, ή σε όλο το ύψος στη δεύτερη περίπτωση. Ισχύουν τα αντίστοιχα 
Ευρωπαϊκά πρότυπα για πυροφραγμούς, αγωγούς κ.λπ..
Τα συστήματα κεντρικού κλιματισμού εκτός των απαιτήσεων πυροπροστασίας που επιβάλλουν οι Κανονισμοί και 
οι προδιαγραφές τους, θα πρέπει να διαθέτουν κατάλληλους πυροφραγμούς (dampers), όταν διαπερνούν δομικά 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8941 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
στοιχεία περιβλήματος πυροδιαμερισμάτων, και κατάλληλ ους αυτοματισμούς που να εμποδίζουν την αντίστροφη 
πορεία του καπνικού μίγματος προς τον χώρο της πυρκαγιάς (Σχήμα 21).
Σωληνώσεις που μεταφέρουν υγρά ή αέρια αναφλέξιμα απ αγορεύεται να περνούν μέσα από πυροπροστατευμένες 
οδεύσεις διαφυγής, εκτός αν προστατεύονται από πυράντοχα υλικά ή είναι εγκιβωτισμένες σε ειδικά πυράντοχα 
φρεάτια με δείκτη πυραντίστασης τουλάχιστον ίσο με αυτόν της πυροπροστατευμένης όδευσης.
6.6.2. Απαιτήσεις για εσωτερικά κλιμακοστάσια
Όλα τα εσωτερικά κλιμακοστάσια που αποτελούν πυροπροστατευμένη όδευση διαφυγής πρέπει να είναι μόνιμης 
κατασκευής και να περιβάλλονται από δομικά στοιχεία με δείκτη πυραντίστασης ως εξής:
α) όταν η πυροπροστατευμένη όδευση εξυπηρετεί 4 ή λιγότερους ορόφους, τουλάχιστον 60 λεπτών,β) όταν η πυροπροστατευμένη όδευση εξυπηρετεί περισσό τερους από 4 ορόφους, τουλάχιστον 120 λεπτών.
Σε κτίρια με 4 ή περισσότερους ορόφους τα σκαλοπάτια και τα πλατύσκαλα υποχρεωτικά πρέπει να κατασκευά-
ζονται από άκαυστα υλικά (Α1FL ή A2 – s1).
Για κτίρια με περισσότερους από έξι (6) ορόφους και πληθυσμό πάνω από 50 άτομα ανά όροφο απαιτείται ειδι-
κός προθάλαμος (lobby) σε κάθε όροφο, με δύο πυράντοχες και καπνοστεγείς πόρτες, επίδοσης Sm σύμφωνα με 
το ΕΝ13501-2, στην είσοδο του κλιμακοστασίου, έτσι ώστε να προστατεύεται από την είσοδο καπνού. Τα δομικά 
στοιχεία του περιβλήματος αυτού του προθαλάμου πρέπει να έχουν τον απαιτούμενο δείκτη πυραντίστασης για το κλιμακοστάσιο ενώ η πόρτα που οδηγεί από τον προθάλαμο προς το κλιμακοστάσιο πρέπει να έχει δείκτη πυ-ραντίστασης τουλάχιστον 30 λεπτών. Η απαίτηση κατασκευής πυροπροστατευμένου προθαλάμου ανά κατηγορία 
χρήσης κτιρίου επιπρόσθετα της ανωτέρω γενικής απαίτησης απεικονίζεται στον Πίνακα 11.
Σε κάθε κτίριο με έξι ή περισσότερους υπέργειους ο ρόφους προσμετρουμένου του ισογείου και εφόσον απαιτείται 
η εγκατάσταση αυτόματου συστήματος πυρανίχνευσης, επιβάλλεται η εγκατάσταση ενός ή περισσοτέρων διαφραγ-
μάτων απαγωγής καπνού (Σχήμα 22) τοποθετημένων υπέρ του δαπέδου του υψηλότερου ορόφου κλιμακοστασίου 
στο τοίχωμα - σε κατά το δυνατόν μεγαλύτερο ύψος ή την οροφή του ορόφου απόληξης, με απευθείας εκβολή 
στο ύπαιθρο. Κάθε τέτοιο διάφραγμα πρέπει να έχει ελάχισ τη ελεύθερη επιφάνεια 1,5 τ.μ. και να ενεργοποιείται 
αυτόματα από το σύστημα της πυρανίχνευσης.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8942 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
6.6.3. Απαιτήσεις για εξωτερικά κλιμακοστάσια
Εξωτερικό κλιμακοστάσιο μόνιμης κατασκευής μπο-
ρεί να αποτελεί πυροπροστατευμένη όδευση διαφυγής 
εφόσον διαχωρίζεται από το κτίριο με δομικά στοιχεία 
με δείκτη πυραντίστασης τον απαιτούμενο για την πυρο-
προστατευμένη όδευση διαφυγής του κτιρίου. Τα σκαλο-
πάτια και τα πλατύσκαλα του εξωτερικού κλιμακοστασί-
ου πρέπει να κατασκευάζονται από άκαυστα υλικά (Α1FL 
ή A2FL – s1). Η πυραντίσταση των εξωτερικών τοίχων 
πρέπει να επεκτείνεται εκατέρωθεν του κλιμακοστασίου 
κατά τουλάχιστον 2 μ. (Σχήμα 23).
6.6.4. Απαιτήσεις για τοίχους με οριζόντιες εξόδους
Στην περίπτωση πυροδιαμερισμάτων που επικοινω-
νούν με οριζόντια έξοδο, ο δείκτης πυραντίστασης του 
διαχωριστικού τοίχου επί του οποίου βρίσκεται η ορι-
ζόντια έξοδος πρέπει να είναι τουλάχιστον 120 λεπτών 
χωρίς δυνατότητα μείωσης λόγω εγκατάστασης αυτό-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8943 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
ματου συστήματος πυρόσβεσης με νερό (καταιονισμού 
ύδατος). Επιπρόσθετα, εφόσον υπάρχουν τοίχοι στο όριο 
των πυροδιαμερισμάτων που σχηματίζουν γωνία μικρό-
τερη των 180ο, θα πρέπει σε μήκος τουλάχιστον δύο 
μέτρων από τον κοινό τοίχο όπου βρίσκεται η οριζόντια 
έξοδος, να εξασφαλίζουν δείκτη πυραντίστασης 60 λε-
πτών (Σχήμα 24).
6.6.5. Απαιτήσεις για ανελκυστήρες
Το περίβλημα των φρεατίων των ανελκυστήρων 
πρέπει να έχει δείκτη πυραντίστασης τουλάχιστον 60 
λεπτών, εκτός εάν αυτοί περιέχονται σε ένα πυροπρο-
στατευμένο κλιμακοστάσιο. Στην κορυφή του φρεατίου 
πρέπει να προβλέπεται άνοιγμα απαγωγής καπνού εμ-βαδού τουλάχιστον 0,10 τ.μ..
6.6.6. Απαιτήσεις για εξωτερικές οδεύσεις διαφυγής
Οι εξωτερικές οριζόντιες και κατακόρυφες οδεύσεις 
διαφυγής θεωρούνται ως πυροπροπροστατευμένες, 
εφόσον είναι μόνιμης πυράντοχης κατασκευής χωρίς 
να περιλαμβάνουν καυστά υλικά και διαχωρίζονται από 
το κτίριο με δομικά στοιχεία με δείκτη πυραντίστασης τουλάχιστον ίσο με τον καθορισμένο στον Πίνακα 7.
6.6.7. Απαιτήσεις για ράμπες
Για τις ράμπες εσωτερικές ή εξωτερικές ισχύουν οι 
ίδιες διατάξεις που αναφέρονται στα κλιμακοστάσια. Οι ράμπες πρέπει να διαμορφώνονται (κλίση, πλατύσκαλα 
κ.λπ.) σύμφωνα με τις εκάστοτε ισχύουσες κτιριοδομικές 
απαιτήσεις.
6.6.8. Απαιτήσεις απαγωγής καυ σαερίων-θερμότητας
Επιβάλλεται η εγκατάσταση συστήματος απαγωγής 
καυσαερίων-θερμότητας σύμφωνα με τις κατά περίπτω-
ση απαιτήσεις του EN-12101, στις εξής περιπτώσεις:
α. Υπόγεια τμήματα κτιρίων εμβαδού άνω των 200 τ.μ..
β. Κτίρια ύψους άνω των 23 μ..
γ. Στεγασμένα αίθρια άνω των 2 ορόφων προσμετρου-
μένων των υπογείων ή ισογείων.
δ. Επικίνδυνοι χώροι κατηγορίας Β΄ (βλ. 6.7)
Ειδικά για τους υπόγειους χώρους, ο εξαερισμός πρέ-
πει να είναι κατά προτίμηση φυσικός, αλλά όταν υπάρχει 
αντικειμενική αδυναμία τοποθέτησης των εξαεριστήρων 
εκτός του κτιρίου, τότε αυτοί, τοποθετούνται εσωτερικά 
στην περίμετρο του υπογείου με κατάλληλη κατασκευ-αστική διευθέτηση.
Απαλλάσσονται από την υποχρέωση της ανωτέρω περ. 
α΄, υπόγεια μονοκατοικιών, καθώς και υπόγεια τμήματα που διαθέτουν εξωτερικές πόρτες ή/και παράθυρα εμ-
βαδού τουλάχιστον 2,5% του εμβαδού του τμήματος 
που εξυπηρετούν εφόσον επικοινωνούν απευθείας με 
τον περιβάλλοντα χώρο.Ειδικά για τους υπόγειους χώρους της περ. α΄ ισχύουν 
επιπροσθέτως οι εξής απαιτήσεις:
I. Φυσικός εξαερισμός
Ο εξαερισμός πρέπει κατά προτίμηση να είναι φυσι-
κός. Το απαιτούμενο ελάχιστο εμβαδόν των ανοιγμάτων 
εξαερισμού να είναι 2,5% του εμβαδού του υπόγειου 
τμήματος που εξυπηρετούν.
Τα ανοίγματα εξαερισμού τοποθετούνται κατά ομοιό-
μορφο τρόπο σε υψηλά σημεία του χώρου.
Κάθε επικίνδυνος χώρος κατηγορίας Β΄ πρέπει να δι-
αθέτει ξεχωριστό άνοιγμα.
Ομοίως στις περιπτώσεις διαχωρισμού υπόγειων χώ-
ρων, κάθε τμήμα πρέπει να διαθέτει ξεχωριστό άνοιγμα, 
ήτοι να μην απαιτείται το άνοιγμα εσωτερικών (ενδιά-
μεσων) ανοιγμάτων κουφωμάτων όπως θυρών ή/και 
παραθύρων.
Δεν επιτρέπεται η θέση των ανοιγμάτων εξαερισμού 
να παρεμποδίζει κάθε όδευση διαφυγής και κάθε τελική 
έξοδο.
Κάθε τέτοιο άνοιγμα πρέπει να εκβάλει πλησίον της 
στάθμης του εδάφους.
Πρέπει να λαμβάνονται επιπρόσθετα προστατευτικά 
μέτρα όπως αποφυγής φραγής των ανοιγμάτων με χρή-
ση άκαυστων πλεγμάτων και κατάλληλων ενδείξεων.
II. Μηχανικός εξαερισμός
Εναλλακτικά αντί του συστήματος φυσικού εξαερι-
σμού επιτρέπεται η εγκατάσταση συστήματος μηχανικού 
εξαερισμού, που ενεργοποιείται από το σύστημα πυρα-
νίχνευσης ή καταιονισμού ύδατος, το οποίο πρέπει να 
παρέχει ανανέωση αέρα 10 φορές ανά ώρα και να είναι 
ικανό να συγκρατήσει τη θερμοκρασία των καυσαερίων 
κάτω από τους 300o για τουλάχιστον για μία ώρα.
III. ΚαπναγωγοίΣτις περιπτώσεις χρήσης καπναγωγών η πυραντίστα-
ση του περιβλήματος αυτών δεν πρέπει να υπολείπεται εκείνης των τμημάτων που διαπερνούν.
Σε στεγασμένα αίθρια ύψους έως 18 μ. επιβάλλεται η 
εγκατάσταση συστήματος φυσικού αερισμού στην ορο-
φή. Η συνολική επιφάνεια των ανοιγμάτων εξαερισμού πρέπει να είναι τουλάχιστον ίση με το 10% της μέγιστης επιφάνειας κάτοψης του αιθρίου.
Επιπροσθέτως σε όλα τα στεγασμένα αίθρια επιβάλλε-
ται η εγκατάσταση συστήματος μηχανικού εξαερισμού προκειμένου να διασφαλίζονται τουλάχιστον 5 εναλλα-
γές αέρα του συνολικού όγκου ανά ώρα.
6.7. Επικίνδυνοι χώροιΟι επικίνδυνοι χώροι πρέπει να αποτελούν αυτοτελές 
πυροδιαμέρισμα με πυράντοχο περίβλημα με δείκτη 
πυραντίστασης ίσο με τον απαιτούμενο για τα πυροδια-
μερίσματα του κτιρίου και όχι μικρότερο των 60 λεπτών 
και δεν πρέπει να τοποθετούνται κάτω από ή σε άμεση γειτνίαση με τις τελικές εξόδους των κτιρίων.
Στην περίπτωση επικίνδυνων χώρων θα πρέπει να 
υπάρχει ειδική μέριμνα για την αποφυγή διάδοσης του καπνικού μίγματος (κατάλληλος εξαερισμός, αυτοκλει-όμενες πόρτες, φραγή αρμών κ.ά.).
Οι επικίνδυνοι χώροι διακρίνονται στις ακόλουθες δύο 
κατηγορίες από τις οποίες προκύπτουν τα απαιτούμενα μέσα ενεργητικής πυροπροστασίας τους.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8944 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
I. Κατηγορία Α΄
• Γενικές Αποθήκες• Κεντρικές Λινοθήκες• Ψυχροστάσια, Αντλιοστάσια, Μηχανοστάσια.• Χώροι Καυστήρων Θέρμανσης και/ή λεβήτων με θερμική ισχύ 50 kW• Χώροι, που λόγω της φύσης των περιεχομένων τους πα ρουσιάζουν επικινδυνότητα και έχουν πυκνότητα πυρο-
θερμικό φορτίο μικρότερη ή ίση των 2000 MJ/m
2
II. Κατηγορία Β΄• Χώροι Καυστήρων θέρμανσης και λεβήτων θερμικής ισχύος >50 kW
• Χώροι Συλλογής Απορριμμάτων ή/και Αποτεφρωτηρίων• Χώροι υγραερίων και φυσικού αερίου όπως αναφέρονται στους οικείους κανονισμούς• Χώροι Μετασχηματιστών (Μ/Τ και Υ/Τ), Η/Ζ, ηλεκτροστάσια
• Αποθήκες εύφλεκτων υλικών και αντικειμένων γενικά
• Χώροι, που λόγω της φύσης των περιεχομένων τους πα ρουσιάζουν επικινδυνότητα και έχουν πυκνότητα πυρο-
θερμικού φορτίου μεγαλύτερη των 2000 MJ/m
2
Στον Πίνακα 12 απεικονίζονται τυχόν πρόσθετοι επικίνδυνοι χώροι ειδικών χρήσεων κτιρίων, καθώς και η κατά-
ταξή τους στην κατηγορία Α΄ ή Β΄.
Σε κάθε περίπτωση, εφ’ όσον κατά τον σχεδιασμό του κτιρίου διαπιστωθεί από τον αρμόδιο μελετητή μηχανικό 
ότι μεμονωμένοι χώροι, οι οποίοι δεν αναγράφονται ρητά στον παρόντα κανονισμό, ενδέχεται να παρουσιάσουν 
αυξημένο κίνδυνο έναρξης φωτιάς, λόγω της φύσης των περιεχομένων τους ή της αυξημένης εγκατεστημένης 
ισχύος τους, αντιμετωπίζονται με τις διατάξεις που εφαρμόζονται για τους επικίνδυνους χώρους.

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8945 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
6.8. Απαιτήσεις αντίδρασης στη φωτιά
Οι απαιτήσεις αντίδρασης στη φωτιά εφαρμόζονται στα δομικά προϊόντα (εσωτερικά τελειώματα, επικαλύψεις 
δαπέδων, θερμομονώσεις σωληνώσεων, ηλεκτρικά κα λώδια) τα οποία είναι δυνατόν να εκτεθούν άμεσα σε φωτιά 
και αποσκοπούν στη μείωση του ρυθμού εξάπλωσης της φωτιάς και του ρυθμού παραγωγής καπνού και φλεγόμε-νων σωματιδίων ή σταγονιδίων (βλ. Παράρτημα Δ΄).
Οι ελάχιστες απαιτήσεις αντίδρασης στη φωτιά για εσωτερικά τελειώματα, ανά κατηγορία χρήσης κτιρίου, απει-
κονίζονται στον Πίνακα 13, ενώ οι ελάχιστες απαιτήσεις αντίδρασης στη φωτιά για ηλεκτρικά καλώδια παρατίθενται 
στον Πίνακα 14.
Οι ελάχιστες απαιτήσεις αντίδρασης στη φωτιά για γραμμικ ά προϊόντα θερμομόνωσης σωληνώσεων είναι αντί-
στοιχες με εκείνες που ισχύουν για τα εσωτερικά τε λειώματα των χώρων τους οποίους διατρέχουν, σύμφωνα με τα 
οριζόμενα στο Πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ 13501, με δείκτη L (A2L-s1,d0, BL-s1, d0, κ.λπ.).
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8946 Τεύχος A’ 142/23.07.2020

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8947 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
6.9. Μετάδοση της φωτιάς εκτός του κτιρίου - Απαιτήσεις εξωτερικών δομικών στοιχείων.
Η πυρκαγιά μπορεί να μεταδοθεί από ένα κτίριο στο γειτονικό, που βρίσκεται σε επαφή, δια μέσου του διαχωρι-
στικού τοίχου, ή σ’ ένα κοντινό άλλο κτίριο με ακτινοβολία από τον αντίστοιχο εξωτερικό τοίχο, ή και από τη στέγη 
ή προς τη στέγη γειτονικού κτιρίου.
Καθένας από τους δύο σε επαφή τοίχους όμορων κτιρίων πρέπει να έχει δείκτη πυραντίστασης τον απαιτούμενο 
για το πυροδιαμέρισμα του κτιρίου στο οποίο ανήκει.
Οι εξωτερικοί τοίχοι από τη μια και την άλλη μεριά ενός διαχωριστικού τοίχου όμορων κτιρίων και σε μήκος 0,70 μ.
(συμπεριλαμβανομένου και του πάχους του διαχωριστικού τοίχου) πρέπει να μην έχουν κανένα άνοιγμα και να 
διασφαλίζουν δείκτη πυραντίστασης τουλάχιστον ίσο προς τον απαιτούμενο για τον αντίστοιχο διαχωριστικό τοίχο.
Στην περίπτωση που η γωνία των εξωτερικών τοίχων όμορων σε επαφή κτιρίων είναι μικρότερη των 180ο, το 
μήκος τόξου κύκλου με κέντρο την κορυφή της γωνίας και ακτίνα οριζόμενη από το πλησιέστερο σημείο κουφώ-
ματος μέχρι τη διχοτόμο της γωνίας πρέπει να μην είναι μικρότερο του 1,10 μ. (Σχήμα 25).
Για τους εξωτερικούς τοίχους κτιρίων από και προς τους οποίους υπάρχει κίνδυνος μετάδοσης της φωτιάς ισχύουν 
οι απαιτήσεις του Πίνακα 15.
Οι επιστεγάσεις (στέγες και δώματα) αποτελούν στοιχεία του εξωτερικού κελύφους του κτιρίου και αντιμετωπί-
ζονται από πλευράς πυροπροστασίας ως οριζόντιοι εξωτερικοί τοίχοι. Επομένως, ισχύει ο Πίνακας 15 όσον αφορά τη μετάδοση της φωτιάς από κτίριο σε κτίριο, ιδιαιτέρως στην περίπτωση που το ένα κτίριο είναι υψηλότερο από το όμορό του.
Ο πίνακας 15 δεν ισχύει για ψηλά κτίρια ως προς την κατηγορία αντίδρασης στη φωτιά εξωτερικής επένδυσης, 
για τα οποία η ελάχιστη απαίτηση ορίζεται σε Α2-s1d0 ανεξαρτήτως χρήσης και απόστασης από τα όρια του οικο-πέδου ή από άλλο κτίριο.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8948 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
Πίνακας  15: Ελάχιστες  απαιτήσεις  ελέγχου  εξωτερι -
κής μετάδοσης  της φωτιάς
Απαιτήσεις  ελέγχου  εξωτερικής  μετάδοσης  της φω-
τιάς (1)
(1) Για χώρους υψηλού βαθμού κινδύνου η απόσταση 
διπλασιάζεται.
(2) Η απαιτούμενη για τοίχο πυροδιαμερίσματος σύμ-
φωνα με τη δοκιμασία επιφανειακής εξάπλωσης της 
φλόγας.
(3) Το επιτρεπόμενο μέγιστο ποσοστό ανοιγμάτων στη 
συνολική επιφάνεια του εξωτερικού τοίχου διπλασιά-
ζεται, εάν τα κουφώματα έχουν δείκτη πυραντίστασης 
τουλάχιστον 30 λεπτών (ΕΙ 30).
(4) Απαίτηση για κτίρια υποκατηγορίας Ε1 και Ε3 της 
χρήσης υγείας και κοινωνικής πρόνοιας ή κτίρια με θε-ωρητικό πληθυσμό άνω των 1000 ατόμων ή κτίρια που 
στεγάζουν δημόσια και ιδιωτικά σχολεία.
Η απόσταση (α) ανοιγμάτων σε εξωτερικές τοιχοποιίες, 
που ανήκουν σε διαφορετικά πυροδιαμερίσματα, πρέ-
πει να είναι τουλάχιστον 1,40 μ., εφόσον τα ανοίγματα 
δεν έχουν τον απαιτούμενο δείκτη πυραντίστασης. Η 
ίδια ελάχιστη απόσταση ισχύει και για την περίπτωση 
υπερκειμένων πυροδιαμερισμάτων μεταξύ του ανώτε-
ρου σημείου του κάτω ανοίγματος και του κατώτερου 
σημείου του επάνω ανοίγματος, προσμετρούμενης και 
της προεξοχής που παρεμβάλλεται (Σχήμα 26) και πά-
ντοτε υπό την προϋπόθεσ η, ότι τα ανοίγματα δεν έχουν 
τον απαιτούμενο δείκτη πυραντίστασης για το πυροδια-
μέρισμα. Στην τελευταία περίπτωση ο τοίχος που παρεμ-βάλλεται, καθώς και η προεξοχή πρέπει να έχουν δείκτη 
πυραντίστασης τουλάχιστον ίσο με τον απαιτούμενο για 
το δάπεδο του πυροδιαμερίσματος (Σχήμα 27).
Άρθρο 27
Προδιαγραφές ηλεκτρικής εγκατάστασης σημείων επαναφόρτισης Η/Ο - Σύνδεση στο δίκτυο διανομής ηλεκτρικής ενέργειας
1. Οι ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις των σημείων 
επαναφόρτισης Η/Ο σχεδιάζονται, κατασκευάζονται, 
λειτουργούν και ελέγχονται σύμφωνα με τις απαιτήσεις 
και προδιαγραφές που ορίζονται στο Ελληνικό Πρότυπο 
ΕΛΟΤ 60364 «Απαιτήσεις για ηλεκτρικές εγκαταστάσεις», 
ή στα αντίστοιχα ισοδύναμα ευρωπαϊκά και διεθνή πρό-
τυπα.
2. Προϋπόθεση για την έναρξη της διαδικασίας για τη 
σύνδεση και λειτουργία υποδομών φόρτισης ηλεκτροκί-
νητων οχημάτων είναι η συμπλήρωση από τον ιδιοκτήτη 
ή τον Φ.Ε.Υ.Φ.Η.Ο. των στοιχείων σε ειδικό προς αυτόν τον 
σκοπό έντυπο σύνδεσης/ε νημέρωσης, το οποίο αναρ-
τάται στην ιστοσελίδα της ΔΕΔΔΗΕ ΑΕ. Το συμπληρω-
μένο έντυπο σύνδεσης/ενημέρωσης υποβάλλεται στην 
αρμόδια Μονάδα του ΔΕΔΔΗΕ, όπου ανήκει η παροχή 
στην οποία θα συνδεθεί το σημείο επαναφόρτισης Η/Ο.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8949 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄
ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΑΘΜΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ, ΣΥΝΕΡΓΕΙΩΝ, ΤΕΧΝΙΤΩΝ Η/Ο ΚΑΙ ΚΤΕΟ
Άρθρο 28
Όροι λειτουργίας σταθμών αυτοκινήτων - Τροποποίηση άρθρων 21 και 28 του π.δ. 455/1976
1. Η παρ. 2 του άρθρου 21 του π.δ. 455/1976 (Α΄ 169) 
αντικαθίσταται και το άρθρο 21 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 21
Πυρασφάλεια σταθμών αυτοκινήτων
1. Κάθε χρήση πυρός εντός του χώρου του σταθμού 
αυτοκινήτων απαγορεύεται.
2. Η εντός σταθμών αυτοκινήτων, κειμένων εντός 
κατοικημένων περιοχών, εγκατάσταση και λειτουργία 
πάσης φύσεως συνεργείου επισκευής αυτοκινήτων και ηλεκτρολογικών εργαστηρίων απαγορεύεται.
3. Σε κατάλληλες θέσεις του σταθμού, τοποθετούνται 
αυτόματοι φορητοί πυροσβεστήρες κατασβεστικού υλι-
κού, κατάλληλου για πυρκαγιές που προκαλούνται σε 
αυτοκίνητα, ανάλογου βάρους γομώσεως και αριθμού, ώστε έκαστος εξ αυτών να αντιστοιχεί σε πενήντα (50) τ.μ. ωφέλιμης επιφάνειας του σταθμού.4. Σε κατάλληλες θέσεις του σταθμού και σε όλους τους 
ορόφους τοποθετούνται κάδοι γεμάτοι άμμο, συνοδευ-
όμενοι από ανάλογο αριθμό φτυαριών και σκαπτικών 
εργαλείων.
5. Σε κάθε σταθμό τοποθετείται δίκτυο διανομής ύδα-
τος υπό πίεση, συνδεδεμένο με ανάλογο αριθμό κρου-
νών παροχής ύδατος, διαστάσεων ανάλογων με αυτές 
των στοιχείων πυροσβέσεως που χρησιμοποιούνται από 
τις οικείες πυροσβεστικές αρχές.
Οι θέσεις τοποθέτησης των κρουνών αυτών και των 
προβλεπόμενων στην παρ. 3 πυροσβεστήρων, καθώς 
και οι διατομές του δικτύου διανομής ύδατος υπό πίε-
ση, καθορίζονται από την οικεία πυροσβεστική αρχή, η 
οποία έχει και την ευθύνη της παρακολούθησης της κα-
λής λειτουργίας των μέσων πυρασφάλειας του σταθμού.
6. Σε πολυώροφους σταθμούς αυτοκινήτων μέσου και 
μεγάλου μεγέθους είναι υποχρεωτική η τοποθέτηση δύο 
τροχήλατων πυροσβεστήρων κατασβεστικού υλικού, 
σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 3 και βάρους γόμω-
σης καθοριζόμενου, ανάλογα με το κατασβεστικό υλικό, 
από την οικεία πυροσβεστική υπηρεσία.
7. Σε εμφανείς θέσεις του σταθμού υπάρχουν αναρ-
τημένες πινακίδες με τους αριθμούς τηλεφώνου της 
πυροσβεστικής υπηρεσίας και του σταθμού Α΄ Βοηθειών.
8. Η ηλεκτρική εγκατάσταση των σταθμών και των 
υπαγόμενων σε αυτούς πλυντηρίων - λιπαντηρίων, εί-
ναι εξ ολοκλήρου στεγανή, σύμφωνα δε πάντως προς 
τους ισχύοντες κανονισμούς του κράτους. Στοιχεία της 
ηλεκτρικής εγκατάστασης εν γένει, στα οποία δύναται 
να προκληθούν σπινθήρες (πίνακες διανομής, ασφά-
λειες, διακόπτες κ.λπ.), εφόσον αυτά δεν είναι στεγανά, δεν τοποθετούνται στον χώρο στάθμευσης και εν γένει 
σε χώρους επικίνδυνους για ανάφλεξη, λόγω ύπαρξης 
εύφλεκτων αερίων ή άλλων εύφλεκτων υλών.
9. Σε σταθμούς μέσου και μεγάλου μεγέθους:
α) Που γειτνιάζουν άμεσα με νοσοκομείο ή κλινική και
β) Κάτωθι πολυκατοικιών, ξενοδοχείων και πολυώ-
ροφων κτιρίων που χρησιμοποιούνται ως γραφεία ή 
βιοτεχνικά εργαστήρια, εκτός των λοιπών ως ανωτέρω μέτρων πυρασφάλειας, εγκαθίσταται στον σταθμό σύ-στημα αυτόματης ανίχνευσης εστίας πυρός, καθώς και σύστημα καταιονισμού ύδατος υπό πίεση στην οροφή όλων των αιθουσών στάθμευσης, στο τμήμα που αυτές 
βρίσκονται κάτωθι των ανωτέρω αναφερομένων κτισμά-
των, για άμεση καταστολή πυρκαγιάς.
Στις ανωτέρω περιπτώσεις κατά τις οποίες είναι υπο-
χρεωτική η εγκατάσταση συστήματος καταιονισμού 
ύδατος, αυτό δύναται να αντικατασταθεί με άλλο σύ-
στημα το οποίο να λειτουργεί με άλλο κατασβεστικό υλι-
κό, αναγνωρισμένο διεθνώς και κατάλληλο για τέτοιου 
είδους εφαρμογές.
Η καταλληλότητα των συστημάτων αυτόματης ανί-
χνευσης και κατάσβεσης θα ελέγχεται από την οικεία 
πυροσβεστική υπηρεσία, η οποία και θεωρεί τις σχετικές 
μελέτες πριν υποβληθούν στην αρμόδια Υπηρεσία Συ-
γκοινωνιών, κατ’ εφαρμογή του άρθρ. 23 παρ. 5 για τη 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8950 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
χορήγησή της, σύμφωνα με τον νόμο άδειας ιδρύσεως 
του σταθμού. Σε όσους από τους παραπάνω σταθμούς 
αυτοκινήτων υπάρχει σύστημα καταιονισμού ύδατος, 
με το οποίο παρέχεται το αποτέλεσμα συναγερμού του 
ανιχνευτικού συστήματος, δεν εγκαθίσταται η εγκατά-
σταση συστήματος ανίχνευσης πυρός.
10. Η τήρηση των ως άνω μέτρων ελέγχεται μία φορά 
το έτος από την πυροσβεστική υπηρεσία, με μέριμνα των 
υπεύθυνων των σταθμών και προσκομίζεται από αυτούς 
στην αρμόδια για τη χορήγηση της άδειας λειτουργίας υπηρεσία, βεβαίωση, ότι τα μέτρα πυρασφάλειας είναι 
σύμφωνα με τους όρους του παρόντος, διαφορετικά δεν 
χορηγείται η άδεια λειτουργίας του σταθμού ή αφαιρεί-
ται προσωρινά η άδεια λειτουργίας του, εφόσον πρόκει-
ται για σταθμό αυτοκινήτων σε λειτουργία.»
2. H παρ. 4 του άρθρου 28 του π.δ. 455/1976 (Α΄ 169) 
αντικαθίσταται, στην παρ. 7 του ιδίου άρθρου προστίθε-
ται περ. ζ΄ και το άρθρο διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 28
Προϋποθέσεις, όροι ίδρυσης και λειτουργίας
1. Η θέση των υπαίθριων σταθμών αυτοκινήτων είναι 
τέτοια, ώστε η λειτουργία τους να μην επηρεάζει δυσμε-
νώς την ομαλή και ασφαλή διεξαγωγή της κυκλοφορίας 
και τα τυχόν υφιστάμενα, σε άμεση γειτνίαση ή παρα-
κείμενα εκπαιδευτήρια, γηροκομεία και άσυλα εν γένει 
ή την εμφάνιση της περιοχής.
2. Σε κάθε περίπτωση απαγορεύεται η ίδρυση υπαί-
θριου σταθμού αυτοκινήτων σε άμεση γειτνίαση κατά 
την έννοια της περ. γ΄ της παρ. 2 του άρθρου 3 του πα-
ρόντος, με νοσηλευτικά ιδρύματα εν γένει και αποθήκες 
εύφλεκτων ή εκρηκτικών υλών ή πάνω από υφιστάμε-νους υπόγειους χώρους.
3. Ειδικά για την πόλη των Αθηνών απαγορεύεται η 
ίδρυση υπαίθριων σταθμών αυτοκινήτων εντός της περι-
οχής, όπως αυτή ορίζεται στην παρ. 3 του άρθρου 3 του 
παρόντος. Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπεται η ίδρυση τέτοιων 
σταθμών στην παραπάνω περιο χή υπό τις προϋποθέσεις 
που ορίζονται στην παρ. 3 του άρθρου 3 του παρόντος.
4. Εντός των υπαίθριων σταθμών αυτοκινήτων απαγο-
ρεύεται κάθε χρήση φλόγας. Επίσης, εντός των σταθμών 
απαγορεύεται η λειτουργία κάθε είδους συνεργείου ή 
ηλεκτρολογικού εργαστηρίου ή πλυντηρίου – λιπαντη-
ρίου αυτοκινήτων ή αντλίας καυσίμων.
5. Σε κατάλληλες θέσεις εντός των σταθμών τοποθε-
τούνται αυτόματοι πυροσβεστήρες ξηράς σκόνης γό-
μωσης έξι (6) κιλών τουλάχιστον, αριθμού αντίστοιχου 
προς έναν πυροσβεστήρα ανά δέκα (10) αυτοκίνητα 
χωρητικότητας του σταθμού.
6. Αν η λειτουργία του υπαίθριου σταθμού παρατείνε-
ται μετά τις 18:00, ο υπαίθριος σταθμός υποχρεούται να διαθέτει κατάλληλη ηλεκτρική εγκατάσταση φωτισμού, έτσι ώστε να εξασφαλίζεται ο έλεγχός της κατά τη διάρ-
κεια των απογευματινών και νυχτερινών ωρών φύλαξης 
και διακίνησης των αυτοκινήτων που εισέρχονται και εξέρχονται του σταθμού, με παροχή είτε από τη Δημόσια 
Επιχείρηση Ηλεκτρισμού είτε από άλλον επίσημο πάρο-
χο. Εναλλακτικά, η ηλεκτρική εγκατάσταση φωτισμού 
ενός υπαίθριου σταθμού μπορεί να επιτυγχάνεται και 
με αυτόνομα φωτιστικά σώματα, τα οποία λειτουργούν 
με φωτοβολταϊκά πάνελ.
7. Κάθε υπαίθριος σταθμός:
α) διαθέτει περιτοίχιση ή περίφραξη από άκαυστο 
υλικό, ώστε να μην είναι δυνατή η διενέργεια ελιγμών 
στα πεζοδρόμια ή η κατάληψη αυτών από αυτοκίνητα,
β) έχει την ωφέλιμη επιφάνειά του κατάλληλα επι-
στρωμένη είτε από ασφαλτικό τάπητα είτε από άλλο 
κατάλληλο υλικό (π.χ. βιομηχανικό δάπεδο) και διαθέτει 
κατάλληλη υπόβαση ανθεκτική στο βάρος όλων των 
προς στάθμευση αυτοκινήτων,
γ) διαθέτει επί του δαπέδου διαγράμμιση της διάταξης 
των προς στάθμευση αυτοκινήτων,
δ) διαθέτει είσοδο – έξοδο πλάτους τριών (3) έως έξι (6) 
μ., κατά την κρίση της υπηρεσίας, ανάλογα με το μέγεθος 
του σταθμού, μπροστά δε από κάθε σειρά αυτοκινήτων 
υπάρχει διάδρομος πλάτους από τρία (3) μ. έως έξι (6) 
μ. τουλάχιστον, ανάλογα με τη διάταξη στάθμευσης των 
αυτοκινήτων, σύμφωνα με τα παρακάτω ενδεικτικά σκα-
ριφήματα,
ε) διαθέτει γραφείο κίνησης κατασκευασμένο από 
άκαυστο υλικό. Για την τοποθέτηση και χρήση του γρα-
φείου κίνησης δεν απαιτείται η έκδοση οικοδομικής 
άδειας, εφόσον έχει εμβαδόν έως και δεκαπέντε (15) 
τ.μ. και είναι προσωρινή κατασκευή, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 2 του ν. 4067/2010,
στ) διαθέτει αναρτημένη πινακίδα στην οποία φαίνεται 
ο αριθμός και η διάταξη των θέσεων στάθμευσης,
ζ) επιτρέπεται να φέρει προσωρινά σκίαστρα κατάλ-
ληλης μηχανικής αντοχής.
8. Σταθμοί αυτοκινήτων που πληρούν όλους τους 
παραπάνω όρους μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως 
υπαίθριοι χώροι προβολής ταινιών υπό τις ακόλουθες 
πρόσθετες προϋποθέσεις:
α) η περίφραξη ή περιτοίχιση του χώρου αυτών γίνεται 
από τέτοιο υλικό ώστε να είναι δυνατή η εύκολη διάνοι-ξή του από τα σταθμευμένα αυτοκίνητα σε περίπτωση 
ανάγκης,
β) να υφίσταται ξεχωριστή είσοδος και έξοδος πλάτους 
πέντε (5) μέτρων τουλάχιστον,
γ) για την εγκατάσταση και λειτουργία των μηχανη-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8951 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
μάτων προβολής υποβάλλεται άδεια που εκδίδεται από 
την αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Ανάπτυξης και 
Επενδύσεων.
9. Κατ’ εξαίρεση των διατάξεων του άρθρου αυτού, 
επιτρέπεται σε συγκοινωνιακούς φορείς του ν. 588/1977 
(Α΄ 148) να ιδρύουν και να λειτουργούν υπαίθριους σταθ-
μούς για τη στέγαση ηλεκτροκινήτων ή θερμικών λεω-
φορείων αυτοκινήτων οχημάτων και μέσα στους χώρους 
στάθμευσης των οχημάτων αυτών να εγκαθιστούν πά-
σης φύσεως συνεργεία επιθεωρήσεως, συντηρήσεως και 
επισκευής τέτοιων οχημάτων, καθώς και αντλίες παροχής 
πετρελαίου υπό τους εξής όρους και προϋποθέσεις:
α) αν στα παραπάνω συνεργεία γίνεται χρήση ανοι-
κτής φλόγας (όπως οξυγονοκόλληση, ηλεκτροσυγκόλ-
ληση), η χρήση της περιορίζεται μέσα σε κλειστό χώρο, 
του οποίου το πλησιέστερο άνοιγμα απέχει απόσταση 
τουλάχιστον δεκαπέντε (15) μέτρα από το κέντρο των 
αντλιών, φρεατίων δεξαμενών και της προβολής των 
στομίων εξαερώσεως,
β) τα συνεργεία επιθεώρησης, επισκευής και συντήρη-
σης του υπαίθριου σταθμού είναι εφοδιασμένα με την κατά νόμο άδεια λειτουργίας,
γ) για την εγκατάσταση των αντλιών παροχής πετρε-
λαίου των δεξαμενών τηρούνται οι ισχύουσες διατάξεις,
δ) οι αντλίες παροχής πετρελαίου εγκαθίστανται σε 
τέτοια θέση, ώστε από τη λειτουργία τους να μην εμπο-δίζεται η ομαλή λειτουργία του σταθμού,
ε) η μέγιστη επιτρεπόμενη χωρητικότητα κάθε υπόγει-
ας δεξαμενής ορίζεται σε τριάντα (30) κυβικά μέτρα, μη 
συμπεριλαμβανομένου του απαραίτητου κενού πέντε 
τοις εκατό (5%).»
Άρθρο 29
Λειτουργία των συνεργείων επισκευής και συντήρησης οχημάτων υψηλής τάσης
1. Για τη λειτουργία των συνεργείων οχημάτων υψηλής 
τάσης, πέραν των διατάξεων του π.δ. 78/1988 (Α΄ 34), 
ισχύουν οι διατάξεις του παρόντος άρθρου.
2. Τα συνεργεία οχημάτων υψηλής τάσης μπορούν να 
λειτουργούν εντός των εγκαταστάσεων άλλου συνεργεί-
ου ή αυτοτελώς. Οι εγκαταστάσεις, εντός των οποίων λει-
τουργούν, πρέπει να διαθέτουν επαρκείς χώρους για την 
επισκευή και συντήρηση των οχημάτων υψηλής τάσης. Όλοι οι χώροι πρέπει να διαθέτουν την απαραίτητη σή-
μανση, όπως αναγνωριστικές πινακίδες επί του οχήματος 
και περίφραξη του χώρου με εμφανή σήμανση υψηλής 
τάσης, ώστε να πληρούνται οι όροι και οι προϋποθέσεις 
για την εκτέλεση όλων των απαραίτητων εργασιών επί των οχημάτων υψηλής τάσης με ασφάλεια, τόσο για το όχημα όσο και για τους εργαζομένους του συνεργείου.
3. Το συνεργείο οχημάτων υψηλής τάσης οφείλει να 
διαθέτει, πέραν των εργαλείων και μηχανημάτων που 
προβλέπονται στο π.δ. 78/1988, ειδικό εξοπλισμό για 
οχήματα υψηλής τάσης, προκειμένου οι εργασίες επι-
σκευής και συντήρησης στα οχήματα αυτά να πραγμα-τοποιούνται με ασφάλεια.Άρθρο 30
Άσκηση του επαγγέλματος του τεχνίτη για τη συντήρηση και επισκευή οχημάτων υψηλής τάσης
1. Ο τεχνίτης οχημάτων υψηλής τάσης αναλαμβάνει 
την επισκευή και συντήρηση των οχημάτων υψηλής 
τάσης. Ανάλογα με την εκπαίδευση και τη θέση εργα-
σίας του μέσα στο συνεργείο οχημάτων υψηλής τάσης, 
διακρίνονται οι ακόλουθες κατηγορίες τεχνιτών υψηλής 
τάσης:
α) «Τεχνίτης οχημάτων υψηλής τάσης Κατηγορίας 1», 
είναι ο τεχνίτης που, υπό την καθοδήγηση του τεχνίτη 
οχημάτων υψηλής τάσης κατηγορίας 2, εκτελεί εργασίες 
που αφορούν στη βασική συντήρηση του οχήματος, οι οποίες δεν έχουν σχέση με το σύστημα υψηλής τάσης. 
Γνωρίζει τη γενική δομή του συστήματος υψηλής τάσης 
και τους κινδύνους που πηγάζουν από αυτό.
β) «Τεχνίτης οχημάτων υψηλής τάσης Κατηγορίας 2», 
είναι ο τεχνίτης που γνωρίζει και ελέγχει τη διακοπή της 
τροφοδοσίας τάσης σε συστήματα υψηλής τάσης και 
ασφαλίζει το σύστημα υψηλής τάσης έναντι επανενερ-
γοποίησης. Ο τεχνίτης οχημάτων υψηλής τάσης κατηγο-
ρίας 2 γνωρίζει να αφαιρεί και να επανατοποθετεί την 
μπαταρία σε ένα όχημα υψηλής τάσης, αναλαμβάνει την 
επιδιόρθωση ή τη διαδικασία ανακύκλωσης της μπατα-
ρίας και διαθέτει τη γνώση και την ικανότητα να θέτει το 
σύστημα υψηλής τάσης εκ νέου σε λειτουργία με ασφά-
λεια. Έχει την ευθύνη για όλες τις εργασίες σε συστήματα 
υψηλής τάσης και διενεργεί αυτόνομα εργασίες σε αυτά, 
είτε φέρουν είτε δεν φέρουν τάση.
2. Οι τεχνίτες οχημάτων υψηλής τάσης κατηγοριών 1 
και 2 χρησιμοποιούν, όπου απαιτείται, τον ειδικό εξοπλι-
σμό, που καθορίζεται με την απόφαση της παρ. 3 του 
άρθρου 29 κατά τη διάρκεια της επισκευής και συντή-ρησης οχημάτων υψηλής τάσης.
3. Σε κάθε συνεργείο οχημάτων υψηλής τάσης απασχο-
λείται ένας (1) τουλάχιστον τεχνίτης οχημάτων υψηλής τάσης Κατηγορίας 2, ως υπεύθυνος για την ορθή εκτέ-λεση των εργασιών. Αν το συνεργείο απασχολεί περισ-
σότερους από έναν τεχνίτες οχημάτων υψηλής τάσης 
Κατηγορίας 2, υποχρεούται να ορίσει έναν από αυτούς ως υπεύθυνο για την ορθή εκτέλεση των εργασιών επί 
των οχημάτων υψηλής τάσης στον χώρο του συνεργείου.
Άρθρο 31Τεχνικός έλεγχος Η/Ο
Τα Δημόσια και Ιδιωτικά Κέντρα Τεχνικού Ελέγχου 
(Κ.Τ.Ε.Ο.) διενεργούν τεχνικό έλεγχο των Η/Ο (περιοδικό, 
έκτακτο και εκούσιο).
Άρθρο 32
Διαχείριση συσσωρευτών Η/Ο
Η διαχείριση των αποβλήτων συσσωρευτών Η/Ο 
πραγματοποιείται σύμφωνα με τον ν. 2939/2001 (Α΄ 
179) και την υπ’ αρ. 41624/2057/Ε103/2010 κοινή από-
φαση των Υπουργών Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας, Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής (Β΄ 1625).
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8952 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
ΜΕΡΟΣ Γ΄
TΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΤΕΤΑΡΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΤΟΥ Ν. 3982/2011 (Α΄ 143) ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ (ΕΕ) 2019/1161 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ 20ης ΙΟΥΝΙΟΥ 2019 «ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 2009/33/ΕΚ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΚΑΘΑΡΩΝ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΣ ΑΠΟΔΟΤΙΚΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΟΔΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ» (L188) ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 33
Αντικείμενο και στόχοι - Τροποποίηση του άρθρου 65 του ν. 3982/2011 (Α΄ 143)(παρ. 2 του άρθρου 1 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1161)
Το άρθρο 65 του ν. 3982/2011 (Α΄ 143) αντικαθίσταται 
ως εξής:
«Άρθρο 65
Αντικείμενο και στόχοι
Οι αναθέτουσες αρχές και οι αναθέτοντες φορείς 
υποχρεούνται να λαμβάνουν υπόψη τις επιπτώσεις που 
αφορούν στην κατανάλωση ενέργειας και το περιβάλλον, 
καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής του οχήματος, συμπεριλαμ-
βανομένης της κατανάλωσης ενέργειας και των εκπο-
μπών CO2 και ορισμένων ρύπων, όταν προμηθεύονται 
ορισμένα οχήματα οδικών μεταφορών, με σκοπό την 
προώθηση και την τόνωση της αγοράς του τομέα των 
καθαρών και ενεργειακώς αποδοτικών οχημάτων και 
τη βελτίωση της συμβολής του τομέα των μεταφορών 
στις πολιτικές της Ένωσης για το περιβάλλον, το κλίμα 
και την ενέργεια.»
Άρθρο 34
Πεδίο εφαρμογής - Τροποποίηση του 
άρθρου 66 του ν. 3982/2011 (Α΄ 143)
(παρ. 4 του άρθρου 1 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1161)
Το άρθρο 66 του ν. 3982/2011 αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 66Πεδίο εφαρμογής
Το παρόν μέρος εφαρμόζεται στις προμήθειες μέσω:
α) συμβάσεων αγοράς, χρηματοδοτικής μίσθωσης, 
ενοικίασης ή αγοράς με δόσεις που συνάπτονται από 
αναθέτουσες αρχές ή αναθέτοντες φορείς, εφόσον υπό-
κεινται στην υποχρέωση να εφαρμόζουν τις διαδικασίες 
για τις προμήθειες που προβλέπονται στον ν. 4412/2016 
(Α΄ 147) για τις συμβάσεις που υπερβαίνουν τα όρια των 
άρθρων 5 και 235 του νόμου αυτού,
β) συμβάσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας κατά την 
έννοια του Κανονισμού (ΕΚ) υπ’ αρ. 1370/2007 του Ευ-
ρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης 
Οκτωβρίου 2007 (L 315), που έχουν ως αντικείμενο την 
παροχή υπηρεσιών οδικών επιβατικών μεταφορών, 
καθ’ υπέρβαση του κατώτατου ορίου που καθορίζουν 
τα κράτη-μέλη, αλλά όχι των εφαρμοστέων κατώτατων 
ορίων που καθορίζονται στην παρ. 4 του άρθρου 5 του εν λόγω Κανονισμού,γ) συμβάσεων παροχής υπηρεσιών που καθορίζονται 
στον πίνακα 1 του άρθρου 71 του παρόντος, εφόσον οι 
αναθέτουσες αρχές ή αναθέτοντες φορείς υπόκεινται 
στην υποχρέωση να εφαρμόζουν τις διαδικασίες για τις 
προμήθειες που προβλέπονται στον ν. 4412/2016.»
Άρθρο 35
Ορισμοί - Τροποποίηση του άρθρου 67 τουν. 3982/2011 (Α΄ 143)(παρ. 5 του άρθρου 1 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1161)
Το άρθρο 67 του ν. 3982/2011 αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 67Ορισμοί
Για τους σκοπούς του παρόντος νόμου νοούνται ως:
1. «αναθέτουσες αρχές»: οι αναθέτουσες αρχές, όπως 
ορίζονται στα σημεία 1 έως 4 της παρ. 1 του άρθρου 2 και στο άρθρο 223 του ν. 4412/2016 (Α΄ 147),
2. «αναθέτοντες φορείς»: οι αναθέτοντες φορείς, όπως 
ορίζονται στο άρθρο 224 του ν. 4412/2016,
3. «όχημα οδικών μεταφορών»: το όχημα κατηγορίας 
M ή N, όπως ορίζεται στις περ. α) και β) της παρ. 1 του 
άρθρου 4 του Κανονισμού (ΕΕ) 2018/858 του Ευρωπαϊ-
κού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 30ής Μαΐου 2018 (L 151),
4. «καθαρό όχημα»:α) το όχημα της κατηγορίας Μ1, Μ2 ή Ν1 με μέγιστες 
εκπομπές καυσαερίων εκφρασμένες σε CO
2 γρ./χλμ. και 
εκπομπές ρύπων υπό πραγματικές συνθήκες οδήγησης 
κάτω από ποσοστό των εφαρμοστέων ορίων εκπομπών, 
όπως καθορίζεται στον πίνακα 2 του παραρτήματος του 
άρθρου 71 ή
β) το όχημα της κατηγορίας M3, N2 ή N3, που χρησι-
μοποιεί εναλλακτικά καύσιμα, όπως ορίζονται στις παρ. 
1 και 2 του άρθρου 2 του ν. 4439/2016 (Α΄ 222), εξαι-
ρουμένων των καυσίμων που παράγονται από πρώτες ύλες που ενέχουν υψηλό κίνδυνο έμμεσης αλλαγής της χρήσης της γης, σχετικά με τις οποίες παρατηρείται ση-
μαντική επέκταση της περιοχής παραγωγής σε εκτάσεις 
με υψηλά αποθέματα άνθρακα σύμφωνα με το άρθρο 
26 της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινο-
βουλίου και του Συμβουλίου της 11ης Δεκεμβρίου 2018 
(L 328). Στην περίπτωση οχημάτων που χρησιμοποιούν 
υγρά βιοκαύσιμα, συνθετικά και παραφινικά καύσιμα, 
τα εν λόγω καύσιμα δεν αναμειγνύονται με συμβατικά ορυκτά καύσιμα,
5. «βαρύ όχημα μηδενικών εκπομπών»: το καθαρό 
όχημα, όπως ορίζεται στην περ. β΄ της παρ. 4, χωρίς κινη-
τήρα εσωτερικής καύσης ή με κινητήρα εσωτερικής καύ-
σης που εκπέμπει λιγότερο από 1 γρ. CO2/KWh, μετρού-
μενο σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΚ) υπ’ αρ. 595/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 18ης Ιουνίου 2009 (L 188) και τα μέτρα εφαρμογής του, 
ή που εκπέμπει λιγότερο από 1 γρ. CO2/χλμ., μετρούμενο 
σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΚ) υπ’ αρ. 715/2007 του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 20ης 
Ιουνίου 2007 (L 171) και τα μέτρα εφαρμογής του.»
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8953 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
Άρθρο 36
Εξαιρέσεις - Τροποποίηση του άρθρου 68 του ν. 3982/2011(παρ. 3 και 4 του άρθρου 1 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1161)
Το άρθρο 68 του ν. 3982/2011 (Α΄ 143) αντικαθίσταται 
ως εξής:
«Άρθρο 68
Εξαιρέσεις
Εξαιρούνται από τις απαιτήσεις που καθορίζονται στο 
παρόν μέρος:
α) τα οχήματα που αναφέρονται στις περ. α΄, β΄, γ΄ και 
δ΄ της παρ. 2 και στις περ. α΄, β΄ και γ΄ της παρ. 3 του 
άρθρου 2, καθώς και στα σημεία 5.2. έως 5.5. και 5.7. 
του Μέρους Α΄ του παραρτήματος Ι του Κανονισμού (ΕΕ) 
υπ’ αρ. 2018/858 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του 
Συμβουλίου, και
β) τα οχήματα της κατηγορίας M3 πέραν των οχημά-
των κλάσης I και κλάσης A, όπως ορίζονται στα σημεία 2 
και 3 του άρθρου 3 του Κανονισμού (ΕΚ) υπ’ αρ. 661/2009 
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Ιουλίου 2009 (L 200).»
Άρθρο 37
Ελάχιστοι στόχοι π ρομηθειών - Τροποποίηση 
του άρθρου 69 του ν. 3982/2011 (παρ. 6 του άρθρου 1 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1161)
Το άρθρο 69 του ν. 3982/2011 (Α΄ 143) αντικαθίσταται 
ως εξής:
«Άρθρο 69
Ελάχιστοι στόχοι προμηθειών
1. Οι συμβάσεις προμήθειας οχημάτων και παροχής 
υπηρεσιών, όπως αναφέρονται στο άρθρο 66, πρέπει να 
συμμορφώνονται με τους ελάχιστους στόχους προμη-
θειών καθαρών ελαφρών οχημάτων που καθορίζονται 
στον πίνακα 3 και καθαρών βαρέων οχημάτων που καθο-
ρίζονται στον πίνακα 4 του παραρτήματος του άρθρου 
71. Οι εν λόγω στόχοι εκφράζονται ως ελάχιστα ποσοστά 
καθαρών οχημάτων επί του συνολικού αριθμού οχημά-
των οδικών μεταφορών, που καλύπτονται από το σύνο-
λο όλων των συμβάσεων που αναφέρονται στο άρθρο 
66, οι οποίες έχουν ανατεθεί μεταξύ της 2ας.8.2021 και 
της 31ης.12.2025, για την πρώτη περίοδο αναφοράς, 
και μεταξύ της 1ης.12.2026 και της 31ης.12.2030, για τη 
δεύτερη περίοδο αναφοράς.
2. Για τον υπολογισμό των ελάχιστων στόχων προ-
μηθειών, η ημερομηνία της δημόσιας σύμβασης που 
λαμβάνεται υπόψη, είναι η ημερομηνία ολοκλήρωσης 
της διαδικασίας δημόσιας προμήθειας, με την ανάθεση 
της σύμβασης.
3. Τα οχήματα που ανταποκρίνονται στον ορισμό των 
καθαρών οχημάτων βάσει του σημείου 4 του άρθρου 67 
ή των βαρέων οχημάτων μηδενικών εκπομπών βάσει 
του σημείου 5 του άρθρου 67 ως αποτέλεσμα μετασκευ-
ής, μπορούν να προσμετρώνται ως καθαρά οχήματα ή 
βαρέα οχήματα μηδενικών εκπομπών, αντίστοιχα, για 
σκοπούς συμμόρφωσης με τους ελάχιστους στόχους 
προμηθειών.4. Στις συμβάσεις που αναφέρονται στην περ. α΄ του 
άρθρου 66, λαμβάνεται υπόψη, για σκοπούς αξιολόγη-
σης της συμμόρφωσης με τους ελάχιστους στόχους προ-
μηθειών, ο αριθμός των οχημάτων οδικών μεταφορών, 
που αποτελούν αντικείμενο αγοράς, χρηματοδοτικής 
μίσθωσης, ενοικίασης ή αγοράς με δόσεις βάσει κάθε 
σύμβασης.
5. Στην περίπτωση των συμβάσεων που αναφέρονται 
στις περ. β) και γ) του άρθρου 66, λαμβάνεται υπόψη, για 
σκοπούς αξιολόγησης της συμμόρφωσης με τους ελά-χιστους στόχους προμηθειών, ο αριθμός των οχημάτων 
οδικών μεταφορών που πρόκειται να χρησιμοποιηθούν 
για την παροχή των υπηρεσιών που καλύπτονται από 
κάθε σύμβαση.
6. Εάν δεν εγκριθούν νέοι στόχοι για την περίοδο μετά 
από την 1η.1.2030, εξακολουθούν να ισχύουν οι στόχοι που έχουν τεθεί για τη δεύτερη περίοδο αναφοράς και υπολογίζονται σύμφωνα με τις παρ. 1 έως 5, για τις επό-μενες πενταετείς περιόδους.
7. Οι αναθέτουσες αρχές ή οι αναθέτοντες φορείς δύ-
νανται να εφαρμόζουν υψηλότερους εθνικούς στόχους ή 
αυστηρότερες απαιτήσεις, εκτός από τις αναφερόμενες στον πίνακα 4 του παραρτήματος του άρθρου 71.»
Άρθρο 38
Παράρτημα - Τροποποίηση του άρθρου 71του ν. 3982/2011(παρ. 11 του άρθρου 1 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1161)
Το άρθρο 71 του ν. 3982/2011 αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 71
Προσαρτάται και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του 
παρόντος το ακόλουθο Παράρτημα:
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΛΑΧΙΣΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΚΑΘΑΡΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΟΔΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΧΑΜΗΛΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ-ΜΕΛΗ
Πίνακας 1: Κωδικοί κοινού λεξιλογίου για τις 
δημόσιες συμβάσεις (CPV) για υπηρεσίες που αναφέρονται στο άρθρο 66 παρ. 1 στοιχείο γ)

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8954 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
Άρθρο 39
Μέτρα εφαρμογής της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1161 και υποβολή εκθέσεων - Προσθήκη άρθρου 71Α στον ν. 3982/2011(παρ. 10 άρθρου 1 Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1161)
1. Οι αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών υποβάλλουν προτάσεις στην Επιτροπή της 
παρ. 2 του άρθρου 18 του ν. 3855/2010 (Α΄ 95) για την εκπόνηση δράσεων και τη λήψη μέτρων προς τον σκοπό της προώθησης των καθαρών και ενεργειακώς αποδοτικών οχημάτων στις δημόσιες συμβάσεις, όπως τίθεται με 
το παρόν, προκείμενου αυτά να συμπεριληφθούν στ ο Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Προώθηση των Πράσινων 
Δημόσιων Συμβάσεων του ίδιου άρθρου.
2. Για την εφαρμογή του παρόντος, στις διαδικασίες ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων κατά την έννοια του 
ν. 4412/2016 (Α΄ 147) για την προμήθεια οχημάτων υποχρεωτικά συνεκτιμάται κατά την αξιολόγηση των προσφο-
ρών η ύπαρξη ελάχιστης ποσόστωσης επί του συνό λου του προσφερόμενου στόλου των υποψηφίων ύψους πέντε 
τοις εκατό (5%) για αμιγώς ηλεκτρικά οχήματα ή υβριδικά ηλεκτρικά οχήματα εξωτερικής φόρτισης με εκπομπές 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8955 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
ρύπων έως 50 γρ. CO2/χλμ. Αντίστοιχα, στις διαδικασίες 
ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων κατά την έννοια του 
ν. 4412/2016 για την προμήθεια υπηρεσιών, η παροχή 
των οποίων απαιτεί τη χρήση στόλου οχημάτων, δύναται 
να τεθεί ως κριτήριο ποιοτικής επιλογής η υποχρέωση 
ελάχιστης ποσόστωσης επί του συνόλου του στόλου 
των υποψηφίων ύψους πέντε τοις εκατό (5%) για αμι-
γώς ηλεκτρικά οχήματα ή υβριδικά ηλεκτρικά οχήματα 
εξωτερικής φόρτισης με εκπομπές ρύπων έως 50 γρ. 
CO2/χλμ. και σε κάθε περίπτωση τίθεται η υποχρέωση 
ύπαρξης ενός (1) κατ’ ελάχιστον αμιγούς Η/Ο στον στόλο 
των υποψηφίων.
Οι αναθέτοντες φορείς και οι αναθέτουσες αρχές, κατά 
την έννοια των διατάξεων του ν. 4412/2016, οφείλουν 
να αιτούνται από τους οικονομικούς φορείς που συμμε-
τέχουν στις σχετικές διαδικασίες ανάθεσης σύμβασης 
να προσκομίζουν κατάλληλα αποδεικτικά έγγραφα, με 
τα οποία βεβαιώνεται η ελάχιστη ποσόστωση Η/Ο στο σύνολο των οχημάτων του στόλου τους.
Οι διατάξεις του παρόντος δεν εφαρμόζονται στις δι-
αδικασίες ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων προμηθειών 
και υπηρεσιών, οι οποίες έχουν εκτιμώμενη αξία κάτω 
των ορίων της παρ. 1 του άρθρου 118 και της παρ. 1 του άρθρου 328 του ν. 4412/2016.
Οι διατάξεις του παρόντος εφαρμόζονται στις διαδι-
κασίες ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων προμηθειών 
και υπηρεσιών, η έναρξη των οποίων λαμβάνει χώρα, 
σύμφωνα με τα άρθρα 61 και 290 του ν. 4412/2016, μετά 
από την 2α.8.2021.
3. Στον ν. 3982/2011 προστίθεται άρθρο 71Α, ως εξής:
«Άρθρο 71Α
Υποβολή εκθέσεων και επανεξέταση
1. Έως τις 2.8.2022, οι αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουρ-
γείου Υποδομών και Μεταφορών αποστέλλουν στην 
Ευρωπαϊκή Επιτροπή έκθεση σχετικά με τα μέτρα που 
λαμβάνονται για την εφαρμογή των άρθρων 65 έως 71, 
τις μελλοντικές ενέργειες εφαρμογής, συμπεριλαμβανο-
μένων του χρονοδιαγράμματος και του πιθανού επιμε-ρισμού προσπαθειών μεταξύ διαφόρων επιπέδων δια-
κυβέρνησης, καθώς και κάθε άλλη συναφή πληροφορία.
2. Έως τις 18. 4.2026 και εν συνεχεία ανά τρία (3) έτη, η 
Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων, έπειτα 
από εισήγηση των αρμόδιων υπηρεσιών του Υπουργεί-
ου Υποδομών και Μεταφορών, υποβάλλει έκθεση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με την εφαρμογή των άρ-
θρων 65 έως 71. Οι εν λόγω εκθέσεις συνοδεύουν τις 
εκθέσεις που υποβάλλονται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 
σύμφωνα με το άρθρο 340 του ν. 4412/2016 (Α΄ 147) και 
περιέχουν πληροφορίες σχετικά με τα μέτρα που λαμ-
βάνονται για την εφαρμογή των άρθρων 65 έως 71, τις 
μελλοντικές ενέργειες εφαρμογής, καθώς και κάθε άλλη 
συναφή πληροφορία. Οι εν λόγω εκθέσεις περιλαμβά-
νουν επίσης τον αριθμό και τις κατηγορίες οχημάτων 
που καλύπτονται από τις συμβάσεις που αναφέρονται 
στο άρθρο 66. Οι πληροφορίες παρουσιάζονται με βάση 
τις κατηγορίες που ορίζονται στον Κανονισμό (ΕΚ) υπ’ 
αρ. 2195/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του 
Συμβουλίου της 5ης Νοεμβρίου 2002 (L 340).»ΜΕΡΟΣ Δ΄
ΟΡΓ ΑΝΩΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΣΗΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄
ΣΥΣΤΑΣΗ ΑΥΤΟΤΕΛΟΥΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΟΡΓ ΑΝΩΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 40
Σύσταση Αυτοτελούς Τμήματος Ηλεκτροκίνησης στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας - Τροποποίηση Οργανισμού Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας
1. Συστήνεται στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέρ-
γειας Αυτοτελές Τμήμα Ηλεκτροκίνησης, το οποίο υπά-γεται στη Γενική Διεύθυνση Ενέργειας.
2. Στο π.δ. 132/2017 (Α΄ 160) επέρχονται οι εξής τρο-
ποποιήσεις:
α) Στο τέλος της παρ. 2 του άρθρου 43 του π.δ. 132/ 
2017 προστίθεται νέα περίπτωση ε) και το άρθρο 43 δι-αμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 43
ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣΣΚΟΠΟΣ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ
1. Στρατηγικοί σκοποί της Γενικής Διεύθυνσης Ενέρ-
γειας είναι ιδίως:
α) ο ενεργειακός σχεδιασμός της Χώρας με βάση την 
ενεργειακή κατάσταση, τις ενεργειακές πηγές της, τις 
τεχνολογίες και τις διεθνείς δεσμεύσεις,
β) η μέριμνα για τη διασφάλιση του ενεργειακού εφο-
διασμού της Χώρας, η διαμόρφωση του νομοθετικού και 
κανονιστικού πλαισίου της αγοράς ενέργειας,
γ) η εποπτεία της και η εν γένει προώθηση της ανά-
πτυξης του ενεργειακού τομέα.
2. Η Γενική Διεύθυνση Ενέργειας συγκροτείται από τα 
ακόλουθα:
α) Διεύθυνση Υδρογονανθράκωνβ) Διεύθυνση Ηλεκτρικής Ενέργειας
γ) Διεύθυνση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Εναλ-
λακτικών Καυσίμων
δ) Διεύθυνση Ενεργειακών Πολιτικών και Ενεργειακής 
Αποδοτικότητας
ε) Αυτοτελές Τμήμα Ηλεκτροκίνησης»
β) Μετά το άρθρο 47 του π.δ. 132/2017 προστίθεται 
νέο άρθρο 47Α, ως εξής:
«Άρθρο 47Α
Τμήμα Ηλεκτροκίνησης
Στο Αυτοτελές Τμήμα Ηλεκτροκίνησης ανήκουν οι 
ακόλουθες αρμοδιότητες:
α) η εισήγηση της εθνικής πολιτικής για την ηλεκτρο-
κίνηση λαμβάνοντας υπόψη το Εθνικό Σχέδιο για την 
Ενέργεια και το Κλίμα (Ε.Σ.Ε.Κ.), που κυρώθηκε με την 
υπ’ αρ. 4/23.12.2019 απόφαση του Κυβερνητικού Συμ-
βουλίου Οικονομικής Πολιτικής (Β΄ 4893) και τη Μακρο-
χρόνια Στρατηγική για το έτος 2050, η εκπόνηση του 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8956 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
Εθνικού Σχεδίου Ηλεκτροκίνησης σε συνεργασία με τα 
συναρμόδια υπουργεία, η περαιτέρω παρακολούθηση 
και επικαιροποίηση του Εθνικού Σχεδίου για την Ηλε-
κτροκίνηση και η παρακολούθηση της εφαρμογής των Σχεδίων Φόρτισης Ηλεκτρικών Οχημάτων,
β) η εισήγηση για εκπόνηση έργων, μελετών, προγραμ-
μάτων και δράσεων για την προώθηση της ηλεκτροκί-
νησης στο πλαίσιο του εθνικού στόχου μείωσης των 
εκπομπών αερίων, όπως αυτή περιγράφεται στο Εθνικό 
Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα και η υλοποίηση 
τέτοιων δράσεων,
γ) η εισήγηση νομοθετικών και κανονιστικών ρυθμίσε-
ων για την προώθηση και ανάπτυξη της ηλεκτροκίνησης,
δ) η εισήγηση για την προσαρμογή του σχετικού εθνι-
κού δικαίου στο ενωσιακό δίκαιο στον τομέα αρμοδιό-
τητάς του,
ε) η αποτίμηση της αποτελεσματικότητας των εφαρ-
μοζόμενων μέτρων για την προώθηση της ηλεκτροκί-
νησης και η μέριμνα για τη συγκέντρωση, αξιολόγηση, 
επεξεργασία, τήρηση και παροχή στατιστικών στοιχείων 
σχετικά με την ηλεκτροκίνηση, καθώς και η ετήσια αξι-
ολόγηση της ανάπτυξης των σημείων επαναφόρτισης 
Η/Ο,
στ) η διατύπωση προτάσεων για την αποτελεσματική 
αντιμετώπιση διοικητικών δυσχερειών, τα οποία προκύ-
πτουν κατά την αδειοδοτική ή άλλη συναφή διαδικασία που αφορά στον τομέα της ηλεκτροκίνησης,
ζ) η εποπτεία των φορέων της αγοράς ηλεκτροκίνη-
σης, σε συνεργασία με τη Ρ .Α.Ε., για θέματα αρμοδιότη-
τάς της που αφορούν στην αγορά ενέργειας, ιδίως μέσω 
του Μ.Υ.Φ.Α.Η.,
η) η εισήγηση για την επιβολή προστίμων για παρα-
βάσεις που άπτονται των αρμοδιοτήτων του τμήματος,
θ) η εκπροσώπηση της ελληνικής πολιτείας σε διεθνή 
fora, συνέδρια, οργανισμούς, επιτροπές κ.λπ., για τα θέ-ματα που άπτονται των αρμοδιοτήτων του τμήματος,
ι) η ενημέρωση και πληροφόρηση του κοινού και των 
επιχειρήσεων για το θεσμικό, νομοθετικό, φορολογικό 
και χρηματοοικονομικό πλαίσιο του τομέα της ηλεκτρο-
κίνησης, καθώς και για τις σχετικές διαδικασίες αδειο-
δότησης και ένταξης σε υφιστάμενα προγράμματα ή 
σχέδια ενίσχυσης,
ια) η μέριμνα για τη σύνταξη και αποστολή απόψεων 
και στοιχείων της Διοίκησης στο Συμβούλιο της Επικρα-
τείας και στα τακτικά διοικητικά δικαστήρια για υποθέ-
σεις που συζητούνται σε αυτά και είναι σχετικές με τις 
αρμοδιότητες του Τμήματος.
γ) Στο άρθρο 73 του π.δ. 132/2017 προστίθεται παρ. 
12Α και το άρθρο διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 73
Προϊστάμενοι Τμημάτων
1. α) Στα Τμήματα της Διεύθυνσης Διοικητικών Υπη-
ρεσιών προΐσταται υπάλληλος κατηγορίας ΠΕ όλων των 
κλάδων και ειδικοτήτων ή του κλάδου ΤΕ όλων των κλά-
δων και ειδικοτήτων.
β) Στα Τμήματα της Διεύθυνσης Νομοθετικού Έργου 
και Πρωτοβουλίας προΐσταται υπάλληλος κατηγορίας 
ΠΕ Διοικητικού - Οικονομικού, κατά προτίμηση κάτοχος 
πτυχίου Νομικής.γ) Στο αυτοτελές Τμήμα ΠΣΕΑ, προΐσταται υπάλληλος 
κατηγορίας ΠΕ όλων των κλάδων ή, υπάλληλος κατηγο-ρίας ΤΕ όλων των κλάδων.
2. α) Στα Τμήματα της Διεύθυνσης Προϋπολογισμού 
και Δημοσιονομικών Αναφορών προΐσταται υπάλληλος 
κατηγορίας ΠΕ Διοικητικού - Οικονομικού ή ΤΕ Διοικη-τικού - Λογιστικού.
β) Στα Τμήματα της Διεύθυνσης Οικονομικής Διαχείρι-
σης προΐσταται υπάλληλος κατηγορίας ΠΕ Διοικητικού - Οικονομικού ή ΤΕ Διοικητικού - Λογιστικού.
γ) Στα Τμήματα της Διεύθυνσης Προμηθειών, Υπο-
δομών και Διαχείρισης Υλικού προΐσταται υπάλληλος 
κατηγορίας ΠΕ όλων των κλάδων και ειδικοτήτων ή του κλάδου ΤΕ όλων των κλάδων και ειδικοτήτων.
3. α) Στα τμήματα της Διεύθυνσης Ηλεκτρονικής Δι-
ακυβέρνησης προΐσταται υπάλληλος κατηγορίας ΠΕ 
όλων των κλάδων ή του κλάδου ΤΕ Πληροφορικής ή ΤΕ Μηχανικών.
β) Στα τμήματα της Διεύθυνσης Γεωχωρικών Πληρο-
φοριών προΐσταται υπάλληλος κατηγορίας ΠΕ Μηχα-
νικών ή ΠΕ Περιβάλλοντος ή ΠΕ Πληροφορικής ή ΠΕ 
Γεωτεχνικών με εμπειρία σχετική με τις αρμοδιότητες 
της εν θέματι Διεύθυνσης.
4. α) Στο Τμήμα Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων 
Περιβάλλοντος της Διεύθυνσης Διεθνών και Ευρωπαϊ-
κών Δραστηριοτήτων, προΐσταται υπάλληλος κατηγορί-
ας ΠΕ όλων των κλάδων με προαπαιτούμενο την άριστη 
γνώση μιας ξένης γλώσσας.
β) Στο Τμήμα Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων 
Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών της Διεύθυνσης Διεθνών και Ευρωπαϊκών Δραστηριοτήτων, προΐσταται υπάλληλος κατηγορίας ΠΕ όλων των κλάδων με προα-παιτούμενο την άριστη γνώση μιας ξένης γλώσσας.
5. α) Στα Τμήματα των Διευθύνσεων που απαρτίζουν 
τη Γενική Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Πολιτικής προΐ-
σταται υπάλληλος των κλάδων ΠΕ Μηχανικών ή ΠΕ Πε-
ριβάλλοντος ή ΠΕ Γεωτεχνικών με την επιφύλαξη των 
διατάξεων της παρακάτω περ. β΄.
β) Στο Τμήμα Περιβαλλοντικών Πιστοποιήσεων προ-
ΐσταται υπάλληλος κατηγορίας ΠΕ όλων των κλάδων.
6. α) Στα Τμήματα των Διευθύνσεων που απαρτίζουν 
τη Γενική Διεύθυνση Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος 
προΐσταται υπάλληλος του κλάδου ΠΕ Γεωτεχνικών ή 
υπάλληλος του κλάδου ΤΕ Δασοπόνων, με την επιφύλαξη 
των διατάξεων των παρακάτω περ. β΄, γ΄ και δ΄.
β) Στο Τμήμα Ελέγχου της Εμπορίας και Διακίνησης 
Άγριας Ζωής και Ειδών CITES της Διεύθυνσης Προγραμ-ματισμού και Δασικής Πολιτικής της ως άνω Γενικής Δι-
εύθυνσης, προΐσταται υπάλληλος του κλάδου ΠΕ Γεωτε-
χνικών ή ΠΕ Περιβάλλοντος.
γ) Στο Τμήμα Εμπραγμάτων Δικαιωμάτων της Διεύθυν-
σης Προστασίας Δασών της ως άνω Γενικής Διεύθυνσης, 
προΐσταται υπάλληλος του κλάδου ΠΕ Γεωτεχνικών ή ΠΕ 
Διοικητικού - Οικονομικού.
δ) Στο Τμήμα Δασικών Προστατευόμενων Περιοχών 
και Δασικής Αναψυχής της Διεύθυνσης Προστασίας Δα-
σών της ως άνω Γενικής Διεύθυνσης, προΐσταται υπάλ-
ληλος του κλάδου ΠΕ Γεωτεχνικών ή ΠΕ Περιβάλλοντος.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8957 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
7. Στα Τμήματα των Διευθύνσεων που απαρτίζουν 
τη Γενική Διεύθυνση Χωρικού Σχεδιασμού προΐσταται 
υπάλληλος του κλάδου ΠΕ Μηχανικών.
8. Στα Τμήματα των Διευθύνσεων που απαρτίζουν τη 
Γενική Διεύθυνση Πολεοδομίας προΐσταται υπάλληλος 
του κλάδου ΠΕ Μηχανικών.
9. α) Στα Τμήματα που απαρτίζουν τη Διεύθυνση 
Υδρογονανθράκων της Γενικής Διεύθυνσης Ενέργειας 
προΐσταται υπάλληλος των κλάδων ΠΕ Μηχανικών ή 
ΠΕ Περιβάλλοντος ή ΠΕ Γεωτεχνικών ή ΠΕ Διοικητικού - Οικονομικού με την επιφύλαξη των διατάξεων της πα-
ρακάτω περ. β΄.
β) Στο Τμήμα Εγκαταστάσεων της Διεύθυνσης Υδρο-
γονανθράκων, προΐσταται υπάλληλος των κλάδων ΠΕ 
Μηχανικών.
10. α) Στα Τμήματα που απαρτίζουν τη Διεύθυνση Ανα-
νεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Εναλλακτικών Καυσίμων 
της Γενικής Διεύθυνσης Ενέργειας προΐσταται υπάλλη-
λος των κλάδων ΠΕ Μηχανικών ή ΠΕ Περιβάλλοντος ή ΠΕ Γεωτεχνικών ή ΠΕ Διοικητικού - Οικονομικού με την επιφύλαξη των διατάξεων της παρακάτω περ. β΄.
β) Στο Τμήμα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) 
Ηλεκτρικής και Θερμικής/Ψυκτικής Ενέργειας της Διεύ-θυνσης Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) και Εναλ-λακτικών Καυσίμων της Γενικής Διεύθυνσης Ενέργειας, προΐσταται υπάλληλος των κλάδων ΠΕ Μηχανικών ή ΠΕ Περιβάλλοντος ή ΠΕ Διοικητικού - Οικονομικού.
11. α) Στα Τμήματα που απαρτίζουν τη Διεύθυνση 
Ηλεκτρικής Ενέργειας της Γενικής Διεύθυνσης Ενέργει-
ας προΐσταται υπάλληλος των κλάδων ΠΕ Μηχανικών 
ή ΠΕ Διοικητικού - Οικονομικού με την επιφύλαξη των διατάξεων της παρακάτω περ. β΄.
β) Στο Τμήμα Παραγωγής, Μεταφοράς και Διανομής 
Ηλεκτρικής Ενέργειας της Διεύθυνσης Ηλεκτρικής Ενέρ-
γειας, προΐσταται υπάλληλος του κλάδου ΠΕ Μηχανικών.
12. α) Στα Τμήματα που απαρτίζουν τη Διεύθυνση 
Ενεργειακών Πολιτικών και Ενεργειακής Αποδοτικό-
τητας της Γενικής Διεύθυνσης Ενέργειας, προΐσταται 
υπάλληλος των κλάδων ΠΕ Μηχανικών ή ΠΕ Διοικητι-
κού -Οικονομικού με την επιφύλαξη των διατάξεων της 
παρακάτω περ. β΄.
β) Στο Τμήμα Ενεργειακής Αποδοτικότητας της Διεύ-
θυνσης Ενεργειακών Πολιτικών και Ενεργειακής Απο-
δοτικότητας, προΐσταται υπάλληλος του κλάδου ΠΕ 
Μηχανικών.
12. Α. Στο Αυτοτελές Τμήμα Ηλεκτροκίνησης προΐστα-
ται υπάλληλος των κλάδων ΠΕ Μηχανικών ή ΠΕ Διοικη-
τικού-Οικονομικού.
13. α) Στα Τμήματα που απαρτίζουν τη Διεύθυνση Ανά-
πτυξης και Πολιτικής της Γενικής Διεύθυνσης Ορυκτών 
Πρώτων Υλών προΐσταται υπάλληλος των κλάδων ΠΕ 
Μηχανικών ή ΠΕ Γεωτεχνικών ή ΠΕ Διοικητικού - Οικο-
νομικού με την επιφύλαξη των διατάξεων της παρακάτω 
περ. β΄.
β) Στο Τμήμα Τεκμηρίωσης - Παρατηρητήριο Μεταλ-
λευτικών και Λατομικών Δραστηριοτήτων της Διεύθυν-
σης Ανάπτυξης και Πολιτικής, προΐσταται υπάλληλος των 
κλάδων ΠΕ Μηχανικών ή ΠΕ Γεωτεχνικών ή ΠΕ Διοικητι-κού - Οικονομικού ή ΠΕ Πληροφορικής.14. α) Στα Τμήματα που απαρτίζουν τη Διεύθυνση 
Μεταλλευτικών, Ενεργειακών και Βιομηχανικών Ορυ-
κτών της Γενικής Διεύθυνσης Ορυκτών Πρώτων Υλών, 
προΐσταται υπάλληλος του κλάδου ΠΕ Μηχανικών ή ΠΕ 
Γεωτεχνικών με την επιφύλαξη των διατάξεων της πα-
ρακάτω περ. β΄.
β) Στο Τμήμα Διαχείρισης Μεταλλευτικών Δικαιωμά-
των της Διεύθυνσης Μεταλλευτικών, Ενεργειακών και 
Βιομηχανικών Ορυκτών, προΐσταται υπάλληλος του 
κλάδου ΠΕ Διοικητικού - Οικονομικού ή ΠΕ Μηχανικών ή ΠΕ Γεωτεχνικών.
15. α) Στα Τμήματα που απαρτίζουν τη Διεύθυνση Λα-
τομείων Μαρμάρων και Αδρανών Υλικών της Γενικής 
Διεύθυνσης Ορυκτών Πρώτων Υλών, προΐσταται υπάλ-ληλος των κλάδων ΠΕ Μηχανικών ή ΠΕ Γεωτεχνικών με την επιφύλαξη των διατάξεων της παρακάτω περ. β΄.
β) Στο Τμήμα Διαχείρισης και Εποπτείας της Διεύθυν-
σης Λατομείων Μαρμάρων και Αδρανών Υλικών, προ-
ΐσταται υπάλληλος των κλάδων ΠΕ Μηχανικών ή ΠΕ 
Γεωτεχνικών ή ΠΕ Διοικητικού - Οικονομικού.
16. Στο Αυτοτελές Τμήμα Πολιτικής Έρευνας και Εκμε-
τάλλευσης Υδρογονανθράκων της Γενικής Γ ραμματείας 
Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών προΐσταται υπάλ-
ληλος των κλάδων ΠΕ Μηχανικών ή ΠΕ Περιβάλλοντος, ΠΕ Γεωτεχνικών ή ΠΕ Διοικητικού - Οικονομικού.
17. α) Στα Τμήματα των Διευθύνσεων που απαρτίζουν 
την Ειδική Γ ραμματεία Υδάτων προΐσταται υπάλληλος 
κατηγορίας ΠΕ Μηχανικών ή ΠΕ Περιβάλλοντος ή ΠΕ 
Γεωτεχνικών με την επιφύλαξη των διατάξεων της πα-
ρακάτω περ. β΄.
β) Στο Τμήμα Κοστολόγησης και Τιμολόγησης Υπηρε-
σιών Ύδατος και στο Τμήμα Παρακολούθησης, Διαχεί-
ρισης και Αξιολόγησης Υπηρεσιών Ύδατος προΐσταται 
υπάλληλος κατηγορίας ΠΕ Μηχανικών ή ΠΕ Περιβάλλο-ντος ή ΠΕ Γεωτεχνικών ή ΠΕ Διοικητικού-Οικονομικού.
18. α) Στα Τμήματα Επιθεώρησης Περιβάλλοντος 
(Βορείου και Νοτίου Ελλάδος) προΐσταται υπάλληλος 
των κλάδων ΠΕ Μηχανικών ή ΠΕ Περιβάλλοντος ή ΠΕ 
Γεωτεχνικών.
β) Στα Τμήματα Επιθεώρησης Δόμησης και Κατεδαφί-
σεων (Βορείου και Νοτίου Ελλάδος) προΐσταται υπάλλη-
λος του κλάδου ΠΕ Μηχανικών.
γ) Στα Τμήματα Επιθεώρησης Ενέργειας (Βορείου και 
Νοτίου Ελλάδος) προΐσταται υπάλληλος του κλάδου ΠΕ 
Μηχανικών.
δ) Στα Τμήματα Επιθεώρησης Μεταλλείων (Βορείου 
και Νοτίου Ελλάδος) της Ειδικής Γ ραμματείας Σώματος 
Επιθεωρητών και Ελεγκτών του Υπουργείου Περιβάλλο-
ντος και Ενέργειας, προΐσταται υπάλληλος του κλάδου 
ΠΕ Μηχανικών, σύμφωνα με το άρθρο 3 ΚΜΛΕ.
19. α) Στα Τμήματα της Διεύθυνσης Ελέγχου Διακίνη-
σης και Αποθήκευσης Καυσίμων της Ειδικής Γ ραμματείας 
Σώματος Επιθεωρητών και Ελεγκτών του Υπουργείου 
Περιβάλλοντος και Ενέργειας, προΐσταται υπάλληλος 
των κλάδων ΠΕ Μηχανικών ή ΠΕ Περιβάλλοντος ή ΠΕ 
Διοικητικού - Οικονομικού με την επιφύλαξη των δια-
τάξεων των παρακάτω περ. β΄ και γ΄.
β) Στο Τμήμα Τεχνικής Υποστήριξης Ηλεκτρονικών 
Συστημάτων και Τεκμηρίωσης της Διεύθυνσης Ελέγχου 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8958 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
Διακίνησης και Αποθήκευσης Καυσίμων, προΐσταται 
υπάλληλος των κλάδων ΠΕ Μηχανικών ή ΠΕ Διοικητι-
κού - Οικονομικού.
γ) Στο Τμήμα Εποπτείας και Δικαστικών Υποθέσεων 
της Διεύθυνσης Ελέγχου Διακίνησ ης και Αποθήκευσης 
Καυσίμων, προΐσταται υπάλληλος του κλάδου ΠΕ Διοι-κητικού - Οικονομικού.
20. Στο αυτοτελές Τμήμα Κοινοβουλευτικού Ελέγχου, 
προΐσταται υπάλληλος κατηγορίας ΠΕ όλων των κλάδων.
21. Στο αυτοτελές Τμήμα Εσωτερικού Ελέγχου, προ-
ΐσταται υπάλληλος κατηγορίας ΠΕ όλων των κλάδων.
22. Στο Συντονιστικό γραφείο Αντιμετώπισης Περι-
βαλλοντικών Ζημιών της Ειδικής Γ ραμματείας Σώματος 
Επιθεωρητών και Ελεγκτών του Υπουργείου Περιβάλλο-
ντος και Ενέργειας,προΐσταται υπάλληλος των κλάδων 
ΠΕ Μηχανικών ή ΠΕ Περιβάλλοντος ή ΠΕ Γεωτεχνικών.
23. Στα Τμήματα μπορεί να προΐσταται υπάλληλος της 
ειδικότητας ΠΕ Ειδικού Επιστημονικού Προσωπικού με 
ομώνυμο ή ταυτόσημο κατά περιεχόμενο πτυχίο με αυτό 
που απαιτείται για την αντίστοιχη θέση ευθύνης.
δ) Στους ήδη υπάρχοντες κλάδους του άρθρου 62 του 
π.δ. 132/2017 προστίθενται πέντε (5) θέσεις για τη στε-
λέχωση του Αυτοτελούς Τμήματος Ηλεκτροκίνησης ως 
ακολούθως: Δύο (2) θέσεις ΠΕ Μηχανικών, μία (1) θέση ΠΕ Πληροφορικής, μία (1) θέση ΠΕ Διοικητικού – Οικο-
νομικού και μία (1) θέση ΔΕ Διοικητικών Γ ραμματέων, 
και το άρθρο διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 62
1. Οι οργανικές θέσεις του μόνιμου προσωπικού ανέρ-
χονται σε οκτακόσιες σαράντα επτά (847) και κατανέμο-
νται κατά κατηγορία και κλάδο, ως εξής:
Κατηγορία – Κλάδος Σύνολο
Κατηγορία Πανεπιστημιακής
Εκπαίδευσης (ΠΕ)
ΠΕ Γεωτεχνικών 105ΠΕ Διοικητικού – Οικονομικού 141ΠΕ Μηχανικών 292ΠΕ Περιβάλλοντος  65ΠΕ Πληροφορικής  21Κατηγορία Τεχνολογικής
Εκπαίδευσης (ΤΕ)
ΤΕ Δασοπόνων  20ΤΕ Διοικητικού – Λογιστικού  8ΤΕ Μηχανικών 40ΤΕ Τεχνολόγων Γεωπόνων 1ΤΕ Πληροφορικής 2Κατηγορία Δευτεροβάθμιας
Εκπαίδευσης (ΔΕ)
ΔΕ Διοικητικών Γ ραμματέων 111ΔΕ Προσωπικού Η/Υ 11ΔΕ Τεχνικών 19Κατηγορία Υποχρεωτικής
Εκπαίδευσης (ΥΕ)
ΥΕ Προσωπικό Καθαριότητας 1ΥΕ Επιμελητών 5ΥΕ Φυλάκων – Νυχτοφυλάκων 5Σύνολο 847
2. Οι θέσεις του Αυτοτελούς Τμήματος Ηλεκτροκίνη-
σης πληρούνται με διορισμό ή μετάταξη ή απόσπαση ή 
μετακίνηση προσωπικού. Κατ’ εξαίρεση και εντός (1) μη-
νός από την έναρξη ισχύος του παρόντος, ο Υπουργός 
Περιβάλλοντος και Ενέργειας δύναται να εκδώσει ανα-
κοίνωση – πρόσκληση για απόσπαση ή μετάταξη προ-
σωπικού με ανάλογη εφαρμογή των άρθρων 2, 3, 4, 7, 
12, 13 και 15 του ν. 4440/2016 (Α΄ 224).
Άρθρο 41
Αυτοτελές Τμήμα Πολιτικής Έρευνας 
και Εκμετάλλευσης Υδρογονανθράκων – 
Τροποποίηση του άρθρου 44 του π.δ. 132/2017 (Α΄ 160)
1. Από την έναρξη ισχύος του παρόντος, το Αυτοτελές 
Τμήμα Πολιτικής Έρευνας και Εκμετάλλευσης Υδρογο-νανθράκων υπάγεται στην Διεύθυνση Υδρογονανθρά-κων.
2. Στο τέλος της παρ. 2 του άρθρου 44 του π.δ. 132/ 
2017 προστίθεται περ. ε), ως εξής:
«ε) Τμήμα Πολιτικής Έρευνας και Εκμετάλλευσης Υδρο-
γονανθράκων.»
3. Όπου στις κείμενες διατάξεις αναφέρεται το «Αυ-
τοτελές Τμήμα Πολιτικής Έρευνας και Εκμετάλλευσης 
Υδρογονανθράκων» στο εξής νοείται το «Τμήμα Πολι-
τικής Έρευνας και Εκμετάλλευσης Υδρογονανθράκων» της Διεύθυνσης Υδρογονανθράκων.
Άρθρο 42
Σύσταση Γνωμοδοτικού Συμβουλίουγια την ηλεκτροκίνηση
1. Στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας συ-
στήνεται Γνωμοδοτικό Συμβούλιο για την ηλεκτροκί-
νηση, το οποίο υποβάλλει προτάσεις στον Υπουργό 
Περιβάλλοντος και Ενέργειας για θέματα που αφορούν 
στον σχεδιασμό της μείωσης των εκπομπών αερίων του 
θερμοκηπίου μέσω της αύξησης του αριθμού των Η/Ο 
και στην αποτελεσματική εφαρμογή των σχετικών δρά-σεων και πολιτικών.
2. Στην αρμοδιότητα του Συμβουλίου ανήκουν ιδίως:α) η εισήγηση για τη διαμόρφωση γενικών κατευθύν-
σεων των πολιτικών και η επεξεργασία θέσεων και προ-
τάσεων για την προώθηση της ηλεκτροκίνησης, όπως 
για διοικητικά μέτρα, χρηματοδοτικά προγράμματα και οικονομικά κίνητρα και για τη διαμόρφωση του ρυθμι-στικού πλαισίου για τη λειτουργία της αγοράς της ηλε-
κτροκίνησης,
β) η διατύπωση γνώμης επί θεμάτων σχετικών με την 
εκτίμηση, ανάληψη και υλοποίηση των μέτρων προώ-
θησης της ηλεκτροκίνησης, και εν γένει η παροχή συμ-βουλευτικής υποστήριξης προς τον Υπουργό Περιβάλ-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8959 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
λοντος και Ενέργειας για κάθε θέμα που συναρτάται με 
την ηλεκτροκίνηση,
γ) η εκτίμηση αντικτύπου, η αξιολόγηση της απο-
τελεσματικότητας και η επικαιροποίηση των μέτρων 
αύξησης στη χώρα του αριθμού των Η/Ο, καθώς και η 
εισήγηση για τη λήψη διορθωτικών μέτρων σε περίπτω-
ση κατά την οποία διαπιστώνονται αποκλίσεις από τους 
προβλεπόμενους στόχους,
δ) η παρακολούθηση των διεθνών τεχνολογικών και 
οικονομικών εξελίξεων στον τομέα της ηλεκτροκίνη-
σης και η διατύπωση προτάσεων προς τον Υπουργό 
Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την αξιοποίηση των 
σχετικών συμπερασμάτων,
ε) η συνεργασία με αντίστοιχα όργανα άλλων κρατών 
και διεθνών οργανισμών που δραστηριοποιούνται στον 
τομέα της ηλεκτροκίνησης,
στ) η παροχή, κατόπιν αποφάσεως του Υπουργού Πε-
ριβάλλοντος και Ενέργειας, επιτελικής και εκτελεστικής τεχνοκρατικής υποστήριξης προς το Υπουργείο για την 
προώθηση και υλοποίηση των μέτρων, πολιτικών και 
δράσεων υπέρ της ηλεκτροκίνησης.
3. Το Συμβούλιο αποτελείται από εννέα (9) μέλη με 
τριετή θητεία και ειδικότερα από έναν (1) εκπρόσωπο 
του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, έναν (1) 
εκπρόσωπο του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφο-
ρών, έναν (1) εκπρόσωπο της Ρ .Α.Ε., έναν (1) εκπρόσωπο 
της Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε. Α.Ε., έναν (1) εκπρόσωπο της αγοράς 
ηλεκτροκίνησης, έναν (1) εκπρόσωπο της ακαδημαϊκής κοινότητας, δύο (2) εμπειρογνώμονες που διακρίνονται 
για την επιστημονική τους κατάρτιση και διαθέτουν ειδι-
κές γνώσεις ή εξειδικευμένη επαγγελματική εμπειρία σε 
θέματα ηλεκτροκίνησης και ένα (1) μέλος που επιλέγεται 
μεταξύ κοινωνικών φορέων που δραστηριοποιούνται 
στο πεδίο της ηλεκτροκίνησης, όπως Μη Κυβερνητικών 
Οργανώσεων (Μ.Κ.Ο.), σωματείων και μη κερδοσκοπι-
κών εταιρειών. Πρόεδρος του Συμβουλίου ορίζεται πρό-
σωπο εγνωσμένου κύρους και υψηλής επιστημονικής 
κατάρτισης στο πεδίο της έρευνας και καινοτομίας στην 
καθαρή ενέργεια.
4. Το Συμβούλιο συγκροτείται με απόφαση του Υπουρ-
γού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με την οποία καθορί-ζονται και ο τρόπος οργάνωσης και λειτουργίας του, ο 
τρόπος σύγκλησης των συνεδριάσεων και λήψης απο-
φάσεων, η υλικοτεχνική και διοικητική του υποστήριξη, 
τυχόν εξειδίκευση των εργασιών του Συμβουλίου και 
κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εκτέλεση του έργου του.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄
ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ
Άρθρο 43
Αξιολόγηση εφαρμογής - Εθνικό Σχέδιο για την Ηλεκτροκίνηση
1. Για την παρακολούθηση της υλοποίησης των σκο-
πών του παρόντος εκπονείται Εθνικό Σχέδιο για την 
Ηλεκτροκίνηση, το οποίο εγκρίνεται με κοινή απόφαση 
των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας Υποδομών 
και Μεταφορών, Εσωτερικών και του κατά περίπτωση 
αρμόδιου Υπουργού.2. Το Εθνικό Σχέδιο για την Ηλεκτροκίνηση εκπονείται 
και παρακολουθείται από την Επιτροπή που συστήθηκε 
με την υπ’ αρ. ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/95823/3190/21.10.2019 
κοινή υπουργική απόφαση (ΑΔΑ: ΨΞΒ94653Π8-Σ01), 
της οποίας βασική αποστολή είναι η κοινή διαχείριση 
των δράσεων, ο συντονισμός των ενεργειών και η επα-
νεξέταση των μέτρων που αφορούν στην προώθηση της 
ηλεκτροκίνησης στη Χώρα.
ΜΕΡΟΣ Ε΄
ΛΟΙΠΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 44
Διαδικαστικά ζητήματα της διαιτησίας του άρθρου 21 του ν. 4664/2020
1. Κατά την καταβολή της αμοιβής και των εξόδων διαι-
τησίας της περ. ε΄ της παρ. 7 του άρθρου 21 του ν. 4664/
2020 (Α΄ 32), δεν έχει εφαρμογή το άρθρο 882Α του Κώ-δικα Πολιτικής Δικονομίας.
2. Η προθεσμία των τριών (3) μηνών της περ. στ΄ της 
παρ. 7 του άρθρου 21 του ν. 4664/2020 παρατείνεται 
κατά δύο (2) μήνες. Η ισχύς της παρούσας αρχίζει από την 1η.7.2020.
Άρθρο 45
Χρηματοδότηση αντικατάστασης θέρμανσης από φυσικό αέριο - Τροποποίηση του άρθρου 28 του ν. 4304/2014
Στο άρθρο 28 του ν. 4304/2014 (Α΄ 234) επέρχονται οι 
ακόλουθες τροποποιήσεις:
1. Η παρ. 1 αντικαθίσταται ως εξής:
«1. Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας δύναται 
με απόφασή του να προκηρύσσει δράσεις χρηματοδο-
τούμενες από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων 
(ΠΔΕ), που αφορούν στην αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης με καύσιμο πετρέλαιο από συστήματα θέρ-
μανσης φυσικού αερίου στον οικιακό τομέα, με στόχο 
τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης και τον πε-
ριορισμό των αέριων εκπομπών ρύπων. Φορέας χρη-
ματοδότησης των δράσεων ορίζεται κατά περίπτωση 
το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ή άλλος 
φορέας, ανάλογα με την πηγή χρηματοδότησης. Στην 
απόφαση καθορίζεται το αντικείμενο των δράσεων, οι 
ωφελούμενοι, οι διαδικασίες υλοποίησης και πιστοποίη-
σης, καθώς και οποιοδήποτε άλλο ειδικότερο, τεχνικό ή λεπτομερειακό ζήτημα σχετικό με την εφαρμογή τους.»
2. Η παρ. 2 αντικαθίσταται ως εξής:«2. Στο πλαίσιο εφαρμογής των ως άνω δράσεων δύ-
νανται να ορίζονται στην απόφαση της παρ. 1 ως φορείς 
υποδοχής των αιτήσεων για ένταξη στις δράσεις, ως φο-
ρείς πιστοποίησης της αντικατάστασης του συστήματος 
θέρμανσης ή/και ως φορείς της καταβολής της χρημα-
τοδότησης, τα πρόσωπα στα οποία έχει χορηγηθεί άδεια 
διαχείρισης δικτύου διανομής φυσικού αερίου, στις περι-
οχές ευθύνης τους, με την ιδιότητά τους ως διαχειριστών 
του δικτύου διανομής φυσικού αερίου. Στην περίπτωση 
αυτήν, στην ίδια απόφαση προβλέπεται και ο φορέας 
ελέγχου για την πιστοποίηση της τήρησης των όρων και 
προϋποθέσεων των δράσεων από τα πρόσωπα αυτά.».
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8960 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
3. Η παρ. 4 αντικαθίσταται ως εξής:
«4. Για τους σκοπούς εφαρμογής των παρ. 1 και 2, δύ-
ναται να καθορίζονται με κοινή απόφαση των Υπουργών 
Οικονομικών, Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Περιβάλ-
λοντος και Ενέργειας, οι αναγκαίες λεπτομέρειες όσον 
αφορά στη χρηματοδότηση των ανωτέρω φορέων από 
το ΠΔΕ για την υλοποίηση των δράσεων. Με την ίδια 
απόφαση είναι δυνατόν να ορίζεται αποζημίωση προς 
τους ανωτέρω φορείς, ως ποσοστό του προϋπολογισμού 
των δράσεων που διαχειρίζονται, το οποίο δεν δύναται 
να ξεπερνά το δύο τοις εκατό (2%) του προϋπολογισμού 
των δράσεων για την κάλυψη των εξόδων τους, ανάλογα 
με το εύρος των εργασιών που αναλαμβάνουν.»
Άρθρο 46
Όριο Ενεργειακών Κοινοτήτων σε κορεσμένα δίκτυα - Τροποποίηση του άρθρου 60 του ν. 4546/2018
Προστίθενται δύο εδάφια στο τέλος της παρ. 2 του 
άρθρου 60 του ν. 4546/2018 (Α΄ 101) και η παρ. 2 δια-
μορφώνεται ως εξής:
«2. Κατά παρέκκλιση κάθε άλλης διάταξης, χορηγού-
νται προσφορές σύνδεσης στο Δίκτυο ή το Σύστημα σε σταθμούς από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που πρόκειται να λειτουργήσουν από Ενεργειακές Κοινότητες του ν.  4513/2018 (Α΄9) και σε σταθμούς από Α.Π.Ε. και 
Σ.Η.Θ.Υ.Α. οι οποίοι εμπίπτουν στην παρ. 1 του άρθρου 14Α του ν. 3468/2006 (Α΄129) στις παρακάτω περιπτώ-σεις:
α) σε περιοχές όπου το δίκτυο έχει χαρακτηριστεί ως 
κορεσμένο με βάση την υπ’ αρ. 699/2012 απόφαση της 
Ρ .Α.Ε., από την έναρξη ισχύος του παρόντος και μέχρι την 
έκδοση απόφασης άρσης κορεσμού, για συνολική ισχύ 
μέχρι πενήντα (50) MW και
β) στην περιοχή της Εύβοιας, όπου το δίκτυο έχει χα-
ρακτηριστεί ως κορεσμένο με βάση τις υπ’ αρ. 136/2006 
και 96/2007 αποφάσεις της Ρ .Α.Ε., από την έναρξη ισχύος 
του παρόντος και μέχρι την έκδοση απόφασης άρσης 
κορεσμού, για συνολική ισχύ μέχρι είκοσι (20) MW. Ειδικά 
για φωτοβολταϊκούς σταθμούς που χωροθετούνται στις 
ανωτέρω περιοχές, κάθε Ενε ργειακή Κοινότητα μπορεί 
να κάνει αποδεκτές οριστικές προσφορές σύνδεσης μέ-
χρι του ορίου συνολικής ισχύος πέντε (5) MW στην περ. 
α΄ και τρία (3) MW στην περ. β΄ και υπό την απαραίτητη προϋπόθεση ότι δεν θα έχουν ήδη εξαντληθεί τα όρια των ανωτέρω περ. α΄ και β΄ αντιστοίχως.
Μετά από την αποδοχή οριστικών προσφορών σύν-
δεσης με τις οποίες εξαντλούνται τα όρια των περ. α΄ 
και β΄, τυχόν αιτήματα για χορήγηση προσφορών σύν-δεσης που έχουν υποβληθε ί στον αρμόδιο Διαχειριστή 
απορρίπτονται.»
Άρθρο 47
Συμμετοχή των σταθμών παραγωγής 
ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. 
που έχουν συνάψει Σ.Ε.Δ.Π. στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας - Τροποποίηση του άρθρου 5 του ν. 4414/2016
Το δεύτερο εδάφιο της παρ. 7 του άρθρου 5 τουν. 4414/2016 (Α΄ 149) τροποποιείται και η παρ. 7 διαμορ-
φώνεται ως εξής:
«7. Οι κάτοχοι σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέρ-
γειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α., οι οποίοι συνάπτουν 
Σ.Ε.Δ.Π. και εγγράφονται στο Μητρώο Συμμετεχόντων 
ή οι Φο.Σ.Ε. που τους εκπροσωπούν, με την επιφύλαξη 
όσων ορίζονται με την απόφαση της παρ. 5, αποκτούν 
υποχρεώσεις εξισορρόπησης στο πλαίσιο εφαρμογής 
του υποδείγματος - στόχου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για 
την εγχώρια αγορά ηλεκτρικής ενέργειας κατά τα προ-
βλεπόμενα στο υποκεφάλαιο «Ενέργεια», του κεφαλαίου 
4.3 της παρ. Γ του άρθρου 3 του ν. 4336/2015 (Α΄ 94) και 
κατά τους ειδικότερους όρους που καθορίζονται από 
τους οικείους Κώδικες. Η υποχρέωση αυτή αρχίζει με 
την ανάπτυξη και λειτουργία συνεχούς ενδοημερήσιας αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας στο πλαίσιο της λειτουρ-
γίας του εν λόγω υποδείγματος-στόχου της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης για την εγχώρια αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.»
Άρθρο 48
Επαναφορά ισχύος άδειας παραγωγής Α.Π.Ε.σε κορεσμένο δίκτυο - Τροποποίηση του άρθρου 125 του ν. 4685/2020
Στο τέλος της παρ. 2 του άρθρου 125 του ν. 4685/2020 
(Α΄ 92) προστίθεται εδάφιο, προστίθεται παρ. 3 και το 
άρθρο 125 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 125
Επαναφορά ισχύος άδειας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας σταθμού Α.Π.Ε. σε κορεσμένο δίκτυο
1. Κατά παρέκκλιση των κείμενων διατάξεων περί 
κορεσμένου δικτύου, κάτοχοι σταθμών Α.Π.Ε. που είναι 
εγκατεστημένοι σε κορεσμένο δίκτυο, η ισχύς των αρχι-
κών αδειών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. 
και Σ.Η.Θ.Υ.Α. των οποίων είχε μειωθεί κατόπιν αιτήμα-τός τους από την 1η.1.2016 και έπειτα και είχαν εκδοθεί 
προς τούτο σχετικές αποφάσεις ή βεβαιώσεις της Ρ .Α.Ε., 
δύνανται να υποβάλουν εκτός κύκλου αίτημα για αύξηση 
της ισχύος των υφιστάμενων Αδειών Παραγωγής τους 
μέχρι την ισχύ της αρχικής Άδειας Παραγωγής ή αίτημα 
για έκδοση νέας, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος 
για τη συνολική ισχύ που μειώθηκε κατά τα ανωτέρω. Οι 
σχετικές αιτήσεις υποβάλλονται παραδεκτώς εφόσον, 
πλέον των οριζομένων στις σχετικές διατάξεις: α) αιτών 
φορέας παραμένει ο ίδιος με εκείνον της αρχικής άδειας 
παραγωγής ή έχει την ίδια μετοχική σύνθεση και β) δεν 
έχει εκδοθεί άδεια παραγωγής και δεν εκκρεμεί αίτημα 
για έκδοση άδειας παραγωγής για την ίδια θέση εγκατά-
στασης κατά τη θέση σε ισχύ του παρόντος. Οι αιτήσεις 
του προηγούμενου εδαφίου αξιολογούνται από τη Ρ .Α.Ε. 
κατά προτεραιότητα.
2. Η διάταξη της παρ. 1 δεν απαλλάσσει τον φορέα από 
την τήρηση της περιβαλλοντικής διαδικασίας σύμφωνα 
με το άρθρο 6 του ν. 4014/2011 (Α΄ 209), ώστε αυτή να 
εναρμονιστεί με την περιβαλλοντική αδειοδότηση που 
είχε χορηγηθεί στην αρχική άδεια παραγωγής πριν τη 
μείωση ισχύος αυτής, καθώς και από την υποχρέωση έκ-
δοσης οριστικής προσφοράς σύνδεσης από τον αρμόδιο 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8961 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
διαχειριστή κατά προτεραιότητα και κατά παρέκκλιση 
των κείμενων διατάξεων περί κορεσμένου δικτύου, με 
πρόβλεψη διασύνδεσης στο ίδιο σημείο σύνδεσης με 
την αρχικά εκδοθείσα οριστική προσφορά σύνδεσης. 
Για τις περιπτώσεις σταθμών Α.Π.Ε. του παρόντος όπου 
δεν υφίστανται μεταβολές στη θέση και στα τεχνικά χα-
ρακτηριστικά των κύριων και συνοδών έργων αυτού, 
ή διαφοροποιήσεις οι οποίες συνεπάγονται ουσιώδη μεταβολή των περιβαλλοντικών επιπτώσεων από τη 
λειτουργία του έργου ή της δραστηριότητας σε σχέση 
με τον περιβαλλοντικά αδειοδοτημένο σχεδιασμό προ 
της μείωσης ισχύος τους, ακολουθείται η διαδικασία πε-
ριβαλλοντικής αδειοδότησης της υποπερ. αα΄ της περ. 
β΄ της παρ. 2 του άρθρου 6 του ν. 4014/2011 (Α΄ 209).
3. Οι κάτοχοι έργων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας 
από Α.Π.Ε., τα οποία εμπίπτουν στις διατάξεις της παρ. 1 του παρόντος, οι οποίοι είχαν ήδη συνάψει Σύμβαση 
Πώλησης Ηλεκτρικής Ενέργειας ή Σύμβαση Λειτουρ-
γικής Ενίσχυσης για τη συνολική ισχύ των έργων τους 
πριν από την υποβολή στη Ρ .Α.Ε. αιτήματος για μείωση ισχύος, δικαιούνται να συνάπτουν Σύμβαση Λειτουργι-
κής Ενίσχυσης, είτε για την επιπλέον ισχύ των Αδειών 
Παραγωγής τους ή Βεβαιώσεων Παραγωγού, που τρο-
ποποιούνται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος, 
είτε για την ισχύ των νέων Βεβαιώσεων Παραγωγού, που 
εκδίδονται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος, και 
να λαμβάνουν τιμή αναφοράς σύμφωνα με την παρ. 1 
του άρθρου 4 του ν. 4414/2016 (Α΄149). Για τα ως άνω 
έργα, οι τιμές αναφοράς του Πίνακα Β΄ της υπ’ αρ. ΥΠΕΝ/
ΔΑΠΕΕΚ/25511/882/20.03.2019 απόφασης του Υπουρ-
γού Περιβάλλοντος και Ενέργειας (Β΄ 1021) ισχύουν 
εφόσον τα έργα αυτά τεθούν σε λειτουργία (κανονική 
ή δοκιμαστική) μετά την 1η.3.2022.»
Άρθρο 49
Επιβολή κυρώσεων σε Ενεργειακούς 
Επιθεωρητές - Τροποποίηση του άρθρου 56 του ν. 4409/2016
Η παρ. 4 του άρθρου 56 του ν. 4409/2016 (Α΄ 136) κα-
ταργείται και η παρ. 11 του ίδιου άρθρου αντικαθίσταται 
ως εξής:
«11. Η μεθοδολογία υπολογισμού και η διαδικασία 
επιβολής κυρώσεων στους Ενεργειακούς Επιθεωρητές 
ορίζονται με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας.»
Άρθρο 50
Ρυθμίσεις για την κατασκευή σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. 
της περ. γ΄ του άρθρου 7 του ν. 3468/2006
Για την εκτέλεση έργων εγκατάστασης σταθμών 
παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσιμες 
Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.) της περ. γ΄ του άρθρου 7 του 
ν. 3468/2006 (Α΄ 129) σε χώρο, για τον οποίο κατά την 
έναρξη ισχύος του παρόντος έχει παραχωρηθεί το δικαί-
ωμα χρήσης σύμφωνα με το άρθρο 14 του ν. 2971/2001 
(Α΄ 285), εφαρμόζονται τα ακόλουθα κατά παρέκκλιση κάθε άλλης διάταξης της πολεοδομικής νομοθεσίας:1. Μετά από τη χορήγηση άδειας εγκατάστασης, υπο-
βάλλεται από τον φορέα του έργου στην αρχή η οποία 
χορήγησε την άδεια εγκατάστασης (αδειοδοτούσα αρχή) 
φάκελος οικοδομικών εργασιών, ο οποίος περιλαμβάνει 
τεχνική έκθεση με τις αιτούμενες οικοδομικές εργασίες, 
τοπογραφικό διάγραμμα, διάγραμμα κάλυψης, τομές, 
όψεις, τις απαιτούμενες εγκρίσεις άλλων φορέων, καθώς 
και μελέτες και σχέδια για το σύνολο των εργασιών και των εγκαταστάσεων υπογεγραμμένα από μηχανικό.
2. Η αδειοδοτούσα αρχή εντός τριάντα (30) ημερών 
από την υποβολή του φακέλου ελέγχει τη συμβατό-
τητα των υποβληθέντων στοι χείων με τα στοιχεία που 
ελήφθησαν υπόψη για τη χορήγηση της άδειας εγκατά-
στασης του έργου. Η αδειοδοτούσα αρχή δύναται εντός 
του ανωτέρω διαστήματος να ζητήσει την υποβολή συ-
μπληρωματικών στοιχείων ή/και αναγκαίες διορθώσεις 
από τον φορέα του έργου. Εφόσον υποβληθούν επαρκή 
στοιχεία και γίνουν οι αναγκαίες διορθώσεις διαβιβά-
ζει με θετική εισήγησή της τον φάκελο στη Διεύθυνση 
Αρχιτεκτονικής, Οικοδομικών Κανονισμών και Αδειο-
δοτήσεων (Δ.Α.Ο.Κ.Α.) του Υπουργείου Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας.
3. Η Δ.Α.Ο.Κ.Α. δύναται να αιτείται εισήγηση του Κε-
ντρικού Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής (ΚΕ.Σ.Α.) επί της μορφολογικής ένταξης των κτιρίων στην ευρύτερη 
περιοχή. Η εισήγηση υποβάλλεται στη Δ.Α.Ο.Κ.Α. εντός 
τριάντα (30) ημερών και γνωστοποιείται εγγράφως στον 
φορέα του έργου.
4. Η Δ.Α.Ο.Κ.Α. εντός τριάντα (30) ημερών από τη δια-
βίβαση της εισήγησης της αδειοδοτούσας αρχής ελέγχει 
τα στοιχεία του φακέλου που δεν έχουν ελεγχθεί από την 
αδειοδοτούσα αρχή, όπως αυτά προκύπτουν από την 
εισήγηση της παρ. 2, καθώς και τοπογραφικά διαγράμ-
ματα, διαγράμματα κάλυψης και απαιτούμενες εγκρίσεις 
άλλων φορέων. Η Δ.Α.Ο.Κ.Α. δύναται εντός του ανωτέρω 
διαστήματος να ζητήσει την υποβολή συμπληρωματι-
κών στοιχείων και αναγκαίες διορθώσεις από τον φορέα 
του έργου.
5. Μετά από την τήρηση της διαδικασίας των ανωτέ-
ρω παραγράφων και εφόσον υποβληθούν επαρκή συ-
μπληρωματικά στοιχεία, γίνουν οι αναγκαίες διορθώσεις 
που έχουν ζητηθεί και προσκομισθεί, κατά περίπτωση, η 
θετική εισήγηση του Κεντρικού Συμβουλίου Αρχιτεκτο-νικής, με απόφαση του προϊσταμένου της Γενικής Διεύ-
θυνσης Πολεοδομίας του Υπουργείου Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας, διαπιστώνεται η πληρότητα του φακέλου 
του έργου. Η απόφαση αυτή παράγει όλα τα έννομα απο-
τελέσματα της οικοδομικής άδειας του άρθρου 28 του 
ν. 4495/2017 (Α΄ 167).
6. Ο ορισθείς ως υπεύθυνος επιβλέπων μηχανικός ευ-
θύνεται για τη συμβατότητα των οικοδομικών εργασι-
ών που εκτελέσθηκαν με τα στ οιχεία που εμπεριέχονται 
στον φάκελο του έργου. Ο έλεγχος της συμβατότητας 
διενεργείται κατά τον έλεγχο του κλιμακίου της παρ. 11 
του άρθρου 8 του ν. 3468/2006 (Α΄ 129). Αν οι οικοδομι-
κές εργασίες δεν εκτελέστηκαν σύμφωνα με τα στοιχεία 
που εμπεριέχονται στον φάκελο του έργου, επιβάλλονται 
με απόφαση του προϊσταμένου της Γενικής Διεύθυνσης Πολεοδομίας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέρ-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8962 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
γειας οι κυρώσεις της περ. β΄ της παρ. 1 του άρθρου 48 
του ν. 4495/2017 (Α΄ 167) και ακολουθείται αναλογικά η διαδικασία του άρθρου 48 του ιδίου νόμου.
Άρθρο 51
Παρατάσεις προθεσμιών τακτοποίησης αυθαιρέτων και υποβολής δικαιολογητικών
1. Η παρ. 1 του άρθρου 102 του ν. 4495/2017 (Α΄ 167) 
αντικαθίσταται ως εξής:
«1. Για τις αυθαίρετες κατασκευές και χρήσεις του 
άρθρου 96 που υπάγονται στις διατάξεις για την ανα-
στολή επιβολής κυρώσεων σύμφωνα με τα οριζόμενα 
στο άρθρο 97, η αίτηση υπαγωγής μπορεί να υποβληθεί 
στο πληροφοριακό σύστημα μέχρι τις 30 Σεπτεμβρί-
ου 2020. Εντός της προθεσμίας αυτής ισχύουν οι εκ-
πτώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 101. Μετά από 
την παρέλευση της προθεσμίας αυτής και μέχρι τις 31 
Μαρτίου 2026 επιτρέπεται η υπαγωγή στις διατάξεις του 
παρόντος μόνο για αυθαίρετες κατασκευές και αλλαγές 
χρήσης των κατηγοριών 1 έως και 4 του άρθρου 9 του 
ν. 4178/2013 (Α΄174) και των κατηγοριών 1 έως και 4 του 
άρθρου 96 του παρόντος που είναι προγενέστερες της 28ης Ιουλίου 2011. Για τις υπαγωγές που θα γίνουν από 
την 1η Οκτωβρίου 2020 και μέχρι τις 31 Μαρτίου 2026 το 
ενιαίο ειδικό πρόστιμο θα καταβάλλεται προσαυξημένο 
κατά τα οριζόμενα στις περ. β΄ έως στ΄ της παρ. 3. Στις 
περιπτώσεις αυτές, η καταχώριση της ταυτότητας του 
κτιρίου ή της διηρημένης ιδιοκτησίας στο ηλεκτρονικό μητρώο του άρθρου 62 του παρόντος αποτελεί όρο για την επέλευση των συνεπειών της υπαγωγής.»
2. Η παρ. 3 του άρθρου 102 του ν. 4495/2017 αντικα-
θίσταται ως εξής:
«3. Το ενιαίο ειδικό πρόστιμο αυξάνεται:α) κατά δέκα τοις εκατό (10%), αν η αυθαίρετη κατα-
σκευή ή χρήση ευρίσκεται σε περιοχές προστασίας για 
τις οποίες έχουν εκδοθεί και ισχύουν προεδρικά διατάγ-
ματα καθορισμού όρων δόμησης,
β) κατά είκοσι τοις εκατό (20%), αν η αυθαίρετη κατα-
σκευή ή χρήση υπαχθεί στις διατάξεις του παρόντος από 
την 1η Οκτωβρίου 2020 μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2021,
γ) κατά είκοσι πέντε τοις εκατό (25%), αν η αυθαίρετη 
κατασκευή ή χρήση υπαχθεί στις διατάξεις του παρόντος 
από την 1η Οκτωβρίου 2021 μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2022,
δ) κατά τριάντα τοις εκατό (30%), αν η αυθαίρετη κατα-
σκευή ή χρήση υπαχθεί στις διατάξεις του παρόντος από 
την 1η Οκτωβρίου 2022 μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2023,
ε) κατά τριάντα πέντε τοις εκατό (35%), αν η αυθαίρετη 
κατασκευή ή χρήση υπαχθεί στις διατάξεις του παρόντος 
από την 1η Οκτωβρίου 2023 μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2024,
στ) κατά σαράντα τοις εκατό (40%), αν η αυθαίρετη 
κατασκευή ή χρήση υπαχθεί στις διατάξεις του παρόντος 
από την 1η Οκτωβρίου 2024 μέχρι τις 31 Μαρτίου 2026.»
3. Η παρ. 11 του άρθρου 51 του ν. 4643/2019 (Α΄ 193) 
αντικαθίσταται ως εξής:
«11. Για τις περιπτώσεις υπαγωγής στον ν. 4178/2013, 
οι οποίες δεν μεταφέρονται στον ν. 4495/2017 και τις 
περιπτώσεις υπαγωγής στον ν. 4014/2011 που έχουν μεταφερθεί στον ν. 4178/2013, ο μηχανικός υποχρεούται 
να ολοκληρώσει την ηλεκτρονική υποβολή των απαραί-
τητων δικαιολογητικών μέχρι:
α) 8.11.2020 για δηλώσεις με ημερομηνία μεταφοράς 
από τον ν. 4014/2011 (Α΄ 209) στον ν. 4178/2013 (Α΄ 174) 
ή εξόφλησης του παραβόλου έως την 31η Δεκεμβρίου 2013,
β) 8.11.2020 για δηλώσεις με ημερομηνία μεταφοράς 
από τον ν. 4014/2011 στον ν. 4178/2013 ή εξόφλησης 
του παράβολου από 1.1.2014 έως 31.12.2014,
γ) 8.2.2021 για δηλώσεις με ημερομηνία μεταφοράς 
από τον ν. 4014/2011 στον ν. 4178/2013 ή εξόφλησης 
του παράβολου από 1.1.2015 έως 31.12.2015,
δ) 8.5.2021 για δηλώσεις με ημερομηνία μεταφοράς 
από τον ν. 4014/2011 στον ν. 4178/2013 ή εξόφλησης 
του παραβόλου από 1.1.2016 έως 31.12.2016,
ε) 8.8.2021 για δηλώσεις με ημερομηνία μεταφοράς 
από τον ν. 4014/2011 στον ν. 4178/2013 ή εξόφλησης 
του παραβόλου από 1.1.2017 έως 3.11.2017.
Σε κάθε περίπτωση, δεν επιτρέπεται η ολοκλήρωση 
της διαδικασίας υπαγωγής για ακίνητα της κατηγορίας 5 
του άρθρου 9 του ν. 4178/2013 μετά τις 30 Σεπτεμβρίου 
2020.»
4. Για τις περιπτώσεις υπαγωγής του ν. 3843/2010 
(Α΄62), για τις οποίες δεν έχει ολοκληρωθεί η πληρωμή 
του συνολικού ποσού προστίμου, το υπολειπόμενο ποσό 
καταβάλλεται εφάπαξ, με χρήση του κωδικού πληρωμής 
σε τράπεζα που αντιστοιχούσε στην υπαγωγή, μέχρι τις 30.9.2020.
5. Η ισχύς του παρόντος άρθρου εκκινεί από 1.7.2020.
Άρθρο 52Παρατάσεις οικοδομικών αδειών
Η ισχύς των οικοδομικών αδειών, των αδειών δόμησης 
και των τυχόν αναθεωρήσεων αυτών που προβλέπονται 
στις παρ. 5 και 6 του άρθρου 50 του ν. 4495/2017, καθώς 
και όσων εκδόθηκαν σύμφωνα με τον ν. 4495/2017 έως τις 30.12.2018, παρατείνεται έως τις 31.12.2022.
Άρθρο 53
Αγροτικές χρήσεις
Μετά το πρώτο εδάφιο της παρ. 7 του άρθρου 3 του
ν. 998/1979 (Α΄ 289), προστίθεται δεύτερο εδάφιο ως εξής:
«Ως διατηρούμενη σήμερα αγροτική χρήση νοείται 
οποιαδήποτε από τις αποδοθείσες στο παρελθόν χρή-
σεις: γεωργική, κτηνοτροφική ή μικτή (γεωργοκτηνο-
τροφική).»
Άρθρο 54
Διαχείριση προγραμμάτων περιβαλλοντικού χαρακτήρα
Στο άρθρο 6 του ν. 3889/2010 (Α΄ 182) προστίθεται 
παρ. 5 ως εξής:
«5. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας μετά από εισήγηση του Διοικητικού Συμβου-
λίου του Πράσινου Ταμείου, είναι δυνατή η εκχώρηση 
καθηκόντων αυτού σε Ενδιάμεσο Φορέα για την, υπό 
τον έλεγχο και ευθύνη του Πράσινου Ταμείου, διαχεί-
ριση προγραμμάτων περιβαλλοντικού χαρακτήρα που εμπίπτουν στους σκοπούς του.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8963 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
Με την απόφαση αυτή καθορίζονται η πηγή και το 
ύψος των πόρων των προγραμμάτων που αποτελούν 
το αντικείμενο της διαχείρισης, το είδος και η έκταση 
των καθηκόντων που δύνανται να εκχωρηθούν στον 
Ενδιάμεσο Φορέα, καθώς και το είδος και το ύψος των 
διαχειριστικών δαπανών που προκαλούνται κατά την 
άσκηση των εκχωρούμενων καθηκόντων.
Το ύψος των διαχειριστικών δαπανών που προκαλού-
νται κατά την άσκηση των εκχωρούμενων καθηκόντων 
δεν δύναται να υπερβαίνει ποσοστό τέσσερα τοις εκατό 
(4%) επί του συνολικού προϋπολογισμού των χρημα-
τοδοτικών προγραμμάτων που ο Ενδιάμεσος Φορέας 
διαχειρίζεται κάθε φορά. Για τον υπολογισμό του ύψους 
τους εφαρμόζεται αναλογικά η παρ. 3 του άρθρου 33 του 
ν. 4538/2018 (Α΄ 85). Οι ειδικές ρυθμίσεις της εκχώρησης 
προβλέπονται σε επιχειρησιακή συμφωνία μεταξύ του 
εκάστοτε Ενδιάμεσου Φορέα και του Πράσινου Ταμείου.
Με την ανωτέρω απόφαση και υπό τη διαδικασία και 
τους όρους που περιγράφονται ανωτέρω, Ενδιάμεσος 
Φορέας χρηματοδοτικών προγραμμάτων ή αξόνων 
προτεραιότητας χρηματοδοτικών προγραμμάτων του 
Πράσινου Ταμείου είναι δυνατό να οριστεί ο Ενδιάμεσος 
Φορέας Επιχειρησιακών Προγραμμάτων Ανταγωνιστικό-
τητα και Επιχειρηματικότητα (ΕΦΕΠΑΕ). Στην περίπτωση 
αυτή, εφαρμόζεται αναλογικά η παρ. 3 του άρθρου 33 
του ν. 4538/2018.»
Άρθρο 55
Αποκατάσταση ανενεργών λατομείων
1. Οι παρ. 1 έως 3 του άρθρου 40 του ν. 4030/2011 
(Α΄249), όπως ισχύει, αντικαθίστανται ως εξής:
«1. Επιτρέπεται η εγκατάσταση μονάδων επεξεργασίας 
αποβλήτων από εκσκαφές, κατασκευές και κατεδαφίσεις 
(ΑΕΚΚ) σε ανενεργά λατομεία με σκοπό την αποκατά-
σταση του φυσικού τοπίου και περιβάλλοντος αυτών, 
ανεξαρτήτως του ιδιοκτησιακού καθεστώτος τους, υπό 
τους όρους της ισχύουσας νομοθεσίας και με τη συν-
δρομή των προϋποθέσεων του παρόντος. Στα λατομεία 
αυτά συμπεριλαμβάνονται και τα οριζόμενα στο άρθρο 33 του ν. 3164/2003 (Α΄ 176) ως θέσεις κατάλληλες για 
εγκαταστάσεις ολοκληρωμένης διαχείρισης αποβλήτων 
(ΟΕΔΑ). Η λειτουργία των εγκαταστάσεων επεξεργασίας 
των ΑΕΚΚ σε λατομεία δεν πρέπει να παρατείνεται πέραν 
του χρόνου αποκατάστασης του λατομείου που ορίζεται 
με τη σύμβαση ανάθεσης του αναδόχου.
2. Για την αποκατάσταση των ανενεργών λατομείων 
επιτρέπεται η χρήση της περίσσειας εκσκαφών που προ-
έρχονται από την κατασκευή ιδιωτικών και δημοσίων έρ-
γων, συμπεριλαμβανομένων και αυτών που έχουν ανατε-
θεί με σύμβαση παραχώρησης, καθώς και των αδρανών 
καταλοίπων που προέρχονται από την κατασκευαστική 
δραστηριότητα δημόσιων και ιδιωτικών έργων και προ-
κύπτουν από τις μονάδες επεξεργασίας των ΑΕΚΚ υπό 
τους ακόλουθους όρους και προϋποθέσεις:
α. Η αποκατάσταση των ανενεργών λατομείων που 
ανήκουν στο Δημόσιο, στους Ο. Τ.Α. και στα Ν.Π.Δ.Δ. γί-
νεται με μέριμνα των εγκεκριμένων συστημάτων εναλ-λακτικής διαχείρισης ΑΕΚΚ, κατόπιν ανάθεσης από την αρμόδια Αποκεντρωμένη Διοίκηση ή Ο.Τ.Α. ή Ν.Π.Δ.Δ.. 
Στην περίπτωση που στα διοικητικά όρια των ανωτέρω αρχών λειτουργούν περισσότερα από ένα εγκεκριμένα 
συστήματα, τα ενδιαφερόμενα εγκεκριμένα συστήμα-
τα συμπράττουν υποχρεωτικά μεταξύ τους. Οι δαπάνες 
μελετών και εργασιών αποκατάστασης βαρύνουν τα 
προαναφερόμενα συστήματα ΑΕΚΚ.
β. Μετά από τη σύναψη της σύμβασης παραχώρησης 
το εγκεκριμένο σύστημα εναλλακτικής διαχείρισης ΑΕΚΚ 
υποβάλλει αίτημα για περιβ αλλοντική αδειοδότηση.
γ. Ειδικά για την εγκατάσταση σε δάση, δασικές εκτά-
σεις και σε δημόσιες εκτάσεις των περ. α΄ και β΄ της παρ. 5 
του άρθρου 3 του ν. 998/1979, όπως ισχύει, απαιτείται και 
έγκριση επέμβασης, χορηγούμενη από τον Συντονιστή της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης.
δ. Εντός τριών μηνών από την περιβαλλοντική αδει-
οδότηση, τα εγκατεστημένα συστήματα εναλλακτικής 
διαχείρισης ΑΕΚΚ οφείλουν να υποβάλουν ειδική μελέτη 
μορφολογικής αποκατάστασης προς έγκριση στην Ελ-
ληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών 
(ΕΑΓΜΕ). Όλες οι απαιτούμενες από την εγκεκριμένη μελέτη εργασίες για τη μορφολογική αποκατάσταση 
των ανενεργών λατομείων διενεργούνται με μέριμνα 
των εγκεκριμένων συστημάτων εναλλακτικής διαχείρι-
σης ΑΕΚΚ και με επίβλεψη και ευθύνη του επιβλέποντος 
μηχανικού ή γεωλόγου ή δασολόγου των συστημάτων. Η ΕΑΓΜΕ ασκεί την εποπτεία των εργασιών και ελέγχει 
την ορθή εφαρμογή της εγκεκριμένης μορφολογικής 
μελέτης.
ε. Μετά από την υλοποίηση της εγκεκριμένης μορ-
φολογικής μελέτης υποβάλλεται προς έγκριση στην 
αρμόδια Διεύθυνση Δασών ειδική μελέτη βλαστητικής αποκατάστασης, ως τελικό στάδιο αποκατάστασης του 
ανενεργού λατομείου, η οποία εκτελείται από τα συστή-
ματα εναλλακτικής διαχείρισης ΑΕΚΚ με την επίβλεψη 
της οικείας δασικής αρχής.
Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέρ-
γειας δύναται να καθορίζεται κάθε λεπτομέρεια για την εφαρμογή του παρόντος. Η έκδοση της απόφασης του προηγούμενου εδαφίου δεν αποτελεί προϋπόθεση για την εφαρμογή του παρόντος.
3. Τα συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης ΑΕΚΚ 
υποχρεούνται να καταβάλουν τέλος υπέρ του Πράσι-
νου Ταμείου, το οποίο διατίθεται αποκλειστικά για την 
αποκατάσταση του φυσικού τοπίου και περιβάλλοντος 
των ανενεργών λατομείων, τα οποία δεν έχουν παραχω-
ρηθεί σε συστήματα. Με κοινή απόφαση των Υπουργών 
Οικονομικών και Περιβάλλοντος και Ενέργειας καθορίζο-
νται το ύψος, η διαδικασία και ο τρόπος καταβολής του τέλους και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια.»
2. Για αιτήσεις που έχουν υποβ ληθεί και εκκρεμείς δι-
αδικασίες που έχουν εκκινήσει πριν την έναρξη ισχύος 
του παρόντος, ο φορέας του έργου ή της δραστηριό-
τητας, υποχρεούται εντός προθεσμίας εξήντα (60) ημε-ρών από την έναρξη ισχύος αυτού να δηλώσει προς την 
Αποκεντρωμένη Διοίκηση αν επιθυμεί να υπαχθεί στο 
προϊσχύον πλαίσιο, άλλως εφαρμόζονται οι διατάξεις 
του παρόντος.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8964 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
Άρθρο 56
Δαπάνες προς Η.ΔΙ.Κ.Α. ΑΕ
Η προβλεπόμενη αμοιβή της Ανώνυμης Εταιρείας 
«Η.ΔΙ.Κ.Α. ΑΕ» στην κοινή υπουργική απόφαση υπ’ αρ. 
Φ.16/24721/870/28.6.2019 (Β΄ 2758) για μηχανογρα-φικές υπηρεσίες που παρασχέθηκαν στο πλαίσιο της 
υλοποίησης του Κοινωνικού Οικιακού Τιμολογίου για 
το έτος 2019, όπως αυτές εξειδικεύονται στην υπ’ αριθμ. 
108/2019 Σύμβαση που συνάφθηκε μεταξύ του Υπουρ-γείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και της Η.ΔΙ.Κ.Α. ΑΕ, 
καταβάλλεται από τον τακτικό προϋπολογισμό του 
Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ύστερα από 
εγγραφή της σχετικής πίστωσης από τη Διεύθυνση 
Προϋπολογισμού Γενικής Κυβέρνησης του Υπουργείου Οικονομικών, κατά παρέκκλιση των γενικών και ειδικών διατάξεων περί ανάληψης υποχρεώσεων και εκκαθάρι-
σης δαπανών. Η καταβολή πραγματοποιείται μέχρι τις 
31.12.2020.
Άρθρο 57
Παράταση αναστολής εξέτασης των ενστάσεων του άρθρου 7 του ν. 2308/1995
Η αναστολή εξέτασης των ενστάσεων από τις Επι-
τροπές του άρθρου 7 του ν. 2308/1995 (Α΄ 114), όπως 
ορίστηκε με το άρθρο 10 του ν. 4650/2019 (Α΄ 207) και 
παρατάθηκε με το άρθρο τριακοστό δεύτερο της από 
1.5.2020 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου (Α΄ 90), η οποία κυρώθηκε με τον ν. 4690/2020 (Α΄ 104), παρατεί-νεται εκ νέου έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2020.
Άρθρο 58
Παράταση της προθεσμίας υποβολής δηλώσεων του άρθρου 2 του ν. 2308/1995 για τις Περιφερειακές Ενότητες Λέσβου και Λήμνου
Για τις Περιφερειακές Ενό τητες Λέσβου και Λήμνου, 
η υποβολή δηλώσεων του άρθρου 2 του ν. 2308/1995 
(A 114). όπως ισχύει, παρατείνεται έως τις 4.10.2020. Η 
ισχύς της παρούσας διάταξης εκκινεί από την 1η.6.2020.
Άρθρο 59
Ανέγερση Ιερών Ναών
Η παρ. 7 του άρθρου 10 του ν. 4315/2014, όπως ισχύει, 
αντικαθίσταται ως εξής:
«7. Εντός οικισμών προ του 1923 και εντός οικισμών 
μέχρι 2.000 κατοίκους, επιτρέπεται: α. για την ανέγερση 
νέων ιερών ναών του ν. 590/1977, του ν. 4149/1961 και 
των Ιερών Μητροπόλεων της Δωδεκανήσου (Ιερά Μη-
τρόπολη Ρόδου, Ιερά Μητρόπολη Κώου και Νισύρου, 
Ιερά Μητρόπολη Καρπάθου κ αι Κάσου, Ιερά Μητρόπολη 
Λέρου, Κάλυμνου και Αστυπάλαιας, Ιερά Μητρόπολη 
Σύμης και Πατριαρχική Εξαρχεία Πάτμου), η καθ’ ύψος 
υπέρβαση αυτών με ανώτατο όριο τα 15 μέτρα, κατά 
παρέκκλιση των οριζομένων όρων και περιορισμών δό-
μησης της περιοχής, β. για την επισκευή και την προσθή-
κη κωδωνοστασίων επί υφιστάμενων ιερών ναών του 
ν. 590/1977, του ν. 4149/1961, των Ιερών Μητροπόλεων 
της Δωδεκανήσου (Ιερά Μητρόπολη Ρόδου, Ιερά Μητρό-
πολη Κώου και Νισύρου, Ιερά Μητρόπολη Καρπάθου και Κάσου, Ιερά Μητρόπολη Λέ ρου, Καλύμνου και Αστυπά-
λαιας, Ιερά Μητρόπολη Σύμης και Πατριαρχική Εξαρχεία 
Πάτμου), η καθ’ ύψος υπέρβαση αυτών με ανώτατο όριο 
εκείνο των ήδη υπαρχόντων κωδωνοστασίων επί του 
υφιστάμενου ιερού ναού, κατά παρέκκλιση των οριζο-
μένων όρων και περιορισμών δόμησης της περιοχής.
Η παρέκκλιση των περιπτώσεων α΄ ή β΄ εγκρίνεται με 
απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, έπειτα από γνώμη του αρμόδιου οργάνου.»
Άρθρο 60
Δυνατότητα αδειοδότησης ενδεικτικών πινακίδων σε πολυϊατρεία και διαγνωστικά εργαστήρια από το οικείο Δημοτικό Συμβούλιο
Το εδάφιο 2 της περ. β΄ της παρ. 2 του άρθρου 2 του 
ν. 2946/2001 τροποποιείται ως εξής:
«Σε ειδικές περιπτώσεις, όταν πρόκειται για καταστή-
ματα που πωλούν είδη ή παρέχουν υπηρεσίες άμεσης 
ανάγκης, ιδίως φαρμακεία, κέντρα υγείας, διαγνωστικά 
εργαστήρια, πολυϊατρεία και νοσοκομεία, η τοποθέτηση 
ενδεικτικών πινακίδων μπορεί να επιτραπεί, μετά από 
προηγούμενη άδεια του Δημοτικού ή Κοινοτικού Συμ-
βουλίου κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 7.»
Άρθρο 61
Έκδοση βεβαιώσεων απαλλαγής από περιβαλλοντική αδειοδότηση σταθμών ηλεκτροπαραγωγής από φωτοβολταϊκά ή ηλιοθερμικά εγκαταστημένης ηλεκτρικής ισχύος μεγαλύτερης από 0,5 MW και μικρότερης ή ίσης του 1MW για φ/β σταθμούς ισχύος >0,5 MW, οι οποίες εκδόθηκαν μετά την έναρξη ισχύος του ν. 4685/2020 (Α΄ 92)
Η ισχύς βεβαιώσεων απαλλαγής από περιβαλλοντική 
αδειοδότηση σταθμών ηλεκτροπαραγωγής από φωτο-
βολταϊκά ή ηλιοθερμικά εγκατεστημένης ηλεκτρικής 
ισχύος μεγαλύτερης από 0,5MW και μικρότερης ή ίσης του 1MW, οι οποίες εκδόθηκαν από την έναρξη ισχύος 
του ν. 4685/2020 (Α΄ 92) και μέχρι την έναρξη ισχύος του 
παρόντος, αναστέλλεται μέχρι τη δημοσίευση της τρο-
ποποίησης της απόφασης του Υπουργού Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας της παρ. 4 του άρθρου 1 του ν. 4014/2011 (Α΄ 209), ως προς την αύξηση του ορίου απαλλαγής από περιβαλλοντική αδειοδότηση.
ΜΕΡΟΣ ΣΤ΄
ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄
ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 62
Εξουσιοδοτικές διατάξεις
1. Με κοινή απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουρ-
γού δύνανται να προκηρύσσονται δράσεις για την προ-
ώθηση της ηλεκτροκίνησης και των Η/Ο μέσω οικονο-
μικών κινήτρων για την αγορά ή μίσθωση κάθε τύπου 
αμιγώς Η/Ο ή υβριδικών Η/Ο εξωτερικής φόρτισης με 
εκπομπές ρύπων έως 50γρ CO2/χλμ., καθώς και για την 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8965 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
προμήθεια και εγκατάσταση σημείων επαναφόρτισης 
Η/Ο. Με την ανωτέρω απόφαση καθορίζονται οι όροι και 
οι προϋποθέσεις για τη λήψη των οικονομικών κινήτρων, 
οι δικαιούχοι, η διάρκεια και οι διαδικασίες αίτησης, 
ένταξης, υλοποίησης και ολοκλήρωσης των δράσεων 
αυτών, ο φορέας και η πηγή χρηματοδότησης, ο υπεύ-
θυνος φορέας υλοποίησης της δράσης καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή τους.
Με ίδια απόφαση δύναται να καθορίζονται οι όροι, οι 
προϋποθέσεις, οι διαδικασίες και κάθε άλλο θέμα σχετικό 
με τη λήψη οικονομικού κινήτρου με σκοπό:
α) την αντικατάσταση οχημάτων με καινούργια αμιγώς 
Η/Ο ή με υβριδικά Η/Ο εξωτερικής φόρτισης με εκπο-
μπές ρύπων έως 50 γρCO2/χλμ.,
β) την αντικατάσταση των Επιβατηγών Δημόσιας Χρήσης 
Οχημάτων (Ε.Δ.Χ.) - ΤΑΞΙ με καινούργια αμιγώς ηλεκτρο-
κίνητα Ε.Δ.Χ. – ΤΑΞΙ ή με υβριδικά Η/Ο Ε.Δ.Χ. – ΤΑΞΙ εξω-
τερικής φόρτισης με εκπομπές ρύπων έως 50γρCO2/χλμ.,
γ) την αντικατάσταση οχημάτων μικτού βάρους έως 
3,5 τόνων με καινούργια αμιγώς Η/Ο ή υβριδικά Η/Ο 
εξωτερικής φόρτισης με εκπομπές ρύπων έως 50γρCO2/
χλμ. μικτού βάρους έως 3,5 τόνων,
δ) την απόσυρση των παλαιών αυτών οχημάτων από 
την κυκλοφορία κατά τις περ. Α΄ και β’ της παρ. 5 του 
άρθρου 89 του ν. 4070/2012 (A΄ 82) και της παρ. 5 του 
άρθρου 14 του ν. 4530/2018 (Α΄ 59) και την παράδο-
σή τους σε συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης ή σε 
σημεία συλλογής κατά την έννοια του άρθρου 2 του 
π.δ. 116/2004 (Α΄ 81). Ειδικά για τα Ε.Δ.Χ. – ΤΑΞΙ και τα 
οχήματα μικτού βάρους έως 3,5 τόνων δεν τίθεται ηλικια-
κό όριο απόσυρσης. Αυτά δεν αποχαρακτηρίζονται ούτε 
αντικαθίστανται από οχήματα με άλλη πηγή ενέργειας 
και ίδιες ή μικρότερες εκπομπές ρύπων από 50γρCO2/
χλμ. πριν από την παρέλευση επτά (7) τουλάχιστον ετών 
από το έτος θέσης τους σε κυκλοφορία, χωρίς να συνυ-πολογίζεται το έτος αυτό.
Φορέας διαχείρισης των δράσεων της παρούσας 
ορίζεται η Επιτελική Δομή ΕΣΠΑ Τομέα Ενέργειας του 
Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας («Επιτελική 
Δομή»). Οι πόροι πιστώνονται από το αρμόδιο όργανο 
του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας του άρ-
θρου 37 του ν. 4622/2019 (Α΄ 133) στον λογαριασμό του 
έργου και η Επιτελική Δομή διαχειρίζεται τους πόρους αυτούς προς τον σκοπό της υλοποίησης των δράσεων 
της παρούσας. Με την κοινή απόφαση του πρώτου 
εδαφίου προβλέπονται οι αρμοδιότητες της Επιτελικής Δομής, τα καθήκοντα και οι όροι διαχείρισης των δρά-σεων, καθώς και κάθε άλλο ειδικό θέμα σχετικό με την 
ανάληψη, εκπλήρωση και εποπτεία της άσκησης των 
καθηκόντων που απορρέουν από αυτήν. Ειδικά για τον 
ορισμό της ως άνω υπηρεσίας ως ενδιαμέσου φορέα για 
δράσεις που συγχρηματοδοτούνται από τα προγράμμα-
τα του ΕΣΠΑ 2014-2020 εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 13 του ν. 4314/2014 (Α΄ 265).
2. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Υπο-
δομών και Μεταφορών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης 
ρυθμίζεται η διαδικασία εφοδιασμού των δικαιούχων 
με το ειδικό σήμα του άρθρου 3, οι τεχνικές προδιαγρα-
φές του σήματος και της ηλεκτρονικής εφαρμογής μέσω της οποίας εκδίδεται αυτό και κάθε τεχνικό ή ειδικότερο 
θέμα σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 3.
3. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, 
Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Υποδομών και Μεταφο-
ρών δύναται να καθορίζονται ο τρόπος και η διαδικασία 
καταβολής, είσπραξης και απόδοσης του περιβαλλοντι-
κού τέλους του άρθρου 5, οι δράσεις ανταποδοτικού χα-
ρακτήρα που χρηματοδοτούνται από τα περιβαλλοντικά 
τέλη, οι έλεγχοι και οι κυρώσεις σε περίπτωση παράβα-
σης, να ρυθμίζεται κάθε άλλο θέμα για την εφαρμογή του 
παρόντος, όπως ο τρόπος παρακολούθησης και αξιολό-
γησης της εφαρμογής των μέτρων, και να καθορίζεται 
η λήξη ισχύος της υποχρέωσης καταβολής του περι-
βαλλοντικού τέλους, σε συνάρτηση με τα επιστημονικά 
δεδομένα σχετικά με την επίδραση στο περιβαλλοντικό 
ισοζύγιο και με τη δημόσια υγεία.
4. Με κοινή απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουρ-
γού δύναται να ρυθμίζονται ειδικά θέματα σχετικά με 
την εποπτεία της αγοράς ηλεκτροκίνησης, τα αρμόδια 
όργανα, τις υποχρεώσεις των φορέων της αγοράς, τις 
σχετικές παραβάσεις και κυρώσεις, τα κριτήρια επιβολής 
τους, τις διαδικασίες διεξαγωγής των ελέγχων, το ύψος του κατά περίπτωση προστίμου του άρθρου 12, καθώς 
και κάθε άλλο σχετικό θέμα. Ως κριτήρια για το είδος 
των κυρώσεων και το ύψος του προστίμου λαμβάνονται 
υπόψη ιδίως το είδος και η βαρύτητα της παράβασης, οι 
συνέπειες που προκύπτουν από αυτή, ο βαθμός υπαιτι-ότητας και η υποτροπή του παραβάτη.
5. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και 
Μεταφορών, Οικονομικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης 
καθορίζεται κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή του άρθρου 13, ιδίως για το είδος και το ύψος της τιμής 
του παραβόλου και την αναπροσαρμογή του, καθώς και 
τον τρόπο και τη διαδικασία καταβολής, είσπραξης και 
απόδοσής του, τη διασύνδεση με άλλα μητρώα και εφαρ-
μογές του δημοσίου τομέα και τις τεχνικές λεπτομέρειες 
λειτουργίας του Μ.Υ.Φ.Α.Η..
6. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας και Υποδομών και Μεταφορών ρυθμίζεται 
κάθε θέμα σχετικό με τη διαχείριση και αποστολή των δε-
δομένων που αφορούν στη λειτουργία των φορέων της 
αγοράς και στα σημεία επαναφόρτισης Η/Ο, στα δικαιώ-
ματα πρόσβασης στο Μ.Υ.Φ.Α.Η. των ενδιαφερομένων 
μερών, και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή του 
άρθρου 14 και μπορεί να αναπροσαρμόζονται το είδος, 
η μορφή και η ποιότητα των δεδομένων του άρθρου 
14, προκειμένου να εναρμονίζονται με τις ευρωπαϊκές 
οδηγίες και κανονισμούς.
7. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας και Υποδομών και Μεταφορών και του 
κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού δύνανται να λαμ-
βάνονται μέτρα και να ορίζονται δράσεις για την ενίσχυ-
ση της επάρκειας των υποδομών επαναφόρτισης Η/Ο, συμπεριλαμβανομένων υποχρεώσεων για την ανάπτυ-
ξη δημόσια προσβάσιμων υποδομών επαναφόρτισης 
Η/Ο, ιδίως εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο σε συνέχεια 
της ετήσιας αξιολόγησης του άρθρου 16. Σε αυτήν κα-
θορίζονται τα μέτρα και οι δράσεις, η διάρκεια αυτών, οι 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8966 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
διαδικασίες υλοποίησης και ολοκλήρωσής τους, οι όροι, 
οι προϋποθέσεις, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με 
την εφαρμογή τους.
8. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας καθορίζονται οι προδιαγραφές, οι όροι και 
οι τεχνικές οδηγίες για την εκπόνηση του Σ.Φ.Η.Ο., κα-θώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή του 
άρθρου 17.
9. Με διάταγμα, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση 
των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Πολι-
τισμού και Αθλητισμού, καθορίζονται οι όροι, οι τεχνι-
κές προδιαγραφές και η διαδικασία για τη χωροθέτηση 
θέσεων στάθμευσης Η/Ο και την εγκατάσταση σημείων 
επαναφόρτισης Η/Ο: α) σε παραδοσιακούς οικισμούς και 
σε διατηρητέα κτίρια, β) σε ιστορικούς τόπους, αρχαι-
ολογικούς χώρους ή στο άμεσο περιβάλλον μνημείων 
που προστατεύονται με τις διατάξεις του ν. 3028/2002 
(Α΄ 153), γ) σε μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς ή σε 
τμήματα πόλεων ή οικισμών, που έχουν χαρακτηριστεί ως ιστορικά διατηρητέα μνημεία και σε άλλες προστα-τευόμενες περιοχές αρμοδιότητας του Υπουργείου Πο-
λιτισμού και Αθλητισμού, καθώς και κάθε άλλο συναφές 
ειδικότερο θέμα.
10. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και 
Επενδύσεων, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Υποδο-
μών και Μεταφορών καθορίζονται: α) οι όροι και οι προ-
ϋποθέσεις για την επέκταση του αντικειμένου εργασιών 
των συνεργείων των παρ. 1 και 2 του άρθρου 13 τουπ.δ. 78/1988, προκειμένου τα εν λόγω συνεργεία να 
δύνανται να αναλαμβάνουν τη συντήρηση και την επι-
σκευή οχημάτων υψηλής τάσης, β) ο χώρος, η εσωτερική 
διάταξη, ο μηχανολογικός εξοπλισμός, ο αριθμός και το είδος των εγκατεστημένων μηχανημάτων και οργάνων 
και γ) οι απαγορευτικές γειτνιάσεις και οι αποστάσεις 
ασφαλείας της παρ. 2 του άρθρου 1 του π.δ. 78/1988, 
καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εγκατάσταση και λειτουργία συνεργείων οχημάτων υψηλής τάσης.
11. Με διάταγμα, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση 
των Υπουργών Παιδείας και Θρησκευμάτων και Υποδο-
μών και Μεταφορών καθορίζονται ο χρόνος εκπαίδευ-σης, το περιεχόμενο, η διδακτέα ύλη, η πιστοποιημένη εκπαιδευτική δομή, η διαδικασία, οι όροι, οι προϋποθέ-
σεις και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την επέκταση του 
αντικειμένου της άδειας ασκήσεως επαγγέλματος και της 
βεβαίωσης έναρξης άσκησης επαγγέλματος των τεχνι-τών που αναφέρονται στις περ. α΄ (μηχανοτεχνίτης) και 
β΄ (ηλεκτροτεχνίτης) της παρ. 2 του άρθρου 2 και στις 
περ. α΄ (διπλωματούχος μηχανικός οχημάτων) και β΄ (τε-
χνολόγος μηχανικός οχημάτων) της παρ. 4 του άρθρου 4 
του ν. 1575/1985 (Α΄207), προκειμένου οι τεχνίτες αυτοί 
να δύνανται να αναλαμβάνουν τη συντήρηση και την 
επισκευή οχημάτων υψηλής τάσης ως τεχνίτες οχημάτων 
υψηλής τάσης Κατηγορίας 1 και Κατηγορίας 2.
12. Με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μετα-
φορών καθορίζονται ο τρόπος, η διαδικασία και η πι-
στοποίηση διενέργειας του τεχνικού ελέγχου των Η/Ο (περιοδικού, έκτακτου, εκούσιου) στα Δημόσια και Ιδι-
ωτικά Κέντρα Τεχνικού Ελέγχου Οχημάτων (ΚΤΕΟ), που 
προβλέπεται στο άρθρο 31 καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με τον έλεγχο αυτόν.
13. Με κοινή απόφαση του Υπουργού Περιβάλλο-
ντος και Ενέργειας και του κατά περίπτωση αρμόδιου 
Υπουργού δύνανται να εξειδικεύονται τα μέτρα, οι όροι 
και το πρόγραμμα για την εναλλακτική διαχείριση των αποβλήτων συσσωρευτών Η/Ο και να ρυθμίζεται κάθε ειδικότερο θέμα σχετικό με το άρθρο 32.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄
ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 63
Μεταβατικές διατάξεις
1. Έως την εκπόνηση του Σ.Φ.Η.Ο. για τις δημοσίως 
προσβάσιμες υποδομές που εμπίπτουν σε αυτό, η εγκα-
τάσταση των σημείων επαναφόρτισης Η/Ο διενεργείται 
σύμφωνα με την κοινή υπουργική απόφαση που προ-
βλέπεται στην περ. β΄ της παρ. 7 του άρθρου 114 του
ν. 4070/2012 (Α΄ 82).
2. Δεν καταλαμβάνονται από την υποχρέωση κατα-
βολής του περιβαλλοντικού τέλους των παρ. 1 και 2 του άρθρου 5 τα επιβατικά αυτοκίνητα, για τα οποία έχουν υποβληθεί κατά τη δημοσίευση του παρόντος δήλωση άφιξης οχήματος (Δ.Α.Ο.) ή δηλωτικά εισαγωγής.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄
ΚΑΤΑΡΓΟΥΜΕΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 64
Καταργούμενες διατάξεις
Από την έναρξη ισχύος του παρόντος καταργούνται:
α) Το άρθρο 70 του ν. 3982/2011 (Α΄ 143).
β) Το δεύτερο και τρίτο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 
134 του ν. 4001/2011 (Α΄ 179).
Άρθρο 65
Έναρξη ισχύος
1. Η ισχύς του παρόντος νόμου αρχίζει από τη δημο-
σίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
2. Ειδικά η απαλλαγή από την καταβολή τέλους στάθ-
μευσης του άρθρου 3 αρχίζει από την 1η.1.2021.
3. Ειδικά η ισχύς του άρθρου 14 αρχίζει ένα (1) μήνα 
μετά την έναρξη λειτουργίας του Μ.Υ.Φ.Α.Η. κατά το άρ-θρο 13.
4. Η υποχρέωση της παρ. 4 του άρθρου 22 αρχίζει από 
την 1η.1.2023.
5. Η υποχρέωση του άρθρου 23 αρχίζει από την 
1η.1.2022.
6. Τα άρθρα 65 έως 71 του ν. 3982/2011 (Α΄ 143), όπως 
αντικαθίστανται με τα άρθρα 33-38 του παρόντος, κα-ταλαμβάνουν τις συμβάσεις για τις οποίες η προκήρυξη 
διαγωνισμού θα αποσταλεί μετά την 2α.8.2021 ή, αν δεν 
προβλέπεται προκήρυξη διαγωνισμού, για τις οποίες η αναθέτουσα αρχή ή ο αναθέτων φορέας θα κινήσει τη διαδικασία προμήθειας μετά την εν λόγω ημερομηνία.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8967 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
Παραγγέλλομε τη δημοσίευση του παρόντος στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και την εκτέλεσή του ως νόμου 
του Κράτους.
Αθήνα, 23 Ιουλίου 2020
Η Πρόεδρος της Δημοκρατίας
ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΥ
Οι Υπουργοί
Οικονομικών Ανάπτυξης και Επενδύσεων Προστασίας του Πολίτη
ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΤΑΪΚΟΥΡΑΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ-ΑΔΩΝΙΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ ΜΙΧΑΗΛ ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ
Παιδείας και Εργασίας και Περιβάλλοντος
Θρησκευμάτων Κοινωνικών Υποθέσεων και Ενέργειας
ΝΙΚΗ ΚΕΡΑΜΕΩΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΡΟΥΤΣΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ
Πολιτισμού και Αθλητισμού Δικαιοσύνης Εσωτερικών 
ΣΤΥΛΙΑΝΗ ΜΕΝΔΩΝΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΣΙΑΡΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΘΕΟΔΩΡΙΚΑΚΟΣ
Υποδομών και Μεταφορών Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Επικρατείας
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ ΜΑΥΡΟΥΔΗΣ ΒΟΡΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ
Επικρατείας
ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ
Θεωρήθηκε και τέθηκε η Μεγάλη Σφραγίδα του Κράτους.
Αθήνα, 23 Ιουλίου 2020
Ο επί της Δικαιοσύνης Υπουργός
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΣΙΑΡΑΣ
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 8968 Τεύχος A’ 142/23.07.2020
*01001422307200052*Ταχυδρομική Διεύθυνση:  Καποδιστρίου 34, τ.κ. 10432, Αθήνα
ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ: 210 5279000 - fax: 210 5279054
ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΚΟΙΝΟΥ 
Πωλήσεις - Συνδρομές:  (Ισόγειο, τηλ. 210 5279178 - 180)
Πληροφορίες:  (Ισόγειο, Γ ρ. 3 και τηλεφ. κέντρο 210 5279000) 
Παραλαβή Δημ. Ύλης:  (Ισόγειο, τηλ. 210 5279167, 210 5279139) 
Ωράριο για το κοινό:  Δευτέρα ως Παρασκευή: 8:00 - 13:30Ιστότοπος:  www.et.gr  
Πληροφορίες σχετικά με την λειτουργία 
του ιστότοπου: helpdesk.et@et.gr  
Αποστολή ψηφιακά υπογεγραμμένων 
εγγράφων προς δημοσίευση στο ΦΕΚ: webmaster.et@et.gr  
Πληροφορίες για γενικό πρωτόκολλο 
και αλληλογραφία: grammateia@et.grΤο Εθνικό Τυπογραφείο αποτελεί δημόσια υπηρεσία υπαγόμενη στην Προεδρία της Κυβέρ-
νησης και έχει την ευθύνη τόσο για τη σύνταξη, διαχείριση, εκτύπωση και κυκλοφορία των Φύλλων της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ), όσο και για την κάλυψη των εκτυπωτικών - εκδοτικών αναγκών του δημοσίου και του ευρύτερου δημόσιου τομέα (ν. 3469/2006/Α΄ 131 και π.δ. 29/2018/Α΄58). 
1. ΦΥΛΛΟ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΦΕΚ) 
• Τα ΦΕΚ σε ηλεκτρονική μορφή διατίθενται δωρεάν στο www.et.gr , την επίσημη ιστο-
σελίδα του Εθνικού Τυπογραφείου. Όσα ΦΕΚ δεν έχουν ψηφιοποιηθεί και καταχωριστεί στην ανωτέρω ιστοσελίδα, ψηφιοποιούνται και αποστέλλονται επίσης δωρεάν με την υποβολή αί-τησης, για την οποία αρκεί η συμπλήρωση των αναγκαίων στοιχείων σε ειδική φόρμα στον ιστότοπο www.et.gr. 
• Τα ΦΕΚ σε έντυπη μορφή διατίθενται σε μεμονωμένα φύλλα είτε απευθείας από το Τμή-
μα Πωλήσεων και Συνδρομητών, είτε ταχυδρομικά με την αποστολή αιτήματος παραγγελίας μέσω των ΚΕΠ, είτε με ετήσια συνδρομή μέσω του Τμήματος Πωλήσεων και Συνδρομητών. Tο κόστος ενός ασπρόμαυρου ΦΕΚ από 1 έως 16 σελίδες είναι 1,00 €, αλλά για κάθε επιπλέον οκτασέλιδο (ή μέρος αυτού) προ σαυξάνεται κατά 0,20 €. Το κόστος ενός έγχρωμου ΦΕΚ από 1 έως 16 σελίδες είναι 1,50 €, αλλά για κάθε επιπλέον οκτασέλιδο (ή μέρος αυτού) προσαυξά-νεται κατά 0,30 €.  To τεύχος Α.Σ.Ε.Π. διατίθεται δωρεάν.
• Τρόποι αποστολής κειμένων προς δημοσίευση: 
Α. Τα κείμενα προς δημοσίευση στο ΦΕΚ, από τις υπηρεσίες και τους φορείς του 
δημο σίου, αποστέλλονται ηλεκτρονικά στη διεύθυνση webmaster.et@et.gr με χρήση 
προηγμέ νης ψηφιακής υπογραφής και χρονοσήμανσης. 
Β. Κατ’ εξαίρεση, όσοι πολίτες δεν διαθέτουν προηγμένη ψηφιακή υπογραφή μπορούν 
είτε να αποστέλλουν ταχυδρομικά, είτε να καταθέτουν με εκπρόσωπό τους κείμενα προς δημοσίευση εκτυπωμένα σε χαρτί στο Τμήμα Παραλαβής και Καταχώρισης Δημοσιευμάτων. 
• Πληροφορίες, σχετικά με την αποστολή/κατάθεση εγγράφων προς δημοσίευση, την ημε-
ρήσια κυκλοφορία των Φ.Ε.Κ., με την πώληση των τευχών και με τους ισχύοντες τιμοκαταλό-γους για όλες τις υπη ρεσίες μας, περιλαμβάνονται στoν ιστότοπο (www.et.gr). Επίσης μέσω του ιστότοπου δίδονται πληροφορίες σχετικά με την πορεία δημοσίευσης των εγγράφων, με βάση τον Κωδικό Αριθμό Δημοσιεύματος (ΚΑΔ). Πρόκειται για τον αριθμό που εκδίδει το Εθνι-κό Τυπογραφείο για όλα τα κείμενα που πληρούν τις προϋποθέσεις δημοσίευσης. 
2. ΕΚΤΥΠΩΤΙΚΕΣ - ΕΚΔΟΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ 
Το Εθνικό Τυπογραφείο ανταποκρινόμενο σε αιτήματα υπηρεσιών και φορέων του δημοσίου 
αναλαμβάνει να σχεδιάσει και να εκτυπώσει έντυπα, φυλλάδια, βιβλία, αφίσες, μπλοκ, μηχανο-
γραφικά έντυπα, φακέλους για κάθε χρήση, κ.ά.  
Επίσης σχεδιάζει ψηφιακές εκδόσεις, λογότυπα και παράγει οπτικοακουστικό υλικό.
Πείτε μας τη γνώμη σας,
για να βελτιώσουμε τις υπηρεσίες μας,  συμπληρώνοντας την ειδική φόρμα στον ιστότοπό μας.Πείτε μας τη γνώμη σας,