NOMOΣ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. 4600 
Εκσυγχρονισμός και Αναμόρφωση Θεσμικού 
Πλαισίου Ιδιωτικών Κλινικών, Σύσταση Εθνικού 
Οργανισμού Δημόσιας Υγείας, Σύσταση Εθνικού 
Ινστιτούτου Νεοπλασιών και λοιπές διατάξεις.
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή:
ΜΕΡΟΣ Α΄ 
ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΘΕΣΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄ 
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΙΔΡΥΣΗΣ
ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ
Άρθρο 1
Ορισμός κλινικής
1. Ιδιωτική κλινική είναι η υγειονομική μονάδα στην 
οποία παρέχονται υπηρεσίες υγείας και νοσηλείας ασθε-
νών, σύμφωνα με τις παραδεδεγμένες σύγχρονες αντι-λήψεις και μεθόδους της ιατρικής επιστήμης.
2. Υπηρεσίες υγείας σε εξωτερικούς ασθενείς μπορεί 
να παρέχονται από τα τμήματα που διαθέτει η ιδιωτι-
κή κλινική, σύμφωνα με την άδεια λειτουργίας της. Τα 
εργαστήρια, τα φαρμακεία και οι μονάδες της κλινικής λογίζονται ως τμήματα αυτής.
Άρθρο 2
Δικαιούμενοι Άδειας
1. Άδεια ίδρυσης και λειτουργίας ιδιωτικής κλινικής 
μπορεί να χορηγηθεί σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα ιδι-ωτικού δικαίου.
2. Οι μετοχές ή τα μερίδια των κεφαλαιουχικών εται-
ρειών οποιασδήποτε μορφής, π ου ζητούν τη χορήγηση 
άδειας ίδρυσης Ιδιωτικής Κλινικής, είναι υποχρεωτικά 
ονομαστικές στο σύνολό τους.
3. Στο ίδιο φυσικό ή νομικό πρόσωπο είναι δυνατόν να 
χορηγηθούν περισσότερες από μία άδειες ίδρυσης και 
λειτουργίας ιδιωτικών κλινικών.Άρθρο 3
Μη δικαιούμενοι άδειας
1. Δεν χορηγείται άδεια ίδρυσης και λειτουργίας Ιδι-
ωτικής Κλινικής:
α) σε όσους έχουν καταδικαστεί αμετάκλητα για οποιο-
δήποτε πλημμέλημα, που προβλέπεται στο άρθρο 8 του 
ν. 3528/2007 (Α΄ 26), με την επιφύλαξη της περίπτωσης 
γ΄ της παρούσας παραγράφου, πλην του ποινικού αδι-
κήματος της συκοφαντικής δυσφήμισης,
β) σε όσους έχουν καταδικαστεί πρωτοδίκως για 
οποιοδήποτε κακούργημα, καθώς και
γ) σε όσους έχουν παραπεμφθεί αμετάκλητα ενώπιον 
ποινικού δικαστηρίου για τα πλημμελήματα και κακουρ-
γήματα του ν. 4139/2013 (Α΄ 74), για τα αδικήματα των άρθρων 336 έως 353 Π.Κ., για τα κακουργήματα του άρ-
θρου 1 του ν. 1608/1950 (Α΄ 301), καθώς και για τα πλημ-
μελήματα και κακουργήματα του ν. 4557/2018 (Α΄ 139). 
Το κώλυμα της παρούσας αίρεται μόνο σε περίπτωση 
αμετάκλητης αθωωτικής απόφασης.
2. Για τα νομικά πρόσωπα, το κώλυμα της παραγράφου 
1 ισχύει για τους νόμιμους εκπρόσωπους ή διαχειριστές 
τους, καθώς και για τα φυσικά πρόσωπα που, είτε οι ίδιοι, 
είτε μέσω άλλων εταιρειών, έχουν συνολικό ποσοστό 
συμμετοχής που επιτρέπει τον έλεγχο του νομικού προ-σώπου που αιτείται την άδεια.
3. Δεν χορηγείται επίσης άδεια ίδρυσης και λειτουργίας 
ιδιωτικής κλινικής σε ιατρούς του Εθνικού Συστήματος Υγείας και σε ιατρούς μέλη ΔΕΠ.
Άρθρο 4
Επιτροπές Ιδιωτικών Κλινικών
1. Σε κάθε Περιφέρεια συνιστώνται και συγκροτούνται, 
με απόφαση του οικείου Περιφερειάρχη, μία ή περισ-
σότερες επιτροπές οι οποίες αποτελούνται από τους 
παρακάτω:
α) έναν (1) ιατρό κλάδου Ε.Σ.Υ., συμπεριλαμβανομέ-
νων και των ιατρών δημόσιας υγείας κλάδου Ε.Σ.Υ., που 
υποδεικνύεται από τη διοίκησή της κατά τόπον αρμόδιας 
Υγειονομικής Περιφέρειας (Υ.ΠΕ.) και υπηρετεί είτε στην 
Υ.ΠΕ. είτε σε οποιαδήποτε μονάδα πρωτοβάθμιας ή δευ-
τεροβάθμιας φροντίδας της Υ.ΠΕ . είτε σε οποιαδήποτε 
άλλη δημόσια δομή,ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α
ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ  ∆ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣE
9 Μαρτίου 2019 ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ Αρ. Φύλλου  431093
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1094 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
β) έναν (1) μηχανικό ειδικότητας, της οποίας το γνω-
στικό αντικείμενο ή τα επαγγελματικά δικαιώματα συνά-
δουν με τις αρμοδιότητες της Επιτροπής, που υπηρετεί 
στις Τεχνικές Υπηρεσίες της Περιφέρειας,
γ) έναν (1) ιατρό που υποδεικνύεται από το διοικη-
τικό συμβούλιο του οικείου ιατρικού συλλόγου, μέσα 
σε τριάντα (30) ημέρες από την κοινοποίηση σε αυτό 
της σχετικής πρόσκλησης της Περιφέρειας, διαφορετικά 
ορίζεται από τον Περιφερειάρχη.
2. Αρμοδιότητα των Επιτροπών είναι:
α) η γνωμοδότηση για τη χορήγηση άδειας ίδρυσης και 
λειτουργίας ιδιωτικών κλινικών, σύμφωνα με τα άρθρα 7 και 13,
β) η επιθεώρηση των εγκαταστάσεων της ιδιωτικής 
κλινικής για τη χορήγηση άδειας λειτουργίας, σύμφωνα με το άρθρο 15,
γ) η εποπτεία και ο έλεγχος των ιδιωτικών κλινικών, 
σύμφωνα με το άρθρο 17,
δ) η γνωμοδότηση για την επιβολή ποινών, σύμφωνα 
με τα άρθρα 20 και 21.
Άρθρο 5
Δευτεροβάθμια Επιτροπή Κλινικών
1. Στην Κεντρική Υπηρεσία του Υπουργείου Υγείας συ-
νιστάται Δευτεροβάθμια Επιτροπή Ιδιωτικών Κλινικών, η 
οποία συγκροτείται με απόφαση του Υπουργού Υγείας και αποτελείται από:
α) τον Προϊστάμενο της Γενικής Διεύθυνσης Υπηρε-
σιών Υγείας,
β) τον Προϊστάμενο της Διεύθυνσης Οργάνωσης και 
Λειτουργίας Νοσηλευτικών Μονάδων και Εποπτευόμε-νων Φορέων,
γ) τον Προϊστάμενο της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπη-
ρεσιών,
δ) τον Προϊστάμενο της Διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας,
ε) έναν εκπρόσωπο του Πανελληνίου Ιατρικού Συλλό-
γου, που υποδεικνύεται από το διοικητικό συμβούλιό του,
στ) έναν εκπρόσωπο του Κεντρικού Συμβουλίου Υγεί-
ας (Κ.Ε.Σ.Υ.), που υποδεικνύεται από την εκτελεστική επι-
τροπή του Κ.Ε.Σ.Υ..
2. Όποιος έχει έννομο συμφέρον μπορεί να προσφύ-
γει ενώπιον της Επιτροπής της παραγράφου 1 κατά των 
πράξεων ή παραλείψεων του Περιφερειάρχη επί των 
αιτήσεων για τη χορήγηση άδειας ίδρυσης και λειτουρ-γίας ιδιωτικών κλινικών. Η προσφυγή ασκείται μέσα σε 
προθεσμία είκοσι (20) ημερών από την κοινοποίηση στον ενδιαφερόμενο της απόφασης ή τη συντέλεση 
της παράλειψης του Περιφερειάρχη. Οι αποφάσεις της 
Επιτροπής είναι δεσμευτικές για τον Περιφερειάρχη, ο 
οποίος, βάσει αυτής, απορρίπτει ή κάνει δεκτή την αίτη-
ση για τη χορήγηση της άδειας ίδρυσης και λειτουργίας.
Άρθρο 6Γενικές προϋποθέσε ις άδειας ίδρυσης
και λειτουργίας
1. Για την ίδρυση και τη λειτουργία ιδιωτικής κλινικής 
απαιτούνται:
α) άδεια ίδρυσης καιβ) άδεια λειτουργίας.2. Με την επιφύλαξη των επόμενων εδαφίων, οι ανωτέ-
ρω άδειες τροποποιούνται σε οποιαδήποτε περίπτωση 
μεταβολής της λειτουργίας της ιδιωτικής κλινικής, όπως 
μετατροπής αντικειμένου, κτιριακής επέκτασης, δημι-
ουργίας νέων τμημάτων ή κατάργησης υπαρχόντων τμη-
μάτων, αύξησης ή μείωσης ή ανακατανομής τμημάτων ή 
κλινών της. Επιτρέπεται η αλλαγή χρήσης των κλινών με-
ταξύ των τμημάτων της ίδιας κλινικής, με απλή γνωστο-
ποίηση αυτής προς την αρμόδια Περιφέρεια, εφόσον δεν 
επέρχεται αύξηση του συνολικού αριθμού των κλινών 
της κλινικής και της δυναμικότητας των κλινών ανά θά-
λαμο και τηρούνται τα προβλεπόμενα στις ισχύουσες για 
την εκάστοτε κλινική διατάξεις ελάχιστα και μέγιστα όρια 
κλινών. Στην περίπτωση αυτή ο Περιφερειάρχης εκδίδει, 
μέσα σε δύο (2) μήνες, απόφαση περί τροποποίησης της 
άδειας λειτουργίας της κλινικής. Εφόσον υπάρχει πλη-
ρότητα κλινών σε τμήματα ειδικοτήτων, επιτρέπεται η 
νοσηλεία ασθενών και σε τμήματα διαφορετικών ειδικο-
τήτων του ιδίου τομέα, εξαιρουμένων των παιδιατρικών 
και ψυχιατρικών ασθενών και τμημάτων. Επιτρέπεται επί-
σης, με απλή γνωστοποίηση στην αρμόδια Περιφέρεια, 
η μείωση κλινών, που προβλέπονται στην άδεια ίδρυσης 
και λειτουργίας, λόγω παύσης της χρήσης τους, εφόσον 
δεν συνεπάγεται ανακατανομή αυτών σε άλλο τμήμα 
και τηρούνται τα ελάχιστα εκ του νόμου όρια κλινών 
ανά τμήμα του άρθρου 23. Στην τελευταία περίπτωση 
η γνωστοποίηση πρέπει απαραιτήτως να περιέχει τον 
ακριβή αριθμό των κλινών που παύουν να διατίθενται, 
και τον θάλαμο όπου αυτές βρίσκονταν. Με απόφαση 
του οικείου Περιφερειάρχη, ύστερα από αίτηση του κα-
τόχου της άδειας ίδρυσης και λειτουργίας της κλινικής 
και έλεγχο από την Επιτροπή του άρθρου 4, επιτρέπεται 
η επαναχρησιμοποίηση, σύμφωνα με την άδεια ίδρυσης 
και λειτουργίας, των κλινών που έπαυσαν να διατίθενται 
με την ανωτέρω διαδικασία.
3. Οι ρυθμίσεις του ν. 4442/2016 (Α΄ 230) εφαρμόζο-
νται αναλόγως, εφόσον δεν αντίκεινται στις διατάξεις 
του παρόντος.
Άρθρο 7
Άδεια ίδρυσης Ιδιωτικής Κλινικής
1. Πριν από την ανέγερση, την αγορά, τη μίσθωση ή 
τη χρησιμοποίηση κτιρίου για την εγκατάσταση και λει-
τουργία Ιδιωτικής Κλινικής, απαιτείται άδεια ίδρυσης, η 
οποία χορηγείται, ύστερα από γνώμη της Επιτροπής του 
άρθρου 4, με απόφαση του οικείου Περιφερειάρχη, που 
εκδίδεται μέσα σε τρεις (3) μήνες από την υποβολή της 
σχετικής αίτησης με τα δικαιολογητικά του άρθρου 11.
2. Η άδεια ίδρυσης ιδιωτικής κλινικής καθίσταται αυ-
τοδίκαια άκυρη, αν το αργότερο, μέσα σε μία τετραετία 
από την έκδοσή της, που μπορεί να παραταθεί για δύο (2) 
ακόμη έτη με απόφαση του οικείου Περιφερειάρχη, δεν εκδοθεί η άδεια λειτουργίας της κλινικής ή αν ο κάτοχός 
της παραιτηθεί εγγράφως από αυτή.
Άρθρο 8
Προϋποθέσεις χορήγησης άδειας ίδρυσηςΙδιωτικής Κλινικής
1. Για τη χορήγηση άδειας ίδρυσης Ιδιωτικής Κλινικής, 
επιπλέον των άλλων προϋποθέσεων, απαιτείται αυτο-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1095 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
τελές και ανεξάρτητο κτίριο στο οποίο θα λειτουργεί 
η Ιδιωτική Κλινική και το οποίο θα ανταποκρίνεται στις 
σχετικές κτιριολογικές και κτιριοδομικές προδιαγραφές, 
καθώς και στις πολεοδομικές διατάξεις για την έκδοση 
της οικοδομικής άδειας.
2. Αυτοτελές και ανεξάρτητο είναι το κτίριο ή συγκρό-
τημα κτιρίων στο οποίο συντρέχουν σωρευτικά οι εξής προϋποθέσεις:
α) όλοι οι χώροι του κτιρίου ή του συγκροτήματος 
κτιρίων έχουν ως αποκλειστική χρήση την παροχή 
υπηρεσιών υγείας, σύμφωνα με την άδεια ίδρυσης και 
λειτουργίας της Ιδιωτικής Κλινικής,
β) οι ανωτέρω χώροι δεν συνδέονται λειτουργικά με 
οποιονδήποτε τρόπο με χώρους που προορίζονται για άλλη χρήση.
3. Συγκρότημα κτιρίων είναι δύο ή περισσότερα κτίρια 
τα οποία βρίσκονται στο ίδιο ή σε όμορα οικόπεδα και 
συνδέονται κατάλληλα μεταξύ τους κατά τρόπο ώστε να 
διασφαλίζεται η λειτουργική ενότητα του κτιρίου και η 
ασφαλής διέλευση των ασθενών, των επισκεπτών και 
του προσωπικού.
4. Κατ’ εξαίρεση επιτρέπεται στο κτίριο ή στο συ-
γκρότημα κτιρίων της Ιδιωτικής Κλινικής και σε ανε-
ξάρτητο λειτουργικά χώρο, η εγκατάσταση καταστη-
μάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος, σύμφωνα με την 
16228/17.5.2017 κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτε-
ρικών, Υγείας, Πολιτισμού και Αθλητισμού και Περιβάλ-λοντος και Ενέργειας και των Αναπληρωτών Υπουργών 
Εσωτερικών και Οικονομίας και Ανάπτυξης (Β΄ 1723), 
που προορίζονται για χώρους εστίασης, καθώς και κατα-
στημάτων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και πώλησης 
ειδών δώρων και ανθοπωλείων, εφόσον συντρέχουν σω-
ρευτικά οι εξής προϋποθέσεις: α) προορίζονται για την 
εξυπηρέτηση των ασθενών, του προσωπικού και των 
επισκεπτών και β) δεν θέτουν σε κίνδυνο την υγεία και την ασφάλειά τους και δεν παρεμποδίζουν την παροχή 
υπηρεσιών υγείας.
5. Στις Γενικές ή Μεικτές Κλινικές επιτρέπεται η ανάπτυ-
ξη τμημάτων νοσηλείας ανηλίκων, εφόσον αποτελούν 
ανεξάρτητα λειτουργικά χώρο ή σύνολο χώρων μέσα 
στο κτίριο της κλινικής.
Άρθρο 9
Απαιτούμενες μελέτες
Για τη χορήγηση της άδειας ίδρυσης απαιτείται: α) η 
προέγκριση και έγκριση καταλληλότητας οικοπέδου με 
ή χωρίς κτίσμα που δίνεται σύμφωνα με το άρθρο 41 και 
43 και β) μετά την έγκριση καταλληλότητας οικοπέδου η υποβολή των παρακάτω μελετών που προβλέπονται και στο άρθρο 42:
α) πλήρων μελετών αρχιτεκτονικών, στατικών και 
εγκαταστάσεων που έχουν εκπονηθεί σύμφωνα με τις 
προδιαγραφές του Κεφαλαίου 2 του παρόντος για τις 
ιδιωτικές κλινικές και τις πολεοδομικές απαιτήσεις,
β) μελέτης που θα προβλέπει το κατάλληλο σύστημα 
αποχέτευσης και διάθεσης των αποβλήτων της κλινικής, 
την επεξεργασία και διάθεση υγρών αποβλήτων, στε-
ρεών και μολυσματικών αποβλήτων, που προέρχονται 
από ασθενείς, εργαστήρια, μαγειρεία, διοικητικές και 
άλλες υπηρεσίες.Άρθρο 10
Θεώρηση στοιχείων
Πριν από την υποβολή τους, σύμφωνα με τον ν. 4495/ 
2017 (Α΄ 167), στην αρμόδια πολεοδομική αρχή, οι με-λέτες και τα τεχνικά στοιχεία του άρθρου 9 θεωρούνται 
από τη Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών του Υπουργείου 
Υγείας.
Άρθρο 11
Δικαιολογητικά για τηχορήγηση άδειας ίδρυσης
Για τη χορήγηση άδειας ίδρυσης Ιδιωτικής Κλινικής θα 
πρέπει απαραιτήτως να κατατίθεται φάκελος ο οποίος 
θα περιλαμβάνει τα εξής:
α) αίτηση·
β) άδεια οικοδομής του κτιρίου, συνοδευόμενη από 
τις μελέτες έτσι όπως έχουν θεωρηθεί από τη Διεύθυνση 
Τεχνικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Υγείας και υποβλη-
θεί στο πληροφοριακό σύστημα έκδοσης οικοδομικών αδειών
.
γ) αν πρόκειται για νομικό πρόσωπο, πιστοποιητικό 
για τη νόμιμη εκπροσώπηση από το Γενικό Εμπορικό 
Μητρώο (Γ .Ε.ΜΗ.).
δ) έγγραφο από το οποίο προκύπτει η κυριότητα ή η 
νόμιμη κατοχή του οικοπέδου ή κτηρίου ή προσύμφωνο 
για την κτήση της κυριότητας ή της νόμιμης κατοχής του 
οικοπέδου ή κτιρίου.
ε) έκθεση περιγραφής και τεκμηρίωσης του προτεινο-
μένου λειτουργικού σχήματος της υπό ίδρυση κλινικής, ή της τροποποίησης της αδείας αυτής, θεωρημένη από 
την αρμόδια Διεύθυνση του Υπουργείου Υγείας, η οποία 
θα περιλαμβάνει τα εξής:
αα) το είδος της κλινικής και τη συνολική δύναμη αυ-
τής σε κλίνες, όπως προβλέπεται από τα άρθρα 16 και 23,
ββ) τα τμήματα που αναπτύσσονται, σύμφωνα με το 
άρθρο 39 και τον αριθμό κλινών ανά τμήμα, σύμφωνα 
με το άρθρο 23,
γγ) την ανάπτυξη της κλινικής στα πλαίσια του άρθρου 
39 του παρόντος, με ειδική αναφορά στο είδος και τη 
δυναμικότητα των επί μέρους τμημάτων, στις ειδικές μο-
νάδες, στο συγκρότημα επεμβάσεων, στα διαγνωστικά 
εργαστήρια, στο συγκρότημα εξωτερικών ασθενών και 
υπηρεσιών υποστήριξης, σύμφωνα με όσα αναφέρονται 
στο Παράρτημα Β΄ ,
δδ) πίνακα με τον απαιτούμενο ιατρικό εξοπλισμό, 
σύμφωνα με το Παράρτημα Γ΄,
εε) πίνακα με το προβλεπόμενο πάσης φύσεως προσω-
πικό, που θα απασχοληθεί στην κλινική κατά κατηγορία και ειδικότητα, σύμφωνα με το Παράρτημα Δ΄.
στ) παράβολο Δημοσίου είκοσι (20) ευρώ για κάθε κλί-
νη. Σε περίπτωση τροποποίηση της άδειας ίδρυσης κατα-
τίθεται παράβολο δημοσίου ποσού χιλίων (1.000) ευρώ.
Άρθρο 12Άδεια λειτουργίας Ιδιωτικής Κλινικής
1. Ιδιωτική Κλινική, για την οποία έχει χορηγηθεί άδεια 
ίδρυσης, είναι απαραίτητο, πριν από την έναρξη της λει-
τουργίας της, να εφοδιαστεί και με άδεια λειτουργίας, 
η οποία χορηγείται, ύστερα από γνώμη της Επιτροπής 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1096 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
του άρθρου 4, με απόφαση του οικείου Περιφερειάρχη, 
που εκδίδεται μέσα σε ένα τρίμηνο από την υποβολή της 
σχετικής αίτησης με τα δικαιολογητικά του άρθρου 13.
2. Η λειτουργία Ιδιωτικής Κλινικής χωρίς την άδεια του 
παρόντος άρθρου απαγορεύεται. Σε αντίθετη περίπτω-
ση ανακαλείται αμέσως η άδεια ίδρυσης που έχει χορη-γηθεί και επιβάλλονται οι κυρώσεις της παραγράφου 1 
του άρθρου 21.
Άρθρο 13
Δικαιολογητικά για τη χορήγησητης άδειας λειτουργίας
1. Για τη χορήγηση άδειας λειτουργίας απαιτούνται τα 
εξής δικαιολογητικά:
α) αίτηση που να αναφέρει την επωνυμία της κλινικής,
β) δήλωση με την οποία ορίζεται ο Επιστημονικός Δι-
ευθυντής της κλινικής και οι Επιστημονικά Υπεύθυνοι 
των τμημάτων της,
γ) κατάλογος των ιατρών και του λοιπού προσωπικού, 
κατά κατηγορία, που θα απασχοληθούν στην κλινική, 
πιστοποιητικά του ιατρικού συλλόγου στον οποίο είναι 
εγγεγραμμένοι οι ιατροί, συμπεριλαμβανομένων του 
Επιστημονικού Διευθυντή της κλινικής και των Επιστη-μονικά Υπεύθυνων των τμημάτων της, από τα οποία να 
προκύπτει ο χρόνος λήψης της άδειας άσκησης επαγ-
γέλματος και του τίτλου της ιατρικής ειδικότητας και η πειθαρχική τους κατάσταση, καθώς και άδεια άσκησης επαγγέλματος, για το λοιπό προσωπικό, όπου προβλέ-πεται,
δ) εσωτερικός κανονισμός λειτουργίας της κλινικής,ε) κατάλογος του εξοπλισμού της κλινικής,στ) πιστοποιητικό της αρμόδιας αρχής του Πυροσβε-
στικού Σώματος για τη λήψη των επιβαλλόμενων μέτρων 
πυρασφάλειας,
ζ) υπεύθυνη δήλωση υπογεγραμμένη από το φυσικό 
πρόσωπο ή τον νόμιμο εκπρόσωπο του νομικού προ-
σώπου στο οποίο έχει χορηγηθεί η άδεια ίδρυσης της 
ιδιωτικής κλινικής και τους υπεύθυνους μηχανικούς, με 
την οποία βεβαιώνεται ότι έχ ουν τηρηθεί οι αρχιτεκτονι-
κές, στατικές και ηλεκτρομηχανολογικές προδιαγραφές 
του παρόντος και οι πολεοδομικές διατάξεις,
η) αντίγραφο ποινικού μητρώου για τα πρόσωπα των 
άρθρων 2 και 3 και των περιπτώσεων β΄ και γ΄ της παρού-
σας παραγράφου, το οποίο αναζητείται αυτεπαγγέλτως από την Περιφέρεια,
θ) υπεύθυνη δήλωση από το φυσικό πρόσωπο ή τον 
νόμιμο εκπρόσωπο του νομικού προσώπου, ότι δεν εμπί-
πτει στις απαγορεύσεις της παραγράφου 1 του άρθρου 3,
ι) οριστικό τίτλο ή έγγραφο, κατά τον τύπο που ορίζε-
ται στον νόμο, από τον οποίο να προκύπτει η κυριότητα 
ή η νόμιμη κατοχή του κτίσματος.
Τα δικαιολογητικά της περίπτωσης γ΄ υποβάλλονται 
μετά την υποβολή δικαιολογητικών των περιπτώσεων α΄, 
β΄ και δ ΄έως θ΄και την επιτυχή ολοκλήρωση της επιθε-
ώρησης των εγκαταστάσεων σύμφωνα με το άρθρο 15.
2. Στην απόφαση χορήγησης της άδειας λειτουργίας 
πρέπει να αναγράφονται όλα τα τμήματα της Ιδιωτι-
κής Κλινικής, όπως τα τμήματα ειδικοτήτων, οι ειδικές 
μονάδες και το συγκρότημα επεμβάσεων, ο συνολικός αριθμός των κλινών, ο αριθμός των κλινών ανά τμήμα 
και θάλαμο αυτής και οι επιστημονικά υπεύθυνοι των 
τμημάτων.
3. Τα πρόσωπα των περιπτώσεων β΄ και γ΄ της παρα-
γράφου 1 παρέχουν τις υπηρεσίες τους προς την κλινική 
στο πλαίσιο σύμβασης εξαρτημένης εργασίας.
Άρθρο 14
Ελλείψεις φακέλου
Αν ο φάκελος για τη χορήγηση άδειας ίδρυσης ή 
άδειας λειτουργίας της κλινικής είναι ελλιπής, ο Περι-
φερειάρχης ορίζει εύλογη προθεσμία, όχι μικρότερη του 
ενός (1) μηνός, μέσα στην οποία υποβάλλεται από τους ενδιαφερομένους κάθε συμπληρωματικό στοιχείο.
Άρθρο 15
Επιθεώρηση των εγκαταστάσεων
1. Για τη χορήγηση άδειας λειτουργίας διενεργείται 
προηγουμένως επιθεώρηση του κτιρίου της κλινικής και 
των εγκαταστάσεών της για να διαπιστωθεί αν έχουν 
τηρηθεί όσα προβλέπονται στα νομίμως θεωρημένα 
σχέδια και αν πληρούνται οι προϋποθέσεις για τη χορή-γηση της άδειας λειτουργίας.
2. Η επιθεώρηση διενεργείται από την Επιτροπή του 
άρθρου 4, η οποία συντάσσει σχετικό πρακτικό με τις 
διαπιστώσεις και τις προτάσεις της.
Άρθρο 16
Διάκριση κλινικών
1. Οι Ιδιωτικές Κλινικές διακρίνονται σε Γενικές, Μεικτές 
και Ειδικές.
2. Γενικές θεωρούνται όσες Ιδιωτικές Κλινικές διαθέ-
τουν τουλάχιστον παθολογικό τμήμα και τμήμα γενικής 
χειρουργικής, Μεικτές όσες διαθέτουν τμήματα νοσηλεί-
ας με περισσότερες από δύο ειδικότητες αμιγώς παθο-λογικού ή αμιγώς χειρουργικού τομέα και τουλάχιστον τμήμα της βασικής ειδικότητας των τομέων αυτών (δη-λαδή παθολογικό τμήμα ή τμήμα γενικής χειρουργικής) 
και Ειδικές όσες διαθέτουν τμήματα νοσηλείας μίας (1) μόνο ειδικότητας.
Άρθρο 17
Εποπτεία και έλεγχος των Ιδιωτικών Κλινικών
1. Όλες οι Ιδιωτικές Κλινικές υπάγονται στην εποπτεία 
του Υπουργείου Υγείας και των οικείων Περιφερειών, η 
οποία αφορά αποκλειστικά στην άσκηση των αρμοδιο-τήτων τους που προβλέπονται στις διατάξεις του παρό-
ντος νόμου ή σε ήδη ισχύουσες διατάξεις. Τα άρθρα 127 
έως 157 του ν. 4512/2018 (Α΄ 5) εφαρμόζονται ως προς 
την εποπτεία και τον έλεγχο των Ιδιωτικών Κλινικών. Στις 
ενέργειες της εποπτείας περιλαμβάνονται οι αναφερό-
μενες στο άρθρο 136 του ανωτέρω νόμου.
2. Η εποπτεία των Ιδιωτικών Κλινικών αφορά κυρίως 
στον έλεγχο του τρόπου παροχής υπηρεσιών υγείας 
στους νοσηλευομένους, στη διασφάλιση ικανοποιητικής 
συντήρησης, αξιοπιστίας και βαθμονόμησης των ιατρι-
κών μηχανημάτων, στον έλεγχο του τρόπου άσκησης 
του ιατρικού, νοσηλευτικού, επιστημονικού και τυχόν 
εκπαιδευτικού έργου και στην εν γένει τήρηση των νό-μων και διατάξεων για τις Ιδιωτικές Κλινικές.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1097 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
3. Ο έλεγχος των Ιδιωτικών Κλινικών διενεργείται από 
την Επιτροπή του άρθρου 4. Για τα αποτελέσματα του 
ελέγχου συντάσσεται πρακτικό, μετά την υποβολή του 
οποίου ο οικείος Περιφερειάρχ ης χορηγεί βεβαίωση κα-
λής λειτουργίας της ιδιωτικής κλινικής, η οποία ισχύει 
για τρία (3) έτη. Κατά το χρονικό διάστημα της τριετούς 
ισχύος της βεβαίωσης καλής λειτουργίας, εξακολουθεί να διενεργείται ετήσιος έλεγχος από την Επιτροπή του 
άρθρου 4. Αν διαπιστωθούν παραβάσεις των διατάξεων 
του παρόντος νόμου, κατά τη διάρκεια ισχύος της βεβαί-
ωσης καλής λειτουργίας, η βεβαίωση αυτή ανακαλείται, 
μετά την άπρακτη παρέλευση του χρονικού διαστήματος 
που έταξε η Επιτροπή του άρθρου 4 για τη συμμόρφωση 
της κλινικής προς τις συστάσεις της. Με απόφαση του 
Υπουργού Υγείας εξειδικεύονται τα κριτήρια του άρθρου 
138 του ν. 4512/2018 για τον καθορισμό της συχνότη-
τας των διενεργούμενων ελέγχων κατά τη διάρκεια της 
ισχύος των βεβαιώσεων καλής λειτουργίας. Μέχρι την 
έκδοση της απόφασης του προηγούμενου εδαφίου, ο 
έλεγχος από την Επιτροπή του άρθρου 4 διενεργείται, 
τακτικά μεν, μία φορά τουλάχιστον το έτος, έκτακτα δε, όταν ειδικοί λόγοι το επιβάλλουν.
Άρθρο 18
Προσωρινή διακοπή λειτουργίας
1. Ύστερα από αίτηση του κατόχου της άδειας λειτουργίας, 
επιτρέπεται η προσωρινή διακοπή λειτουργίας της ιδιωτικής 
κλινικής για χρονικό διάστημα που δεν δύναται να υπερβαί-
νει τους δεκαοκτώ (18) μήνες, στις εξής περιπτώσεις:
α) για οποιαδήποτε κτιριακή μετατροπή, ανακαίνιση ή 
μεταστέγαση, στις περιπτώσεις που προβλέπονται από τον νόμο,
β) για άλλους εξαιρετικούς λόγους που τεκμηριωμένα 
επικαλείται ο κάτοχος της άδειας.
2. Στις περιπτώσεις της παραγράφου 1, η λειτουργία 
της κλινικής διακόπτεται και η κλινική επαναλειτουργεί 
με απόφαση του οικείου Περιφερειάρχη, ύστερα από 
γνώμη της Επιτροπής του άρθρου 4.
3. Με απόφαση του οικείου Περιφερειάρχη, ύστερα από 
αίτηση του κατόχου της άδειας λειτουργίας, επιτρέπεται η προσωρινή διακοπή της λειτουργίας τμήματος της ιδι-
ωτικής κλινικής για χρονικό διάστημα που δεν μπορεί 
να υπερβαίνει τους έξι (6) μήνες, ανά διετία, και μόνο για λόγους αδυναμίας εξεύρεσης Επιστημονικά Υπευθύνου. 
Αν μέσα στο εξάμηνο της διακοπής δεν υποδειχθεί ιατρός 
για την ανάληψη της επιστημονικής ευθύνης του τμήμα-
τος, αυτό θεωρείται ότι έχει καταργηθεί και είτε μειώνεται 
ανάλογα ο συνολικός αριθμός των κλινών της Κλινικής, 
με διαπιστωτική πράξη του αρμόδιου Περιφερειάρχη, 
είτε ανακατανέμονται οι κλίνες του, ύστερα από αίτηση του δικαιούχου και απόφαση του Περιφερειάρχη για την 
τροποποίηση της άδειας ίδρυσης και λειτουργίας, εφόσον 
συντρέχουν οι προϋποθέσεις του παρόντος.
Άρθρο 19Οριστική διακοπή λειτουργίας καιαφαίρεση άδειας ίδρυσης και λειτουργίας
1. Η λειτουργία Ιδιωτικής Κλινικής διακόπτεται οριστι-
κά και η άδεια ίδρυσης και λειτουργίας της αφαιρείται:α) με αίτηση εκείνου στον οποίο χορηγήθηκε η άδεια,
β) αν διαπιστωθούν σοβαρές παραβάσεις των δια-
τάξεων του παρόντος για τη λειτουργία των Ιδιωτικών 
Κλινικών και την παροχή υπηρεσιών υγείας από αυτές,
γ) μετά την παρέλευση τριμήνου από την εκπνοή του 
χρόνου της προσωρινής διακοπής λειτουργίας της κλι-
νικής, σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 18, 
εφόσον κατά τη διάρκεια του τριμήνου αυτού δεν υπο-βλήθηκε αίτηση επαναλειτουργίας της.
2. Η λειτουργία της Κλινικής διακόπτεται οριστικά και 
η άδειας ίδρυσης και λειτουργίας της αφαιρείται με από-
φαση του οικείου Περιφερειάρχη, ύστερα από γνώμη της 
Επιτροπής του άρθρου 4.
3. Στην περίπτωση οριστικής διακοπής και αφαίρεσης 
της άδειας, ο κάτοχος της άδειας γνωστοποιεί υποχρε-ωτικά στην Περιφέρεια, μέσα σε δεκαπέντε (15) ημέρες 
από την κοινοποίηση της απόφασης αφαίρεσης, τον 
τόπο φύλαξης του αρχείου των ασθενών, καθώς και τον 
τρόπο πρόσβασης σε αυτό μετά την παύση της λειτουρ-
γίας της κλινικής.
4. Η από αμέλεια ή δόλο παράβαση της υποχρέωσης 
της παραγράφου 3 τιμωρείται με φυλάκιση τριών (3) έως 
πέντε (5) μηνών και με χρηματικό πρόστιμο δεκαπέντε χιλιάδων (15.000) ευρώ.
5. Οι αποφάσεις για την αφαίρεση της άδειας ίδρυσης 
και λειτουργίας και τη διακοπή της λειτουργίας της Ιδι-ωτικής Κλινικής εκτελούνται από τα όργανα της οικείας Περιφέρειας, με τη συνδρομή της αστυνομικής και της 
εισαγγελικής αρχής. Κατά την εκτέλεση των αποφάσεων 
αυτών, ο Διοικητικός Διευθυντής της κλινικής υποχρεού-
ται να μεριμνά για την ασφαλή μεταφορά των νοσηλευο-
μένων για τη συνέχιση της νοσηλείας τους. Με απόφαση 
του Υπουργού Υγείας ρυθμίζεται η διαδικασία εκτέλεσης 
των ανωτέρω αποφάσεων και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
Άρθρο 20
Λειτουργία χωρίς άδεια
1. Με απόφαση του οικείου Περιφερειάρχη παύει η 
λειτουργία των Ιδιωτικών Κλινικών που λειτουργούν χω-
ρίς να τους έχει χορηγηθεί άδεια λειτουργίας, σύμφωνα 
με το άρθρο 12.
2. Οι αποφάσεις για την παύση της λειτουργίας Ιδιωτι-
κής Κλινικής εκτελούνται από τα όργανα της Ελληνικής Αστυνομίας με τη συνδρομή και υπό την εποπτεία της 
εισαγγελικής αρχής. Κατά την εκτέλεση των αποφάσεων 
αυτών, ο κάτοχος της άδειας ίδρυσης και λειτουργίας 
της, καθώς και ο Επιστημονικός και Διοικητικός Διευθυ-
ντής της κλινικής υποχρεούνται να μεριμνούν για την 
ασφαλή μεταφορά των νοσηλευομένων για τη συνέχιση 
της νοσηλείας τους. Με απόφαση του Υπουργού Υγείας ρυθμίζεται η διαδικασία εκτέλεσης των ανωτέρω απο-φάσεων και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
Άρθρο 21
Διοικητικές κυρώσεις
1. Στα φυσικά ή νομικά πρόσωπα που λειτουργούν 
Ιδιωτική Κλινική χωρίς άδεια λειτουργίας, σύμφωνα με 
το άρθρο 12, επιβάλλεται πρόστιμο εκατόν πενήντα χι-λιάδων (150.000) ευρώ.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1098 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
2. Στους κατόχους άδειας ίδρυσης και λειτουργίας Ιδιω-
τικής Κλινικής που παραβαίνουν τις διατάξεις του παρό-
ντος νόμου, επιβάλλεται πρόστιμο δεκαπέντε χιλιάδων 
(15.000) ευρώ και, σε περίπτωση υποτροπής, πρόστιμο τριάντα χιλιάδων (30.000) ευρώ.
3. Στους κατόχους άδειας ίδρυσης και λειτουργίας Ιδι-
ωτικής Κλινικής που απασχολούν με οποιαδήποτε σχέση 
ιατρούς του Ε.Σ.Υ. ή πανεπιστημιακούς ιατρούς, κατά 
παράβαση του άρθρου 11 του ν. 2889/2001 (Α΄ 37), επι-βάλλεται πρόστιμο εβδομήντα χιλιάδων (70.000) ευρώ 
και, σε περίπτωση υποτροπής, επιβάλλεται ως διοικητική 
κύρωση η αφαίρεση της άδειας ίδρυσης και λειτουργίας 
της κλινικής.
4. Οι κυρώσεις των παραγράφων 1 έως 3 επιβάλλονται 
με απόφαση του Περιφερειάρχη, ύστερα από γνώμη της 
Επιτροπής του άρθρου 4.
Άρθρο 22
Μεταβίβαση άδειας ίδρυσης και λειτουργίαςΙδιωτικής Κλινικής
Με απόφαση του οικείου Περιφερειάρχη, ύστερα από 
αίτηση των ενδιαφερομένων, η άδεια ίδρυσης και λει-
τουργίας Ιδιωτικής Κλινικής μπορεί να μεταβιβαστεί σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα που πληρούν τις προϋποθέ-
σεις των άρθρων 2 και 3. Για τη μεταβίβαση προσκομίζο-
νται υποχρεωτικά τα δικαιολογητικά των περιπτώσεων 
γ΄ και δ΄ του άρθρου 11 και της περίπτωσης η΄ και θ΄ 
της παραγράφου 1 του άρθρου 13 για τον νέο κάτοχο 
της άδειας.
Άρθρο 23
Αριθμός κλινών
1. Για τη χορήγηση άδειας ίδρυσης και λειτουργίας Ιδι-
ωτικής Κλινικής, ο ελάχιστος αριθμός κλινών έχει ως εξής:
α) για τις Γενικές Κλινικές ορίζεται ελάχιστος συνολικός 
αριθμός σαράντα (40) κλινών, ο δε ελάχιστος αριθμός 
κλινών του παθολογικού τμήματος και του τμήματος 
γενικής χειρουργικής αντίστοιχα ορίζεται σε δέκα (10) 
κλίνες και των τμημάτων των λοιπών ειδικοτήτων σε πέ-
ντε (5) κλίνες. Για τις ειδικότητες της ρευματολογίας, της 
δερματολογίας-αφροδισιολογίας, της ενδοκρινολογίας 
και της αλλεργιολογίας, απαιτείται ελάχιστος αριθμός 
μίας (1) κλίνης,
β) για τις Μεικτές Κλινικές ορίζεται ελάχιστος συνολι-
κός αριθμός τριάντα (30) κλινών, ο δε ελάχιστος αριθμός 
κλινών του παθολογικού τμήματος ή του τμήματος γενι-
κής χειρουργικής αντίστοιχα ορίζεται σε δέκα (10) κλίνες 
και των τμημάτων των λοιπών ειδικοτήτων σε πέντε (5) 
κλίνες. Για τις ειδικότητες της ρευματολογίας, της δερ-
ματολογίας-αφροδισιολογίας, της ενδοκρινολογίας και 
της αλλεργιολογίας, απαιτείται ελάχιστος αριθμός μίας 
(1) κλίνης,
γ) για τις Ειδικές Κλινικές: ορίζεται ελάχιστος συνολικός 
αριθμός τριάντα (30) κλινών.
2. Η δυναμικότητα των κλινών της κλινικής προκύπτει 
από το σύνολο των πάσης φύσης κλινών της, δηλαδή 
των κλινών νοσηλείας και απομονώσεως, καθώς και των 
κλινών ειδικών μονάδων.Άρθρο 24
Διοικητική διεύθυνση της Ιδιωτικής Κλινικής
1. Τη διοικητική ευθύνη κάθε Ιδιωτικής Κλινικής έχει 
εκείνος στο όνομα του οποίου εκδίδεται η άδεια ίδρυσης 
και λειτουργίας της Κλινικής ή σε περίπτωση νομικού 
προσώπου, ο νόμιμος εκπρόσωπός της ή άλλο πρόσωπο 
που ορίζεται από τον κάτοχο της άδειας.
2. Το όνομα του διοικητικού διευθυντή γνωστοποιείται 
υποχρεωτικά στην οικεία Περιφέρεια και θα πρέπει ως 
προς αυτόν να συντρέχουν οι προϋποθέσεις των άρθρων 
2 και 3.
3. Ο διοικητικός διευθυντής είναι υπεύθυνος για την 
καλή λειτουργία της Ιδιωτικής Κλινικής.
Άρθρο 25
Επιστημονική διεύθυνση της ιδιωτικής κλινικής
1. Την επιστημονική ευθύνη της Ιδιωτικής Κλινικής έχει 
ο ιατρός Επιστημονικός Διευθυντής της, που ορίζεται 
από τον κάτοχο της άδειας ίδρυσης και λειτουργίας της 
Ιδιωτικής Κλινικής, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 
13, μόνο σε μία (1) Ιδιωτική Κλινική. Την επιστημονική 
ευθύνη κάθε τμήματος της Ιδιωτικής Κλινικής έχει ο 
Επιστημονικά Υπεύθυνος ιατρός που ορίζεται από τον 
κάτοχο της άδειας ίδρυσης και λειτουργίας της Κλινικής, 
σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 13, μόνο σε μία (1) Ιδιωτική Κλινική.
2. Όλοι οι ιατροί της κλινικής που ορίζονται επιστημο-
νικά υπεύθυνοι συμμετέχουν σε Επιστημονική Επιτροπή 
η οποία έχει ως καθήκον την εφαρμογή του κανονισμού 
ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων. Χρέη Προέδρου της 
Επιτροπής αυτής εκτελεί ιατρός λοιμωξιολόγος, ή, σε 
περίπτωση έλλειψης αυτού, ιατρός βιοπαθολόγος ή, σε περίπτωση έλλειψης αυτού, ιατρός παθολόγος ή, σε πε-ρίπτωση έλλειψης αυτού, ο Επιστημονικός Διευθυντής της κλινικής.
3. Ο Επιστημονικός Διευθυντής της κλινικής ή ο Επι-
στημονικά Υπεύθυνος τμήματος απαλλάσσεται από την 
επιστημονική του ευθύνη, σύμφωνα με τις παραγράφους 
1 και 2, όταν αντικατασταθεί με απόφαση του Περιφερει-
άρχη. Ο Διοικητικός Διευθυντής της κλινικής γνωστοποιεί 
αμέσως στην οικεία Περιφέρεια κάθε περίπτωση αντι-
κατάστασης επιστημονικά υπευθύνου, υποβάλλοντας 
ταυτόχρονα και τα σχετικά δικαιολογητικά, που αφορούν 
τον νέο επιστημονικά υπεύθυνο για την έκδοση της σχε-
τικής απόφασης. Η αντικατάσταση γνωστοποιείται και 
στον ιατρικό σύλλογο, στον οποίο είναι εγγεγραμμένος 
τόσο ο ιατρός που αντικαθίσταται όσο και εκείνος που 
τον αντικαθιστά. Σε περίπτωση ασθένειας είτε του του 
Επιστημονικού Διευθυντή είτε του Επιστημονικά Υπευθύ-
νου τμήματος που δεν υπερβαίνει τις πέντε (5) ημέρες, ή κανονικής άδειάς του, που δεν υπερβαίνει τις δεκαπέντε 
(15) ημέρες, μπορεί να οριστεί προσωρινός αντικαταστά-
της του, που πληροί τις προϋποθέσεις των άρθρων 28 και 
29, με απόφαση του Διοικητικού Διευθυντή.
4. Κάθε κλινική μπορεί να συνεργάζεται με τους ιδι-
ώτες ιατρούς που απαιτούνται για τη λειτουργία της 
κλινικής, σύμφωνα με την άδειά της, με την επιφύλαξη όσων ορίζονται στο άρθρο 11 του ν. 2889/2001 και σε 
άλλες ειδικότερες διατάξεις. Οι όροι και οι προϋποθέσεις 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1099 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
της συνεργασίας καθορίζονται σε έγγραφη σύμβαση. 
Η σύμβαση αυτή, καθώς και πιστοποιητικό του οικείου 
ιατρικού συλλόγου, σύμφωνα με την περίπτωση γ΄ της 
παραγράφου 1 του άρθρου 13, τηρούνται υποχρεωτικά 
από την Ιδιωτική Κλινική στον φάκελο του ιατρού.
5. Σε κάθε κλινική πρέπει να υπάρχει όλο το 24ωρο 
ιατρική κάλυψη.
6. Οι Ιδιωτικές Κλινικές πρέπει να δημοσιοποιούν στην 
ιστοσελίδα τους και σε εμφανές σημείο στην υποδοχή 
και στο λογιστήριο τιμοκατάλογο των υπηρεσιών και 
προϊόντων που παρέχονται από αυτές.
Άρθρο 26
Υποχρεώσεις Επιστημονικών Διευθυντώνκαι Επιστημονικά Υπευθύνων
1. Ο Επιστημονικός Διευθυντής της κλινικής ή ο Επι-
στημονικά υπεύθυνος τμήματος:
α) είναι υπεύθυνοι, στο πλαίσιο των καθηκόντων επο-
πτείας τους, για τη διάγνωση και τη θεραπεία κατά τους 
κανόνες της επιστήμης των νοσηλευόμενων ασθενών 
που υπάγονται στην αρμοδιότητά τους,
β) κατανέμουν την εργασία στο ιατρικό και νοσηλευ-
τικό προσωπικό που υπάγεται στην αρμοδιότητά τους 
και επιβλέπουν τη νοσηλεία των ασθενών,
γ) είναι υπεύθυνοι, από κοινού με τον Διοικητικό Δι-
ευθυντή με το διοικητικό προσωπικό της κλινικής, για 
την τήρηση των ιατρικών αρχείων των ασθενών. Ο Επι-
στημονικός Διευθυντής της Κλινικής και ο Επιστημονικά 
Υπεύθυνος κάθε τμήματος έχουν την ευθύνη για την πλη-
ρότητα των ανωτέρω αρχείων, για τη σύνταξη των οποί-
ων υπεύθυνος είναι ο θεράπων ιατρός. Τα αρχεία πρέπει 
να διατηρούνται για μια εικοσαετία και να περιέχουν:
αα) τα στοιχεία, την ιδιότητα, την ηλικία, το φύλο, τη 
διεύθυνση και τον Αριθμό Μητρώου Κοινωνικής Ασφά-
λισής (Α.Μ.Κ.Α.) του ασθενούς,
ββ) το εισιτήριο του ασθενούς, καθώς και την πρωτο-
γενή και δευτερογενή διάγνωση,
γγ) αντίγραφο του φύλλου νοσηλείας του ασθενούς,
δδ) τις διάφορες εργαστηριακές, κλινικές και παρα-
κλινικές εξετάσεις,
εε) έκθεση για την αγωγή που έχει ακολουθηθεί και 
την πορεία της κατάστασης υγείας του ασθενούς, υπο-γεγραμμένη από τον θεράποντα ιατρό,
στστ) εξιτήριο,ζζ) αντίγραφο ενημερωτικού σημειώματος εξόδου.2. Κάθε επιστημονικός διευθυντής εργαστηρίου είναι 
υπεύθυνος:
α) για την έρευνα και τη διάγνωση για τις παθήσεις 
των παραπεμπόμενων εσωτερικών ασθενών κατά τους κανόνες της επιστήμης,
β) για την πλήρη και κανονική τήρηση του βιβλίου 
εργαστηριακών ευρημάτων.
3. Ο Επιστημονικός Διευθυντής και οι Επιστημονικά 
Υπεύθυνοι έχουν τις ειδικότερες υποχρεώσεις που ορίζο-
νται στον εσωτερικό κανονισμό λειτουργίας της κλινικής.
Άρθρο 27Υποχρεώσεις ιατρών και λοιπού προσωπικού
Οι υποχρεώσεις των ιατρών, καθώς και του νοσηλευ-τικού και λοιπού προσωπικού της κλινικής καθορίζονται 
στον εσωτερικό κανονισμό λειτουργίας της κλινικής.
Άρθρο 28
Προσόντα επιστημονικά υπεύθυνων ιατρώνΕπιστημονικοί Διευθυντές κλινικώνκαι Επιστημονικά Υπεύθυνοι τμημάτωνορίζονται όσοι έχουν:
α) άδεια άσκησης του ιατρικού επαγγέλματος,
β) τίτλο ειδικότητας. Για κλινικές ειδικότητες απαιτείται 
3ετής τουλάχιστον άσκηση της ειδικότητας. Κατ’ εξαίρε-
ση, εφόσον υφίσταται αποδεδειγμένα πραγματική αδυ-
ναμία εξεύρεσης επιστημονικά υπευθύνου τμήματος, με 
τριετή τουλάχιστον άσκηση ειδικότητας, ως επιστημο-
νικός υπεύθυνος μπορεί να ορίζεται ιατρός με άσκηση 
ειδικότητας τουλάχιστον δώδεκα (12) μηνών,
γ) πιστοποιητικό του Ιατρικού Συλλόγου, στον οποίο 
είναι εγγεγραμμένοι.
Άρθρο 29
Μη δυνάμενοι να ορισθούν
επιστημονικά υπεύθυνοι
Δεν μπορούν να ορισθούν Επιστημονικός Διευθυντής 
ή Επιστημονικά Υπεύθυνος τμήματος των: Ιδιωτικών Κλι-
νικών.
α) αυτοί για τους οποίους συντρέχει κώλυμα του άρ-
θρου 3,
β) αυτοί οι οποίοι έχουν καταδικαστεί από τα Πειθαρ-
χικά Συμβούλια των Ιατρικών Συλλόγων σε αναστολή 
ισχύος της άδειας ή της βεβαίω σης άσκησης του ιατρι-
κού επαγγέλματος και για όσο διάστημα διαρκεί αυτή.
Άρθρο 30
Έκπτωση
1. Επιστημονικοί Διευθυντές κλινικών ή Επιστημονικά 
Υπεύθυνοι τμήματός τους εκπίπτουν αυτοδικαίως από τη 
θέση τους, αν ανακληθεί η άδεια ή η βεβαίωση άσκησης 
του ιατρικού επαγγέλματος που τους έχει χορηγηθεί, 
ή συντρέχει κώλυμα που αναφέρεται στο άρθρο 3 του παρόντος.
2. Η έκπτωση στην περίπτωση αναστολής ισχύος της 
άδειας ή βεβαίωσης άσκησης του ιατρικού επαγγέλμα-τος ισχύει για όσο διάστημα διαρκεί αυτή.
Άρθρο 31
Εφημερία Ιδιωτικής Κλινικής
1. Κάθε Ιδιωτική Κλινική μπορεί να εφημερεύει ολό-
κληρη την εβδομάδα ή για ορισμένες ημέρες και για τις 
ιατρικές εκείνες ειδικότητες που αναφέρονται στην άδεια 
ίδρυσης και λειτουργίας της. Για την πραγματοποίηση 
εφημεριών απαιτείται γνωστοποίηση του ενδιαφερό-
μενου στην οικεία Περιφέρεια.
2. Με ειδικά αιτιολογημένη απόφαση του οικείου Πε-
ριφερειάρχη μπορεί σε εξαιρετικές περιπτώσεις να επι-
βληθεί υποχρεωτική εφημερία στις Ιδιωτικές Κλινικές. 
Η απόφαση έχει ισχύ για όλες τις Ιδιωτικές Κλινικές της 
ίδιας Περιφερειακής Ενότητας.
3. Όταν εφημερεύει Ιδιωτική Κλινική, είναι υποχρε-
ωμένη να διατηρεί Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών 
(Τ.Ε.Π.) ή εξωτερικό ιατρείο των ιατρικών ειδικοτήτων 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1100 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
που αναφέρονται στην άδεια ίδρυσης και λειτουργίας 
της, για την αντιμετώπιση των έκτακτων περιστατικών 
των ειδικοτήτων αυτών.
Άρθρο 32
Καθαριότητα – Σίτιση
1. Με ευθύνη του Διοικητικού Διευθυντή της, κάθε 
Ιδιωτική Κλινική πρέπει να πληροί τους γενικούς όρους 
καθαριότητας και υγιεινής του ιματισμού και των χώρων 
της, καθώς και της υγιεινής περιβάλλοντος, που προ-
βλέπονται κάθε φορά από τις υγειονομικές διατάξεις. Οι 
Ιδιωτικές Κλινικές πρέπει να διαθέτουν σε 24ωρη βάση 
υπηρεσίες καθαριότητας των χώρων τους με μηχανικά ή 
άλλα μέσα, είτε από το προσωπικό τους είτε από εξωτε-
ρικό ανάδοχο. H σχετική σύμβαση ανάθεσης των υπηρε-
σιών καθαριότητας σε εξωτερικό ανάδοχο υποβάλλεται 
στην αρμόδια Περιφέρεια και περιλαμβάνει τον αριθμό 
και κατάσταση προσωπικού και την κατά τον νόμο άδεια 
του αναδόχου, εφόσον προβλέπεται.
2. Οι Ιδιωτικές Κλινικές μπορούν να αναθέτουν σε 
εξωτερικό ανάδοχο τις υπηρεσίες σίτισης. H σχετική 
σύμβαση υποβάλλεται στην αρμόδια Περιφέρεια και πε-
ριλαμβάνει τον τόπο παρασκευής γευμάτων, τον τρόπο 
μεταφοράς αυτών, τον αριθμό προσωπικού, και το εβδο-
μαδιαίο διαιτολόγιο ενδιαίτησης, καθώς και τον τρόπο χορήγησης ειδικών διαιτητικών γευμάτων και την κατά τον νόμο άδεια του αναδόχου, εφόσον προβλέπεται.
3. Η κλινική ευθύνεται από κοινού με τον ανάδοχο για 
την τήρηση των κανόνων καθαριότητος, υγιεινής και 
ενδιαίτησης. Οι διατάξεις του άρθρου 9 του ν. 4554/2018 
(Α΄ 130) εφαρμόζονται και στις περιπτώσεις ανάθεσης 
των υπηρεσιών καθαριότητας ή σίτισης του παρόντος 
άρθρου.
Άρθρο 33
Επωνυμία κλινικής
Σε οποιαδήποτε επωνυμία ή διακριτικό τίτλο της Ιδι-
ωτικής Κλινικής, προτάσσεται εμφανώς ο τίτλος «ΙΔΙΩΤΙ-
ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ» και απαγορεύεται η χρήση του όρου «ΝΟ-
ΣΟΚΟΜΕΙΟ» σε οποιαδήποτε γλώσσα, πλην του όρου 
«Private Hospital» που μπορεί να χρησιμοποιείται εκτός 
της Ελληνικής Επικράτειας. Στους παραβάτες επιβάλ-
λονται οι ποινές που προβλέπονται στην παράγραφο 2 
του άρθρου 21.
Άρθρο 34
Απαγορεύσεις για τις Ιδιωτικές Κλινικές
Στην κλινική απαγορεύεται ιδίως:
α) η υπέρβαση του αριθμού των κλινών νοσηλείας 
πέρα από τις καθορισμένες στην άδεια λειτουργίας της,
β) η διακοπή της λειτουργίας της κλινικής χωρίς προ-
ηγούμενη άδεια,
γ) η νοσηλεία ασθενών που χρήζουν απομόνωσης σε 
κοινούς θαλάμους νοσηλείας,
δ) η αναγραφή στην πινακίδα και την ιστοσελίδα της 
Κλινικής, ιατρικής ειδικότητας που δεν αναφέρεται στην 
άδεια λειτουργίας της κλινικής,
ε) η λειτουργία τμημάτων και η νοσηλεία περιστατικών 
ειδικοτήτων που δεν αναφέρονται στην άδεια λειτουρ-
γίας της.ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄ 
ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ
Άρθρο 35
Γενικές τεχνικές προδιαγραφές
Κάθε Ιδιωτική Κλινική πρέπει να πληροί τις προδιαγρα-
φές που προβλέπονται στα συνημμένα Παραρτήματα 
που προσαρτώνται στον παρόντα νόμο και αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα του, και ειδικότερα:
α) τις γενικές τεχνικές προδιαγραφές του Παραρτή-
ματος Α΄ και
β) τις τεχνικές προδιαγραφές των επιμέρους τμημάτων 
του Παραρτήματος Β΄ , τις προδιαγραφές του ιατρικού 
εξοπλισμού του Παραρτήματος Γ΄ και το προσωπικό του 
Παραρτήματος Δ΄ ανάλογα με τα τμήματα, τις ειδικές 
μονάδες, το συγκρότημα επεμβάσεων, τα διαγνωστικά 
εργαστήρια και τις υπηρεσίες κεντρικής υποστήριξης 
που αναπτύσσει.
Άρθρο 36
Υποχρεωτικά τμήματα και εργαστήρια
Κάθε Ιδιωτική Κλινική, Γενική ή Ειδική ή Μεικτή, πρέ-
πει να διαθέτει υποχρεωτικά, εκτός από νοσηλευτικές 
μονάδες, και:
α) εργαστήριο βιοπαθολογίας, σύμφωνα με όσα ορί-
ζονται στα Παραρτήματα του παρόντος,
β) ακτινοδιαγνωστικό εργαστήριο, σύμφωνα με όσα 
ορίζονται στα Παραρτήματα του παρόντος. Ακτινοδια-
γνωστικό εργαστήριο δεν είναι απαραίτητο για ειδικές 
ψυχιατρικές και παιδοψυχιατρικές κλινικές,
γ) συγκρότημα χειρουργείων, όταν αναπτύσσει τμή-
ματα χειρουργικού τομέα, σύμφωνα με όσα ορίζονται 
στα Παραρτήματα του παρόντος,
δ) σε κλινικές άνω των ογδόντα (80) κλινών, Μονάδα 
Εντατικής Θεραπείας (Μ.Ε.Θ.), πολυδύναμη ή των αντί-στοιχων προς τα τμήματα ειδικοτήτων, σύμφωνα με τα 
Παραρτήματα Β΄ , Γ΄ και Δ΄, ελάχιστης δυναμικότητας έξι 
(6) κλινών. Μονάδα Εντατικής Θεραπείας δεν απαιτείται για τις ψυχιατρικές, παιδοψυχιατρικές και ειδικές κλινι-
κές αλλεργιολογίας, δερματολογίας, ενδοκρινολογίας, 
οφθαλμολογίας. Σε κλινικές κάτω των ογδόντα (80) κλι-
νών, εφόσον αναπτύσσουν τμήματα χειρουργικού τομέα 
ή τμήματα ειδικότητας καρδιολογίας ή πνευμονολογίας 
του παθολογικού τομέα, απαιτείται η δημιουργία Μ.Ε.Θ., 
πολυδύναμης ή της αντίστοιχης ειδικότητας, δυναμικό-τητας τεσσάρων (4) τουλάχιστον κλινών,
ε) τον απαιτούμενο περιβάλλοντα χώρο κατάλληλα δι-
αμορφωμένο, καθώς και χώρους εισόδων και υποδοχής 
ασθενών και επισκεπτών, σύμφωνα με το Παράρτημα Α΄ ,
στ) έναν (1) τουλάχιστον εξωτερικό ιατρείο - εξεταστή-
ριο, συναρτημένο με τους χώρους υποδοχής της Κλινι-κής, όταν δεν αναπτύσσει τμήμα εξωτερικών ιατρείων,
ζ) υπηρεσία διατροφής, σύμφωνα με τα Παραρτήματα 
Β΄ , Γ΄ και Δ΄,
η) κεντρική αποστείρωση όταν αναπτύσσει τμήματα 
χειρουργικού τομέα ή μικρό τμήμα κεντρικής αποστεί-
ρωσης, όταν αναπτύσσει μόνο παθολογικό τομέα, σύμ-
φωνα με τα Παραρτήματα Β΄ , Γ΄ και Δ΄,
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1101 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
θ) φαρμακείο, για τις κλινικές δυναμικότητας άνω των 
εξήντα (60) κλινών ή χώρο αποθήκευσης φαρμάκων, για 
τις κλινικές δυναμικότητας κάτω των εξήντα (60) κλινών, 
σύμφωνα με τα οριζόμενα στα Παραρτήματα,
ι) χώρο φύλαξης νεκρών, σύμφωνα με το Παράρτημα 
Β΄ ,
ια) εγκαταστάσεις εξυπηρέτησης προσωπικού, απο-
δυτήρια προσωπικού και χώρους υγιεινής, σύμφωνα με το Παράρτημα Β΄ ,
ιβ) κοιτώνες διανυκτέρευσης εφημερευόντων, σύμ-
φωνα με το Παράρτημα Β΄ ,
ιγ) διοικητικές υπηρεσίες, σύμφωνα με το Παράρτημα 
Β΄ ,
ιδ) τις απαιτούμενες ηλεκτρομηχανολογικές εγκατα-
στάσεις, σύμφωνα με το Παράρτημα Β΄ ,
ιε) κεντρικό χώρο συγκέντρωσης για την αποκομιδή 
των απορριμμάτων, σύμφωνα με το Παράρτημα Β΄ .
Άρθρο 37
Μέγιστος Αριθμός Κλινών
1. Ο μέγιστος αριθμός κλινών ανά τμήμα ειδικότητας 
δεν μπορεί να υπερβαίνει τις σαράντα (40) κλίνες.
2. Οι ψυχιατρικές κλινικές δεν μπορεί να έχουν δύναμη 
άνω των εκατόν πενήντα (150) κλινών.
Άρθρο 38
Προδιαγραφές τμημάτων ειδικότητας
Κάθε τμήμα ειδικότητας, όπως ορίζεται στο άρθρο 39, 
αποτελεί λειτουργικό μέρος της Κλινικής και πρέπει να 
πληροί τις προδιαγραφές των Παραρτημάτων Β΄ , Γ΄ και Δ΄.
Άρθρο 39Τμήματα ειδικότητας
Κάθε Ιδιωτική Κλινική μπορεί να αναπτύσσει τα παρα-
κάτω τμήματα ειδικότητας:
Α) Παθολογικός τομέας1. Παθολογικό τμήμα.2. Καρδιολογικό τμήμα.
Στην Κλινική που προβλέπεται καρδιολογικό τμήμα 
πρέπει να υπάρχει Μ.Ε.Θ., πολυδύναμη ή μονάδα εμ-
φραγμάτων, σύμφωνα με τις προδιαγραφές των Πα-
ραρτημάτων Β΄ , Γ΄ και Δ΄ και με την προϋπόθεση της 
περίπτωσης δ΄ του άρθρου 36.
3. Παιδιατρικό τμήμα.
Το τμήμα μπορεί να αναπτυχθεί στις παιδιατρικές 
Κλινικές ή σε Γενικές ή Μεικτές Κλινικές, που πρέπει να διαθέτουν:
α) παιδιατρική νοσηλευτική μονάδα, σύμφωνα με τις 
τεχνικές προδιαγραφές του Παραρτήματος Β΄ , και νεο-
γνική μονάδα τουλάχιστον απλής νοσηλείας Επιπέδου 
Ι, σύμφωνα με τις προδιαγραφές των Παραρτημάτων 
Β΄ , Γ΄ και Δ΄,
β) παιδιατρική Μ.Ε.Θ. σύμφωνα με τις προδιαγραφές 
των Παραρτημάτων Β΄ , Γ΄ και Δ΄ και με την προϋπόθεση 
της περίπτωσης δ΄ του άρθρου 36.
4. Αιματολογικό τμήμα.5. Γαστρεντερολογικό τμήμα.
Στην κλινική που προβλέπεται γαστρεντερολογικό 
τμήμα πρέπει να υπάρχει τμήμα ενδοσκοπήσεων, σύμ-φωνα με τις προδιαγραφές των Παραρτημάτων Β΄ , Γ΄ 
και Δ΄.
6. Νευρολογικό τμήμα.Το τμήμα πρέπει να έχει τη δυνατότητα νευροφυσιο-
λογικού και εγκεφαλογραφικού ελέγχου.
7. Νεφρολογικό τμήμα.
Στην κλινική που προβλέπεται νεφρολογικό τμήμα 
πρέπει να υπάρχει μονάδα τεχνητού νεφρού, σύμφωνα 
με τις προδιαγραφές των Παραρτημάτων Β΄ , Γ΄ και Δ΄.
8. Ρευματολογικό τμήμα.9. Ενδοκρινολογικό τμήμα.Στην κλινική που προβλέπεται ενδοκρινολογικό τμή-
μα πρέπει να υπάρχει εργαστήριο βιοπαθολογίας με 
ανεπτυγμένα τα τμήματα βιοχημείας και ανοσολογίας 
(ορμονολογικοί προσδιορισμοί), σύμφωνα με τις προ-
διαγραφές των Παραρτημάτων Β΄ , Γ΄ και Δ΄.
10. Δερματολογικό - αφροδισιολογικό τμήμα.
11. Πνευμονολογικό τμήμα.
Στην Κλινική που προβλέπεται πνευμονολογικό τμήμα 
πρέπει να υπάρχει Μ.Ε.Θ., πολυδύναμη ή μονάδα ανα-
πνευστικής ανεπάρκειας, σύμφωνα με τις προδιαγραφές 
των Παραρτημάτων Β΄ , Γ΄ και Δ΄ και με την προϋπόθεση 
της περίπτωσης δ΄ του άρθρου 36.
12. Αλλεργιολογικό τμήμα.13. Ψυχιατρικό τμήμα.
Το τμήμα μπορεί να αναπτυχθεί στις ψυχιατρικές 
Κλινικές ή σε Γενικές ή Μεικτές του παθολογικού τομέα Κλινικές, οι οποίες πρέπει να διαθέτουν ψυχιατρική νο-
σηλευτική μονάδα και όλους τους απαραίτητους χώρους 
της ψυχιατρικής κλινικής, σύμφωνα με τις τεχνικές προ-διαγραφές των Παραρτημάτων Β΄ , Γ΄ και Δ΄.
14. Παιδοψυχιατρικό τμήμα.Το τμήμα πρέπει να διαθέτει παιδοψυχιατρική νοση-
λευτική μονάδα και όλους τους απαραίτητους χώρους 
ψυχιατρικής κλινικής (παιδοψυχιατρικής) σύμφωνα με 
τις τεχνικές προδιαγραφές των Παραρτημάτων Β΄ , Γ΄ 
και Δ΄. Επίσης πρέπει να βρίσκεται σε αυτοτελή και ανε-ξάρτητο χώρο της κλινικής.
15. Τμήμα Παθολογικής ογκολογίας.Β) Χειρουργικός τομέας1. Τμήμα γενικής χειρουργικής.
Στην κλινική που προβλέπεται τμήμα γενικής χειρουρ-
γικής πρέπει να υπάρχει Μ.Ε.Θ., πολυδύναμη ή μετεγχει-
ριτική, σύμφωνα με τα Παραρτήματα Β΄ , Γ΄ και Δ΄ και 
με την προϋπόθεση της περίπτωσης δ΄ του άρθρου 36.
2. Ουρολογικό τμήμα.
Στην Κλινική που προβλέπεται ουρολογικό τμήμα 
πρέπει να υπάρχει τμήμα ενδοσκοπήσεων με δυνατό-
τητα διαδερμικών επεμβάσεων, σύμφωνα με τις τεχνι-
κές προδιαγραφές των Παραρτημάτων Β΄ , Γ΄ και Δ΄. Το 
τμήμα πρέπει να έχει τη δυνατότητα ουροδυναμικών 
εξετάσεων.
3. Τμήμα μαιευτικής - γυναικολογίας.
Στην Κλινική που προβλέπεται τμήμα μαιευτικής - γυ-
ναικολογίας πρέπει να υπάρχει:
α) Μαιευτική νοσηλευτική μονάδα και γενική νοσηλευ-
τική μονάδα (για γυναικολογικές παθήσεις), σύμφωνα 
με τις τεχνικές προδιαγραφές των Παραρτημάτων Β΄ , 
Γ΄ και Δ΄,
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1102 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
β) Τμήμα μαιευτικών επεμβάσεων, σύμφωνα με τις 
προδιαγραφές των Παραρτημάτων Β΄ , Γ΄ και Δ΄,
γ) Μονάδα νεογνική τουλάχιστον απλής νοσηλείας 
(επιπέδου Ι), σύμφωνα με τις προδιαγραφές των Παραρ-
τημάτων Β΄ , Γ΄ και Δ΄,
δ) Μ.Ε.Θ., πολυδύναμη ή μετεγχειρητική, σύμφωνα με 
τις προδιαγραφές των Παραρτημάτων Β΄ , Γ΄ και Δ΄ και 
με την προϋπόθεση της περίπτωσης δ΄ του άρθρου 36,
ε) Σηπτικό γυναικολογικό χειρουργείο, σύμφωνα με τις 
προδιαγραφές των Παραρτημάτων Β΄ , Γ΄ και Δ΄,
στ) Εργαστήριο μαιευτικής - γυναικολογικής υπερη-
χογραφίας.
4. Τμήμα χειρουργικής θώρακα.
Στην κλινική όπου προβλέπεται τμήμα χειρουργικής 
θώρακα πρέπει να υπάρχει Μ.Ε.Θ., πολυδύναμη ή με-
τεγχειρητική, σύμφωνα με τις προδιαγραφές των Πα-
ραρτημάτων Β΄ , Γ΄ και Δ΄ και με την προϋπόθεση της 
περίπτωσης δ΄ του άρθρου 36.
Εφόσον γίνονται καρδιοχειρουργικές επεμβάσεις, πρέ-
πει να υπάρχει:
α) ανεξάρτητη μετεγχειρητική Μ.Ε.Θ. για τις καρδιοχει-
ρουργικές επεμβάσεις, σύμφωνα με τις προδιαγραφές 
των Παραρτημάτων Β΄ , Γ΄ και Δ΄, ελάχιστης δυναμικό-τητας τεσσάρων (4) κλινών,
β) αιμοδυναμικό εργαστήριο , σύμφωνα με τις τεχνικές 
προδιαγραφές των Παραρτημάτων Β΄ , Γ΄ και Δ΄.
5. Ορθοπεδικό τμήμα.
Στην κλινική που προβλέπεται ορθοπεδικό τμήμα πρέ-
πει να υπάρχει Μ.Ε.Θ., πολυδύναμη ή μετεγχειρητική, 
σύμφωνα με τις προδιαγραφές των Παραρτημάτων Β΄ , Γ΄ και Δ΄ και με την προϋπόθεση της περίπτωσης δ΄ του 
άρθρου 36.
6. Ωτορινολαρυγγολογικό (Ω.Ρ .Λ.) τμήμα.
Στην Κλινική που προβλέπεται τμήμα Ω.Ρ .Λ. πρέπει να 
υπάρχει Μ.Ε.Θ., πολυδύναμη ή μετεγχειρητική, σύμφωνα 
με τις προδιαγραφές των Παραρτημάτων Β΄ , Γ΄ και Δ΄ και 
με την προϋπόθεση της περίπτωσης δ΄ του άρθρου 36.
7. Οφθαλμολογικό τμήμα.8. Τμήμα πλαστικής χειρουργικής.
Στην Κλινική που προβλέπεται τμήμα πλαστικής χει-
ρουργικής πρέπει να υπάρχει Μ.Ε.Θ., πολυδύναμη ή μετεγχειρητική, σύμφωνα με τα Παραρτήματα Β΄ , Γ΄ 
και Δ΄ και με την προϋπόθεση της περίπτωσης δ΄ του 
άρθρου 36.
9. Τμήμα νευροχειρουργικής.
Στην Κλινική που προβλέπεται τμήμα νευροχειρουρ-
γικής πρέπει να υπάρχει Μ.Ε.Θ., πολυδύναμη ή μετεγχει-
ρητική, σύμφωνα με τα Παραρτήματα Β΄ , Γ΄ και Δ΄ και με την προϋπόθεση της περίπτωσης δ΄ του άρθρου 36.
10. Τμήμα χειρουργικής αγγείων.
Στην Κλινική που προβλέπεται τμήμα χειρουργικής 
αγγείων πρέπει να υπάρχει αγγειογραφικό εργαστήριο, 
σύμφωνα με τις τεχνικές προδιαγραφές των Παραρτη-
μάτων Β΄ , Γ΄ και Δ΄.
11. Τμήμα χειρουργικής παίδων.
Το τμήμα μπορεί να αναπτυχθεί στις παιδιατρικές 
Κλινικές ή σε Γενικές ή Μεικτές Kλινικές, που πρέπει να διαθέτουν:α) παιδιατρικές νοσηλευτικές μονάδες, σύμφωνα με τις 
προδιαγραφές των Παραρτημάτων Β΄ , Γ΄ και Δ΄,
β) παιδιατρική Μ.Ε.Θ., πολυδύναμη ή μετεγχειρητική, 
σύμφωνα με τα Παραρτήματα Β΄ , Γ΄ και Δ΄ και με την 
προϋπόθεση της περίπτωσης δ΄ του άρθρου 36.
12. Στοματικής και γναθοπροσωπικής χειρουργικής.13. Τμήμα Αναισθησιολογίας
Στην κλινική που προβλέπεται τμήμα Αναισθησιολογί-
ας πρέπει να υπάρχει Μ.Ε.Θ., πολυδύναμη ή μετεγχειρη-
τική, σύμφωνα με τις προδιαγραφές των Παραρτημάτων 
Β΄ , Γ΄ και Δ΄ και με την προϋπόθεση της περίπτωσης δ΄ του άρθρου 36.
Άρθρο 40
Τηρούμενα βιβλία και στοιχεία
1. Κάθε Κλινική υποχρεούται να τηρεί:
α) μητρώο εισερχομένων και εξερχομένων ασθενών,β) βιβλίο αποβιούντων ασθενών,
γ) βιβλίο νοσηλείας για την αναγραφή συνταγών, φαρ-
μάκων και εργαστηριακών εξετάσεων,
δ) βιβλίο εργαστηριακών εξετάσεων για κάθε εργα-
στήριο,
ε) βιβλίο χειρουργείου που τηρείται λεπτομερώς από 
τον εγχειρήσαντα,
στ) βιβλία λογοδοσίας κατά κλινική ή τμήμα της νο-
σηλευτικής υπηρεσίας,
ζ) συνταγολόγιο ναρκωτικών,η) ατομικούς φακέλους των ασθενών πλήρως ενημε-
ρωμένους με τα στοιχεία του άρθρου 26.
2. Τα ανωτέρω μπορούν να τηρούνται και ηλεκτρο-
νικά. Με απόφαση του Υπουργού Υγείας καθορίζεται ο 
μορφότυπος των βιβλίων και στοιχείων της παραγράφου 
1 και ρυθμίζεται κάθε άλλο ειδικότερο θέμα σχετικό με 
την ενημέρωση και τήρησή τους.
Άρθρο 41
Καταλληλόλητα οικοπέδου
1. Πριν από την υποβολή των μελετών που αναφέ-
ρονται στο επόμενο άρθρο, για την ίδρυση Ιδιωτικής 
Κλινικής, απαιτείται προέγκριση και οριστική έγκριση 
καταλληλότητας οικοπέδου με ή χωρίς κτίσμα, που δί-
δεται σύμφωνα με το παρόν, αφού υποβληθούν:
Α) Για την προέγκριση καταλληλόλητας:
α) αίτηση για προέγκριση καταλληλότητας οικοπέδου, 
για ανέγερση ιδιωτικής κλινικής,
β) τοπογραφικό διάγραμμα σύμφωνα με την ισχύουσα 
νομοθεσία και συγκεκριμένα Ε.Γ .Σ.Α. ΄87 το οποίο συ-
ντάσσεται σε κλίμακα 1:500 ή 1:200 για οικόπεδα εκτός 
σχεδίου πόλεως και σε κλίμακα 1:100 ή 1:200 για οικόπε-
δα εντός σχεδίου και επί πλέον θα περιλαμβάνει:
αα) υποχρεωτικές γραμμές από τη δασική ή αρχαιο-
λογική υπηρεσία,
ββ) γραμμή αιγιαλού (για τα παραθαλάσσια οικόπεδα),
γγ) τις διελεύσεις γραμμών υψηλής τάσης,
δδ) τα υπάρχοντα ρέματα,
εε) τους ισχύοντες όρους δόμησης του οικοπέδου και 
τη βεβαίωση χρήσης γης από την αρμόδια υπηρεσία, 
στην οποία θα αναγράφεται ότι επιτρέπεται η ανέγερση 
Ιδιωτικής Κλινικής, καθώς και τα διάφορα χαρακτηριστι-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1103 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
κά σημεία και χρήσεις της περιοχής σε ακτίνα 1.000 μ. 
(εκκλησία, εργοστάσιο, γέφυρα κ.λπ.) με τις αποστάσεις 
του οικοπέδου από αυτά, σημειωμένα στο απόσπασμα του ρυμοτομικού ή χάρτη.
γ) Τεχνική έκθεση: η οποία υποβάλλεται εις τριπλούν 
και περιλαμβάνει:
αα) σύντομη περιγραφή της Κλινικής και του τρόπου 
λειτουργίας της, καθώς και το είδος των παρεχόμενων 
εξυπηρετήσεων,
ββ) την υπάρχουσα και την αντίστοιχα προεκτιμώμενη 
για τη συγκεκριμένη Κλινική υποδομή δηλαδή:
ααα) ρευματοδότηση από μέση ή χαμηλή τάση ανά-
λογα,
βββ) υδροδότηση και υπολογισμό των απαιτήσεων 
από τις αντίστοιχες προδιαγραφές των Η-Μ εγκαταστά-
σεων. Εφόσον δεν υπάρχει δίκτυο πόλης θα αναφέρεται 
ο τρόπος αντιμετώπισης του θέματος,
γγγ) περιγραφή απορροών: Περιγραφή του τρόπου 
αποχέτευσης και του τρόπου διαχείρισης των απορρι-
μάτων - ιδιαίτερα των μολυσμένων.
δ) Βεβαιώσεις:αα) βεβαιώσεις εξασφάλισης της υποδομής,ββ) βεβαίωση ΔΕΗ για δυνατότητα παροχής της ρευ-
ματοδότησης που έχει υπολογισθεί, καθώς και για τυχόν 
απαίτηση κατασκευής υποσταθμού,
γγ) βεβαίωση της αντίστοιχης εταιρείας (εφόσον υπάρ-
χει) για τη δυνατότητα υδροδότησης στο μέγεθος που αυτή περιγράφεται,
δδ) βεβαίωση της αντίστοιχης εταιρείας αποχέτευσης 
ή σε αντίθετη περίπτωση έγγραφο της Περιφέρειας που 
καθορίζει τον αποδέκτη των λυμάτων και τον βαθμό 
καθαρότητάς τους,
εε) βεβαίωση από τον Δήμο ή Κοινότητα για τη δυνα-
τότητα αποκομιδής των απορριμμάτων,
στστ) βεβαιώσεις όρων δόμησης από την οικεία Υπη-
ρεσία Δόμησης (Υ.ΔΟΜ.) για τη θέση του οικοπέδου,
ζζ) βεβαίωση δασικής υπηρεσίας για την δομησιμό-
τητα τού οικοπέδου (υποβάλλεται για τα εκτός σχεδίου),
ηη) βεβαίωση της αρμόδιας αρχαιολογικής υπηρεσίας,
θθ) βεβαίωση Πολιτικής Αεροπορίας για την απόστα-
ση από τον αεροδιάδρομο,
ιι) καθορισμός γραμμής αιγιαλού για οικόπεδα παρα-
θαλάσσια,
ιαια) βεβαίωση για την τυχόν απαίτηση έγκρισης κυ-
κλοφοριακής σύνδεσης.
ε) Τίτλοι νομιμότητας των υπαρχόντων κτισμάτων,
στ) άδειες οικοδομής ή νομιμοποίησης για τα υπάρ-
χοντα κτίσματα ή βεβαιώσεις υπαγωγής σε διατάξεις 
αναστολής επιβολής κυρώσεων,
ζ) υπεύθυνες δηλώσεις. Θα υποβάλλονται δηλώσεις 
από τον αιτούντα καθώς και από τον συντάξαντα μη-
χανικό για την ακρίβεια των υποβαλλόμενων στοιχείων 
μη ισχύουσας στην αντίθετη περίπτωση της θεώρησης 
καταλληλότητας.
Β) Για την οριστική έγκριση καταλληλότητας:
α) προέγκριση καταλληλότητας που συνοδεύεται από 
πλήρη φάκελο των υποβληθέντων στοιχείων και υπεύ-
θυνη δήλωση από τον αιτούντα και τους συντάξαντες 
μηχανικούς για την ισχύ τους,β) έκθεση περιγραφής και τεκμηρίωσης της υπό ίδρυ-
ση Κλινικής, σύμφωνα με την περίπτωση δ΄ του άρθρου 
11,
γ) προκαταρκτική μελέτη ένταξης του κτιριακού συ-
γκροτήματος της Κλινικής στο συγκεκριμένο οικόπεδο 
η οποία πρέπει να περιλαμβάνει:
αα) Πίνακα συνοπτικού κτιριολογικού προγράμματος 
με καθαρές και μικτές επιφάνειες ανά τμήμα και αιτιολό-
γηση των προτεινόμενων επιφανειών.
Ειδικά:
ααα) για κάθε νοσηλευτική μονάδα (Ν.Μ.) απαιτείται η 
κατανομή του αριθμού των κλινών κατά είδος θαλάμου,
βββ) για τους χώρους που απαιτούνται για την κάλυψη 
των αναγκών των προβλεπόμενων Η/Μ εγκαταστάσεων, 
κλειστούς, υπαίθριους ή υπόγειους ή τεκμηριωμένη έκ-
θεση εκτίμησης της επιφάνειάς τους βάσει του είδους 
και του τρόπου λειτουργίας τους.
ββ) Τοπογραφικό διάγραμμα, σε κλίμακα 1:500 ή 1:200, 
με:
ααα) υψομετρική ένδειξη προβλεπόμενων τελικών 
σταθμών περιβάλλοντα χώρου,
βββ) αποτύπωση κτισμάτων όμορων οικοπέδων και 
αποστάσεών τους από τα όρια,
γγγ) όλες τις υποχρεωτικές διαστάσεις του κτιρίου και 
των ακάλυπτων τμημάτων του οικοπέδου,
δδδ) διάγραμμα κάλυψης όπως απαιτείται βάσει των 
ισχυουσών πολεοδομικών διατάξεων και προδιαγρα-
φών. Σε περίπτωση προτεινόμενων παρεκκλίσεων, η 
καταλληλότητα δίδεται για τα μέγιστα όρια που επιτρέ-πονται από την κείμενη νομοθεσία.
γγ) Σχέδια κατόψεων, σε κλίμακα 1:200 ή 1:100, με:ααα) διαστάσεις περιμετρικές ορόφου και καννάβου 
και θέσεις τομών,
βββ) διατμηματικούς διαδρόμους, κατακόρυφους 
κόμβους και υποχρεωτικές εισόδους σύμφωνα με τις 
προδιαγραφές και τις βασικές προϋποθέσεις πυρασφά-λειας, όπως οδεύσεις διαφυγής και κλίμακες, σύμφωνα με τις προδιαγραφές του Παραρτήματος Α΄ ,
γγγ) περιγράμματα και ονομασία των προβλεπόμενων 
τμημάτων ανά όροφο, όπως προκύπτουν από τα στοι-χεία της έκθεσης της περίπτωσης β΄ της παρούσας και σύμφωνα με τις προδιαγραφές του Παραρτήματος Β΄ .
δδ) Σχηματικές τομές δύο (2) τουλάχιστον με:
ααα) συνολικά και επί μέρους ελεύθερα ύψη ορόφων 
με τις διελεύσεις εγκαταστάσεων όπου επηρεάζουν τα ύψη,
βββ) στάθμες ορόφων συναρτημένες με την αφετη-
ρία μέτρησης υψών και διακεκομμένη γραμμή ένδειξης φυσικού εδάφους.
2. Τα απαιτούμενα δικαιολογητικά για την αναθεώρη-
ση της οριστικής έγκρισης καταλληλότητας που προβλέ-
πεται από την παράγραφο 3 του άρθρου 43 είναι:
α) φάκελος με την αρχική οριστική έγκριση καταλλη-
λόλητας του οικοπέδου,
β) επανυποβολή όσων από τα στοιχεία της παραγρά-
φου 1.Β έχουν μεταβληθεί,
γ) υπεύθυνη δήλωση του αιτούντος για την ισχύ των 
υπόλοιπων στοιχείων.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1104 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
Άρθρο 42
Απαιτούμενες μελέτες
1. Οι απαιτούμενες μελέτες, που υποβάλλονται για 
θεώρηση σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 
43, είναι:
Α) Aρχιτεκτονικές μελέτες:
1. Πλήρες τοπογραφικό διάγραμμα του οικοπέδου, 
σύμφωνα με τις ισχύουσες προδιαγραφές, σε κλίμακα 
1:500 ή 1:200, που περιλαμβάνει τα στοιχεία της παρα-
γράφου 1 του άρθρου 9.
2. Διάγραμμα κάλυψης, σε κλίμακα 1:500 ή 1:200, σύμ-
φωνα με την κείμενη νομοθεσία.
3. Κατόψεις, όψεις και τομές, σε κλίμακα 1:50 ή 1:100, 
ανάλογα με το μέγεθος του κτιρίου, σύμφωνα με την 
κείμενη νομοθεσία για τις προδιαγραφές μελετών και 
την έκδοση οικοδομικών αδειών.
Στις κατόψεις αναγράφονται:
α) οι εξωτερικές διαστάσεις του κτιρίου και οι διαστά-
σεις του καννάβου,
β) η ονομασία και η αρίθμηση των χώρων σύμφωνα 
με τον πίνακα επιφανειών του κτιρίου,
γ) τα κατακόρυφα στοιχεία της φέρουσας κατασκευής 
με τις ακριβείς διαστάσεις τους και η θέση των αρμών 
διαστολής,
δ) οι στάθμες των δαπέδων με αφετηρία σταθερό 
σημείο του κτιρίου συναρτώμενο με την υψομετρική 
αποτύπωση του οικοπέδου,
ε) ενδεικτικά, ο ιατρικός και ξενοδοχειακός εξοπλισμός 
που επηρεάζει το μέγεθος του χώρου και αποδεικνύει 
τη σωστή λειτουργία του,
στ) οι θέσεις των τομών του κτιρίου,ζ) οι εσωτερικές διαστάσεις χώρων,
η) η θέση και η λειτουργία κουφωμάτων και οι δια-
στάσεις αυτών,
θ) όλες οι στάθμες ποδιών, κατωφλίων και υπερθύρων,
ι) οι θέσεις υδροροών και ένδειξη απορροής υδάτων 
βεραντών και εξωστών,
ια) οι ακριβείς και οριστικές θέσεις σταθερού εξοπλι-
σμού, όπως υδραυλικές υποδοχές, πάγκοι εργασίας και ντουλάπια,
ιβ) ένδειξη πρόβλεψης ψευδοροφών του κτιρίου,
ιγ) σχέδιο τυπικού θαλάμου, σε κλίμακα 1:20,ιδ) όψεις, σε κλίμακα 1:50 ή 1:100, ανάλογα με το μέ-
γεθος του κτιρίου,
ιε) όλες οι όψεις του κτιρίου που κατονομάζονται με 
βάση τον προσανατολισμό και σε αντιστοιχία με την 
κλείδα,
ιστ) τα συνολικά και τα επί μέρους ύψη του κτιρίου 
καθώς και η στάθμη του δαπέδου της κύριας εισόδου 
συναρτημένη με την αφετηρία μέτρησης υψών,
ιζ) η προϋπάρχουσα φυσική και τελικά διαμορφωμένη 
στάθμη εδάφους.
Στις τομές αναγράφονται:
α) οι κατακόρυφες διαστάσεις και ειδικότερα το ελεύ-
θερο ύψος κάθε ορόφου και το συνολικό ύψος του κτι-ρίου σε σχέση με την αφετηρία μέτρησής του,
β) οι στάθμες δαπέδων, επιπέδου μπετόν,
γ) οι συνολικές οριζόντιες διαστάσεις,
δ) ένδειξη φυσικού εδάφους (Φ.Ε.) και διαμορφωμέ-νου εδάφους (Δ.Ε.) με διακεκομμένη και συνεχή γραμμή 
εδάφους στα όρια του κτιρίου,
ε) οι τελικές στάθμες δαπέδων και ψευδοροφών.
4. Σχέδιο περιβάλλοντος χώρου, σε κλίμακα 1:500 ή 
1:200, στο οποίο θα φαίνονται οι θέσεις του κτιρίου, 
οι προσπελάσεις, οι εσωτερικές οδοί κυκλοφορίας, οι 
χώροι στάθμευσης, οι διαμορφώσεις ανισοϋψών επιπέ-
δων και πρανών, με σαφή ένδειξη όλων των κατασκευ-
ών στον περιβάλλοντα χώρο, με τις διαστάσεις και τις 
στάθμες τους.
5. Διάγραμμα σχηματικής απεικόνισης της λειτουργί-
ας του κτιρίου με επάλληλα επίπεδα, από το κατώτατο στο ανώτατο, όπου θα φαίνονται τα περιγράμματα των τμημάτων και των κοινοχρήστων χώρων κυκλοφορίας με τις κατόψεις.
Το διάγραμμα θα αποδεικνύει:α) την ορθή θέση και τη λειτουργική σχέση των τμη-
μάτων σύμφωνα με τις προδιαγραφές των επιμέρους 
τμημάτων,
β) την τήρηση των προδιαγραφών κύριας κυκλοφορί-
ας, οριζόντιας και κατακόρυφης, που αναφέρονται στο 
κεφάλαιο A.3 «Προδιαγραφές Κτιρίου» του Παραρτήμα-
τος Α΄ «Γενικές Τεχνικές Προδιαγραφές».
Ο διαχωρισμός των ειδών κυκλοφορίας θα γίνεται σε 
διαφορετική ένδειξη.
6.Τεχνική περιγραφή.Γενική τεχνική περιγραφή του έργου που αναλύει την 
αρχιτεκτονική λύση. Στην περιγραφή περιλαμβάνονται 
οι τακτικές λειτουργίες για τα τμήματα επεμβάσεων, απο-
στείρωσης, Μ.Ε.Θ., λιθοτριψίας, εξωτερικών ιατρείων, 
υπηρεσιών διατροφής και πλυντηρίου, καθώς και για όσα 
έχουν λειτουργία που επηρεάζεται από προδιαγραφές 
μηχανημάτων ειδικής τεχνολογίας.
7. Σχέδια αποτύπωσης υπάρχουσας κατάστασης:
α) κατόψεις όλων των επιπέδων του κτιρίου με πλήρεις 
εξωτερικές και εσωτερικές διαστάσεις, τη θέση και το 
μέγεθος των εξωτερικών και εσωτερικών κουφωμάτων,
β) φωτογραφίες όλων των όψεων,
γ) τομές όπου θα αναγράφονται το ελεύθερο και το 
μεικτό ύψος κάθε ορόφου και το συνολικό του κτιρίου,
δ) τεχνική περιγραφή του έργου, του τρόπου κατα-
σκευής και των υλικών των βασικών οικοδομικών στοι-χείων.
8. Τεχνική περιγραφή υλικών, σύμφωνα με τα αναφε-
ρόμενα στο Παράρτημα Α΄ .
Πρέπει να γίνεται αναλυτική τεχνική περιγραφή κατά 
τις παρακάτω κατηγορίες εργασιών:
α) προεργασίες,β) σκυρόδεμα,γ) τοιχοδομές,δ) ξυλουργικά,
ε) μεταλλουργικά,στ) καλύψεις,
ζ) εργασίες περιβάλλοντος χώρου.
Σε κάθε μία από αυτές τις κατηγορίες θα αναφέρονται 
ο τρόπος κατασκευής και τα αντίστοιχα υλικά που έχουν 
επιλεγεί με βάση τις προδιαγραφές της υπηρεσίας και τις 
τεχνικές τους ιδιότητες.
9. Τεχνική περιγραφή ειδικών κατασκευών. Θα γίνει τε-
χνική περιγραφή τεχνικών κατασκευών και τελειωμάτων 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1105 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
χώρων που απαιτούν οι κατασκευάστριες εταιρείες για 
ορισμένο σταθερό και κινητό εξοπλισμό προκειμένου να 
εξασφαλίζεται η σωστή λειτουργία των μηχανημάτων.
10. Αναλυτικό χρονοδιάγραμμα φάσεων κατασκευής, 
σε περιπτώσεις προσθηκών και επεκτάσεων, που θα πε-
ριλαμβάνει όλες τις δεσμεύσεις που επιβάλλει η ανάγκη 
συνέχισης της λειτουργίας της Κλινικής σε όλη τη διάρ-
κεια των κατασκευών.
11. Μελέτη παθητικής πυροπροστασίας, σύμφωνα με 
τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις περί πυροπροστασίας.
Β) Στατικές μελέτες:
1. Σχέδιο θεμελίωσης, σε κλίμακα 1:200 ή 1:100, το 
οποίο θα γίνει με βάση μακροσκοπική έκθεση ή εφόσον 
απαιτείται εδαφοτεχνική έρευνα.
2. Σχέδια ξυλοτύπων, σε κλίμακα 1:200 ή 1:100.
3. Τεύχη υπολογισμών του φέροντα οργανισμού με 
αναφορά στο χρησιμοποιούμενο μοντέλο, τις παραδο-
χές υπολογισμού και τα χρησιμοποιούμενα προγράμ-
ματα Η/Υ.
4. Τομές.5. Στοιχεία και σχέδια, σε περίπτωση προσθήκης και 
διαρρυθμίσεων.
Γενικές απαιτήσεις:α) τα σχέδια, οι περιγραφές και τα λοιπά στοιχεία με-
λέτης πρέπει να είναι σύμφωνα με τις διατάξεις για τον τρόπο έκδοσης οικοδομικών αδειών,
β) σε κάθε σχέδιο θα υπάρχει υπόμνημα με αναλυτικές 
παρατηρήσεις που θα διευκρινίζουν όλα τα κατασκευα-
στικά θέματα, όπως διάταξη οπλισμού, σειρά εργασιών 
και σημεία χρήζοντα ιδιαίτερης προσοχής, καθώς και 
σαφή ένδειξη με παραπομπή, όπου απαιτείται, στα σχέ-δια λεπτομερειών και στις προδιαγραφές,
γ) στο σχέδιο θεμελίωσης θα υπάρχουν επί πλέον οι 
αποστάσεις των κατακόρυφων φερόντων στοιχείων από 
δύο κάθετους άξονες εξαρτημένους από σταθερά ση-
μεία του οικοπέδου,
δ) σε κάθε σχέδιο ξυλοτύπου θα υπάρχουν τομές σε 
χαρακτηριστικές θέσεις, όπως ανεστραμμένοι δοκοί, 
σημεία αλλαγής στάθμης και κεκλιμένες πλάκες.
Γ . Μελέτες Η/Μ εγκαταστάσεων.1. Προγραμματική έκθεση που θα περιλαμβάνει:
α) πλήρη στοιχεία για τον καθορισμό των κλιματολο-
γικών συνθηκών. Αυτά θα πρέπει να προκύπτουν από 
στοιχεία της μετεωρολογικής υπηρεσίας και να περιλαμ-
βάνουν στοιχεία θερμοκρασίας, υγρασίας, βροχοπτώ-
σεων και ανέμων,
β) κανονισμούς που θα ληφθούν υπόψη και βιβλιο-
γραφία για τους υπολογισμούς,
γ) προτάσεις προβλεπόμενων εγκαταστάσεων,
δ) σύστημα κάθε εγκατάστασης που προβλέπεται. Τα 
ανωτέρω πρέπει να είναι σύμφωνα με τους ελληνικούς 
κανονισμούς και τις τεχνικές προδιαγραφές των Η/Μ 
εγκαταστάσεων για τις Ιδιωτικές Κλινικές,
2. Υπολογισμοί.Για κάθε είδος εγκατάστασης θα πρέπει να υπάρχουν 
υπολογισμοί για την εκτίμηση του μεγέθους παροχών – 
απορροών, καθώς και του μεγέθους μεγάλων κεντρικών 
μηχανημάτων ή συσκευών όπως λέβητες και δεξαμενές 
νερού.3. Σχέδια:
α) τοπογραφικό σχέδιο, σε κλίμακα 1:500 ή 1:200, στο 
οποίο θα φαίνεται η θέση όλων των πιθανών παροχών 
και απορροών, όπως ύδρευση, ηλεκτροδότηση, απο-
χέτευση και εισαγωγή πετρελαίων και ιατρικών αερίων, καθώς και όλες οι εγκαταστάσεις που εξυπηρετούν τον περιβάλλοντα χώρο,
β) σχέδια κατόψεων όλων των ορόφων στην ίδια κλί-
μακα της αρχιτεκτονικής μελέτης. Σε κάθε χώρο πρέπει 
να αναγράφεται το είδος του χώρου και οι ανάγκες σε 
εγκαταστάσεις,
γ) σχέδια κατόψεων χώρων εγκαταστάσεων, σε κλί-
μακα 1:20 ή 1:50. Στους χώρους θα φαίνεται η γενική 
διάταξη των μηχανημάτων που επηρεάζουν το μέγεθος 
του χώρου και αποδεικνύουν τη σωστή λειτουργία τους,
δ) σχεδίαση δικτύων, θα φαίνονται στις κατόψεις κλί-
μακας 1:100, οι πορείες όλων των κεντρικών δικτύων 
με τις διαστάσεις τους. Επίσης, θα υπάρχουν τομές σε 
χαρακτηριστικά σημεία, όπως σε κανάλια διέλευσης 
εγκαταστάσεων και διαδρόμους με μεγάλο αριθμό δι-
κτύων, σε κλίμακα 1:20, όπου θα φαίνεται η διάταξή τους. 
Η τοποθέτηση των δικτύων θα είναι τέτοια, ώστε να είναι 
επισκέψιμα και προσιτά σε συντήρηση,
ε) κατόψεις θέσεων συσκευών με τα δίκτυά τους σε 
χαρακτηριστικούς χώρους.
Θα υπάρχουν σε κλίμακα 1:20 χαρακτηριστικοί χώροι 
με τις διατάξεις συσκευών δικτύων. Τέτοιοι χώροι είναι δωμάτια ασθενών, W.C. ασθενών και χώροι ακαθάρτων,
στ) κατόψεις χώρων κεντρικών μηχανημάτων, θα 
υπάρχουν σχέδια όλων των κεντρικών εγκαταστάσεων, 
όπως λεβητοστάσια, μηχανοστάσια, υδροστάσια, μαγει-
ρείο και πλυντήριο, με τις οριστικές θέσεις μηχανημάτων 
και συσκευών,
ζ) σχέδια και περιγραφή υπαρχόντων δικτύων σε πε-
ρίπτωση προσθήκης, για κάθε εγκατάσταση ξεχωριστά, 
που θα χρησιμοποιηθούν ήδη υπάρχοντα δίκτυα και μη-
χανήματα, θα υποβληθούν τα εξής στοιχεία:
α) τεχνική περιγραφή, στην οποία θα περιγράφεται 
συνοπτικά η υπάρχουσα εγκατάσταση και θα δίνονται 
τα στοιχεία των μηχανημάτων που υπάρχουν, όπως το 
μέγεθος και η ηλικία τους,
β) σχέδια, στα οποία θα υπ άρχει πλήρης αποτύπωση 
της υπάρχουσας κατάστασης και θα φαίνεται ποιο τμήμα 
της συγκεκριμένης εγκατάστασης επαναχρησιμοποιεί-
ται.
4. Τεύχη:α) τεχνική έκθεση,
β) αναλυτικοί υπολογισμοί για κάθε είδους εγκατά-
σταση,
γ) τεχνικά χαρακτηριστικά όλων των κεντρικών συ-
σκευών και μηχανημάτων,
δ) προδιαγραφές όλων των συσκευών, μηχανημάτων 
και υλικών,
ε) τρόπος κατασκευής των εγκαταστάσεων και τρόπος 
ελέγχου και δοκιμών.
5. Γενικές απαιτήσεις:
α) τα σχέδια, περιγραφές και στοιχεία μελέτης για όλες 
τις Η/Μ εγκαταστάσεις που απαιτούνται για τις ιδιωτικές 
Κλινικές σύμφωνα με τον παρόντα πρέπει να είναι σύμ-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1106 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
φωνα με τις κείμενες διατάξεις για τον τρόπο έκδοσης 
οικοδομικών αδειών,
β) αντιμετώπιση των δεσμεύσεων που επιβάλλουν η 
αρχιτεκτονική και η στατική μελέτη.
Οι ανωτέρω μελέτες πρέπει να πληρούν τις εξής γενι-
κές απαιτήσεις:
α) σαφήνεια σχεδίασης όπως κάνναβος, άξονες ανα-
φοράς, σχηματική κάτοψη και τομή (κλείδα), αναγραφή 
χρήσης χώρων στις κατόψεις, καθώς και στάθμες επιπέ-
δων και περιβάλλοντος χώρου,
β) ίδιος χαρακτηρισμός των επιπέδων και των τμημά-
των των κτιρίων, των καννάβων και αντιστοιχία κατακό-
ρυφων στοιχείων. Ίδια κλίμακα στις επί μέρους μελέτες.
Άρθρο 43
Διαδικασία προέγκρισηςκαι οριστικής έγκρισηςκαταλληλόλητας οικοπέδου
1. Η διαδικασία προέγκρισης και οριστικής έγκρισης 
της καταλληλόλητας του οικοπέδου, σύμφωνα με το 
άρθρο 41, καθώς και της θεώρησης των μελετών για 
την ίδρυση, τη λειτουργία και την επέκταση Ιδιωτικών 
Κλινικών, σύμφωνα με το άρθρο 42, είναι η εξής:
α) αφού υποβληθούν τα στοιχεία της παραγράφου 
1.Α του άρθρου 41, γίνεται ο έλεγχος και χορηγείται η 
προέγκριση καταλληλόλητας οικοπέδου από την οικεία 
Περιφέρεια,
β) αφού υποβληθούν τα στοιχεία της παραγράφου 1.Β 
του άρθρου 41 και τηρηθούν οι διατυπώσεις για τους 
περιβαλλοντικούς όρους και επιπτώσεις, χορηγείται η 
οριστική έγκριση καταλληλόλητας του οικοπέδου από 
το Υπουργείο Υγείας.
2. Η θεώρηση των μελετών γίνεται από την αρμόδια 
διεύθυνση του Υπουργείου Υγείας, αφού υποβληθούν:
α) η οριστική έγκριση της καταλληλότητας του οικο-
πέδου με τον πλήρη φάκελο των στοιχείων της και υπεύ-
θυνη δήλωση του αιτούντος και του μηχανικού ότι δεν έχουν μεταβληθεί τα εγκεκριμένα στοιχεία της,
β) οι οριστικές μελέτες του άρθρου 42.
3. Η οριστική έγκριση της καταλληλόλητας οικοπέδου 
της Ιδιωτικής Κλινικής ισχύει για τέσσερα (4) έτη και μπο-
ρεί να ανανεωθεί μετά τη λήξη της, αφού υποβληθούν στοιχεία της παραγράφου 1.Β του άρθρου 41. Αναθεώ-
ρηση της οριστικής έγκρισης της καταλληλόλητας του 
οικοπέδου απαιτείται για οποιαδήποτε τροποποίηση 
της άδειας ίδρυσης και λειτουργίας που αφορά τη με-
τατροπή του αντικειμένου της Κλινικής, την ανακατα-
νομή, την αύξηση ή τη μείωση του αριθμού των κλινών 
της, ή οποιαδήποτε κτιριακή επέκταση. Αν μεταβληθούν 
στοιχεία του οικοπέδου, όπως η επιφάνεια, οι πλευρικές 
διαστάσεις και ο χαρακτήρας του, είναι υποχρεωτική η 
αναθεώρηση και της προέγκρισης καταλληλόλητας.
Άρθρο 44
Διακίνηση φαρμάκων
Ο εφοδιασμός των φαρμακείων και των χώρων αποθή-
κευσης φαρμάκων των Ιδιωτικών Κλινικών με φαρμακευ-
τικά προϊόντα, καθώς και η διακίνηση τους, περιορίζεται 
αποκλειστικά για την κάλυψη των ασθενών που νοση-λεύονται σε αυτές. Κάθε μεταπώληση φαρμακευτικών 
προϊόντων από τις Ιδιωτικές Κλινικές σε τρίτους απαγο-
ρεύεται. Αν διαπιστωθεί παράβαση των ανωτέρω υπο-
χρεώσεων μπορεί, με απόφαση του Υπουργού Υγείας, να 
αφαιρεθεί η άδεια λειτουργίας της Ιδιωτικής Κλινικής για 
διάστημα από έξι (6) έως δώδεκα (12) μήνες.
Άρθρο 45
Μητρώο Κλινικών
1. Στο Υπουργείο Υγείας τηρείται Μητρώο Ιδιωτικών 
Κλινικών, με τα εξής τουλάχιστον στοιχεία:
α) Την επωνυμία της Κλινικής,β) τη διεύθυνση της έδρας της,γ) το είδος της Κλινικής,δ) τα τμήματα της Κλινικής,ε) το συνολικό αριθμό των κλινών της,στ) την ισχύουσα άδεια ίδρυσης και λειτουργίας της.
2. Για τη σύσταση και τήρηση του Μητρώου της πα-
ραγράφου 1, οι Περιφέρειες οφείλουν, μέσα σε (3) μήνες 
από την έναρξη ισχύος του παρόντος, να αποστείλουν 
στο Υπουργείο Υγείας όλες τις διοικητικές πράξεις χο-
ρήγησης των αδειών ίδρυσης και λειτουργίας, σε ισχύ, 
των Ιδιωτικών Κλινικών που λειτουργούν εντός του χώρου της εδαφικής αρμοδιότητάς τους. Επιπλέον, 
υποχρεούνται να αποστέλλουν στο Υπουργείο Υγείας 
κάθε διοικητική πράξη τροποποίησης αδειών ίδρυσης 
και λειτουργίας Κλινικών, σε ισχύ, μέσα σε έναν (1) μήνα από την έκδοση της πράξης αυτής, μαζί με το πόρισμα 
ελέγχου της Επιτροπής του άρθρου 4, καθώς και τις γνω-
στοποιήσεις για τη μείωση κλινών ή τις αποφάσεις για 
την επαναχρησιμοποίησή τους, σύμφωνα με την παρά-γραφο 2 του άρθρου 6.
Άρθρο 46
Εξουσιοδοτικές διατάξεις
1. Με απόφαση του Υπουργού Υγείας μπορεί να τρο-
ποποιούνται ή να ρυθμίζονται ειδικότερα θέματα που 
αφορούν την τήρηση του Μητρώου του άρθρου 45, κα-
θώς και τις γενικές τεχνικές προδιαγραφές και τις τεχνι-
κές προδιαγραφές για τα επιμέρους τμήματα, τον ιατρο-
τεχνολογικό εξοπλισμό και τη διάκριση και τη σύνθεση 
του προσωπικού και κάθε άλλο σχετικό θέμα. Με όμοια 
απόφαση, ύστερα από γνώμη του Κεντρικού Συμβουλίου 
Υγείας (ΚΕΣΥ), μπορεί να προβλέπεται η λειτουργία και 
επιπρόσθετων τμημάτων των Ιδιωτικών Κλινικών, καθώς 
και να ρυθμίζονται οι όροι και οι προϋποθέσεις λειτουρ-
γίας τους. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υγείας και Περιβάλλοντος και Ενέργε ιας μπορούν να τροποποιού-
νται ή να ρυθμίζονται ειδικότερα θέματα που αφορούν 
τα στοιχεία και τις μελέτες των άρθρων 41 και 42 και 
τη διαδικασία προέγκρισης και οριστικής έγκρισης της 
καταλληλότητας του οικοπέδου του άρθρου 43 για τη 
χορήγηση της άδειας ίδρυσης ή λειτουργίας.
2. Με απόφαση του Υπουργού Υγείας, ύστερα από 
γνώμη του ΚΕΣΥ, μπορεί να προστίθενται και να αφαι-
ρούνται τα τμήματα ειδικότητας που προβλέπονται στο 
άρθρο 39 και να ρυθμίζονται ειδικότερα θέματα λειτουρ-
γίας τους.
3. Με απόφαση του Υπουργού Υγείας, ύστερα από 
γνώμη του ΚΕΣΥ, μπορεί να καθορίζονται οι όροι και 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1107 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
οι προϋποθέσεις σύστασης, ίδρυσης και λειτουργίας 
ειδικών κέντρων ή ιατρείων στις Ιδιωτικές Κλινικές για 
τη διενέργεια συγκεκριμένων ιατρικών πράξεων και να 
αναγνωρίζονται τα εν λόγω κέντρα ως κατάλληλα για τη 
διενέργεια αυτών των ιατρικών πράξεων.
4. Με απόφαση του Υπουργού Υγείας, ύστερα από 
πρόταση του Εθνικού Κέντρου Αιμοδοσίας, μπορεί να 
καθορίζονται ο τρόπος και οι διαδικασίες διασύνδεσης, 
οι προϋποθέσεις συντήρησης και χορήγησης αίματος 
στις Ιδιωτικές Κλινικές με ανάγκες μεταγγίσεων, καθώς 
και κάθε άλλο θέμα για τη διαδικασία λήψης της απαι-
τούμενης άδειας για τον σκοπό αυτόν.
Άρθρο 47
Μεταβατικές και τελικές διατάξεις
1. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 3, Ιδιωτικές Κλι-
νικές που έχουν λάβει άδεια ίδρυσης και λειτουργίας, 
σύμφωνα με το π.δ. 235/2000 (Α΄ 199), συμπεριλαμβανό-
μενης της δυνατότητας τροποποίησης της άδειάς τους, 
εξακολουθούν να υπάγονται στην εφαρμογή των διατά-
ξεων του ως άνω διατάγματος, εκτός εάν ο κάτοχος της άδειας της Κλινικής δηλώσει ότι επιθυμεί την εφαρμογή του παρόντος, οπότε και εφαρμόζεται το παρόν οριστι-
κά. Η δήλωση υποβάλεται προς την αρμόδια Περιφέρεια 
με την σχετική αίτηση περί τροποποίησης της άδειας 
ίδρυσης και λειτουργίας.
2. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 3, Ιδιωτικές 
Κλινικές που έχουν λάβει άδεια ίδρυσης και λειτουργίας σύμφωνα με τα π.δ. 247/1991 (Α΄ 93) και π.δ. 517/1991 (Α΄ 202), συμπεριλαμβανόμενης της τροποποίησης της 
άδειάς τους, εξακολουθούν να υπάγονται στην εφαρμο-
γή των διατάξεων των ως άνω διαταγμάτων, εκτός εάν ο κάτοχος της άδειας της Κλινικής δηλώσει ότι επιθυμεί 
την εφαρμογή του παρόντος, οπότε και εφαρμόζεται το 
παρόν οριστικά. Η δήλωση υποβάλεται προς την αρμό-δια Περιφέρεια με την υπ οβολή σχετικής αίτησης περί 
τροποποίησης της άδειας ίδρυσης και λειτουργίας.
3. Οι διατάξεις των άρθρων 2 έως 5, 15, 17, 19 έως 34, 
44 και 45, καθώς και της παραγράφου 2 του άρθρου 6, των παραγράφων 2, 3, 4 και 5 του άρθρου 8, της παρα-
γράφου 3 του άρθρου 13, της υποπαραγράφου 8 της 
παραγράφου Β΄ 1.1 και της παραγράφου Β΄ 6.1 του Πα-
ραρτήματος Β΄ , όπου προβλέπεται η σύσταση εργαστη-
ρίου βιοπαθολογίας, εφαρμόζονται σε όλες τις Ιδιωτικές 
Κλινικές, που έλαβαν άδεια ίδρυσης και λειτουργίας έως 
τη δημοσίευση του παρόντος. Κατ’ εξαίρεση, στις Ιδιωτι-
κές Κλινικές που έχουν λάβει άδεια ίδρυσης και λειτουρ-
γίας σύμφωνα με το π.δ. 235/2000, δεν εφαρμόζεται η 
περίπτωση β΄ της παραγράφου1 του άρθρου 23 και ο 
ελάχιστος συνολικός αριθμός κλινών των μεικτών ως 
άνω κλινικών ορίζεται σε είκοσι (20) για όλες τις Περιφε-
ρειακές Ενότητες της χώρας, πλην των Περιφερειακών 
Ενοτήτων της Περιφέρειας Ατ τικής και της Περιφερει-
ακής Ενότητας Θεσσαλονίκης της Περιφέρειας Κεντρι-
κής Μακεδονίας, για τις οποίες ισχύουν οι διατάξεις του 
άρθρου 23. Η εφαρμογή της παρούσας παραγράφου 
δεν συνεπάγεται την ανάκληση, ούτε κωλύει την τρο-
ποποίηση, με εξαίρεση την κτιριακή επέκταση, αδειών 
ίδρυσης και λειτουργίας Ιδιωτικών Κλινικών, που έχουν χορηγηθεί νόμιμα έως την έναρξη ισχύος του παρόντος 
σύμφωνα με τις ισχύουσες κατά τον χρόνο έκδοσής τους 
διατάξεις. Στην περίπτωση τροποποίησης, λόγω κτιρια-
κής επέκτασης, της άδειας ίδρυσης και λειτουργίας που 
έχει ήδη χορηγηθεί έως τη δημοσίευση του παρόντος 
εφαρμόζονται τα άρθρα 1 έως 46 του παρόντος νόμου, μόνο ως προς το σκέλος της επέκτασης αυτής.
4. Με την επιφύλαξη τυχόν δήλωσης που θα υποβληθεί 
σύμφωνα με τις παραγράφους 1 και 2, οι διατάξεις, που ίσχυαν όταν χορηγήθηκε η άδεια ίδρυσης και λειτουρ-
γίας κάθε Ιδιωτικής Κλινικής, εξακολουθούν να εφαρμό-
ζονται για τη μεταστέγασή της, εφόσον αυτή πραγματο-
ποιείται σε απόσταση έως είκοσι (20) χιλιομέτρων από 
την υφιστάμενη έδρα της Ιδιωτικής Κλινικής ή εντός των 
ορίων του Νομού ή της Πε ριφερειακής Ενότητας όπου 
εδρεύει η Ιδιωτική Κλινική, και η μεταστέγαση οφείλεται:
α) σε επικείμενη, μέσα στα επόμενα δύο (2) έτη, ή ήδη 
επελθούσα λήξη ή λύση της μίσθωσης από οποιαδήπο-
τε αιτία, εκτός αν υπαίτιος για αυτή είναι ο κάτοχος της 
άδειας ίδρυσης και λειτουργίας της Κλινικής ή β) σε ακα-
ταλληλότητα του κτιρίου, λόγω ζημιών μετά την έκδοση 
της άδειας λειτουργίας, για τις οποίες δεν βαρύνεται με υπαιτιότητα ο κάτοχος της άδειας ίδρυσης και λειτουρ-γίας της Κλινικής.
5. Για όλες τις ψυχιατρικές κλινικές, ανεξαρτήτως 
του χρόνου έκδοσης της άδειας ίδρυσης και λειτουρ-
γίας τους, εφαρμόζεται η διάταξη της Ενότητας Ε΄ της 
παραγράφου Β.1.4 του Παραρτήματος Β΄ για ελάχιστο 
απαραίτητο ελεύθερο χώρο είκοσι (20) τ.μ. τουλάχιστον 
ανά κλίνη, καθώς και η παράγραφος 2 του άρθρου 37 
περί μέγιστου αριθμού κλινών. Η παρούσα παράγραφος 
ισχύει και για κάθε τροποποίηση της άδειας ίδρυσης και 
λειτουργίας των ψυχιατρικών Κλινικών, ανεξαρτήτως του 
χρόνου έκδοσής τους, και καταλαμβάνει και τις εκκρε-μείς έως την δημοσίευση του παρόντος νόμου αιτήσεις 
περί τροποποίησης των αδειών ίδρυσης και λειτουργίας 
τους, αλλά δεν συνεπάγεται: α) την ανάκληση ή την υπο-
χρέωση τροποποίησης, αδειών ίδρυσης και λειτουργίας 
που έχουν χορηγηθεί νόμιμα έως την έναρξη ισχύος του 
παρόντος νόμου σύμφωνα με τις ισχύουσες κατά τον 
χρόνο έκδοσής τους διατάξεις και β) τη μη δυνατότητα 
τροποποίησης αδειών ίδρυσης και λειτουργίας ψυχια-
τρικών Κλινικών, εφόσον δεν αυξάνεται η δυναμικότητα 
των κλινών τους.
6. Οι Επιτροπές των άρθρων 4 και 5 συγκροτούνται 
μέσα σε δύο (2) μήνες από την έναρξη ισχύος του πα-
ρόντος. Μέχρι τη συγκρότηση των Επιτροπών αυτών, 
εξακολουθούν να ασκούν τις αρμοδιότητες που τους 
είχαν ανατεθεί οι Επιτροπές των άρθρων 4 και 5 του 
π.δ. 247/1991, που έχουν συγκροτηθεί έως την έναρξη ισχύος του παρόντος. Από τη συγκρότησή τους, οι Επι-
τροπές των άρθρων 4 και 5 του παρόντος ασκούν και τις 
αρμοδιότητες που προβλέπονται για τις Επιτροπές των άρθρων 4 και 5 του π.δ. 247/1991.
7. Για τις ρυθμίσεις του παρόντος νόμου, οι οποί-
ες εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του ν. 4442/2016 
(Α΄ 230), εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 4 του 
ν. 4442/2016, αναφορικά με την μετάβασή τους στο κα-θεστώς αυτού.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1108 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
ΜΕΡΟΣ Β΄ 
ΣΥΣΤΑΣΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝΜΕ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄ 
ΣΥΣΤΑΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΟΡΓ ΑΝΙΣΜΟΥΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ
Άρθρο 48
Σύσταση – επωνυμία – έδρα
1. Συνιστάται νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με 
την επωνυμία «Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας» 
(Ε.Ο.Δ.Υ.), το οποίο υπάγεται στην εποπτεία του Υπουρ-γού Υγείας.
2. Έδρα του Ε.Ο.Δ.Υ. ορίζεται ο Δήμος Αμαρουσίου 
Αττικής.
Άρθρο 49
Σκοπός και μέσα επίτευξης του σκοπού του Ε.Ο.Δ.Υ.
1. Σκοπός του Ε.Ο.Δ.Υ. είναι η προάσπιση και η προ-
αγωγή της υγείας του πληθυσμού της Ελλάδας και ει-
δικότερα η προστασία της δημόσιας υγείας, δηλαδή η 
πρόληψη νόσων, η αύξηση του προσδόκιμου ζωής και η 
προαγωγή της υγείας μέσω οργανωμένων προσπαθειών 
της πολιτείας και της κοινωνίας. Στον σκοπό του Ε.Ο.Δ.Υ. 
περιλαμβάνονται:
α) η παρακολούθηση και η εκτίμηση της υγείας του 
πληθυσμού της χώρας και των βιολογικών, κοινωνικο-
οικονομικών και περιβαλλοντικών παραμέτρων που την 
επηρεάζουν,
β) η επιδημιολογική καταγραφή και η συνεχής παρα-
κολούθηση της επίπτωσης των νοσημάτων, λοιμωδών 
και μη μεταδοτικών, στη δημόσια υγεία,
γ) η λήψη μέτρων πρόληψης και διαρκούς ενημέρωσης 
του πληθυσμού, στο σύνολό του ή σε επιμέρους ομάδες, 
για την προστασία της υγείας και την εξασφάλιση της 
ευεξίας και της ευζωίας του,
δ) δράσεις που αποσκοπούν στην προστασία του πλη-
θυσμού από κάθε είδους απειλές που προέρχονται από 
εξάπλωση νοσημάτων ή καταστάσεων βλαπτικών για 
την υγεία.
2. Μέσα για την επίτευξη των σκοπών του Ε.Ο.Δ.Υ. είναι:
α) Η οργάνωση επαρκούς και αποτελεσματικού συ-
στήματος επιχειρησιακής ετοιμότητας σε εικοσιτετρά-
ωρη βάση για την αντιμετώπιση κινδύνων για τη δημό-
σια υγεία, ύστερα από σχετική γνωμοδότηση για την 
αξιολόγησή τους από το Εθνικό Συμβούλιο Δημόσιας 
Υγείας (Ε.ΣΥ.ΔΥ.). Ειδικότερα, σε περιπτώσεις επιδημιών, 
ηθελημένης ή τυχαίας απελευθέρωσης βιολογικών ή 
χημικών παραγόντων και κάθε άλλης έκτακτης ανάγκης 
που συνεπάγεται κίνδυνο για τη δημόσια υγεία, ο Ε.Ο.Δ.Υ. 
επεμβαίνει αμέσως με κινητές μονάδες, ιατρικό και νο-σηλευτικό προσωπικό και κάθε πρόσφορο μέσο για την προστασία της δημόσιας υγείας,
β) η συστηματική συνεργασία σε θέματα προστασίας 
της δημόσιας υγείας με το Υπουργείο Υγείας και τις Υγει-
ονομικές Περιφέρειες, τις υπηρεσίες δημόσιας υγείας, καθώς και με τις μονάδες πρωτοβάθμιας, δευτεροβάθ-
μιας και τριτοβάθμιας φροντίδας υγείας της Χώρας,
γ) η παροχή έγκυρων επιδημιολογικών και επιστημο-
νικών δεδομένων και πληροφοριών και η προώθηση 
της λήψης αποφάσεων από τα αρμόδια όργανα βάσει 
τεκμηρίωσης,
δ) ο σχεδιασμός, ο συντονισμός και η συμβολή στην 
οργάνωση της εργαστηριακής υποστήριξης της δημό-
σιας υγείας, τόσο σε εθνικό όσο και σε Περιφερειακό 
επίπεδο,
ε ) η διατομεακή και διεπιστημονική συνεργασία στα 
θέματα υγείας καθώς και της προστασίας του περιβάλ-λοντος, και η υποβολή προτάσεων για τη βελτίωση της σχετικής νομοθεσίας,
στ) η συμβολή στην έρευνα, με κριτήριο τις προτεραι-
ότητες υγείας του πληθυσμού, μέσω της διοργάνωσης 
και χρηματοδότησης ερευνητικών προγραμμάτων στην 
Ελλάδα και στο εξωτερικό, η υλική και ηθική υποστήριξη 
ερευνητικών δράσεων, η θέσπιση υποτροφιών έρευνας 
στα γνωστικά αντικείμενα της προστασίας της δημόσιας 
υγείας και της επιδημιολογίας πεδίου,
ζ) η συστηματική συνεργασία με άλλους φορείς, όπως 
ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα, ερευνητικά κέντρα, 
επιστημονικές εταιρείες και μη κυβερνητικές οργανώ-
σεις, καθώς και η συμβολή στην εκπαίδευση επαγγελ-
ματιών υγείας και άλλων ειδικών, περιλαμβανομένης και της υποστήριξης εκπαιδευτικών πρωτοβουλιών, 
μεταπτυχιακών σεμιναρίων, δημοσιεύσεων, εκδόσεων, 
συμποσίων και συνεδρίων, με στόχο την αξιοποίηση 
όλων των δυνάμεων της χώρας για την προστασία της δημόσιας υγείας,
θ) η συστηματική ανάπτυξη ευρωπαϊκής και διεθνούς 
συνεργασίας με ενεργό συμμετοχή σε διεθνή όργανα, 
συντονισμού δράσης για την ασφάλεια της υγείας των 
πολιτών και κοινής απόκρισης σε διασυνοριακές υγειο-
νομικές απειλές, καθώς και σε διεθνή όργανα επιτήρησης 
της εφαρμογής διεθνών υγειονομικών κανονισμών και 
πρόληψης και προαγωγής υγείας.
Άρθρο 50
Διοίκηση του Ε.Ο.Δ.Υ.
1. Ο Ε.Ο.Δ.Υ. διοικείται από επταμελές διοικητικό 
συμβούλιο (Δ.Σ.), το οποίο διορίζεται με απόφαση του 
Υπουργού Υγείας και αποτελείται από καταξιωμένα και 
αναγνωρισμένα πρόσωπα του επιστημονικού χώρου 
του ιδιωτικού τομέα ή της δημόσιας διοίκησης, ιδίως 
επιστήμονες υγείας, που μπορούν, με τις γνώσεις και την 
εμπειρία τους στο πεδίο της δημόσιας υγείας, όπως αυτή 
αποδεικνύεται από την επαγγελματική και επιστημονική 
τους σταδιοδρομία ή το ερευνητικό και εκπαιδευτικό 
τους έργο, να συμβάλλουν αποτελεσματικά στην επί-
τευξη των σκοπών του Οργανισμού.
2. Ο Πρόεδρος του Δ.Σ. είναι επιστήμονας εγνωσμένου 
κύρους από το χώρο των επιστημών υγείας, ορίζεται 
με απόφαση του Υπουργού Υγείας, ύστερα από γνώμη 
της Διαρκούς Επιτροπής Κοινωνικών Υποθέσεων της 
Βουλής, και είναι πλήρους απασχόλησης, ενώ ο Αντι-
πρόεδρος του Δ.Σ. μπορεί να είναι πλήρους ή μερικής 
απασχόλησης. Με την απόφαση διορισμού του Δ.Σ., ορί-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1109 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
ζεται και το καθεστώς πλήρους ή μερικής απασχόλησης 
του Αντιπροέδρου του Δ.Σ., καθώς και ένα αναπληρω-
ματικό μέλος για κάθε τακτικό μέλος του Δ.Σ.. Η θητεία 
του Προέδρου, του Αντιπροέδρου και των μελών του 
Δ.Σ. είναι τριετής.
3. Το Δ.Σ. βρίσκεται σε απαρτία όταν τα παρόντα μέλη 
του είναι περισσότερα από τα απόντα. Μεταξύ των πα-
ρόντων πρέπει υποχρεωτικά να είναι και ο Πρόεδρος 
ή ο Αντιπρόεδρος. Ο διορισμός νέου μέλους, κατά τη 
διάρκεια της θητείας του Δ.Σ., λόγω κένωσης θέσης από 
οποιαδήποτε αιτία, γίνεται για τον χρόνο μέχρι τη λήξη της θητείας των λοιπών μελών. Αν κενωθούν θέσεις με-
λών και μέχρι να διοριστούν νέα μέλη, το Δ.Σ. εξακο-
λουθεί να λειτουργεί νόμιμα για τρεις (3) μήνες, εφόσον 
παραμένουν τέσσερα (4) τουλάχιστον από τα ορισθέντα 
μέλη του, συμπεριλαμβανομένων σε αυτά του Προέδρου 
ή του Αντιπροέδρου.
4. Η επιλογή των μελών των διοικητικών συμβουλίων 
λαμβάνει χώρα σύμφωνα με το παρόν άρθρο για την 
πρώτη θητεία αυτού και σύμφωνα με τα προβλεπόμενα 
στον ν. 4369/2016 (Α΄ 33) για κάθε επόμενη θητεία, κατά 
τα προβλεπόμενα ανωτέρω προσόντα.
Άρθρο 51
Αρμοδιότητες Διοικητικού Συμβουλίου του Ε.Ο.Δ.Υ.
1. Το Δ.Σ. του Ε.Ο.Δ.Υ. είναι το ανώτατο όργανο της δι-
οίκησης και αποφασίζει για όλα τα θέματα που αφορούν 
τον Οργανισμό στα πλαίσια των σκοπών του.
Ειδικότερα, το Δ.Σ. του Ε.Ο.Δ.Υ.:α) χαράσσει την επιστημονική στρατηγική του Οργα-
νισμού,
β) αποφασίζει για κάθε θέμα που αφορά τη διοίκη-
ση και τη διαχείριση της περιουσίας και των πόρων, τη διενέργεια των δαπανών, τη δραστηριότητα και την εν γένει λήψη μέτρων, για την εκπλήρωση του σκοπού του Οργανισμού,
γ) προβαίνει στη σύσταση επιστημονικών επιτροπών,
δ) καταρτίζει και υποβάλλει προς έγκριση στον Υπουρ-
γό Υγείας τον εσωτερικό κανονισμό λειτουργίας του 
Ε.Ο.Δ.Υ.,
ε) καταρτίζει τον προϋπολογισμό και τον απολογισμό 
που υπόκεινται στην έγκριση του Υπουργού Υγείας και κατανέμει τις πιστώσεις του Ε.Ο.Δ.Υ..
2. Χρέη εισηγητή προς το Δ.Σ. εκτελεί ο Πρόεδρος ή ο 
Αντιπρόεδρος ή άλλο μέλος το οποίο ορίζεται από τον 
Πρόεδρο. Χρέη εισηγητή προς το Δ.Σ. μπορεί να εκτελεί 
επίσης ο Γενικός Επιστημονικός Διευθυντής ή ο Γενικός 
Διοικητικός Διευθυντής, εφόσον έχει οριστεί από τον 
Πρόεδρο.
Άρθρο 52
Αρμοδιότητες Προέδρου του Δ.Σ. του Ε.Ο.Δ.Υ.
1. Ο Πρόεδρος του Δ.Σ. του Ε.Ο.Δ.Υ. έχει τις εξής αρ-
μοδιότητες:
α) συγκαλεί το Δ.Σ., προεδρεύει αυτού και μεριμνά για 
την εφαρμογή των αποφάσεών του,
β) προΐσταται διοικητικά όλων των υπηρεσιών και 
οργανικών μονάδων του Οργανισμού και μεριμνά για την οργάνωση, το συντονισμό και την καθοδήγηση του εκτελούμενου έργου,
γ) υπογράφει τις συμβάσεις εργασίας ή έργου όσων 
προσλαμβάνονται με αποφάσεις του Δ.Σ.,
δ) κατανέμει το πάσης φύσης προσωπικό του Οργανι-
σμού, ύστερα από απόφαση του Δ.Σ.,
ε) μπορεί να παρίσταται στις συνεδριάσεις των επιστη-
μονικών επιτροπών,
στ) υπογράφει τις συμβάσεις για την εκτέλεση από τον 
Οργανισμό ερευνητικών ή άλλων έργων για λογαριασμό 
τρίτων, σύμφωνα με τις σχετικές αποφάσεις του Δ.Σ.,
ζ) εκπροσωπεί τον Οργανισμό δικαστικώς και εξωδί-
κως ενώπιον κάθε αρχής και ιδιωτών,
η) εγκρίνει τις πάσης φύσεως δαπάνες, ύστερα από 
απόφαση του Δ.Σ.,
θ) αποφασίζει για τις πάσης φύσεως υπηρεσιακές με-
ταβολές του προσωπικού του Οργανισμού και εγκρίνει 
τις μετακινήσεις του για εκτέλεση υπηρεσίας στο εσωτε-
ρικό και εξωτερικό, ύστερα από απόφαση του Δ.Σ.. Την εισήγηση μπορεί να κάνει ο ίδιος ή, για κάθε επιμέρους περίπτωση, ο Γενικός Επιστημονικός Διευθυντής ή ο Γε-νικός Διοικητικός Διευθυντής.
2. Σε περίπτωση κωλύματος ή απουσίας του, ο Πρόε-
δρος αναπληρώνεται από τον Αντιπρόεδρο.
Άρθρο 53
Πόροι του Ε.Ο.Δ.Υ.
1. Πόρους του Ε.Ο.Δ.Υ. αποτελούν:
α) ετήσια επιχορήγηση από τον τακτικό προϋπολογι-
σμό του Υπουργείου Υγείας,
β) δωρεές, κληρονομίες, κληροδοτήματα, εισφορές 
και επιχορηγήσεις από τρίτους και έσοδα από κάθε εί-
δους δραστηριότητα ή πρόσοδοι από την κινητή και 
ακίνητη περιουσία του,
γ) έσοδα από τη διαχείριση κονδυλίων ερευνητικών, 
αναπτυξιακών και εκπαιδευτικών προγραμμάτων και 
προγραμμάτων εταιρικής κοινωνικής ευθύνης που προ-
έρχονται από τη χρηματοδότηση αντίστοιχων προγραμ-
μάτων και αποσκοπούν στην προαγωγή της δημόσιας 
υγείας,
δ) έσοδα από την υλοποίηση προγραμμάτων που χρη-
ματοδοτούνται ή συγχρηματοδοτούνται από την Ευρω-
παϊκή Ένωση ή άλλους διεθνείς οργανισμούς.
2. Η διαχείριση των πόρων του Ε.Ο.Δ.Υ. που συνίσταται 
ιδίως στην έγκριση του προϋπολογισμού και απολογι-
σμού του Ε.Ο.Δ.Υ., συμπεριλαμβανομένης της θέσης 
ανωτάτου ορίου δαπανών και του διαχειριστικού ελέγ-
χου υπόκειται στην εποπτεία του Υπουργού Υγείας. Με 
απόφαση του Υπουργού Υγείας καθορίζονται ο τρόπος και τα όργανα διενέργειας του ανωτέρω διαχειριστικού ελέγχου και ρυθμίζεται κάθε άλλο σχετικό θέμα.
Άρθρο 54
Ανάθεση δημόσιας σύμβασης σε κατεπείγουσα
και απρόβλεπτη περίσταση
Με απόφαση του Υπουργού Υγείας, η οποία εκδίδεται 
ύστερα από γνώμη του Ε.ΣΥ.ΔΥ., που υποβάλλεται μέσα 
σε προθεσμία μίας (1) ημέρας από τότε που λαμβάνει το 
σχετικό ερώτημα για τη συνδρομή κατεπείγουσας και 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1110 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
απρόβλεπτης περίστασης, η οποία αφορά στη Δημόσια 
Υγεία, επιτρέπεται η ανάθεση δημόσιας σύμβασης από 
τον Ε.Ο.Δ.Υ. με τη διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς 
προηγούμενη δημοσίευση, σύμφωνα με την περίπτω-
ση γ΄ της παρ. 2 του άρθρου 32 του ν. 4412/2016 (Α΄ 
147). Σε συνέχεια της ως άνω απόφασης του Υπουργού Υγείας, η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσε-
ων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) ασκεί τη γνωμοδοτική αρμοδιότητα 
της υποπερίπτωσης δδ΄ της περίπτωσης γ΄ της παρ. 2 
του άρθρου 2 του ν. 4013/2011 (Α΄ 204), μετά από την 
υποβολή αιτήματος του ΕΟΔΥ, ως αναθέτουσας αρχής. Όταν συντρέχει η περίπτωση δ΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 49, η Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ. ασκεί την ως άνω γνωμοδο-
τική αρμοδιότητά της μέσα σε αποκλειστική προθεσμία 
τριών (3) εργάσιμων ημερών, διαφορετικά τεκμαίρεται η σύμφωνη γνώμη της.
Άρθρο 55
Ειδικός Λογαριασμός Κονδυλίωνκαι Έρευνας (Ε.Λ.Κ.Ε.)
1. Στον Ε.Ο.Δ.Υ. συνιστάται και λειτουργεί Ειδικός Λογα-
ριασμός Κονδυλίων Έρευνας (Ε.Λ.Κ.Ε.), για τη διαχείριση 
και την αξιοποίηση των κονδυλίων επιστημονικής έρευ-
νας, εκπαίδευσης, κατάρτισης, τεχνολογικής ανάπτυξης 
και καινοτομίας, καθώς και παροχής συναφών υπηρεσι-
ών, προς επίτευξη του σκοπού του.
2. Σκοπός του Ε.Λ.Κ.Ε. είναι η διαχείριση και η διάθεση 
κονδυλίων που προέρχονται από οποιαδήποτε πηγή, 
καθώς και από ίδιους πόρους του, και προορίζονται για 
την κάλυψη δαπανών, οποιου δήποτε είδους, που είναι 
απαραίτητες για τις ανάγκες εκτέλεσης έργων ερευνη-
τικών, εκπαιδευτικών, επιμορφωτικών, αναπτυξιακών, 
καθώς και έργων συνεχιζόμενης κατάρτισης, σεμιναρίων 
και συνεδρίων, παροχής επιστημονικών και τεχνολογι-
κών υπηρεσιών, εκπόνησης ειδικών και κλινικών μελε-
τών, εκτέλεσης δοκιμών, μετρήσεων, εργαστηριακών 
εξετάσεων και αναλύσεων, παροχής γνωμοδοτήσεων, 
σύνταξης προδιαγραφών για λογαριασμό τρίτων, σχεδι-
ασμού και υλοποίησης επιστημονικών, ερευνητικών, πο-
λιτιστικών και αναπτυξιακών προγραμμάτων, καθώς και 
άλλων συναφών υπηρεσιών, προς όφελος του Ε.Ο.Δ.Υ.. 
Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υγείας και Οικονομι-κών ρυθμίζεται η διαδικασία, τα αρμόδια όργανα και ο τρόπος ελέγχου της διαχείρισης και διάθεσης των ανω-τέρω κονδυλίων.
Άρθρο 56
Διοικητική Διάρθρωση του Ε.Ο.Δ.Υ.
1. Ο Ε.Ο.Δ.Υ. διαρθρώνεται ως εξής:
α) Γενική Διεύθυνση Επιστημονικής Λειτουργίας, καιβ) Γενική Διεύθυνση Οικονομικής και Διοικητικής Λει-
τουργίας,
γ) αυτοτελή Τμήματα, που υπάγονται απευθείας στον 
Πρόεδρο:
αα) Διοίκησης.
ββ) Νομικής Υπηρεσίας, Ηθικής και Δεοντολογίας και 
Προστασίας Ατομικών Δικαιωμάτων.
γγ) Εσωτερικού Ελέγχου.
δδ) Το Κεντρικό Εργαστήριο Δημόσιας Υγείας (Κ.Ε.Δ.Υ.) και τα περιφερειακά εργαστήρια δημόσιας υγείας που 
προβλέπονται στο άρθρο 60.
2. Η Γενική Διεύθυνση Επιστημονικής Λειτουργίας δι-
αρθρώνεται στις εξής Διευθύνσεις και Τμήματα:
α) Διεύθυνση Πρόληψης και Επιδημιολογικής Επιτήρη-
σης HIV/AIDS, Σεξουαλικά Μεταδιδόμενων Νοσημάτων 
(ΣΜΝ) και Ηπατιτίδων:
αα)Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης HIV/AIDS.
ββ)Τμήμα Σεξουαλικά Μεταδιδόμενων Νοσημάτων 
(ΣΜΝ).
γγ) Τμήμα Ηπατίτιδων.
δδ) Τμήμα Παρεμβάσεων στην Κοινότητα για τον HIV/
AIDS.
β) Διεύθυνση Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμ-
βασης για Λοιμώδη Νοσήματα:
αα) Τμήμα Συντονισμού Συστημάτων Επιτήρησης.
ββ)Τμήμα Νοσημάτων που προλαμβάνονται με Εμβο-
λιασμό και Συγγενών Λοιμώξεων.
γγ) Συντονιστικό Κέντρο Αιμοεπαγρύπνησης και Επι-
τήρησης Μεταγγίσεων (Σ.Κ.Α.Ε.).
δδ) Τμήμα Λοιμώξεων του Αναπνευστικού.
εε) Τμήμα Τροφιμογενών και Υδατογενών Νοσημάτων.
στστ) Τμήμα Νοσημάτων που μεταδίδονται με Δια-
βιβαστές.
ζζ)Τμήμα Ζωοανθρωπονόσων.ηη) Τμήμα Μικροβιακής Αντοχής και Λοιμώξεων που 
συνδέονται με φροντίδα υγείας.
γ) Διεύθυνση Ετοιμότητας και Απόκρισης:
αα)Τμήμα Σχεδιασμού, Εγρήγορσης και Διεθνούς Υγει-
ονομικού Κανονισμού.
ββ)Τμήμα Συντονισμού, Ετοιμότητας και Απόκρισης.
δ) Διεύθυνση Ταξιδιωτικής Ιατρικής και Μετακινούμε-
νων Πληθυσμών:
αα)Τμήμα Ταξιδιωτικής Ιατρικής.ββ) Τμήμα Μετακινούμενων Πληθυσμών.
ε) Διεύθυνση Επιδημιολογίας και Πρόληψης Μη Με-
ταδοτικών Νοσημάτων και Τραυματισμών:
αα)Τμήμα Περιβαλλοντικής Υγείας και Επιτήρησης 
Διακοπής Καπνίσματος.
ββ)Τμήμα Επιδημιολογίας και Πρόληψης Καρδιαγγει-
ακών Νοσημάτων.
γγ) Τμήμα Επιδημιολογίας και Πρόληψης Τραυματι-
σμών.
στ) Διεύθυνση Επιστημονικής Στήριξης και Ηλεκτρο-
νικής Υγείας:
αα)Τμήμα Σχεδιασμού Βάσεων Δεδομένων, Στατιστι-
κής και Διαχείρισης Δεδομένων.
ββ) Τμήμα Συντονισμού Διεθνών Δικτύων και Διεθνών 
Σχέσεων.
γγ) Τμήμα Συντονισμού και Υποστήριξης Εργαστηρίων 
Κ.Ε.Δ.Υ.-Π.Ε.Δ.Υ..
δδ) Περιφερειακό Ε.Ο.Δ.Υ. Βόρειας Ελλάδας.
3. Η Γενική Διεύθυνση Οικονομικής και Διοικητικής 
Λειτουργίας διαρθρώνεται στις εξής Διευθύνσεις και 
Τμήματα:
α) Διεύθυνση Διοικητικού Συντονισμού:
αα)Τμήμα Προσωπικού.
ββ)Τμήμα Υποστηρικτικών Υπηρεσιών.γγ) Τμήμα Διαχείρισης.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1111 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
δδ) Τμήμα Υλικού, Εξοπλισμού και Συντήρησης Εγκα-
ταστάσεων και Υποδομών.
β) Διεύθυνση Οικονομικού:
αα) Τμήμα Μισθοδοσίας, Εκαθάρρισης, Ελέγχου και 
Πληρωμής Δαπανών.
ββ) Τμήμα Προμηθειών.
γγ) Τμήμα Διαχείρισης Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων 
και Κονδυλίων Έρευνας.
γ) Αυτοτελές Τμήμα Πληροφορικής και Ηλεκτρονικών 
Αρχείων.
4. Το αυτοτελές Τμήμα Διοίκησης, που υπάγεται απευ-
θείας στον Πρόεδρο του Δ.Σ., διαρθρώνεται στα εξής 
Γ ραφεία:
α) Γ ραμματείας του Διοικητικού Συμβουλίου του 
Ε.Ο.Δ.Υ..
β) Γ ραμματείας Προέδρου του Διοικητικού Συμβου-
λίου του Ε.Ο.Δ.Υ..
γ) Γ ραμματείας Αντιπροέδρου του Διοικητικού Συμ-
βουλίου του Ε.Ο.Δ.Υ..
Άρθρο 57
Προσωπικό του Ε.Ο.Δ.Υ.
1. Στον Ε.Ο.Δ.Υ. συνιστάται μία (1) θέση Γενικού Επι-
στημονικού Διευθυντή, με τριετή θητεία. Απαραίτητα 
προσόντα για την κατάληψη της θέσης αυτής είναι : α) η κατοχή πτυχίου ιατρικής σχολής της ημεδαπής ή της αλλοδαπής και τίτλου απόκτησης ιατρικής ειδικότητας, β) η ευδόκιμη υπηρεσία σε θέσεις ευθύνης του δημόσι-ου ή ιδιωτικού τομέα, γ) εμπειρία στο αντικείμενο με το 
οποίο ασχολείται ο Οργανισμός. Για την πλήρωση της 
θέσης του Γενικού Επιστημονικού Διευθυντή δημοσιεύ-
εται τουλάχιστον σε δύο (2) εφημερίδες πανελλαδικής 
εμβέλειας, στη Διαύγεια και στην ιστοσελίδα του Ε.Ο.Δ.Υ. 
προκήρυξη, η οποία εκδίδεται με απόφαση του διοικητι-
κού συμβουλίου. Η επιλογή του καταλληλότερου υποψη-
φίου γίνεται με αιτιολογημένη απόφαση του διοικητικού 
συμβουλίου του Οργανισμού. Ο Γενικός Επιστημονικός 
Διευθυντής είναι πλήρους και αποκλειστικής απασχό-
λησης και προΐσταται όλων των υπηρεσιών της Γενικής Διεύθυνσης Επιστημονικής Λειτουργίας του Ε.Ο.Δ.Υ..
2. Στον Ε.Ο.Δ.Υ. συνιστάται μία (1) θέση Γενικού Διοικη-
τικού Διευθυντή, με τριετή θητεία. Απαραίτητα προσό-
ντα για την κατάληψη της θέσης αυτής είναι: α) η κατοχή 
πτυχίου ανώτατης σχολής της ημεδαπής ή της αλλοδα-πής και μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών, β) η ευδόκιμη υπηρεσία σε θέσεις ευθύνης του δημόσιου ή ιδιωτικού τομέα, γ) η εμπειρία στο αντικείμενο με το οποίο ασχο-λείται ο Οργανισμός ή στη διοίκηση μεγάλων μονάδων, 
οργανισμών ή επιχειρήσεων. Για την πλήρωση της θέσης 
του Γενικού Διοικητικού Διευθυντή δημοσιεύεται τουλά-
χιστον σε δύο (2) εφημερίδες πανελλαδικής εμβέλειας, 
στη Διαύγεια και στην ιστοσελίδα του Ε.Ο.Δ.Υ. προκή-
ρυξη, η οποία εκδίδεται με απόφαση του διοικητικού 
συμβουλίου. Η επιλογή του καταλληλότερου υποψηφίου 
γίνεται με αιτιολογημένη απόφαση του διοικητικού συμ-
βουλίου του Οργανισμού. Ο Γενικός Διοικητικός Διευθυ-
ντής είναι πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης και 
προΐσταται όλων των υπηρεσιών της Γενικής Διεύθυνσης 
Οικονομικής και Διοικητικής Λειτουργίας του Ε.Ο.Δ.Υ..3. Το προσωπικό του Ε.Ο.Δ.Υ. διακρίνεται σε επιστη-
μονικό, διοικητικό και βοηθητικό και με την επιφύλαξη 
του άρθρου 31 του Υπαλληλικού Κώδικα που κυρώθη-
κε με το άρθρο πρώτο του ν. 3528/2007 (Α΄ 26), είναι 
πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης. Το άρθρο 31 
του Υπαλληλικού Κώδικα δεν ισχύει για τους Ιατρούς ΠΕ 
Δημόσιας Υγείας Ε.Σ.Υ..
4. Με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου καθορί-
ζεται το αναγκαίο προσωπικό για την κάλυψη της εικο-σιτετράωρης λειτουργίας του Οργανισμού, στο πλαίσιο της εκπλήρωσης των σκοπών του. Στους εργαζόμενους 
αυτούς καταβάλλεται αποζημίωση για εργασία καθ’ 
υπέρβαση του υποχρεωτικού ωραρίου, καθώς και για 
εργασία προς συμπλήρωση του υποχρεωτικού ωραρίου 
(κατά τις νυχτερινές ώρες, τις Κυριακές και τις εξαιρέ-
σιμες ημέρες) που καθορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 
20 του ν. 4354/2015 (Α΄ 176) ή τις κείμενες διατάξεις. 
Κατά τα λοιπά, εφαρμόζονται οι διατάξεις του Πρώτου 
Κεφαλαίου του ν. 4498/2017 (Α΄ 172) ως προς το ιατρικό 
προσωπικό.
5. Η επιλογή του Γενικού Επιστημονικού Διευθυντή και 
του Γενικού Διοικητικού Διευθυντή λαμβάνει χώρα, σύμ-
φωνα με το παρόν άρθρο για την πρώτη θητεία αυτού 
και σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στον ν. 3528/2007 (Α΄ 
26) για κάθε επόμενη θητεία, σύμφωνα με τα οριζόμενα 
ανωτέρω προσόντα.
Άρθρο 58
Υποχρεωτική δήλωση κρουσμάτων λοιμωδών
νοσημάτων και τήρηση αρχείουεπιδημιολογικών δεδομένων
1. Στον Ε.Ο.Δ.Υ. τηρείται αρχείο κρουσμάτων λοιμωδών 
νοσημάτων όπου δηλώνονται υποχρεωτικά τα κρού-
σματα λοιμωδών νοσημάτων και επιπρόσθετα, στον 
Ε.Ο.Δ.Υ. τηρούνται, σύμφωνα με τα διεθνή επιστημονικά 
πρότυπα και τις σχετικές οδηγίες του Παγκόσμιου Ορ-
γανισμού Υγείας και του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου 
Νοσημάτων (ECDC), για τα νοσήματα της αρμοδιότητάς 
του, αρχεία επιδημιολογικών δεδομένων και δειγμάτων 
βιολογικών υλικών που συστάθηκαν με το άρθρο 20 του 
ν. 3370/2005 (Α΄ 176).
2. Κάθε δημόσιος ή ιδιωτικός φορέας πρωτοβάθμιας, 
δευτεροβάθμιας ή τριτοβάθμιας παροχής υπηρεσιών 
υγείας, σε όλη την Επικράτεια, κάθε ιατρός που παρέ-
χει υπηρεσίες με οποιαδήπο τε σχέση εργασίας είτε στο 
Δημόσιο, σε Ο.Τ.Α. ή Ν.Π.Δ.Δ., είτε σε Ν.Π.Ι.Δ., καθώς και 
κάθε ελεύθερος επαγγελματίας ιατρός, υποχρεούται να 
ενημερώνει αμελλητί τον Ε.Ο.Δ.Υ., με κάθε πρόσφορο 
διαθέσιμο μέσο και, ιδίως, με ψηφιακή καταγραφή και δι-
ασύνδεση αρχείων (online), ηλεκτρονική αλληλογραφία, 
τηλεομοιοτυπία, τηλεγράφημα και τηλεφωνική επικοι-
νωνία, για κάθε κρούσμα νοσήματος της παραγράφου 1 που υποπίπτει στην αντίληψή του.
3. Με απόφαση του Υπουργού Υγείας, ύστερα από 
γνώμη του Δ.Σ. του Ε.Ο.Δ.Υ., καθορίζονται τα νοσήμα-
τα, τα οποία πρέπει υποχρεωτικά να δηλώνονται και 
να καταχωρίζονται στο αρχείο κρουσμάτων λοιμωδών νοσημάτων του Ε.Ο.Δ.Υ. και ρυθμίζεται κάθε άλλο θέμα σχετικό με τη δήλωση των νοσημάτων αυτών, κατά πε-ρίπτωση και κατά νόσημα ή κατηγορία νοσημάτων.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1112 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
4. Στον Ε.Ο.Δ.Υ. τηρούνται, σύμφωνα με τα διεθνή επι-
στημονικά πρότυπα και τις σχετικές οδηγίες του Παγκό-
σμιου Οργανισμού Υγείας και του Ευρωπαϊκού Κέντρου 
Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC), αρχεία επιδημιολογικών 
δεδομένων και δειγμάτων βιολογικών υλικών για τα νο-σήματα της αρμοδιότητάς του.
Άρθρο 59
Κέντρα Αναφοράς για συγκεκριμένα θέματαδημόσιας υγείας
1. Με απόφαση του Υπουργού Υγείας, ύστερα από 
γνώμη του Ε.ΣΥ.ΔΥ., καθορίζονται τα Κέντρα Αναφοράς 
για συγκεκριμένα νοσήματα ή καταστάσεις που άπτο-
νται της δημόσιας υγείας, η γεωγραφική κατανομή τους ανά την επικράτεια, ο τρόπος χρηματοδότησής τους, οι 
προδιαγραφές και κάθε άλλο θέμα σχετικό με τη λειτουρ-
γία τους. Με όμοια απόφαση μπορεί να αναγνωρίζονται 
εργαστήρια, τμήματα των Α.Ε.Ι., εργαστήρια της Εθνικής 
Σχολής Δημόσιας Υγείας (Ε.Σ.Δ.Υ.) και μονάδες νοσοκο-
μείων ή άλλων επιστημονικών ή ερευνητικών φορέων 
του ευρύτερου δημόσιου τομέα ως Κέντρα Αναφοράς 
για συγκεκριμένα νοσήματα, καθώς, επίσης, και να τους ανατίθενται αντίστοιχα ερευνητικά προγράμματα ή με-
λέτες ή και η παροχή εξειδικευμένων σχετικών υπηρε-σιών προς τον Ε.Ο.Δ.Υ..
2. Η αναγνώριση, σύμφωνα με την παράγραφο 1, 
Κέντρων Αναφοράς λαμβάνει χώρα μετά από δημόσια 
πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος του Υπουργού 
Υγείας και αιτιολογημένη γνώμη του Ε.Σ.Υ.Δ.Υ. η οποία αναρτάται στο διαδύκτυο, βάσει επιστημονικών κριτη-
ρίων που ορίζονται στην πρόσκληση αυτή, στα οποία 
περιλαμβάνονται η εμπειρία στο συγκεκριμένο αντι-
κείμενο, πιστοποιήσεις, στελέχωση με προσωπικό και 
επιστημονικό έργο.
3. Έως την έκδοση των αποφάσεων της παραγράφου 
1, τα εργαστήρια, τα τμήματα των Α.Ε.Ι., τα εργαστήρια της Ε.Σ.Δ.Υ. και οι μονάδες νοσοκομείων ή άλλων φορέ-
ων του ευρύτερου δημόσιου τομέα που έχουν νόμιμα 
αναγνωριστεί ως Κέντρα Αναφοράς για συγκεκριμένα 
νοσήματα και τους έχουν ανατεθεί αντίστοιχα ερευνητι-
κά προγράμματα ή μελέτες ή και η παροχή εξειδικευμέ-νων σχετικών υπηρεσιών, σύμφωνα με το άρθρο 20 του 
ν. 3370/2005 και τις κείμενες διατάξεις, εξακολουθούν 
να ασκούν τις αρμοδιότητές τους.
4. Οι επιμέρους όροι και οι προϋποθέσεις της συνερ-
γασίας του Ε.Ο.Δ.Υ. με τα Κέντρα Αναφοράς, όπως η εξει-
δίκευση των ερευνητικών προγραμμάτων ή μελετών, 
οι λεπτομέρειες σχετικά με την παροχή εξειδικευμένων 
σχετικών υπηρεσιών που ανατίθενται σε καθένα από 
αυτά, ή οι υποχρεώσεις τους για την παροχή επιδημιο-λογικών δεδομένων προς τον Ε.Ο.Δ.Υ., καθορίζονται με 
προγραμματική σύμβαση μεταξύ του Ε.Ο.Δ.Υ. και του 
φορέα στον οποίο υπάγονται τα τμήματα ή οι μονάδες 
της παραγράφου 1, ύστερα από έγκριση από τον Υπουρ-
γού Υγείας.
5. Τα Κέντρα Αναφοράς της παραγράφου 1 χρηματο-
δοτούνται από πιστώσεις που βαρύνουν τον προϋπο-
λογισμό του Υπουργείου Υγείας. Η διαχείριση της χρη-ματοδότησης πραγματοποιείται από τους Ε.Λ.Κ.Ε. ή τις αρμόδιες οικονομικές υπηρεσίες των φορέων που ανα-
γνωρίζονται ως Κέντρα Αναφοράς και υπόκεινται στην 
εποπτεία και στον διαχειριστικό έλεγχο του Υπουργείου 
Υγείας και των αρμόδιων κατά περίπτωση ελεγκτικών 
αρχών.
Άρθρο 60
Κεντρικό Εργαστήριο Δημόσιας Υγείαςκαι Περιφερειακά Εργα στήρια Δημόσιας Υγείας
1. Το Κεντρικό Εργαστήριο Δημόσιας Υγείας του άρ-
θρου 20 του ν. 3370/2005 αποτελεί οργανική μονάδα του 
Ε.Ο.Δ.Υ.. Τα Περιφερειακά Εργαστήρια Δημόσιας Υγείας 
του ίδιου άρθρου αποτελούν αποκεντρωμένες μονάδες 
του Ε.Ο.Δ.Υ..
2. Τμήματα των Α.Ε.Ι., η Ε.Σ.Δ.Υ., Ερευνητικά Κέντρα ή 
Περιφέρειες μπορεί να συνεργάζονται με τον Ε.Ο.Δ.Υ. 
για τη λειτουργία του Κεντρικού Εργαστηρίου Δημόσιας 
Υγείας και των Περιφερειακών Εργαστηρίων Δημόσιας 
Υγείας. Οι όροι και οι προϋποθέσεις της συνεργασίας 
του Ε.Ο.Δ.Υ. με καθέναν από τους ανωτέρω φορείς κα-
θορίζονται με προγραμματική σύμβαση που συνάπτεται 
μεταξύ τους.
3. Με απόφαση του Υπουργού Υγείας, ύστερα από ει-
σήγηση του Ε.ΣΥ.ΔΥ., καθορίζεται ο αριθμός, το αντικεί-
μενο δραστηριότητας των Περιφερειακών Εργαστηρίων 
Δημόσιας Υγείας, καθώς και η ίδρυση νέων ή η κατάρ-
γηση υφισταμένων.
Άρθρο 61
Οργανισμός και εσωτερικόςκανονισμός λειτουργίας
1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Διοικητικής Ανα-
συγκρότησης, Υγείας και Οικονομικών, που εκδίδεται 
ύστερα από γνώμη του Δ.Σ. του Ε.Ο.Δ.Υ., καταρτίζεται 
ο οργανισμός του, με τον οποίον συνιστώνται οι οργα-
νικές θέσεις και ρυθμίζονται η διοίκηση, η οργάνωση, 
η διαχείριση και η λειτουργία του Ε.Ο.Δ.Υ., τα θέματα 
που αφορούν το προσωπικό του Ε.Ο.Δ.Υ., εκτός των μι-σθολογικών, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα. Με την 
ίδια υπουργική απόφαση, μπορεί να συνιστώνται, να 
καταργούνται ή να τροποποιούνται οι Διευθύνσεις ή τα 
Τμήματα, πέραν αυτών που προβλέπονται στο άρθρο 
54, και να συνιστάται επιστημονικό συμβούλιο, το οποίο 
γνωμοδοτεί στο Δ.Σ. του Ε.Ο.Δ.Υ. για την άσκηση των 
αρμοδιοτήτων του. Στην απόφαση αυτή καθορίζονται 
επιπλέον η σύνθεση, η συγκρότηση και ο τρόπος ορι-
σμού των μελών του επιστημονικού συμβουλίου, καθώς 
και ο τρόπος λειτουργίας του.
2. Στην ανωτέρω υπουργική απόφαση μπορούν να 
προβλέπονται οργανικές θέσεις δημοσίου και ιδιωτικού 
δικαίου, καθώς και δικηγόρων-νομικών συμβούλων. Οι 
οργανικές θέσεις του κλάδου Ιατρών Δημόσιας Υγείας 
Ε.Σ.Υ. είναι δημοσίου δικαίου. Η πλήρωση των προβλε-πόμενων στον οργανισμό θέσεων μονίμων υπαλλήλων δημοσίου δικαίου, λαμβάνει χώρα μόνο μετά την απο-
χώρηση ή λύση της υπαλληλικής σχέσης υπαλλήλου 
ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου (Ι.Δ.Α.Χ.) κατά τον 
λόγο έναν προς έναν (μία πρόσληψη ανά μία αποχώρη-
ση). Με την κατά οποιονδήποτε τρόπο, λύση της σχέσης 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1113 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου υπαλλήλου 
του Ε.Ο.Δ.Υ., καταργείται αυτοδίκαια και η αντίστοιχη 
οργανική θέση που προβλέπεται στον οργανισμό.
Άρθρο 62
Κατάργηση ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.
1. Το νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου με την επω-
νυμία «Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων 
(ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.)», που έχει ιδρυθεί με το άρθρο 26 του 
ν. 2071/1992 (Α΄ 123), καταργείται και στα δικαιώματα 
και τις υποχρεώσεις του υπεισέρχεται, ως καθολικός δι-άδοχός του, ο Ε.Ο.Δ.Υ..
2. Η κυριότητα και κάθε άλλο εμπράγματο δικαίωμα 
επί του συνόλου της κινητής και ακίνητης περιουσίας 
του ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. περιέρχεται αυτοδικαίως χωρίς την τή-
ρηση οποιουδήποτε τύπου, πράξης ή συμβολαίου και 
χωρίς αντάλλαγμα, στον Ε.Ο.Δ.Υ.. Το Δ.Σ. του Ε.Ο.Δ.Υ. 
προβαίνει στη διενέργεια απογραφής όλων των κινη-
τών και ακινήτων, που κατά τις διατάξεις του παρόντος 
άρθρου περιέρχονται στην κυριότητα του Ε.Ο.Δ.Υ., ως 
καθολικού διαδόχου του ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. Απόσπασμα της 
έκθεσης απογραφής που περιγ ράφει τα ακίνητα που 
αποκτώνται κατά κυριότητα από τον Ε.Ο.Δ.Υ., καθώς 
και τα λοιπά εμπράγματα δικαιώματα επί των ακινήτων, καταχωρίζεται ατελώς στα οικεία βιβλία του υποθηκο-
φυλακείου, των κτηματολογικών γραφείων και άλλων 
αρμόδιων αρχών.
3. Εκκρεμείς δίκες ή δικαστικές υποθέσεις του 
ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ., σε οποιοδήποτε δικονομικό στάδιο και αν 
βρίσκονται, ενώπιον οποιουδήποτε αρμόδιου πολιτικού, 
ποινικού ή διοικητικού δικαστηρίου και εισαγγελικής 
ή ανακριτικής αρχής, συνεχίζονται από τον Ε.Ο.Δ.Υ. ως 
καθολικού διαδόχου του.
Άρθρο 63
Μεταβατικές διατάξεις
1. Μέχρι τη συγκρότηση του Δ.Σ. του Ε.Ο.Δ.Υ., σύμ-
φωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 50, οι αρμοδιό-τητές του ασκούνται από το Διοικητικό Συμβούλιο του ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.
2. Μέχρι τη δημοσίευση του οργανισμού, σύμφωνα με 
το άρθρο 61, εξακολουθεί να εφαρμόζεται ο εσωτερικός 
κανονισμός λειτουργίας του ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ., που εγκρίθηκε 
με την Υ1/οικ. 5028/22.6.2001 απόφαση του Υπουργού Υγείας και Πρόνοιας (Β΄ 831).
3. Το προσωπικό του ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. με σχέση εργασίας 
ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου μεταφέρεται αυτο-
δίκαια με την ίδια έννομη σχέση στον Ε.Ο.Δ.Υ. και κα-
τατάσσεται με απόφαση του Υπουργού Υγείας, ύστερα 
από γνώμη του Υπηρεσιακού Συμβουλίου του Υπουρ-
γείου Υγείας, σε αντίστοιχες κατά κατηγορία, κλάδο και 
ειδικότητα οργανικές θέσεις που προβλέπονται από τον 
οργανισμό του άρθρου 61 και αν δεν υπάρχουν, σε προ-
σωποπαγείς θέσεις που συνιστώνται με την ανωτέρω 
απόφαση, σύμφωνα με τα τυπικά τους προσόντα.
4. Με απόφαση του Υπουργού Υγείας, υπάλληλοι που 
υπηρετούν ως ιατροί ΠΕ στον Ε.Ο.Δ.Υ., ύστερα από αίτη-
σή τους, η οποία υποβάλλεται εντός τριάντα (30) μηνών 
από την δημοσίευση του παρόντος και κρίση του Συμ-βουλίου Επιλογής Ιατρών Δημόσιας Υγείας του άρθρου 
11 του ν. 3172/2003 (Α΄ 197), εντάσσονται σε αντίστοιχη 
κενή οργανική θέση του κλάδου Ιατρών Δημόσιας Υγείας 
Ε.Σ.Υ. που προβλέπεται στον Οργανισμό του άρθρου 61, 
και σε περίπτωση που δεν υπάρχει κενή οργανική θέση, 
σε θέση που προκύπτει από μετατροπή της οργανικής 
τους θέσης από ΠΕ Ιατρών σε Ιατρών Δημόσιας Υγείας 
Ε.Σ.Υ., για τους οποίους θα ισχύουν τα προβλεπόμενα 
στον ν. 2519/1997 (Α΄ 165) μη εφαρμοζομένων των ηλι-
κιακών ορίων και στον ν. 3172/2003 (Α΄ 179). Με διαπι-
στωτική πράξη του Υπουργού Υγείας, λύεται αυτοδίκαια 
η υπαλληλική σχέση των προαναφερόμενων Ιατρών είτε 
στην περίπτωση που δεν υποβάλουν εμπρόθεσμα αίτη-
ση είτε στην περίπτωση που απορριφθεί αιτιολογημένα 
η αίτησή τους.
5. Υπάλληλοι του ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ., με σύμβαση εργασίας 
ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, που έχουν διατεθεί 
με οποιοδήποτε καθεστώς σε άλλους φορείς Γενικής Κυ-
βέρνησης, επιτρέπεται να μεταταγούν στους φορείς που 
έχουν διατεθεί και υπηρετούν, ύστερα από αίτησή τους 
που υποβάλλεται μέσα σε δύο (2) μήνες από τη δημο-
σίευση του παρόντος. Η μετάταξη διενεργείται με κοινή 
απόφαση του Υπουργού Υγείας και του κατά περίπτωση 
αρμόδιου Υπουργού, ύστερα από γνώμη του Υπηρε-
σιακού Συμβουλίου της υπηρεσίας υποδοχής, σε κενή 
θέση κλάδου της ίδιας ή ανώτερης κατηγορίας και, αν 
δεν υπάρχει, σε προσωποπαγή θέση που συνιστάται με 
την απόφαση αυτή. Στην περίπτωση των ιατρών, που ερ-
γάζονται σε δημόσια νοσοκομεία, η μετάταξη γίνεται το 
αργότερο εντός τριών (3) ετών από τη δημοσίευση του 
παρόντος, σε κενή ή προσωποπαγή θέση του κλάδου 
Ειδικευμένων Ιατρών Ε.Σ.Υ., ύστερα από αξιολόγηση του 
Συμβουλίου της παρ. 3 του άρθρου 8 του ν. 4558/2018 
(Α΄ Ί40) και εφόσον προσκομίζεται μετά την αξιολόγηση 
του ως άνω συμβουλίου, αποδεικτικό περί διακοπής της 
άσκησης ιδιωτικού έργου. Οι ιατροί του ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. που 
έχουν διατεθεί σε Μονάδες Ειδικών Λοιμώξεων, εφόσον 
μεταταχθούν στους οικείους φορείς, δεν επιτρέπεται να 
μετακινηθούν σε οποιαδήποτε άλλη μονάδα ή θέση, 
πλην των ανωτέρω μονάδων, εντός του φορέα που με-
τατάσσονται. Αν, είτε δεν υποβληθεί αίτηση για μετάταξη 
από τον υπάλληλο είτε απορριφθεί η αίτησή του αυτή, ο 
υπάλληλος κατατάσσεται, σύμφωνα με την παράγραφο 
3 ή 4 σε κενή ή προσωποπαγή θέση του Ε.Ο.Δ.Υ..
Η παρούσα παράγραφος ισχύει κατ’ εξαίρεση του 
ν. 4440/2016.
6. Ιατροί των παραγράφων 4 και 5, μπορούν να συ-
νεχίσουν την άσκηση ιδιωτικού έργου, έως την ένταξη 
ή μετατροπή της θέσης τους ή την μετάταξή τους στον 
κλάδο Ιατρών Δημόσιας Υγείας Ε.Σ.Υ. ή στον κλάδο Ει-δικευμένων Ιατρών Ε.Σ.Υ..
7. Λοιπό προσωπικό του Ε.Ο.Δ.Υ., πλην ιατρών, μπο-
ρούν να συνεχίσουν την άσκηση ιδιωτικού έργου, εφό-
σον υποβάλουν αίτηση εντός ενός (1) μηνός, μετά την 
δημοσίευση του οργανισμού του άρθρου 61 και έως την κρίση του αρμόδιου υπηρεσιακού συμβουλίου, 
σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρου 31 του Υπαλ-
ληλικού Κώδικα που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν. 3528/2007 (Α΄ 26).
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1114 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
8. Προγραμματικές συμβάσεις που έχουν συναφθεί με-
ταξύ φορέων της παραγράφου 1 του άρθρου 59 και του ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. διατηρούνται σε ισχύ και δύνανται να ανανε-
ώνονται, μέχρι την έκδοση της σχετικής απόφασης του 
Υπουργού Υγείας που προβλέπεται στην ίδια παράγραφο.
9. Όπου στις κείμενες διατάξεις αναφέρεται το «ΚΕ.
ΕΛ.Π.ΝΟ.» εφεξής θα θεωρείται ο «Ε.Ο.Δ.Υ. ».
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄ 
ΣΥΣΤΑΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ
ΝΕΟΠΛΑΣΙΩΝ
Άρθρο 64
Σύσταση-επωνυμία-έδρα
Συνιστάται νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου με την 
επωνυμία «Εθνικό Ινστιτούτο Νεοπλασιών» («ΕΙNE») 
και στην αγγλική γλώσσα «Hellenic National Cancer 
Institute» («HNCI»), που εποπτεύεται από τον Υπουργό Υγείας. Το ΕΙΝΕ έχει έδρα σε δήμο εντός των ορίων του 
νομού Αττικής.
Άρθρο 65
Σκοπός
Σκοπός του Ινστιτούτου, είναι η εισήγηση εθνικής 
στρατηγικής, καθώς και ο συντονισμός και η υποβο-
ήθηση των ενεργειών για την πρόληψη, τη διάγνωση 
και τη θεραπεία των συμπαγών και αιματολογικών νε-
οπλασματικών νοσημάτων ασθενών κάθε ηλικίας, την 
προαγωγή της έρευνας, την ενημέρωση του κοινού και 
τη συνεχιζόμενη εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας, 
καθώς και την ανακουφιστική φροντίδα και τη φροντίδα 
ασθενών τελικού σταδίου. Το Ινστιτούτο παρέχει μια ολο-
κληρωμένη προσέγγιση που περιλαμβάνει την ιατρική, κοινωνική και οικονομική διάσταση της αντιμετώπισης των νεοπλασματικών νοσημάτων σε όλους τους τομείς παρέμβασης, πρόληψης, ελέγχου, φροντίδας και έρευ-νας, προς όφελος των ασθενών και των συγγενών τους και του ευρύτερου κοινωνικού συνόλου.
Άρθρο 66
Αντικείμενο – Αρμοδιότητες
Το ΕΙΝΕ έχει τις εξής αρμοδιότητες:
α) Σχεδιάζει και εισηγείται στον Υπουργό Υγείας τη 
διαμόρφωση του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την αντι-
μετώπιση των νεοπλασματικών νοσημάτων, τόσο γενικά 
όσο και ειδικά σε ό,τι αφορά την έρευνα, την πρόληψη, 
τη διάγνωση, τη θεραπεία και τη φροντίδα, καθώς και 
την εναρμόνιση της Ελλάδας με τις Οδηγίες των αντί-
στοιχων ευρωπαϊκών οργανισμών και επιστημονικών 
οργανώσεων,
β) συνεργάζεται με ογκολογικές και αιματολογικές κλι-
νικές νοσοκομείων, ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα της 
ημεδαπής και της αλλοδαπής, κρατικές υπηρεσίες, ινστι-
τούτα καρκίνου της αλλοδαπής, διεθνείς οργανισμούς, 
ερευνητικά ιδρύματα της ημεδαπής και της αλλοδαπής, 
επιστημονικές εταιρείες π ου έχουν δραστηριότητες συ-
ναφείς προς τους σκοπούς του και ερευνητικά δίκτυα 
και υποδομές,
γ) συνεργάζεται, με κάθε πρόσφορο μέσο, με τα κέντρα 
παροχής υπηρεσιών πρωτοβάθμιας, δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας ιατρικής περίθαλψης των πασχόντων 
από νεοπλασματικές ασθένειες με στόχο τη βέλτιστη 
θεραπευτική αντιμετώπιση της νόσου σε όλα τα στάδια, 
συμπεριλαμβανομένης της ανακουφιστικής φροντίδας 
και της φροντίδας ασθενών με νόσο τελικού σταδίου,
δ) καταρτίζει και υλοποιεί προγράμματα καταγραφής 
παραγόντων κινδύνου, πρόληψης και έγκαιρης διάγνω-
σης των νεοπλασματικών νοσημάτων, συμπεριλαμβα-
νομένων προγραμμάτων μαζικού προσυμπτωματικού 
ελέγχου (screening),
ε) καταρτίζει και συμμετέχει στην υλοποίηση προ-
γραμμάτων υγειονομικής υποστήριξης ευάλωτων πλη-θυσμών,
στ) καταρτίζει και συμμετέχει στην υλοποίηση προ-
γραμμάτων γενετικής συμβουλευτικής και εξατομικευ-
μένης ιατρικής αντιμετώπισης των νεοπλασματικών 
νοσημάτων,
ζ) καταρτίζει και συμμετέχει στην υλοποίηση προγραμ-
μάτων κοινωνικής και ψυχολογικής υποστήριξης των 
ασθενών και των οικείων τους,
η) καταρτίζει και συμμετέχει στην υλοποίηση προ-
γραμμάτων ιατρικής παρακολούθησης ατόμων με ιστο-
ρικό νεοπλασματικών νοσημάτων,
θ) καταρτίζει και συμμετέχει στην υλοποίηση προ-
γραμμάτων κοινωνικής και εργασιακής επανένταξης 
ατόμων με ιστορικό νεοπλασματικών νοσημάτων,
ι) γνωμοδοτεί για θέματα βιοηθικής και δεοντολογίας 
που άπτονται του αντικειμένου του, ύστερα από ερώτη-
μα της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής του άρθρου 10 του 
ν. 2667/1998 (Α΄ 281),
ια) συντάσσει και δημοσιεύει τεκμηριωμένες κατευ-
θυντήριες οδηγίες για την πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση, συμπεριλαμβανομένων οδηγιών μαζικού 
προσυμπτωματικού ελέγχου, καθώς και για την αντιμε-τώπιση των νεοπλασματικών νοσημάτων,
ιβ) καταρτίζει ή και διεξάγει ερευνητικά προγράμματα, 
σε επίπεδο βασικής έρευνας ή επιδημιολογικών ερευ-
νών, συμπεριλαμβανομένων κλινικών δοκιμών σχετικών 
με το αντικείμενό του,
ιγ) μεριμνά για την ενημέρωση του κοινού με κάθε 
πρόσφορο μέσο,
ιδ) εκπονεί ή συμμετέχει στην εκπόνηση προγραμμά-
των συνεχιζόμενης εκπαίδευσης των επαγγελματιών 
υγείας σε πανελλήνιο επίπεδο και οργανώνει και επο-
πτεύει συνέδρια, διαλέξεις, ανακοινώσεις και κάθε είδους 
επιστημονική δραστηριότητα σχετική με το αντικείμενό 
του,
ιε) εκδίδει συγγράμματα ή περιοδικά,
ιστ) τηρεί το Εθνικό Αρχείο Νεοπλασιών, που προβλέ-
πεται στο άρθρο 20 του ν. 3370/2005 (Α΄ 176), προκει-μένου να αξιοποιηθεί για τη διαμόρφωση του μητρώου 
ασθενών με νεοπλασματικά νοσήματα, σε συνεργασία 
με την Επιτροπή του άρθρου 15 της οικ. 3457/14.1.2014 
απόφασης του Υπουργού Υγείας (Β΄ 64) και την Επιτροπή 
Αξιολόγησης και Αποζημίωσης Φαρμάκων Ανθρώπινης 
Χρήσης του άρθρου 247 του ν. 4512/2018 (Α΄ 5),
ιζ) συνάπτει προγραμματικές συμφωνίες συνεργασίας 
με φορείς συναφούς αντικειμένου, ύστερα από έγκριση 
του Υπουργού Υγείας.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1115 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
Άρθρο 67
Παραρτήματα
Με απόφαση του Υπουργού Υγείας, ύστερα από γνώμη 
του Διοικητικού Συμβουλίου του ΕΙΝΕ, μπορεί να ιδρύ-
ονται ένα ή περισσότερα παραρτήματα του ΕΙΝΕ. Με 
την ίδια απόφαση, ορίζεται ο τρόπος διοίκησης και ο 
κανονισμός λειτουργίας του αντίστοιχου παραρτήματος.
Άρθρο 68Όργανα διοίκησης
Όργανα διοίκησης του ΕΙΝΕ είναι:
α) Ο Πρόεδρος του Ινστιτούτου,β) το διοικητικό συμβούλιο (Δ.Σ.).
Άρθρο 69
Σύνθεση - ΑρμοδιότητεςΔιοικητικού Συμβουλίου
1. Το Διοικητικό Συμβούλιο συγκροτείται με απόφαση 
του Υπουργού Υγείας και αποτελείται από έντεκα (11) 
μέλη ως εξής:
α) Τρία (3) μέλη, τα οποία είναι εν ενεργεία μέλη ΔΕΠ 
ιατρικής σχολής ή Ιατρός ΕΣΥ με βαθμό Διευθυντή, κά-τοχος διδακτορικού διπλώματος και με ειδικότητα: αα) 
παθολογίας-ογκολογίας, ββ) αιματολογίας και γγ) με 
εμπειρία ή εγνωσμένο επιστημονικό έργο στο αντικείμε-
νο της επιδημιολογίας των νεοπλασματικών νοσημάτων, 
εκ των οποίων ο ένας ορίζεται με την ίδια απόφαση ως Πρόεδρος,
β) το Γενικό Επιστημονικό Διευθυντή του Ινστιτούτου, 
ως Αντιπρόεδρο του Δ.Σ., ο οποίος είναι ιατρός, με ει-
δικότητα παθολογίας-ογκολογίας ή αιματολογίας ή με 
αντικείμενο την επιδημιολογία των νεοπλασματικών 
νοσημάτων και κάτοχος διδακτορικού τίτλου σπουδών,
γ) έναν (1) ιατρό με ειδικότητα ακτινοθεραπευτικής 
ογκολογίας και αναγνωρισμένη εμπειρία στα νεοπλα-
σματικά νοσήματα,
δ) έναν (1) ιατρό με ειδικότητα χειρουργικής και ανα-
γνωρισμένη εμπειρία στη χειρουργική ογκολογία,
ε) έναν (1) ιατρό με ειδικότητα παιδιατρικής και ανα-
γνωρισμένη εμπειρία στην παιδιατρική αιματολογία ή 
ογκολογία,
στ) έναν (1) ιατρό με ειδικότητα παθολογικής ανατο-
μικής και αναγνωρισμένη εμπειρία στα νεοπλασματικά νοσήματα,
ζ) έναν (1) Βιολόγο ή Μοριακό Βιολόγο με εμπειρία 
στα νεοπλασματικά νοσήματα,
η) τον Πρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου του Εθνι-
κού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (Ε.Ο.Δ.Υ.) ή άλλο μέλος 
του Διοικητικού Συμβουλίου του Ε.Ο.Δ.Υ. που υποδει-
κνύεται από αυτό,
θ) τον Πρόεδρο της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου 
ή άλλο μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ομοσπον-
δίας που υποδεικνύεται από αυτό.
2. Το Διοικητικό Συμβούλιο έχει τις εξής αρμοδιότητες:
α) σχεδιάζει την επιστημονική στρατηγική του ΕΙΝΕ,β) αποφασίζει για κάθε θέμα που αφορά τη διοίκηση 
και διαχείριση της περιουσίας και των πόρων, τη διενέρ-
γεια των δαπανών, τη δραστηριότητα και την εν γένει 
λήψη μέτρων, για την εκπλήρωση του σκοπού του ΕΙΝΕ,γ) συνιστά συμβουλευτικές Επιτροπές, όπως η Διεθνής 
Επιστημονική Συμβουλευτική Επιτροπή, η Επιτροπή Βιο-
ηθικής, η Ελεγκτική Επιτροπή και η Επιτροπή ληπτών των 
υπηρεσιών του Ινστιτούτου και Επαγγελματιών Υγείας,
δ) καταρτίζει και υποβάλλει προς έγκριση στον Υπουρ-
γό Υγείας τον εσωτερικό κανονισμό λειτουργίας του Ιν-
στιτούτου,
ε) καταρτίζει και υποβάλλει προς έγκριση στον Υπουρ-
γό Υγείας τον προϋπολογισμό και τον απολογισμό του 
Ινστιτούτου και κατανέμει τις πιστώσεις του.
3. Ο Πρόεδρος του ΕΙΝΕ έχει τις εξής αρμοδιότητες:α) συγκαλεί το Δ.Σ., καταρτίζει την ημερήσια διάταξη 
και προεδρεύει στις συνεδριάσεις του,
β) μεριμνά για την εφαρμογή των αποφάσεων του Δ.Σ.,
γ) εκπροσωπεί το Ινστιτούτο στις σχέσεις του με δι-
οικητικές, δικαστικές ή άλλες αρχές και τρίτους στην 
ημεδαπή και αλλοδαπή,
δ) εισηγείται στο Δ.Σ. τον ετήσιο οικονομικό προϋπο-
λογισμό, καθώς και τον ταμειακό προγραμματισμό και απολογισμό,
ε) μπορεί να μεταβιβάζει το δικαίωμα υπογραφής εγ-
γράφων στους Προϊσταμένους των Διευθύνσεων του 
Ινστιτούτου,
στ) υπογράφει τις συμβάσε ις εκτέλεσης ερευνητικών 
προγραμμάτων ή άλλων έργων σχετικών με το αντικείμε-
νο του Ινστιτούτου, σύμφωνα με τις σχετικές αποφάσεις 
του Δ.Σ.,
ζ) κατανέμει το προσωπικό του Ινστιτούτου, ύστερα 
από απόφαση του Δ.Σ., και καθορίζει τα καθήκοντα των 
εργαζομένων,
η) υπογράφει τις συμβάσεις εργασίας ή έργου του προ-
σωπικού που προσλαμβάνεται με αποφάσεις του Δ.Σ.,
θ) μπορεί να παρίσταται στις συνεδριάσεις του Επιστη-
μονικού Συμβουλίου και κάθε άλλης Ομάδας Εργασίας,
ι) εγκρίνει τις πάσης φύσεως δαπάνες για τη λειτουργία 
του Ινστιτούτου, ύστερα από απόφαση του Δ.Σ.,
ια) αποφασίζει για τις πάσης φύσεως υπηρεσιακές με-
ταβολές του προσωπικού του Ινστιτούτου και εγκρίνει τις 
μετακινήσεις του για εκτέλεση υπηρεσίας στο εσωτερικό 
ή το εξωτερικό, ύστερα από απόφαση του Δ.Σ.,
ιβ) συγκροτεί ομάδες από υπαλλήλους του Ινστιτούτου 
ή και άλλους ειδικούς για τη μελέτη, εισήγηση ή παροχή 
γνωμοδοτήσεων για θέματα που αφορούν τη δραστηρι-
ότητα του Ινστιτούτου, ανάλογα με τις εκάστοτε παρου-
σιαζόμενες ανάγκες,
ιγ) προΐσταται διοικητικά όλων των Διευθύνσεων του 
ΕΙΝΕ και μεριμνά για την οργάνωση, τον συντονισμό και 
την καθοδήγηση του εκτελούμενου έργου.
4. Το Δ.Σ. συνεδριάζει με πρόσκληση του Πρόεδρου 
του Ινστιτούτου, τακτικά, μία (1) φορά το μήνα και, έκτα-
κτα, όσες φορές κριθεί αναγκαίο από τον Πρόεδρο ή το 
ζητήσουν εγγράφως από τον Πρόεδρο τέσσερα (4) μέλη 
του Δ.Σ. Το Δ.Σ. έχει απαρτία όταν είναι παρόντα πέντε 
(5) μέλη. Οι αποφάσεις λαμβάνονται με απόλυτη πλει-
οψηφία των παρόντων και, σε περίπτωση ισοψηφίας, 
υπερισχύει η ψήφος του Προέδρου. Για τις συνεδριάσεις 
τηρούνται πρακτικά, τα οποία υπογράφονται από όλα τα 
μέλη. Χρέη εισηγητή στο Δ.Σ. εκτελεί ο Πρόεδρος ή το μέλος του Δ.Σ. που ορίζεται από αυτόν.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1116 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
5. Η θητεία των μελών του Δ.Σ. είναι τετραετής και μπο-
ρεί να ανανεωθεί μία (1) φορά. Ο διορισμός νέου μέλους, 
κατά τη διάρκεια της θητείας του Δ.Σ., λόγω κένωσης 
θέσης, για οποιονδήποτε λόγο, γίνεται για το χρόνο μέχρι 
τη λήξη της θητείας των λοιπών μελών. Μετά τη λήξη της 
θητείας του, ο Πρόεδρος μπορεί, εφόσον το επιθυμεί, να 
λάβει τον τίτλο του Επίτιμου Προέδρου του ΕΙΝΕ και να 
μετέχει στο Επιστημονικό Συμβούλιο του ΕΙΝΕ, χωρίς 
δικαίωμα ψήφου. Τα καθήκοντα του Επίτιμου Προέδρου 
είναι άμισθα.
6. Η επιλογή των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου 
γίνεται, σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται στον
ν. 4369/2016.
Άρθρο 70
Διορισμός των μελών του Δ.Σ.και αρμοδιότητες Γενικού Επιστημονικού 
Διευθυντή του ΕΙΝΕ
1. Η θέση του Γενικού Επιστημονικού Διευθυντή και 
Αντιπροέδρου του Δ.Σ. του ΕΙΝΕ είναι πλήρους απασχό-
λησης.
2. Για την πλήρωση των θέσεων των μελών του Δ.Σ. 
του ΕΙΝΕ των περιπτώσεων α΄ έως ζ΄ της παραγράφου 
1 του άρθρου 69 εκδίδεται πρόσκληση εκδήλωσης εν-
διαφέροντος από τον Υπουργό Υγείας. Η προκήρυξη 
δημοσιεύεται σε μία (1) ημερήσια εφημερίδα πανελλή-
νιας κυκλοφορίας και αναρτάται στην ιστοσελίδα του 
Υπουργείου Υγείας και στο σύστημα ΔΙΑΥΓΕΙΑ.
3. Απαραίτητη προϋπόθεση για την πλήρωση των θέ-
σεων των μελών του Δ.Σ. του ΕΙΝΕ των περιπτώσεων α΄ 
έως ζ΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 69 είναι οι υποψή-
φιοι για τις θέσεις να διαθέτουν διεθνώς αναγνωρισμένο 
επιστημονικό κύρος, κλινική ή ερευνητική, σε διεθνές 
επίπεδο, εμπειρία, που αποδεικνύεται με δημοσιεύσεις 
σε έγκριτα διεθνή επιστημονικά περιοδικά και αναφορές 
στη διεθνή βιβλιογραφία, και εκπαίδευση ή υπηρεσία 
σε ειδικά κέντρα ασχολούμενα με τα νεοπλασματικά 
νοσήματα.
4. Η αξιολόγηση των υποψηφίων για τις θέσεις των 
μελών του Δ.Σ. του ΕΙΝΕ των περιπτώσεων α΄ έως ζ΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 69 γίνεται από την Εκτελε-
στική Επιτροπή του Κ.Ε.Σ.Υ.. Η Εκτελεστική Επιτροπή 
του Κ.Ε.Σ.Υ., ύστερα από εξέταση των αιτήσεων και των 
βιογραφικών σημειωμάτων των υποψηφίων, συντάσσει 
και υποβάλλει στον Υπουργό Υγείας πρακτικό για τη δι-
αδικασία αξιολόγησης, στο οποίο συμπεριλαμβάνεται 
πίνακας κατάταξης με τους τρεις (3) επικρατέστερους 
υποψηφίους για κάθε θέση και αιτιολογείται η επιλογή 
τους. Αν συνολικά οι υποψήφιοι είναι λιγότεροι από τρεις 
(3) για κάθε θέση, η επιτροπή υποβάλλει στον Υπουργό Υγείας πρακτικό επιλογής και κατάταξης με λιγότερους 
επικρατέστερους υποψηφίους. Τα μέλη του Δ.Σ. του ΕΙΝΕ 
των περιπτώσεων α΄ έως ζ΄ της παραγράφου 1 του άρ-
θρου 69 διορίζονται με απόφαση του Υπουργού Υγείας, 
ο οποίος επιλέγει υποχρεωτικά έναν (1) από τους επικρα-
τέστερους υποψηφίους για κάθε προς πλήρωση θέση. 
Η απόφαση διορισμού δημοσιεύεται στην Εφημερίδα 
της Κυβερνήσεως.
5. Ο Πρόεδρος του ΕΙΝΕ μπορεί να μεταβιβάζει μέρος των αρμοδιοτήτων του στον Αντιπρόεδρο ή σε άλλα 
μέλη του Δ.Σ.. Ο Επιστημονικός Γενικός Διευθυντής και 
Αντιπρόεδρος του Δ.Σ. συνεπικουρεί τον Πρόεδρο στο 
έργο του και τον αναπληρώνει σε περίπτωση απουσί-
ας ή κωλύματος, μέχρι την άρση του κωλύματος ή την αντικατάστασή του.
Άρθρο 71
Διορισμός επιστημονικά υπευθύνων της
Διεύθυνσης Έρευνας, της ΔιεύθυνσηςΣχεδιασμού Στρατηγικών πρόληψης,έγκαιρης διάγνωσης, θεραπείας
και ανακουφιστικής φροντίδας,
της Διεύθυνσης Μητρώων νεοπλασματικώννοσημάτων και της Διεύθυνσης Παιδιατρικής
Αιματολογίας-Ογκολογίας
1. Οι επιστημονικά υπεύθυνοι της Διεύθυνσης Έρευ-
νας, της Διεύθυνσης Σχεδιασμού Στρατηγικών πρόλη-
ψης, έγκαιρης διάγνωσης, θεραπείας και ανακουφιστικής 
φροντίδας, της Διεύθυνσης Μητρώων νεοπλασματικών 
νοσημάτων και της Διεύθυνσης Παιδιατρικής Αιματολο-
γίας-Ογκολογίας πρέπει να διαθέτουν τα προσόντα που 
προβλέπονται στο παρόν.
2. Για την πλήρωση των θέσεων της παραγράφου 1 
εκδίδεται προκήρυξη από το Δ.Σ. του ΕΙΝΕ. Η προκήρυξη 
δημοσιεύεται σε μία (1) ημερήσια εφημερίδα πανελλή-
νιας κυκλοφορίας και αναρτάται στην ιστοσελίδα του 
Υπουργείου Υγείας και στο σύστημα ΔΙΑΥΓΕΙΑ.
3. Η αξιολόγηση των υποψηφίων για τις θέσεις της 
παραγράφου 1 γίνεται από το Δ.Σ. του ΕΙΝΕ. Το Δ.Σ. 
του ΕΙΝΕ, ύστερα από εξέταση των αιτήσεων και των 
βιογραφικών σημειωμάτων των υποψηφίων, συντάσσει 
και υποβάλλει στον Υπουργό Υγείας πρακτικό για τη δι-
αδικασία αξιολόγησης, στο οποίο συμπεριλαμβάνεται 
πίνακας κατάταξης με τους τρεις (3) επικρατέστερους 
υποψήφιους για κάθε θέση και αιτιολογείται η επιλο-
γή τους. Αν συνολικά οι υποψήφιοι είναι λιγότεροι από τρεις (3) για κάθε θέση, το Δ.Σ. του ΕΙΝΕ υποβάλλει στον 
Υπουργό Υγείας πρακτικό επιλογής και κατάταξης με 
λιγότερους επικρατέστερους υποψηφίους.
4. Οι επιστημονικά Υπεύθυνοι των Διευθύνσεων του 
ΕΙΝΕ διορίζονται με απόφαση του Υπουργού Υγείας, ο 
οποίος επιλέγει υποχρεωτικά έναν από τους επικρατέ-
στερους υποψηφίους για κάθε προς πλήρωση θέση. Η απόφαση διορισμού δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
5. Η θητεία των επιστημονικά υπευθύνων των Διευ-
θύνσεων του ΕΙΝΕ είναι τετραετής, με δυνατότητα ανα-νέωσης μία φορά.
6. Οι επιστημονικά υπεύθυνοι των Διευθύνσεων του 
ΕΙΝΕ λαμβάνουν αποδοχές Προϊσταμένου Διεύθυνσης 
του δημόσιου τομέα, σύμφωνα με τον ν. 4354/2015 (Α΄ 176), εφόσον είναι πλήρους απασχόλησης.
Άρθρο 72
Επιστημονικό Συμβούλιο
1. Το Επιστημονικό Συμβούλιο (Ε.Σ.) αποτελεί συμβου-
λευτικό όργανο του ΕΙΝΕ, συγκροτείται με απόφαση του 
Δ.Σ. και αποτελείται από εννέα (9) μέλη ως εξής:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1117 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
α) τον Πρόεδρο της Εταιρείας Ογκολόγων Παθολόγων 
Ελλάδας ή άλλο μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της 
Εταιρείας που υποδεικνύεται από αυτό,
β) τον Πρόεδρο της Ελληνικής Αιματολογικής Εται-
ρείας ή άλλο μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της 
Εταιρείας που υποδεικνύεται από αυτό,
γ) τον Πρόεδρο της Εταιρείας Ακτινοθεραπευτικής 
Ογκολογίας ή άλλο μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας που υποδεικνύεται από αυτό ,
δ) τον Πρόεδρο της Ελληνικής Εταιρείας Παθολογικής 
Ανατομικής ή άλλο μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας που υποδεικνύεται από αυτό,
ε) τον Πρόεδρο της Ελληνικής Εταιρείας Χειρουργικής 
Ογκολογίας ή άλλο μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας που υποδεικνύεται από αυτό,
στ) τον Πρόεδρο της Ελληνικής Εταιρείας Παιδιατρικής 
Αιματολογίας-Ογκολογίας ή άλλο μέλος του Διοικητικού 
Συμβουλίου της Εταιρείας που υποδεικνύεται από αυτό,
ζ) έναν (1) Βιολόγο ή Μοριακό Βιολόγο με εμπειρία 
στα νεοπλασματικά νοσήματα,
η) έναν (1) διαιτολόγο – διατροφολόγο με εμπειρία 
στα νεοπλασματικά νοσήματα, που υποδεικνύεται από 
το διοικητικό συμβούλιο του Πανελλήνιου Συλλόγου 
Διαιτολόγων – Διατροφολόγων,
θ) έναν (1) νοσηλευτή, μέλος ΔΕΠ, με εμπειρία στα 
νεοπλασματικά νοσήματα που υποδεικνύεται από τους 
προέδρους των Τμημάτων Νοσηλευτικής των ΑΕΙ της 
Χώρας.
2. Στο Επιστημονικό Συμβούλιο συμμετέχουν, επίσης, 
χωρίς δικαίωμα ψήφου, οι Επίτιμοι Πρόεδροι του ΕΙΝΕ, μετά τη λήξη της θητείας τους ως Προέδρων του ΕΙΝΕ.
3. Για την επιλογή του Βιολόγου, μέλους του ΕΣ της 
περίπτωσης ζ΄της παραγράφου 1, εκδίδεται πρόσκληση 
εκδήλωσης ενδιαφέροντος από το Δ.Σ. του ΕΙΝΕ στην 
ιστοσελίδα της ΕΙΝΕ, στην Διαύγεια και σε δύο (2) εφημε-
ρίδες πανελλαδικής εμβέλειας. Οι υποψήφιοι για τη θέση 
αυτή πρέπει να διαθέτουν πτυχίο Βιολογίας από ΑΕΙ της 
ημεδαπής ή της αλλοδαπής, μεταπτυχιακό ή διδακτορι-
κό τίτλο σπουδών στο ίδιο αντικείμενο, αναγνωρισμένο 
επιστημονικό κύρος, κλινική και ερευνητική εμπειρία, 
που να αποδεικνύεται με δημοσιεύσεις σε έγκριτα διε-
θνή επιστημονικά περιοδικά και αναφορές στη διεθνή 
βιβλιογραφία, καθώς και εκπαίδευση σε ειδικά κέντρα ή 
νοσοκομεία ασχολούμενα με τα νεοπλασματικά νοσήμα-
τα. Η αξιολόγηση των υποψηφίων και η τελική επιλογή 
του επικρατέστερου γίνεται από το Δ.Σ. του ΕΙΝΕ με αι-τιολογημένη απόφασή του.
4. Η θητεία των μελών του ΕΣ είναι τετραετής με δυ-
νατότητα ανανέωσης μία φορά. Τα μέλη του ΕΣ κατά 
την πρώτη συνεδρίασή του κάθε χρόνο, εκλέγουν τον 
συντονιστή του ΕΣ.
5. Ο συντονιστής διευθύνει τις συνεδριάσεις του ΕΣ και 
παρίσταται, εφόσον κληθεί, προκειμένου να εισηγηθεί 
θέματα της αρμοδιότητάς του, στις συνεδριάσεις του Δ.Σ. 
από τις οποίες και αποχωρεί πριν από την έναρξη της 
ψηφοφορίας. Το ΕΣ συνέρχεται μία (1) φορά τον μήνα 
και είναι αρμόδιο να:
α) συντονίζει το επιστημονικό έργο των Διευθύνσεων 
του άρθρου 73,β) συζητά και προτείνει λύσεις στο Δ.Σ. για τα θέματα 
που προκύπτουν και αφορούν τη λειτουργία των ανω-τέρω διευθύνσεων,
γ) εισηγείται στο Δ.Σ. κάθε είδους επιστημονική δρα-
στηριότητα, η οποία θα μπ ορούσε να αναληφθεί από 
το Ινστιτούτο προκειμένου να πραγματοποιηθούν οι 
σκοποί του,
δ) αξιολογεί κάθε πρόταση άλλου φορέα για συνεργα-
σία και υποβάλλει σχετική εισήγηση στο Δ.Σ., το οποίο 
λαμβάνει και την τελική απόφαση.
Άρθρο 73
Διοικητική διάρθρωση ΕΙΝΕ
Το ΕΙΝΕ διαρθρώνεται σε Διευθύνσεις και Τμήματα ως 
εξής:
α) Διεύθυνση Έρευνας.
Αρμοδιότητες της Διεύθυνσης Έρευνας είναι η κατάρ-
τιση ή και διεξαγωγή ερευνητικών προγραμμάτων, σε 
επίπεδο βασικής έρευνας ή κλινικών δοκιμών ή επιδη-
μιολογικών ερευνών, συμπεριλαμβανομένων κλινικών 
δοκιμών, σχετικών με το αντικείμενό του Ινστιτούτου. Τα 
ερευνητικά αυτά προγράμματα μπορεί να διεξάγονται 
είτε εντός είτε εκτός του Ινστιτούτου, σε συνεργασία με 
τις ογκολογικές και αιματολογικές κλινικές των νοσο-
κομείων, τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα ή άλλα 
Ερευνητικά Ιδρύματα της ημεδαπής.
Η Διεύθυνση Έρευνας αποτελείται από τα τμήματα:
αα) Νεοπλασιών Πεπτικού Συστήματος.ββ) Νεοπλασιών Αναπνευστικού Συστήματος.
γγ) Νεοπλασιών Αναπαραγωγικών οργάνων (άρρενος, 
θήλεος).
δδ) Νεοπλασιών Μαστού.
εε) Άλλων Νεοπλασιών (δέρματος, κεφαλής/τραχήλου, 
νευρικού συστήματος, μυοσκελετικού συστήματος.
στστ) Σπάνιων Νεοπλασματικών Νοσημάτων.ζζ) Αιματολογικών κακοηθειών.
β) Διεύθυνση Σχεδιασμού Στρατηγικών πρόληψης, 
έγκαιρης διάγνωσης, θεραπείας και ανακουφιστικής 
φροντίδας.
Οι αρμοδιότητες της Διεύθυνσης Σχεδιασμού Στρα-
τηγικών πρόληψης, έγκαιρης διάγνωσης, θεραπείας και 
ανακουφιστικής φροντίδας νεοπλασιών αφορούν τους τομείς της επιδημιολογίας, της πρόληψης, της έγκαιρης 
διάγνωσης, της θεραπείας (χημειοθεραπείας, ακτινοθε-
ραπείας, χειρουργικής, θεραπειών μοριακής στόχευσης, 
μεταμόσχευσης αιμοποιητικών κυττάρων), της ανακου-
φιστικής φροντίδας και της φροντίδας τελικού σταδίου 
(αντιμετώπισης καρκινικού πόνου, ψυχολογικής και ψυ-
χιατρικής υποστήριξης ασθενών και οικείων, κατ’ οίκον 
φροντίδας). Επιπλέον η ανωτέρω Διεύθυνση μεριμνά 
για τη σύνταξη τεκμηριωμένων κατευθυντήριων οδη-
γιών για την έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση των 
νεοπλασματικών νοσημάτων, καθώς και για την ενημέ-
ρωση του κοινού και τη συνεχιζόμενη εκπαίδευση των 
επαγγελματιών υγείας.
Η Διεύθυνση Σχεδιασμού Στρατηγικών πρόληψης, 
έγκαιρης διάγνωσης, θεραπείας και ανακουφιστικής 
φροντίδας αποτελείται από τα τμήματα:
αα) Νεοπλασιών Πεπτικού Συστήματος.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1118 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
ββ) Νεοπλασιών Αναπνευστικού Συστήματος.
γγ) Νεοπλασιών Αναπαραγωγικών οργάνων (άρρενος, 
θήλεος).
δδ) Νεοπλασιών Μαστού.
εε) Άλλων Νεοπλασιών (μυοσκελετικού, δέρματος, 
κεφαλής/τραχήλου, νευρικού συστήματος).
στστ) Σπάνιων Νεοπλασματικών Νοσημάτων.ζζ) Αιματολογικών κακοηθειών.
γ) Διεύθυνση Παιδιατρικής Αιματολογίας-Ογκολογίας.
Αρμοδιότητα της Διεύθυνσης Παιδιατρικής Αιματο-
λογίας-Ογκολογίας είναι ο σχεδιασμός στρατηγικών 
πρόληψης, έγκαιρης διάγνωσης και θεραπείας νεο-
πλασιών σε παιδιά και εφήβους. Επιπλέον, η ανωτέρω 
Διεύθυνση μεριμνά για την προαγωγή της έρευνας, 
την ενημέρωση του κοινού και τη συνεχιζόμενη εκ-
παίδευση των επαγγελματιών υγείας, σε θέματα που 
αφορούν νεοπλασματικά νοσήματα σε παιδιά και 
εφήβους.
Η Διεύθυνση Παιδιατρικής Αιματολογίας-Ογκολογίας 
αποτελείται από τα τμήματα:
αα) Παιδιατρικής Αιματολογίας.
ββ) Παιδιατρικής Ογκολογίας.
δ) Διεύθυνση Μητρώων νεοπλασματικών νοσημάτων.
Αρμοδιότητα της Διεύθυνσης Μητρώων νεοπλασματι-
κών νοσημάτων είναι η τήρηση των μητρώων ασθενών 
με νεοπλασματικές ασθένειες, σε συνεργασία με την Επι-
τροπή του άρθρου 15 της οικ. 3457/14.1.2014 απόφασης 
του Υπουργού Υγείας και την Επιτροπή Αξιολόγησης και 
Αποζημίωσης Φαρμάκων Ανθρώπινης Χρήσης του άρ-
θρου 247 του ν. 4512/2018.
Η Διεύθυνση Μητρώων νεοπλασματικών νοσημάτων 
αποτελείται από τα τμήματα:
αα) Μητρώων Συμπαγών όγκων.ββ) Μητρώων Αιματολογικών Κακοηθειών.
ε) Διεύθυνση Διοικητικής Υποστήριξης.
Αρμοδιότητες της Διεύθυνσης Διοικητικής Υποστή-
ριξης είναι η παροχή της αναγκαίας διοικητικής υπο-
στήριξης για την απρόσκοπτη λειτουργία του Ινστιτού-
του, η μέριμνα για τη γραμματειακή υποστήριξη των 
Συμβουλίων, των Διευθύνσεων και των Τμημάτων, η 
τήρηση πρωτοκόλλου και αρχείου και η διακίνηση της αλληλογραφίας του Ινστιτούτου, ο χειρισμός όλων των 
θεμάτων υπηρεσιακής και μισθολογικής κατάστασης του 
προσωπικού, η κατάρτιση και η αναμόρφωση του προ-
ϋπολογισμού και του απολογισμού του Ινστιτούτου, ο 
έλεγχος και η επεξεργασία οικονομικών και απολογιστι-
κών στοιχείων, καθώς και η διαχείριση των προμηθειών 
και η διενέργεια κάθε άλλης δαπάνης.
Η Διεύθυνση Διοικητικής Υποστήριξης αποτελείται 
από τα τμήματα:
αα) Διοικητικό.ββ) Οικονομικό.γγ) Προμηθειών.δδ) Πληροφορικής.
Άρθρο 74
Προσωπικό
Για τη στελέχωση των Διευθύνσεων και των Τμημάτων 
του ΕΙΝΕ συνιστώνται οι εξής θέσεις:1. Θέσεις πλήρους ή μερικής απασχόλησης:
α) μία (1) θέση ΠΕ Βιολόγου ή Μοριακού Βιολόγου ή 
Ιατρού με ειδικότητα Ογκολογίας ή Αιματολογίας ή με 
αντικείμενο την επιδημιολογία των νεοπλασματικών 
νοσημάτων, Επιστημονικά Υπευθύνου της Διεύθυνσης 
Έρευνας,
β) μία (1) θέση ΠΕ Ιατρού με ειδικότητα ογκολογίας ή 
αιματολογίας ή με αντικείμενο την επιδημιολογία των 
νεοπλασματικών νοσημάτων, Επιστημονικά Υπευθύνου 
της Διεύθυνσης Σχεδιασμού Στρατηγικών πρόληψης, 
έγκαιρης διάγνωσης, θεραπείας και ανακουφιστικής 
φροντίδας,
γ) μία (1) θέση ΠΕ Ιατρού με ειδικότητα παιδιατρικής 
και εξειδίκευση στην παιδιατρική Αιματολογία-Ογκολο-
γία, Επιστημονικά Υπευθύνου της Διεύθυνσης Παιδιατρι-
κής Αιματολογίας-Ογκολογίας.
Προσόντα διορισμού για τις θέσεις των Επιστημονικά 
Υπευθύνων των ανωτέρω Διευθύνσεων του ΕΙΝΕ ορί-
ζονται τα προσόντα ερευνητή Α΄ Βαθμίδας ή Καθηγητή 
Α.Ε.Ι., η ελληνική ιθαγένεια ή η άριστη γνώση της ελλη-
νικής γλώσσας, η πολύ καλή γνώση της αγγλικής γλώσ-
σας, το διεθνώς αναγνωρισμένο επιστημονικό κύρος, η κλινική ή ερευνητική, σε διεθνές επίπεδο, εμπειρία, 
που αποδεικνύεται με δημοσιεύσεις σε έγκριτα διεθνή 
επιστημονικά περιοδικά και αναφορές στη διεθνή βι-
βλιογραφία, και η εκπαίδευση ή υπηρεσία σε ειδικά 
κέντρα ασχολούμενα με τη βασική ή την επιδημιο-
λογική έρευνα στο αντικείμενο των νεοπλασματικών 
νοσημάτων,
δ) μία (1) θέση ΠΕ Ιατρού, Επιστημονικά Υπευθύνου 
της Διεύθυνσης Μητρώων νεοπλασματικών νοσημάτων.
Προσόντα διορισμού στη θέση Επιστημονικά Υπευθύ-
νου της Διεύθυνσης Μητρώων νεοπλασματικών νοση-
μάτων ορίζονται η ελληνική ιθαγένεια ή η άριστη γνώση 
της ελληνικής γλώσσας, η πολύ καλή γνώση της αγγλικής 
γλώσσας, η εμπειρία στη δημιουργία μητρώων ασθενών 
ή η κλινική ή ερευνητική, σε διεθνές επίπεδο, εμπειρία, 
που αποδεικνύεται με δημοσιεύσεις σε έγκριτα διεθνή 
επιστημονικά περιοδικά και αναφορές στη διεθνή βιβλι-
ογραφία, και η εκπαίδευση ή υπηρεσία σε ειδικά κέντρα 
της ημεδαπής ή αλλοδαπής ασχολούμενα με τη βασική ή την επιδημιολογική έρευνα.
2. Θέσεις πλήρους απασχόλησης:α) μία (1) θέση Διοικητικού Διευθυντή ο οποίος προΐ-
σταται της Διεύθυνσης Διοικητικής Υποστήριξης.
Προσόντα διορισμού για τη θέση του Διοικητικού Δι-
ευθυντή ορίζονται τα εξής: πτυχίο οικονομικών ή διοι-
κητικών επιστημών ή συναφούς αντικειμένου ανώτατου 
εκπαιδευτικού ιδρύματος της ημεδαπής ή αλλοδαπής, 
μεταπτυχιακός ή διδακτορικός τίτλος σπουδών σχετικός 
με το αντικείμενο, ελληνική ιθαγένεια ή άριστη γνώση 
της ελληνικής γλώσσας, πολύ καλή γνώση της αγγλικής γλώσσας και αποδεδειγμένη εμπειρία στη διοίκηση μο-νάδων, οργανισμών ή επιχειρήσεων.
Προσόντα διορισμού για τις θέσεις των Προϊσταμέ-
νων της Διεύθυνσης Έρευνας, της Διεύθυνσης Σχεδια-
σμού Στρατηγικών πρόληψης, έγκαιρης διάγνωσης, θεραπείας και ανακουφιστικής φροντίδας και της 
Διεύθυνσης Μητρώων νεοπλασματικών νοσημάτων 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1119 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
ορίζονται, κατ’ ελάχιστο, τα εξής: πτυχίο ιατρικής ή βιο-
λογίας, μεταπτυχιακός ή διδακτορικός τίτλος σπουδών 
σχετικός με το αντικείμενο, ελληνική ιθαγένεια ή άριστη 
γνώση της ελληνικής γλώσσας, πολύ καλή γνώση της 
αγγλικής γλώσσας, και αποδεδειγμένη εμπειρία στο 
αντικείμενο.
β) Μία (1) θέση ΠΕ Βιολόγου, Μοριακού Βιολόγου ή 
Ιατρού, Προϊσταμένου της Διεύθυνσης Έρευνας.
γ) Μία (1) θέση ΠΕ Ιατρού, Προϊσταμένου της Διεύ-
θυνσης Σχεδιασμού Στρατηγικών πρόληψης, έγκαιρης 
διάγνωσης, θεραπείας και ανακουφιστικής φροντίδας.
δ) Μία (1) θέση ΠΕ Ιατρού, Προϊσταμένου της Διεύθυν-
σης Παιδιατρικής Αιματολογίας-Ογκολογίας.
ε) Μία (1) θέση ΠΕ Ιατρού, Προϊσταμένου της Διεύθυν-
σης Μητρώων νεοπλασματικών νοσημάτων.
στ) Είκοσι (20) θέσεις ΠΕ Ιατρών.ζ) Δεκαπέντε (15) θέσεις ΠΕ Βιολόγων με γνώσεις Μο-
ριακής Βιολογίας ή Γενετικής ή Βιοχημικών.
η) Τέσσερις (4) θέσεις ΠΕ Στατιστικής με γνώσεις Βι-
οστατιστικής.
θ) Οκτώ (8) θέσεις ΠΕ Πληροφορικής.
ι) Δύο (2) θέσεις ΠΕ Ψυχολόγων.
ια) Δύο (2) θέσεις ΠΕ Νομικών.
ιβ) Δύο (2) θέσεις ΠΕ Οικονομικών με γνώσεις Οικο-
νομικών της Υγείας.
ιγ) Δύο (2) θέσεις ΠΕ Διοικητικού-Οικονομικού.
ιδ) Είκοσι (20) θέσεις ΤΕ Τεχνολόγων Ιατρικών Εργα-
στηρίων.
ιε) Τέσσερις (4) θέσεις ΤΕ Επισκεπτών Υγείας.
ιστ) Δύο (2) θέσεις ΤΕ Κοινωνικών Λειτουργών.ιζ) Δύο (2) θέσεις ΠΕ Διαιτολόγων-Διατροφολόγων.
ιη) Οκτώ (8) θέσεις ΠΕ ή ΤΕ Νοσηλευτών.
ιθ) Οκτώ (8) θέσεις ΤΕ Διοικητικού Λογιστικού.κ) Οκτώ (8) θέσεις ΔΕ Διοικητικού-Γ ραμματέων.
3. Μέχρι την πλήρωση των ανωτέρω θέσεων, στο ΕΙΝΕ 
μπορεί να αποσπώνται μόνιμοι και με σχέση εργασίας 
ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου υπάλληλοι που υπη-
ρετούν στο Υπουργείο Υγείας ή σε νομικά πρόσωπα δη-
μοσίου ή ιδιωτικού δικαίου που εποπτεύονται από το 
Υπουργείο Υγείας, ύστερα από σχετική απόφαση του 
Υπουργού Υγείας, μετά από γνώμη του υπηρεσιακού 
συμβουλίου του φορέα προέλευσης, κατά παρέκκλιση των διατάξεων του ν. 4440/2016.
4. Η επιλογή του προσωπικού που προσλαμβάνεται 
στο ΕΙΝΕ γίνεται με αντικειμενικά και προκαθορισμένα 
κριτήρια και εποπτεύεται από το Ανώτατο Συμβούλιο 
Επιλογής Προσωπικού (Α.Σ.Ε.Π.). Με κοινή απόφαση των 
Υπουργών Υγείας και Διοικητικής Ανασυγκρότησης κα-
θορίζονται οι ειδικότεροι όροι, η διαδικασία, τα κριτήρια 
και οι προϋποθέσεις για την επιλογή και πρόσληψη του 
ανωτέρω προσωπικού, καθώς και ο τρόπος εποπτείας 
του Α.Σ.Ε.Π..
Άρθρο 75
Οικονομικοί πόροι
1. Πόροι για την κάλυψη των δαπανών λειτουργίας 
του EINE είναι:
α) ετήσια επιχορήγηση από τον τακτικό προϋπολογι-
σμό του Υπουργείου Υγείας,β) χρηματοδοτήσεις από το εθνικό ή συγχρηματοδο-
τούμενο σκέλος του Προγράμματος Δημοσίων Επεν-
δύσεων,
γ) έσοδα από την υλοποίηση προγραμμάτων που χρη-
ματοδοτούνται ή συγχρηματοδοτούνται από την Ευρω-
παϊκή Ένωση ή άλλους διεθνείς οργανισμούς,
δ) δωρεές, κληροδοτήματα και κάθε άλλη επιχορήγη-
ση από τρίτους,
ε) έσοδα από παροχή υπηρεσιών,στ) έσοδα από ερευνητικά προγράμματα.
2. Οι πόροι του Ινστιτούτου κατατίθενται σε τραπεζικό 
λογαριασμό, μέσω του οποίου διενεργείται η ταμειακή διαχείριση του ΕΙΝΕ.
Άρθρο 76
Εποπτεία
1. Η εποπτεία του EINE από τον Υπουργό Υγείας, σύμ-
φωνα με το άρθρο 64, περιλαμβάνει:
α) τον διορισμό των μελών του Διοικητικού Συμβουλί-
ου και των επιστημονικά υπευθύνων των Διευθύνσεων,
β) την έγκριση του προϋπολογισμού και του απολογι-
σμού του ΕΙΝΕ, σύμφωνα με τον ν. 4270/2014 (Α΄ 143),
γ) την άσκηση οικονομικού και διαχειριστικού ελέγχου.
2. Ο τακτικός έλεγχος της οικονομικής διαχείρισης του 
EINE για το προηγούμενο έτος διενεργείται από δύο (2) 
Ορκωτούς Ελεγκτές που ορίζονται από το Σώμα Ορκω-
τών Ελεγκτών, ύστερα από αίτηση του Διοικητικού Συμ-
βουλίου του EINE. Η έκθεση ελέγχου κοινοποιείται στον 
Υπουργό Υγείας μέσα σε έναν (1) μήνα από την υποβολή 
της στο EINE. Ο Υπουργός Υγείας μπορεί οποτεδήποτε 
να διατάξει έκτακτο έλεγχο της οικονομικής διαχείρισης 
του EINE από τις αρμόδιες ελεγκτικές αρχές. Οι δαπάνες 
ελέγχου βαρύνουν το EINE.
Άρθρο 77
Επιστημονικά αποτελέσματα – Προβολή
Με αποφάσεις του Δ.Σ. καθορίζεται η διαδικασία προ-
βολής και δημοσιότητας, στην Ελλάδα και διεθνώς, των επιστημονικών δραστηριοτήτων του EINE.
Άρθρο 78
Στέγαση
Το ΕΙΝΕ στεγάζεται σε κτίριο που ορίζεται από τον 
Υπουργό Υγείας.
Άρθρο 79
Σήμα
Θέματα όπως το σήμα του Ινστιτούτου, η σφραγίδα 
και η σήμανση που θα φέρουν τα επιστολόχαρτα και τα 
λοιπά επίσημα έγγραφα του Ινστιτούτου θα αποφασι-
στούν από το Δ.Σ. του ΕΙΝΕ κατά την πρώτη συνεδρίαση.
Άρθρο 80
Εσωτερικός κανονισμός λειτουργίας
Με απόφαση του Υπουργού Υγείας, ύστερα από εισή-
γηση του Δ.Σ. του ΕΙΝΕ, που υποβάλλεται μέσα σε ένα 
τρίμηνο από τη δημοσίευση της απόφασης συγκρότη-σης του πρώτου Δ.Σ. του Ινστιτούτου, εγκρίνεται ο εσω-
τερικός κανονισμός λειτουργίας του ΕΙΝΕ.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1120 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
ΜΕΡΟΣ Γ΄
ΛΟΙΠΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄ 
ΟΡΓ ΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΥΓΕΙΑΣ
Άρθρο 81
Τροποποίηση οργανισμού Υπουργείου Υγείας
Στο π.δ. 121/2017 ( Α΄ 148) επέρχονται οι εξής τρο-
ποποιήσεις:
1. Στην παράγραφο 2 του άρθρου 3 προστίθεται πε-
ρίπτωση ζ΄ ως εξής:
«ζ. Αυτοτελής Διεύθυνση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνη-
σης.».
2. Στην περίπτωση γ΄ της παραγράφου 3 του άρθρου 
3 προστίθεται υποπερίπτωση vii ως εξής:
«vii Αυτοτελές Τμήμα Προμηθειών, με τις εξής αρμο-
διότητες:
1. Τη μέριμνα για την έγκαιρη συγκέντρωση των αι-
τημάτων που αφορούν στην κάλυψη των αναγκών για 
προμήθειες και υπηρεσίες από το σύνολο των καθ’ ύλην 
αρμοδίων Υπηρεσιών της Κεντρικής Υπηρεσίας.
2. Την κατάρτιση ετησίου προγράμματος προμηθειών 
και υπηρεσιών μετά από εισήγηση-αίτημα των καθ’ ύλην 
αρμόδιων Διευθύνσεων του Υπουργείου και ο καθορι-
σμός του ύψους του Προϋπολογισμού δαπάνης του.
3. Την παρακολούθηση και υλοποίηση των υποχρε-
ώσεων που απορρέουν από την κείμενη νομοθεσία για 
το Υπουργείο Υγείας στις περιπτώσεις που ως Φορέας 
εκτέλεσης ορίζεται άλλος Δημόσιος Φορέας.
4. Την τήρηση φυσικού και ηλεκτρονικού αρχείου 
στατιστικής επεξεργασίας, με όλα τα δεδομένα για 
τους διαγωνισμούς, τις συμβάσεις, τις προσφορές και 
τις προμήθειες.
5. Τη διενέργεια των διαγωνιστικών διαδικασιών για 
την υλοποίηση των προμηθειών, για την κάλυψη των 
αναγκών της Κεντρικής Υπηρεσίας, καθώς και τη σύναψη 
και την εκτέλεση των συμβάσεων αυτών.
6. Την κατάρτιση των διακηρύξεων των διαγωνισμών 
με διαπραγμάτευση.
7. Την αποστολή των σχετικών φακέλων των διαγω-
νισμών στις αρμόδιες οικονομικές υπηρεσίες για την 
εκκαθάριση της δαπάνης.
8. Τη συγκρότηση των αρμόδιων Επιτροπών διενέρ-
γειας και αξιολόγησης διαγωνισμών, παρακολούθησης 
και παραλαβής ειδών και υπηρεσιών, καθώς και των 
Επιτροπών αξιολόγησης ενστάσεων και προδικαστικών 
προσφυγών, σύμφωνα με τις διατάξεις που ισχύουν κάθε 
φορά, καθώς και τον συντονισμό του έργου τους.
9. Τη συνεργασία με τις αρμόδιες Διευθύνσεις για την 
εκτέλεση του οικονομικού αντικειμένου των συμβάσεων.
10. Την παρακολούθηση της καλής εκτέλεσης των 
συμβάσεων.
11. Την εποπτεία όλων των διαδικασιών προμηθειών 
που διενεργούνται από νομικά πρόσωπα ιδιωτικού ή 
δημοσίου δικαίου που υπάγονται στην εποπτεία του 
Υπουργείου Υγείας.».
3. Στην περίπτωση β΄ της παραγράφου 4 του άρθρου 
3 προστίθεται σημείο iii. και iv. ως εξής:«iii. Αυτοτελές Τμήμα Τουρισμού Υγείας, υπαγόμενο 
απευθείας στον Γενικό Γ ραμματέα Δημόσιας Υγείας του 
Υπουργείου Υγείας, με τις ακόλουθες αρμοδιότητες:
1. Την εισήγηση προς την πολιτική ηγεσία του Υπουρ-
γείου Υγείας μέτρων και δράσεων για την ανάπτυξη του τουρισμού υγείας της χώρας.
2. Την ανάπτυξη και προώθηση πολιτικών τουρισμού 
υγείας σε συνεργασία με συναρμόδιους Φορείς και Διευ-
θύνσεις του Υπουργείου Υγείας ή συναρμόδιους φορείς.
3. Τον συντονισμό, την αξιολόγηση και την μέριμνα 
για την υλοποίηση των ανωτέρω πολιτικών και δράσεων.
iv. Αυτοτελές Τμήμα Διαπολιτισμικής Φροντίδας, υπα-
γόμενο απευθείας στον Γενικό Γ ραμματέα Δημόσιας 
Υγείας, με τις εξής αρμοδιότητες:
1. Τον σχεδιασμό και την παρακολούθηση προγραμμά-
των από την άποψη της προστασίας της Δημόσιας Υγείας 
με πληθυσμό-στόχο τις ευάλωτες ομάδες πληθυσμού 
όπως Ρομά, πρόσφυγες/μετανάστες και λοιπούς μετα-
κινούμενους πληθυσμούς.
2. Τη διασύνδεση των ανωτέρω ομάδων με τις δομές 
υγείας του δημόσιου συστήματος υγείας.
3. Την εκπόνηση μελετών, τη συλλογή και την επεξερ-
γασία δεδομένων.
4. Τον σχεδιασμό και την παρακολούθηση προγραμ-
μάτων παρέμβασης, σχετικά με δράσεις πρόληψης και αγωγής υγείας στις ως άνω ομάδες.
5. Την παροχή εκπαιδευτικής υποστήριξης σε υγειο-
νομικό προσωπικό και άλλους εκπαιδευόμενους (όπως πρακτική άσκηση σπουδαστών) στα θέματα της πολιτι-σμικής αντίληψης της υγείας και της κάλυψης των ανα-γκών υγείας των ευάλωτων πληθυσμών.
6. Τη δημιουργία διαπολιτισμικού υλικού αγωγής υγεί-
ας, ανάλογα με το θέμα και την εθνότητα.
7. Τον σχεδιασμό, την εποπτεία και την υποστήριξη 
εθνικών, ευρωπαϊκών και διεθνών προγραμμάτων από 
την άποψη της προστασίας της Δημόσιας Υγείας που 
αναφέρονται σε ευάλωτες ομάδες πληθυσμού.
8. Την εκπόνηση στρατηγικών για τους μετακινούμε-
νους πληθυσμούς.
9. Τη συνεργασία με τα συναρμόδια Υπουργεία, το-
πικούς και διεθνείς Οργανισμούς που διαχειρίζονται 
θέματα υγείας των ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού.».
4. Στην παράγραφο 2 του άρθρου 5 διαγράφονται οι 
λέξεις: «γ. Διεύθυνση (Α3) Ηλεκτρονικής Διεκυβέρνησης» 
και η περίπτωση δ΄ αναρριθμείται σε γ΄.
5. Ο τίτλος και το πρώτο εδάφιο της παραγράφου 1 
του άρθρου 8 αντικαθίστανται ως εξής:
« Άρθρο 8
ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ-ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΑΥΤΟΤΕΛΟΥΣΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ
1. Η Αυτοτελής Διεύθυνση Ηλεκτρονικής Διακυβέρ-
νησης έχει ως σκοπό:
6. Η περίπτωση β΄ της παραγράφου 2 του άρθρου 6 
αντικαθίσταται ως εξής:
«β) Τμήμα (Α1β) Σύστασης και Συγκρότησης Συλλο-
γικών Οργάνων,».
7. Η περίπτωση γ΄ της παρ. 2 του άρθρου 6 του π.δ. 
121/2017 αντικαθίσταται ως εξής:
« γ. Τμήμα Γ ραμματείας.».
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1121 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
8. Στην παρ. 2 του άρθρου 6 του π.δ. 121/2017 (Α΄ 148) 
προστίθεται περίπτωση ε΄ ως εξής:
« ε. Τμήμα (Α1ε) Οργάνωσης, Εκπαίδευσης και Στο-
χοθεσίας Οργανικών Μονάδων Κεντρικής Υπηρεσίας.».
9. Στην παράγραφο 3 του άρθρου 6 προστίθεται πε-
ρίπτωση ε΄ ως εξής:
«ε. Τμήμα (Α1ε) Οργάνωσης, Εκπαίδευσης και Στοχο-
θεσίας Οργανικών Μονάδων Κεντρικής Υπηρεσίας με 
τις εξής αρμοδιότητες:
1. Την εισήγηση προς τον Διοικητικό Γ ραμματέα θεμά-
των οργάνωσης, διάρθρωσης και λειτουργίας των οργα-
νικών μονάδων του Υπουργείου, σε συνεργασία με τις 
κατά περίπτωση αρμόδιες οργανικές μονάδες.
2. Τον συντονισμό, την παρακολούθηση και την υπο-
βοήθηση των οργανικών μονάδων του Υπουργείου κατά 
την πορεία υλοποίησης της στοχοθεσίας.
3. Τη μέριμνα για την κατάρτιση, αξιολόγηση και ανα-
σχεδίαση περιγραμμάτων θέσεων εργασίας.
4. Την επεξεργασία στοιχείων για την εκτίμηση των 
αναγκών των οργανικών μονάδων του Υπουργείου σε 
θέσεις προσωπικού και την κατανομή των οργανικών 
θέσεων του Υπουργείου ανά Διεύθυνση και Τμήμα.
5. Τη μέριμνα για την ανάπτυξη και εφαρμογή σύγ-
χρονων τεχνικών και μεθόδων εργασίας για την αύξηση 
της παραγωγικότητας των υπαλλήλων του Υπουργείου.
6. Τη μελέτη, την εισήγηση και την παρακολούθηση 
της εφαρμογής μέτρων για την απλούστευση γραφειο-
κρατικών τύπων και διαδικασιών.
7. Την έκδοση των σχετικών Υπουργικών Αποφάσεων, 
που αφορούν σε θέματα μεταβίβασης αρμοδιοτήτων.
8. Τον σχεδιασμό, την υλοποίηση και τη γνωστοποίηση 
προγραμμάτων εκπαίδευσης και μετεκπαίδευσης των 
υπαλλήλων της Κεντρικής Υπηρεσίας σε συνεργασία με 
το Ινστιτούτο Επιμόρφωσης του Εθνικού Κέντρου Δημό-
σιας Διοίκησης και Αυτ οδιοίκησης (Ε.Κ.Δ.Δ.Α.).
9. Την οργάνωση και λειτουργία της βιβλιοθήκης του 
Υπουργείου και την προμήθεια βιβλίων για την υποβο-
ήθηση του έργου των υπαλλήλων.».
10. Η υποπερίπτωση 7 της περίπτωσης β΄ της παρα-
γράφου 3 του άρθρου 6 αντικαθίσταται ως εξής:
«7. Η μέριμνα για τη σύσταση και τη συγκρότηση των 
προβλεπόμενων συλλογικών οργάνων, ομάδων εργα-
σίας και Επιτροπών του Υπουργείου και των νομικών 
προσώπων που εποπτεύονται από το Υπουργείο Υγείας, 
εξαιρουμένων των οργάνων διοίκησής τους, καθώς και 
η μέριμνα για τον ορισμό εκπροσώπων του Υπουργείου 
σε συλλογικά όργανα, ομάδες εργασίας και επιτροπές 
άλλων Υπουργείων και φορέων.».
11. Στην περίπτωση γ΄ της παραγράφου 3 του άρθρου 
6 προστίθεται υποπερίπτωση 4 ως εξής:
«4. Η τήρηση του Αρχείου».
12. Στην περίπτωση δ΄ της παραγράφου 3 του άρθρου 
6 προστίθεται υποπερίπτωση 8 ως εξής:
«8. Η διαδικασία ανάθεσης σε ιδιώτες προμήθειας υπη-
ρεσιών και υλικού για την κάλυψη εκτάκτων αναγκών της 
Κεντρικής Υπηρεσίας, έως του ποσού των 2.500 ευρώ 
ανά προμήθεια.».
13. Η περίπτωση γ΄ της παραγράφου 3 του άρθρου 8 
αντικαθίσταται ως εξής:«γ. Τμήμα Διαχείρισης Δεδομένων Υγείας, με τις εξής 
αρμοδιότητες :
1. Η συλλογή πρωτογενών δεδομένων, που αφορούν 
στο Υπουργείο Υγείας και τους εποπτευόμενους φορείς μέσω σύγχρονων πληροφοριακών συστημάτων, καθώς 
και η ανάλυση, επεξεργασία και γεωγραφική αποτύπωση 
των δεδομένων αυτών.
2. Η υποδοχή και επίλυση αιτημάτων των χρηστών 
πληροφοριακού συστήματος BI Health.
3. Η υποστήριξη της λειτουργικής διασύνδεσης του συ-
στήματος BI Health με άλλα συστήματα Επιχειρηματικής 
Ευφυΐας εποπτευόμενων φορέων, με στόχο τη συνολική 
αξιοποίηση των δεδομένων των συστημάτων αυτών.».
14. Στην περίπτωση γ΄ της παραγράφου 3 του άρθρου 
9, προστίθεται υποπερίπτωση 8 ως εξής :
«8. Η άσκηση αρμοδιοτήτων της Αρμόδιας Αρχής για 
τους Κοινοποιημένους Οργανισμούς για τα ιατροτεχνο-
λογικά προϊόντα, κατά την έννοια των Οδηγιών και των 
Κανονισμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.».
15. Στην περίπτωση α΄ της παραγράφου 3 του άρθρου 
11 προστίθεται υποπερίπτωση 23 ως εξής :
«23. Η έκδοση αποφάσεων ειδικής έγκρισης επιχορή-
γησης του άρθρου 76 του ν. 4170/2013 (Α΄ 163).».
16. Οι περιπτώσεις α΄ και β΄ της παραγράφου 1 του 
άρθρου 15 αντικαθίστανται ως εξής :
«α) Τον σχεδιασμό, τον προγραμματισμό, την ανάπτυ-
ξη και την εποπτεία, σχετικά με την οργάνωση και λει-
τουργία των δημόσιων δομών Πρωτοβάθμιας Φροντίδας 
Υγείας (Π.Φ.Υ.).
β) Τον σχεδιασμό, τον προγραμματισμό, την υλοποί-
ηση και την εποπτεία πολιτικών και παρεμβάσεων πρό-ληψης και αγωγής υγείας για την προάσπιση της υγείας 
σε επίπεδο Π.Φ.Υ. σε συνεργασία με τις υγειονομικές 
περιφέρειες.».
17. Η περίπτωση α΄ της παραγράφου 3 του άρθρου 15 
αντικαθίσταται ως εξής :
«α) Τμήμα Οργάνωσης και Λειτουργίας Μονάδων Πρω-
τοβάθμιας Φροντίδας Υγείας Δημοσίου Τομέα. Σε αυτό κατανέμονται οι εξής αρμοδιότητες:
1. Ο προγραμματισμός ίδρυσης, ανάπτυξης και λει-
τουργίας, καθώς και χωροταξικής κατανομής των δη-
μοσίων δομών Π.Φ.Υ. που λειτουργούν στο πλαίσιο του Ε.Σ.Υ..
2. Ο καθορισμός των όρων και προϋποθέσεων ορ-
γάνωσης και λειτουργίας των προαναφερόμενων δο-
μών, καθώς και η έκδοση των οργανισμών αυτών, κάθε τροποποίησή τους, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα αναφορικά με το πλαίσιο λειτουργίας τους.
3. Ο σχεδιασμός και η ανάπτυξη διαδικασιών για τη 
λειτουργική, επιστημονική, νοσηλευτική και εκπαιδευτι-
κή διασύνδεση των προαναφερόμενων δομών με άλλες 
μονάδες, δίκτυα Π.Φ.Υ. και νοσοκομεία του Ε.Σ.Υ..
4. Η εισήγηση για τον καθορισμό του ωραρίου τα-
κτικής λειτουργίας, τρόπου εφημερίας και κάθε άλλου 
σχετικού θέματος σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Αν-
θρώπινου Δυναμικού Νομικών Προσώπων.
5. Η έκδοση των αποφάσεων που αφορούν σε έσοδα 
Μονάδων Υγείας αρμοδιότητας της Διεύθυνσης, σε συ-νεργασία με το Τμήμα Υποστήριξης των Υ.Π.Ε..
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1122 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
6. Η εισήγηση για την αγορά, τη μίσθωση, τη μεταβί-
βαση, την παραχώρηση χρήσης, την εκμίσθωση, την 
εκποίηση, την αποδοχή δωρεών, την επωφελέστερη 
αξιοποίηση ακινήτων και εξοπλισμού από μονάδες αρ-
μοδιότητας της Διεύθυνσης προς τη Διεύθυνση Τεχνι-
κών Υπηρεσιών για υλοποίηση, η υποβολή εισήγησης 
για την απαλλοτρίωση εκτάσεων για την κάλυψη των 
κτιριακών αναγκών τους, και η εισήγηση για επωφε-
λέστερη αξιοποίηση-αλλαγή του σκοπού των κληρο-
δοτημάτων.
7. Ο καθορισμός του ρυθμιστικού πλαισίου λειτουρ-
γίας και στελέχωσης Κινητών Μονάδων Πρωτοβάθμιας 
Φροντίδας Υγείας φορέων αρμοδιότητας του Τμήματος.
8. Η έγκριση σκοπιμότητας για την προμήθεια ασθε-
νοφόρων οχημάτων δημόσιων δομών Π.Φ.Υ..
9. Η μέριμνα για τη ρύθμιση των όρων και των προϋπο-
θέσεων παροχής ιατροφαρμακευτικής και νοσηλευτικής 
περίθαλψης από τις ανωτέρω δημόσιες δομές παροχής υπηρεσιών Π.Φ.Υ., ύστερα από εισήγηση του ΚΕ.Σ.Υ..».
18. Τα στοιχεία v και vii της υποπερίπτωσης 1 της πε-
ρίπτωσης γ΄ της παραγράφου 3 του άρθρου 15 αντικα-θίστανται αντιστοίχως ως εξής:
«v. Η υποστήριξη και η προαγωγή του μητρικού θη-
λασμού.
vii. Η συνεργασία με τις Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας 
των Ο.Τ.Α. α΄ και β΄ βαθμού για θέματα αρμοδιότητας του 
Τμήματος (προαγωγή υγείας μητέρας παιδιού, υγιούς 
γήρανσης, κ.λπ.)».
19. Η υποπερίπτωση 4 της περίπτωσης γ΄ της παρα-
γράφου 3 του άρθρου 15 αντικαθίσταται ως εξής:
«4.α. Ο σχεδιασμός, η ανάπτυξη, ο προσδιορισμός 
των όρων και προϋποθέσεων σύστασης, οργάνωσης 
και λειτουργίας φορέων, υπηρεσιών και προγραμμά-
των που σχετίζονται με τη φροντίδα της οικογένειας, 
της μητρότητας και του παιδιού, όπως οικογενειακός 
προγραμματισμός, προγεννητικός έλεγχος, περιγενετι-
κή φροντίδα, εθνικό προληπτικό πρόγραμμα ελέγχου 
νεογνών.
β. Η επιστημονική εποπτεία σε συνεργασία με το Εθνι-
κό Συμβούλιο Δημόσιας Υγείας του Ινστιτούτου Υγείας 
του Παιδιού.».
20. Στην περίπτωση γ΄ της παραγράφου 3 του άρθρου 
15, προστίθενται υποπεριπτώσεις 5 και 6 ως εξής:
«5. Ο σχεδιασμός, η ανάπτυξη, η υλοποίηση, η αξι-
ολόγηση δράσεων, παρεμβάσεων και προγραμμάτων 
της Π.Φ.Υ. (κατ’ οίκον νοσηλεία, πρόληψη για ευπαθείς 
ομάδες πληθυσμού κ.λπ.).
6. Ο καθορισμός των όρων λειτουργίας των κινητών 
μονάδων Π.Φ.Υ. λοιπών φορέων, εκτός όσων εμπίπτουν 
στις αρμοδιότητες του Α΄ Τμήματος.».
21. Στην περίπτωση α΄ της παραγράφου 3 του άρθρου 
16 προστίθενται υποπεριπτώσεις 11 και 12 ως εξής:
«11. Ο καθορισμός των όρων και των προϋποθέσεων 
σύστασης και λειτουργίας ειδικών κέντρων ή ιατρείων 
στα δημόσια νοσοκομεία για τη διενέργεια συγκεκρι-
μένων ιατρικών πράξεων μετά από γνώμη του Κ.Ε.Σ.Υ., 
καθώς και η έκδοση αποφάσεων σύστασης και λειτουρ-
γίας των εν λόγω κέντρων ή ιατρείων στα δημόσια νο-
σοκομεία, ύστερα από γνώμη του Κ.Ε.Σ.Υ..12. Ο χειρισμός θεμάτων σχετικά με την οργάνωση 
και λειτουργία των επιστημονικών συμβουλίων των νο-σοκομείων.».
22. Η υποπερίπτωση 4 της περίπτωσης β΄ της παρα-
γράφου 3 του άρθρου 16 αντικαθίσταται ως εξής:
«4. Ο καθορισμός των όρων και των προϋποθέσεων 
σύστασης και λειτουργίας ειδικών κέντρων στις ιδιωτι-κές κλινικές για τη διενέργεια συγκεκριμένων ιατρικών 
πράξεων ύστερα από γνώμη του Κ.Ε.Σ.Υ., καθώς και η 
έκδοση αποφάσεων σύστασης και λειτουργίας των εν 
λόγω κέντρων στις ιδιωτικές κλινικές, ύστερα από γνώμη 
του Κ.Ε.Σ.Υ.».
23. Η υποπερίπτωση 16 της περίπτωσης γ΄ της παρα-
γράφου 3 του άρθρου 16 αντικαθίσταται ως εξής:
«Η έγκριση σκοπιμότητας για την προμήθεια υπηρεσι-
ών του Ε.Κ.Α.Β. και του Ε.ΚΕ.Α. ύστερα από γνωμοδότηση 
τυχόν συναρμόδιων διευθύνσεων και υπηρεσιών, καθώς 
και η πρόταση για την επιχορήγησή τους από πιστώ-
σεις του Τακτικού Προϋπολογισμού, του Π.Δ.Ε. (Εθνικοί 
Πόροι-Συγχρηματοδοτούμενα Προγράμματα) ή από 
οποιαδήποτε άλλη πηγή εσόδων.».
24. Η υποπερίπτωση 3 της περίπτωσης δ΄ της παρα-
γράφου 3 του άρθρου 16 αντικαθίσταται ως ακολούθως:
«3. Η εποπτεία του Κέντρου Τεκμηρίωσης και Κοστο-
λόγησης Νοσοκομειακών Υπηρεσιών Ανώνυμη Εταιρεία 
(ΚΕ.ΤΕ.Κ.Ν.Υ. Α.Ε.).».
25. Η υποπερίπτωση 5 της περίπτωσης δ΄ της παρα-
γράφου 3 του του άρθρου 16 αντικαθίσταται ως εξής:
«5. Η υγειονομική κάλυψη ανασφάλιστων και ευάλω-
των κοινωνικών ομάδων σε συνεργασία με τις συναρμό-
διες υπηρεσίες και φορείς.».
26. Στην παράγραφο 2 του άρθρου 18 προστίθεται 
περίπτωση ε΄ ως εξής:
«ε. Τμήμα (Γ4ε) Πειθαρχικών Υποθέσεων Ιατρών Κλά-
δου ΕΣΥ».
27. Στην παράγραφο 3 του άρθρου 18 προστίθεται 
περίπτωση ε΄ ως εξής:
«ε. Τμήμα (Γ4ε) Πειθαρχικών Υποθέσεων Ιατρών Κλά-
δου ΕΣΥ, με τις εξής αρμοδιότητες:
1. Ο χειρισμός των πειθαρχικών υποθέσεων ιατρών 
κλάδου ΕΣΥ και των ιατρών – μελών ΔΕΠ που υπηρετούν 
στα νοσοκομεία του ΕΣΥ.
2. Η παρακολούθηση των πειθαρχικών υποθέσεων σε 
κάθε στάδιο της πειθαρχικής διαδικασίας έως την ολο-
κλήρωσή τους.
3. Τα ερωτήματα στα πειθαρχικά συμβούλια περί θέ-
σης ή μη σε δυνητική αργία.
4. Η αποστολή των απόψεων της Διοίκησης στα δι-
καστήρια.
5. Η άσκηση ενστάσεων κατά αποφάσεων των πειθαρ-
χικών συμβουλίων.
6. Η παροχή κατευθυντήριων οδηγιών σχετικά την 
άσκηση της πειθαρχικής διαδικασίας στους φορείς αρ-μοδιότητας της Διεύθυνσης.
7. Η ενημέρωση του Γενικού Επιθεωρητή Δημόσιας 
Διοίκησης (ΓΕΔΔ) για την πορεία των πειθαρχικών υπο-
θέσεων.».
28. Ο τίτλος και η παράγραφος 1 του άρθρου 19 αντι-
καθίστανται ως εξής:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1123 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
«Άρθρο 19
ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ-ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣΙΑΤΡΩΝ, ΛΟΙΠΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΚΑΙΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ
1. Η Διεύθυνση Ιατρών, Λοιπών Επιστημόνων και Επαγ-
γελματιών Υγείας έχει ως σκοπό:
α) Τη διαμόρφωση και παρακολούθηση εφαρμογής 
πλαισίου, που αφορά στην άσκηση του επαγγέλματος 
του Ιατρού, Οδοντιάτρου, Φαρμακοποιού και λοιπών 
επαγγελματιών υγείας και την ανάπτυξη αυτών.
β) Τον σχεδιασμό και την εφαρμογή πολιτικών εκπαί-
δευσης, μετεκπαίδευσης, εξε ιδίκευσης και συνεχιζό-
μενης επαγγελματικής ανάπτυξης (CDP) των ανωτέρω 
επαγγελματιών υγείας.».
29. Όπου αναφέρονται οι λέξεις «Διεύθυνση Ιατρών, 
Επιστημόνων και Επαγγελματιών Υγείας» αντικαθίστα-
νται από τις λέξεις «Διεύθυνση Ιατρών, Λοιπών Επιστη-
μόνων και Επαγγελματιών Υγείας.».
30. Οι υποπεριπτώσεις 4 και 7 της περίπτωσης α΄ της 
παραγράφου 3 του άρθρου 19 αντικαθίστανται ως εξής:
«4. Ο καθορισμός των βασικών κριτηρίων και προ-
ϋποθέσεων και η αναγνώριση της καταλληλότητας 
Νοσοκομείων και λοιπών δομών υγείας για ειδίκευση, 
εξειδίκευση και μετεκπαίδευση Ιατρών και Οδοντιάτρων.
7. Η εποπτεία του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου, της 
Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας και των Ιατρικών 
Συλλόγων της χώρας.».
31. Στην υποπερίπτωση 9 της περίπτωσης α΄ της παρα-
γράφου 3 του άρθρου 19 προστίθεται δεύτερο εδάφιο ως εξής:
«Η διαχείριση του συστήματος της ευρωπαϊκής επαγ-
γελματικής ταυτότητας για τους Έλληνες επαγγελματίες 
που εγκαθίστανται στην αλλοδαπή και του συστήματος πληροφόρησης για την εσωτερική αγορά.».
32. Οι υποπεριπτώσεις 1 και 3 της περίπτωσης β΄ της 
παραγράφου 3 του άρθρου 19, αντικαθίσταται αντίστοι-
χα ως εξής:
«1. Ο καθορισμός των προϋποθέσεων άσκησης όλων 
των λοιπών επαγγελμάτων υγείας, που δεν εμπίπτουν 
στο Τμήμα Ιατρών και Φαρμακοποιών, όπως ακτινοφυ-
σικοί, ψυχολόγοι, διαιτολόγοι-διατροφολόγοι, λογοθε-
ραπευτές, εργοθεραπευτές, φυσικοθεραπευτές, βοηθοί 
οδοντιάτρου, βοηθοί φαρμακείου, οδοντοτεχνίτες, λο-
γοθεραπευτές κ.λπ.
3. Η εποπτεία Πανελλήνιων Συλλόγων επαγγελματιών 
υγείας, αρμοδιότητας του Τμήματος.».
33. Στην υποπερίπτωση 4 της περίπτωσης β΄ της παρα-
γράφου 3 του άρθρου 19, προστίθεται εδάφιο ως εξής:
«Η διαχείριση του συστήματος της ευρωπαϊκής επαγ-
γελματικής ταυτότητας για τους Έλληνες επαγγελματίες 
που εγκαθίστανται στην αλλοδαπή και του συστήματος πληροφόρησης για την εσωτερική αγορά.».
34. H υποπερίπτωση 1 της περίπτωσης α΄ της παρα-
γράφου 3 του άρθρου 20, αντικαθίσταται ως εξής:
«Ο καθορισμός των προϋποθέσεων άσκησης επαγγέλ-
ματος Νοσηλευτών/τριών, Βοηθών Νοσηλευτών/τριών, 
Διασωστών - πληρώματος ασθενοφόρου.».
35. Στην υποπερίπτωση 4 της περίπτωσης α΄ της πα-
ραγράφου 3 του άρθρου 20, οι λέξεις «του Κεντρικού Συμβουλίου Υγείας (Κ.Ε.Σ.Υ.)» αντικαθίστανται από τις 
λέξεις «του Εθνικού Συμβουλίου Ανάπτυξης Νοσηλευ-
τικής (Ε.Σ.Α.Ν.)».
36. Στην περίπτωση α΄ της παραγράφου 3 του άρθρου 
20, προστίθενται υποπεριπτώσεις 20 και 21 ως εξής:
«20. Ο καθορισμός του τρόπου παροχής υπηρεσιών εκ 
μέρους αποκλειστικών αδελφών νοσοκόμων σε ασθενείς 
νοσοκομειακών μονάδων Ε.Σ.Υ. και Ιδιωτικών Κλινικών.
21. Απόκτηση τίτλου στην εξειδίκευση του τεχνικού 
εξωσωματικής κυκλοφορίας.».
37. Ο τίτλος και η παράγραφος 1 του άρθρου 22 αντι-
καθίστανται ως εξής:
«Άρθρο 22
ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ-ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ
1. Η Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας έχει ως σκοπό τη 
διαμόρφωση και την παρακολούθηση εφαρμογής πο-
λιτικών ως προς την Δημόσια Υγεία και την Υγιεινή του Περιβάλλοντος.».
38. Η υποπερίπτωση 3 της περίπτωσης α΄ της παρα-
γράφου 3 του άρθρου 22 αντικαθίσταται ως εξής:
«3. Η παροχή κατευθυντήριων οδηγιών για θέματα 
μεταδοτικών νοσημάτων και η παρακολούθηση εφαρ-μογής αυτών στις Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας των Ορ-
γανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης α΄ και β΄ βαθμού και 
η παρακολούθηση εφαρμογής των οδηγιών αυτών.».
39. Στην περίπτωση α΄ της παραγράφου 3 του άρθρου 
22, προστίθενται υποπεριπτώσεις 11 και 12 ως εξής:
«11. Η διαμόρφωση πολιτικής για την ανοσοποίηση 
του πληθυσμού που διαμένει στην Ελληνική Επικράτεια 
έναντι των λοιμωδών νοσημάτων και η εποπτεία υλοποί-
ησης των προγραμμάτων εμβολιασμού.
12. Η οργάνωση και λειτουργία του Εθνικού Οργανι-
σμού Δημόσιας Υγείας (Ε.Ο.Δ.Υ.).».
40. Στην περίπτωση β΄ της παραγράφου 3 του άρθρου 
22 προστίθεται υποπερίπτωση 14 ως εξής:
«14. Η οργάνωση και λειτουργία του Εθνικού Ινστιτού-
του Νεοπλασιών (Ε.Ι.ΝΕ.).».
41. Η υποπερίπτωση 10 της περίπτωσης β΄ της παρα-
γράφου 3 του άρθρου 22 αντικαθίσταται ως εξής:
«10. Η συνεργασία με άλλες αρμόδιες υπηρεσίες και 
επιτροπές του Υπουργείου, καθώς και με το ΚΕ.Σ.Υ. για 
την εκπόνηση μελετών πα ρακολούθησης της υγείας του 
γενικού πληθυσμού και για την κατάρτιση μητρώων μη 
μεταδοτικών νοσημάτων.».
42. Η περίπτωση ε΄ της παραγράφου 2 του άρθρου 22, 
αντικαθίσταται ως εξής:
«ε) Τμήμα (Δ1ε) Περιβαλλοντικής Υγιεινής Μονάδων 
Υγείας και Οικισμών.».
43. Στην περίπτωση γ΄ της παραγράφου 3 του άρθρου 
22, προστίθεται υποπερίπτωση 9 ως εξής:
«9. Η εκπόνηση προγραμμάτων σχετικών με τις αρχές 
της ατομικής και δημόσιας υγιεινής για την προστασία 
της δημόσιας υγείας προς τον σκοπό της διαρκούς κα-
τάρτισης και ενημέρωσης των υγειονομικών υπαλλήλων, 
των εργαζομένων στις επιχειρήσεις υγειονομικού ενδια-
φέροντος και των πολιτών.».
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1124 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
44. Οι υποπεριπτώσεις 2, 3, 4, 6 και 7 της περίπτωσης 
ε΄ της παραγράφου 3 του άρθρου 22 αντικαθίστανται 
ως εξής:
«2. Η αξιολόγηση των μελετών ασφαλείας (μελέτες 
SEVESO) που εκπονούνται για την προστασία του πλη-
θυσμού στο πλαίσιο της αντιμετώπισης κινδύνων από τε-
χνολογικά ατυχήματα μεγάλης έκτασης και η συμμετοχή 
σε ελέγχους - επιθεωρήσεις σε βιομηχανικές εγκαταστά-
σεις, προκειμένου να διαπιστωθεί ότι έχουν ληφθεί τα 
ενδεδειγμένα μέτρα για την πρόληψη και αντιμετώπιση 
ατυχήματος μεγάλης έκτασης.
3. Η μελέτη, ο προγραμματισμός και η παρακολούθη-
ση της εφαρμογής υγειονομικών διατάξεων, κανονισμών 
και προγραμμάτων, που αφορούν:
α. Την πρόληψη και αντιμετώπιση δυσμενών υγειονο-
μικών καταστάσεων σχετικά με τη συλλογή, αποκομιδή και διάθεση των στερεών αποβλήτων.
β. Την προστασία του εδάφους και των υπόγειων νε-
ρών από τη ρύπανση που οφείλεται σε απορριμματικές ή τοξικές και επικίνδυνες ουσίες.
γ. Την παρακολούθηση σε ετήσια βάση των αποβλή-
των των υγειονομικών μονάδων ανά κατηγορία απο-
βλήτων σε συνεργασία με την εκάστοτε υγειονομική 
περιφέρεια.
4. Η παροχή οδηγιών προς τις αρμόδιες περιφερεια-
κές υπηρεσίες για τη διενέργεια υγειονομικών ερευνών, 
εποπτικών ελέγχων, μετρήσεων και εργαστηριακών εξε-
τάσεων με στόχο την παρακολούθηση της ποιότητας 
του εδάφους, των υπόγειων νερών και των συνθηκών 
υγιεινής διάθεσης των στερεών και τοξικών αποβλήτων 
και για την προστασία της Δημόσιας Υγείας.
6. Η μελέτη, ο συντονισμός και η παρακολούθηση της 
εφαρμογής των διατάξεων, κανονισμών και προγραμμά-
των, που αφορούν τη λειτουργία των κοιμητηρίων και 
των κέντρων αποτέφρωσης νεκρών και η αξιολόγηση και 
η έγκριση, με υπουργική απόφαση, υδρογεωτεχνικών 
μελετών για τη μείωση αποστάσεων ιδρυόμενων ή επε-κτεινόμενων κοιμητηρίων από σχέδια πόλεων ή για την επέκταση σχεδίου πόλης από υφιστάμενο κοιμητήριο.
7. Η επεξεργασία και η διαμόρφωση υγειονομικών 
διατάξεων, κανονισμών και εγκυκλίων, καθώς και προ-γραμματισμός δράσεων σε θέματα:
i. Διαχείρισης και επεξεργασίας στερεών, υγρών, αερί-
ων αποβλήτων των Μονάδων Υγείας.
ii. Προστασίας εδάφους και υπογείων νερών από τη 
διάθεση αποβλήτων, επικινδύνων και μη, καθώς και κάθε 
άλλη δραστηριότητα.
iii. Υγιεινής οικισμών, ιδίως κοινοχρήστων χώρων και 
χώρων διαβίωσης, χώρων συγκέντρωσης του κοινού, 
ιδίως, κατασκηνώσεων και, δημόσιων χώρων, κοιμητη-ρίων και κέντρων αποτέφρωσης νεκρών.».
45. Στην υποπερίπτωση 1 της περίπτωσης α΄ της παρα-
γράφου 3 του άρθρου 24 οι λέξεις: «, καθώς και η έγκριση 
δαπανών του,» διαγράφονται.
46. Στην υποπερίπτωση 13 της περίπτωσης α΄ της πα-
ραγράφου 3 του άρθρου 24 οι λέξεις: «και η εξέταση των 
σχετικών ενστάσεων.» διαγράφονται και προστίθενται 
υποπεριπτώσεις 14 και 15 ως εξής:
«14. Η έκδοση διατάξεων τιμολόγησης.15. Η έκδοση καταλόγων φαρμάκων για τη θεραπεία 
σοβαρών ασθενειών».
47. Το άρθρο 28 αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 28
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΙΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ
Η Διεύθυνση Υποστήριξης και Παρακολούθησης Στρα-
τηγικού Σχεδιασμού έχει ως σκοπό την υποστήριξη και την παρακολούθηση του στρατηγικού σχεδιασμού του Υπουργείου Υγείας, βάσει ποσοτικών και ποιοτικών δει-
κτών που να ανταποκρίνονται στην επίτευξη του ορά-
ματος και της αποστολής του. Τη Διεύθυνση (Σ.Υ.Π.Σχ.) 
αποτελείται από τα εξής Τμήματα:
αα) Τμήμα (Σ.Υ.Π.Σχ. α) Παρακολούθησης και Υποστή-
ριξης Επιχειρησιακών Σχεδίων.
ββ) Τμήμα (Σ.Υ.Π.Σχ. γ) Μέτρησης, Στατιστικής Ανάλυ-
σης και Αξιολόγησης.
3. Οι αρμοδιότητες της Διεύθυνσης είναι οι ακόλουθες 
και κατανέμονται μεταξύ των Τμημάτων της ως εξής:
α) Το Τμήμα Παρακολούθησης και Υποστήριξης Επι-
χειρησιακών Σχεδίων είναι αρμόδιο για :
1. Την κατάρτιση τομεακών επιχειρησιακών σχεδίων, 
σε συνεργασία με τις αρμόδιες οργανικές μονάδες της 
Κ.Υ. του Υπουργείου Υγείας και η παρακολούθηση της 
πορείας υλοποίησής τους από τους φορείς παροχής υπη-
ρεσιών υγείας, σε συνεργασία με τις αντίστοιχες οργανι-
κές μονάδες του Υπουργείου Υγείας.
2. Την επεξεργασία των πληροφοριών που αντλούνται 
από όλα τα διεθνή fora και τους διεθνείς οργανισμούς 
για τη διαμόρφωση των πολιτικών υγείας.
3. Τη διατομεακή συνεργασία με άλλα Υπουργεία για 
την ανάπτυξη πρωτοβουλιών και δράσεων για την επί-τευξη των στρατηγικών στόχων του Υπουργείου.
4. Την έγκριση του σκοπού κοινωφελών ιδρυμάτων σε 
ό,τι αφορά τη δράση τους σε θέματα Υγείας.
5. Τη διαχείριση των αιτημάτων των μονάδων παροχής 
υγειονομικής περίθαλψης ως Κέντρων Εμπειρογνωμο-
σύνης σύμφωνα με τον ν. 4461/2017 (Α΄ 38).
β) Το Τμήμα Μέτρησης Ποιότητας, Στατιστικής Ανάλυ-
σης και Αξιολόγησης Δεδομένων Υγείας είναι αρμόδιο για :
1. Τη διαμόρφωση δεικτών μέτρησης και αξιολόγησης 
δεδομένων του τομέα υγείας.
2. Την αξιοποίηση δεδομένων πληροφοριακών συστη-
μάτων για την αποτύπωση της κατάστασης της υγείας 
στη Χώρα και την εκτίμηση της αποδοτικότητας και απο-
τελεσματικότητας του συστήματος υγείας.
3. Την αξιοποίηση των στοιχείων των Μητρώων του 
Υπουργείου Υγείας και των εποπτευόμενων φορέων του.
4. Την εφαρμογή των αρχών της διοίκησης ολικής ποι-
ότητας και, ιδίως, του Κοινού Πλαισίου Αξιολόγησης για τους εποπτευόμενους φορείς του Υπουργείου Υγείας.
5. Τον σχεδιασμό και την υλοποίηση ερευνών ικανο-
ποίησης των ληπτών υπηρεσιών υγείας.».
48. Οι περιπτώσεις ζ΄, η΄, θ΄, ι΄ και ια΄ της παραγράφου 
1 του άρθρου 30 αναριθμούνται σε στ΄, ζ΄, η΄, θ΄ και ι΄ 
αντίστοιχα. Η ως άνω περίπτωση ζ΄, που αναριθμείται σε 
στ΄ αντικαθίσταται ως εξής :
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1125 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
«στ) Ο καθορισμός των επιτρεπόμενων ορίων δαπα-
νών του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. για τις προς αυτόν παρεχόμενες υπη-ρεσίες υγείας από συμβεβλημένους ιδιώτες παρόχους, 
ανά κατηγορία παρεχόμενης υπηρεσίας ύστερα από 
γνώμη του Δ.Σ. του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.».
49. Στην περίπτωση α΄ της παραγράφου 2 του άρθρου 
33 προστίθεται η φράση: «και των αντίστοιχων Γ ραφείων 
των διοικήσεων Υγειονομικών Περιφερειών».
50. Στην παράγραφο 2 του άρθρου 33 προστίθεται 
περίπτωση ια΄ ως εξής:
«ια. η εποπτεία της εφαρμογής της διαδικασίας της 
λίστας χειρουργείου και η σύνταξη εισηγήσεων σχετικών 
με την βελτίωση της διαδικασίας αυτής.».
51. Τo άρθρο 34 αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 34
Το αυτοτελές Τμήμα (ΥΠΕ) Οργάνωσης και Λειτουργίας 
Υγειονομικών Περιφερειών έχει ως σκοπό την οργάνω-
ση, τη λειτουργία και την εποπτεία των Υγειονομικών Πε-
ριφερειών και τη γραμματειακή υποστήριξη του Κεντρι-
κού Συμβουλίου Υγειονομικών Περιφερειών (ΚΕ.Σ.Υ.ΠΕ.). 
Στις αρμοδιότητες του Τμήματος υπάγεται ο χειρισμός 
θεμάτων οργάνωσης και λειτουργίας των Επιστημονικών 
Συμβουλίων Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας.
52. Μετά το άρθρο 34 προστίθεται άρθρο 34Α ως εξής:
«Άρθρο 34Α
ΣΥΝΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΠΙΛΥΣΗ ΔΙΑΦΟΡΩΝΕΠΙ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ
1. Σε περίπτωση συναρμοδιό τητας περισσοτέρων τμη-
μάτων ή διευθύνσεων ή γενικών διευθύνσεων ή αυτοτε-
λών τμημάτων ή υπηρεσιών, σχετικά με την έκδοση ατο-
μικής ή κανονιστικής διοικητικής πράξης ή σχετικά με 
τη διεκπεραίωση οποιασδή ποτε διοικητικής υπόθεσης, 
επιλαμβάνονται από κοινού όλες οι καθ’ ύλην αρμόδιες Διευθύνσεις ή αυτοτελή τμήματα ή υπηρεσίες.
2. Αν τμήμα ή διεύθυνση ή γενική διεύθυνση ή αυτοτε-λές τμήμα ή υπηρεσία διαπιστώνει την αναρμοδιότητά 
του, σχετικά με την έκδοση ατομικής ή κανονιστικής δι-
οικητικής πράξης ή σχετικά με τη διεκπεραίωση οποιασ-
δήποτε διοικητικής υπόθεσης, αποστέλλει εγγράφως 
αιτιολογημένη γνώμη του για την αναρμοδιότητά του 
προς το τμήμα ή τη διεύθυνση ή τη γενική διεύθυνση 
ή το αυτοτελές τμήμα ή υπηρεσία που θεωρεί αρμόδιο. Το ανωτέρω έγγραφο διακινείται μεταξύ τμημάτων, αν ανήκουν στην ίδια διεύθυνση, μεταξύ διευθύνσεων, αν 
ανήκουν στην ίδια γενική διεύθυνση και μεταξύ γενικών 
διευθύνσεων ή/και αυτοτελών τμημάτων ή υπηρεσιών σε κάθε άλλη περίπτωση.
3. Σε περίπτωση διαφωνίας για την αρμοδιότητα έκ-
δοσης ατομικής ή κανονιστικής διοικητικής πράξης ή 
σχετικά με τη διεκπεραίωση οποιασδήποτε διοικητικής 
υπόθεσης αποφαίνεται οριστικά επί της αρμοδιότητας: α) ο Προϊστάμενος της Διεύθυνσης, αν η διαφωνία δια-
τυπώνεται μεταξύ Τμημάτων της ίδιας Διεύθυνσης, β) ο 
Προϊστάμενος της Γενικής Διεύθυνσης, αν η διαφωνία 
διατυπώνεται μεταξύ Διευθύνσεων της ίδιας Γενικής 
Διεύθυνσης και γ) Ο Υπουργός Υγείας σε κάθε άλλη πε-ρίπτωση.».
53. Στο άρθρο 35 οι λέξεις: «εξακόσιες είκοσι δύο 
(622)» αντικαθίστανται από τις λέξεις: «εξακόσιες είκο-σι επτά (627)».
54. Στο άρθρο 38 οι λέξεις: «εβδομήντα πέντε (75)» 
αντικαθίστανται από τις λέξεις: «ογδόντα (80)».
55. Στην στήλη υπ’ αυξ. αριθμ. 1 του Πίνακα με τον 
τίτλο «Βαθμίδα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΠΕ)», ο αριθμός «21» αντικαθίσταται από τον αριθμό «26».
56. Το άρθρο 41 αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 41
Προϊστάμενοι οργανικών μονάδων
Η πλήρωση των θέσεων των Προϊσταμένων οργανικών 
μονάδων καλύπτεται από τους κατωτέρω κλάδους ή ει-δικότητες προσωπικού, ανά οργανική μονάδα ως εξής:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1126 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
0*W KOEW 4=
(S/
M6>BR0W)W FQ,EWN75EJ@3A
 1 *WLK0AW*404. (R2
M: ?B!R08W5+G *5KW UW9W-P 0'+R0W
;W4	*H*4LWVW 5*505."*4KW
W0#*W $LK0BWN<@B%R0W N EW;W&5*J% +5KWUW;WWI?T0W.5 CD
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1127 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
A¬-¬^-¬ >^n¬+F->7¬ 	q-¬
Ea¬
!-aFL6¬+@->l7¬+7^nA¬ "-A q-¬+AnBL7ALn¬ 
q-¬A¬}a¬ +7^nA¬
LA¬qnAn6¬56 #-A¬-¬^-¬ >^n¬+A->i7¬ 
r-¬
C}a¬
q-¬$-CaAn[n#a¬^7bDLa¬
^¬-qA>-}7¢b¬ q7}-Aa¬%-A n[nA¬nA¬L[+nA¬ 
-A+ALnyw-¬
LE¬q~nanA U¬z#n}A¬q-¬
+A.>j-F¬¬^7^¬ T[+n-A+ALn;¬s}n¥^-an¬
,A->i6¬a?}qFan¬,¬ k_ALn q3¬+AnAL<ALn¬
LA¬,AnGL7KL8¬ rn}@m7
^6^¬,A-A}6¬ LA¬qm7¬ q-¬+AnAL7ALn¬ 
-¬+AnAL7AMn
a>}qIan¬ ,¬a^ALn¬ [ntALn¬
^6^¬¬ 7¬
#L}n;;¬ q-¬+AnHL<ALn¬ 
-¬+AnAL6ALn
¬[[n#ASc¬	}%¬a£¬ [nuBLn¬
6^¬&}^^-A¬ q-¬+InAL<ALn¬§¬-¬+nAL7ALn
[n|Ln¬ 
q-¬a}>qn)4}#A¬ 
{¬qA+% #AX¬
^7^¬,AnAWN7¬ `-}A^a¬ LA¬q-¬+AnAR<Ln¬ 3¬+nAL7ALn
,A-A}A8¬ 
[ALn¬ [n#AALn¬
©¬^7^¬	}' ¬a7¬/Y+-¬ 
q-¬+AnAL7ALn¬ 	-¬+AnAL7ALn
nn>-A¬ 	}(¬aALa¬`na+¡d¬ [nuALn¬
O3a}CL;¬ q6}-A¬
,A->h6¬,A->aa¬--¤ q-¬+AnAL8ALn¬
^6^¬,A->aa¬ 
}(aA^a¬ q-¬+FnFL=wQn¬§¬q-¬^1}a¬
^6^¬/}r¦S;¬0a ;¬ +AnAL8FLn¬ q-¬^.}a¬
n1[6,A-ªk6 q-¬q\7}on}FR7¬ q-¬+AnAL7ALn¬§¬q-¬
9[-PnaAL6¬ ,AL-}h;7 ^8aASa¬
^6^¬`7«an#}ALa¬ q[7}no}AL;¬ 
¬v[7}on}AL7¬
qn+n^a¬
^6^¬,A-}A6¬ 2}#a¬ q-¬r[7}nn}AL<¬ 
-¬q[7}nn}AS;¬¨¬
-an[n*Aa¬x[7}nn}A¬VA¬ q-¬^;aALa¬
2qALnAaaHa¬
_6^¬,A-A}A7¬,-+n^-hh¬ q-¬r[6}nn}AW¬ v-¬¬AL7¬q-¬
)-J¬ a>}qn# 3#}A¬ -¬
q[6}pn}AL6¬
	
^7^¬:[-L}naZe¬r7}-Aa¬ q-¬v]<}nn}JW¬ 
-¬q[6}nn}L;¬
)-¬

,->a7¬-kALg¬q6}-Af q-¬_6aAL¤¬
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1128 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

đkĠ#ÒĠ/9	
ĠĠ ĠÎ:Ġ
ªĜěĝ¹	Ġ ,Ġ
ĒlĠ#Ġ Ó:ĠĠ %3Ġ _ĠĠ
ĕDĠ#ęĚĠ ďĠ@1	Ġ$	Ġ Ġ8Ġ ĠĠ
#Ġ â*	³Ġ æ
	Ġ ĠĠ ĞĘĠĠ
P±	
pĠÇ<
ĠĠ
üåç3	Ġ
$Ġ ?ċ 	Ġ&0ã	Ġ ĠfĠĠĀĠ Ġ
È«0	Ġ 		Ġ
 ')ć	Ġ /1i=	
ĠX ĠF~
ĠgĠĠ  
Ġ
P	 ÏĠNĊ
āĠ/1 Ă	
ĠËĠ èĠ
Ġ _Ġ6(ML(}+ĠgĠ¯Ġ
Ô	)	Õ
Ġ %	*
Ġ '5aöþ!
Ġ
¦²		Ġôÿ0Ġ <2Ġ
	#Ġ	^Ġ éĠ"
ĠĠĠ 
ĠĠ
Ġ d	Ġ Ġ;3Ġ 
r!ûI"
Ġ
d)ĆáĠ ğ*!Y&,@b Ġc
ĠĠĠKJ(+Ġ
Ĉ:Ġ¢	ĠÉąO;S	
$Ġ 	Ġ Ġ		Ġ Ġ ĠIõ
Ġ Ġ
Ġ Ġ
êóă`[
Ġ4°ÚĠò	ÃĠ ¨.HVFV
s!>
Ġ
Ą¤º	Ġ
ēmĠ$ĠUX9-Í2Ġ  2Ġ"Ġ Ġ 
ĠĠ Ġ6(ML +ĠĠĠ
ë.[
Ġ ,vw%Ġ Ġ "
Bú
Ġ
¬
)
Ġ TÞĠ»		 ĠcÆ
ĠĠĠ
Ġ
?Ġ­Ð	´Ġ %h 	
Ġ ĠY.
Ġ ĠĠHK7J(+Ġ Ġ
'C£ø
Ġ
Ĕn#Ġ ,3¡	Ġ G77GĠ 	Ġ Ġ'Ġ `Ġ
Ġ Ġ
§	Ut ®ßĠ 
	ÛĠ -"ï
Ba÷
Ġ
ĖxĠ#Ġ\ ¼	)	2Ġ Ġ 
ĠAĠ ĠWeĠAĠĠ
--R
5<&8eĠ

?ØĠ]>Ġ©ÜĠ.Ġ Ġ
ĠAĠ =ĠW
ĠĠ@Ġ
Ñ½Ġ 8Ġ¶Ġ ĎĠ 
uÅ
Ġ

·
&ĠÄ1O¸	 Ġ
Ġ ĠĠ č;ĠR] 		Ġ
ĉ	Ġ	Ġj%4Dyo 
Q¾	Ġ
ýĠ µÌĠZ ì
	Ġ Ġñ
Ġ Ġ!!
C
ÖfĠíz 4EĠ 	
Ġ $Ġ Tù¿
Ġ Ġ"		Ġ×Ġ

	Ġ Ġ0	Ġ
$9SĠĠ >&Ġ*Ġ Zî'bĠ ĠÀ
Ġ Ġ
Ġ5
Á!ČÊ^Ġ\Ġ/{4E|Ġ ð&*
Ġ QĠÂ"		Ġ àĠ

ĠĠ Ý	Ġ
ėĠ$ĠN äĠ %¥ÙqĠ Ġ6'ĠĐĠ=Ġ Ġ Ġ 		Ġ
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1129 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
4=Æ=N£Øº=HU5£Øk6UØvNÄN£Ø »=H\5£ØL£»ØyHØ<5ÖyØ5Ø 	«HØ
H£kH°Æ|ØHU£kH³WÆ|Ø »>HW5£Ø	HØ
5UF5?Æ?Uk»Ø
	¯yNy5Ø¥ªy5Ø°UkN£Øº=HW5£Øk5VØHØU7Ø°Æ|ØFNy£U5£Ø»?LU5£Ø H£»ØyHØ
+F}°5Ø±WkN£ØHWS5vØÄN£Ø<5SyØFUH»S¾°NØ 	5ØÌØ<ØyHØª»Á(Ø
F°W5Ø°UkO£Ø
GUH»S»|£NØ+=Ø5~ËO¦Øk5U HØFUXkN°Uk»Ø
wHU°»?e5£Ø£NvH»³jsÆØz|5FÆ|
o5UØIªH»yH|Æ|Ø ¿LÆ|
ÐØDyNy5Ø+?Ø5|Æ£N£ØxU«»¡5£Øk5YØ HØFUUkN°Uk»Ø «HØFU'nP£N£Ø
8|5ª»!Ø£kyLUÆ|Ø y|5FÆ|Ø»=LU5£Ø	U5£Ø
¬yNy5Ø#FUÆ°*pÆ|Øqv^\kÉØ HØFUUu°Wk»ØÌØ°HØF$UkN£N£Ø
y|5FÆØ»?HU5£Ø 	|W5£Ø
¯yNy5ØI«L»2yL|ÆØ¿LÆØ LØF`UkN°Uk»ØÍØ°HØFUWkO£N£Ø
y|5FÆ|Ø»?HU5£Ø 	|U5£Ø
¬yNy5Ø5ÃØ¼NH£UÆØº=HU5£Ø LØFdUkN°Uk»Ø 	ØFZfoP°[k»
v=U£²fk»Ø °HØFU£N£Øy|5FÆ|Ø
»?LU5£Øk5UØU5¦Ø
GUH»S»£NØÅ»ÀWmO£Ø¼?HW5£ HØFbUkN°Wk»Ø HØÄ»Áv2?Æ|Ø 	HØ
kb|Ê`v@ÆØ
Ñ­yNy5Ø£k{HU5kQØk5UØHØFUUkN´Wk»ØÎØHØ%"Ø ¸Æ|ØÏØHØ
lU|°gmN£ØHUS5vØÄN£Ø Ä»Áv2E|ØÌØ¶ØkWÆ|UkO£ØH?5£U5£Ø
µyNy5ØI|£kyMU5kRØ HØFU\kN°Uk»Ø 	HØÄ»Âv2AÆØÍØHØ
 £ª;£U5£Ø k\|Æ|UvBÆ|ØÎØ ØkZÆ|UkN£Ø
H?5£U5£Ø
G]H»S»|£OØ9|TÈ^» HØFZUu0k»Ø
½|5yUk»ØyUnÉØ©Æ
Ò	ØyNy5Ø5Ø°ÆØIS|Uk»Ø HØFUUkN°Wk»ØÍØªLØ FUkN°Wk»Ø
¤½£y5Ø«£Ø¼>LU5£Ø v¨Uk»Ø
¬yNy5ØIW£0.yUk»Ø HØFUUpP°Wk»Ø °HØFZZmN«hk»-Ø
£NvH»°Uk»Øk5UØ wW»Ø vCi£³)k»Ø
 §ÆUk»Ø
ÔØ­yNy5Ø5Ø°Æ|Ø¼5US»Ø HØF^^kNk»ØÌØªLØF_Wu°Uk»
v¨Uk»Ø
¬yNy5ØI`FUnH»2yH|Æ|Ø,5³Æ|Ø HØFaUkN«Uk»Ø °HØFUUkO0k»
vk»Ø
Õ
Ø­y/y5ØHb×5ÁbrÆ|Ø¼SH£LÆØ HØFXUkO´Wk»Ø
#:®Æ|Økv5F»ØI¥¼Ø
GWH»S»£NØ&5°Æ|ØwUÆ| HØFUUt«Wk»ØÍØHØU5Ø ª¡ÆØ
Jc£³Ny|Æ|Øk5UØK5Hvy5Ø ªaÆ|

ÓØ·Ny5Ø5Ø±Æ|ØF|05Ø ¹ÇØk5dØHØFUWnO°Uk3Ø1ØHØU5Ø «¢È|Ø	HØ
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1130 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
«-n-f²uÇ «-o-cP²uÇ=HoR-Ç¥6 ?,Ç?¥Ç

?Ç-P=-3²#cHÇ
oHn-ÇkP²uÇ@P)ou·~Çd-PÇ ?Ç=PPeH¢[c¥Ç 
?Ç=QPeH¢Pc¥
A-9:?ln-Ç PµvÇ¦7?R-Ç l7Pe¥Ç ?Ç-=-4²4RcHÇ
>P?¥O¥uHÇ wHl?¥PcJ ?Ç=PQcHZc¥Ç 
?ÇuHl?¥PcHÇ 
?Ç
uMl?¥PcHÇ
¾ÇoHo-ÇxHl?¥²uÇ ?Ç=PRcLSc¥Ç 
?ÇuHl?¥eHÇ»Ç?Ç
uHl?¥ScHÇ
nHr-Çp-P²uÇ c-PÇBPc?´~Ç ?Ç=RQeHRc¥Ç 
GÇo-P¶|Ç 
DÇ
¦5CP-Ç ?Vc?´|Ç	?P?P²|Ç ¥6?R-Ç
ÆÁÇ
uHl?¥[cHÇ
 >P?§O¥}HÇ >Ho -Ç¦4?Q, ?ÇP-Ç ²uÇ =HoP-Ç¥4?P-Ç ?¥Çn?Ç
2-OnÇ=HÇ ºÇ o?Ç2-OoÇ-Ç 
?Ç
P-Ç ²uÇ
?Ç¥<Qul3²uÇ nH­-uPdµuÇ

$ÂÇnK®-uQd²uÇ
¾
ÇoHo-Çp?-=Pc´vÇ yKn-Ç ·uÇ ?Ç!-²uÇ=HoT-Çª?Q-Ç ?¥Ço?Ç
2-OnÇ=P?¥O¨|£Ç»ÇtÇ2-OoÇ-Ç 
?Ç
T.Ç´|Ç
?Ç¥4?Pul4²uÇ oH®-u e´uÇ
nHn-ÇpHÇp?-=c¹Ç ?Ç-²uÇ=HnP-Ç ¥4?P-ÇD¥Ç nDÇ
xHo-²uÇÇ>R-Ç ¤«HÇ 2-OnÇ=P?¥O¥uÇ 
o?Ç2-OoÇ,Ç 
?Ç
-²uÇ
?Ç¥4?Pul7²uÇoK®-uPc²uÇ
ÀÇnHn-Ç¦7\?aHÇ e-PÇ¦4?PuoPivÇ ?Ç?²uÇ =HoP-Ç©P(P-Ç
BlE4­²uÇ
 oHo-Ç¦%ÃPurTeHÇ>P-°TÅÇ ?Ç¥_Pul3¸ÇoI®-|uÇ 
?Ç
?P2-lluÇ oJ®-uPc²uÇ 
?Ç­KsUe¶vÇ 
?Ç
-=Pl6²u&-e¡ul4²uÇ
ÄÇqHn-Ç¦7?Pu oPe HÇ>Q,®DR\NÇ ?Ç¥`Pul7²uÇoH­1TjuÇ 
?Ç
/2lH²uÇ pu-=´uÇ¦R'Q-Ç c-PÇ oH®-uPcµvÇºÇ?Ç®HoRc²uÇ
kP²uÇ?R2-lluPcµzÇh}=¥|²uÇ
	>P?¥O¥}IÇ 0uPo?²^I ?Ç=UVeHPc¨Ç 
?Ç±¨¯l4²uÇ 
?Ç
B-)?µv dP}²uPl;´|Ç
¾Ç nHo-ÇB-KR6u´|Ç ¨R²uÇ ?Ç=SeK]c¥Ç¼Ç ?Ç±¨®l4²uÇ 
?Ç
cU|²uPl4²|Ç 
?Çc\}²uPcHÇ
?4-P-Ç
nHo-Ç kP²uÇ B-*?²uÇ ?Ç=PeHPe¥Ç 
?Ç±¥®l4²uÇºÇ?Ç
cW|³{"m6²uÇ ½ÇGÇcb²uQcHÇ
?8--Ç
>P?¥O¥}HÇ ¬-o-e¥ ?Ç=WPeH¢[c¥Ç 
?Ç«-s-e"¹Ç
=HnW-Ç ¥6?P-Ç ?¥Ç
¾ÇoHn-Ç «-n-g¥Ç FÇ=RXcHYe¥Ç 
?Ç«-s,eP²uÇ
=HoR- Ç¥<P-Ç ?¥Ç
¿Ç n+n-Ç ¬-o-c?Y´|ÇÇ ?Ç=WPcHRc¥Ç ?Ç«-o-c"²|Ç
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1131 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
É.¢/y/VKyÑã >K©[/©ãÂ:Cn0©ãC©Âã
·K0ã/£{Ñ»cuÑã Cã>#[uKº[uÂãÙã CãÊ0£/u[Ñã
>K©#0©ãÂ7C\.©ãC¯ÂãÙã¸Cã>'%uKº[uÂ	
©¼[uÂã

?aCÂVÂ©KãÃ©ºT£¹L©ã Cã>]^uKº[uÂãÚãCã±1ãº[²_uK©ãÛãCã
0£ã0uÂWS®K©+ãªº¤.ãºK7_uÂ SÎ/_uÑã
ªÍC>[.©Â
·K0ã/£0uÂVL©M©ã Cã>[auKºeuÂãÛã Cã[/º£Ñã>K©#/©ã
Ã©ºK¥`K©ãE[ÍCa£K©`/uÑã¶C>aÑãÂ=Ca/©ãCã6.Vã> ºKãÙã Cã6/Xã/ã
ÙC[/º¤Òã
·N/ãCº£S©K©ã«º0ºd©º[uK©ãCã>[[uNº%uÂã CãK£Ë£buS©ã Cã
2/Â©O©ã u3[ã2[:K©P©ã ²1ãº[©¼cuT©ãÙãºCãK£Ë£[uK©ã Cã
?C>CØãÃ:C[/©ã /V£Ó7J£:ã.Ë[.©ãCãKÍ.[w×ã
?[CÂVÅ¯K8£//ºCg.© Cã>[[~º_zÂãÛã CãUÍ0`uÖã
ªEÃÃ
·K0ã9¦/0¸C[.©·/ã Cã>[[uSº[uÂã ¸CãB&[âºauÂ
Ã:C[duÂã É/§.yCÆºgwÂã :[³[uÂã
DC7ÍÂã
	·K/ã;£//ºCe/©·C/ã Cã>[[uKº[uÂã ºCã>[fuK¼auÂ
?[[vKº[uÂã!gu[uÂãEC:ÎÂã ¬º[uÂã
·K/ã;£//ºCa.©ÁC/ã Cã>[[uKºcuÂã ºCã>[guSº[uÂ
EC:ÍÂã@K©(.¬ãÃ7C[/¬ãu3gã:[´huÂã
ÐÂÍiuK©ãÃ7C[0©ã
àã·L3ã9¥00ãºFe/©ãEC:ÎÂã Cã>[juKº[uÂãÛã Àã>#kuSº\uÂ
·C0ãÌ£CÕã£[/©ã <r°uÂã
·K/ã9£0/ºCg/©ªEÃÃã Cã>gozSºkuÄã ºIã>[lySº[uÂ
.uC>[/©ãY£/uK¬ã :[©ºguÂã
?[CÂVÇ©KãDV[uÂã}º£Â >[[uK¾]uÂã Cãm/ãº¨Ñã>K©a/©ã
E[ÍC[¢K©HÖãÃ:C`5ãxEãÃ Â:C\/¬ãC©ÂãCã6/Vã>aCÂZÂ,ã Cã
[/ãº¢Ñã*áãRÎ4[uÑã
·N/ãªÂº[©ÂãC \ºÂ£.©ã*áã>$[uKº[uÂãÙãCã[/º£Ñã AK©[/©ã
©uC[/tã .>Ñã Â:F[/©ãC©ÂãCã6/Zã>lCÂVÂºKã Cã
6/Vã/ÙãCã#0º§Ñã

·T/ãE[ÎCn£K©CÖã·C.ãÃ7C[/©ã Cã>[[uTº[uÂã Cã[0ãº£Ñã>K©[0©ã
Â:G\.©ãC©ÂãCã6/Vã>[CÂVÄºKãÜãCã
6/Vã/ÙãCãg/¸¨Ôã
ßã¿K.ã [¡uT­ãªÏI>[/©T©ã Cã>[[zKº[uÂã ºCã>suS¸%uÂ
Euº/vºÂã23:zT©ã :#¬½\uÂãÙãCãKÎ3[zÕã
	@oCÂVÈã|ªÃ Cã>[guKº[uÂã
·K0ãE[µQnã ·CyK£\Ñ©K© Cã>[[uK-uÂã ºCã>pguKºouÂ
:o³ouÂã
Þã·K/ã@\quKº[wK©ãz/[ã Cã>#\uR»[uÂãÝã"ã>g)SºhuÂ	
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1132 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
"oRR~0>K3rf`z7p>]3r O`cs9K`
S`X),u|2o>K` ,O0(` f-)`:K3>K` f0`>K`X`R:K`
~`|0O0sR3R W`R`80~;K3s f0)>`>N:K` )>`>K3}K`
do~` ` O<sJ`X` ` O0~IK` O`es~=K`
.O/#` K>J)>K`f`<3s3r
	 ~`~0O0sR5R ,f`g>s f0)`=K3~>K` 0)>`:M~FK`
Xf~^3sK>P0?~`q(>s O`$;wBK`
,
ah

~`~0O0s T3Rho`ws f0)`>K3~:K` i0K`XX>`Q`$X 
*>K@R~XO3f~Xn3q0v>X 0K`EXX>K3s0p%t>s
&0As
~b~0O0sV3Rp#Xs3sKB f0)>`>K3~IK` 1)>`>K6~>K`	
f`{o>_4uh0 O`jxK`~0 ):`>K3s3s U`X)Y
CsKDfp`X`Es
~`0O0sV3Rhp`R380HZ f0)>`FK3~K` ~0)`>K3~EK`
L/[~o>K3s g3o0ss O`ky>K`
}`~0O0sR3R`o>sU` f0)>`K3>K` 0f>sK0f~X%0s
$0>s
~`/O0sR3R f0)G`>N>K`f1G ~q)3R`s>s
+Hf`O>~>sU;K6s o`\})s $0>s0sR/!8R`~0
0l>sK0l~X0fsK0mp=X'0>s 0
K`X>K5r0q' sBs
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1133 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
Άρθρο 82
Σύσταση Αυτοτελούς Γ ραφείουΥπευθύνου Προστασίας Δεδομένων
Μετά το άρθρο 32 του π.δ. 121/2017, προστίθεται άρ-
θρο 32Α ως εξής:
«Άρθρο 32Α
1. Στο Υπουργείο Υγείας συνιστάται αυτοτελές γραφείο 
Υπευθύνου Προστασίας Δεδομένων (ΥΠΔ), το οποίο 
υπάγεται απευθείας στον Υπουργό Υγείας. Το αυτοτελές 
γραφείο ΥΠΔ στελεχώνεται από τον Υπεύθυνο Προστα-
σίας Δεδομένων (ΥΠΔ / Data Protection Officer - DPO) 
του Υπουργείου και τον αναπληρωτή του. Για τις ανάγκες 
υποστήριξης του ΥΠΔ, στο γραφείο αυτό επιπλέον του 
ανωτέρω Υπευθύνου Προστασίας Δεδομένων και του 
αναπληρωτή του, συνιστώνται πέντε (5) οργανικές θέσεις 
υπαλλήλων που μπορεί να καλύπτονται από προσωπι-
κό απασχολούμενο με σύμβαση ΙΔΑΧ, το οποίο, για τον 
σκοπό αυτό, διορίζεται ή προσλαμβάνεται ή αποσπάται 
ή μετατάσσεται από άλλες υπηρεσίες του Υπουργείου 
Υγείας, άλλα Υπουργεία ή Ανεξάρτητες Αρχές ή Ν.Π.Δ.Δ. 
ή Ν.Π.Ι.Δ. του ευρύτερου δημόσιου τομέα, σύμφωνα με 
τις κατά περίπτωση οικείες διατάξεις και ύστερα από 
αίτημα του ΥΠΔ.
2. Ο ΥΠΔ του Υπουργείου Υγείας και ο αναπληρωτής 
του επιλέγονται με βάση σχετική προκήρυξη και με κρι-τήριο τα προσόντα τους και, ιδίως, την αποδεδειγμένη γνώση και εμπειρία που διαθέτουν, στον τομέα του δι-
καίου και των πρακτικών για την προστασία δεδομένων 
προσωπικού χαρακτήρα, ιδίως στον τομέα της υγείας, 
καθώς και την ικανότητα εκπλήρωσης των καθηκόντων 
που αναφέρονται στο άρθρο 39 του Γενικού Κανονισμού 
Προστασίας Δεδομένων (Κανονισμός (ΕΕ) 2016/679 του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης 
Απριλίου 2016, ΕΕ L 119).
3. Ο ΥΠΔ και ο αναπληρωτής του ορίζονται με απόφα-
ση του Υπουργού Υγείας και πάντοτε για θητεία πέντε 
(5) ετών, η οποία υπόκειται σε ανανέωση χωρίς περιο-
ρισμό και μπορεί να διακοπεί μόνο για σπουδαίο λόγο, 
λαμβανομένων υπόψη των διατάξεων του άρθρου 38 
του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων για την 
ανεξαρτησία του ΥΠΔ κατά την εκτέλεση των καθηκό-ντων του.
4. Ο ΥΠΔ και ο αναπληρωτής του μπορεί να είναι υπάλ-
ληλοι του Υπουργείου Υγείας τακτικοί ή με σύμβαση 
ΙΔΑΧ ή να αποσπαστούν ή να μεταταγούν σ’ αυτό ή να 
ασκούν τα καθήκοντά τους βάσει σύμβασης παροχής 
υπηρεσιών. Στην περίπτωση αυτή, η δαπάνη μισθοδο-
σίας του αποσπώμενου βαρύνει τον φορέα προέλευσης. 
Κατά την πρώτη εφαρμογή του παρόντος, ο ΥΠΔ και ο 
αναπληρωτής του μπορεί να οριστούν με απόσπαση, με 
απόφαση του Υπουργού Υγείας και του οικείου Υπουρ-γού, κατά παρέκκλιση από κάθε άλλη διάταξη. Στην πε-
ρίπτωση διενέργειας απόσπασης κατά τα προαναφερό-
μενα, η ανανέωση της θητείας του ΥΠΔ διενεργείται με τους ίδιους όρους και προϋποθέσεις, κατά παρέκκλιση από κάθε άλλη διάταξη.
5. Το Υπουργείο Υγείας, ως υπεύθυνος επεξεργασίας, 
στηρίζει, σύμφωνα με όσα ορίζονται στην παράγραφο 2 του άρθρου 38 του Γενικού Κανονισμού Προστασίας 
Δεδομένων, τον ΥΠΔ στην άσκηση των καθηκόντων που 
αναφέρονται στο άρθρο 39 του εν λόγω Κανονισμού, 
παρέχοντας τους απαραίτητους πόρους για την άσκηση 
των εν λόγω καθηκόντων και την πρόσβαση σε δεδομέ-
να προσωπικού χαρακτήρα και πράξεις επεξεργασίας, 
καθώς και τους απαραίτητους πόρους για τη διατήρηση 
της εμπειρογνωσίας του.
6. Ο ΥΠΔ ασκεί όλα τα καθήκοντα και τις αρμοδιότη-
τες, που του απονέμονται από τις διατάξεις του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων, ιδίως εκείνες του 
άρθρου 39, καθώς και από άλλες ειδικές διατάξεις. Ο 
ΥΠΔ έχει, ιδίως, τις εξής αρμοδιότητες:
α) συμμετέχει, δεόντως και εγκαίρως, σε όλα τα θέμα-
τα τα οποία σχετίζονται με την προστασία δεδομένων 
προσωπικού χαρακτήρα. Στο πλαίσιο αυτό, διατυπώνει 
γνώμη για κάθε νομοθετικό μέτρο του Υπουργείου Υγεί-
ας, το οποίο εισάγει περιορισμούς στο πεδίο εφαρμογής 
των υποχρεώσεων και των δικαιωμάτων, σύμφωνα με 
όσα ορίζονται στα άρθρα 23 και 9 παράγραφος 4 του 
Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων,
β) ενημερώνει τον Υπουργό, τον Αναπληρωτή 
Υπουργό, τους Γενικούς Γ ραμματείς, τους Αναπληρω-
τές Γενικούς Γ ραμματείς και τις αρμόδιες υπηρεσίες του 
Υπουργείου Υγείας, τους εκτελούντες την επεξεργασία 
για λογαριασμό του Υπουργείου και τους υπαλλήλους 
που διενεργούν επεξεργασία δεδομένων προσωπικού 
χαρακτήρα, καθώς και τους εποπτευόμενους από το 
Υπουργείο φορείς για τις υποχρεώσεις τους που απορ-
ρέουν από το Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων 
και από άλλες διατάξεις είτε πρόκειται για ρυθμίσεις της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης είτε για εθνικές ρυθμίσεις σχετικά με την προστασία δεδομένων,
γ) παρακολουθεί και εποπτεύει: αα) τη συμμόρφω-
ση με το Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων, με 
άλλες διατάξεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή με εθνικές 
ρυθμίσεις σχετικά με την προστασία δεδομένων και με 
τις πολιτικές του Υπουργείου Υγείας, των εποπτευόμε-
νων από αυτό φορέων και των εκτελούντων την επεξερ-
γασία για λογαριασμό του Υπουργείου Υγείας και των 
εποπτευόμενων από αυτό φορέων, σε σχέση με την 
προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, 
ββ) την ανάθεση αρμοδιοτήτων, την εκπαίδευση, την 
ευαισθητοποίηση και την κατάρτιση των υπαλλήλων 
που συμμετέχουν στις πράξεις επεξεργασίας, γγ) τους 
σχετικούς ελέγχους είτε στο εσωτερικό του Υπουργείου 
Υγείας είτε σε εποπτευόμενους από το Υπουργείο Υγείας 
φορείς είτε σε εκτελούντες την επεξεργασία για λογα-
ριασμό του Υπουργείου Υγείας και των εποπτευόμενων 
από αυτό φορέων,
δ) παρέχει συμβουλές, όταν ζητείται, όσον αφορά την 
εκτίμηση αντικτύπου σχετικά με την προστασία των δε-
δομένων και παρακολουθεί την υλοποίησή της σύμφωνα 
με το άρθρο 35 του Γενικού Κανονισμού Προστασίας 
Δεδομένων,
ε) συνεργάζεται με την Αρχή Προστασίας Δεδομένων 
Προσωπικού Χαρακτήρα, ως εποπτική Αρχή,
στ) ενεργεί ως σημείο επικοινωνίας με την Αρχή Προ-
στασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και κάθε 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1134 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
άλλη εποπτική αρχή για θέματα που σχετίζονται με την 
επεξεργασία, περιλαμβανομένης της προηγούμενης δι-
αβούλευσης που αναφέρεται στο άρθρο 36 του Γενικού 
Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων, και πραγματοποιεί 
διαβουλεύσεις, ανάλογα με την περίπτωση, για οποιο-
δήποτε άλλο θέμα,
ζ) συνεργάζεται, κατά την άσκηση των καθηκόντων και 
αρμοδιοτήτων του, με τους Υπεύθυνους Προστασίας Δε-
δομένων, εφόσον αυτοί υπάρχουν, των εποπτευόμενων 
από το Υπουργείο Υγείας φορέων και των εκτελούντων 
την επεξεργασία για λογαριασμό του Υπουργείου Υγείας.
7. Ο ΥΠΔ αναφέρεται απευθείας στον Υπουργό, ο οποί-
ος διασφαλίζει ότι, ο ΥΠΔ δεν λαμβάνει εντολές για την 
άσκηση των καθηκόντων του. Ο ΥΠΔ δεν απολύεται ούτε 
υφίσταται κυρώσεις οποιαδήποτε μορφής, επειδή επι-
τέλεσε τα καθήκοντά του.
8. Τα υποκείμενα των δεδομένων μπορούν να επικοι-
νωνούν με τον ΥΠΔ για κάθε θέμα σχετικό με την επε-
ξεργασία των δεδομένων τους προσωπικού χαρακτήρα 
και με την άσκηση των δικαιωμάτων τους δυνάμει του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων.
9. Ο ΥΠΔ δεσμεύεται από την τήρηση του απορρήτου 
ή της εμπιστευτικότητας σχετικά με την εκτέλεση των 
καθηκόντων του, σύμφωνα με το ενωσιακό δίκαιο ή τις οικείες εθνικές ρυθμίσεις.
10. Ο ΥΠΔ και ο αναπληρωτής του μπορούν να επιτε-
λούν και άλλα καθήκοντα και υποχρεώσεις. Το Υπουργείο 
Υγείας διασφαλίζει ότι τα εν λόγω καθήκοντα και υπο-
χρεώσεις δεν συνεπάγονται σύγκρουση συμφερόντων.».
Άρθρο 83
Σύσταση και λειτουργία
Εθνικών Μητρώων Ασθενών
1. Με απόφαση του Υπουργού Υγείας μπορεί να συνι-
στώνται και να λειτουργούν Εθνικά Μητρώα Ασθενών, 
στη βάση συγκεκριμένων κάθε φορά κριτηρίων, όπως η 
χρήση θεραπειών αυξημένου κόστους ή / και αυξημένης 
νοσηρότητας / θνητότητας, η μεγάλη επίπτωση των νο-
σημάτων στο γενικό πληθυσμό, η χρήση συγκεκριμένης 
θεραπείας, η καταγραφή σπάνιων νόσων, οι σκοποί φαρ-
μακοεπαγρύπνησης. Η σύσταση και η λειτουργία των 
ανωτέρω Μητρώων αποσκοπούν στην προάσπιση, την 
προστασία και την προαγωγή της υγείας του πληθυσμού, 
μέσω του προγραμματισμού και της υλοποίησης πολιτι-
κών δημόσιας υγείας, στη διασφάλιση της καθολικής και 
ισότιμης πρόσβασης στην παρο χή ποιοτικά και ποσοτικά 
επαρκών υπηρεσιών υγειονομικής φροντίδας από το 
Εθνικό Σύστημα Υγείας, στη διασφάλιση των πόρων που 
διατίθενται για την υγειονομική περίθαλψη, στον έλεγχο 
των δαπανών και την αποτελεσματική χρηματοδότηση 
της υγειονομικής περίθαλψης, καθώς, επίσης, και στη 
ρύθμιση της λειτουργίας και στην άσκηση εποπτείας 
στους φορείς υγειονομικής φροντίδας του ιδιωτικού το-
μέα. Η σύσταση και η λειτουργία των Μητρώων αυτών 
διενεργείται, σύμφωνα με τα διεθνή επιστημονικά πρό-
τυπα και ιδίως τη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
και τις ειδικές εθνικές ρυθμίσεις, τις σχετικές οδηγίες και 
συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC).2. Κατά τη σύσταση και τη λειτουργία καθενός από τα 
προαναφερόμενα Μητρώα από το Υπουργείο Υγείας, 
ως υπεύθυνο επεξεργασίας, πρέπει πάντοτε να διασφα-
λίζεται η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της 
ιδιωτικής ζωής και της προστασίας των δεδομένων προ-
σωπικού χαρακτήρα, σύμφωνα με το άρθρο 9Α του Συ-
ντάγματος και την κείμενη νομοθεσία και, ιδίως, σύμφω-
να με τις διατάξεις του Γενικού Κανονισμού Προστασίας 
Δεδομένων (Κανονισμός (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Απριλίου 
2016, ΕΕ L 119).
3. Ειδικότερα, τα ευαίσθητα δεδομένα προσωπικού 
χαρακτήρα, που συλλέγονται και τυγχάνουν περαιτέρω 
επεξεργασίας στο πλαίσιο καθενός από τα Εθνικά Μη-
τρώα, τα οποία συστήνονται και λειτουργούν, σύμφωνα 
με όσα ορίζονται στην παράγραφο 1, επιτρέπεται κατ’ 
εξαίρεση να τύχουν επεξεργασίας, εφόσον συντρέχει 
μία τουλάχιστον από τις εξής περιπτώσεις:
α) η επεξεργασία είναι απαραίτητη για σκοπούς προ-
ληπτικής ή επαγγελματικής ιατρικής, ιατρικής διάγνω-
σης, παροχής υγειονομικής ή κοινωνικής περίθαλψης 
ή θεραπείας ή διαχείρισης υγειονομικών και κοινωνι-
κών συστημάτων και υπηρεσιών βάσει του δικαίου της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης ή εθνικών ρυθμίσεων ή δυνάμει 
σύμβασης με επαγγελματία του τομέα της υγείας και με την επιφύλαξη των προϋποθέσεων και των εγγυήσεων που αναφέρονται στην παράγραφο 3 του άρθρου 9 του Γενικού Κανονισμού για την Προστασία Δεδομένων,
β) η επεξεργασία είναι απαραίτητη για λόγους δημοσί-
ου συμφέροντος στον τομέα της δημόσιας υγείας, όπως 
η προστασία έναντι σοβαρών διασυνοριακών απειλών κατά της υγείας ή η διασφάλιση υψηλών προτύπων ποι-ότητας και ασφάλειας της υγειονομικής περίθαλψης και 
των φαρμάκων ή των ιατροτεχνολογικών προϊόντων, 
βάσει του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή εθνικών 
ρυθμίσεωνπου προβλέπουν κατάλληλα και συγκεκριμέ-
να μέτρα για την προστασία των δικαιωμάτων και των 
ελευθεριών του υποκειμένου των δεδομένων, ειδικότερα 
δε του επαγγελματικού απορρήτου,
γ) το υποκείμενο των δεδομένων έχει παράσχει την 
έγγραφη συγκατάθεσή του για την επεξεργασία αυτών 
των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα για έναν ή 
περισσότερους συγκεκριμένους σκοπούς, εκτός αν το 
δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή οι εθνικές ρυθμίσεις 
προβλέπουν ότι η απαγόρευση της επεξεργασίας των 
ευαίσθητων δεδομένων του προσωπικού χαρακτήρα 
δεν μπορεί να αρθεί από το υποκείμενο των δεδομένων,
δ) η επεξεργασία είναι απαραίτητη για την προστα-
σία των ζωτικών συμφερόντων του υποκειμένου των 
δεδομένων ή άλλου φυσικού προσώπου, αν το υποκεί-
μενο των δεδομένων είναι σωματικά ή νομικά ανίκανο 
να συγκατατεθεί,
ε) η επεξεργασία είναι, βάσει του δικαίου της Ευρω-
παϊκής Ένωσης ή εθνικών ρυθμίσεων, απαραίτητη για 
λόγους ουσιαστικού δημοσίου συμφέροντος, το οποίο 
είναι ανάλογο προς τον επιδιωκόμενο στόχο, σέβεται την 
ουσία του δικαιώματος στην προστασία των δεδομένων 
και προβλέπει κατάλληλα και συγκεκριμένα μέτρα για 
τη διασφάλιση των θεμελιωδών δικαιωμάτων και των 
συμφερόντων του υποκειμένου των δεδομένων,
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1135 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
στ) η επεξεργασία είναι απαραίτητη για σκοπούς αρ-
χειοθέτησης προς το δημόσιο συμφέρον, για σκοπούς 
επιστημονικής ή ιστορικής έρευνας ή για στατιστικούς 
σκοπούς, σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 89 
του Γενικού Κανονισμού για την Προστασία Δεδομένων, 
βάσει του δικαίου Ευρωπαϊκής Ένωσης ή εθνικών ρυθ-
μίσεων, οι οποίοι είναι ανάλογοι προς τον επιδιωκόμενο 
στόχο, σέβονται την ουσία του δικαιώματος στην προ-
στασία των δεδομένων και προβλέπουν κατάλληλα και 
συγκεκριμένα μέτρα για τη διασφάλιση των θεμελιωδών 
δικαιωμάτων και των συμφερόντων του υποκειμένου 
των δεδομένων.
4. Τα πρόσωπα, τα οποία, υπό την άμεση εποπτεία του 
Υπουργείου Υγείας, ως υπευθύνου επεξεργασίας, ή του 
εκτελούντος την επεξεργασία που ενδεχομένως οριστεί 
από το Υπουργείο Υγείας, είναι εξουσιοδοτημένα να επε-
ξεργάζονται τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, που 
περιέχονται στα εθνικά Μητρώα του παρόντος, δεσμεύο-
νται από την τήρηση του απορρήτου ή της εμπιστευτικό-
τητας σχετικά με την εκτέλεση των εν λόγω καθηκόντων 
τους, σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις, ιδίως του Κώδικα 
Ιατρικής Δεοντολογίας, του Υπαλληλικού Κώδικα και του 
Ποινικού Κώδικα.
5. Το Υπουργείο Υγείας μπορεί να δημοσιεύει ή να χο-
ρηγεί, έναντι συνδρομής ή ειδικού παραβόλου στατιστι-
κής φύσης, συγκεντρωτικά στοιχεία, από τα οποία δεν 
μπορούν πλέον να προσδιοριστούν τα υποκείμενα των 
δεδομένων και τα οποία προέρχονται από τη λειτουργία 
των εθνικών Μητρώων του παρόντος.
6. Για τη συλλογή και την περαιτέρω επεξεργασία των 
δεδομένων προσωπικού και μη προσωπικού χαρακτήρα, 
που καταχωρούνται σε καθένα από τα εν λόγω Μητρώα, 
το Υπουργείο Υγείας σχεδιάζει και λειτουργεί σχετικό 
πληροφοριακό σύστημα. Με απόφαση του Υπουργού 
Υγείας ρυθμίζονται ειδικότερα, τεχνικά ή λεπτομερειακά 
θέματα για τη σύσταση και λειτουργία κάθε Μητρώου 
με βάση τον ειδικότερο σκοπό του, καθώς και για τη 
συλλογή, την τήρηση και κάθε περαιτέρω επεξεργασία στοιχείων και δεδομένων που καταχωρούνται σε αυτό 
σε έντυπη ή σε ηλεκτρονική μορφή, κάθε οργανωτικό 
και τεχνικό μέτρο για την ασφάλεια της επεξεργασίας 
των δεδομένων, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης τε-χνικών ανωνυμοποίησης, ψευδονυμοποίησης και κρυ-
πτογράφησης, θέματα οργάνωσης και διαχείρισης κάθε 
μητρώου με βάση τον ειδικότερο σκοπό σύστασης και 
λειτουργίας του, για την άσκηση και την ικανοποίηση των 
δικαιωμάτων των υποκειμένων των δεδομένων, για τους 
αποδέκτες των δεδομένων, για τους ακριβείς όρους της 
διάθεσης στατιστικής φύσης συγκεντρωτικών στοιχείων, 
από τα οποία δεν μπορούν πλέον να προσδιοριστούν τα 
υποκείμενα των δεδομένων, και το ύψος της συνδρομής 
ή του παραβόλου για τη διάθεση αυτή, καθώς και κάθε άλλο ειδικότερο θέμα.
7. Η επεξεργασία ευαίσθητων δεδομένων προσωπικού 
χαρακτήρα στο πλαίσιο καθενός από τα εθνικά Μητρώα, 
τα οποία συνιστώνται και λειτουργούν σύμφωνα με όσα 
ορίζονται στις διατάξεις του παρόντος, δεν μπορεί να 
επιφέρει ως αποτέλεσμα την επεξεργασία δεδομένων 
προσωπικού χαρακτήρα για άλλους σκοπούς από τρί-τους, όπως εργοδότες ή ασφαλιστικές εταιρείες και 
τράπεζες.
8. Όποιος, χωρίς δικαίωμα, επεμβαίνει με οποιονδή-
ποτε τρόπο σε οποιοδήποτε απ ό τα εθνικά Μητρώα, τα 
οποία συστήνονται και λειτουργούν σύμφωνα με τις δια-
τάξεις του παρόντος, ή λαμβάνει γνώση των δεδομένων 
προσωπικού χαρακτήρα, που τηρούνται στα Μητρώα 
αυτά, ή τα αφαιρεί, αλλοιώνει, βλάπτει, καταστρέφει, επε-
ξεργάζεται, μεταδίδει, ανακοινώνει, τα καθιστά προσιτά 
σε μη δικαιούμενα πρόσωπα ή επιτρέπει στα πρόσωπα 
αυτά να λάβουν γνώση των εν λόγω δεδομένων ή τα 
εκμεταλλεύεται με οποιονδήποτε τρόπο, τιμωρείται με 
φυλάκιση και χρηματική ποινή και, αν πρόκειται για ευ-
αίσθητα δεδομένα, με φυλάκιση τουλάχιστον ενός (1) 
έτους και χρηματική ποινή τουλάχιστον είκοσι χιλιάδων (20.000) τουλάχιστον ευρώ, αν η πράξη δεν τιμωρείται βαρύτερα από άλλες διατάξεις.
9. Αν ο υπαίτιος των πράξεων της προηγούμενης πα-
ραγράφου είχε σκοπό να προσπορίσει στον εαυτό του ή σε άλλον παράνομο περιουσιακό όφελος ή να βλάψει τρίτον, επιβάλλεται κάθειρξη έως δέκα (10) έτη και χρη-
ματική ποινή τουλάχιστον πενήντα χιλιάδων (50.000) 
ευρώ.
Άρθρο 84
Ατομικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας (Α.Η.Φ.Υ.)
Η παρ. 4 του άρθρου 51 του ν. 4238/2014 (Α΄ 38), όπως 
αντικαταστάθηκε με το άρθρο 21 του ν. 4486/2017 (Α΄ 115), αντικαθίσταται εκ νέου ως εξής:
«4. Καθιερώνεται ο Ατομικός Ηλεκτρονικός Φάκελος 
Υγείας (Α.Η.Φ.Υ.) για όλους τους κατόχους Α.Μ.Κ.Α. και 
Α.Υ.Π.Α., ο οποίος τίθεται σε λειτουργία με απόφαση 
του Υπουργού Υγείας. Ο Α.Η.Φ.Υ. αποσκοπεί στην προ-
άσπιση, την προστασία και την προαγωγή της υγείας 
του πληθυσμού, μέσω του προγραμματισμού και της 
υλοποίησης πολιτικών δημόσιας υγείας, στη διασφάλιση 
της καθολικής και ισότιμης πρόσβασης στην παροχή 
ποιοτικά και ποσοτικά επ αρκών υπηρεσιών υγειονομικής 
φροντίδας από το Εθνικό Σύστημα Υγείας, στη διασφά-
λιση των πόρων που διατίθενται για την υγειονομική 
περίθαλψη, τον έλεγχο των δαπανών και την αποτελε-
σματική χρηματοδότηση της υγειονομικής περίθαλψης, 
καθώς επίσης και στη ρύθμιση της λειτουργίας και στην 
άσκηση εποπτείας στους φορείς υγειονομικής φροντί-δας του ιδιωτικού τομέα.
2. Ο Α.Η.Φ.Υ. περιέχει το ατομικό ιστορικό υγείας του 
λήπτη υπηρεσιών υγείας, καθώς και δεδομένα, εκτιμή-
σεις και πληροφορίες κάθε είδους σχετικά με την κα-
τάσταση και την κλινική εξέλιξη του προσώπου αυτού, 
ως ασθενούς, καθ’ όλη τη διαδικασία περίθαλψής του. 
Το περιεχόμενο του Α.Η.Φ.Υ. τηρείται ισοβίως και είναι 
ενιαίο και υποχρεωτικό σε εθνικό επίπεδο.
3. Με τη σύσταση και λειτουργία του από το Υπουργείο 
Υγείας, ως υπεύθυνο επεξεργασίας, ο Α.Η.Φ.Υ. διέπεται από τις διατάξεις του Γενικού Κανονισμού Προστασίας 
Δεδομένων (Κανονισμός (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Απριλίου 
2016, ΕΕ L 119).
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1136 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
4. Τα ευαίσθητα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα 
που συλλέγονται και τυγχάνουν περαιτέρω επεξεργασί-
ας στο πλαίσιο του Α.Η.Φ.Υ., σύμφωνα με όσα ορίζονται 
στις διατάξεις του παρόντος, επιτρέπεται κατ’ εξαίρεση να τύχουν επεξεργασίας, εφόσον συντρέχει μία τουλά-χιστον από τις εξής περιπτώσεις:
α) η επεξεργασία είναι απαραίτητη για σκοπούς προ-
ληπτικής ή επαγγελματικής ιατρικής, ιατρικής διάγνω-
σης, παροχής υγειονομικής ή κοινωνικής περίθαλψης 
ή θεραπείας ή διαχείρισης υγειονομικών και κοινωνι-
κών συστημάτων και υπηρεσιών βάσει του δικαίου της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης ή εθνικών ρυθμίσεων ή δυνάμει 
σύμβασης με επαγγελματία του τομέα της υγείας και με 
την επιφύλαξη των προϋποθέσεων και των εγγυήσεων που αναφέρονται στην παράγραφο 3 του άρθρου 9 του 
Γενικού Κανονισμού για την Προστασία Δεδομένων, ιδί-ως την τήρηση επαγγελματικού απορρήτου,
β) η επεξεργασία είναι απαραίτητη για λόγους δημοσί-
ου συμφέροντος στον τομέα της δημόσιας υγείας, όπως 
η προστασία έναντι σοβαρών διασυνοριακών απειλών κατά της υγείας ή η διασφάλιση υψηλών προτύπων ποι-
ότητας και ασφάλειας της υγειονομικής περίθαλψης και 
των φαρμάκων ή των ιατροτεχνολογικών προϊόντων, 
βάσει του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή εθνικών 
ρυθμίσεων, με την πρόβλεψη κατάλληλων και συγκε-
κριμένων μέτρων για την προστασία των δικαιωμάτων 
και των ελευθεριών του υποκειμένου των δεδομένων, 
ειδικότερα δε του επαγγελματικού απορρήτου,
γ) η επεξεργασία είναι απαραίτητη για σκοπούς αρ-
χειοθέτησης προς το δημόσιο συμφέρον, για σκοπούς 
επιστημονικής ή ιστορικής έρευνας ή για στατιστικούς 
σκοπούς, σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 
89 του Γενικού Κανονισμού για την Προστασία Δεδομέ-νων, βάσει του δικαίου Ευρωπαϊκής Ένωσης ή εθνικών ρυθμίσεων, σκοπούς οι οποίοι είναι ανάλογοι προς τον 
επιδιωκόμενο στόχο, σέβονται την ουσία του δικαιώμα-
τος στην προστασία των δεδομένων και προβλέπουν 
κατάλληλα και συγκεκριμένα μέτρα για τη διασφάλιση 
των θεμελιωδών δικαιωμάτων και των συμφερόντων 
του υποκειμένου των δεδομένων,
δ) η επεξεργασία είναι απαραίτητη για την εκτέλε-
ση των υποχρεώσεων και την άσκηση συγκεκριμένων 
αρμοδιοτήτων του Υπουργείου Υγείας, ως υπευθύνου 
επεξεργασίας, ή του υποκειμένου των δεδομένων στον 
τομέα του εργατικού δικαίου και του δικαίου κοινωνι-
κής ασφάλισης και κοινωνικής προστασίας, εφόσον επι-
τρέπεται από το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή από 
εθνικές ρυθμίσεις ή από συλλογική συμφωνία σύμφωνα 
με το εθνικό δίκαιο, παρέχοντας κατάλληλες εγγυήσεις 
για τα θεμελιώδη δικαιώματα και τα συμφέροντα του 
υποκειμένου των δεδομένων,
ε) η επεξεργασία είναι απαραίτητη για λόγους ουσια-
στικού δημοσίου συμφέροντος, βάσει του δικαίου της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης ή εθνικών ρυθμίσεων, το οποίο εί-ναι ανάλογο προς τον επιδιωκόμενο στόχο, σέβεται την 
ουσία του δικαιώματος στην προστασία των δεδομένων 
και προβλέπει κατάλληλα και συγκεκριμένα μέτρα για 
τη διασφάλιση των θεμελιωδών δικαιωμάτων και των 
συμφερόντων του υποκειμένου των δεδομένων,στ) το υποκείμενο των δεδομένων έχει παράσχει ρητή 
συγκατάθεση για την επεξεργασία αυτών των δεδομέ-νων προσωπικού χαρακτήρα για έναν ή περισσότερους 
συγκεκριμένους σκοπούς, εκτός αν το δίκαιο της Ένωσης 
ή εθνικές ρυθμίσεις προβλέπουν ότι, η απαγόρευση επε-
ξεργασίας των δεδομένων αυτών δεν μπορεί να αρθεί 
από το υποκείμενο των δεδομένων,
ζ) η επεξεργασία είναι απαραίτητη για την προστασία 
της ζωής ή της υγείας του υποκειμένου των δεδομένων ή 
άλλου φυσικού προσώπου, αν το υποκείμενο των δεδο-
μένων είναι σωματικά ή νομικά ανίκανο να συγκατατεθεί,
η) η επεξεργασία είναι απαραίτητη για τη θεμελίω-
ση, την άσκηση ή την υποστήριξη νομικών αξιώσεων ή όταν τα δικαστήρια ενεργούν υπό τη δικαιοδοτική τους ιδιότητα.
5. Ο Α.Η.Φ.Υ. ενεργοποιείται από τον οικογενειακό 
ιατρό, στον οποίο ο λήπτης υπηρεσιών υγείας είναι 
εγγεγραμμένος, διαφορετικά από οποιονδήποτε άλλο 
ιατρό, ειδικότητας γενικής ιατρικής, παθολογίας ή παι-
διατρικής, πιστοποιημένο και εξουσιοδοτημένο από 
το σύστημα αρχειοθέτησης του Α.Η.Φ.Υ.. Οι ιατροί, οι 
οδοντίατροι και οι άλλοι επαγγελματίες υγείας, οι οποί-οι είναι πιστοποιημένοι και εξουσιοδοτημένοι χρήστες 
του Συστήματος της Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης 
(ΣΗΣ), υποχρεούνται να καταχωρούν στον Α.Η.Φ.Υ. όλες 
τις πληροφορίες που προκύπτουν από εξέταση ή επί-
σκεψη και είναι αναγκαίες για την παρακολούθηση της 
κατάστασης, τη διάγνωση, τη θεραπεία, τη νοσηλεία και 
την αποκατάσταση της σωματικής ή ψυχικής υγείας του 
ατόμου. Οποιοδήποτε φυσικό ή νομικό πρόσωπο τηρεί ή 
επεξεργάζεται νομίμως ατομικό φάκελο ή μητρώο ασθε-
νών, συμπεριλαμβανομένων μητρώων ή ατομικών φακέ-
λων ασφαλισμένων του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. ή Φορέων Κοινωνικής 
Ασφάλισης, υποχρεωτικά καταχωρεί στον Α.Η.Φ.Υ. κάθε 
δεδομένο υγείας που σχετίζεται με τον ασθενή.
6. Ο λήπτης υπηρεσιών υγείας ενημερώνεται από κάθε 
πιστοποιημένο και εξουσιοδοτημένο από το σύστημα 
αρχειοθέτησης του Α.Η.Φ.Υ. ιατρό, οδοντίατρο και επαγ-
γελματία υγείας ότι αυτός έχει πρόσβαση και μπορεί να 
επεξεργάζεται τα δεδομένα του προσωπικού χαρακτήρα 
στο σύστημά του Α.Η.Φ.Υ. για τον σκοπό της παροχής 
ιατρικών υπηρεσιών. Αν ο λή πτης υπηρεσιών υγείας είναι 
ανήλικος, οι ανωτέρω ενέργειες πραγματοποιούνται και, 
αντίστοιχα, η ενημέρωση παρέχεται σε γονέα ή πρόσω-
πο που ασκεί τη γονική μέριμνα ή έχει την επιμέλειά του. 
Αν ο λήπτης υπηρεσιών υγείας τελεί υπό δικαστική συ-
μπαράσταση, οι ανωτέρω ενέργειες πραγματοποιούνται 
και, αντίστοιχα, η ενημέρωση παρέχεται στο δικαστικό 
του συμπαραστάτη. Κατά την πρόσβαση και την καταχώ-
ριση στοιχείων σε Α.Η.Φ.Υ. καταγράφονται τα δεδομένα 
του χρήστη και η χρονική στιγμή που αυτός εισέρχεται στο σύστημα.
7. Ως εκτελούσα την επεξεργασία, για λογαριασμό του 
Υπουργείου Υγείας, για τη σύσταση και τη λειτουργία του 
συστήματος αρχειοθέτησης του Α.Η.Φ.Υ. ορίζεται η εται-
ρεία με την επωνυμία «ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ 
ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» και το 
διακριτικό τίτλο «ΗΔΙΚΑ Α.Ε.» που έχει συσταθεί με τον 
ν. 3607/2007 (Α΄ 245). Η ΗΔΙΚΑ Α.Ε. αναλαμβάνει το σχε-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1137 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
διασμό, την υλοποίηση, την οργάνωση της μετάπτωσης 
των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και άλλων δε-
δομένων, την τήρηση υπό συνθήκες που διασφαλίζουν την ακεραιότητα, την εμπιστευτικότητα και τη διαθεσι-
μότητα των δεδομένων και κάθε άλλο θέμα, που αφορά 
την ομαλή λειτουργία του συστήματος αρχειοθέτησης 
του Α.Η.Φ.Υ., τηρώντας τις διατάξεις της νομοθεσίας για 
την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα 
και, ιδίως, τις θεμελιώδεις αρχές, που θέτει για τη νο-
μιμότητα κάθε επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού 
χαρακτήρα το άρθρο 5 του Γενικού Κανονισμού για την 
Προστασία Δεδομένων. Στο πλαίσιο της εν λόγω εκτέ-
λεσης επεξεργασίας για λογαριασμό του Υπουργείου 
Υγείας, η ΗΔΙΚΑ Α.Ε. επιφορτίζεται με όλες τις υποχρε-ώσεις που θέτουν για τον εκτελούντα την επεξεργασία οι διατάξεις του Γενικού Κανονισμού για την Προστασία Δεδομένων και ιδίως:
α) επεξεργάζεται τα δεδομένα προσωπικού χαρακτή-
ρα, μόνο βάσει καταγεγραμμένων εντολών του Υπουρ-
γείου Υγείας, ως υπευθύνου επεξεργασίας, μεταξύ άλ-
λων όσον αφορά τη διαβίβαση δεδομένων προσωπικού 
χαρακτήρα σε τρίτη χώρα ή διεθνή οργανισμό, εκτός 
αν υποχρεούται προς τούτο βάσει του δικαίου της Ευ-
ρωπαϊκής Ένωσης ή βάσει εθνικών ρυθμίσεων. Σε αυτή την περίπτωση, η ΗΔΙΚΑ Α.Ε. ενημερώνει το Υπουργείο 
Υγείας για την εν λόγω νομική απαίτηση πριν από την 
επεξεργασία,
β) διασφαλίζει ότι τα πρόσωπα που είναι εξουσιοδο-
τημένα να επεξεργάζονται τα δεδομένα προσωπικού 
χαρακτήρα έχουν αναλάβει δέσμευση τήρησης εμπι-
στευτικότητας ή τελούν υπό τη δέουσα κανονιστική 
υποχρέωση τήρησης εμπιστευτικότητας,
γ) λαμβάνει όλα τα απαιτούμενα μέτρα για τη διασφά-
λιση του απορρήτου και της ασφάλειας της επεξεργασίας 
σύμφωνα με το άρθρο 32 του Γενικού Κανονισμού για 
την Προστασία Δεδομένων,
δ) τηρεί τους όρους που αναφέρονται στις παραγρά-
φους 2 και 4 του άρθρου 28 του Γενικού Κανονισμού για 
την Προστασία Δεδομένων σχετικά με την πρόσληψη 
άλλου εκτελούντος την επεξεργασία,
ε) λαμβάνει υπόψη τη φύση της επεξεργασίας και επι-
κουρεί το Υπουργείο Υγείας με τα κατάλληλα τεχνικά και 
οργανωτικά μέτρα, στο βαθμό που αυτό είναι δυνατό, για 
την εκπλήρωση της υποχρέωσης του Υπουργείου Υγείας 
να απαντά σε αιτήματα για άσκηση των δικαιωμάτων του 
υποκειμένου των δεδομένων, που προβλέπονται στο 
Κεφάλαιο III του Γενικού Κανονισμού για την Προστασία 
Δεδομένων,
στ) συνδράμει το Υπουργείο Υγείας στη διασφάλιση 
της συμμόρφωσης προς τις υποχρεώσεις που απορρέ-
ουν από τα άρθρα 32 έως 36 του Γενικού Κανονισμού 
για την Προστασία Δεδομένων, λαμβάνοντας υπόψη τη 
φύση της επεξεργασίας και τις πληροφορίες που διαθέτει 
η ΗΔΙΚΑ Α.Ε.,
ζ) θέτει στη διάθεση του Υπουργείου Υγείας κάθε 
απαραίτητη πληροφορία προς απόδειξη της συμμόρ-
φωσης προς τις υποχρεώσεις που θεσπίζονται στο 
άρθρο 28 του Γενικού Κανονισμού για την Προστασία 
Δεδομένων και επιτρέπει και διευκολύνει τους ελέγ-χους, περιλαμβανομένων των επιθεωρήσεων που διε-
νεργούνται από το Υπουργείο Υγείας, ιδίως, μέσω του 
Υπευθύνου Προστασίας Δεδομένων και υπαλλήλων της 
Διεύθυνσης Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης του Υπουρ-
γείου Υγείας, ή από άλλον ελεγκτή εντεταλμένο από το 
Υπουργείο Υγείας.
8. Με απόφαση του Υπουργού Υγείας ρυθμίζονται, 
ειδικότερα, τεχνικά ή λεπτομερειακά θέματα για τη σύ-
σταση και τη λειτουργία του συστήματος αρχειοθέτησης 
του Α.Η.Φ.Υ., για το περιεχόμενο του Α.Η.Φ.Υ., για τον 
προσδιορισμό επιπλέον κατηγοριών ληπτών υπηρεσι-
ών υγείας που δικαιούνται Α.Η.Φ.Υ., πέραν των κατόχων 
Α.Μ.Κ.Α. και Α.Υ.Π.Α., για τη συλλογή, την τήρηση και την 
κάθε περαιτέρω επεξεργασία στοιχείων και δεδομένων 
που καταχωρούνται σε αυτό, για κάθε οργανωτικό και 
τεχνικό μέτρο για την ασφάλεια της επεξεργασίας των 
δεδομένων, συμπεριλαμβανομένης της ταυτοποίησης 
των προσώπων που έχουν πρόσβαση στις πληροφο-
ρίες του Α.Η.Φ.Υ., της καταγραφής των δεδομένων του χρήστη που εισέρχεται στο σύστημα, σύμφωνα με την 
παράγραφο 6, και της συνακόλουθης ενημέρωσης του 
υποκειμένου των δεδομένων σύμφωνα με την παράγρα-
φο 12, της χρήσης τεχνικών ανωνυμοποίησης, ψευδονυ-
μοποίησης και κρυπτογράφησης, για θέματα οργάνωσης 
και διαχείρισής του με βάση τους σκοπούς σύστασης 
και λειτουργίας του, για την άσκηση και την ικανοποίη-ση των δικαιωμάτων των υποκειμένων των δεδομένων, 
τους αποδέκτες των δεδομένων, τους ακριβείς όρους της 
διάθεσης στατιστικής φύσης συγκεντρωτικών στοιχείων, 
καθώς και για κάθε άλλο σχετικό θέμα.
9. Τα πρόσωπα, τα οποία υπό την άμεση εποπτεία 
του Υπουργείου Υγείας, ως υπευθύνου επεξεργασίας 
ή της ΗΔΙΚΑ Α.Ε., ως εκτελούσας την επεξεργασία, εί-
ναι εξουσιοδοτημένα να επεξεργάζονται τα δεδομένα 
προσωπικού χαρακτήρα, που περιέχονται στον Α.Η.Φ.Υ., 
δεσμεύονται από την τήρηση του απορρήτου ή της εμπι-
στευτικότητας σχετικά με την εκτέλεση των εν λόγω κα-
θηκόντων τους, σύμφωνα με τις οικείες κατά περίπτωση 
διατάξεις, ιδίως του Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας, του Υπαλληλικού Κώδικα και του Ποινικού Κώδικα.
10. Η ΗΔΙΚΑ Α.Ε., ως εκτελούσα την επεξεργασία του 
συστήματος αρχειοθέτησης του Α.Η.Φ.Υ., επιτρέπεται 
να παρέχει ανωνυμοποιημένα στοιχεία στο Υπουργείο 
Υγείας, με σκοπό τη διενέργεια επιδημιολογικών, στα-
τιστικών, οικονομικών, διοικητικών και διαχειριστικών 
αναλύσεων για τη βελτίωση των δεικτών υγείας και της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών.
11. Με απόφαση του Υπουργού Υγείας ορίζονται οι 
όροι και οι διαδικασίες με τις οποίες το Υπουργείο Υγείας, 
ως υπεύθυνος επεξεργασίας, επιτρέπεται να δημοσιεύ-
ει ή να χορηγεί, έναντι συνδρομής ή ειδικού παραβό-
λου, στατιστικής φύσης συγκεντρωτικά στοιχεία, από 
τα οποία δεν μπορούν πλέον να προσδιοριστούν τα 
υποκείμενα των δεδομένων και τα οποία προέρχονται 
από τη λειτουργία του συστήματος αρχειοθέτησης του 
Α.Η.Φ.Υ.. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών 
και Υγείας ορίζεται το ύψος και ο τρόπος απόδοσης της συνδρομής ή του παραβόλου για τη διάθεση αυτή, κα-θώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1138 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
12. Ο λήπτης υπηρεσιών υγε ίας, ως υποκείμενο δεδο-
μένων, έχει, μετά από την ενεργοποίηση του Α.Η.Φ.Υ., 
δικαίωμα πρόσβασης στις πληροφορίες που περιέχο-
νται σε αυτόν, σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 15 
του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων. Στους 
αποδέκτες των δεδομένων του Α.Η.Φ.Υ., σύμφωνα με 
την περίπτωση 9 του άρθρου 4 του Γενικού Κανονισμού 
Προστασίας Δεδομένων περιλαμβάνονται ο εκάστοτε 
οικογενειακός ιατρός του, καθώς και ο θεράπων ιατρός, 
οδοντίατρος ή άλλος επαγγελματίας υγείας, κατά τη 
νοσηλεία ή την επίσκ εψη σε δημόσια ή ιδιωτική μονά-
δα παροχής υπηρεσιών υγείας, για τον σκοπό παροχής υπηρεσιών υγείας, καθώς και επαγγελματίες υγείας και 
δημόσιες αρχές, για τον σκοπό πλήρωσης δημοσίου συμ-
φέροντος στον τομέα της δημόσιας υγείας. Ωστόσο, οι δημόσιες αρχές που ενδέχεται να λάβουν πληροφορίες 
του Α.Η.Φ.Υ. του στο πλαίσιο συγκεκριμένης έρευνας, 
για την πλήρωση της κύριας αποστολής τους, σύμφω-
να με το Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή εθνικές ρυθ-
μίσεις, δεν θεωρούνται ως αποδέκτες. Η επεξεργασία 
των δεδομένων αυτών από τις εν λόγω δημόσιες αρχές 
πραγματοποιείται, σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες 
προστασίας των δεδομένων ανάλογα με τους σκοπούς της επεξεργασίας. Το Υπουργείο Υγείας, ως υπεύθυνος επεξεργασίας, και η ΗΔΙΚΑ Α.Ε., ως εκτελούσα την επε-
ξεργασία, διασφαλίζουν ότι, το υποκείμενο των δεδο-
μένων έχει τη δυνατότητα να ενημερωθεί με πρόσφο-
ρο τρόπο, ιδίως, με ειδική καταχώριση στον Α.Η.Φ.Υ., 
με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή SMS, για το 
ποιος είχε πρόσβαση στις πληροφορίες του Α.Η.Φ.Υ. του 
και τη χρονική στιγμή της πρόσβασης αυτής, με βάση 
τα στοιχεία που προκύπτουν από την καταγραφή των 
δεδομένων του χρήστη που εισέρχεται στο σύστημα, 
σύμφωνα την παράγραφο 6.
13. Η επεξεργασία ευαίσθητων δεδομένων προσωπι-
κού χαρακτήρα που καταχωρούνται στον Α.Η.Φ.Υ., για 
τους σκοπούς και με τη διαδικασία που ορίζονται στις 
διατάξεις του παρόντος, δεν μπορεί να επιφέρει ως απο-
τέλεσμα την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρα-
κτήρα για άλλους σκοπούς από τρίτους, όπως εργοδότες 
ή ασφαλιστικές εταιρείες και τράπεζες. Η προαναφερό-
μενη απαγόρευση επεξεργασίας των δεδομένων αυτών 
που καταχωρούνται στον Α.Η.Φ.Υ. για άλλους σκοπούς από τρίτους, όπως εργοδότες ή ασφαλιστικές εταιρείες 
και τράπεζες, δεν μπορεί να αρθεί από το υποκείμενο 
των δεδομένων.
14. Όποιος, χωρίς δικαίωμα, επεμβαίνει με οποιονδή-
ποτε τρόπο στα συστήματα αρχειοθέτησης του Α.Η.Φ.Υ., 
του Συστήματος Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης 
(Σ.Η.Σ.) και του ηλεκτρονικού φακέλου δαπάνης ασφά-λισης υγείας δικαιούχου, που δημιουργήθηκε και τηρεί-
ται στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., ή λαμβάνει γνώση των δεδομένων 
προσωπικού χαρακτήρα, που τηρούνται στα Μητρώα 
αυτά, ή τα αφαιρεί, αλλοιώνει, βλάπτει, καταστρέφει, επε-
ξεργάζεται, μεταδίδει, ανακοινώνει, τα καθιστά προσιτά 
σε μη δικαιούμενα πρόσωπα ή επιτρέπει στα πρόσω-
πα αυτά να λάβουν γνώση των εν λόγω δεδομένων ή 
τα εκμεταλλεύεται με οποιονδήποτε τρόπο τιμωρείται 
με φυλάκιση και χρηματική ποινή και, αν πρόκειται για ευαίσθητα δεδομένα, με φυλάκιση ενός (1) έτους και 
χρηματική ποινή τουλάχιστον είκοσι χιλιάδων (20.000) 
ευρώ, αν η πράξη δεν τιμωρείται βαρύτερα από άλλες διατάξεις.
15. Αν ο υπαίτιος των πράξεων της προηγούμενης πα-
ραγράφου είχε σκοπό να προσπορίσει στον εαυτό του ή 
σε άλλον παράνομο περιουσιακό όφελος, ή να βλάψει τρίτον, επιβάλλεται κάθειρξη έως δέκα (10) έτη και χρη-
ματική ποινή τουλάχιστον πενήντα χιλιάδων (50.000) 
ευρώ.».
Άρθρο 85
Αρχή Ιατρικώς ΥποβοηθούμενηςΑναπαραγωγής
1. α. Η αληθής έννοια του προβλεπόμενου διοικητικού 
ελέγχου στην παρ. 2 του άρθρου 19 του ν. 3305/2005 
(Α΄ 17), όπως αυτή αντικαταστάθηκε με την παρ. 1 του άρθρου 4 του ν. 4558/2018 είναι ότι, μπορεί να αφορά 
ολόκληρο το διάστημα λειτουργίας της Αρχής με έναρξη 
τη σύστασή της.
β. Η αληθής έννοια της παρ. 2 του άρθρου 29 του 
ν.  3305/2005 είναι ότι, η υπουργική απόφαση περί 
έναρξης λειτουργίας της αρχής που προβλέπεται στην 
εν λόγω διάταξη, εκδίδεται άπαξ και δεν απαιτείται η 
επανέκδοσή της σε κάθε νέα συγκρότηση αυτής, ανε-
ξάρτητα από τη νομική μορφή της.
2. Η παρ. 2 του άρθρου 24 του ν. 3305/2005 αντικα-
θίσταται ως εξής:
«2. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και 
Ανάπτυξης, Οικονομικών και Υγείας καθορίζονται οι μη-
νιαίες αποδοχές του Προέδρου και των μελών της Αρχής, 
καθώς και η αποζημίωσή τους για κάθε συνεδρίαση στην 
οποία συμμετέχουν. Στον αναπληρωτή του Προέδρου 
και στα αναπληρωματικά μέλη καταβάλλεται το εβδομή-
ντα τοις εκατό (70%) των αποδοχών του Προέδρου και των τακτικών μελών αντίστοιχα, εφόσον κατά βεβαίω-ση του Προέδρου, κατά τη διάρκεια του μηνός, έλαβαν 
μέρος σε συνεδριάσεις της Αρχής ή προσέφεραν άλλη 
υπηρεσία. Οι διατάξεις για τις δαπάνες κινήσεως των 
μετακινούμενων προσώπων με εντολή του Δημοσίου 
για εκτέλεση υπηρεσίας, που ισχύουν κάθε φορά, έχουν 
εφαρμογή και για τη μετακίνηση του Προέδρου και του αναπληρωτή του, καθώς και των τακτικών και αναπλη-
ρωματικών μελών της Αρχής από τον τόπο κατοικίας 
τους στην έδρα της Αρχής για συμμετοχή σε συνεδριά-
σεις και άλλη προσφορά υπηρεσιών στην Αρχή και για τη μετακίνησή τους σε τόπο διαφορετικό από τον τόπο κατοικίας τους για την εκτέλεση υπηρεσίας στο πλαίσιο 
της άσκησης των καθηκόντων τους. Οι ίδιες διατάξεις 
εφαρμόζονται και για τη μετακίνηση των υπαλλήλων της 
Γ ραμματείας της Αρχής. Ο Πρόεδρος εκδίδει τις σχετικές 
εντολές μετακίνησης.».
3. Η παρ. 3 του άρθρου 25 του ν. 3305/2005 (Α΄ 17) 
αντικαθίσταται ως εξής:
«3. Η πλήρωση των θέσεων των προϊσταμένων και 
του προσωπικού της Γ ραμματείας καθώς και του προ-
σωπικού των υπηρεσιακών μονάδων της Γ ραμματείας, μπορεί να γίνει είτε με μετάταξη υπαλλήλων του Δημο-σίου ή Ν.Π.Δ.Δ., με τη συναίνεση των μετατασσόμενων 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1139 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
υπαλλήλων είτε με διορισμό σύμφωνα με τις κείμενες 
διατάξεις και με τα προβλεπόμενα στον ν. 2190/1994
(Α΄ 28). Η τοποθέτηση προϊσταμένων γίνεται σύμφωνα 
με τις σχετικές διατάξεις του Υπαλληλικού Κώδικα.
Με κοινή απόφαση του Υπουργού Υγείας και του κατά 
περίπτωση αρμόδιου Υπουργού ή του επικεφαλής Ανε-
ξάρτητης Αρχής μπορεί, για την κάλυψη των αναγκών 
λειτουργίας της Αρχής μέχρι την ολοκλήρωση των δι-
αδικασιών του προηγούμενου εδαφίου, να μετακινού-
νται υπάλληλοι του Υπουργείου Υγείας, καθώς και να 
αποσπώνται υπάλληλοι άλλων Υπουργείων, Ν.Π.Δ.Δ. και 
Ν.Π.Ι.Δ. του δημόσιου τομέα ή Ανεξάρτητων Αρχών. Οι 
μετακινήσεις και αποσπάσεις αυτές γίνονται με τη συναί-
νεση των αποσπώμενων ή μετακινούμενων υπαλλήλων 
και χωρίς να απαιτείται γνώμη των οικείων υπηρεσιακών 
συμβουλίων, για χρονικό διάστημα έως τρία (3) έτη, το οποίο μπορεί να παραταθεί με την ίδια απόφαση μία (1) φορά, κατά παρέκκλιση του ν. 4440/2016 (Α΄ 224).
Για το διάστημα της ανωτέρω μετακίνησης ή απόσπα-
σης, με απόφαση του Υπουργού Υγείας, ύστερα από γνώ-
μη της Αρχής Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγω-
γής, ανατίθενται προσωρινά καθήκοντα Προϊσταμένου 
Διεύθυνσης ή Τμήματος της γραμματείας στο υπηρετούν 
με υπαλληλική σχέση προσωπικό. Ο χρόνος της προη-
γούμενης υπηρεσίας των αποσπασμένων ή μετατασ-
σομένων από Ν.Π.Δ.Δ. ή Ν.Π.Ι.Δ. λογίζεται ως χρόνος 
πραγματικής δημόσιας υπηρεσίας για κάθε συνέπεια.».
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄ 
ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣΚΑΙ ΔΑΠΑΝΗΣ
Άρθρο 86
Διατάξεις για αξιολόγηση τεχνολογιών υγείαςκαι τιμολόγηση
1. Η παρ. 5 του άρθρου 248 του ν. 4512/2018 (Α΄ 5) 
αντικαθίσταται ως εξής:
«5. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υγείας και Οι-
κονομικών καθορίζεται η αποζημίωση των τακτικών 
μελών της Επιτροπής Αξιολόγησης, σύμφωνα με όσα 
ορίζονται στο ν. 4354/2015 (Α΄ 176) και στις κείμενες 
διατάξεις για το ενιαίο μισθολόγιο στον δημόσιο τομέα. 
Με όμοια απόφαση καθορίζεται και η αμοιβή των εξωτε-
ρικών αξιολογητών της Επιτροπής Αξιολόγησης, καθώς και των μελών αυτής όταν ορίζονται ως εισηγητές, κατά παρέκκλιση των διατάξεων του ν. 4354/2015 (Α΄ 176).».
2. Στην παρ. 5 του άρθρου 250 του ν. 4512/2018 προ-
στίθεται δεύτερο εδάφιο ως εξής:
«Η Επιτροπή Αξιολόγησης μπορεί με ομόφωνη και ειδι-
κώς αιτιολογημένη απόφαση να μην ορίσει εξωτερικούς 
αξιολογητές ή να ορίσει μόνο έναν (1).».
3. Στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 252 του 
ν. 4512/2018 η φράση «β) οποιαδήποτε σχέση παροχής συμβουλών» διαγράφεται.
4. Στο τέλος της παρ. 4 του άρθρου 254 του ν. 4512/2018 
προστίθεται εδάφιο ως εξής:
«Στις συνεδριάσεις της Επιτροπής Διαπραγμάτευσης 
μπορεί να παρίσταται Νομικός με εμπειρία στη φαρμα-
κευτική νομοθεσία, ο οποίος ορίζεται με απόφαση του Υπουργού Υγείας, ή πάρεδρος του Νομικού Συμβουλίου 
του Κράτους που ορίζεται, σύμφωνα με τις αντίστοιχες 
διατάξεις.».
Άρθρο 87
Ρυθμίσεις Μητρώων προμηθειών
1. Όπου απαιτείται μοναδικός κωδικός αναγνώ-
ρισης-ταυτοποίησης ιατροτεχνολογικού προϊόντος οποιασδήποτε θεσμοθετημένης κατηγορίας, νοείται 
και χρησιμοποιείται αποκλειστικά ο μοναδικός κωδι-
κός αναγνώρισης που αποδίδεται στο ιατροτεχνολογι-
κό προϊόν από το Εθνικό Μητρώο Ιατροτεχνολογικών 
Προϊόντων του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων (Ε.Ο.Φ.) 
που έχει συσταθεί και λειτουργεί, σύμφωνα με το άρ-
θρο 14 της ΔΥ8δ/Γ .Π.οικ.130648/2009 κοινής απόφασης 
των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και του Υφυπουργού Ανά-
πτυξης (Β΄ 2198), των άρθρων 10α και 10β της ΔΥ8δ/
ΓΠ.οικ.130644/2009 κοινής απόφασης των Υπουργών 
Οικονομίας και Οικονομικών και Υγείας και Κοινωνικής 
Αλληλεγγύης και του Υφυπουργού Ανάπτυξης (Β΄ 2197) και του άρθρου 10 της ΔΥ8δ/οικ.3607/892/2001 κοινής 
απόφασης των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Υγείας 
και Πρόνοιας και του Υφυπουργού Ανάπτυξης (Β΄ 1060).
2. Η λειτουργία και η χρήση του Μητρώου Ιατροτεχνο-
λογικών Προϊόντων και Προμηθευτών της ΕΚΑΠΤΥ Α.Ε. 
καταργείται και τα δεδομένα αυτού περιέρχονται στον 
Ε.Ο.Π.Υ.Υ. ως αρχειακό υλικό.
3. Η περίπτωση δ΄ της παρ. 1 του άρθρου 8 του ν. 4238/ 
2014 (Α΄ 38) αντικαθίσταται ως εξής:
«δ. Η διαπραγμάτευση με όλους τους συμβαλλόμενους 
παρόχους των αμοιβών τους, των όρων των συμβάσε-ων του Οργανισμού, των τιμών των ιατροτεχνολογικών υλικών και των φαρμάκων.
Μετά το τέλος της διαπραγμάτευσης, σε περίπτωση 
επίτευξης συμφωνίας ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ. συνάπτει συμβάσεις 
με τους παρόχους υπηρεσιών, ιατροτεχνολογικών προ-
ϊόντων, υλικών και διαιτητικών τροφίμων για ειδικούς 
ιατρικούς σκοπούς, που προβλέπονται από τον Ενιαίο 
Κανονισμό Παροχών. Προϋπόθεση σύναψης σύμβασης, 
είναι η καταχώριση κάθε παρόχου στο «Μητρώο Απο-
ζημιούμενων Προϊόντων Ε.Ο.Π.Υ.Υ.», το οποίο δημιουρ-γείται και τηρείται στον Οργανισμό, ο οποίος το χρημα-
τοδοτεί και το επεξεργάζεται βάσει των αναγκών του. 
Με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. 
καθορίζεται κάθε διαδικαστική λεπτομέρεια για την εγ-
γραφή στο Μητρώο του προηγούμενου εδαφίου. Με 
την πλήρωση των προϋποθέσεων του προηγούμενου 
εδαφίου οι πάροχοι συνάπτουν συμβάσεις με τον Ορ-
γανισμό αποδεχόμενοι τους όρους και αποστέλλοντας 
τα οριζόμενα δικαιολογητικά. Αν κατά τον έλεγχο δια-
πιστωθεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. μη προσκόμιση ή ελλιπής π ροσκόμιση των αναγκαίων δι-
καιολογητικών, οι συμβάσεις θεωρούνται ανυπόστατες, 
δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα και δεν αποζημιώ-
νονται αναδρομικά από τη σύναψή τους, ανεξαρτήτως 
του αποτελέσματος της διαπραγμάτευσης.».
4. Το πρώτο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 108 του 
ν. 4461/2017 (Α΄ 38) αντικαθίσταται ως εξής:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1140 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
«1.α) Για την αποζημίωση των ιατροτεχνολογικών 
προϊόντων και του αναλώσιμου υγειονομικού υλικού, 
το οποίο αναγράφεται στην ΕΑΛΕ/Γ .Π. 46846 κοινή από-
φαση των αναπληρωτών Υπουργών Οικονομικών και 
Υγείας (Β΄ 2315), καθώς και σκευασμάτων-τροφίμων 
για ειδικούς ιατρικούς σκοπούς (FSMPs), τροφίμων για 
αντιμετώπιση μεταβολικών νοσημάτων, σκευασμάτων 
με χαμηλή περιεκτικότητα πρωτεϊνών, προϊόντων για 
αντιμετώπιση της κοιλιοκάκης και της κυστικής ίνωσης ή 
ειδών, τα οποία ανήκουν στην κατηγορία των διατροφι-
κών προϊόντων που γνωστοποιούνται στον Ε.Ο.Φ., καθώς 
και των ειδών πρόσθετης περίθαλψης και θεραπευτικών 
μέσων, όπως καθορίζονται στο άρθρο 15 της ανωτέ-
ρω απόφασης, απαιτείται υποχρεωτικά η προσκόμιση 
στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. πρόσθετης υπεύθυνης δήλωσης του 
ν. 1599/1986 από τον εισαγωγέα-κατασκευαστή-αντι-
πρόσωπο, στην οποία δηλώνεται: αα) η καταχώριση των 
ειδών στα μητρώα του Ε.Ο.Φ. και του Μητρώου Αποζημι-
ούμενων Προϊόντων Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και στο Παρατηρητήριο 
Τιμών, αν το προϊόν έχει καταχωριστεί σε αυτό και ββ) 
ότι το προϊόν διατίθεται σε τρεις τουλάχιστον χώρες της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης.».
5. Όσα ιατροτεχνολογικά προϊόντα είναι καταχωρισμέ-
να στο Μητρώο ΕΚΑΠΤΥ-Ε.Ο.Π.Υ.Υ. του πρώτου εδαφίου 
της παρ. 1 του άρθρου 108 του ν. 4461/2017 (Α΄ 38) έως 
την έναρξη ισχύος του παρόντος διατηρούν στο Μη-
τρώο Αποζημιούμενων Προϊόντων Ε.Ο.Π.Υ.Υ. της παρα-γράφου 3 του παρόντος τον κωδικό αριθμό του καταρ-
γούμενου Μητρώου Ιατροτεχνολογικών Προϊόντων και 
Προμηθευτών της ΕΚΑΠΤΥ Α.Ε., εωσότου καταχωρηθούν 
στο Μητρώο Ε.Ο.Φ. οπότε και φέρουν εφεξής τον αριθμό 
Μητρώου Ε.Ο.Φ..
6. Η περίπτωση 3.2. της παρ. 2 του άρθρου 22 του 
ν. 4472/2017 (Α΄ 74) και οι παράγραφοι 2 και 3 του άρ-θρου 6 του ν. 3580/2007 (Α΄ 134) καταργούνται.
7. Η ισχύς των διατάξεων του παρόντος άρθρου αρχί-
ζει έναν (1) μήνα από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου.
Άρθρο 88
Τέλος καλλυντικών
1. Το πρώτο εδάφιο της περίπτωσης ζ΄ της παρ. 1 του 
άρθρου 11 του ν. 1316/1983 αντικαθίσταται ως εξής:
«ζ) Από την 1.1.2019 για τα καλλυντικά και τα είδη που 
εξομοιώνονται με αυτά, ως προς τους πόρους του Ε.Ο.Φ., 
και μόνο εφόσον αυτά κυκλοφορούν και διατίθενται 
στην Ελλάδα η εισφορά 1% επί της καθαρής χονδρικής 
τιμής πώλησης των παραπάνω ειδών αντικαθίσταται 
με τέλος ετοιμότητας των υπηρεσιών του Ε.Ο.Φ. για την 
εποπτεία της αγοράς και την κάλυψη των εξόδων εργα-
στηριακών εξετάσεων που συνίσταται σε ποσοστό επί 
της καθοριζόμενης ως χονδρικής τιμής τους ως εξής: Για 
ετήσιες πωλήσεις:
α) έως 100.000 ευρώ, συντελεστής 0,75%,β) από 100.001 ευρώ έως και 5.000.000 ευρώ, συντε-
λεστής 1%,
γ) κάθε ποσό άνω των 5.000.000 ευρώ, συντελεστής 
1,25 %.».
2. Η περίπτωση β΄ της παρ. 2 του άρθρου 11 του 
ν. 1316/1983 αντικαθίσταται ως εξής:«β. Οι πόροι που καθορίζονται στην περίπτωση ζ΄ 
της παραγράφου 1 καταβάλλονται από τους υπόχρε-
ους παραγωγούς, αντιπροσώπους ή εισαγωγείς, καθώς 
και, προκειμένου για το τέλος του πρώτου εδαφίου της 
ανωτέρω περίπτωσης ζ΄ και από τους διανομείς υπό την 
έννοια του Κανονισμού (ΕΚ) 1223/2009 του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 30ης Νοεμβρίου 
2009 (EE L 342) των αντίστοιχων ειδών με βάση καταστά-
σεις που έχουν την έννοια των υπεύθυνων δηλώσεων. Ως 
παραγωγοί λογίζονται οι οριζόμενοι στις παραγράφους 
2 έως 4 του άρθρου 6 του ν. 2251/1994.
Οι καταστάσεις είναι ετήσιες και καταχωρίζονται σε 
αυτές τα τιμολόγια που έχουν εκδοθεί και η συνολική 
αξία των προϊόντων που περιλαμβάνονται σε αυτά και 
που υπόκεινται στα παραπάνω τέλη ετοιμότητας. Τα τέλη 
αυτά, που περιλαμβάνονται στις ανωτέρω καταστάσεις, 
εισπράττονται και βεβαιώνονται οίκοθεν συγκεντρωτικά 
στις δημόσιες οικονομικές υπηρεσίες το αργότερο έως 
την 31η Ιανουαρίου του αμέσως επόμενου έτους από 
το έτος για το οποίο οφείλονται, μαζί με τις εκάστοτε 
ισχύουσες επιβαρύνσεις. Αντίγραφο της ετήσιας αυτής 
κατάστασης, μαζί με το αποδεικτικό είσπραξης της Δ.Ο.Υ. 
υποβάλλεται στον Ε.Ο.Φ. μέσα σε δέκα (10) ημέρες από 
την ημερομηνία καταβολής. Διαφορές που προκύπτουν 
κατά τον έλεγχο των παραπάνω εισφορών από τις υπη-
ρεσίες του Ε.Ο.Φ., μετά τον συμψηφισμό των επιπλέον 
καταβολών, βεβαιώνονται και εισπράττονται κατά τη 
διαδικασία είσπραξης δημόσιων εσόδων (Κ.Ε.Δ.Ε.) στις 
αρμόδιες δημόσιες οικονομικές υπηρεσίες μετά την αποστολή νόμιμων τίτλων είσπραξης στους οποίους 
θα αναγράφονται τα πλήρη στοιχεία των οφειλετών, 
σύμφωνα με τα οριζόμενα στα άρθρα 55 και επόμενα 
του π.δ. 16/1989.».
Άρθρο 89
Μεταφορά αρμοδιότητας βιοκτόνων
1. Η περίπτωση ιστ΄ της παρ. 2 του άρθρου 2 του 
ν. 1316/1983 (Α΄ 3) αντικαθίσταται ως εξής:
«ιστ) αποσμητικά χώρου.».
2. Η ισχύς της διάταξης της παραγράφου 1 αρχίζει από 
τη δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της 
κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονομίας και Ανά-
πτυξης, Υγείας, Οικονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης 
και Τροφίμων, με την οποία ρυθμίζονται οι μεταφερό-
μενες στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφί-
μων αρμοδιότητες του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων, 
ως αρμόδιας Αρχής για την εφαρμογή του Κανονισμού 
528/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμ-
βουλίου της 22ας Μαΐου 2012 (ΕΕ L 167), σχετικά με τη διάθεση στην αγορά και τη χρήση βιοκτόνων.
Άρθρο 90
Διατάξεις για συνταγογράφηση ναρκωτικών
1. Το τέταρτο εδάφιο της παρ. 3 του άρθρου 3 του
ν. 3892/2010 (Α΄ 189) αντικαθίσταται ως εξής:
«Αν η συνταγή αφορά στη χορήγηση ιδιοσκευασμά-
των ή σκευασμάτων που περιέχουν τις ουσίες που πε-
ριλαμβάνονται στους πίνακες Α΄ - Δ΄ του άρθρου 1 του 
ν. 3459/2006 (Α΄ 103) και της παρ. 8 του άρθρου 1 του π.δ. 
148/2007 (Α΄ 191), η συνταγή καταχωρίζεται ηλεκτρονι-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1141 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
κά και φέρει ειδική σήμανση με αναγραφή της φράσης 
«ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΗ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ». Σε κάθε συνταγή πε-ριλαμβάνονται αποκλειστικά ιδιοσκευάσματα ή σκευά-
σματα που περιέχουν τις ουσίες που περιλαμβάνονται 
στους πίνακες Α΄ - Δ΄ του άρθρου 1 του ν. 3459/2006 
(Α΄ 103) και της παρ. 8 του άρθρου 1 του π.δ. 148/2007. 
Κάθε συνταγή περιλαμβάνει μόνο ιδιοσκευάσματα ή 
σκευάσματα που περιέχουν τις ουσίες του ίδιου πίνακα.».
2. Το δεύτερο εδάφιο της παρ. 5 του άρθρου 3 του 
ν. 3892/2010 αντικαθίσταται ως εξής:
«Αν η συνταγή αφορά τη χορήγηση ιδιοσκευασμάτων 
ή σκευασμάτων που περιέχουν τις ουσίες που περιέχο-
νται στους πίνακες Α΄ - Δ΄ του άρθρου 1 του ν. 3459/2006 
και της παρ. 8 του άρθρου 1 του π.δ. 148/2007, οι ιατροί 
εκτυπώνουν αντίγραφο της συνταγής, το οποίο φυλάσ-σουν επί τριετία από την καταχώρισή της.».
3. Στο πρώτο εδάφιο του άρθρου 8 του ν. 3892/2010 
οι λέξεις: «Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοι-
νωνικής Ασφάλισης» αντικαθίστανται από τις λέξεις: «Με 
κοινή απόφαση των Υπουργών Εργασίας, Κοινωνικής 
Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Υγείας».
4. Η παρ. 5 του άρθρου 1 του π.δ. 148/2007 αντικαθί-
σταται ως εξής:
«5. Η μέγιστη ημερήσια δόση για τις κατωτέρω ουσίες 
είναι:
ΚΟΚΑΪΝΗΣ υδροχλ. Σκόνη 30 MG
ΟΠΙΟΥ σκόνη 500 MGΟΠΙΟΥ βάμμα απλό 5 MLΟΠΙΟΥ βάμμα καμφορούχο 100 ML
ΟΠΙΟΥ βάμμα κροκούχο (Λαύδανο) 5 ML
ΟΠΙΟΥ εκχύλισμα 250 MGΠΕΘΙΔΙΝΗΣ υδροχλ. σκόνη 250 MGΠΕΘΙΔΙΝΗΣ υδροχλ. δισκία  50 MG 5ΠΕΘΙΔΙΝΗΣ υδροχλ. φύσιγ)  100 MG 3ΠΕΘΙΔΙΝΗΣ υδροχλ. φύσιγ)  50 MG 5
ΔΕΞΤΡΟΠΡΟΠΟΞΥΦΑΙΝΗΣ υδρ. Σκόνη 260 MG
ΔΙΥΔΡΟΚΩΔΕΪΝΟΝΗΣ (υδροκωδόνης) σκόνη 60 MGΔΙΦΑΙΝΟΞΥΛΑΤΗΣ σκόνη 20 MGΜΕΟΥΛΟΦΑΙΝΙΔΑΤΗΣ σκόνη 60 MGΠΕΝΤΑΖΟΚΙΝΗΣ σκόνη 450 MG».5. Στο άρθρο 1 του π.δ. 148/2007 προστίθεται παρά-
γραφος 5Α ως εξής:
«5. Α) Για την αντιμετώπιση του πόνου νεοπλασματικής 
αιτιολογίας επιτρέπεται η συνταγογράφηση οπιοειδών, όπως κωδεΐνης, διυδροκωδεΐνης, τραμαδόλης, οξυκω-
δόνης, μορφίνης, φαιντανύλης, ταπενταδόλης, από ιατρό 
ειδικότητας αναισθησιολογίας ή παθολογίας-ογκολογίας 
σε μέγιστη δόση που προσδιορίζεται με βάση την κλινι-κή εικόνα του ασθενούς και την εμπειρία του ιατρού. Σε 
κάθε συνταγή αναγράφεται ποσότητα για την κάλυψη 
μόνο των μηνιαίων αναγκών του ασθενών. Αν κριθεί 
απολύτως αναγκαίο από τον ιατρό, μπορεί να εκδοθεί 
τρίμηνη συνταγή με μηνιαία εκτέλεση. Σε εξαιρετικές 
περιπτώσεις, όταν οι ανάγκες του ασθενούς σε αναλγη-σία μεταβάλλονται μέσα στο μήνα και δεν καλύπτονται 
από την αγωγή που έχει συνταγογραφηθεί, μπορεί να 
συνταγογραφείται ως συμπληρωματική θεραπεία επι-
πλέον ποσότητα οπιοειδών, με αιτιολογημένη διάγνωση 
που συμπληρώνεται στο πεδίο «σχόλια» της συνταγής.β) Για την αντιμετώπιση του πόνου νεοπλασματικής 
αιτιολογίας από ιατρό άλλης ειδικότητας, πλην της ειδι-
κότητας αναισθησιολογίας ή παθολογίας-ογκολογίας, 
επιτρέπεται η συνταγογράφηση των κατωτέρω ουσιών 
με μέγιστη ημερήσια δόση:
Κωδεΐνη έως  240 mg
Διυδροκωδεΐνη έως  240 mgΤραμαδόλη έως  400 mgΟξυκωδόνη έως  20 mg
Μορφίνη έως  30 mgΔιαδερμική φαιντανύλη έως  12μg/h/72h
γ) Η συνταγογράφηση οπιοειδών της περίπτωσης β΄ σε 
μεγαλύτερες δόσεις γίνεται με επανάληψη συνταγής που 
έχει εκδοθεί από ιατρό ειδικότητας αναισθησιολογίας ή παθολογίας-ογκολογίας. Σε κάθε συνταγή αναγράφεται 
ποσότητα για την κάλυψη μόνο των μηνιαίων αναγκών 
του ασθενών. Η επανάληψη της συνταγής με έκδοση 
μηνιαίων συνταγών γίνεται για μέγιστο χρονικό διάστη-
μα τριών (3) μηνών. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όταν 
οι ανάγκες του ασθενούς σε αναλγησία μεταβάλλονται μέσα στο μήνα και δεν καλύπτονται από την αγωγή που 
έχει συνταγογραφηθεί, μπορεί να συνταγογραφείται ως 
συμπληρωματική θεραπεία επιπλέ ον ποσότητα οπιοει-
δών, με αιτιολογημένη διάγνωση που συμπληρώνεται 
στο πεδίο «σχόλια» της συνταγής. Η μέγιστη ποσότητα 
που μπορεί να χορηγηθεί ως συμπληρωματική θεραπεία 
δεν μπορεί να ξεπερνά σε ημερήσια δόση το 25% της 
ημερήσιας δόσης που έχει συνταγογραφηθεί από τον 
ιατρό ειδικότητας αναισθησιολογίας ή παθολογίας-ογκο-
λογίας και σε συνολική ποσότητα την αναγκαία για την 
κάλυψη επτά (7) ημερών.
δ) Για την αντιμετώπιση νοσημάτων μη νεοπλασματι-
κής αιτιολογίας από ιατρό άλλης ειδικότητας, πλην της ειδικότητας αναισθησιολογίας, επιτρέπεται η συνταγο-
γράφηση των κατωτέρω ουσιών με μέγιστη ημερήσια 
δόση:
Κωδεΐνη έως  240 mg
Διυδροκωδεΐνη έως  240 mg
Τραμαδόλη έως  400 mgΟξυκωδόνη έως  20 mgΜορφίνη έως  30 mg
Διαδερμική φαιντανύλη έως  12μg/h/72h
ε) Για την αντιμετώπιση νοσημάτων μη νεοπλασμα-
τικής αιτιολογίας από ιατρό ειδικότητας αναισθησιο-
λογίας, επιτρέπεται η συνταγογράφηση των κατωτέρω 
ουσιών με μέγιστη ημερήσια δόση:
Κωδεΐνη έως  240 mgΔιυδροκωδεΐνη έως  240 mgΤραμαδόλη έως  400 mgΤαπενταδόλη έως  200 mg
Οξυκωδόνη έως 20 mg, που, ύστερα από λήψη αγωγής 
για έναν (1) τουλάχιστον μήνα σε αυτή τη δόση και μη ανταπόκριση, μπορεί να αυξηθεί έως 30 mg με επανε-
κτίμηση της αναγκαιότητας και της δόσης χορήγησης 
μηνιαίως.
Μορφίνη έως 30 mg που ύστερα από λήψη αγωγής για 
έναν (1) τουλάχιστον μήνα σε αυτή τη δόση και μη αντα-
πόκριση, μπορεί να αυξηθεί έως 90 mg με επανεκτίμηση 
της αναγκαιότητας και της δόσης χορήγησης μηνιαίως.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1142 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
Διαδερμική φαιντανύλη έως 12 μg/h/72h που ύστερα 
από λήψη αγωγής για έναν (1) τουλάχιστον μήνα σε αυτή 
τη δόση και μη ανταπόκριση, μπορεί να αυξηθεί έως 25 
μg/h/72h με επανεκτίμηση της αναγκαιότητας και της 
δόσης χορήγησης μηνιαίως.
στ) Σε κάθε συνταγή των περιπτώσεων δ΄ και ε΄ ανα-
γράφεται ποσότητα για την κάλυψη μόνο των μηνιαίων αναγκών του ασθενούς.
ζ) Χορήγηση ισχυρών οπιοειδών με υποδόρια, ενδοφλέ-
βια, υπαραχνοειδή ή επισκληρίδια οδό χορήγησης επι-
τρέπεται μόνο από ιατρό ειδικότητας αναισθησιολογίας.
η) Η συνταγογράφηση βουπρενορφίνης, μεθαδόνης 
και φαιντανύλης άμεσης απελευθέρωσης για υπογλώσ-
σια, διαπαρειακή ή διαρρινική χορήγηση επιτρέπεται 
μόνο από ιατρό δημόσιας δομής ειδικότητας αναισθη-
σιολογίας ή παθολογίας-ογκολογίας για τον πόνο νεο-
πλασματικής αιτιολογίας ή από ιατρό δημόσιας δομής 
ειδικότητας αναισθησιολογίας για τον πόνο μη νεοπλα-
σματικής αιτιολογίας. Βουπρενορφίνη και μεθαδόνη 
μπορεί να συνταγογραφούνται μόνο: αα) για τον πόνο 
νεοπλασματικής αιτιολογίας σε περίπτωση ανάπτυξης 
ανοχής στα οπιοειδή, ββ) για τον πόνο μη νεοπλασμα-
τικής αιτιολογίας μόνο όταν γίνεται προσπάθεια απε-
ξάρτησης από οπιοειδή, γγ) για ασθενείς με σοβαρού 
βαθμού νεφρική ανεπάρκεια, σύνδρομο άπνοιας ύπνου, 
διαταραχές συμπεριφοράς και σοβαρές χρόνιες παθή-
σεις που σχετίζονται με την πιθανότητα αναπνευστι-
κής καταστολής. Φαιντανύλη άμεσης απελευθέρωσης 
για υπογλώσσια, διαπαρειακή ή διαρρινική χορήγηση 
μπορεί να συνταγογραφείται μόνο σε περιπτώσεις μη 
ανταπόκρισης στα χορηγούμενα οπιοειδή ως συμπλη-
ρωματική θεραπεία για παροξυσμικό πόνο.
θ) Ισχυρά οπιοειδή αναλγητικά εκτός αυτών που ανα-
φέρονται στις περιπτώσεις α΄, β΄, δ΄, ε΄ και η΄ χορηγού-νται μόνο από ιατρό ειδικότητας αναισθησιολογίας για τον πόνο μη νεοπλασματικής αιτιολογίας και από ιατρό 
ειδικότητας αναισθησιολογίας ή παθολογίας-ογκολογί-
ας για τον πόνο νεοπλασματικής αιτιολογίας, σε δόσεις ισοαναλγητικές με την από του στόματος μορφίνη.
ι) Σε κάθε περίπτωση, ο ιατρός που συνταγογραφεί 
οπιοειδή είναι υπεύθυνος για την ενημέρωση του ασθε-
νούς για τη δοσολογία, τη σωστή χρήση, τις ανεπιθύ-
μητες ενέργειες και τους κινδύνους από τη χορήγηση 
οπιοειδών.
ια) Κατά την ηλεκτρονική συνταγογράφηση των οπι-
οειδών αναλγητικών, αναγράφεται στη συνταγή η συ-
γκεκριμένη νόσος (βάσει κωδικοποίησης ICD-10), για 
την οποία κρίνεται αναγκαία η χορήγηση της αγωγής 
με οπιοειδή.».
6. Καταργούνται το δεύτερο και τρίτο εδάφιο της πα-
ραγράφου 6, οι περιπτώσεις α΄, β΄, γ΄ και ε΄ της παρ. 7 και 
οι παράγραφοι 9 και 10 του άρθρου 1 του π.δ. 148/2007.
7. Οι διατάξεις των παραγράφων 1, 2 και 6 του παρό-
ντος αρχίζουν να ισχύουν από τη 2α.5.2019.
Άρθρο 91
Τροποποίηση του ν. 4139/2013 (Α΄ 74)περί ναρκωτικών
Στον ν. 4139/2013 (Α΄ 74) επέρχονται οι εξής τροπο-
ποιήσεις:1. Η περίπτωση ε΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 5 
αντικαθίσταται ως εξής:
«ε) έναν (1) ιατρό με ειδικότητα αναισθησιολογίας και 
εξειδίκευση στην αντιμετώπιση του πόνου και στην ανα-
κουφιστική ιατρική φροντίδα.».
2. Στο τρίτο εδάφιο της παραγράφου 1 του άρθρου 
13, η φράση «εκδίδεται μετά από σύμφωνη γνώμη της επιτροπής ναρκωτικών και» καταργείται.
3. Στο άρθρο 22 προστίθεται παράγραφος 7 ως εξής:
«7. Οι εγκεκριμένοι φορείς του άρθρου 51 μπορεί να 
λειτουργούν Χώρους Εποπτευόμενης Χρήσης (ΧΕΧ). 
Στους Χώρους Εποπτευόμενης Χρήσης παρέχονται 
υπηρεσίες για την ασφαλέστερη χρήση ναρκωτικών 
ουσιών και τη μείωση της βλάβης και των αρνητικών 
επιπτώσεων που συνδέονται με τη χρήση ναρκωτικών. 
Σκοπός λειτουργίας των ΧΕΧ είναι η προαγωγή της υγεί-
ας των ενεργών χρηστών, η προστασία της δημόσιας 
υγείας, η μείωση του επιπολασμού των μολυσματικών 
ασθενειών στον πληθυσμό των τοξικοεξαρτημένων, 
η πρόληψη και η έγκαιρη παρέμβαση για την αντιμε-
τώπιση της υπερδοσολογίας (overdose), η μείωση της 
δημόσιας όχλησης, η κινητοποίηση των χρηστών και η 
προετοιμασία τους για ένταξη σε προγράμματα θερα-
πείας. Με απόφαση του Υπουργού Υγείας καθορίζονται 
οι όροι και οι προϋποθέσεις ίδρυσης και λειτουργίας 
των ΧΕΧ, τα θέματα στελέχωσης και στέγασης, η δημι-
ουργία, η τήρηση και η λειτουργία του Μητρώου Κατα-
γραφής Ληπτών Υπηρεσιών τους και κάθε άλλο σχετικό 
θέμα. Οι Χώροι Εποπτευόμενης Χρήσης λειτουργούν, 
ύστερα από άδεια που χορηγείται με απόφαση του 
Υπουργού Υγείας. Η κατοχή και η χρήση ναρκωτικών 
ουσιών από τα άτομα που λαμβάνουν τις υπηρεσίες των 
ΧΕΧ και εντός των παραπάνω Εποπτευόμενων Χώρων 
Χρήσης, με την προϋπόθεση ότι αυτοί εγγράφονται στο 
Μητρώο Καταγραφής Ληπτών Υπηρεσιών των ΧΕΧ, δεν 
αποτελεί άδικη πράξη.».
4. Η παράγραφος 3 του άρθρου 49 αντικαθίσταται ως 
εξής:
«3. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υγείας και Δι-
οικητικής Ανασυγκρότησης καθορίζεται η διοικητική 
υποστηρικτική δομή που συνεπικουρεί τον Εθνικό Συ-
ντονιστή στο έργο του, περιγράφεται η στελέχωσή της, 
συνιστώνται και καθορίζονται οι οργανικές θέσεις του 
προσωπικού και ρυθμίζεται κάθε άλλο σχετικό θέμα. Η 
στελέχωση γίνεται κατά παρέκκλιση των διατάξεων του 
ν. 4440/2016 (Α΄ 224).».
5. Στην παράγραφο 2 του άρθρου 58 προστίθεται δεύ-
τερο και τρίτο εδάφιο ως εξής:
«Με απόφαση του Υπουργού Υγείας καθορίζονται 
οι βασικές αρχές και οι προδιαγραφές, οι όροι, οι προ-
ϋποθέσεις, τα δικαιολογητικά, η διαδικασία και κάθε 
άλλο θέμα, σχετικό με τη χορήγηση άδειας ίδρυσης 
και λειτουργίας των παραπάνω μονάδων. Τα νομικά 
ή φυσικά πρόσωπα που λειτουργούν προγράμματα 
ή παρέχουν υπηρεσίες απεξάρτησης χωρίς την απα-
ραίτητη άδεια τιμωρούνται με ποινή φυλάκισης από 
τρεις μήνες έως ένα χρόνο και διοικητικό πρόστιμο 
από τριάντα (30.000) έως πενήντα χιλιάδες (50.000) 
ευρώ.».
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1143 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
Άρθρο 92
Δείκτες Ελέγχου Συνταγογράφησης Ε.Ο.Π.Υ.Υ.
1. Το άρθρο 93 του ν. 4472/2017 (Α΄ 74) αντικαθίσταται 
ως ακολούθως:
«1. Με απόφαση του Υπουργού Υγείας, μετά από πρό-
ταση του Δ.Σ. του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., η οποία λαμβάνει υπόψη της 
τη γνώμη της Επιτροπής του άρθρου 15 της 3457/2014 (Β΄ 64) απόφασης του Υπουργού Υγείας, μπορεί να τίθε-
νται κλειστοί προϋπολογισμοί, οικονομικοί ή άλλοι στό-
χοι και όρια (πλαφόν) και λοιπά αναγκαία μέτρα ελέγχου 
της συνταγογράφησης εκάστου ιατρού. Στη συγκεκρι-
μένη απόφαση μπορεί ο προϋπολογισμός, οι στόχοι, οι 
περιορισμοί, οι προϋποθέσεις και τα μέτρα να διαφέ-
ρουν ανάλογα με την ειδικότητα του ιατρού, τον αριθμό 
των ασθενών που θεραπεύει και τα χαρακτηριστικά και 
παθήσεις αυτών, τη γεωγραφική περιοχή και τα δημο-
γραφικά δεδομένα της, τον μήνα του έτους (εποχικότη-τα), τις τυχόν μεταβολές των τιμών των φαρμακευτικών 
προϊόντων, την εισαγωγή νέων φαρμάκων (πρωτοτύπων 
ή γενοσήμων) στον θετικό κατάλογο συνταγογράφη-
σης και τέλος την εξέλιξη της φαρμακευτικής δαπάνης σε σχέση με τους εκάστοτε στόχους. Επίσης, δύναται η 
συνταγογράφηση των φαρμάκων να συνδέεται με την 
πάθηση του ασθενούς, όπως αυτή προσδιορίζεται με 
βάση το International Classification of Disease. Τα όρια 
προσδιορίζονται από την στατιστική επεξεργασία των 
δεδομένων από την έκδοση των συνταγών των προη-
γούμενων ετών σε ολόκληρη την Επικράτεια, ανάλογα 
με την ειδικότητα του ιατρού, την Περιφερειακή Ενότητα 
που εδρεύει και την επισκεψιμότητα για τον αντίστοιχο μήνα του έτους. Τα όρια ανά ειδικότητα ιατρού, περιοχή 
και μήνα του έτους περιλαμβάνονται σε αναλυτικούς 
πίνακες στην οικεία υπουργική απόφαση. Τα παραπάνω 
όρια αφορούν κάθε ιατρό που συνταγογραφεί για τους ασφαλισμένους του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και του γνωστοποιούνται 
μέσω του συστήματος της ηλεκτρονικής συνταγογρά-
φησης. Τα όρια αυτά ενσωματώνονται στο σύστημα 
της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης και το σύστημα 
ενημερώνει καθημερινά τον ιατρό για την ύπαρξη ή όχι 
υπέρβασης, καθώς και το ποσοστό αυτής, υπολογίζοντας 
σε ημερήσια βάση τον αριθμό των διαφορετικών ασθε-
νών και τον προκαθορισμένο μέσο όρο δαπάνης αυτών.
2. Με απόφαση του Υπουργού Υγείας, μετά από πρό-
ταση του Δ.Σ. του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., η οποία λαμβάνει υπόψη 
της την γνώμη της Επιτροπής του άρθρου 15 της από-φασης οικ. 3457/2014 (Β΄ 64) απόφασης του Υπουργού 
Υγείας, καθορίζονται οι ελάχιστοι ποσοστιαίοι στόχοι 
συνταγογράφησης γενοσήμων φαρμάκων κατά όγκο σε 
συσκευασίες. Οι στόχοι προσδιορίζονται με τη στατιστι-
κή επεξεργασία των δεδομένων συνταγογράφησης των 
προηγούμενων ετών με βάση τη διαθεσιμότητα των γε-
νοσήμων και τις καταναλώσεις εντός κάθε θεραπευτικής 
κατηγορίας. Τα όρια ανά θεραπευτική ομάδα και τρόπο 
χορήγησης περιλαμβάνονται σε αναλυτικούς πίνακες 
στην οικεία υπουργική απόφαση. Οι στόχοι αφορούν 
κάθε ιατρό που συνταγογραφεί για τους ασφαλισμένους 
του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και του γνωστοποιούνται μέσω του συστή-
ματος της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης. Οι στόχοι 
αυτοί ενσωματώνονται στο σύστημα της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης και το σύστημα ενημερώνει καθη-
μερινά τον ιατρό για το ποσοστό της συνταγογράφη-
σης γενοσήμων στις θεραπευτικές κατηγορίες που έχει 
συνταγογραφήσει και το μέσο ποσοστό του στόχου 
συνταγογράφησης γενοσήμων που έχει επιτευχθεί. Για 
τον υπολογισμό του στόχου ανά θεραπευτική κατηγο-
ρία, λαμβάνεται υπόψη ότι σύμφωνα με τους υφιστά-
μενους στόχους το μερίδιο των γενοσήμων φαρμάκων 
για εξωτερικούς ασθενείς πρέπει να αυξηθεί κατ’ όγκο 
στο εξήντα τοις εκατό (60%) έως το Μάρτιο του 2018. Οι 
φαρμακοποιοί είναι υποχρεωμένοι κατά την εκτέλεση 
συνταγών να ακολουθούν την διαδικασία που προβλέ-
πεται από το άρθρο 46, παρ. β΄ του ν. 4316/2014. Στις 
ανωτέρω διατάξεις υπάγονται και τα σκευάσματα που 
έχουν απολέσει το καθεστώς προστασίας τους και έχουν 
λιανική τιμή ή διαμορφώνουν λιανική τιμή μέσω έκπτω-
σης προς τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. ίση ή μικρότερη από το μέσο 
όρο της λιανικής τιμής γενοσήμων σκευασμάτων ίδιας 
δραστικής, μορφής, περιεκτικότητας και συσκευασίας 
με αναγωγή στη μηνιαία θεραπεία. Από την εφαρμογή 
των παραγράφων 1 και 2 εξαιρείται η συνταγογράφηση 
που αφορά σε χρόνιους νεφροπαθείς τελικού σταδίου 
(υπό αιμοκάθαρση, υπό περιτοναϊκή διύλιση και υπό 
μεταμόσχευση), σε καρδιοπαθείς τελικού σταδίου όπως 
μηχανική καρδιά, ανεπάρκεια τελικού σταδίου, μεταμό-
σχευση καρδιάς), σε ασθενείς που πάσχουν από ηπατική 
ανεπάρκεια (ηπατική ανεπάρκεια τελικού σταδίου, μη 
αντιρροπούμενη κίρρωση, μεταμόσχευση ήπατος), σε 
μεταμοσχευθέντες ρευστών ή συμπαγών οργάνων, σε 
καρκινοπαθείς για τη θεραπεία και αντιμετώπιση των 
ασθενών που πάσχουν από νεοπλάσματα όλων των 
συστημάτων και λευχαιμίες, σε πάσχοντες από μεσο-
γειακή αναιμία, σε πάσχοντες από κυστική ίνωση και σε ασθενείς με πνευμονική υπέρταση. Εξαιρούνται επίσης 
τα εμβόλια του Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμών 
για παιδιά και εφήβους, και τα φάρμακα των οποίων τη 
χρήση προεγκρίνει ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ. μέσω των επιτροπών του. 
Με απόφαση του Υπουργού Υγείας, μπορεί να εξαιρού-
νται από την εφαρμογή της παρούσης επιπλέον κατη-
γορίες ασθενών και ειδικές κατηγορίες ιατρών, καθώς 
και περιοχές της χώρας που έχουν περιορισμένο αριθ-
μό ιατρών ειδικότητας, μετά από σχετική εισήγηση του 
Δ.Σ. του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.. Επιπρόσθετα παρέχεται η δυνατότητα 
με απόφαση του Δ.Σ. του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. να εξαιρούνται και 
μεμονωμένοι ασθενείς (μοναδικά ΑΜΚΑ) που αντιμε-
τωπίζουν σοβαρά προβλήματα υγείας που απαιτούν τη 
λήψη δαπανηρών θεραπειών. Σε αυτή τη περίπτωση τα 
αιτήματα εξετάζονται από την αρμόδια Ειδική Επταμελή 
Επιτροπή της οικ. 12449/7.2.2014 (Β΄ 256) απόφασης του 
Υπουργού Υγείας.
3. Για τους ιατρούς που υπερβαίνουν τα όρια που 
προβλέπονται στις ανωτέρω παραγράφους του πα-
ρόντος άρθρου, καθώς και τα όρια που προβλέπονται 
στις αποφάσεις που εκδίδονται σύμφωνα με τη διάταξη 
της παρ. 6 του άρθρου 251 του ν. 4512/2018 (Α΄ 5) σε 
ποσοστό άνω του είκοσι τοις εκατό (20%), πραγμα-
τοποιείται σταδιακά έλεγχος της συνταγογράφησής 
τους από την Επιτροπή Ελέγχου Συνταγογραφίας του 
Ε.Ο.Π.Υ.Υ. η οποία αποτελείται από δεκατρία (13) μέλη, 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1144 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
ιατρούς και φαρμακοποιούς του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και συγκρο-
τείται με απόφαση του Δ.Σ. του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. που ορίζει και 
τη διαδικασία λειτουργίας της, μετά από εισήγηση της 
Διεύθυνσης Στρατηγικού Σχεδιασμού και της Διεύθυν-
σης Φαρμάκου. Σε περίπτωση που από τα διαθέσιμα 
στην Επιτροπή στοιχεία δεν αιτιολογείται η υπέρβα-
ση των ορίων οι ιατροί καλούνται από την Διεύθυνση 
Φαρμάκου Ε.Ο.Π.Υ.Υ. να δώσουν έγγραφες εξηγήσεις 
που να δικαιολογούν την υπέρβαση. Οι εξηγήσεις υπο-
βάλλονται μέσα σε προθεσμία δέκα (10) ημερών από 
την κοινοποίηση του σχετικού εγγράφου, στο οποίο 
υποχρεωτικά αναφέρεται το ποσοστό τις υπέρβασης. 
Σε περίπτωση μη επαρκούς αιτιολόγησης της υπέρβα-
σης, ο Πρόεδρος του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. επιβάλλει διοικητικές 
κυρώσεις, ως εξής:
α) Σε ποσοστό απόκλισης από 20,01 % έως 40%, επι-
βάλλεται πρόστιμο ύψους έως 2.000 ευρώ.
β) Σε ποσοστό απόκλισης πάνω από 40,01 %, επιβάλ-
λεται πρόστιμο ύψους έως 3.000 ευρώ. Με την τρίτη επα-
νάληψη της ίδιας παράβασης πάνω από ποσοστό 40,01 %, δύναται να επιβάλλεται σωρευτικά με το προαναφε-ρόμενο χρηματικό πρόστιμο και προσωρινός αποκλει-σμός από την συνταγογράφηση σε ασφαλισμένους του 
Ε.Ο.Π.Υ.Υ. έως (6) έξι μήνες. Κατά της απόφασης αυτής 
ο ιατρός δύναται να ασκήσει, μέσα σε τριάντα (30) ημέ-
ρες από την κοινοποίησή της προσφυγή, ενώπιον του 
Διοικητικού Συμβουλίου του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.. Κατά τη διάρκεια 
της παραπάνω προθεσμίας, καθώς και σε περίπτωση 
άσκησης ενδικοφανούς προσφυγής, μέχρι την έκδοση της σχετικής απόφασης , δεν αναστέλλεται η εκτέλεση της απόφασης επιβολής κυρώσεων.
4. Για την αξιολόγηση της συνταγογραφικής συμπερι-
φοράς των ιατρών της Επικράτειας οι ιατροί ταξινομού-
νται σύμφωνα με την ειδικότητα τους και την περιοχή 
που συνταγογραφούν. Η αξιολόγηση της συνταγογρά-φησης γίνεται σε μηνιαία βάση λαμβάνοντας υπόψη τα παρακάτω κριτήρια:
α. Ο «αριθμός των συνταγών» που εκδίδονται από τον 
ιατρό.
β. Το «μέσο πλήθος συνταγών ανά ασφαλισμένο» σε 
σχέση με αυτό της ειδικότητα του ιατρού που συντα-
γογραφεί.
γ. Η «μέση δαπάνη» ανά συνταγή σε σχέση με αυτό της 
ειδικότητας του ιατρού που συνταγογραφεί.
δ. Το «ποσοστό συνταγογράφησης νέων δραστικών 
ουσιών» σε σχέση με αυτό της ειδικότητας του ιατρού 
που συνταγογραφεί.
ε. Το «ποσοστό συνταγογράφησης ανά θεραπευτική 
ομάδα (ATC4)» για τις πρώτες δέκα (10) που συνταγογρα-
φεί σε σχέση με αυτό της ειδικότητάς του.
στ. Το «ποσοστό συνταγογράφησης εκτός εγκεκριμέ-
νων ενδείξεων και δοσολογίας» σε σχέση με αυτό της 
ειδικότητάς του.
ζ. Το «ποσοστό εμβαλλαγίων εκτέλεσης ανά φαρμα-
κευτική εταιρεία» σε σχέση με αυτό της ειδικότητας του.
η. Το «ποσοστό δαπάνης των πέντε περισσότερο δα-
πανηρών ασφαλισμένων ως προς το σύνολο της δαπά-
νης συνταγογράφησης» σε σχέση με αυτό της ειδικό-
τητάς του.θ. Το «ποσοστό συνταγών εκτέλεσης ανά φαρμακείο» 
σε σχέση με αυτό του συνόλου των ιατρών.
Ο έλεγχος των ανωτέρω κριτηρίων από α΄ έως η΄, τα 
οποία μπορεί να εξειδικεύονται ή να αυξάνονται με απο-
φάσεις του Δ.Σ. του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. λαμβάνει χώρα σύμφωνα, με την παρακάτω διαδικασία: Για κάθε ιατρό με την ίδια ειδικότητα υπολογίζεται η τιμή του εκάστου κριτηρίου 
από α΄ έως θ΄. Σε έλεγχο της συνταγογράφησης υπο-
βάλλονται οι ιατροί, των οποίων η τιμή ενός κριτηρίου από α΄ έως η΄ ανωτέρω, βρίσκεται στο υψηλότερο 0,1% ποσοστό επί του συνόλου τιμών που λαμβάνονται από όλους τους ιατρούς της ίδιας ειδικότητας για κάθε κρι-
τήριο χωριστά. Επίσης, σε έλεγχο της συνταγογράφησης 
υποβάλλονται οι ιατροί, των οποίων η τιμή του κριτηρίου 
θ΄ ανωτέρω, βρίσκεται στο υψηλότερο 0,1% ποσοστό επί 
του συνόλου τιμών που λαμβάνονται από όλους τους 
ιατρούς όλων των ειδικοτήτων για το κριτήριο αυτό. Ο 
έλεγχος του συνόλου της συνταγογράφησης του ιατρού 
διενεργείται, σύμφωνα με το π.δ. 121/2008, από την επι-
τροπή Ελέγχου Συνταγογραφίας του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και στη 
συνέχεια παρέχονται εξηγήσεις από τον ιατρό μέσα σε 
πέντε (5) ημέρες μετά από σχετική κοινοποίηση κλήσης, 
στην οποία υποχρεωτικά αναφέρεται η διαπραχθείσα πα-
ράβαση. Με απόφαση του Αντιπροέδρου του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. 
επιβάλλονται κυρώσεις, εφόσον δεν κρίνονται επαρκείς 
οι εξηγήσεις και γίνεται καταλογισμός της ζημίας ανάλο-
γα με τη συχνότητα και τη σοβαρότητα της παράβασης. 
Κατά της απόφασης αυτής ο ιατρός δύναται να ασκήσει, 
μέσα σε τριάντα (30) ημέρες από την κοινοποίησή της, προσφυγή ενώπιον του Προέδρου του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.. Κατά 
τη διάρκεια της παραπάνω προθεσμίας, καθώς και σε 
περίπτωση άσκησης ενδικοφανούς προσφυγής, μέχρι 
την έκδοση της σχετικής απόφασης, δεν αναστέλλεται 
η εκτέλεση της απόφασης επιβολής κυρώσεων. Αν κατά 
τη διάρκεια του ελέγχου προκύπτουν σοβαρές ενδείξεις 
οικονομικής ζημίας του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., το Διοικητικό Συμβού-
λιο αυτού, δύναται, κατόπιν πρότασης της Διεύθυνσης Φαρμάκου του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., να αποφασίσει την αφαίρεση του δικαιώματος συνταγογράφησης για όσο διάστημα 
διαρκεί ο έλεγχος. Για την εφαρμογή των προηγούμενων 
παραγράφων, ως όριο τίθεται η ανώτερη τιμή η οποία 
αντιστοιχεί στο 99,9% των μη ελεγχόμενων ιατρών.
5. Ο έλεγχος της εκτέλεσης των συνταγών από τα ιδι-
ωτικά φαρμακεία λαμβάνει χώρα με βάση τους κάτωθι δείκτες αξιολόγησης:
α. Ποσοστό συνταγών εκτέλεσης συγκεκριμένου ια-
τρού στο φαρμακείο.
β. Ποσοστό εμβαλλαγίων εκτέλεσης ανά φαρμακευ-
τική εταιρεία.
γ. Ποσοστό γενοσήμων
δ. Δαπάνη στον Οργανισμό για κάθε ιδιωτικό φαρ-
μακείο.
ε. Μέσος αριθμός συνταγών ανά δικαιούχο.
στ. Μέση ποσότητα ανά δικαιούχο (σε κουτιά ανά 
ασφαλισμένο).
ζ. Μέση δαπάνη ανά δικαιούχο.η. Μέση δαπάνη ανά συνταγή.θ. Ποσοστό δαπάνης σε on-patent.
ι. Ποσοστό δαπάνης του πρώτου συνταγογράφου ια-
τρού.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1145 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
ια. Ποσοστό δαπάνης από τον πρώτο δικαιούχο σε 
κατανάλωση.
ιβ. Ποσοστό δαπάνης σε πρώτη φαρμακευτική ετα-
ρεία.
ιγ. Ποσοστό off-patent προς άθροισμα γενοσήμων και 
off– patent.
6. Σε έλεγχο της συνταγογράφησης υποβάλλονται 
τα ιδιωτικά φαρμακεία, των οποίων η τιμή ενός από 
τα κριτήρια α΄ έως ιγ΄, βρίσκεται στο υψηλότερο 0,1 
% ποσοστό επί του συνόλου τιμών που λαμβάνονται 
από όλα τα φαρμακεία για κάθε κριτήριο χωριστά. 
Ο έλεγχος του συνόλου των εκτελεσθέντων συντα-
γών διενεργείται στο αρμόδιο Τμήμα της Διεύθυνσης 
Φαρμάκου. Αν κριθεί αναγκαίο διενεργείται και επι-
τόπιος έλεγχος, σύμφωνα με τις διατάξεις του ΕΚΠΥ. 
Στη συνέχεια, εφόσον διαπιστωθεί παράβαση των 
διατάξεων της κείμενης φαρμακευτικής νομοθεσίας, 
καλούνται από την ως άνω Διεύθυνση, σύμφωνα με τη 
διαδικασία προηγούμενης ακρόασης και επιβάλλονται 
οι κυρώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 4 του π.δ. 
121/2008, από τον Πρόεδρο του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., μετά την 
παροχή από τον φαρμακοποιό σχετικών εξηγήσεων, 
οι οποίες υποβάλλονται εγγράφως μέσα σε πέντε (5) 
εργάσιμες ημέρες από την ημέρα που αυτός έλαβε το 
σχετικό έγγραφο για παροχή εξηγήσεων και στο οποίο 
υποχρεωτικά αναφέρεται η διαπραχθείσα παράβαση. 
Κατά της απόφασης αυτής ο φαρμακοποιός μπορεί να 
ασκήσει, μέσα σε τριάντα (30) ημέρες από την κοινο-ποίησή της, προσφυγή ενώπιον του Διοικητικού Συμ-
βουλίου του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.. Κατά τη διάρκεια της παραπάνω 
προθεσμίας, καθώς και σε περίπτωση άσκησης ενδι-
κοφανούς προσφυγής, μέχρι την έκδοση της σχετικής 
απόφασης δεν αναστέλλεται η εκτέλεση της απόφασης 
επιβολής κυρώσεων. Αν κατά τη διάρκεια του ελέγχου 
προκύπτουν σοβαρές ενδείξεις οικονομικής ζημίας 
του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., το Διοικητικό Συμβούλιο αυτού μπορεί, 
ύστερα από πρόταση της Διεύθυνσης Φαρμάκου του 
Ε.Ο.Π.Υ.Υ., να αποφασίσει την αναστολή της μεταξύ 
του φαρμακοποιού και του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. σύμβασης για 
όσο διάστημα διαρκεί ο έλεγχος. Το πρόστιμο που επι-
βάλλεται κατά τα ανωτέρω παρακρατείται από οποιον-
δήποτε από τους επόμενους λογαριασμούς συνταγών 
Ε.Ο.Π.Υ.Υ. του φαρμακοποιού και, αν δεν υποβληθεί 
νεότερος, το ποσό εισπράττεται με τα μέτρα που προ-
βλέπονται από την κείμενη νομοθεσία. Το Διοικητικό 
Συμβούλιο του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. μπορεί με αιτιολογημένη 
απόφασή του να αναστείλει τις σχετικές αποφάσεις 
επιβολής κυρώσεων σε περίπτωση εμπρόθεσμης 
άσκησης ενδικοφανούς προσφυγής από πρόσωπα που 
έχουν έννομο συμφέρον, εφόσον συντρέχει μία από τις 
εξής περιπτώσεις: α) η ενδικοφανής προσφυγή είναι 
προδήλως βάσιμη επί της ουσίας της ή β) η ζημία που 
πρόκειται να υποστεί ο προσφεύγων, σταθμιζόμενη 
προς το δημόσιο συμφέρον, είναι μη επανορθώσιμη. 
Οι παραβάσεις των φαρμακοποιών και των ιατρών 
γνωστοποιούνται και στον οικείο Φαρμακευτικό και 
Ιατρικό Σύλλογο αντίστοιχα.».
2. Η ισχύς της παραγράφου 1 αρχίζει από την έναρξη 
ισχύος του ν. 4472/2017.Άρθρο 93
Προσθήκη ιατροτεχνολογικού είδουςύστερα από διαπραγμάτευση
Στην παρ. 4 του άρθρου 29 του ν. 3918/2011 (Α΄ 31) 
διαγράφεται το δεύτερο εδάφιο και προστίθενται τα εξής 
εδάφια:
«Με απόφαση του Υπουργού Υγείας, που εκδίδεται 
ύστερα από εισήγηση προς το Δ.Σ. του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. της 
Επιτροπής Διαπραγμάτευσης Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και γνώμη του 
Διοικητικού Συμβουλίου του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., εντάσσονται στο 
παράρτημα αποζημιούμενων ειδών του ΕΚΠΥ ιατροτε-
χνολογικά προϊόντα και είδη που ενσωματώνουν νέες 
τεχνολογίες, ύστερα από αξιολόγηση και επιτυχή δια-
πραγμάτευση και εφόσον η ένταξή τους δεν συνεπάγεται 
επιπλέον δαπάνη σε σύγκριση με τα ήδη χορηγούμενα προϊόντα και είδη. Στην περίπτωση του προηγούμενου 
εδαφίου, η Επιτροπή Διαπραγμάτευσης συμπεριλαμ-
βάνει στην εισήγησή της και πρόταση για απένταξη ή 
μη ομοειδών προϊόντων και ειδών. Η μη απένταξη αι-
τιολογείται ειδικώς. Με κοινή απόφαση των Υπουργών 
Οικονομικών και Υγείας καθορίζεται η αποζημίωση των 
μελών της Επιτροπής, η οποία βαρύνει τον προϋπολο-γισμό του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.. Η Επιτροπή μπορεί να συνεδριάζει και εκτός ωραρίου εργασίας του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.. Η παρ. 4 του άρθρου 254 του ν. 4512/2018 (Α΄ 5) εφαρμόζεται ανα-λόγως.».
Άρθρο 94
Τροποποίηση του ν. 4512/2018 (Α΄ 5) για τοΣύστημα Ηλεκτρονικής Προέγκρισης
Στον ν. 4512/2018 (Α΄ 5) επέρχονται οι εξής τροπο-
ποιήσεις:
1. Το πρώτο εδάφιο του άρθρου 264 αντικαθίσταται 
ως εξής:
«Για την αποζημίωση φαρμάκων που δεν κυκλοφορούν 
στην Ελλάδα και φαρμάκων υψηλού κόστους σοβαρών 
ασθενειών της παρ. 2 του άρθρου 12 του ν.  3816/2010 (Α΄ 6),
για τα οποία υπάρχει απόφαση του Δ.Σ. του Ε.Ο.Π.Υ.Υ 
ότι προεγκρίνονται, ύστερα από σύμφωνη γνώμη της 
Επιτροπής για την παρακολούθηση της φαρμακευτικής 
δαπάνης, την ολοκλήρωση των διαγνωστικών/θεραπευ-
τικών πρωτοκόλλων και τη δημιουργία μητρώων ασθε-
νών, αποφασίζει το Δ.Σ. του Ε.Ο.Π.Υ.Υ, ύστερα από γνώμη 
τριών (3) ιατρών ειδικότητας σχετικής με τη νόσο για την 
οποία συνταγογραφείται το φάρμακο και σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στα επόμενα άρθρα.».
2. Στο τέλος της παραγράφου 2 του άρθρου 265 προ-
στίθεται εδάφιο ως εξής:
«Το Σ.Η.Π. λειτουργεί εντός του πλαισίου εφαρμο-
γής της περίπτωσης στ΄ της παρ. 1 του άρθρου 8 του 
ν. 4238/2014 (Α΄ 38)».
3. Η παράγραφος 4 του άρθρου 268 αντικαθίσταται 
ως εξής:
«4. Σε περιπτώσεις κατεπείγουσας αιτιολογημένης 
ανάγκης (άμεσος κίνδυνος για τη ζωή ή για πρόκληση 
ανήκεστης βλάβης στην υγεία του ασθενή) να χορηγη-
θούν σε νοσηλευόμενους ασθενείς φάρμακα υψηλού 
κόστους σοβαρών ασθενειών και φάρμακα που δεν κυ-
κλοφορούν στην Ελλάδα, ο πιστοποιημένος θεράπων 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1146 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
ιατρός υποβάλλει ηλεκτρονικά στο Σ.Η.Π. το αίτημα με 
ένδειξη «Κατεπείγουσα χορήγηση», καθώς και έντυπο 
συναίνεσης του ασθενή. Το φάρμακο χορηγείται άμε-
σα από το φαρμακείο του νοσηλευτικού ιδρύματος και 
το σχετικό αίτημα εγκρίνεται ή απορρίπτεσαι εκ των 
υστέρων κατά την προπεριγραφείσα διαδικασία και σε 
περίπτωση απόρριψης του αιτήματος το φάρμακο δεν αποζημιώνεται από τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ..».
4. Στο άρθρο 268 προστίθενται παράγραφοι 8 και 9 
ως εξής:
« 8. Σε περίπτωση μη ομόφωνων γνωμοδοτήσεων των 
τριών (3) γνωμοδοτούντων ιατρών, το Δ.Σ. του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. 
υποχρεούται να λάβει απόφαση σύμφωνα με την πλειο-
ψηφούσα γνώμη αυτών.
9. Με απόφαση του Υπουργού Υγείας, ύστερα από 
πρόταση του Δ.Σ. του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., συγκροτούνται στον 
Ε.Ο.Π.Υ.Υ. Επιτροπές που εξετάζουν αιτήματα και απο-
φαίνονται για την αναγκαιότητα αποζημίωσης από τον 
Ε.Ο.Π.Υ.Υ. των φαρμάκων που χρησιμοποιούνται για την 
πραγματοποίηση εξωσωματικής γονιμοποίησης, πρό-
κληση ωοθυλακιορρηξίας σε γυναίκες και χορήγηση γοναδοτροπινών σε άνδρες για την υποβοηθούμενη 
αναπαραγωγή. Οι Επιτροπές αυτές αποτελούνται από 
πέντε (5) τουλάχιστον ιατρούς ειδικότητας σχετικής με 
την υπογονιμότητα και για τα δύο φύλα, και τα μέλη 
τους έχουν τριετή θητεία. Με την απόφαση για τη συ-
γκρότηση κάθε Επιτροπής ορίζεται ως Πρόεδρος αυ-
τής ένα από τα τακτικά μέλη της και γραμματέας ένας 
υπάλληλος του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.. Με απόφαση του Υπουργού 
Υγείας εξειδικεύονται ο αριθμός και οι αρμοδιότητες των 
Επιτροπών αυτών, ο αριθμός των μελών από τα οποία 
αποτελούνται, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με τη λειτουργία τους.».
Άρθρο 95
Διοικητικές κυρώσεις παραβίασηςφαρμακευτικής νομοθεσίας
1. Η παρ. 12 του άρθρου 19 του ν.δ. 96/1973 (Α΄ 172), 
αντικαθίσταται ως εξής:
«12. Τα διοικητικά πρόστιμα και οι διοικητικές κυρώ-
σεις που αφορούν παραβάσεις για προϊόντα αρμοδι-
ότητας Ε.Ο.Φ. επιβάλλονται με απόφαση του Δ.Σ. του 
Ε.Ο.Φ. και εισπράττονται κατά τις διατάξεις του Κώδικα 
Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων από την φορολογική δι-
οίκηση. Οι ανακλήσεις των αδειών κυκλοφορίας προϊό-
ντων αρμοδιότητας Ε.Ο.Φ. επιβάλλονται με απόφαση του 
Προέδρου του Ε.Ο.Φ.. Οι ανακλήσεις των αδειών παρα-γωγής ή χονδρικής πώλησης προϊόντων αρμοδιότητας 
ΕΟΦ για οποιονδήποτε λόγο, ακόμη και μη αναφερό-
μενο στο παρόν άρθρο και ανεξάρτητα από το όργανο και το χρόνο έκδοσης της αρχικής άδειας, επιβάλλονται με απόφαση του Δ.Σ. του Ε.Ο.Φ.. Η αναστολή των ανω-
τέρω αδειών επιβάλλεται με απόφαση του Προέδρου 
του Ε.Ο.Φ.. Οι αφαιρέσεις των αδειών άσκησης επαγγέλ-
ματος επιβάλλονται, εφόσον δεν ορίζεται διαφορετικά 
από άλλες διατάξεις, με απόφαση του Υπουργού Υγείας, 
ύστερα από γνώμη του οικείου πειθαρχικού συμβουλίου. 
Η ανάκληση αδείας λειτουργίας φαρμακείου γίνεται με 
απόφαση του αρμόδιου Περιφερειάρχη. Οι δημοσιεύσεις και ανακοινώσεις των κυρώσεων γίνονται με απόφαση 
του αρμοδίου για την επιβολή τους οργάνου.».
2. Στο τελευταίο εδάφιο της παρ. 7 του άρθρου 95 του 
ν. 4172/2013 (Α΄ 167) οι λέξεις «με απόφαση του Δ.Σ. του 
Ε.Ο.Φ.» αντικαθίστανται από τις λέξεις «με απόφαση του 
αρμόδιου Περιφερειάρχη».
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄
ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΚΑΠΝΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ
Άρθρο 96
Τροποποιήσεις του ν. 4419/2016 (Α΄ 174)περί Ηλεκτρονικού Τσιγάρου
Στον ν. 4419/2016 (Α΄ 174) επέρχονται οι εξής τροπο-
ποιήσεις:
1. Στην περίπτωση 14 του άρθρου 2 προστίθεται εδά-
φιο ως εξής:
Με απόφαση του Υπουργού Υγείας μπορεί στην παρα-
πάνω έννοια να συμπεριλαμβάνονται και οι συσκευές η 
χρήση των οποίων αποτελεί προϋπόθεση και συνδέεται 
αποκλειστικά με τη χρήση των νέων προϊόντων καπνού και να ορίζονται ειδικότερα οι όροι και οι προϋποθέσεις προώθησης και διάθεσης αυτών.
2. Η περίπτωση 16 του άρθρου 2 αντικαθίσταται ως 
εξής:
«16. «ηλεκτρονικό τσιγάρο»: προϊόν που μπορεί να 
χρησιμοποιηθεί για κατανάλωση ατμού που περιέχει νι-
κοτίνη ή ατμού που δεν περιέχει νικοτίνη με επιστόμιο ή 
στοιχείο του εν λόγω προϊόντος, συμπεριλαμβανομένου 
του περιέκτη, του δοχείου και της συσκευής χωρίς περι-
έκτη ή δοχείο. Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα μπορούν να είναι 
επαναπληρώσιμα μέσω περιέκτη επαναπλήρωσης και 
δοχείου ή επαναπληρώσιμα με περιέκτες μίας χρήσης.».
3. Η περίπτωση 17 του άρθρου 2 αντικαθίσταται ως 
εξής:
«17. «περιέκτης επαναπλήρωσης»: δοχείο που περιέχει 
υγρό, ανεξαρτήτως αν σε αυτό περιέχεται ή όχι νικοτίνη, 
το οποίο μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί για να επανα-
πληρώσει ηλεκτρονικό τσιγάρο.».
4. Στο άρθρο 2 προστίθενται περιπτώσεις 17α΄ και 
17β΄ ως εξής:
«17α. «νικοτινούχο υγρό»: υγρό που περιέχει νικοτίνη 
και προορίζεται για το άτμισμά του μέσω ηλεκτρονικού τσιγάρου,».
17β. «μη νικοτινούχο υγρό»: υγρό που δεν περιέχει 
νικοτίνη και προορίζεται για το άτμισμά του μέσω ηλε-κτρονικού τσιγάρου,».
5. Στο άρθρο 2 προστίθεται περίπτωση 42 ως εξής:
«42) «υποκατάστατο καπνού»: κάθε προϊόν που δεν 
περιέχει καπνό, δεν αποτελεί φυτικό προϊόν για κάπνι-
σμα ή ηλεκτρονικό τσιγάρο και μπορεί να προσομοιάζει 
ως προς τη σκοπούμενη χρήση με αυτά.».
6. Στο άρθρο 2 προστίθεται περίπτωση 43 ως εξής:
«43) «συναφή προϊόντα»: τα υποκατάστατα καπνού, 
το ηλεκτρονικό τσιγάρο, το φυτικό προϊόν για κάπνισμα, 
καθώς και κάθε προϊόν η χρήση του οποίου συνδέεται 
με την κατ’ αποκλειστικότητα χρήση ενός από τα πα-
ραπάνω.».
7. Στο άρθρο 3 οι λέξεις «ή κατασκευάζονται στα κράτη 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1147 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
- μέλη» αντικαθίστανται από τις λέξεις «ή κατασκευάζο-
νται στην Ελλάδα».
8. Στο άρθρο 4 προστίθεται παράγραφος 5 ως εξής:
«5. Οι μετρήσεις του παρόντος άρθρου είναι δυνατό να 
πραγματοποιούνται και από εργαστήρια που εδρεύουν 
στην επικράτεια άλλων κρατών-μελών της Ένωσης, υπό 
την προϋπόθεση ότι αυτά έχουν εγκριθεί κι εποπτεύο-
νται αντιστοίχως από τις αρμόδιες Εθνικές Αρχές των 
κρατών αυτών και δεν ανήκουν ή ελέγχονται άμεσα ή 
έμμεσα από την καπνοβιομηχανία.».
9. Το κείμενο του άρθρου 15 αριθμείται ως παράγρα-
φος 1 και στο άρθρο αυτό προστίθεται παράγραφος 2 ως εξής:
«2. Απαγορεύεται η κυκλοφορία στην αγορά του κα-
πνού μάσησης, του καπνού που λαμβάνεται από τη μύτη 
και των υποκατάστατων καπνού.».
10. Στο τέλος της παραγράφου 1 του άρθρο 17 προ-
στίθεται εδάφιο ως εξής:
«Η κοινοποίηση των συσκευών των νέων προϊόντων 
καπνού πραγματοποιείται με βάση τις υφιστάμενες κάθε 
φορά εκτελεστικές πράξεις της Επιτροπής, σύμφωνα με 
την παρ. 5 του άρθρου 5 της Οδηγίας 2014/40/ΕΕ του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 3ης Απριλίου 2014.».
11. Στο άρθρο 17 προστίθεται παράγραφος 13 ως εξής:
«13. Ως προς τη συσκευασία των συσκευών των νέων 
προϊόντων καπνού, εκτός αν διατίθενται σε κοινή συ-
σκευασία με τα ίδια τα προϊόντα:
α) ισχύουν οι διατάξεις των υποπεριπτώσεων αα΄ και 
στστ΄ της περίπτωσης α΄ της παραγράφου 4 του άρθρου 
18,
β) αυτή περιλαμβάνει σύσταση στα ελληνικά να φυ-
λάσσεται το προϊόν μακριά από παιδιά,
γ) δεν περιλαμβάνει στοιχεία ή χαρακτηριστικά που 
αναφέρονται στο άρθρο 13.
Αν η συσκευή διατίθεται στην αγορά σε κοινή συσκευ-
ασία με το ίδιο το προϊόν, αυτή νοείται ως συσκευασία 
του προϊόντος.».
12. Το τελευταίο εδάφιο της παραγράφου 1 του άρ-
θρου 18 αντικαθίσταται ως εξής: «Ο παρών δεν εφαρ-
μόζεται στα ηλεκτρονικά τσιγάρα και στους περιέκτες 
επαναπλήρωσης που υπόκεινται σε απαίτηση αδειοδό-
τησης, σύμφωνα με την Δ.ΥΓ3α/Γ .Π.32221/2013 κοινή 
απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότη-
τας, Υποδομών και Δικτύων και Υγείας (Β΄ 1049) ή στις 
απαιτήσεις της ΔΥ8δ/Γ .Π./οικ.130648/2009 κοινής από-
φασης των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών, Ανά-
πτυξης, Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (Β΄ 2198).».
13. Η περίπτωση δ΄ της παραγράφου 2 του άρθρου 18 
αντικαθίσταται ως εξής:
«δ) για τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και περιέκτες επανα-
πλήρωσης με νικοτινούχο υγρό, πληροφορίες σχετικά 
με τη δοσολογία και την πρόσληψη νικοτίνης, όταν το 
προϊόν καταναλώνεται υπό κανονικές ή εύλογα προβλέ-
ψιμες συνθήκες.».
14. Το τελευταίο εδάφιο της παραγράφου 6 του άρ-
θρου 18 αντικαθίσταται ως εξής:
«Το Υπουργείο Υγείας παρακολουθεί τις εξελίξεις της 
αγοράς σχετικά με τα ηλεκτρονικά τσιγάρα, καθώς και τους περιέκτες επαναπλήρωσης, συμπεριλαμβανομένων 
στοιχείων που αποδεικνύουν ότι, όσον αφορά τα νικοτι-
νούχα υγρά, η χρήση τους από νέους και μη καπνιστές 
οδηγεί στον εθισμό στη νικοτίνη και τελικά στην παρα-δοσιακή κατανάλωση καπνού.».
15. Το δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 7 του άρθρου 
18 αντικαθίσταται ως εξής:
«Το Υπουργείο Υγείας, αναφορικά με τα ηλεκτρονικά 
τσιγάρα και τους περιέκτες επαναπλήρωσης με νικοτι-νούχο υγρό, ύστερα από αίτημα, θέτει όλες τις πληρο-
φορίες οι οποίες έχουν ληφθεί, σύμφωνα με το παρόν 
στη διάθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των λοιπών 
κρατών-μελών.».
16. Στο τέλος της παραγράφου 9 του άρθρου 18 προ-
στίθεται εδάφιο ως εξής:
«Ως προς τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και τους περιέκτες 
επαναπλήρωσης με νικοτινούχο υγρό, το Υπουργείο 
Υγείας ενημερώνει αμελλητί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή 
και τις αρμόδιες αρχές των λοιπών κρατών μελών σχε-τικά με τα μέτρα που έχουν ληφθεί και κοινοποιεί υπο-
στηρικτικά δεδομένα για το προσωρινό μέτρο.».
17. Προστίθεται άρθρο 18α ως εξής:
«Άρθρο 18α
Ρυθμίσεις επί συστατικών και συσκευασιώντων ηλεκτρονικών τσιγάρων και περιεκτώνεπαναπλήρωσης με μη νικοτινούχο υγρό
Για τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και τους περιέκτες επανα-
πλήρωσης με μη νικοτινούχο υγρό ισχύουν:
α) οι διατάξεις της παραγράφου 2 του άρθρου 18,β) οι διατάξεις των περιπτώσεων γ΄, δ΄, ε, ΄ και ζ ΄ της 
παραγράφου 3 του άρθρου 18,
γ) οι διατάξεις της παραγράφου 4 του άρθρου 18, πλην 
της υποπερίπτωσης γγ΄ της περίπτωσης β΄,
δ) οι μονάδες συσκευασίας και όλες οι εξωτερικές 
συσκευασίες ηλεκτρονικών τσιγάρων και περιεκτών 
επαναπλήρωσης φέρουν την εξής προειδοποίηση για 
την υγεία:
«Το προϊόν αυτό ενδέχεται να είναι βλαπτικό για την 
υγεία».
Οι προειδοποιήσεις για την υγεία τηρούν τις απαιτή-
σεις που καθορίζονται στην παράγραφο 2 του άρθρου 12.».
18. Προστίθεται άρθρο 18β ως εξής:
«Άρθρο 18β
Ρυθμίσεις κυκλοφορίας των ηλεκτρονικώντσιγάρων και περιεκτών επαναπλήρωσηςμε μη νικοτινούχο υγρό
1. Για τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και περιέκτες επανα-
πλήρωσης με μη νικοτινούχο υγρό ισχύουν οι διατάξεις 
των παραγράφων 5, 8 και 9 του άρθρου 18, καθώς και 
το άρθρο 16.
2. α) Το μη νικοτινούχο υγρό διατίθεται στην αγορά 
μόνο σε ειδικούς περιέκτες επαναπλήρωσης και σε ανα-
λώσιμα ηλεκτρονικά τσιγάρα ή φιαλίδια μίας χρήσης.
β) Απαγορεύεται η χωριστή πώληση και διάθεση στον 
τελικό καταναλωτή συστατικών, συμπεριλαμβανομένων 
και αρωμάτων, που προορίζονται για την ιδιοκατασκευή 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1148 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
υγρών επαναπλήρωσης ηλεκτρονικού τσιγάρου. Από την 
ανωτέρω απαγόρευση εξαιρούνται τα συστατικά εκείνα 
που διατίθενται προς χρήση άλλη πλην της κατανάλωσης 
υγρού επαναπλήρωσης ηλεκτρονικού τσιγάρου.
γ) Ηλεκτρονικά τσιγάρα και περιέκτες επαναπλήρωσης 
με μη νικοτινούχο υγρό που δεν τηρούν τις προδιαγρα-
φές της παραγράφου 1 απαγορεύεται να διατίθενται 
στην αγορά.».
19. Η παράγραφος 4 του άρθρου 24 αντικαθίσταται 
ως εξής:
«4. Σε περίπτωση παράβασης των υποχρεώσεων των 
άρθρων 8 έως 16, του άρθρου 17 παράγραφοι 1, 2, 11 και 
13, του άρθρου 18 παράγραφοι 1 έως 6 και παράγραφος 
8, των άρθρων 18 α και 18 β, καθώς και των άρθρων 19 
και 21, τα πρόστιμα που προβλέπονται στην περίπτωση 
Δ΄ της παρ. 1 του άρθρου 3 της Γ .Π. οικ. 104720/2010 κοι-
νής απόφασης των Υπουργών Εσωτερικών, Αποκέντρω-
σης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, Οικονομικών, 
Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Υγείας και Κοινω-
νικής Αλληλεγγύης, Προστασίας του Πολίτη, Πολιτισμού 
και Τουρισμού (Β΄ 1315) επιβάλλονται με απόφαση του Υπουργού Υγείας».
20. Το πρώτο εδάφιο της παραγράφου 3 του άρθρου 
24 αντικαθίσταται ως εξής:
«Σε περίπτωση μη τήρησης της υποχρέωσης κοινοποί-
ησης, καθώς και σε περίπτωση ελλιπούς κοινοποίησης ή 
ψευδούς κοινοποίησης κατά παράβαση των άρθρων 5, 6 
και 7 και του άρθρου 20 παράγραφος 1 με απόφαση του 
Υπουργού Υγείας επιβάλλεται πρόστιμο τετρακοσίων 
(400) ευρώ ανά προϊόν.».
21. Στο άρθρο 25 προστίθεται παράγραφος 4 ως εξής:
«4. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υγείας και Οι-
κονομικών αναπροσαρμόζεται το ύψος των παραβόλων 
των παραγράφων 1 και 2 και ρυθμίζεται κάθε άλλο θέμα 
σχετικό με τον τρόπο υπολογισμού αυτών και τον τρόπο 
καταβολής τους.».
22. Η διάταξη της παραγράφου 2 του άρθρου 15 και 
οι διατάξεις της παραγράφου 13 του άρθρου 17 και του άρθρου 18β αρχίζουν να ισχύουν έξι (6) μήνες από την έναρξη ισχύος του παρόντος.
Άρθρο 97
Τροποποίηση του ν. 3730/2008 (Α΄ 262)περί απαγορεύσεων διαφήμισης και εμπορίας
Στον ν. 3730/2008 (Α΄ 262) επέρχονται οι εξής τροπο-
ποιήσεις:
1. Η περίπτωση γ΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 2 
αντικαθίσταται ως εξής:
«γ) η κατασκευή, η προβολή, η εμπορία και η πώληση 
αντικειμένων που έχουν την εξωτερική μορφή προϊό-
ντων καπνού και συναφών προϊόντων, όπως ορίζονται στο άρθρο 2 του ν. 4419/2016.».
2. Η παράγραφος 2 του άρθρου 2 αντικαθίσταται ως 
εξής:
«2. Απαγορεύεται, πλην όσων υπόκεινται σε διαδι-
κασία αδειοδότησης βάσει της Δ.ΥΓ3α/Γ .Π.32221/2013 (Β΄ 1049) κοινής απόφασης των Υπουργών Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδομών και Δικτύων και Υγείας 
ή στις απαιτήσεις της ΔΥ8δ/Γ .Π./οικ.130648/2009 κοι-
νής απόφασης των Υπουργών Οικονομίας και Οικονο-μικών, Ανάπτυξης, Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (Β΄ 2198), η κυκλοφορία προϊόντων, που διατίθενται για 
τη διακοπή της χρήσης προϊόντων καπνού και συναφών 
προϊόντων. Απαγορεύεται κάθε συνοδευτική ένδειξη 
σε συσκευασίες προϊόντων καπνού ή συναφών προϊό-ντων, καθώς και κάθε μορφή διαφημιστικής προβολής ή καταχώρισης, σύμφωνα με τις οποίες η χρήση αυτών εμφανίζει μειωμένο κίνδυνο για την υγεία.».
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄
ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΥΓΕΙΑΣ
Άρθρο 98
Αντικατάσταση του δικαιούχουτου πληροφοριακού Συστήματος ΔιαχείρισηςΖήτησης Υπηρεσιών Υγείας (Σ.Δ.Ζ.Υ.Υ.)
Η Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε. υπεισέρχεται ως δικαιούχος (αδειού-
χος παραχώρησης) του πληροφοριακού Συστήματος 
Διαχείρισης Ζήτησης Υπηρεσιών Υγείας, καθώς και ως 
ειδικός διάδοχος στις υποχρεώσεις και τα δικαιώματα, 
που απορρέουν και εκπορεύονται από το έργο της πα-ραχώρησης του δικαιώματος πρόσβασης στο Σύστημα Διαχείρισης Ζήτησης Υπηρεσιών Υγείας (Σ.Δ.Ζ.Υ.Υ.), στο 
οποίο αρχικώς είχε συμβληθεί ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ.. Ποσά που 
οφείλονται με αιτία το ανωτέρω έργο καταβάλλονται 
στην Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε..
Άρθρο 99
Ειδική Άδεια μετ’ αποδοχών
1. Οι διατάξεις του άρθρου 105 του ν. 2071/1992 (ΑΊ23) 
και της κ.υ.α. 2003075/204/0022/1995 (Β΄ 33), αναφορικά 
με την επιπρόσθετη ειδική ετήσια άδεια μετ’ αποδοχών, καταλαμβάνουν όσους υπηρετούν και εκτελούν ως κύ-
ριο έργο αυτό του χειριστή ακτινολογικών μηχανημάτων 
ή εμφανιστή ακτινολογικών εργαστηρίων ή ραδιοφυ-
σικού (χειριζόμενου ραδιοϊσότοπα) ή του εμφανιστή ή του παρασκευαστή των μικροβιολογικών εργαστηρίων ή του τεχνολόγου ραδιολόγου ακτινολόγου ή του οδο-
ντοτεχνίτη ή ανήκουν στο προσωπικό των τμημάτων 
του Κυτταρολογικού, της Παθολογικής Ανατομικής, του 
Βιοχημικού, της Γενετικής, της Ιολογίας και της Ανοσολο-
γίας - Ιστοσυμβατότητας, πλην ιατρών, στους δημόσιους 
φορείς παροχής υπηρεσιών Υγείας, αρμοδιότητας του 
Υπουργείου Υγείας και σε όσους υπηρετούν ως πολιτικό 
προσωπικό με τις παραπάνω ειδικότητες στα στρατιω-τικά νοσοκομεία και του Νοσηλευτικού Ιδρύματος Με-τοχικού Ταμείου Στρατού (Ν.Ι.Μ.Τ.Σ.) αρμοδιότητας του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας.
2. Η άδεια της παραγράφου 1 χορηγείται από την οι-
κεία ΔΥΠΕ, μετά την υποβολή βεβαίωσης για το χρόνο 
απασχόλησης στα αντίστοιχα καθήκοντα, που χορηγείται 
στον ενδιαφερόμενο από την υπηρεσία όπου απασχο-λήθηκε.
Άρθρο 100
Εκπαιδευτική Άδεια σε λοιπόπροσωπικό των Τ.ΟΜ.Υ.
Στο άρθρο 24 του ν. 4461/2017 (Α΄ 38) προστίθεται 
παράγραφος 3 ως εξής:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1149 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
«3. Οι διατάξεις της παραγράφου 2 εφαρμόζονται ανα-
λόγως και στο λοιπό μη ιατρικό προσωπικό που απασχο-
λείται στις Τοπικές Ομάδες Υγείας (Τ.ΟΜ.Υ.) του άρθρου 
106 κατά τη διάρκεια ισχύος της σύμβασής του.».
Άρθρο 101
Καθορισμός Επιδόματος Ανθυγιεινής Εργασίας
Στο άρθρο 18 του ν. 4354/2015 (Α΄ 176) προστίθεται 
παράγραφος 14 ως εξής:
14. Η οικ. 2/16519/0022/24.2.2012 κοινή απόφαση των 
Υπουργών Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονι-
κής Διακυβέρνησης, Εσωτερικών, Οικονομικών, Εθνικής 
Άμυνας, Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμά-
των, Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Υγείας και 
Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Δικαιοσύνης, Διαφάνειας 
και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Β΄  465) εφαρμόζεται κατ’ 
αντιστοιχία και στο προσωπικό των Τοπικών Ομάδων 
Υγείας (Τ.ΟΜ.Υ.) του άρθρου 106 του ν. 4461/2017 (Α΄ 38),
από την έναρξη της λειτουργίας τους.
Το ίδιο ισχύει και για το προσωπικό των Μονάδων Υγεί-
ας που ανήκουν στην Α.Ε.Μ.Υ. από τη δημοσίευση του παρόντος. Το προσωπικό των προηγούμενων εδαφίων 
εντάσσεται στην κατηγορία Α΄ της ανωτέρω απόφασης.
Άρθρο 102Ωράριο εργασίας εργαστηριακών υπαλλήλων
Το ωράριο εργασίας των εμφανιστών, των παρασκευ-
αστών των μικροβιολογικών εργαστηρίων, ακτινολόγων 
και των οδοντοτεχνιτών, που απασχολούνται, αντίστοι-
χα, εντός σκοτεινών θαλάμων μικροβιολογικών εργα-
στηρίων ή οδοντοτεχνικών εργαστηρίων σε φορείς και 
δομές παροχής πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας αρμο-
διότητας του Υπουργείου Υγείας, ορίζεται ως πενθήμερο 
εβδομαδιαίως και επτάωρο ημερησίως.
Άρθρο 103
Περί ηλεκτρονικής καταχώρισης
παραπεμπτικών ιατρικών εξετάσεων
1. Στο άρθρο 1 του ν. 3892/2010 (Α΄ 189) προστίθενται 
περιπτώσεις ιστ΄ και ιζ΄ ως εξής:
«ιστ) Μαία-μαιευτής: οι μαίες και μαιευτές που υπηρε-
τούν στο δημόσιο τομέα έχουν δικαίωμα παροχής πα-
ραπεμπτικών σε ασφαλισμένους του Φ.Κ.Α. Η εκτέλεση 
των παραπεμπτικών πραγματοποιείται υποχρεωτικά σε δημόσιες δομές παροχής υπηρεσιών υγείας».
2. H παρ. 1 του άρθρου 2 του ν. 3892/2010 αντικαθί-
σταται ως εξής:
«1. Οι ρυθμίσεις του παρόντος νόμου εφαρμόζονται 
σε όλους του φορείς και κλάδους υγείας της κοινωνικής 
ασφάλισης, τους ασφαλισμένους σε Φ.Κ.Α., καθώς και 
τους ιατρούς, τις μαίες - μαιευτές και τους φαρμακοποι-ούς, όπως ορίζονται στο άρθρο 1.».
3. Στον ν. 3892/2010 προστίθενται άρθρα 3Α ως εξής:
«Άρθρο 3Α
Υποχρεώσεις μαιών – μαιευτώνως προς την ηλεκτρονική συνταγογράφηση
1. Οι μαίες - μαιευτές υποχρεούνται να γράφονται ως 
χρήστες του Σ.Η.Σ. που διαχειρίζεται ο Φορέας «Ηλε-
κτρονική Διακυβέρνηση Κοινωνικής Ασφάλισης – ΗΔΙΚΑ Α.Ε.» για λογαριασμό της Γενικής Γ ραμματείας Κοινωνι-
κών Ασφαλίσεων και έχουν τις υποχρεώσεις που ορίζο-νται ειδικότερα στις παραγράφους 2 έως 9.
2. Κατά την εγγραφή τους οι μαίες-μαιευτές δηλώνουν 
τα εξής:
α) επώνυμο, όνομα, πατρώνυμο και μητρώνυμο,
β) αριθμό άδειας/βεβαίωσης άσκησης επαγγέλματος 
και ημερομηνία έναρξης επαγγέλματος,
γ) ιδιότητα μαίας – μαιευτή,
δ) ΑΜΚΑ,
ε) αριθμό μητρώου στον ασφαλιστικό φορέα στον 
οποίο ανήκουν και ημερομηνία εγγραφής σ’ αυτόν,
στ) σύλλογο μαιών, στον οποίο ανήκουν,
ζ) αριθμό φορολογικού μητρώου,
η) αριθμό αστυνομικής ταυτότητας ή αριθμό διαβατη-
ρίου για τους αλλοδαπές-πούς μαίες – μαιευτές,
θ) στοιχεία διεύθυνσης εργασίας,
ι) κωδικό υγειονομικής μονάδας.
Οι μαίες – μαιευτές που είναι εγγεγραμμένοι ως χρή-
στες του Σ.Η.Σ. ταυτοποιούνται κατά την είσοδό τους 
στο σύστημα με τη χρήση στοιχείων ταυτοποίησης. Η 
εγγραφή και η ταυτοποίηση είναι απαραίτητη για την 
ηλεκτρονική καταχώριση παραπεμπτικών σύμφωνα με όσα ορίζονται στον παρόντα.
3. Οι μαίες – μαιευτές, αφού προβούν στην ταυτο-
ποίηση του ασθενούς με την επίδειξη οποιουδήποτε 
πρόσφορου δημοσίου εγγράφου (όπως ταυτότητας ή 
διαβατηρίου ή πιστοποιητικού γέννησης με συνημμένη 
φωτογραφία κ.λπ.) και τη χρήση Α.Μ.Κ.Α., καταχωρί-
ζουν ηλεκτρονικά τα παραπεμπτικά. Στα παραπεμπτικά 
οι μαίες – μαιευτές καταχωρίζουν το είδος της εξέτασης 
που επιβάλλεται να εκτελεστεί. Επίσης, τους δίνεται 
η δυνατότητα να εισάγουν με ελεύθερο κείμενο την 
αιτία παραπομπής του ασφαλισμένου στο αντίστοιχο 
πεδίο, όπου κρίνεται απαραίτητο, ή να επιλέξουν τη 
διάγνωση, χρησιμοποιώντας διεθνή πρότυπα κωδικο-
ποιήσεων (ΙCD). Στη συνέχεια, εισάγουν τις εξετάσεις 
από τον κατάλογο εγκεκριμένων πράξεων, από το τι-
μολόγιο ιατρικών πράξεων και εξετάσεων ή/και τον 
κανονισμό παροχών.
4. Το παραπεμπτικό που καταχωρίζεται ηλεκτρο-
νικά περιέχει στοιχεία της μαίας – μαιευτή που το 
καταχώρισε, την ημερομηνία καταχώρισης και τις 
ημερομηνίες έναρξης και λήξης της εκτέλεσής τους. 
Κάθε παραπεμπτικό που καταχωρίζεται ηλεκτρονικά 
χαρακτηρίζεται από έναν μοναδικό κωδικό αριθμό, 
ο οποίος εμφανίζεται και με την μορφή γραμμωτού 
κώδικα (barcode).
5. Μετά την επιβεβαίωση της ολοκληρωμένης και 
επιτυχούς ηλεκτρονικής καταχώρισης του παραπε-
μπτικού, οι μαίες-μαιευτές εκτυπώνουν αντίγραφο 
του παραπεμπτικού που καταχωρίστηκε, το υπογρά-
φουν και το παραδίδουν στον ασθενή, ο οποίος το 
παραδίδει στη δημόσια δομή παροχής υπηρεσιών 
υγείας που θα εκτελέσει το εν λόγω παραπεμπτικό 
αντίστοιχα.
6. Η εκτέλεση των παραπεμπτικών πραγματοποιείται 
σύμφωνα με τις προθεσμίες, οι οποίες προβλέπονται 
στον Κανονισμό του εκάστοτε Φ.Κ.Α.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1150 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
7. Οι μαίες –μαιευτές μπορούν να ακυρώσουν πα-
ραπεμπτικό που έχουν καταχωρίσει, αν τούτο δεν έχει 
εκτελεστεί.
8. Οι μαίες –μαιευτές έχουν τη δυνατότητα επισκόπη-
σης των παραπεμπτικών που έχουν καταχωρίσει ηλε-
κτρονικά οι ίδιοι.
9. Οι μαίες –μαιευτές υποχρεούνται να διαθέτουν την 
απαραίτητη υποδομή για την εγγραφή, την ταυτοποί-
ηση και τη σύνδεσή τους στο Σ.Η.Σ., καθώς και για την 
επεξεργασία, την καταχώριση και την εκτύπωση των 
ηλεκτρονικών παραπεμπτικών.».
Άρθρο 104
Κάλυψη σε Ανασφάλιστους Πολίτεςτου ν. 4368/2016
Στην παρ. 1 του άρθρου 33 του ν. 4368/2016 (Α΄ 21) 
επέρχονται οι εξής αλλαγές:
α) οι λέξεις «των Μονάδων Πρωτοβάθμιας Φροντίδας 
Υγείας του Εθνικού Συστήματος Υγείας» αντικαθίστανται 
από τη φράση «όλων των δημόσιων μονάδων παροχής 
υπηρεσιών της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας του 
Εθνικού Συστήματος Υγείας, όπως ορίζονται στο άρθρο 
3 του ν. 4486/2017» και
β) προστίθεται τελευταίο εδάφιο ως εξής:
Οι πιστοποιημένοι στο Σύστημα Ηλεκτρονικής Συ-
νταγογράφησης (Σ.Η.Σ.) ιατροί έχουν το δικαίωμα να 
συνταγογραφούν φάρμακα, θεραπευτικές πράξεις και 
διαγνωστικές εξετάσεις στους ανασφάλιστους και τις 
ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, όπως αυτές ορίζονται ανω-
τέρω. Οι ως άνω θεραπευτικές πράξεις και διαγνωστικές 
εξετάσεις πραγματοποιούνται σε δημόσιες δομές υγείας.
Άρθρο 105Κάλυψη θέσεων Τ.ΟΜ.Υ.σε περίπτωση απουσίας
1. Στην παρ. 4 του άρθρου 106 του ν. 4461/2017 (Α΄ 
38) προστίθεται περίπτωση γ΄ ως εξής:
«γ) Σε περίπτωση δικαιολογημένης απουσίας επαγ-
γελματιών υγείας, συμπεριλαμβανομένων των ιατρών 
και λοιπού προσωπικού της παραγράφου 3, πέραν των 
είκοσι (20) συνεχών εργάσιμων ημερών, οι ανάγκες μπορεί να καλύπτονται, με αιτιολογημένη απόφαση 
του Διοικητή της αρμόδιας Υ.Π.Ε, ύστερα από αίτημα 
του συντονιστή της εν λόγω λειτουργούσας Τ.ΟΜ.Υ., με 
υφιστάμενο προσωπικό αντίστοιχης ειδικότητας που 
υπηρετεί στην οικεία Υ.Π.Ε..».
2. H παράγραφος 1 ισχύει από 13 Δεκεμβρίου 2017.
Άρθρο 106
Δυνατότητα Συμπερίληψης τωνΟ.Κ.Α.Ν.Α., Κ.Ε.Θ.Ε.Α., Ν.Ι.Μ.Τ.Σ.και στρατιωτικών νοσοκομείωνγια την πρόσληψη επικουρικού προσωπικού
Στην περίπτωση α΄ της παρ. 2 του άρθρο 10 του 
ν. 3329/2005 (Α΄ 81) μετά τις λέξεις «Γ . Παπαγεωργίου» 
προστίθενται οι λέξεις «του Ο.Κ.Α.Ν.Α, του Κ.Ε.Θ.Ε.Α.. καθώς και των στρατιωτικών νοσοκομείων και του 
Νοσηλευτικού Ιδρύματος Μετοχικού Ταμείου Στρατού 
(Ν.Ι.Μ.Τ.Σ.)».ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε΄
ΡΥΘΜΙΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝΘΕΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΔΑΠΑΝΩΝ
Άρθρο 107
Δαπάνες συμμετοχής του Υπουργείου Υγείαςστη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης 2018
Οι δαπάνες για τη συμμετοχή του Υπουργείου Υγείας 
στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης για το έτος 2018 θε-ωρούνται νόμιμες και κανονικές και εξοφλούνται στους 
δικαιούχους, κατά παρέκκλιση των διατάξεων για τη 
δέσμευση των πιστώσεων και κάθε άλλης σχετικής διά-
ταξης, σε βάρος των οικείων Κωδικών Αριθμών Εξόδων 
του προϋπολογισμού του Υπουργείου Υγείας για το οι-κονομικό έτος 2018.
Άρθρο 108
Νομιμοποίηση μισθολογικών δαπανών
1. Θεωρούνται νόμιμες οι δαπάνες για επιδόματα θέ-
σης ευθύνης των άρθρων 18 του ν. 4024/2011 (Α΄ 226) 
και 16 του ν. 4354/2015 (Α΄ 176) που καταβλήθηκαν, 
έως την έναρξη ισχύος του παρόντος, σε πρόσωπα που 
άσκησαν εν τοις πράγμασι καθήκοντα Προϊσταμένων 
οργανικών μονάδων στα δημόσια νοσοκομεία του Ε.Σ.Υ., 
χωρίς οι ανωτέρω οργανικές μονάδες να προβλέπονται 
στους οικείους οργανισμούς.
2. Θεωρούνται νόμιμες οι δαπάνες που καταβλήθη-
καν, έως την έναρξη ισχύος του παρόντος, σε φυσικά 
πρόσωπα για παρασχεθείσες αυτοπροσώπως υπηρεσίες 
καθαριότητας στον Οργανισμό Κατά των Ναρκωτικών 
(Ο.Κ.Α.Ν.Α.).
3. Θεωρούνται νόμιμες οι δαπάνες και δεν αναζητού-
νται ως αχρεωστήτως καταβληθέντα τα ποσά για επιδό-
ματα θέσης ευθύνης, χωρίς να υφίστανται οι αντίστοιχες 
οργανικές μονάδες, καθώς και για βασικούς μισθούς, που 
καταβλήθηκαν, έως την έναρξη ισχύος του παρόντος, 
στους υπαλλήλους με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δι-καίου αορίστου χρόνου του ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.
Άρθρο 109
Ακίνητη και κινητή περιουσία Δ.Υ.ΠΕ.
Το σύνολο της κινητής και ακίνητης περιουσίας των 
νοσοκομείων, το οποίο περιήλθε αρχικά στα Πε.Σ.Υ., 
σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 4 του άρθρου 1 του 
ν. 2889/2001 (Α΄ 37) και εν συνεχεία στις Δ.Υ.ΠΕ., σύμ-
φωνα με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 50 του 
ν. 3370/2005 (Α΄ 176), επανέρχεται στα ανωτέρω νοσο-
κομεία με μόνη την έκδοση πράξης από τον Υπουργό 
Υγείας και χωρίς την τήρηση οποιουδήποτε άλλου τύ-
που, πράξης ή συμβολαίου. Τα ακίνητα που χρησιμοποι-
ούνται κατά τον χρόνο δημοσίευσης του παρόντος για 
τις ανάγκες της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και 
της Ψυχικής Υγείας από τις Δ.Υ.ΠΕ., εξακολουθούν και 
παραμένουν κατά κυριότητα στις τελευταίες, κατά τους 
ειδικότερους όρους που προσδιορίζονται στην ανωτέρω 
πράξη του Υπουργού Υγείας.
Τα ακίνητα των νοσοκομείων για τα οποία δεν εκδό-
θηκε η διαπιστωτική πράξη της παρ. 5 του άρθρου 1 του 
ν. 3329/2005 (Α΄ 81), όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 3 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1151 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
του άρθρου τρίτου του ν. 3527/2007 (Α΄ 25), λογίζεται ότι 
παρέμειναν στην κυριότητα των νοσοκομείων.
Άρθρο 110
Δαπάνες μετακίνησης στα πλαίσιαδράσεων του Ε.ΚΕ.Α.
Οι δαπάνες μετακίνησης εκτός έδρας, με διανυκτέρευ-
ση ή αυθημερόν επιστροφή και με δικαίωμα αποζημίω-σης, συμπεριλαμβανομένων και των μετακινήσεων στο 
εξωτερικό, εργαζομένων σε Ν.Π.Δ.Δ. και Ν.Π.Ι.Δ., που 
εποπτεύονται από το Υπουργείο Υγείας, μπορεί να καλύ-
πτονται από το Ε.ΚΕ.Α., εφόσον η μετακίνηση γίνεται σε 
διατεταγμένη υπηρεσία για θέματα αιμοδοσίας, ύστερα 
από σχετική απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του 
Ε.ΚΕ.Α.. Η σχετική εντολή μετακίνησης εκδίδεται από τον 
πρόεδρο του Δ.Σ. του Ε.ΚΕ.Α..
Άρθρο 111
Διαγραφή απαιτήσεων νοσοκομείωνέναντι του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.
Με απόφαση του Υπουργού Υγείας, διαγράφονται, 
μέχρι το ύψος της χρηματοδότησης των νοσοκομείων 
του Ε.Σ.Υ. από τον Κρατικό Προϋπολογισμό (Φ.210/ΚΑΕ 
2325, 2326) για καθένα από τα έτη 2015, 2016 και 2017, οι 
απαιτήσεις των νοσοκομείων αυτών έναντι του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., 
οι οποίες, ανεξαρτήτως του χρόνου τιμολόγησής τους, 
προέρχονται από υπηρεσίες που έχουν παρασχεθεί στους ασφαλισμένους του Οργανισμού (εισπρακτέα 
νοσήλια) κατά τα ίδια ως άνω έτη, με ταυτόχρονη δι-
αγραφή των αντίστοιχων υποχρεώσεων του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. 
προς τα ανωτέρω νοσοκομεία, που προέρχονται από τις 
προαναφερόμενες υπηρεσίες.
Τα νοσοκομεία του Ε.Σ.Υ. και ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ. υποχρεούνται 
να προβούν στην απεικόνιση του αποτελέσματος των 
ανωτέρω διαγραφών απαιτήσεων και υποχρεώσεων στις 
λογιστικές καταστάσεις (ισολογισμούς) της οικονομικής 
χρήσης του έτους 2019.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ΄
ΡΥΘΜΙΣΗ ΖΗΤΗΜΑΤΩΝ
ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ
Άρθρο 112
Γνώμη ΚΕ.Σ.Υ. για θέματα ιατρικής ειδικότητας
1. Στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 5Α του άρθρου 21 του 
ν. 3580/2007 (Α΄ 134), όπως η παράγραφος αυτή αντικα-
ταστάθηκε με την παρ. 4 του άρθρου 8 του ν. 4558/2018 
(Α΄ 140), διαγράφονται οι εξής λέξεις: «οι προϋποθέσεις και λεπτομέρειες τοποθέτησης των ιατρών και οδοντι-
άτρων για ειδίκευση και κάθε άλλο σχετικό με τις ειδι-
κότητες θέμα».
2. Στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 5Β του άρθρου 21 του 
ν. 3580/2007, όπως η παράγραφος αυτή αντικαταστάθη-
κε με την παρ. 4 του άρθρου 8 του ν. 4558/2018, διαγρά-
φονται οι εξής λέξεις: «οι προϋπ οθέσεις και λεπτομέρειες 
τοποθέτησης των ιατρών και οδοντιάτρων για εξειδί-
κευση και κάθε άλλο σχετικό με τις εξειδικεύσεις θέμα».
3. α) Στο πρώτο και δεύτερο εδάφιο της παρ. 1 του άρ-
θρου 38 του ν. 1397/1983 (Α΄ 143), όπως η παράγραφος 
αυτή συμπληρώθηκε με την παρ. 6 του άρθρου 3 του ν. 1579/1985 (Α΄ 217), διαγράφονται οι λέξεις «ύστερα 
από γνώμη του ΚΕ.Σ.Υ.».
β) Στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 38 του 
ν. 1397/1983 διαγράφονται οι λέξεις «μετά από γνώμη του ΚΕ.Σ.Υ.».
γ) Στην παρ. 11 του άρθρου 28 του ν. 2646/1998 (Α΄ 
236) διαγράφονται οι λέξεις «και μετά από γνώμη του 
Κεντρικού Συμβουλίου Υγείας (ΚΕ.Σ.Υ.)».
Άρθρο 113
Χορήγηση βεβαίωσης άσκησης ιατρικού
και οδοντιατρικού επαγγέλματος
Για τη χορήγηση βεβαίωσ ης άσκησης των επαγγελμά-
των του ιατρού και του οδοντιάτρου απαιτείται:
α) πτυχίο ιατρικής ή οδοντιατρικής, αντίστοιχα, των 
Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων της ημεδαπής, ή
β) τίτλος σπουδών από εκπαιδευτικό οργανισμό κρά-
τους-μέλους της Ε.Ε., βάσει του οποίου έχει αναγνωριστεί 
επαγγελματική ισοδυναμία, σύμφωνα με τις διατάξεις 
του π.δ. 38/2010 (Α΄ 78), ή
γ) τίτλος σπουδών από εκπαιδευτικό οργανισμό τρίτης 
χώρας, εκτός Ε.Ε., ο οποίος έχει αναγνωριστεί από τον 
Διεπιστημονικό Οργανισμό Αναγνώρισης Τίτλων Ακα-
δημαϊκών και Πληροφόρησης (Δ.Ο.Α.Τ.Α.Π.) ως ισότιμος 
και αντίστοιχος με τα πτυχία ιατρικής ή οδοντιατρικής 
σχολής της ημεδαπής,
δ) το αιτούμενο πρόσωπο: αα) να μην στερείται των 
πολιτικών δικαιωμάτων του, ββ) να μην βρίσκεται σε 
δικαστική συμπαράσταση, γγ) να μην έχει καταδικαστεί 
αμετάκλητα για κλοπή, απάτη, υπεξαίρεση, πλαστογρα-
φία, κιβδηλεία, παραχάραξη, για παράβαση του νόμου 
περί ναρκωτικών, για ανθρωποκτονία από πρόθεση, παι-
δοκτονία, για εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερί-ας, για αρπαγή προσώπου, για εγκλήματα οικονομικής 
εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής, για αισχροκέρδεια,
ε) να μην έχει παρέλθει διετία από την ημερομηνία 
της κτήσης του πτυχίου της ιατρικής σχολής των Α.Ε.Ι. 
της ημεδαπής ή της αναγνώρισης του τίτλου σπουδών 
του εκπαιδευτικού οργανισμού κράτους-μέλους της Ε.Ε. 
ή της έκδοσης της απόφασης του Δ.Ο.Α.Τ.Α.Π. για την 
ισοτιμία και αντιστοιχία του τίτλου σπουδών από εκπαι-
δευτικούς οργανισμούς τρίτων χωρών.
Άρθρο 114
Ανάκληση της βεβαίωσης ήτης άδειας άσκησης
του ιατρικού και οδοντιατρικού επαγγέλματος
Η βεβαίωση ή η άδεια άσκησης του ιατρικού και του 
οδοντιατρικού επαγγέλματος ανακαλείται στις εξής πε-ριπτώσεις:
α) αν o ιατρός ή ο οδοντίατρος τεθεί σε δικαστική συ-
μπαράσταση ή σε αυτοδίκαιη διαρκή αποστέρηση των πολιτικών του δικαιωμάτων,
β) ύστερα από γνώμη του Ανώτατου Πειθαρχικού Συμ-
βουλίου Ιατρών (Α.Π.Σ.Ι.) ή του Ανώτατου Πειθαρχικού 
Συμβουλίου Οδοντιάτρων (Α.Π.Σ.Ο.), αν η βεβαίωση ή η 
άδεια άσκησης του ιατρικού ή του οδοντιατρικού επαγ-γέλματος έχει χορηγηθεί από πλάνη,
γ) ύστερα από γνώμη του Ανώτατου Πειθαρχικού Συμ-
βουλίου Ιατρών (Α.Π.Σ.Ι.) ή του Ανώτατου Πειθαρχικού 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1152 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
Συμβουλίου Οδοντιάτρων (Α.Π.Σ.Ο.), αν για μία συνεχή 
πενταετία ο ιατρός ή ο οδοντίατρος δεν ασκεί το ιατρικό 
επάγγελμα ούτε ασχολείται με την ιατρική επιστήμη,
δ) αν ο ιατρός ή ο οδοντίατρος, εξαιτίας σωματικής ή 
διανοητικής βλάβης ή νοσήματος ή εξαιτίας εξάντλη-
σης των σωματικών ή διανοητικών του δυνάμεων, έχει 
χάσει την ικανότητα της ορθής άσκησης του ιατρικού 
επαγγέλματος,
ε) αν ο ιατρός ή ο οδοντίατρος καταδικαστεί αμετά-
κλητα για κλοπή, απάτη, υπεξαίρεση, πλαστογραφία, 
κιβδηλεία, παραχάραξη, για παράβαση του νόμου περί ναρκωτικών, για ανθρωποκτονία από πρόθεση, παιδο-κτονία, για εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας, 
για αρπαγή προσώπου, για εγκλήματα οικονομικής εκ-
μετάλλευσης της γενετήσιας ζωής, για αισχροκέρδεια.
Άρθρο 115
Αναστολή ισχύος της βεβαίωσης ήτης άδειας άσκησης του ιατρικούκαι οδοντιατρικού επαγγέλματος
Η ισχύς της βεβαίωσης ή της άδειας άσκησης του επαγ-
γέλματος του ιατρού ή του οδοντιάτρου αναστέλλεται αν:
α) επιβληθεί στον ιατρό ή στον οδοντίατρο η πειθαρ-
χική ποινή στέρησης του δικαιώματος της άσκησης του επαγγέλματος για ορισμένο χρονικό διάστημα,
β) για ορισμένο χρονικό διάστημα ο ιατρός ή ο οδο-
ντίατρος στερηθεί τα πολιτικά του δικαιώματα και για 
όσο χρόνο διαρκεί η στέρηση αυτή,
γ) ασκηθεί ποινική δίωξη εναντίον του ιατρού ή του 
οδοντιάτρου για τα αδικήματα της περίπτωσης ε΄ του 
άρθρου 116. Στην περίπτωση αυτή, η αναστολή διαρκεί 
μέχρι την έκδοση της σχετικής αμετάκλητης δικαστικής απόφασης.
Άρθρο 116
Ανάκτηση δικαιώματος άσκησης του ιατρικού
και οδοντιατρικού επαγγέλματος
Το δικαίωμα της άσκησης του ιατρικού και του οδο-
ντιατρικού επαγγέλματος στις περιπτώσεις ανάκλησης 
της βεβαίωσης ή της άσκησης του επαγγέλματος ανα-
κτάται, όταν εξαλειφθούν οι λόγοι που προκάλεσαν την 
ανάκληση, με την έκδοση βεβαίωσης παύσης ισχύος 
της αναστολής.
Άρθρο 117
Παράταση ισχύος αρμοδιότητας για την
άδεια/βεβαίωση άσκησης ιατρικού
και οδοντιατρικού επαγγέλματος
Τα δύο πρώτα εδάφια της παρ. 4 του άρθρου 35 του 
ν. 4025/2011 (Α΄ 228), όπως η παράγραφος αυτή αντι-
καταστάθηκε με το άρθρο 40 του ν. 4316/2014 (Α΄ 270), 
αντικαθίστανται ως εξής:
«4. H παράγραφος 1 ισχύει από την 1η.4.2019. Οι αι-
τήσεις που υποβάλλονται στις οικείες Περιφέρειες μέχρι 
τις 31.3.2019 εξετάζονται από αυτές.».
Άρθρο 118
Αντιποίηση φυσικοθεραπευτικούεπαγγέλματος
1. Με φυλάκιση μέχρι ένα (1) έτος και με χρηματική ποινή μέχρι είκοσι χιλιάδες (20.000) ευρώ τιμωρείται το 
πρόσωπο, το οποίο με σκοπό την αποκόμιση παράνο-
μου περιουσιακού οφέλους χρησιμοποιεί τον τίτλο του 
φυσικοθεραπευτή, χωρίς να διαθέτει πτυχίο ή αναγνω-ρισμένο τίτλο σπουδών φυσικοθεραπευτή.
2. Κάθε πρόσωπο, το οποίο, χωρίς να διαθέτει τα προ-
βλεπόμενα για την άσκηση της φυσικοθεραπείας προ-
σόντα, με σκοπό να προσπορίσει στο ίδιο ή σε τρίτον 
παράνομο περιουσιακό όφελος, εκτελεί πράξεις αρμοδι-
ότητας φυσικοθεραπευτή ή διαφημίζει, με οποιονδήπο-
τε τρόπο, την από το ίδιο εκτέλεση φυσικοθεραπευτικών 
πράξεων τιμωρείται με τις ποινές της παραγράφου 1.
3. Με φυλάκιση μέχρι έξι (6) εβδομάδες και χρηματική 
ποινή μέχρι πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ τιμωρείται το 
πρόσωπο, το οποίο, ασκεί το επάγγελμα του φυσικο-
θεραπευτή χωρίς να διαθέτει την κατά τις διατάξεις του 
νόμου βεβαίωση άσκησης του επαγγέλματος αυτού ή 
η βεβαίωση που του είχε χορηγηθεί ανακλήθηκε ή η 
ισχύς της έχει ανασταλεί. Με την ίδια ποινή τιμωρείται 
το πρόσωπο, το οποίο είτε ατομικά είτε ως νόμιμος εκ-
πρόσωπος εταιρείας, λειτουργεί εργαστήριο φυσικο-
θεραπείας χωρίς βεβαίωση λειτουργίας ή με βεβαίωση 
λειτουργίας, η οποία έχει ανακληθεί ή της οποίας η ισχύς 
έχει ανασταλεί.
Άρθρο 119
Αρμοδιότητες του Πανελλήνιου ΣυλλόγουΦυσικοθεραπευτών (Π.Σ.Φ.) σε θέματαεπαγγελματικής επιμόρφωσηςτων φυσικοθεραπευτών - ΙνστιτούτοΕπιστημονικών Θεμάτων του Π.Σ.Φ.
1. Στην παρ. 2 του άρθρου 2 του ν. 3599/2007 (Α΄ 176) 
προστίθεται περίπτωση ιστ΄ ως εξής :
«ιστ) Η διαχείριση, η προώθηση και η πιστοποίηση, 
κατ’ αποκλειστικότητα, του συστήματος διαρκούς επαγ-
γελματικής επιμόρφωσης και έρευνας των φυσικοθερα-
πευτών και μοριοδότησής τους από την επιμόρφωση 
αυτή.».
2. Στο άρθρο 2 του ν. 3599/2007 προστίθεται παρά-
γραφος 4 ως εξής:
«4. Με απόφαση του Κεντρικού Διοικητικού Συμβου-
λίου (Κ.Δ.Σ.) του Π.Σ.Φ. μπορεί να συσταθεί Ν.Π.Ι.Δ. με 
την επωνυμία «Ινστιτούτο Επιστημονικών Θεμάτων του 
Π.Σ.Φ.», με έδρα την Αθήνα, διοικούμενο από Διοικητικό 
Συμβούλιο που ορίζεται με απόφαση του Κ.Δ.Σ.
Σκοπός του Ινστιτούτου είναι η προώθηση και η ενί-
σχυση της έρευνας και της συμμετοχής των φυσικοθερα-
πευτών στη Συνεχή Επαγγελματική Επιμόρφωση (Σ.Ε.Ε.), 
ο συντονισμός και η διασφάλιση υψηλού επιπέδου της 
επαγγελματικής τους επιμόρφωσης, η πιστοποίηση των 
φορέων και η μοριοδότηση των προγραμμάτων των φυ-
σικοθεραπευτών και η έγκριση προγραμμάτων εκπαί-
δευσης, σύμφωνα με τα διεθνή δεδομένα. Το προσωπικό 
του Ινστιτούτου προσλαμβάνεται με απόφαση του Κ.Δ.Σ. 
του Π.Σ.Φ. και αποτελείται από εμπειρογνώμονες σε θέ-ματα εκπαίδευσης και διοικητικό προσωπικό.
Με απόφαση του Κ.Δ.Σ. του Π.Σ.Φ. εκδίδεται εσωτε-
ρικός κανονισμός λειτουργίας του Ινστιτούτου, με τον 
οποίο ρυθμίζονται ζητήματα οργάνωσης και διοίκησης, 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1153 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
οικονομικής διαχείρισης, θέσεων προσωπικού, σχέσεων 
με το Κ.Δ.Σ. και κάθε άλλο σχετικό θέμα.».
Άρθρο 120
Μητρώο εργαστηρίων φυσικοθεραπείας -προϋποθέσεις νόμιμης λειτουργίας
1. Για την ίδρυση και τη νόμιμη λειτουργία εργαστη-
ρίου φυσικοθεραπείας από φυσικό ή νομικό πρόσωπο είναι υποχρεωτική, εκτός από τη λήψη από τους αρμό-
διους κρατικούς φορείς της προβλεπόμενης άδειας/
βεβαίωσης ίδρυσης και λειτουργίας εργαστηρίου φυσι-
κοθεραπείας, και η καταχώριση του εργαστηρίου στο 
Μητρώο Εργαστηρίων Φυσικ οθεραπείας που τηρεί ο 
Π.Σ.Φ.
2. Με απόφαση του Υπουργού Υγείας καθορίζεται ο 
τρόπος τήρησης και λειτουργίας του Μητρώου, καθώς 
και κάθε άλλο θέμα που σχετίζεται με αυτό.
3. Το τελευταίο εδάφιο της παρ. 3 του άρθρου 4 του 
ν. 3599/2007 αντικαθίσταται ως εξής:
«Κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που λειτουργεί εργα-
στήριο φυσικοθεραπείας υποχρεούται να αναρτά στην είσοδο του εργαστηρίου του πινακίδα, η οποία περιέχει 
την αναφορά «Νόμιμο Εργαστήριο Φυσικοθεραπείας» 
και χορηγείται κάθε έτος από το οικείο περιφερειακό 
τμήμα, υπογράφεται από τον Πρόεδρο και τον Γενικό 
Γ ραμματέα του τμήματος και αναγράφει τον αριθμό της βεβαίωσης λειτουργίας του εργαστηρίου που εκδίδει η 
αρμόδια Περιφέρεια, το ονοματεπώνυμο και τον αριθμό 
Μητρώου του επιστημονικά υπεύθυνου φυσικοθερα-
πευτή, καθώς και τον αριθμό Μητρώου του εργαστηρίου 
στον Π.Σ.Φ..».
Άρθρο 121
Προθετικοί-ορθωτικοί
1. Οι παράγραφοι 3 και 4 του άρθρου 1 του ν. 2072/1992 
(Α΄ 125) αντικαθίστανται ως εξής:
«3. Βεβαίωση άσκησης επαγγέλματος ειδικού τεχνικού 
προθετικών και ορθωτικών κατασκευών χορηγείται χω-
ρίς εξετάσεις, εφόσον στο πρόσωπο του ενδιαφερόμε-νου συντρέχουν οι εξής προϋποθέσεις:
α) Έλληνας πολίτης ήβ) πολίτης της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή πολίτης τρίτης 
χώρας που εξομοιώνεται με πολίτη της Ε.Ε. ως προς το δικαίωμα άσκησης της συγκεκριμένης επαγγελματικής 
δραστηριότητας. Στην τελευταία περίπτωση, ο ενδιαφε-
ρόμενος πρέπει, με την αίτησή του στην Επιτροπή του 
άρθρου 2 για τη χορήγηση βεβαίωσης άσκησης επαγ-
γέλματος, να προσκομίζει και σχετική βεβαίωση για την 
εξομοίωσή του με τους πολίτες της Ε.Ε., σύμφωνα με την 
παρ. 3 του άρθρου 3 του π.δ. 38/2010 (Α΄ 78),
γ) κατέχει πτυχίο ανώτατης ή ανώτερης ή μέσης τεχνι-
κής επαγγελματικής σχολής της αλλοδαπής, ειδικότητας 
προθετικών ή ορθωτικών κατασκευών, με διάρκεια εκ-
παίδευσης τριών (3) τουλάχιστον ετών, για το οποίο έχει 
εκδοθεί απόφαση ισοτιμίας από τον Δ.Ο.Α.Τ.Α.Π.,
δ) κατέχει κρατικό πιστοποιητικό ελληνομάθειας 
επιπέδου Β2. Το πιστοποιητικό αυτό δεν απαιτείται για 
όσους είναι απόφοιτοι δευτεροβάθμιας ή μεταδευτερο-
βάθμιας εκπαίδευσης στην Ελλάδα ή απόφοιτοι κολλεγί-
ου στην Ελλάδα ή απόφοιτοι ελληνικού πανεπιστημίου.».2. Το άρθρο 2 του ν. 2072/1992, όπως τροποποιήθη-
κε με τις παραγράφους 1, 2 και 3 του άρθρου 43 του 
ν. 3370/2005 (Α΄ 176), αντικαθίσταται ως εξής:
« Άρθρο 2
Εξεταστική Επιτροπή
1. Στο Υπουργείο Υγείας συνιστάται πενταμελής Εξετα-
στική Επιτροπή, η οποία συγκροτείται με απόφαση του Υπουργού Υγείας, και αποτελείται από:
α) έναν ιατρό ειδικότητας ορθοπεδικής με βαθμό Δι-
ευθυντή Ε.Σ.Υ.,
β) έναν (1) ιατρό ειδικότητας φυσικής ιατρικής και απο-
κατάστασης με βαθμό Διευθυντή Ε.Σ.Υ.,
γ) έναν (1) ιατρό ειδικότητας νευρολογίας με βαθμό 
Επιμελητή Α΄ ,
δ) έναν (1) ιατρό ειδικότητας παιδιατρικής με βαθμό 
Επιμελητή Α΄ ή Β΄ ,
ε) έναν (1) εξειδικευμένο επιστήμονα προτεινόμενο 
από το Διοικητικό Συμβούλιο του Πανελλήνιου Βιοτε-
χνικού Συλλόγου αδειούχων ορθοπεδικών.
2. Γ ραμματέας της Επιτροπής ορίζεται υπάλληλος της 
Διεύθυνσης Ιατρών, Επιστημόνων και Επαγγελμάτων 
Υγείας. Για κάθε τακτικό μέλος ορίζεται ένα μέλος ως 
αναπληρωματικό του, αντίστοιχης ειδικότητας και κλά-
δου. Η θητεία της επιτροπής είναι διετής, με δυνατότητα 
παράτασης.
3. Οι αρμοδιότητες της επιτροπής είναι:α) ο έλεγχος των δικαιολογητικών και η λήψη απόφα-
σης σχετικά με τη συνδρομή ή όχι των προϋποθέσεων 
για τη χορήγηση της βεβαίωσης άσκησης επαγγέλματος 
χωρίς εξετάσεις,
β) ο έλεγχος των δικαιολογητικών και η λήψη απόφα-
σης σχετικά με τη συνδρομή ή όχι των προϋποθέσεων 
για τη δυνατότητα συμμετοχής ή μη στις εξετάσεις για 
τη χορήγηση της βεβαίωσης άσκησης επαγγέλματος, 
σύμφωνα με το άρθρο 7,
γ) η διενέργεια των εξετάσεων, σύμφωνα με το άρθρο 
7 και η λήψη απόφασης σχετικά με τη συνδρομή ή όχι 
των προϋποθέσεων για τη χορήγηση της βεβαίωσης 
άσκησης επαγγέλματος.
4. Με απόφαση του Υπουργού Υγείας καθορίζεται κάθε 
θέμα σχετικό με τη διεξαγωγή των εξετάσεων και τη δια-
δικασία συμμετοχής των ενδιαφερομένων στις εξετάσεις 
αυτές για την απόκτηση της βεβαίωσης άσκησης επαγ-
γέλματος, σύμφωνα με την παράγραφο 3 του άρθρου 1 και του άρθρου 7.».
3. Το άρθρο 7 του ν. 2072/1992 αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 7Ειδικές ρυθμίσεις
1. Βεβαίωση άσκησης επαγγέλματος προθετικών και 
ορθωτικών κατασκευών χορηγείται και σε εμπειροτε-
χνίτες που ασκούν το επάγγελμα του ειδικού τεχνικού 
προθετικών και ορθωτικών κατασκευών χωρίς να έχουν 
πτυχίο ανώτατης ή ανώτερης ή μέσης τεχνικής επαγγελ-
ματικής σχολής της αλλοδαπής, ειδικότητας προθετι-
κών ή ορθωτικών κατασκευών, με διάρκεια εκπαίδευσης 
τριών (3) τουλάχιστον ετών, εφόσον αυτοί έχουν απα-
σχοληθεί ως ειδικοί τεχνικοί προθετικών και ορθωτικών 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1154 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
κατασκευών για χρονικό διάστημα πέντε (5) τουλάχιστον 
ετών και επιτύχουν στις εξετάσεις που διενεργούνται από 
την Επιτροπή του άρθρου 2.
2. Η απασχόληση των εμπειροτεχνιτών αποδεικνύεται 
με τα εξής δικαιολογητικά:
α) αν είναι μισθωτός:
αα) υπεύθυνη δήλωση του υπευθύνου του ιδιωτικού 
εργαστηρίου, με την οποία βεβαιώνεται ο χρόνος εργα-σίας του υποψηφίου, η διεύθυνση του εργαστηρίου και των υποκαταστημάτων του,
ββ) βεβαίωση άσκησης επαγγέλματος του υπευθύνου 
του ιδιωτικού εργαστηρίου,
γγ) άδεια λειτουργίας του ιδιωτικού εργαστηρίου,
δδ) σε περίπτωση προϋπηρεσίας σε δημόσιο φορέα, 
πιστοποιητικό με το οποίο να βεβαιώνεται ο χρόνος ερ-γασίας,
εε) βεβαίωση του αρμόδιου ασφαλιστικού φορέα, 
στον οποίο είναι ασφαλισμένος ο υποψήφιος.
β) Αν διατηρεί εταιρία ή ατομική επιχείρηση:αα) πιστοποιητικό έναρξης επιχειρηματικής δραστη-
ριότητας από την αρμόδια ΔΟΥ ή από το αρμόδιο επι-μελητήριο ή από το Γενικό Εμπορικό Μητρώο,
ββ) άδεια ίδρυσης και λειτουργίας του εργαστηρίου.
3. Στη βεβαίωση άσκησης επαγγέλματος, που χορηγεί-
ται μετά την επιτυχία του ενδιαφερομένου στις εξετάσεις, 
αναφέρεται το αντικείμενο των εργασιών που μπορεί 
να παρέχει ο υποψήφιος με βάση τα αποτελέσματα των εξετάσεων.».
4. Η επιτροπή του άρθρου 2 του ν. 2072/1992, όπως 
τροποποιείται με το παρόν άρθρο, θα εξετάσει και τις 
εκκρεμείς αιτήσεις για τη λήψη βεβαίωσης άσκησης 
επαγγέλματος προθετικών και ορθωτικών κατασκευών, 
χωρίς τη διενέργεια εξετάσεων, σύμφωνα με το ισχύον 
νομοθετικό πλαίσιο κατά την ημερομηνία κατάθεσης 
της αίτησης.
Άρθρο 122
Κοινό Υπηρεσιακό Συμβούλιο τωνιατρικών συλλόγων της Περιφέρειας Αττικής
Με απόφαση του Υπουργού Υγείας, που δημοσιεύεται 
στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, συνιστάται κοινό 
Υπηρεσιακό Συμβούλιο για το προσωπικό του Ιατρικού 
Συλλόγου Αθηνών και του Ιατρικού Συλλόγου Πειραιά, με 
έδρα τον Ιατρικό Σύλλογο Αθηνών. Με όμοια απόφαση συγκροτείται το Υπηρεσιακό Συμβούλιο του προηγού-
μενου εδαφίου.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ΄
ΟΡΓ ΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΦΟΡΕΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΥΓΕΙΑΣ
Άρθρο 123
Σύσταση ΠολυδύναμουΚέντρου Αντιμετώπισης της κρίσης τωνχρηστών Ναρκωτικών και του Αλκοολισμού
Στο Γενικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων «Χατζηκώστα» συνι-
στάται «Πολυδύναμο Κέντρο Αντιμετώπισης της κρίσης 
των χρηστών Ναρκωτικών και Αλκοολισμού», ως απο-
κεντρωμένη οργανική μονάδα αυτού. Με τροποποίηση της υπ’ αριθμ. Υ4α/οικ. 112527/2012 (Β΄ 3286) κοινής 
απόφασης των Υπουργών Οικονομικών, Διοικητικής 
Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και 
Υγείας, καθορίζεται ο σκοπός του Πολυδύναμου Κέ-
ντρου, οι θέσεις του προσωπικού του, οι οποίες δεν συ-
νυπολογίζονται στα όρια του άρθρου 9 του π.δ. 87/1986
(Α΄ 32), η κατανομή των θέσεων σε κλάδους και ειδικότη-
τες, καθώς και κάθε οργανωτικό και λειτουργικό θέμα.».
Άρθρο 124
Προϊστάμενοι νοσηλευτικής υπηρεσίας
Τα άρθρα «ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» των οργα-
νισμών των νοσοκομείων του Ε.Σ.Υ. στο σημείο που 
αναφέρεται η περίπτωση της νοσηλευτικής υπηρεσίας αντικαθίστανται ως εξής:
«Στη Διεύθυνση, στους Τομείς και στα Τμήματα της 
Νοσηλευτικής Υπηρεσίας προΐστανται υπάλληλοι των 
κλάδων ΠΕ Νοσηλευτικής ή ΤΕ Νοσηλευτικής, με εξαί-
ρεση τα νοσηλευτικά τμήματα που καλύπτουν τα Μαι-
ευτικά – Γυναικολογικά Τμήματα, στα οποία προΐστανται 
υπάλληλοι του κλάδου ΤΕ Μαιευτικής εκτός αν δεν υπάρ-
χουν υπάλληλοι του κλάδου αυτού, οπότε προΐστανται 
υπάλληλοι του κλάδου ΤΕ Νοσηλευτικής.
Σε όσους Οργανισμούς υφίσταται η πρόβλεψη της 
κατάληψης των ανωτέρω θέσεων από υπαλλήλους του 
κλάδου ΔΕ Βοηθών Νοσηλευτικής όταν δεν υπάρχουν ή 
δεν επαρκούν οι υπάλληλοι των κλάδων ΠΕ Νοσηλευτι-κής ή ΤΕ Νοσηλευτικής, η πρόβλεψη αυτή καταργείται.
Άρθρο 125
Συντελεστής καθορισμούδύναμης προσωπικού νοσοκομείωνμικρής δυναμικότητας κλινών
Στο τέλος του άρθρου 9 του π.δ. 87/1986 προστίθεται 
περίπτωση δ΄ ως εξής:
«δ) για τα Γενικά Νοσοκομεία και τα Γενικά Νοσοκομεία 
– Κ.Υ. που είναι εγκατεστημένα σε νησιωτικές περιοχές ή είναι τα μοναδικά στην αυτοδιοικητική περιφερειακή ενότητα όπου εδρεύουν, με δυναμικότητα έως και 120 κλίνες, από 3-5.».
Άρθρο 126
Ευθύνη μελών Διοικητικού Συμβουλίου Ε.Κ.Α.Β.
Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου του Ε.Κ.Α.Β. υπέ-
χουν αστική ευθύνη προς αποζημίωση μόνο έναντι του Ε.Κ.Α.Β. και του Ελληνικού Δημοσίου για πράξεις, παρα-
λείψεις ή υλικές ενέργειές τους κατά την άσκηση των 
καθηκόντων τους, εκτός αν ενήργησαν με δόλο ή βαριά 
αμέλεια, οπότε ευθύνονται αστικώς και έναντι τρίτων. 
Με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου μπορεί να 
παρέχεται νομική προστασία στα μέλη του Διοικητικού 
Συμβουλίου, ακόμη και μετά τη λήξη της θητείας τους 
ή την αποχώρησή τους από την Υπηρεσία, όταν ενάγο-νται ή διώκονται ποινικά για πράξεις ή παραλείψεις που έλαβαν χώρα κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους. Η νομική προστασία συνίσταται στην καταβολή των δι-
καστικών δαπανών και των δικηγορικών αμοιβών για 
την υπεράσπισή τους ή σε ό,τι άλλο κρίνεται αναγκαίο για το σκοπό αυτόν. Η δαπάνη του προηγούμενου εδα-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1155 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
φίου δεν μπορεί να υπερβαίνει το τριπλάσιο των ποσών 
αναφοράς που προβλέπονται στον ν. 4194/2013 (Α΄ 208). 
Σε περίπτωση αμετάκλητης ποινικής καταδίκης, οι κατα-
βληθείσες δικαστικές δαπάνες και δικηγορικές αμοιβές 
μπορεί να αναζητούνται από τον καταδικασθέντα κατά το μέρος που τον αφορούν.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η΄
ΥΠΗΡΕΣΙΑΚΑ ΘΕΜΑΤΑ
ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΔΟΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ
Άρθρο 127
Ένταξη ιατρών/οδοντιάτρων - ελεύθερωνεπαγγελματιών στο Ε.Σ.Υ.
1. Οι ιατροί και οδοντίατροι των άρθρων 16 και 17 
του ν. 4238/2014 (Α΄ 38), που κατά την έναρξη ισχύος 
του παρόντος παρέχουν τις υπηρεσίες τους στις Δ.Υ.ΠΕ., 
δυνάμει δικαστικών αποφάσεων και δεν καταλαμβάνο-νται από τις διατάξεις του άρθρου 26 του ν. 4461/2017 
(Α΄ 38), μπορούν μέχρι τις 30.6.2019 να υποβάλουν στις 
αρμόδιες υπηρεσίες των οικείων Δ.Υ.ΠΕ. αίτηση ένταξής 
τους στον κλάδο ιατρών και οδοντιάτρων Ε.Σ.Υ. σε ορ-
γανικές θέσεις κλάδου ιατρών/οδοντιάτρων Ε.Σ.Υ. πλή-ρους και αποκλειστικής απασχόλησης, οι οποίες έχουν 
ήδη συσταθεί ή συνιστώνται για τον σκοπό αυτόν στις 
Δ.Υ.ΠΕ. για τις μονάδες πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας 
και στα νοσοκομεία με απόφαση του Υπουργού Υγείας, 
ανεξάρτητα από το αν συνεχίζουν να ασκούν παράλληλα 
το ελεύθερο επάγγελμά τους.
2. α) Οι ιατροί και οδοντίατροι της παραγράφου 1, 
που υποβάλλουν την ανωτέρω αίτηση ένταξης, αξιο-
λογούνται και κατατάσσονται στις θέσεις κλάδου ια-
τρών/οδοντιάτρων Ε.Σ.Υ. της παραγράφου 1, μέχρι τις 
30.9.2019, από τα συμβούλια της παρ. 3 του άρθρου 26 
του ν. 4461/2017 (Α΄ 38). Τα συμβούλια αυτά συγκρο-
τούνται με απόφαση του Υπουργού Υγείας μέχρι τις 
31.5.2019, με θητεία πέντε (5) μηνών. Για την κατάταξη 
εκδίδεται διαπιστωτική πράξη από τον αρμόδιο διοικητή 
της οικείας Δ.Υ.ΠΕ.. Μέχρι την κατάταξή τους, αυτοί αμεί-
βονται με τις αποδοχές ιατρού/οδοντιάτρου ΠΕ.
β) Όσοι από τους ανωτέρω ιατρούς και οδοντιάτρους 
δεν υποβάλλουν μέχρι τις 30.6.2019 αίτηση ένταξης, 
σύμφωνα με την παράγραφο 1, απολύονται αυτοδικαίως. 
Τα ποσά που τους έχουν καταβληθεί μέχρι την απόλυσή 
τους από τις Δ.Υ.Π.Ε. δεν αναζητούνται ως αχρεωστήτως 
καταβληθέντα.
3. Οι κατατασσόμενοι στις θέσεις κλάδου ιατρών/
οδοντιάτρων Ε.Σ.Υ., σύμφωνα με την παράγραφο 2, 
υποχρεούνται:
α) να προβούν σε διακοπή της δραστηριότητας του 
ελευθέριου επαγγέλματός τους, το αργότερο μέχρι τις 
31.10.2019,
β) να προσκομίσουν στην αρμόδια υπηρεσία της οικεί-
ας Δ.Υ.ΠΕ. μέσα σε δέκα (10) εργάσιμες ημέρες από την 
ημερομηνία υποβολής στην αρμόδια φορολογική αρχή 
της αίτησής τους για διακοπή της δραστηριότητας του ελευθέριου επαγγέλματός τους:
αα) βεβαίωση διακοπής της δραστηριότητας του 
ελευθέριου επαγγέλματός τους και, εφόσον αυτό δεν είναι δυνατόν, αντίγραφο της αίτησης διακοπής της 
δραστηριότητάς τους προς την αρμόδια Δ.Ο.Υ., με την 
υποχρέωση της κατάθεσης της βεβαίωσης διακοπής της 
δραστηριότητας μέσα σε προθεσμία ενός (1) μηνός από 
την προσκόμιση της προαναφερόμενης αίτησης προς 
τη Δ.Ο.Υ. και
ββ) επικυρωμένο αντίγραφο παραίτησής τους από το 
δικόγραφο αγωγής, προσφυγής ή ενδίκου μέσου που 
εκκρεμεί ενώπιον οποιουδήποτε δικαστηρίου, πολιτι-
κού ή διοικητικού, οποιουδήποτε βαθμού, και από το 
δικαίωμα άσκησης οποιουδήποτε ενδίκου βοηθήματος 
ή ένδικου μέσου λόγω της εφαρμογής των άρθρων 16 και 17 του ν. 4238/2014.
Μέχρι την προσκόμιση των παραπάνω εγγράφων από 
τους υπόχρεους, η έκδοση της διαπιστωτικής πράξης 
κατάταξής τους αναστέλλεται και αυτοί εξακολουθούν να διέπονται ως προς την υπηρεσιακή τους σχέση από τις σχετικές διατάξεις του Υπαλληλικού Κώδικα για την κατηγορία υπαλλήλων ΠΕ και να λαμβάνουν τις αποδο-χές ιατρού/οδοντιάτρου ΠΕ.
Αν δεν προσκομιστούν τα παραπάνω έγγραφα μέσα 
στους προαναφερόμενους χρόνους και προθεσμίες, οι 
ενδιαφερόμενοι απολύονται αυτοδικαίως, χωρίς να δι-καιούνται αποζημίωση.
4. Οι διατάξεις των παραγράφων 1 έως 3 εφαρμόζονται 
αναλόγως στους ιατρούς/οδοντιάτρους της υποπααγρά-
φου ΙΖ.1 της παραγράφου ΙΖ του άρθρου πρώτου του 
ν. 4254/2014 (Α΄ 85), οι οποίοι υπηρετούν σε δημόσια 
νοσοκομεία και, κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος, παρέχουν τις υπηρεσίες τους σε αυτά δυνάμει δικαστι-
κών αποφάσεων που εκδόθηκαν μετά την έναρξη ισχύος 
του άρθρου 26 του ν. 4461/2017 (Α΄ 38), είτε συνεχίζουν 
να ασκούν παράλληλα το ελευθέριο επάγγελμά τους είτε 
όχι. Η αξιολόγηση και η κατάταξη του προσωπικού αυ-
τού στον κλάδο ειδικευμένων ιατρών και οδοντιάτρων 
κλάδου Ε.Σ.Υ. πραγματοποιείται από το Συμβούλιο Αξι-
ολόγησης Ιατρών της περίπτωσης Δ΄2 της υποπαραγρά-
φου ΙΖ΄1 της παραγράφου ΙΖ΄ του άρθρου πρώτου του 
ν. 4254/2014, το οποίο συγκροτείται, με απόφαση του 
Υπουργού Υγείας, μέχρι τις 31.5.2019, με θητεία πέντε 
(5) μηνών.
Άρθρο 128
Αρμόδιο όργανο για τη μισθολογική/
βαθμολογική εξέλιξη
των ιατρών του Ε.Κ.Α.Β.
1. Το δεύτερο εδάφιο της παρ. 3 του άρθρου 137 του 
ν. 4472/2017 (Α΄ 74) αντικαθίσταται ως εξής:
«Η μισθολογική εξέλιξη των ιατρών και των οδοντιά-
τρων του Ε.Σ.Υ., των επικουρικών ιατρών και των έμμι-
σθων ειδικευομένων συντελείται με πράξη του διοικητή 
του οικείου νοσοκομείου ή του διοικητή της οικείας υγει-
ονομικής περιφέρειας για τους ιατρούς και τους οδοντι-
άτρους που υπηρετούν στις αποκεντρωμένες μονάδες 
της ή του προέδρου του Ε.Κ.Α.Β. για τους ιατρούς που 
υπηρετούν στο Ε.Κ.Α.Β..».
2. Το τέταρτο εδάφιο της παρ. 4 του άρθρου 137 του 
ν. 4472/2017 αντικαθίσταται ως εξής:
«Το αρμόδιο όργανο είναι για τους ιατρούς και τους 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1156 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
οδοντιάτρους του Ε.Σ.Υ., τους επικουρικούς ιατρούς και 
τους έμμισθους ειδικευομένους ο διοικητής του οικεί-
ου νοσοκομείου ή ο διοικητής της οικείας υγειονομικής 
περιφέρειας για τους ιατρούς και τους οδοντιάτρους 
που υπηρετούν στις αποκεντρωμένες μονάδες της ή ο 
πρόεδρος του Ε.Κ.Α.Β. για τους ιατρούς που υπηρετούν στο Ε.Κ.Α.Β..».
3. Η περίπτωση στ΄ της παρ. 1. του άρθρου 8 του
ν. 4558/2018 (Α΄ 140) αντικαθίσταται ως εξής:
«στ) Η βαθμολογική εξέλιξη των ιατρών και των οδο-
ντιάτρων του Ε.Σ.Υ., μετά την αξιολόγησή τους από τα 
οικεία συμβούλια αξιολόγησης, συντελείται με πράξη 
του διοικητή του οικείου νοσοκομείου ή του διοικητή 
της οικείας υγειονομικής περιφέρειας για τους ιατρούς 
και τους οδοντιάτρους των δομών της πρωτοβάθμιας 
φροντίδας υγείας ή του προέδρου του Ε.Κ.Α.Β. για τους ιατρούς που υπηρετούν στο Ε.Κ.Α.Β.».
Άρθρο 129
Μετακινήσεις προσωπικούδημόσιων μονάδων υγείας
Στα νοσοκομεία του Ε.Σ.Υ., που απαρτίζονται από πε-
ρισσότερες της μιας οργανικές μονάδες, επιτρέπεται η 
μετακίνηση και η τοποθέτηση ειδικευμένων ιατρών κλά-
δου Ε.Σ.Υ. από την οργανική μονάδα, όπου υπηρετούν, σε κενή οργανική θέση της ίδιας ειδικότητας άλλης ορ-
γανικής μονάδας του ίδιου νοσοκομείου. Η μετακίνηση 
και η τοποθέτηση γίνεται με απόφαση του διοικητή του 
ενιαίου Ν.Π.Δ.Δ., ύστερα από σχετική αίτηση του ενδια-
φερομένου. Αν υπάρχει τεκμηριωμένη ανάγκη διασφάλι-
σης λειτουργίας τμημάτων ή μονάδων, η μετακίνηση του 
ιατρού πραγματοποιείται με απόφαση του διοικητή και 
χωρίς προηγούμενη αίτηση του μετακινούμενου, ύστερα 
από αιτιολογημένη απόφαση του οικείου Διοικητικού 
Συμβουλίου.
Άρθρο 130
Οδοντίατροι κλάδου Ε.Σ.Υ. με πτυχίο ιατρικής
Οι οδοντίατροι του κλάδου Ε.Σ.Υ. που έχουν πτυχίο 
ιατρικής και αποκτούν τίτλο ιατρικής ειδικότητας, μπο-
ρούν να ενταχθούν σε κενή οργανική θέση Επιμελητή Β΄ 
ειδικευμένου ιατρού του κλάδου Ε.Σ.Υ.. Η διαδικασία της 
ένταξης ενεργοποιείται με την αίτηση των ενδιαφερο-
μένων. Ο έλεγχος των τυπικών και ουσιαστικών προσό-
ντων πραγματοποιείται από τα συμβούλια της παρ.3 του 
άρθρου 8 του ν. 4558/2018 (Α΄ 140). Τα προσόντα κάθε υποψηφίου αξιολογούνται με βάση τα κριτήρια αξιολό-γησης που προβλέπονται στη Γ4α/ΓΠοικ.4044/4.7.2018 
κοινή απόφαση των Υπουργών Υγείας και Διοικητικής 
Ανασυγκρότησης και των Αναπληρωτών Υπουργών Οι-
κονομικών και Υγείας (Β΄ 2607). Η ένταξη διενεργείται με 
απόφαση του Υπουργού Υγείας, η οποία δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Άρθρο 131
Ιατροί/οδοντίατροι του άρθρου 15
του ν. 2920/2001
1. Στην παρ. 1 του άρθρου 15 του ν. 2920/2001 (Α΄ 131),
όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 1 του άρθρου 7 του 
ν. 3627/2007 (Α΄ 292) και το άρθρο έκτο περίπτωση η΄ του ν. 4118/2013 (Α΄ 32), προστίθενται περιπτώσεις θ΄ 
και ι΄ ως εξής:
«θ) τη νόσο της ατελούς οστεογένεσης,ι) τη νόσο fabry».2. Η παρ. 2 του άρθρου 20 του ν. 3730/2008 (Α΄ 262) 
αντικαθίσταται ως εξής:
«2. Οι ιατροί και οι οδοντίατροι που εμπίπτουν στην 
παρ. 1 του άρθρου 15 του ν. 2920/2001, μπορούν, ύστε-ρα από υπηρεσία πέντε (5) ετών σε θέση Επιμελητή Α’ , να εξελιχθούν και να καταλάβουν προσωποπαγή θέση 
Διευθυντή του Ε.Σ.Υ., η οποία συνιστάται με απόφαση 
του Υπουργού Υγείας.».
Άρθρο 132
Εξειδίκευση στις Μονάδες ΕντατικήςΘεραπείας (Μ.Ε.Θ.) και στις ΜονάδεςΕντατικής Νοσηλείας (Μ.Ε.Ν.) νεογνών
Το τέταρτο εδάφιο της παρ. 5 του άρθρου 84 του 
ν. 2071/1992 (Α΄ 123), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 
34 του ν. 4486/2017 (Α΄ 115), αντικαθίσταται ως εξής:
«Οι ιατροί αυτοί λαμβάνουν αποδοχές ίσες προς αυτές 
των ειδικευόμενων ιατρών, υποχρεούνται να παρακο-
λουθούν καθημερινά το πρόγραμμα εκπαίδευσης στη 
Μ.Ε.Θ ή στη Μ.Ε.Ν. νεογνών και να μετέχουν στο πρό-
γραμμα εφημερίας της μονάδας, η δε συνεχής υπηρεσία 
και εκπαίδευσή τους μπορεί να παραταθεί και πέραν των 
δύο (2) ετών, για χρονικό διάστημα όχι μεγαλύτερο των 
τεσσάρων (4) εξαμήνων, σύμφωνα με τους όρους και τις 
προϋποθέσεις που καθορίζονται με την απόφαση της 
παραγράφου 6, εφόσον δεν υπάρχουν άλλοι υποψήφιοι 
στη λίστα.».
Άρθρο 133
Παράταση θητείας ειδικευόμενων ιατρών
Στο τέλος της περίπτωσης στ΄ της παρ. 1 του άρθρου 
10 του ν. 1609/1986 (Α΄ 86), όπως τροποποιήθηκε με 
την παρ. 1 του άρθρου 31 του ν. 4486/2017 (Α΄ 115), 
προστίθενται εδάφια ως εξής:
«Από το πεδίο εφαρμογής των προηγούμενων εδα-
φίων εξαιρούνται οι ιατροί που έχουν τοποθετηθεί στα 
νοσοκομεία του Ε.Σ.Υ. της Περιφέρειας Αττικής, εκτός 
των νήσων, για ειδίκευση σε ειδικότητα, που δεν περι-
λαμβάνει όμως άσκηση σε επιμέρους τμήματα. Οι ια-
τροί αυτοί, εφόσον έχουν λάβει τον τίτλο ειδικότητας και 
στο νοσοκομείο ειδίκευσής τους δεν υπάρχει αντίστοιχη 
κενή οργανική θέση ειδικευόμενου, ύστερα από αίτησή 
τους για παράταση στην οικεία Δ.Υ.ΠΕ. όπου υπάγεται το 
νοσοκομείο ειδίκευσής τους και έγκριση της παράτασης 
της σύμβασής τους από τον διοικητή της Υ.ΠΕ., μπορούν 
να παρατείνουν τη σύμβασή τους, με τα ίδια δικαιώμα-
τα και υποχρεώσεις και με τις ίδιες αποδοχές και μέχρι τη συμπλήρωση τεσσάρων (4) συνεχών εξαμήνων κατ’ 
ανώτατο όριο, σε οποιοδήποτε άλλο νοσοκομείο αρμο-
διότητας της ίδιας Δ.Υ.ΠΕ., στο οποίο υπάρχει αντίστοιχη 
κενή οργανική θέση ειδικευόμενου. Η επιλογή του νο-
σοκομείου τοποθέτησης γίνεται από τον διοικητή της 
Υ.ΠΕ., με βάση την εκτίμηση των λειτουργικών αναγκών 
των νοσοκομείων που περιλαμβάνονται στην περιοχή 
ευθύνης του.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1157 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
Αν δεν υφίστανται οι προϋποθέσεις του προηγούμε-
νου εδαφίου, οι ανωτέρω ιατροί που υπηρετούν στα 
νοσοκομεία της Περιφέρειας Αττικής, πλην νήσων, 
ύστερα από αίτησή τους για παράταση και σύμφωνα 
με τη διαδικασία των προηγούμενων εδαφίων, μπορούν 
να παρατείνουν τη σύμβασή τους, με τα ίδια δικαιώμα-τα και υποχρεώσεις και με τις ίδιες αποδοχές και μέχρι τη συμπλήρωση τεσσάρων (4) συνεχών εξαμήνων κατ’ 
ανώτατο όριο, σε οποιοδήποτε νοσοκομείο αρμοδιό-
τητας της ίδιας Δ.Υ.ΠΕ., στο οποίο υπάρχει αντίστοιχη 
κενή οργανική θέση ειδικευόμενου στον παθολογικό, 
χειρουργικό ή εργαστηριακό τομέα, καθώς και στον ψυ-
χιατρικό τομέα.».
Άρθρο 134
Συμβούλια αξιολόγησης ιατρών Ε.Σ.Υ.
1) Στην περίπτωση γ΄ της παρ. Θ΄ του άρθρου 4 του 
ν. 3754/2009 (Α΄ 43):
α) Προστίθεται τρίτο εδάφιο ως εξής:
«Όταν στον τομέα του νοσοκομείου δεν υπηρετούν 
μόνιμοι ιατροί κλάδου Ε.Σ.Υ., η αξιολόγηση για μονιμο-
ποίηση ή εξέλιξη των ιατρών του τομέα αυτού γίνεται 
από τη συνέλευση των μόνιμων ιατρών κλάδου Ε.Σ.Υ. 
του νοσοκομείου.».
β) Προστίθεται δέκατο εδάφιο ως εξής:
«Αν ελλείπει ή αδυνατεί και αυτός, στη θέση του ειση-
γητή με τον αναπληρωτή του ορίζονται μόνιμοι ιατροί κλάδου Ε.Σ.Υ. του νοσοκομείου.».
Άρθρο 135
Αναγνώριση προϋπηρεσίας
ιατρών, οδοντιάτρων και φαρμακοποιών
1. Η παρ. 1 του άρθρου 27 του ν. 4461/2017 (Α΄ 38) 
αντικαθίσταται ως εξής:
«1. Ο χρόνος προϋπηρεσίας ειδικευμένων ιατρών και 
οδοντιάτρων σε οποιονδήποτε φορέα κοινωνικής ασφά-
λισης ή σε οποιονδήποτε δημόσιο φορέα κοινωνικής 
πρόνοιας, οποτεδήποτε και αν διανύθηκε, αναγνωρίζεται 
για την πρόσληψή τους στο Ε.Σ.Υ. και υπολογίζεται για 
τη βαθμολογική και μισθολογική τους εξέλιξη ως χρόνος 
προϋπηρεσίας στο Ε.Σ.Υ., εφαρμοζόμενης της παρ. 1 του 
άρθρου 38 του ν. 4368/2016 (Α΄ 21).».
2. Ο χρόνος προϋπηρεσίας ειδικευμένων ιατρών, 
οδοντιάτρων και φαρμακοποιών, πρώην υπαλλήλων 
υπουργείων των κλάδων ΠΕ ιατρών, ΠΕ ιατρών ειδικοτή-
των, ΠΕ οδοντιάτρων και ΠΕ φαρμακοποιών, οι οποίοι, 
σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 23 του ν. 3370/2005 
(Α΄ 176), έχουν μεταταγεί σε φορείς παροχής υπηρεσιών 
υγείας εποπτευόμενους από το Υπουργείο Υγείας και 
καταταγεί στον κλάδο ιατρών, οδοντιάτρων και φαρμα-
κοποιών Ε.Σ.Υ., υπολογίζεται για τη βαθμολογική τους 
εξέλιξη ως χρόνος προϋπηρεσίας στο Ε.Σ.Υ., εφαρμο-
ζόμενης αναλόγως της παραγράφου 1 του άρθρου 27 του ν. 4461/2017.
3. Η προϋπηρεσία ειδικευμένων ιατρών και οδοντιά-
τρων στον Ο.Κ.Α.Ν.Α., το Κ.Ε.Θ.Ε.Α. και το ΚΕΔΔΥ υπολο-
γίζεται ως προϋπηρεσία αντίστοιχη με του Ε.Σ.Υ. και ως 
τέτοια λαμβάνεται υπόψη κατά τη διαδικασία διορισμού 
και εξέλιξής τους.Άρθρο 136
Συνυπολογισμός του χρόνουπρακτικής άσκησης ακτινοφυσικών
Ο χρόνος της υποχρεωτικής πρακτικής άσκησης σε 
νοσοκομεία της Ελλάδας ή άλλης χώρας, η οποία προ-
βλέφθηκε στην υποπερίπτωση αγ΄ της περίπτωσης α΄ της 
παρ. 3 του άρθρου 34 του ν. 4058/2012 (Α΄ 63), και της οικ. 
2073 της 6.4/26.5.1983 υπουργικής απόφασης (Β΄ 280), ως 
απαραίτητη προϋπόθεση για την απόκτηση της άδειας 
άσκησης του επαγγέλματος του φυσικού νοσοκομείου 
– ακτινοφυσικού ιατρικής και αποτελεί τυπικό προσόν δι-
ορισμού για την πρόσληψη σε οργανική θέση ΠΕ φυσικού 
νοσοκομείων – ακτινοφυσικού ιατρικής, συνυπολογίζεται 
για τη βαθμολογική και μισθολογική τους εξέλιξη.
Άρθρο 137Άγονες και προβληματικές περιοχές
1. α) Στο τέλος της υποπερίπτωσης 9 της περίπτωσης 
α΄ της παρ. 1 του άρθρου 1 του π.δ. 131/1987 (Α΄ 73) 
προστίθενται οι λέξεις «και Σαμοθράκη»,
β) στο τέλος της υποπερίπτωσης α17 της περίπτωσης 
α΄ της παρ. 1 του άρθρου 1 του π.δ. 131/1987 προστίθε-νται οι λέξεις «και Παξοί»,
γ) στο τέλος της υποπερίπτωσης α21 της περίπτωσης 
α΄ της παρ. 1 του άρθρου 1 του π.δ. 131/1987 προστίθε-νται οι λέξεις «και Ίος»,
δ) στην υποπερίπτωση α28 της περίπτωσης α΄ της παρ. 
1 του άρθρου 1 του π.δ. 131/1987, μετά τις λέξεις «Άγιος 
Κήρυκος», προστίθενται οι λέξεις «και Εύδηλος»,
ε) στο τέλος της υποπερίπτωσης α30 της περίπτωσης 
α΄ της παρ. 1 του άρθρου 1 του π.δ. 131/1987 προστίθε-νται οι λέξεις «και Άμφισσα»,
στ) στην περίπτωση α΄ της παρ. 1 του άρθρου 1 του 
π.δ. 131/1987 προστίθεται υποπερίπτωση α34 ως εξής:
«α34. Νομός Πρέβεζας: Πάργα, Καναλλάκι.»,
ζ) στην υποπερίπτωση β29 της περίπτωσης β΄ της παρ. 
1 του άρθρου 1 του π.δ. 131/1987 απαλείφονται οι λέξεις 
«Πρέβεζα, Καναλλάκι»,
η) στο τέλος της υποπερίπτωσης β30 της περίπτωσης 
β΄ της παρ. 1 του άρθρου 1 του π.δ. 131/1987 προστίθε-ται η λέξη «Ανώγεια»,
θ) στην υποπερίπτωση β34 της περίπτωσης β΄ της παρ. 
1 του άρθρου 1 του π.δ. 131/1987 απαλείφεται η λέξη 
«Άμφισσα».
2. Η παρ. 2 του άρθρου 1 του π.δ. 131/1987 αντικαθί-
σταται ως εξής:
«2. Ο χαρακτήρας ως άγονης και προβληματικής πε-
ριοχής, σύμφωνα με την παράγραφο 1, πόλης ή κωμό-
πολης που είναι έδρα νοσοκομείου ή κέντρου υγείας 
επεκτείνεται αντίστοιχα και για την πόλη ή την κωμόπολη 
ή το χωριό που είναι έδρα περιφερειακού ιατρείου ή πο-
λυδύναμου περιφερειακού ιατρε ίου ή ειδικού περιφερει-
ακού ιατρείου το οποίο είχε συσταθεί ως αποκεντρω-
μένη μονάδα του νοσοκομείου ή του κέντρου υγείας.».
3. Η παράγραφος 2 καταλαμβάνει και τα ιατρεία που 
συμπεριλήφθηκαν ως άγονα σε προκηρύξεις και προ-
σκλήσεις ενδιαφέροντος κάλυψης κενών και κενού-μενων θέσεων ιατρών υπηρεσίας υπαίθρου από τις 
14.10.2014 και μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1158 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
Άρθρο 138
Μετάταξη ιατρών Ε.Σ.Υ. από
και προς το Ε.Κ.Α.Β.
Η παρ. 1 του άρθρου 40 του ν. 4461/2017 (Α΄ 38) αντι-
καθίσταται ως εξής:
«1. Ιατροί του κλάδου Ε.Σ.Υ., που υπηρετούν στο Εθνικό 
Κέντρο Άμεσης Βοήθειας (Ε.Κ.Α.Β.) επί πέντε (5) τουλάχι-
στον συνεχή έτη, μπορούν να μετατάσσονται σε νοσο-
κομεία και φορείς πρωτοβάθμιας φροντίδας των Δ.Υ.ΠΕ. 
όπου υπηρετούν, εφόσον υπάρχει αντίστοιχη κενή ορ-γανική θέση, ύστερα από αίτησή τους, με απόφαση του Υπουργού Υγείας και σύμφωνη γνώμη του Διοικητικού Συμβουλίου του Ε.Κ.Α.Β. και του Διοικητή της αρμόδιας 
Υ.ΠΕ.. Επίσης, ιατροί του κλάδου Ε.Σ.Υ., που υπηρετούν σε 
νοσοκομεία και φορείς πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας 
των Δ.Υ.ΠΕ., επί πέντε (5) τουλάχιστον συνεχή έτη, μπο-
ρούν να μετατάσσονται στην Κεντρική Υπηρεσία του 
Ε.Κ.Α.Β. ή σε παραρτήματά του, τα οποία λειτουργούν 
εντός της Δ.Υ.ΠΕ. στην οποία υπηρετούν, εφόσον υπάρ-χει αντίστοιχη κενή οργανική θέση, ύστερα από αίτησή 
τους, με απόφαση του Υπουργού Υγείας και σύμφωνη 
γνώμη του Διοικητικού Συμβουλίου του Ε.Κ.Α.Β. και του Διοικητή της αρμόδιας Υ.ΠΕ..».
Άρθρο 139
Πλήρωση θέσης ιατρών και οδοντιάτρων Ε.Σ.Υ.ύστερα από παραίτηση
Η παρ. 5 του άρθρου 6 του ν. 3204/2003 (Α΄ 296), 
όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 35 του ν. 4486/2017
(Α΄ 115), αντικαθίσταται ως εξής:
«5. Η πλήρωση θέσης κλάδου ιατρών και οδοντιάτρων 
Ε.Σ.Υ. από την οποία παραιτείται ο ιατρός που την κατέχει 
σε διάστημα μικρότερο των δεκαοκτώ (18) μηνών από 
τον διορισμό του, δεν γίνεται με νέα προκήρυξη αλλά 
με διορισμό του επόμενου στη σειρά του αξιολογικού 
πίνακα, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις.».
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Θ΄
ΘΕΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΟΡΓ ΑΝΙΣΜΟΥ
ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΕΩΝ
Άρθρο 140
Εθνικός Οργανισμός Μεταμοσχεύσεων
Οι παράγραφοι 2 και επόμενες του άρθρου 24 του 
ν. 3984/2011 (Α΄ 150) αντικαθίστανται ως εξής:
«2. Σκοπός του Εθνικού Οργανισμού Μεταμοσχεύσεων 
είναι η υποβοήθηση του Υπουργείου Υγείας για τη χάρα-
ξη και την υλοποίηση της εθνικής πολιτικής στον τομέα 
της δωρεάς και της μεταμόσχευσης οργάνων, ιστών και κυττάρων.
3. Το Υπουργείο Υγείας και ο Εθνικός Οργανισμός 
Μεταμοσχεύσεων αποτελούν τις αρμόδιες αρχές που 
έχουν την ευθύνη της εφαρμογής και της υλοποίησης 
των διατάξεων των Οδηγιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
για τη δωρεά και τη μεταμόσχευση οργάνων, ιστών και κυττάρων.
4. Για την εκπλήρωση του σκοπού του, ο Εθνικός Ορ-
γανισμός Μεταμοσχεύσεων:α) εισηγείται τη σκοπιμότητα ίδρυσης, συνένωσης, 
διακοπής λειτουργίας δημοσίων δομών στο σύστημα 
μεταμοσχεύσεων οργάνων, ιστών και κυττάρων,
β) εισηγείται: αα) τους όρους και τις προϋποθέσεις λει-
τουργίας, ββ) το θεσμικό πλαίσιο ελέγχου και αξιολόγη-
σης, γγ) τη χορήγηση, την ανανέωση και την ανάκληση 
αδείας των δομών του συστήματος μεταμοσχεύσεων 
οργάνων, ιστών και κυττάρων,
γ) εισηγείται το πλαίσιο ποιότητας και ασφάλειας στη 
δωρεά και στη μεταμόσχευση οργάνων, ιστών και κυτ-τάρων,
δ) διασφαλίζει την ιχνηλασιμότητα των οργάνων, 
ιστών και κυττάρων από τη δωρεά έως τη μεταμόσχευ-
ση, εφαρμόζοντας σύστημα υποβολής και διαχείρισης 
στοιχείων για σοβαρά ανεπιθύμητα συμβάντα και αντι-
δράσεις,
ε) συμμετέχει στο σχεδιασμό και στη διενέργεια ελέγ-
χων των δομών, σύμφωνα με το εγκεκριμένο θεσμικό 
πλαίσιο ελέγχου του συστήματος μεταμοσχεύσεων,
στ) συλλέγει στοιχεία παρακολούθησης του μεταμο-
σχευτικού έργου των δομών στη βάση των οποίων συ-
ντάσσει και υποβάλλει στο Υπουργείο Υγείας σχετική 
ετήσια έκθεση αξιολόγησης,
ζ) παρακολουθεί την εφαρμογή του πλαισίου ποιό-
τητας και ασφάλειας, αρμοδιότητα που, με απόφαση 
του Διοικητικού του Συμβουλίου και σύναψη προγραμ-
ματικής συμφωνίας, μπορεί να μεταβιβάζει σε φορέα 
εποπτευόμενο από το Υπουργείο Υγείας με σχετική τε-χνογνωσία ή να υλοποιεί επικουρούμενος από αυτόν,
η) οργανώνει και συντονίζει σε τοπικό, κρατικό και δι-
ακρατικό επίπεδο τη διακίνηση μοσχευμάτων οργάνων, 
ιστών και κυττάρων, και καθορίζει το πλαίσιο της διαδι-
κασίας συντονισμού μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων,
θ) τηρεί τα Εθνικά Μητρώα υποψήφιων δωρητών, 
εθελοντών δοτών, δοτών, υποψήφιων ληπτών, ληπτών 
οργάνων, ιστών και κυττάρων και αρνητών οργάνων κα-
θώς και κάθε άλλο Μητρώο εθνικού επιπέδου, το οποίο είναι απαραίτητο για την αποτελεσματική άσκηση των αρμοδιοτήτων του,
ι) μεριμνά για την τήρηση των διατάξεων για την προ-
στασία του ατόμου από την επεξεργασία προσωπικών 
δεδομένων σε κάθε δραστηριότητα που σχετίζεται με 
τη δωρεά και τη μεταμόσχευση οργάνων, ιστών και κυτ-
τάρων,
ια) εκπροσωπεί τη Χώρα σε ευρωπαϊκό και διεθνές 
επίπεδο και συνεργάζεται με διεθνείς και ευρωπαϊκούς 
οργανισμούς σε θέματα δωρεάς και μεταμόσχευσης οργάνων, ιστών και κυττάρων. Με τους οργανισμούς 
αυτούς μπορεί να συνάπτει έγγραφες συμφωνίες συνερ-
γασίας για την επίτευξη των σκοπών του και εισηγείται σχέδιο εναρμόνισης των σχετικών κοινοτικών Οδηγιών 
στο εθνικό δίκαιο,
ιβ) εισηγείται την πολιτική τιμολόγησης, χρηματοδό-
τησης και αποζημίωσης των υπηρεσιών υγείας και των 
λοιπών υπηρεσιών που καταναλώνονται στη δωρεά 
και στη μεταμόσχευση οργάνων, ιστών και κυττάρων, 
με σκοπό την απρόσκοπτη εξασφάλιση, διαχείριση και 
διακίνηση των μοσχευμάτων σε εθνικό και διακρατικό επίπεδο,
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1159 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
ιγ) μεριμνά για τον σχεδιασμό και την παροχή πιστο-
ποίησης, συνεχιζόμενης εκπαίδευσης και καθοδήγησης 
των επαγγελματιών υγείας που δραστηριοποιούνται σε 
κάθε στάδιο της διαδικασίας από τη δωρεά έως τη με-ταμόσχευση οργάνων, ιστών και κυττάρων, περιλαμβα-νομένης της καθοδήγησης για τη συλλογή σημαντικών 
μετεγχειρητικών πληροφοριών, καθώς και για την πα-
ραγωγή, την έγκριση και τη διάχυση σχετικών κατευθυ-ντήριων οδηγιών και πρωτοκόλλων,
ιδ) μεριμνά για την ενημέρωση, την καθοδήγηση και 
την ψυχοκοινωνική υποστήριξη των υποψήφιων ληπτών, 
των ληπτών, των ζώντων δοτών και των συγγενών των δοτών οργάνων, ιστών και κυττάρων,
ιε) επιδιώκει με κάθε πρόσφορο τρόπο, και ιδίως με την 
οργάνωση κατάλληλης ενημέρωσης-πληροφόρησης και 
εκπαίδευσης του κοινού, την αύξηση του αριθμού των προοριζόμενων για μεταμόσχευση οργάνων, ιστών και κυττάρων,
ιστ) υλοποιεί προγράμματα χρηματοδοτούμενα ή συγ-
χρηματοδοτούμενα από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή άλλους 
διεθνείς οργανισμούς.».
Άρθρο 141
Εθνικό Μητρώο Εθελοντών ΔοτώνΑρχέγονων Αιμοποιητικών Κυττάρωνκαι μονάδων Ομφαλιοπλακουντιακού Αίματος- κέντρα δοτών
Το άρθρο 58 του ν. 3984/2011 αντικαθίσταται ως εξής:
« Άρθρο 58Εθνικό Μητρώο Εθελοντών Δοτών Αρχέγονων
Αιμοποιητικών Κυττάρων και μονάδων
Ομφαλιοπλακουντιακού Αίματοςκαι Κέντρα Δοτών
1. Ο Εθνικός Οργανισμός Μεταμοσχεύσεων (Ε.Ο.Μ.) 
καταρτίζει, τηρεί και διαχειρίζεται ένα και ενιαίο για όλη την επικράτεια «Εθνικό Μητρώο Εθελοντών Δοτών Αρ-χέγονων Αιμοποιητικών Κυττάρων και μονάδων Ομφα-λιοπλακουντικού Αίματος».
2. Στο Εθνικό Μητρώο της παραγράφου 1 καταγράφο-
νται υποχρεωτικά: α) οι ενήλικοι εθελοντές δότες αρχέ-
γονων αιμοποιητικών κυττάρων (Μητρώο Δοτών) που 
έχουν εγγραφεί ως εθελοντές δότες σε αδειοδοτημένα κέντρα δοτών, όπως ορίζονται στις παραγράφους 4 και 5 και β) οι μονάδες ομφαλιοπλακουντικού αίματος (Μη-
τρώο Μονάδων Οπ.Α) που προορίζονται για αλλογενή 
μη συγγενική μεταμόσχευση και έχουν καταγραφεί και 
φυλάσσονται σε αδειοδοτημένες τράπεζες Ομφαλιοπλα-
κουντικού Αίματος.
3. α) Ο Ε.Ο.Μ. είναι αρμόδιος για την ενσωμάτωση των 
δεδομένων του «Εθνικού Μητρώου Εθελοντών Δοτών 
Αρχέγονων Αιμοποιητικών Κυττάρων και μονάδων Ομ-
φαλιοπλακουντικού Αίματος» στη βάση δεδομένων του 
Παγκόσμιου Συνδέσμου Δοτών Μυελού (World Marrow 
Donor Association, WMDA), σύμφωνα με τις απαιτήσεις 
και τις προδιαγραφές που θέτει τo WMDA, καθώς και για 
τη γενικότερη αξιοποίηση του Μητρώου σε κάθε διεθνή 
πλατφόρμα συνεργασίας για την αναζήτηση συμβατών 
δοτών. Ο Ε.Ο.Μ. διασφαλίζει την εμπιστευτικότητα σε κάθε ανταλλαγή πληροφορίας σε εθνικό και διεθνές 
επίπεδο.
β) Για τη μέγιστη δυνατή αξιοποίηση του Εθνικού Μη-
τρώου, ο Ε.Ο.Μ. μπορεί να συνάπτει έγγραφες συμφωνίες 
συνεργασίας με φορείς του, που δραστηριοποιούνται 
στο σύστημα μεταμόσχευσης αρχέγονων αιμοποιητικών 
κυττάρων σε εθνικό και διεθνές επίπεδο.
γ) Ο Ε.Ο.Μ. είναι αρμόδιος για το συντονισμό της διαδι-
κασίας αναζήτησης, λήψης και μεταφοράς μοσχεύματος 
αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων, καθώς και για τη 
διακρατική ανταλλαγή απαραίτητων γενετικών ή ιατρι-
κών δεδομένων με αντίστοιχες αρμόδιες αρχές ή κέντρα 
δοτών του εξωτερικού.
4. α) Για την προσέλκυση δοτών μπορεί να οργανώ-
νονται κέντρα δοτών από τον Ε.Ο.Μ., από δημόσιους 
φορείς παροχής υπηρεσιών υγείας, από Ν.Π.Ι.Δ. που 
εποπτεύονται από το Υπουργείο Υγείας καθώς και από 
Ν.Π.Ι.Δ. κοινωφελούς και μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα.
β) Στα κέντρα δοτών επιχειρείται η προσέλκυση υπο-
ψήφιων εθελοντών δοτών αρχέγονων αιμοποιητικών 
κυττάρων, πραγματοποιείται η ενημέρωση, ο έλεγχος 
καταλληλότητας, η λήψη συναίνεσης, η συλλογή βιο-
λογικού υλικού, η διασφάλιση της τυποποίησης HLA 
και η διαχείριση εθελοντών δοτών υπό τον συντονισμό 
και τις οδηγίες του Ε.Ο.Μ., με σκοπό την αλλογενή μη 
συγγενική μεταμόσχευση αρχέγονων αιμοποιητικών 
κυττάρων. Η καταγραφή των στοιχείων των δοτών και 
η αποστολή τους για την ενσωμάτωση στο Εθνικό Μη-
τρώο που τηρεί ο Ε.Ο.Μ. γίνεται σύμφωνα με τις οδηγίες 
του Οργανισμού.
5. Με απόφαση του Υπουργού Υγείας, ύστερα από 
πρόταση του Ε.Ο.Μ και γνώμη του ΚΕ.Σ.Υ., καθορίζονται 
οι προϋποθέσεις που πρέπει να πληροί το κέντρο δοτών, 
όσον αφορά τον επιστημονικά υπεύθυνο, τις εγκαταστά-
σεις, τον εξοπλισμό, την οργάνωση, τις διαδικασίες, το 
αναγκαίο προσωπικό, την ανανέωση ή την ανάκληση της 
άδειας, τις τεχνικές λεπτομέρειες διασύνδεσης του κέ-
ντρου με τον Ε.Ο.Μ., καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
6. Με απόφαση του Υπουργού Υγείας και των συναρ-
μόδιων κατά περίπτωση Υπουργών, ύστερα από πρό-
ταση του Ε.Ο.Μ. και αφού προηγηθεί έλεγχος τήρησης των προϋποθέσεων της παραγράφου 5, χορηγείται στα 
κέντρα δοτών άδεια λειτουργίας. Η άδεια ισχύει για τρία 
έτη και μπορεί να ανανεώνεται για ίσο χρόνο με την ίδια διαδικασία.
7. Στα κέντρα δοτών διενεργούνται έλεγχοι για την 
τήρηση των νόμιμων προϋποθέσεων. Με απόφαση του 
Υπουργού Υγείας καθορίζονται τα αρμόδια όργανα ελέγ-
χου, η συχνότητα διενέργειας τακτικών ελέγχων και η 
δυνατότητα διενέργειας έκτακτων ελέγχων και κάθε 
άλλο σχετικό θέμα.».
Άρθρο 142
Τιμολόγηση υπηρεσιών του Ε.Ο.Μ.
Στο άρθρο 44 του ν. 3984/2011 προστίθεται παρά-
γραφος 4 ως εξής:
«4. Με απόφαση του Υπουργού Υγείας, ύστερα από 
πρόταση του Ε.Ο.Μ., καθορίζεται ο τιμοκατάλογος υπη-ρεσιών του δευτέρου εδαφίου της παραγράφου 3.».
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1160 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι΄
ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ
Άρθρο 143
Κοινωνικοί Συνεταιρισμοί Ένταξης (Κοι.Σ.Εν.)
1. Οι Κοινωνικοί Συνεταιρισμοί Ένταξης (Κοι.Σ.Εν.) απο-
βλέπουν στην κοινωνικοοικονομική ενσωμάτωση και 
επαγγελματική ένταξη:
α) των ατόμων με προβλήματα εξάρτησης που έχουν 
ενταχθεί και παρακολουθούν προγράμματα κοινωνικής 
επανένταξης των εγκεκριμένων φορέων αντιμετώπισης 
των εξαρτήσεων του άρθρου 51 του ν. 4139/2013 (Α΄ 74),
β) των ατόμων που έχουν ολοκληρώσει επιτυχώς την 
παρακολούθηση θεραπευτικού προγράμματος των 
ανωτέρω φορέων και τους έχει χορηγηθεί αντίστοιχη 
βεβαίωση απεξάρτησης.
2. Οι Κοι.Σ.Εν. είναι αστικοί συνεταιρισμοί και αποτε-
λούν μονάδες κοινωνικής ένταξης. Μονάδα κοινωνικής ένταξης νοείται η μονάδα που στοχεύει στην κοινωνική 
ενσωμάτωση και την επαγγελματική αποκατάσταση των 
ατόμων των περιπτώσεων α΄ και β΄ της παραγράφου 1.
3. Η μέριμνα για την ανάπτυξη των Κοι.Σ.Εν. και η επο-
πτεία τους ανήκουν στον Υπουργό Υγείας και ασκού-
νται από τη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων και 
η επιστημονική εποπτεία ως προς τη λειτουργία τους ως 
μονάδων κοινωνικής ένταξης ανήκει στον φορέα ή τους 
φορείς που συμμετέχουν ως μέλη της.
4. Οι Κοι.Σ.Εν. μπορεί να είναι ταυτόχρονα παραγωγι-
κές, καταναλωτικές, εμπορικές, προμηθευτικές, μετα-
φορικές, τουριστικές, οικοδομικές, κοινωνικές, εκπαι-
δευτικές και πολιτιστικές μονάδες και να αναπτύσσουν 
οποιαδήποτε οικονομική δρασ τηριότητα, όπως αγρο-
τική, κτηνοτροφική, μελισσοκομική, αλιευτική, δασική, 
βιομηχανική, βιοτεχνική, ξενοδοχειακή, εμπορική, πα-
ροχής υπηρεσιών και κοινωνικής ανάπτυξης.
5. Οι Κοι.Σ.Εν. μπορεί να:α) ιδρύουν και να διατηρούν καταστήματα πώλησης 
και υποκαταστήματα οπουδήποτε,
β) συμμετέχουν σε επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, 
εφόσον η συμμετοχή αυτή επιτρέπεται από τις ειδικές 
κατά περίπτωση διατάξεις που διέπουν τις επιχειρήσεις αυτές. Επίσης, μπορεί να συμμετέχουν σε ευρωπαϊκούς 
ομίλους οικονομικού σκοπού (Ε.Ο.Ο.Σ.), κοινοπραξίες, 
εταιρείες περιορισμένης ευθύνης, ανώνυμες εταιρείες 
και δημοτικές επιχειρήσεις,
γ) συμμετέχουν σε αναπτυξιακά προγράμματα ή, με 
άλλες επιχειρήσεις ή εταιρείες, στην πραγματοποίησή 
τους και να συνεργάζονται μέσω κοινοπραξιών ή προ-
γραμματικών συμβάσεων με άλλα φυσικά ή νομικά πρό-
σωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου, εταιρείες ή άλλες 
ενώσεις κάθε τύπου.
6. Η επωνυμία των Κοι.Σ.Εν. περιλαμβάνει υποχρεω-
τικά τον όρο «Κοινωνικός Συνεταιρισμός Ένταξης» και 
την έδρα, ενώ μπορεί να περιλαμβάνει και διακριτικό 
τίτλο. Η επωνυμία των Κοι.Σ.Εν. δεν επιτρέπεται να ταυ-τίζεται ή να έχει ουσιώδεις ομοιότητες με την επωνυμία 
άλλων συνεταιρισμών, οι οποίοι εδρεύουν στον ίδιο 
δήμο, αναπτύσσουν ίδια ή παρεμφερή δραστηριότητα και έχουν τον ίδιο ή παρεμφερή σκοπό. Στην επωνυμία των Κοι.Σ.Εν. δεν επιτρέπεται να περιλαμβάνονται ονό-
ματα φυσικών προσώπων ή επωνυμίες άλλων νομικών προσώπων.
7. Σε κάθε Περιφερειακή Ενότη τα συνιστάται και λει-
τουργεί αποκλειστικά ένας Κοι.Σ.Εν., με εξαίρεση την 
Περιφερειακή Ενότητα Θεσσα λονίκης, όπου μπορεί να 
συνιστώνται και να λειτουργούν μέχρι τρεις (3) Κοι.Σ.Εν..
8. Η σύσταση των Κοι.Σ.Εν. ρυθμίζεται από την παρ. 
3 του άρθρου 1 του ν. 1667/1986 ( Α΄ 196), χωρίς τον 
περιορισμό για υπογραφή του καταστατικού από εκατό 
(100) τουλάχιστον πρόσωπα, αν πρόκειται για κατανα-
λωτικό συνεταιρισμό.
9. Για τη σύσταση των Κοι.Σ.Εν. απαιτείται απόφαση 
έγκρισης σκοπιμότητας, η οποία εκδίδεται από τον 
Υπουργό Υγείας, ύστερα από εισήγηση ενός από τους 
εγκεκριμένους φορείς του άρθρου 51 του ν. 4139/2013 
(επισπεύδοντες φορείς) που βασίζεται κυρίως στο προ-
τεινόμενο από την ιδρυτική ομάδα καταστατικό και στο 
επιχειρησιακό σχέδιο του υπό σύσταση Κοι.Σ.Εν..
Με κοινή απόφαση του Υπουργού Υγείας και του κατά 
περίπτωση συναρμόδιου Υπουργού όταν ο επισπεύδων 
φορέας εποπτεύεται από άλλο Υπουργείο χορηγείται η 
έγκριση σκοπιμότητας των Κοιν.Σ.Εν.. Κατά τα λοιπά ισχύ-
ουν οι διατάξεις των παραγράφων 4 έως 8 του άρθρου 1 του ν. 1667/1986 (Α΄ 196), εκτός από τις περιπτώσεις δ΄ και ε΄ της παραγράφου 4.
10. Οι Κοι.Σ.Εν. πρέπει να έχουν ως μέλος τους έναν 
τουλάχιστον από τους εγκεκριμένους φορείς του άρ-
θρου 51 του ν. 4139/2013 (Α΄ 74).
Μέλη των Κοι.Σ.Εν. μπορούν να γίνουν:
α) φυσικά πρόσωπα, άνω των 18 ετών, τα οποία είναι 
είτε άτομα με προβλήματα εξάρτησης που βρίσκονται 
στη φάση της κοινωνικής επανένταξης στους εγκεκριμέ-
νους φορείς αντιμετώπισης των εξαρτήσεων του άρθρου 
51 του ν. 4139/2013 είτε άτομα που έχουν ολοκληρώσει 
επιτυχώς την παρακολούθηση θεραπευτικού προγράμ-
ματος των ανωτέρω φορέων και τους έχει χορηγηθεί 
αντίστοιχη βεβαίωση απεξάρτησης. Σε περίπτωση υπο-
τροπής μέλους της κατηγορίας αυτής, η οποία βεβαιώνε-
ται με γνωμάτευση του επισπεύδοντος φορέα, η ιδιότητα 
του μέλους χάνεται. Όσον αφορά στη συνεταιριστική 
μερίδα των μελών που διαγράφηκαν από τον Κοι.Σ.Εν. 
λόγω υποτροπής, εφαρμόζεται το τελευταίο εδάφιο της 
παρ. 6 του άρθρου 12 του ν. 2716/1999 (Α΄ 96). Τα μέλη 
αυτής της κατηγορίας αποτελούν το 35% τουλάχιστον 
του συνόλου των μελών,
β) ενήλικες εργαζόμενοι στους εγκεκριμένους φορείς 
του άρθρου 51 του ν. 4139/2013 και δημόσιοι υπάλληλοι.
Τα ανωτέρω μέλη, μαζί με τον εγκεκριμένο φορέα του 
άρθρου 51 του ν. 4139/2013, δεν είναι δυνατόν να υπερ-
βαίνουν το 45% του συνόλου των μελών.
γ) Νοσοκομεία του Ε.Σ.Υ., πανεπιστημιακά νοσοκομεία, 
δήμοι, κοινότητες ή άλλα νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, εφό-
σον προβλέπεται από το καταστατικό των Κοι.Σ.Εν. .Τα 
μέλη αυτής της κατηγορίας δεν είναι δυνατόν να υπερ-βαίνουν το 20% του συνόλου των μελών.
Μέλη των Κοι.Σ.Εν. δεν μπορεί να γίνουν νομικά ή φυ-
σικά πρόσωπα τα οποία μετέχουν σε άλλον συνεταιρι-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1161 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
σμό, ο οποίος έχει τον ίδιο ή παρεμφερή σκοπό και έχει 
την έδρα του στον ίδιο Δήμο.
11. Τα μέλη των Κοι.Σ.Εν. μπορούν να απασχολούνται 
ως εξής :
α) τα μέλη της περίπτωσης α΄ της παραγράφου 10 
μπορούν να παρέχουν εργασία στους Κοι.Σ.Εν. και να 
αμείβονται ανάλογα με την παραγωγικότητά τους και 
το χρόνο της εργασίας τους, όπως προβλέπεται από τον 
κανονισμό εσωτερικής λειτουργίας του κατά περίπτωση 
Κοι.Σ.Εν.. Αν τα απασχολούμενα μέλη της κατηγορίας 
αυτής λαμβάνουν επίδομα πρόνοιας ή οποιασδήποτε 
μορφής παροχή, δεν χάνουν αυτές τις παροχές, αλλά 
συνεχίζουν να τις εισπράττουν ταυτόχρονα και αθροι-
στικά με την αμοιβή τους από τον συνεταιρισμό. Για τους 
έχοντες συννοσηρότητα εξάρτησης και ψυχοπαθολογί-ας, ισχύουν οι διατάξεις των παραγράφων 1 έως 3 του άρθρου 23 του ν. 4488/2017 (Α΄ 137),
β) τα μέλη της περίπτωσης β΄ της παραγράφου 10 μπο-
ρούν να παρέχουν εργασία στους Κοι.Σ.Εν., σύμφωνα με 
τους όρους που προβλέπονται από το καταστατικό και 
τον κανονισμό εσωτερικής λειτουργίας τους. Ειδικότερα, 
εργαζόμενοι στους εγκεκριμένους φορείς του άρθρου 
51 του ν. 4139/2013 και δημόσιοι υπάλληλοι με τους 
οποίους οι συνεταιρισμοί συνεργάζονται για επιστημο-
νικούς, εκπαιδευτικούς και θε ραπευτικούς σκοπούς μπο-
ρούν να απασχολούνται παράλληλα, να μετακινούνται ή 
να αποσπώνται με τη συναίνεσή τους στους Κοι.Σ.Εν. Τα 
απασχολούμενα μέλη αυτής της περίπτωσης δεν αμεί-βονται από τους Κοι.Σ.Εν..
12. Ο Κοι.Σ.Εν. οφείλει να τηρεί Μητρώο Εθελοντών, 
στο οποίο καταγράφονται τα μη μέλη που λειτουργούν 
ως εθελοντές και υποστηρίζουν τις δράσεις του συνε-
ταιρισμού.
13. Οι πόροι των συνεταιρισμών μπορεί να προέρχο-
νται από:
α) επιχορήγηση από τον Τακτικό Προϋπολογισμό, οι 
όροι και οι προϋποθέσεις της οποίας καθορίζονται με 
κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Υγείας,
β) χρηματοδότηση από εθνικούς οργανισμούς, από 
το εθνικό ή το συγχρηματοδοτούμενο σκέλος του 
Προγράμματος Δημόσιων Επενδύσεων, αναπτυξιακά 
προγράμματα, καθώς και από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή διεθνείς οργανισμούς,
γ) κληροδοτήματα, δωρεές και παραχωρήσεις της 
χρήσης περιουσιακών στοιχείων,
δ) έσοδα από την άσκηση των δραστηριοτήτων των 
Κοι.Σ.Εν,
ε) έσοδα από την εκμετάλλευση περιουσιακών τους 
στοιχείων,
στ) επιχορήγηση από τους συμμετέχοντες φορείς του 
άρθρου 51 του ν. 4139/2013,
ζ) το Ταμείο Κοινωνικής Οικονομίας του άρθρου 10 
του ν. 4430/2016 (Α΄ 205), το Εθνικό Ταμείο Επιχειρημα-
τικότητας και Ανάπτυξης, σύμφωνα με την περίπτωση γ΄ 
της παραγράφου 1 του άρθρου 4 του άρθρου δεύτερου 
του Κεφαλαίου Α΄ του ν. 3912/2011 (Α΄ 17) και μπορεί να 
υπάγονται στις διατάξεις του ν. 3908/2011 (Α΄ 8).
Το κεφάλαιο των Κοι.Σ.Εν απαρτίζεται από:
α) τις συνεταιριστικές μερίδες,β) το τακτικό αποθεματικό,γ) το έκτακτο αποθεματικό,
δ) τα ειδικά αποθεματικά του παρόντος άρθρου και τα 
ειδικά αποθεματικά που αποφασίζει η Γενική Συνέλευση.
14. Τακτικό αποθεματικό σχηματίζεται από την παρα-
κράτηση του ενός εικοστού (1/20) τουλάχιστον των κα-
θαρών κερδών χρήσης. Η συγκεκριμένη παρακράτηση 
δεν είναι υποχρεωτική, όταν το ύψος του αποθεματικού 
έχει εξισωθεί με τη συνολική αξία των συνεταιριστικών 
μερίδων. Στο τακτικό αποθεματικό περιέρχεται και κάθε 
άλλο έσοδο για το οποίο δεν υπάρχει ειδική πρόβλεψη 
στον παρόντα και στο καταστατικό.
Ειδικό αποθεματικό σχηματίζεται από την εισφορά 
νέων μελών ανάλογη προς την καθαρή περιουσία των 
Κοι.Σ.Εν., όπως αυτή προκύπτει από τον ισολογισμό της 
τελευταίας χρήσης. Το καταστατικό μπορεί να ορίζει την 
καταβολή μικρότερης εισφοράς.
Τα μέλη που είναι Ν.Π.Δ.Δ. ή Ν.Π.Ι.Δ. του ευρύτερου δη-
μοσίου τομέα ή Ν.Π.Ι.Δ. μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα 
μπορεί να μην εισπράττουν τα καθαρά κέρδη χρήσης, με 
απόφαση του διοικούντος οργάνου τους, για το σχηματι-
σμό ειδικού αποθεματικού. Το ποσό αυτό χρησιμοποιεί-
ται όταν το αποθεματικό είναι ανεπαρκές για την κάλυψη 
ζημιών των Κοι.Σ.Εν και κυρίως για την ανταλλαγή από 
έκτακτη εισφορά των συγκεκριμένων μελών που δεν 
εισέπραξαν τα διανεμηθέντα καθαρά κέρδη.
Οι επιχορηγήσεις από τον Τακτικό Κρατικό Προϋπολο-
γισμό καθώς και τα έσοδα από χαριστική αιτία, εφόσον 
ο σκοπός τους δεν ορίζεται ειδικά, αποτελούν ειδικό 
αποθεματικό για την κάλυψη των προγραμμάτων, των 
εργασιών, των δαπανών και των αναγκών των Κοι.Σ.Εν.. 
Σε περίπτωση διάλυσης των συνεταιρισμών, το ειδικό 
αυτό αποθεματικό δεν διανέμεται εξίσου στα μέλη του, 
αλλά διατίθεται για παρεμφερείς σκοπούς. Εκτός από τα 
αποθεματικά που προβλέπονται στον παρόντα και στο 
καταστατικό, η Γενική Συνέλευση μπορεί να αποφασίζει 
για το σχηματισμό έκτακτων και ειδικών αποθεματικών.
15. Μετά την αφαίρεση των αποθεματικών, το υπόλοι-
πο των καθαρών κερδών διανέμεται μεταξύ των μελών. 
Ειδικότερα, αν το καταστατικό δεν ορίζει διαφορετικά, τα 
μισά καθαρά κέρδη διανέμονται ανάλογα με τις συνεται-
ριστικές μερίδες, με την επιφύλαξη των διατάξεων του 
παρόντος και του καταστατικού και τα άλλα μισά ανά-
λογα με την ποσοστιαία συμμετοχή τους στις εργασίες 
του συνεταιρισμού. Το καταστατικό καθορίζει τον τρόπο 
υπολογισμού της ποσοστιαίας συμμετοχής.
16. Οι Κοι.Σ.Εν. διέπονται συμπληρωματικά από τις 
διατάξεις του Αστικού Κώδικα, του ν.  1667/1986 και 
του ν. 4139/2013 και αναγνωρίζονται αυτοδικαίως ως 
Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις Ένταξης της πε-
ρίπτωσης α΄ της παρ. 2 του άρθρου 14 του ν. 4430/2016 (Α΄ 205).
17. Κατά τα λοιπά, εφαρμόζονται αναλόγως οι διατά-
ξεις των παραγράφων 6 έως 11 και 13 έως 17 του άρθρου 
12 του ν. 2716/1999.
Άρθρο 144
Τροποποιήσεις των νόμων 2716/1999 (Α΄ 96)και 4461/2017 (Α΄ 38)
1. Στο τελευταίο εδάφιο της υποπερίπτωσης στστ΄ της 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1162 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
περίπτωσης α΄ της παρ. 7 του άρθρου 3 του ν. 2716/1999, 
οι λέξεις «άρθρου 12» αντικαθίστανται από τις λέξεις 
«άρθρου 11».
2. Στην περίπτωση β΄ της παρ. 7 του άρθρου 3 του 
ν. 2716/1999 το εδάφιο «Οι θέσεις των μελών και των 
Προέδρων των ΤΕ.Π.Ε.Ψ.Υ.Ε. κ αι Τ.ΕΠ.Ε.Ψ.Υ.Π.Ε. είναι τι-
μητικές και άμισθες» διαγράφεται.
3. Το πέμπτο εδάφιο της παρ. 9 του άρθρου 4 του 
ν. 2716/1999 αντικαθίσταται ως εξής:
«Σε περιπτώσεις μη δυνατότητας καταχώρισης των 
στοιχείων που οφείλουν οι μονάδες ψυχικής υγείας να 
τηρούν ηλεκτρονικά, μέσω του πληροφοριακού συστή-
ματος παρακολούθησης μονάδων ψυχικής υγείας, καθώς 
και σε περιπτώσεις μη δυνατότητας εξαγωγής αξιόπιστων 
αναφορών λόγω τεχνικής αδυναμίας λειτουργίας ή δυ-
σλειτουργίας του ανωτέρω συστήματος, η επιλεξιμότητα 
των δαπανών για τα σχετικά χρονικά διαστήματα ελέγ-
χεται, σύμφωνα με την Υ5α,β/Γ .Π.οικ.39321/30.3.2010 
απόφαση της Υφυπουργού Υγείας και Κοινωνικής Αλ-
ληλεγγύης (Β΄ 453)».
4. Η παρ. 3 του άρθρου 5 του ν. 2716/1999 αντικαθί-
σταται ως εξής:
«3. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, 
Υγείας, Διοικητικής Ανασυγκρότησης και Εσωτερικών 
καθορίζεται το ενιαίο πλαίσιο οργάνωσης των κέντρων 
ψυχικής υγείας και των κοινοτικών κέντρων ψυχικής 
υγείας παιδιών και έφηβων (Κο.Κε.Ψ.Υ.Π.Ε.) ανάλογα με 
τον εξυπηρετούμενο πληθυσμό και τις γεωγραφικές ιδι-
αιτερότητες του τ ομέα ψυχικής υγείας».
5. Στο άρθρο 13 του ν. 2716/1999 προστίθεται παρά-
γραφος 8 ως εξής:
«8. Νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου (Ν.Π.Ι.Δ.) μη 
κερδοσκοπικού χαρακτήρα που έχουν αναλάβει τη λει-
τουργία άνω των δέκα (10) μονάδων ψυχικής υγείας, 
έχουν τη δυνατότητα να καλύπτουν από την επιχορήγη-
ση των μονάδων τους λειτουργικές δαπάνες και δαπάνες 
μισθοδοσίας που αφορούν στη συνολική διοίκηση και διαχείριση των μονάδων τους, καθώς και τον επιστημο-
νικό συντονισμό τους».
6. Από την παρ. 5 του άρθρου 4 του ν. 4461/2017 δια-
γράφεται η φράση «Οι θέσεις των μελών στο Περιφερει-
ακό Διατομεακό Συμβούλιο είναι τιμητικές και άμισθες.».
7. Από την παρ. 2 του άρθρου 7 του ν. 4461/2017 δια-
γράφεται το τελευταίο εδάφιο.
Άρθρο 145
Καταργούμενες διατάξεις
Από την έναρξη ισχύος του παρόντος καταργούνται:
α) Το άρθρο 26 του ν. 2071/1992 (Α΄ 123), το π.δ. 358/ 
1992 (Α΄ 179), το άρθρο 20 του ν. 3370/2005 (Α΄ 176), 
όπως και κάθε άλλη διάταξη που εκδόθηκε κατ’ εξου-
σιοδότηση αυτών, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στις 
διατάξεις του παρόντος.
β) Η περίπτωση ε΄ της παρ. 2 και η περίπτωση ε΄ της 
παρ. 3 του άρθρου 13, οι υποπεριπτώσεις 1 έως 6 της 
περίπτωσης β΄ της παρ. 3 του άρθρου 6, η υποπερίπτωση 
7 της περίπτωσης α΄, η υποπερίπτ. 5 της περίπτ. β’ και 
οι υποπεριπτώσεις 2 και 7 της περίπτωσης γ΄ της παρ. 3 
του άρθρου 16, η υποπερίπτωση 13 της περίπτωσης α΄ της παρ. 3 του άρθρου 19, η περίπτωση στ΄ της παρα-
γράφου 2 και η περίπτωση στ΄ της παρ. 3 του άρθρου 
22, οι υποπεριπτώσεις 4, 5, 8 και 9 της περίπτωσης α΄ 
της παρ. 3 του άρθρου 24 και η περίπτωση στ΄ της παρ. 
1 του άρθρου 30 του π.δ. 121/2017 (Α΄ 162).
γ) Το δεύτερο και τρίτο εδάφιο της παρ. 6, οι περιπτώ-
σεις α΄, β΄, γ΄ και ε΄ της παρ. 7 και οι παράγραφοι 9 και 10 
του άρθρου 1 του π.δ. 148/2007 (Α΄ 191),
δ) το πρώτο εδάφιο του άρθρου 35 του ν. 4058/2012 
(Α΄ 63).
ε) Το β.δ. 22. 4/4. 5.1939 ( Α΄ 178).
στ) Η περίπτωση γ΄ του άρθρου 5 του ν. 3329/2005 
(Α΄ 81).
Άρθρο 146
Μετακίνηση υπαλλήλωντου κλάδου ΠληρωμάτωνΑσθενοφόρων του Ε.Κ.Α.Β.
1. Μετακινήσεις υπαλλήλων του κλάδου Πληρωμάτων 
Ασθενοφόρων του Εθνικού Κέντρου Άμεσης Βοήθειας 
(Ε.Κ.Α.Β.) μεταξύ οργανικών μονάδων της Κεντρικής 
Υπηρεσίας ή εντός του ιδίου Παραρτήματος, πραγμα-
τοποιούνται με απόφαση του Προέδρου του Ε.Κ.Α.Β..
2. Μετακινήσεις υπαλλήλων: α. πραγματοποιούμε-
νες από και προς νησί, με την εξαίρεση των νήσων που 
έχουν οδική σύνδεση με χερσαία τμήματα της χώρας, β. 
από την Κεντρική Υπηρεσία σε Παράρτημα και το αντί-
στροφο, καθώς και γ. από Παράρτημα σε Παράρτημα, 
διενεργούνται με τη διαδικασία της μετάθεσης, όπως 
κατωτέρω ορίζεται.
Άρθρο 147
Μετακίνηση υπαλλήλωντου κλάδου Πληρωμάτων
Ασθενοφόρων του Ε.Κ.Α.Β.για την αντιμετώπισηέκτακτων ή επειγουσών αναγκών
Για την αντιμετώπιση αποκλειστικά και μόνον έκτα-
κτων ή επειγουσών αναγκών, ο Πρόεδρος του Ε.Κ.Α.Β. 
με απόφασή του δύναται να μετακινήσει υπαλλήλους 
του κλάδου Πληρωμάτων Ασθενοφόρων:
α. από οργανική μονάδα της Κεντρικής Υπηρεσίας σε 
άλλη οργανική μονάδα της Κεντρικής Υπηρεσίας, καθώς 
και εντός του ιδίου Παραρτήματος,
β. από την Κεντρική Υπηρεσία σε Παράρτημα και το 
αντίστροφο και
γ. Από Παράρτημα σε άλλο Παράρτημα.Οι μετακινήσεις του παρόντος άρθρου πραγματοποι-
ούνται κατ’ ανώτατο όριο έως δύο (2) φορές κατ’ έτος 
για κάθε υπάλληλο και μπορούν να διαρκέσουν μόνο 
για όσο χρόνο υφίσταται η ανάγκη που τις επέβαλε και 
πάντως όχι περισσότερο των τεσσάρων (4) μηνών συ-
νολικά.
Άρθρο 148
Μετάθεση υπαλλήλωντου κλάδου ΠληρωμάτωνΑσθενοφόρων του Ε.Κ.Α.Β.
1. Μετάθεση επιτρέπεται μετά από αίτηση του υπαλ-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1163 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
λήλου του κλάδου Πληρωμάτων Ασθενοφόρων του 
Ε.Κ.Α.Β. ή με πρωτοβουλία της υπηρεσίας, σε κενή θέση 
και εφόσον δεν υφίσταται, με μεταφορά της θέσης που 
κατέχει. Οι μεταθέσεις μετά από αίτηση προηγούνται 
των μεταθέσεων χωρίς αίτηση.
2. Οι μεταθέσεις των υπαλλήλων του κλάδου Πληρω-
μάτων Ασθενοφόρων του Ε.Κ.Α.Β. πραγματοποιούνται 
με πράξη του Προέδρου του, κατόπιν σύμφωνης γνώμης 
του Υπηρεσιακού Συμβουλίου, στο οποίο ο Προϊστάμε-νος της αρμόδιας Διεύθυνσης της Κεντρικής Υπηρεσίας υποχρεούται να αποστείλει σχετική εισήγηση.
3. Στις περιπτώσεις «δυσίατου» νοσήματος, όπως ορί-
ζεται με την υπ’ αριθμ. Υ 1/Γ .Π./ΟΙΚ.16884/2001 απόφαση 
του Υπουργού Υγείας (Β΄ 1386), οι μεταθέσεις διενεργού-
νται οποτεδήποτε και κατά προτεραιότητα. Ο δυσίατος 
χαρακτήρας του νοσήματος πιστοποιείται από την αρ-
μόδια Υγειονομική Επιτροπή για τους υπαλλήλους και 
με την προσκόμιση βεβαίωσης σύμφωνα με την ανω-
τέρω απόφαση του Υπουργού Υγείας, για τα μέλη της 
οικογένειάς του. Ως μέλη της οικογένειάς του νοούνται 
ο/η σύζυγος, ο/η συμβιών/ούσα και τα τέκνα του/της 
υπαλλήλου.
4. Μετάθεση και μετακίνηση πολυτέκνων και τέκνων 
πολυτέκνων δεν είναι δυνατή χωρίς αίτησή τους. Η διά-
ταξη του προηγούμενου εδαφίου εφαρμόζεται και για 
υπαλλήλους που είναι γονείς τριών τέκνων ή για ένα 
τέκνο οικογένειας με τρία παιδιά, από τα οποία ένα ή 
περισσότερα είναι υπάλληλοι.
5. Με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του 
Ε.Κ.Α.Β. ορίζονται οι θέσεις για τις μεταθέσεις υπαλλήλων 
του κλάδου Πληρωμάτων Ασθενοφόρων κατόπιν αιτή-σεώς τους και καλούνται οι υπάλληλοι για την υποβολή των αιτήσεων μετάθεσης. Το Δ.Σ. λαμβάνει υπόψιν του 
τουλάχιστον την αναγκαία δύναμη των ασθενοφόρων 
και λοιπών οχημάτων του Ε.Κ.Α.Β. ανά πλήθος κατοίκων και τον αριθμό και το είδος των περιστατικών σε περι-οδική βάση.
Σχετική ανακοίνωση αναρτάται στην ιστοσελίδα του 
Ε.Κ.Α.Β. και γνωστοποιείται πάραυτα σε όλες τις Διευ-
θύνσεις του Ε.Κ.Α.Β..
Αιτήσεις των ενδιαφερομένων υπ αλλήλων υποβάλ-
λονται εντός δέκα (10) ημερών από την ανάρτηση του 
πίνακα στην ιστοσελίδα του Ε.Κ.Α.Β.. Οι αιτήσεις διαβιβά-
ζονται αμελλητί από τον Προϊστάμενο της Διεύθυνσης 
Διοικητικού Οικονομικού στο Υπηρεσιακό Συμβούλιο 
για τη διατύπωση σύμφωνης γνώμης. Η σειρά προτε-
ραιότητας καθορίζεται από τον αριθμό των μορίων που 
συγκεντρώνει ο υπάλληλος, με βάση τα έτη υπηρεσίας 
στο Ε.Κ.Α.Β. και την οικογενειακή του κατάσταση κατά τα 
οριζόμενα κατωτέρω. Μεταβολές που επέρχονται μετά τη λήξη της προθεσμίας υποβολής αίτησης μετάθεσης δεν λαμβάνονται υπόψη. Σε περίπτωση συγκέντρωσης 
ίσου αριθμού μορίων, προηγείται ο αρχαιότερος. Για κα-
θένα από τα ανωτέρω κριτήρια καθορίζεται ο ακόλουθος 
αριθμός μορίων:
α. Για κάθε συμπληρωμένο έτος υπηρεσίας τρία (3) 
μόρια, με ανώτατο όριο τα εκατό (100). Η υπηρέτηση 
σε νησιωτική περιοχή, εξαιρούμενης της Κρήτης και 
της Λευκάδας, λαμβάνει τέσσερα (4) μόρια για κάθε συ-μπληρωμένο έτος, με το ίδιο ανώτατο όριο. Ο χρόνος 
ποινής αργίας, στέρησης αποδοχών λόγω πειθαρχικού 
παραπτώματος, η άδεια άνευ αποδοχών και η θέση σε 
διαθεσιμότητα δεν προσμετρούνται στον χρόνο υπο-
λογισμού μορίων.
β. Η οικογενειακή κατάσταση αξιολογείται με είκοσι 
πέντε (25) μόρια για τον σύζυγο, πλέον δέκα (10) μορίων 
για το πρώτο ανήλικο τέκνο και πλέον δεκαπέντε (15) 
για κάθε επόμενο ανήλικο τέκνο ή τέκνο που σπουδά-ζει σε σχολή τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και δεν έχει συ-μπληρώσει το 25ο έτος της ηλικίας του. Στους άγαμους, 
διαζευγμένους, χήρους καθώς και στους εν διαστάσει 
γονείς τέκνων που ασκούν αποδεδειγμένα την επιμέλεια, 
η ανωτέρω μοριοδότηση προσαυξάνεται κατά δέκα (10) 
μόρια για το πρώτο ανήλικο τέκνο και κατά δεκαπέντε (15) για κάθε επόμενο ανήλικο τέκνο.
6. Με απόφαση του Υπουργού Υγείας καθορίζεται η 
ελάχιστη αναγκαία στελέχωση της Κεντρικής Υπηρεσίας 
και των Παραρτημάτων του Ε.Κ.Α.Β. από τον κλάδο Πλη-
ρωμάτων Ασθενοφόρων ως προϋπόθεση που πρέπει 
να ισχύει κατά τον χρόνο υποβολής των αιτήσεων προς 
μετάθεση, λαμβάνοντας υπόψη ενδεικτικά την αναγκαία 
δύναμη των ασθενοφόρων ανά πλήθος κατοίκων και 
τον αριθμό και το είδος των περιστατικών σε περιοδική βάση.
Άρθρο 149
Αμοιβαίες μεταθέσεις υπαλλήλων του κλάδουΠληρωμάτων Ασθενοφόρων του Ε.Κ.Α.Β.
1. Οι αμοιβαίες μεταθέσεις μεταξύ των υπαλλήλων 
του κλάδου Πληρωμάτων Ασθενοφόρων του Ε.Κ.Α.Β. 
διενεργούνται ύστερα από αίτησή τους, η οποία υπο-βάλλεται υποχρεωτικά εντός του πρώτου πενθημέρου 
κάθε τριμήνου, ως ακολούθως: η Διεύθυνση Διοικη-
τικών - Οικονομικών Υπηρεσιών της Κεντρικής Υπη-
ρεσίας συλλέγει τις αιτήσεις των ενδιαφερομένων και συντάσσει πίνακα με τις αιτήσεις για αμοιβαία μετάθε-
ση, ανά υπηρεσία προέλευσης και υπηρεσία υποδο-
χής. Ο πίνακας αναρτάται αμελλητί στην ιστοσελίδα 
του Ε.Κ.Α.Β. με αναφορά στους αριθμούς πρωτοκόλλου 
των αιτήσεων των υπαλλήλων.
2. Σε περίπτωση που από τον αναρτημένο πίνακα 
προκύπτει αμοιβαιότητα της υπη ρεσίας προέλευσης και 
υπηρεσίας υποδοχής για τον ίδιο αριθμό αιτήσεων, ο 
Πρόεδρος του Ε.Κ.Α.Β. αποδέχεται τις αιτήσεις και εκδίδει 
αμοιβαία μετάθεση. Σε περίπτωσ η που υπάρχουν περισ-
σότερες αιτήσεις για την ίδια θέση, οι αιτήσεις διαβιβά-
ζονται στο Υπηρεσιακό Συμβούλιο, το οποίο διατυπώνει 
τη σύμφωνη γνώμη του για τη διενέργεια της αμοιβαίας 
μετάθεσης λαμβάνοντας υπόψη τα κριτήρια του προη-
γούμενου άρθρου. Στη συνέχεια, εκδίδεται απόφαση του 
Προέδρου του Ε.Κ.Α. Β. περί της αμοιβαίας μετάθεσης.
Άρθρο 150
Για όσα θέματα αφορούν μετακινήσεις και μεταθέ-
σεις υπαλλήλων του κλάδου Πληρωμάτων Ασθενοφό-
ρων του Ε.Κ.Α.Β. που δεν ρυθμίζονται από τις διατάξεις 
των ανωτέρω άρθρων, εφαρμόζονται οι ρυθμίσεις του ν. 3528/2007 (Α΄ 26).
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1164 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
Άρθρο 151
Τροποποίηση του άρθρου 21του ν. 2946/2001 (Α΄ 224)
Η παρ. 1 του άρθρου 21 του ν. 2946/2001 αντικαθί-
σταται ως εξής:
«1. Τακτικοί υπάλληλοι και υπάλληλοι ιδιωτικού δικαί-
ου αορίστου χρόνου δημοσίων υπηρεσιών και νομικών 
προσώπων δημοσίου δικαίου, που κατέχουν οργανικές 
θέσεις και είναι σύζυγοι στρατιωτικών των Ενόπλων Δυ-
νάμεων, ένστολου προσωπικού της Ελληνικής Αστυνο-μίας, του Πυροσβεστικού, Λιμενικού Σώματος - Ελληνι-
κής Ακτοφυλακής, του προσωπικού των Καταστημάτων 
Κράτησης, των υπαλλήλων του κλάδου Πληρωμάτων 
Ασθενοφόρων του Εθνικού Κέντρου Άμεσης Βοήθειας 
(Ε.Κ.Α.Β.), καθώς και θρησκευτικών λειτουργών της Ανα-
τολικής Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ελλάδος (ιερέων και διακόνων) που υπηρετούν ως διδάσκαλοι ή καθηγητές οποιασδήποτε βαθμίδας και με οποιοδήποτε γνωστικό 
αντικείμενο στην πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια και τρι-
τοβάθμια εκπαίδευση, επιτρέπεται να αποσπώνται, κατά 
παρέκκλιση των ισχυουσών διατάξεων, σε υπηρεσίες 
του στενού δημόσιου τομέα κατά προτεραιότητα και σε 
περίπτωση έλλειψης υπηρεσιακών αναγκών σε υπηρε-
σίες του ευρύτερου δημόσιου τομέα, στην περιοχή που υπηρετεί ο σύζυγός τους.».
Άρθρο 152
Η παρ. 3 του άρθρου έκτου του ν. 4517/2018 (Α΄ 22) 
αντικαθίσταται ως εξής:
«3. Οι συμβάσεις ΣΤ-1 και ΣΤ-2 που έχουν συναφθεί στο 
πλαίσιο της 5/2012 διακήρυξης της Επιτροπής Προμηθει-
ών Υγείας (Ε.Π.Υ.), για τον μοριακό έλεγχο των μονάδων 
αίματος, παρατείνονται από την ημερομηνία λήξης τους 
και για χρονικό διάστημα ενός έτους, εκτός εάν ολοκλη-
ρωθεί ο εν εξελίξει διαγωνισμός, με την προϋπόθεση της 
προηγούμενης έκπτωσης της τιμής αποζημίωσης των 
ισχυουσών συμβάσεων σε ποσοστό τουλάχιστον 25%.».
Άρθρο 153Τροποποίηση του άρθρου 15 του ν. 3091/2002
1. Στο τέλος της περίπτωσης στ΄ της παρ. 2 του άρθρου 
15 του ν. 3091/2002 (Α΄ 330) προστίθεται εδάφιο ως εξής:
«Στην περίπτωση αυτή εμπίπτει και το Κοινωφελές 
Ίδρυμα «Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης», καθώς και οι εταιρείες 
των οποίων κατέχει το σύνολο των μετοχών, για ακίνητα 
που ιδιοχρησιμοποιούνται αποκλειστικά και αποδεδειγ-
μένα για κοινωφελείς, εκπαιδευτικούς, θρησκευτικούς 
ή πολιτιστικούς σκοπούς στην Ελλάδα, για ακίνητα που 
εκμεταλλεύονται, εφόσον το προϊόν της εκμετάλλευσης 
διατίθεται αποδεδειγμένα για την εκπλήρωση αυτών των 
σκοπών στην Ελλάδα, καθώς και για τα ακίνητα που είναι 
αποδεδειγμένα κενά.».
2. Η ισχύς της προηγούμενης παραγράφου αρχίζει από 
την 1.1.2013.
Άρθρο 154
Τροποποίηση του άρθρου 1 του ν. 3852/2010
1. Η περίπτωση Α΄ της υποπαραγράφου 24 της παρ. 2 
του άρθρου 1 του ν. 3852/2010 (Α΄ 87) αντικαθίσταται 
ως εξής:«Α. Συνιστώνται οι κατωτέρω δήμοι:
1. Δήμος Βόρειας Κέρκυρας με έδρα την Αχαράβη, 
αποτελούμενος από τις δημοτικές ενότητες: α. Αγίου 
Γεωργίου, β. Εσπερίων, γ. Θιναλΐου και δ. Κασσωπαίων.
2. Δήμος Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων, 
με έδρα την Κέρκυρα, αποτελούμενος από τις δημοτικές 
ενότητες: α. Αχίλλειων, β. Ερεικούσσης, γ. Κερκυραίων, 
δ. Μαθρακίου, ε. Οθωνών, στ. Παλαιοκαστριτών, ζ. Πα-ρελίων και η. Φαιάκων.
3. Δήμος Νότιας Κέρκυρας με έδρα τη Λευκίμμη, απο-
τελούμενος από τις δημοτικές ενότητες: α. Κορισσίων, β. 
Λευκιμμαίων και γ. Μελιτειέων.
2. Η περίπτωση Α΄ της υποπαραγράφου 25 της παρ. 2 
του άρθρου 1 του ν. 3852/2010 αντικαθίσταται ως εξής:
«Α. Συνιστώνται οι κατωτέρω δήμοι:1. Δήμος Αργοστολίου με έδρα το Αργοστόλι, αποτε-
λούμενος από τις δημοτικές ενότητες: α. Αργοστολίου, 
β. Ελειού - Προνών, γ. Λειβαθούς και δ. Ομαλών.
2. Δήμος Ληξουρίου με έδρα το Ληξούρι, αποτελού-
μενος από τη δημοτική ενότητα πολικής.
3. Δήμος Σάμης με έδρα τη Σάμη, αποτελούμενος από 
τις δημοτικές ενότητες: α. Ερίοου, β. Πυλαρέων και γ. 
Σάμης.
3. α. Η υποπερίπτωση 4 της περίπτωσης Α΄ της υποπα-
ραγράφου 27 της παρ. 2 του άρθρου 1 του ν. 3852/2010 
αντικαθίσταται ως εξής:
«4. Δήμος Σερβίων με έδρα τα Σέρβια, αποτελούμενος 
από τις δημοτικές ενότητες α. Σερβίων, β. Καμβουνίων και γ. Λιβαδερού».
β. Στην περίπτωση Α΄ της υποπαραγράφου 27 της παρ. 
2 του άρθρου 1 του ν. 3852/2010 προστίθεται υποπερί-πτωση 5 ως εξής:
«5. Δήμος Βελβεντού, με έδρα το Βελβεντό, αποτελού-
μενος από τη δημοτική ενότητα Βελβεντού.».
4. Η υποπερίπτωση 1 της περίπτωσης Α΄ της υποπα-
ραγράφου 33 της παρ. 2 του άρθρου 1 του ν. 3852/2010 
αντικαθίσταται ως εξής:
«Α. Συνιστώνται οι κατωτέρω δήμοι:
1. Δήμος Μυτιλήνης με έδρα τη Μυτιλήνη αποτελού-
μενος από τις δημοτικές ενότητες: α. Αγιάσου, β. Γέρας, 
γ. Ευεργέτουλα, δ. Λουτροπόλεως- Θερμής, ε. Μυτιλήνης 
και στ. Πλωμαρίου.
Δήμος Δυτικής Λέσβου, με έδρα την Καλλονή, απο-
τελούμενος από τις δημοτικές ενότητες: α. Αγίας Παρα-
σκευής, β. Ερεσού - Αντίσσης, γ. Καλλονής, δ. Μανταμά-
δου, ε. Μήθυμνας, στ. Πέτρας και ζ. Πολιχνίτου.».
5. Η υποπερίπτωση 1 της περίπτωσης Α΄ της υποπα-
ραγράφου 43 της παρ. 2 του άρθρου 1 του ν. 3852/2010 
αντικαθίσταται ως εξής:
«Α. Συνιστώνται οι κατωτέρω δήμοι:
1. Δήμος Ανατολικής Σάμου με έδρα την πόλη της 
Σάμου αποτελούμενος από τις δημοτικές ενότητες α. 
Βαθέος και β. Πυθαγορείου.
2. Δήμος Δυτικής Σάμου, με έδρα το Καρλόβασι, απο-
τελούμενος από τις δημοτικές ενότητες α. Καρλοβασίου 
και β. Μαραθοκάμπου.».
6. Οι νέοι δήμοι, που συνιστώνται σύμφωνα με τις πα-
ραγράφους 1 έως 5, αρχίζουν να λειτουργούν από την 
εγκατάσταση των δημοτικών και κοινοτικών αρχών τους, 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1165 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
οι οποίες θα αναδειχθούν με τις πρώτες, μετά την έναρξη 
ισχύος του παρόντος, γενικές δημοτικές εκλογές, σύμ-
φωνα με την παρ. 4 του άρθρου 9 του ν. 3852/2010, όπως 
αντικαταστάθηκε από το άρθρο 6 του ν. 4555/2018. Οι 
νέες δημοτικές και κοινοτικές αρχές αναλαμβάνουν κα-θήκοντα από 1ης Σεπτεμβρίου 2019 και η θητεία τους 
λήγει την 31η Δεκεμβρίου 2023. Από την έναρξη λει-
τουργίας των νέων δήμων καταργούνται οι υφιστάμενοι 
Δήμοι Λέσβου, Κέρκυρας, Σερβίων - Βελβεντού, Κεφα-λονιάς και Σάμου.
7. Δικαίωμα να εκλέγουν τις δημοτικές αρχές των 
δήμων που συνιστώνται με τις παραγράφους 1 έως 5 
έχουν οι εκλογείς οι οποίοι είναι εγγεγραμμένοι στους 
εκλογικούς καταλόγους των αντίστοιχων εκλογικών δι-αμερισμάτων και πληρούν τις προϋποθέσεις των παρα-γράφων 2 έως 5 του άρθρου 10 του ν. 3852/2010, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 7 του ν. 4555/2018 και οι οποίοι, για τον σκοπό αυτόν, θεωρούνται δημότες των αντίστοιχων νέων δήμων. Από την έναρξη λειτουργίας των νέων δήμων, οι δημότες των δήμων που καταργού-
νται σύμφωνα με την παρ. 6 καθίστανται αυτοδικαίως 
δημότες των νέων δήμων στους οποίους υπάγονται οι δημοτικές ενότητες στις οποίες είναι εγγεγραμμένοι.
8. Στους δήμους που συνιστώνται με τις παραγρά-
φους 1 έως 5, όπως και σε όλους τους υπόλοιπους δή-μους της χώρας, οι εκλογές θα διενεργηθούν με την Α΄ 
Αναθεώρηση εκλογικών καταλόγων του 2019. Για την 
εγγραφή στους εκλογικούς καταλόγους των εκλογέων 
των αντίστοιχων δημοτικών ενοτήτων που θα προκό-
ψουν από την κατάτμηση των υφιστάμενων δήμων, θα 
λαμβάνεται υπόψη η ισχύουσα κατανομή των εκλογικών 
διαμερισμάτων, στα οποία δεν επέρχεται διάσπαση. Οι δήμοι που καταργούνται σύμφωνα με την παράγραφο 
6, διενεργούν τις δίμηνες αναθεωρήσεις των αντίστοι-
χων εκλογικών καταλόγων μέχρι την έναρξη λειτουργίας 
των νέων δήμων. Το πρόγραμμα εκλογής στους δήμους 
που συνιστώνται σύμφωνα με τις παραγράφους 1 έως 
5 εκδίδεται και δημοσιεύεται από τους δημάρχους των αντίστοιχων δήμων που καταργούνται σύμφωνα με την παράγραφο 6.
9. Για τους υποψηφίους των δημοτικών εκλογών του 
Μαΐου 2019, στους δήμους που συνιστώνται με τις πα-
ραγράφους 1 έως 5, τα κωλύματα του άρθρου 14 του 
ν. 3852/2010 αφορούν στους αντίστοιχους καταργού-
μενους δήμους, ενώ τα σχετικά ασυμβίβαστα καταλαμ-βάνουν και τους αντίστοιχους δήμους που συνιστώνται με τις ίδιες ως άνω διατάξεις.
Άρθρο 155
Προσωπικό συνιστώμενων δήμων
1. Το μόνιμο και με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου, 
αορίστου και ορισμένου χρόνου, προσωπικό, καθώς και 
το προσωπικό που απασχολείται με σύμβαση μίσθωσης 
έργου των δήμων που καταργούνται σύμφωνα με τις δι-
ατάξεις του προηγούμενου άρθρου, μεταφέρεται στους 
αντίστοιχους συνιστώμενους δήμους, με την ίδια σχέση 
εργασίας και καταλαμβάνει αντίστοιχες, κατά κατηγορία, 
εκπαιδευτική βαθμίδα, κλάδο ή ειδικότητα θέσεις, με τη 
διαδικασία των επόμενων παραγράφων.2. Μέσα σε έναν (1) μήνα από την έναρξη ισχύος του 
παρόντος, οι μόνιμοι υπάλληλοι, οι εργαζόμενοι ιδιωτι-
κού δικαίου, αορίστου και ορισμένου χρόνου, οι απα-
σχολούμενοι με σύμβαση μίσθωσης έργου, καθώς και 
οι δικηγόροι ή νομικοί σύμβουλοι με σχέση έμμισθης 
εντολής των δήμων που καταργούνται, δηλώνουν την 
προτίμησή τους, για τη μεταφορά τους σε έναν από τους 
αντίστοιχους συνιστώμενους δήμους.
3. Μέσα σε τρεις (3) μήνες από τη λήξη της προθεσμίας 
της παραγράφου 2, με αποφάσεις των δημοτικών συμ-
βουλίων των υπό κατάργηση δήμων, καταρτίζονται, με τη 
διαδικασία του άρθρου 10 του ν. 3584/2007, Μεταβατι-
κοί Οργανισμοί Εσωτερικής Υπηρεσίας των αντίστοιχων 
συνιατώμενων δήμων και κατανέμεται σε συνιστώμενες 
θέσεις αυτών, αντίστοιχης κατηγορίας, εκπαιδευτικής 
βαθμίδας και κλάδου ή ειδικότητας, το προσωπικό του 
καταργούμενου δήμου. Οι αποφάσεις του προηγού-
μενου εδαφίου, εγκρίνονται με πράξη του Συντονιστή 
της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης, ύστερα από 
γνώμη του οικείου Υπηρεσιακού Συμβουλίου και δη-
μοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Για την 
κατάρτιση των Μεταβατικών Οργανισμών Εσωτερικής 
Υπηρεσίας, δεν εφαρμόζεται η παρ. 3 του άρθρου 10 του 
ν. 3584/2010. Σε περίπτωση που οι αποφάσεις του πρώ-
του εδαφίου δεν δημοσιευθούν μέσα στην οριζόμενη 
προθεσμία, η κατάρτιση των Μεταβατικών Ο.Ε.Υ. και η κατανομή του προσωπικού του καταργούμενου δήμου 
στις συνιστώμενες θέσεις αυτών γίνεται με απόφαση 
του Συντονιστή της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης, 
που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
4. Με τους Μεταβατικούς Ο.Ε.Υ. των συνιστώμενων 
δήμων καθορίζονται η προσωρινή εσωτερική διάρθρω-
ση των υπηρεσιών τους, οι αρμοδιότητες αυτών, καθώς 
και η κατανομή σε καθέναν από τους συνιστώμενους 
δήμους των οργανικών, των προσωποπαγών θέσεων 
και των θέσεων έμμισθης εντολής του προσωπικού των καταργούμενων δήμων, κατά κατηγορία, εκπαιδευτική βαθμίδα, κλάδο ή ειδικότητα, που κατανέμονται σε κα-
θέναν από τους συνιστώμενους δήμους. Στις θέσεις του 
προηγούμενου εδαφίου περιλαμβάνονται και οι οργανι-
κές θέσεις των αντίστοιχων καταργούμενων δήμων, για 
την κάλυψη των οποίων έχει εκδοθεί προκήρυξη του 
ΑΣΕΠ ή εκκρεμεί διαδικασία μετάταξης, καθώς και οι θέ-
σεις του άρθρου 91 του ν. 4538/2018. Επίσης, ορίζονται 
προσωρινά και οι κλάδοι ΠΕ, ΤΕ και ΔΕ, των οποίων οι 
υπάλληλοι κρίνονται για την κατάληψη θέσεων προϊστα-
μένων των κατά περίπτωση οργανικών μονάδων, ανά-
λογα με την ειδικότητα του κλάδου και το αντικείμενο 
των συγκεκριμένων οργανικών μονάδων.
5. Για την κατάρτιση των Μεταβατικών Ο.Ε.Υ. των συ-
νιστώμενων δήμων και την κατανομή και κατάταξη σε 
αυτές του προσωπικού των αντίστοιχων καταργούμενων 
δήμων, λαμβάνονται υπόψη, κατά σειρά προτεραιότη-
τας, οι υπηρεσιακές ανάγκες  και οι ιδιαιτερότητες των 
συνιστώμενων δήμων, σύμφωνα και με την αρχή της ισό-
τητας των δημοτών στην πρόσβαση στις παρεχόμενες 
υπηρεσίες, ο κλάδος ή η ειδικότητα των υπαλλήλων, οι 
αιτήσεις προτίμησής τους σύμφωνα με την παράγραφο 2, ο τόπος κατοικίας αυτών, η οικογενειακή τους κατά-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1166 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
σταση, τυχόν προβλήματα υγείας και τα έτη υπηρεσίας 
τους.
6. Με την έναρξη λειτουργίας των συνιστώμενων δή-
μων, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος Μέρους, 
το προσωπικό των καταργούμενων δήμων κατατάσσεται 
αυτοδίκαια στις θέσεις των Μεταβατικών Ο.Ε.Υ των αντί-
στοιχων συνιστώμενων δήμων, σύμφωνα με τις σχετικές 
αποφάσεις κατανομής της παραγράφου 3. Μέσα σε ένα 
(1) μήνα από την έναρξη λειτουργίας των συνιστώμε-
νων δήμων, διαπιστώνεται η κατάταξη του προσωπικού 
των δήμων αυτών στις θέσεις των Μεταβατικών Ο.Ε.Υ. 
με πράξεις των αρμόδιων προς διορισμό οργάνων, που 
εγκρίνονται από τον Συντονιστή της οικείας Αποκεντρω-
μένης Διοίκησης και δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της 
Κυβερνήσεως. Η προϋπηρεσία του προσωπικού που 
κατατάσσεται στις θέσεις των Μεταβατικών Ο.Ε.Υ. λαμ-βάνεται υπόψη για κάθε μισθολογική και βαθμολογική 
συνέπεια, ενώ διατηρείται υπέρ αυτού και κάθε τυχόν 
προσωπική διαφορά.
7. Μέσα σε έξι (6) μήνες από την έναρξη λειτουργί-
ας των συνιστώμενων δήμων, οι νέες δημοτικές αρχές 
καταρτίζουν τους Οργανισμούς Εσωτερικής Υπηρεσίας των νέων δήμων, με τη διαδικασία του άρθρου 10 του ν. 3584/2007 και χωρίς τις προϋποθέσεις της παραγρά-
φου 3 αυτού. Ο συνολικός αριθμός των οργανικών θέσε-
ων του Ο.Ε.Υ. κάθε συνιστώμενου δήμου, δεν μπορεί να υπερβαίνει ία 2/3 του αριθμού των οργανικών θέσεων 
του αντίστοιχου καταργούμενου δήμου. Κενές οργανικές 
θέσεις που προκύπτουν από τους Ο.Ε.Υ. των προηγού-μενων εδαφίων εντάσσονται κατά προτεραιότητα στον 
προγραμματισμό προσλήψεων τακτικού προσωπικού 
του ν. 4590/2019 (Α΄ 17). Μόνιμοι υπάλληλοι και υπάλ-
ληλοι ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου των συνιστώ-
μενων δήμων, οι οποίοι δεν κατατάχθηκαν στο δήμο της 
προτίμησής τους σύμφωνα με την παράγραφο 2, δύνα-
νται, με αίτησή τους, που υποβάλλεται μέσα σε πέντε (5) 
μήνες από την έγκριση των οικείων Ο.Ε.Υ., να μετατάσσο-
νται, κατά παρέκκλιση των διατάξεων του ν. 4440/2016, 
στον δήμο που είχαν δηλώσει ως προτιμητέο είτε σε κενή 
οργανική θέση είτε με μεταφορά της θέσης τους και με 
διατήρηση του μισθολογικού και βαθμολογικού τους 
καθεστώτος, με απόφαση του αρμόδιου προς διορισμό οργάνου του δήμου υποδοχής, που εγκρίνεται από τον 
Συντονιστή της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης 
και δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. 
Προϋπόθεση για τη μετάταξη του προηγούμενου εδα-φίου είναι το ποσοστό κάλυψης των οργανικών θέσεων 
του δήμου προέλευσης να ανέρχεται τουλάχιστον στο 
εξήντα πέντε τοις εκατό (65%) και ο μετατασσόμενος 
υπάλληλος να μην είναι ο μοναδικός που υπηρετεί στον οικείο κλάδο ή ειδικότητα.
8. Οι συνιστώμενοι δήμοι υπάγονται στο πεδίο εφαρ-
μογής του άρθρου 91 του ν. 4583/2018, αν οι σχετικές 
προϋποθέσεις πληρούνται από τον αντίστοιχο καταρ-
γούμενο δήμο και εφόσον οι υπηρεσίες του Προγράμ-
ματος «Βοήθεια στο Σπίτι» παρασχέθηκαν εντός των 
διοικητικών τους ορίων. Η ειδική προϋπηρεσία της πα-
ραγράφου 3 του ίδιου άρθρου, εφόσον έχει διανυθεί 
στον καταργούμενο δήμο, λογίζεται ότι έχει διανυθεί στον συνιστώμενο δήμο, στα διοικητικά όρια του οποίου 
παρασχέθηκαν κυρίως οι σχετικές υπηρεσίες.
9. Ως προς τις διατάξεις του παρόντος άρθρου, δεν 
εφαρμόζονται οι περιορισμοί της παρ. 5 του άρθρου 
10 του ν. 3584/2007, καθώς και οι περιορισμοί των άρ-
θρων 28 του ν. 2190/1994 (Α΄ 28) και 17 του ν. 3870/2010
(Α΄ 138).
10. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, μπορούν 
να ρυθμίζονται ειδικότερα θέματα σχετικά με τη διαδι-
κασία κατάρτισης των Μεταβατικών και των οριστικών 
Ο.Ε.Υ. των συνιστώμενων δήμων, τη διαδικασία κατανο-
μής του προσωπικού των καταργούμενων δήμων στους 
αντίστοιχους συνιστώμενους δήμους και τη διαδικασία μετατάξεων της παραγράφου 7.
Άρθρο 156
Νομικά πρόσωπα καταργούμενων -
συνιστώμενων δήμων
1. Οι ΔΕΥΑ, οι κοινωφελείς επιχειρήσεις και τα δημοτικά 
λιμενικά ταμεία των καταργούμενων δήμων, με την έναρ-
ξη λειτουργίας των νέων δήμων, σύμφωνα με το παρόν 
Μέρος, αποκτούν αυτοδικαίως διαδημοτικό χαρακτήρα 
με χωρική αρμοδιότητα το σύνολο των νέων δήμων.
2. Τα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου των καταρ-
γούμενων δήμων, με την έναρξη λειτουργίας των νέων δήμων, μετατρέπονται αυτοδικαίως σε συνδέσμους και 
εφαρμόζονται ανάλογα τα άρθρα 245 έως 250 του Κώ-
δικα Δήμων και Κοινοτήτων.
3. Στις κοινωφελείς επιχειρήσεις των καταργούμενων 
δήμων, από την έναρξη λειτουργίας των συνιστώμενων 
δήμων και για όσο χρόνο διαρκεί ο διαδημοτικός χα-
ρακτήρας των επιχειρήσεων αυτών, σύμφωνα με την 
παράγραφο 1, τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου προ-
σαυξάνονται κατά τρεις (3) αιρετούς εκπροσώπους, με 
τους αναπληρωτές τους, από κάθε δημοτικό συμβούλιο 
και, σε περίπτωση που προκύπτει άρτιος συνολικός αριθ-
μός μελών του διοικητικού συμβουλίου, το δημοτικό 
συμβούλιο του δήμου της έδρας της επιχείρησης υπο-
δεικνύει έναν (1) επιπλέον αιρετό εκπρόσωπο. Πρόεδρος 
του διοικητικού συμβουλίου είναι ο δήμαρχος του δήμου 
της έδρας της επιχείρησης ή ο οριζόμενος από αυτόν 
σύμβουλος. Τα μη αιρετά μέλη ορίζονται από το δημο-τικό συμβούλιο του δήμου της έδρας της επιχείρησης ή 
προτείνονται από κοινωνικό φορέα του δήμου της έδρας 
της επιχείρησης. Αντιπρόεδρος του διοικητικού συμβου-
λίου είναι ο δήμαρχος του μεγαλύτερου σε πληθυσμό 
δήμου που συμμετέχει στην επιχείρηση, εκτός από τον 
δήμο της έδρας της επιχείρησης/ ή ο οριζόμενος από 
αυτόν σύμβουλος.
4. Μέσα σε δύο (2) έτη από την έναρξη λειτουργίας των 
συνιστώμενων δήμων, τα δημοτικά συμβούλια αυτών 
αποφασίζουν με απόλυτη πλειοψηφία του συνόλου των 
μελών τους για τη συνέχιση ή μη της λειτουργίας των 
νομικών προσώπων της παραγράφου 1 ως διαδημοτι-
κών, καθώς και για τη συμμετοχή στους συνδέσμους της 
παραγράφου 2.
5. Μέσα σε έναν (1) μήνα από την έναρξη λειτουργίας 
των συνιστώμενων δήμων, τα δημοτικά συμβούλια συ-νιστούν, με απόφασή τους, νέες Σχολικές Επιτροπές για 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1167 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
τις σχολικές μονάδες της περιφέρειάς τους, σύμφωνα 
με την παρ. 2 του άρθρου 103 του ν. 3852/2010 και το 
άρθρο 243 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων, όπως 
ισχύουν. Μέχρι τη σύσταση των νέων Σχολικών Επιτρο-
πών, συνεχίζουν να λειτουργούν οι Σχολικές Επιτροπές 
των καταργούμενων δήμων, για όλες τις σχολικές μονά-
δες πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, 
αντίστοιχα, των καταργούμενων δήμων. Η κατάργηση 
των Σχολικών Επιτροπών των καταργούμενων δήμων 
διαπιστώνεται με απόφαση του Συντονιστή της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης.
6. Αστικές εταιρείες μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα 
και ανώνυμες εταιρείες τις οποίες είχαν συστήσει ή στις 
οποίες συμμετέχουν οι καταργούμενοι δήμοι, από την 
έναρξη λειτουργίας των νέων δήμων, συνεχίζουν να λει-
τουργούν, με εταίρους τους νέους δήμους, ύστερα από 
ανάλογη τροποποίηση του καταστατικού τους.
7. Οι ανώνυμες εταιρείες του άρθρου 266 του Κώδι-
κα Δήμων και Κοινοτήτων των καταργούμενων δήμων, 
μετατρέπονται, από την έναρξη λειτουργίας των νέων 
δήμων, σε κοινές ανώνυμες εταιρίες του άρθρου 252 του 
ίδιου νόμου, με ανάλογη τροποποίηση του καταστατικού 
τους. Μέσα σε προθεσμία δύο (2) ετών από την έναρξη 
λειτουργίας των νέων δήμων, τα δημοτικά συμβούλια αυ-
τών αποφασίζουν με απόλυτη πλειοψηφία του συνόλου 
των μελών τους για τη συνέχιση λειτουργίας ή τη λύση και εκκαθάριση των ως άνω εταιρειών. Στην περίπτωση 
που αποφασιστεί η λύση των εταιρειών αυτών, οι νέοι 
δήμοι μπορούν να συστήσουν ανώνυμη εταιρεία κατά 
το άρθρο 266 Κ.Δ.Κ., κατά παρέκκλιση των διατάξεων 
του άρθρου 107 του ν. 3852/2010, όπως ισχύει.
8. Το Ίδρυμα «Ζαχάρειος Πρότυπος Μονάδα Φροντί-
δας Ηλικιωμένων «Η Αγία Παρασκευή» του καταργούμε-
νου Δήμου Λέσβου, περιέρχεται αυτοδικαίως στον, συνι-
στώμενο, σύμφωνα με το παρόν Μέρος, Δήμο Δυτικής Λέσβου, από την έναρξη λειτουργίας αυτού, οπότε και 
υπεισέρχεται αυτός σε όλα τα δικαιώματα και τις υπο-
χρεώσεις του καταργούμενου Δήμου Λέσβου, ως προς το ανωτέρω Ίδρυμα.
9. Το Ν.Π.Δ.Δ. «Δημοτική Πινακοθήκη Δήμου Κέρκυ-
ρας» του καταργούμενου Δήμου Κέρκυρας περιέρχεται 
αυτοδικαίως στον, συνιστώμενο σύμφωνα με το πα-
ρόν Μέρος, Δήμο Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων 
Νήσων, από την έναρξη λειτουργίας αυτού, οπότε και 
υπεισέρχεται αυτός σε όλα τα δικαιώματα και τις υπο-
χρεώσεις του καταργούμενου Δήμου Κέρκυρας ως προς 
το ανωτέρω Ν.Π.Δ.Δ..
10. Το Δημοτικό Ίδρυμα «Δημοτικό Γηροκομείο Αρ-
γοστολίου» του καταργούμενου Δήμου Κεφαλονιάς, 
περιέρχεται αυτοδικαίως στον, συνιστώμενο σύμφωνα 
με το παρόν Μέρος, Δήμο Αργοστολίου, από την έναρξη 
λειτουργίας αυτού, οπότε και υπεισέρχεται αυτός σε όλα 
τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του καταργούμενου Δήμου Κεφαλονιάς.
11. Το Ίδρυμα «Δημοτικό Γηροκομείο Βαθέως Δήμου 
Σάμου (Ίδρυμα Ντάελ)» του καταργούμενου Δήμου Σά-
μου, περιέρχεται αυτοδικαίως στον, συνιστώμενο σύμ-
φωνα με το παρόν Μέρος, Δήμο Ανατολικής Σάμου, από 
την έναρξη λειτουργίας αυτού, οπότε και υπεισέρχεται αυτός σε όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του 
καταργούμενου Δήμου Σάμου, ως προς το ανωτέρω 
Ίδρυμα.
12. Το μόνιμο και ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου 
προσωπικό των δημοτικών λιμενικών ταμείων και των 
Ν.Π.Δ.Δ. των καταργούμενων δήμων, καθίσταται αυτο-
δικαίως προσωπικό των διαδημοτικών Ν.Π.Δ.Δ. και συν-
δέσμων, που προκύπτουν σύμφωνα με τις παρ. 1 και 2, 
με την ίδια σχέση εργασίας από την έναρξη της νέας δη-
μοτικής περιόδου. Το ίδιο ισχύει και για τους δικηγόρους 
και νομικούς συμβούλους με σχέση έμμισθης εντολής. 
Μέσα σε έναν (1) μήνα από την από την έναρξη της νέας 
δημοτικής περιόδου, το προσωπικό διαπιστώνεται, ως 
προσωπικό του αντίστοιχου διαδημοτικού Ν.Π.Δ.Δ. ή 
συνδέσμου, με απόφαση του Προέδρου του, η οποία 
δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Το προσωπικό ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου των 
Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης - Αποχέτευσης, των 
κοινωφελών επιχειρήσεων, των αστικών εταιρειών μη 
κερδοσκοπικού χαρακτήρα και των ανωνύμων εταιρει-
ών των καταργούμενων δήμων καθίσταται αυτοδικαίως 
προσωπικό των αντίστοιχων διαδημοτικών Ν.Π.Ι.Δ., από 
την έναρξη της νέας δημοτικής περιόδου και διαπιστώ-
νεται ως προσωπικό αυτών με απόφαση των Προέδρων 
τους, η οποία αναρτάται στον διαδικτυακό τόπο «ΔΙΑΥ-
ΓΕΙΑ». Προσωπικό για την πρόσληψη του οποίου έχει 
εκδοθεί προκήρυξη του ΑΣΕΠ ή εκκρεμεί διαδικασία 
μετάταξης προσλαμβάνεται ή μετατάσσεται στα αντί-
στοιχα νομικά πρόσωπα.
13. Συμβάσεις ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου και 
μίσθωσης έργου, συνεχίζονται μέχρι τη λήξη τους από τα 
αντίστοιχα διαδημοτικά νομικά πρόσωπα, τα οποία, από 
την έναρξη της νέας δημοτικής περιόδου υπεισέρχονται 
στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του εργοδότη.
14. Οι καθαριστές/καθαρίστριες σχολικών μονάδων 
που απασχολούνται από τις καταργούμενες, σύμφωνα 
με την παράγραφο 5, Σχολικές Επιτροπές με σύμβαση 
μίσθωσης έργου, μεταφέρονται αυτοδικαίως στις αντί-
στοιχες συνιστώμενες νέες Σχολικές Επιτροπές που είναι 
αρμόδιες για τις σχολικές μονάδες στις οποίες παρέχουν 
τις υπηρεσίες τους, με τη σύσταση αυτών.
15. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών μπορούν 
να ρυθμίζονται ειδικότερα θέματα σχετικά με τη διαδικα-
σία συγκρότησης των διοικητικών συμβουλίων και τρο-
ποποίησης των καταστατικών και των Ο.Ε.Υ. των νομικών 
προσώπων των καταργούμενων δήμων που αποκτούν 
διαδημοτικό χαρακτήρα σύμφωνα με τις παραγράφους 1 
έως 13 του παρόντος άρθρου, καθώς και τα κριτήρια για 
την κατανομή των πάσης φύσεως περιουσιακών στοιχεί-
ων των νομικών προσώπων των καταργούμενων δήμων.
Άρθρο 157Περιουσιακές σχέσεις
των συνιστώμενων δήμων
1. Οι δήμοι που συνιστώνται με το παρόν Μέρος υπει-
σέρχονται αυτοδικαίως, από την έναρξη λειτουργίας 
τους και χωρίς άλλη διατύπωση, σε όλα τα ενοχικά και 
εμπράγματα δικαιώματα, απαιτήσεις και υποχρεώσεις 
των αντίστοιχων καταργούμενων δήμων, κατά το μέρος 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1168 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
που αυτά αφορούν και συνδέονται με την κατά τόπο αρ-
μοδιότητά τους και σύμφωνα με τη διαδικασία των επό-
μενων παραγράφων. Η κυριότητα και κάθε άλλο εμπράγ-
ματο δικαίωμα επί των ακινήτων, καθώς και η κυριότητα 
των δικτύων του καταργούμενου δήμου, μεταβιβάζεται 
αυτοδικαίως στον συνιστώμενο δήμο, εντός των διοι-
κητικών ορίων του οποίου βρίσκονται. Τα ακίνητα που 
μεταβιβάζονται στους νέους δήμους καταχωρίζονται 
ατελώς στα οικεία κτηματολογικά γραφεία. Οι συνιστώ-
μενοι δήμοι υπεισέρχονται αυτοδικαίως από την έναρξη 
λειτουργίας τους στις ενεργές συμβάσεις μίσθωσης των 
ακινήτων που βρίσκονται εντός των διοικητικών τους 
ορίων και τα οποία εκμισθώνει ή μισθώνει ο αντίστοιχος 
καταργούμενος δήμος, καθώς και σε ενεργές συμβάσεις 
δωρεάν παραχώρησης των πάσης φύσεως δημοτικών 
ακινήτων που βρίσκονται εντός των διοικητικών τους 
ορίων. Υφιστάμενα, κατά την έναρξη λειτουργίας των 
συνιστώμενων δήμων, δικαιώματα, υποχρεώσεις, διευ-
κολύνσεις και απαλλαγές οικονομικής και φορολογικής 
φύσης, όπως ιδίως αποφάσεις καθορισμού τελών, και βε-
βαιώσεις ή ρυθμίσεις πάσης φύσεως οφειλών, εξακολου-
θούν να ισχύουν, σύμφωνα με τις σχετικές κανονιστικές ή ατομικές πράξεις των καταργούμενων δήμων, υπέρ ή 
κατά των αντίστοιχων συνιστώμενων δήμων, κατά λόγο 
τοπικής αρμοδιότητας.
2. Μέσα σε έναν (1) μήνα από την έναρξη ισχύος του 
παρόντος, οι καταργούμενοι, σύμφωνα με το παρόν Μέ-
ρος, δήμοι διορίζουν ορκωτό ελεγκτή - λογιστή, για την απογραφή και αποτίμηση των πάσης φύσεως περιουσι-
ακών στοιχείων του δήμου, συμπεριλαμβανομένων των 
χρηματικών διαθεσίμων αυτού. Η αμοιβή του ορκωτού 
βαρύνει τον προϋπολογισμό του καταργούμενου δήμου. 
Το έργο της απογραφής και αποτίμησης ολοκληρώνεται 
την 31η Ιουλίου 2019 και η σχετική έκθεση του ορκω-
τού ελεγκτή - λογιστή, συνοδευόμενη από τα σχετικά 
παραστατικά, διαβιβάζεται αμελλητί στην Επιτροπή της 
παραγράφου 3. Για τυχόν πράξεις που διενεργηθούν 
από την ημερομηνία αυτή μέχρι και τη 14η Αυγούστου 
2019 συντάσσεται από τον ορκωτό ελεγκτή - λογιστή 
συμπληρωματική έκθεση, η οποία, συνοδευόμενη από 
τα σχετικά παραστατικά διαβιβάζεται στην Επιτροπή 
της παραγράφου 3, προκειμένου τα σχετικά στοιχεία 
να ουνυπολογτσθούν στην πρόταση κατανομής των περιουσιακών στοιχείων του καταργούμενου δήμου. 
Από την 16η Αυγούστου και μέχρι την 31η Αυγούστου 
2019, δεν πραγματοποιείται καμία πράξη που να αφο-
ρά πληρωμή ή είσπραξη οποιουδήποτε ποσού, πλην 
πράξεων που αφορούν στην μισθοδοσία προσωπικού 
και κάλυψης ασφαλιστικών εισφορών. Τα σχετικά παρα-
στατικά στοιχεία που συνοδεύουν τις ανωτέρω πράξεις διαβιβάζονται στο δημοτικό συμβούλιο του καταργού-μενου δήμου, προκειμένου να συνοπολογισθούν στην απόφαση κατανομής της περιουσίας αυτού.
3. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, συγκροτεί-
ται σε καθέναν από τους καταργούμενους δήμους, Επι-
τροπή Κατανομής Περιουσίας Καταργούμενου Δήμου. 
Η Επιτροπή αποτελείται από τον Συντονιστή της οικείας 
Αποκεντρωμένης Διοίκησης, ως πρόεδρο, τον αντιδή-
μαρχο του καταργούμενου δήμου που είναι αρμόδιος επί των οικονομικών του δήμου, τον προϊστάμενο της οικο-
νομικής υπηρεσίας του δήμου, έναν πολιτικό μηχανικό και έναν δικηγόρου του καταργούμενου δήμου και από 
δύο δημοτικούς συμβούλους, έναν από την πλειοψηφία 
και έναν από τη μειοψηφία, οι οποίοι έχουν εκλεγεί σε 
δημοτική ενότητα καθενός από τους συνιστώμενους δή-
μους. Σε περίπτωση που προκύπτει άρτιος αριθμός, στην 
Επιτροπή συμμετέχει και ένας ακόμη αντιδήμαρχος, που 
ορίζεται από τον δήμαρχο του καταργούμενου δήμου. Ο 
ορισμός των δημοτικών συμβούλων του δεύτερου εδα-
φίου, γίνεται με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου.
4. Έργο της Επιτροπής Κατανομής Περιουσίας του Κα-
ταργούμενου δήμου είναι η υποβολή πρότασης προς το 
δημοτικό συμβούλιο του καταργούμενου δήμου, σχε-
τικά με: α) την κατανομή των πάσης φύσεως στοιχείων ενεργητικού και παθητικού της περιουσίας του καταρ-
γούμενου δήμου στους αντίστοιχους συνιστώμενους 
νεοσυσταθέντες δήμους, σύμφωνα με την παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου και την έκθεση απογραφής και αποτίμησης του ορκωτού ελεγκτή - λογιστή της παρα-
γράφου 2, β) τον προσδιορισμό των δήμων, οι οποίοι θα 
συνεχίσουν κατά λόγο διαδοχής τις εκκρεμείς δίκες του καταργούμενου δήμου, σύμφωνα με την παράγραφο 8 
και γ) τον καθορισμό του ποσού από τα χρηματικά διαθέ-
σιμα, κατά την 31η Αυγούστου 2019, του καταργούμενου 
δήμου, που θα αποδοθεί σε κάθε συνιστώμενο δήμο. Σε 
καθέναν από τους συνιστώμενους δήμους, αποδίδεται το μέρος των διαθεσίμων που αποτελείται από τα ποσά 
που προέρχονται από ειδικευμένα και προσδιορίσιμα 
έσοδα και αφορούν στη χωρική του αρμοδιότητα και 
από το ποσό που αναλογεί σε αυτόν, από το εναπομείναν 
μέρος των διαθεσίμων, με μοναδικό κριτήριο το μέγεθος 
του πληθυσμού του.
5. Η Επιτροπή συνεδριάζει σε χώρο που επιλέγει ο Συ-
ντονιστής της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης. Οι 
αποφάσεις της Επιτροπής λαμβάνονται κατά πλειοψη-
φία, ενώ σε περίπτωση ισοψηφίας επικρατεί η ψήφος του 
προέδρου. Η πρόταση της παραγράφου 4 υποβάλλεται 
από την Επιτροπή Κατανομής Περιουσίας στον πρόεδρο 
του δημοτικού συμβουλίου του καταργούμενου δήμου, 
μέχρι την 14η Αυγούστου 2019. Ο πρόεδρος του δη-
μοτικού συμβουλίου εισάγει αμελλητί την πρόταση της 
Επιτροπής στο δημοτικό συμβούλιο, προς έγκριση. Το 
δημοτικό συμβούλιο εγκρίνει την πρόταση της Επιτρο-
πής και εκδίδει απόφαση κατανομής της περιουσίας του 
καταργούμενου δήμου μέχρι την 31η Αυγούστου 2019, η 
οποία δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
6. Η απόφαση του δημοτικού συμβουλίου περί κατα-
νομής της περιουσίας του καταργούμενου δήμου που 
περιγράφει τα ακίνητα που απ οκτώνται κατά κυριότητα 
και κάθε εμπράγματο δικαίωμα επί των ακινήτων των 
συνιστώμενων δήμων, καθώς και σχετικό απόσπασμα 
της έκθεσης του ορκωτού ελεγκτή - λογιστή της παρα-
γράφου 2, καταχωρίζονται ατελώς στα οικεία βιβλία 
του αρμόδιου υποθηκοφυλακείου ή κτηματολογικού 
γραφείου.
7. Οι αποφάσεις των δημοτικών συμβουλίων των δή-
μων που καταργούνται, οι οποίες αφορούν στην εκποί-
ηση, αγορά και ανταλλαγή ακινήτων, συνομολόγηση 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1169 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
δανείων, σύσταση ή κατάργηση νομικών προσώπων, 
αναδοχή οφειλών, διαγραφή χρεών, καθώς και σε δικα-
στικό ή εξωδικαστικό συμβιβασμό ή κατάργηση δίκης, λαμβάνονται με ειδική πλειοψηφία των 2/3 του συνολι-κού αριθμού των μελών τους.
8. Από την κατάργηση των δήμων, σύμφωνα με το πα-
ρόν Μέρος, οι εκκρεμείς δίκες αυτών συνεχίζονται, χωρίς 
να επέρχεται βίαιη διακοπή και χωρίς να απαιτείται ειδική 
διαδικαστική πράξη για καθεμία από αυτές, από το δήμο 
στα διοικητικά όρια του οποίου βρίσκεται η έδρα του 
αντίστοιχου καταργούμενου δήμου. Κατ’ εξαίρεση: α) 
δίκες που αφορούν αξιώσεις, εμπράγματες ή ενοχικές επί 
ακινήτων του καταργούμενου δήμου, συνεχίζονται από το δήμο στα διοικητικά όρια του οποίου βρίσκονται τα 
ακίνητα αυτά και β) δίκες που αφορούν το πάσης φύσεως 
προσωπικό του καταργούμενου δήμου, συνεχίζονται 
από τον δήμο, στον Μεταβατικό ή οριστικό Οργανισμό 
Εσωτερικής Υπηρεσίας του οποίου εντάσσονται οι αντί-
στοιχοι υπάλληλοι. Σε κάθε περίπτωση ειδικής διαδο-
χής, ο συνιστώμενος δήμος που είναι ειδικός διάδοχος, 
μπορεί να ασκήσει παρέμβαση, εφαρμοζομένων των 
άρθρων 225 και 325 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας.
9. Αμέσως μετά την εγκατάσταση των αιρετών οργά-
νων των συνιστώμενων δήμων, που θα αναδειχθούν 
από τις εκλογές του Μαΐου 2019, η οικονομική επιτροπή 
συντάσσει το σχέδιο του προϋπολογισμού του οικείου 
δήμου και το υποβάλλει προς ψήφιση στο δημοτικό 
συμβούλιο. Για την ψήφιση του προϋπολογισμού αυ-
τού, πρέπει να έχει ληφθεί από το οικείο δημοτικό συμ-βούλιο απόφαση τεχνικού προγράμματος και δεν απαι-
τείται γνωμοδότηση άλλου μονομελούς ή συλλογικού 
οργάνου του δήμου, καθώς και του Παρατηρητηρίου 
Οικονομικής Αυτοτέλειας των ΟΤΑ. Κατά την κατάρτι-
ση και ψήφιση των προϋπολογισμών των δύο πρώτων 
οικονομικών ετών, από τη σύσταση των νέων δήμων, 
παρέχεται η δυνατότητα μη ισοσκέλισης των εσόδων και 
δαπανών των ανταποδοτικών τους υπηρεσιών, καθώς 
και η κάλυψη των δαπανών αυτών από κάθε είδους ανει-
δίκευτα έσοδά τους. Για το ίδιο χρονικό διάστημα, η μέ-θοδος υπολογισμού των Ομάδων Εσόδων I, II και III που περιγράφεται στη σχετική, ισχύουσα κάθε φορά, κοινή 
απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Οικονομικών 
περί παροχής οδηγιών κατάρτισης του προϋπολογισμού 
των δήμων, εφαρμόζεται μόνον εφόσον τα κατά περί-
πτωση οικονομικά στοιχεία είναι διαθέσιμα και επαρκή.
10. Η μισθοδοσία και οι κάθε είδους απολαβές ή αντι-
μισθίες του πάσης φύσεως προσωπικού και των αιρετών 
όλων των συνιστώμενων δήμων, για διάστημα που δεν υπερβαίνει τους δύο (2) μήνες από την έναρξη λειτουρ-
γίας αυτών, καταβάλλονται από τον εκκαθαριστή μισθο-
δοσίας του καταργούμενου δήμου και, αντίστοιχα, από την οικονομική υπηρεσία του νέου δήμου στον οποίον αυτός θα παρέχει τις υπηρεσίες του.
11. Πράξεις και έργα που έχουν ενταχθεί ή και προτά-
σεις που θα υποβληθούν έως την 31η Αυγούστου 2019 
για χρηματοδότηση από το συγχρηματοδοτούμενο ή το 
εθνικό σκέλος του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσε-
ων με δικαιούχους τους καταργούμενους δήμους συνεχί-
ζουν να εκτελούνται, μετά την 1η Σεπτεμβρίου 2019, από τους Δήμους Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νή-
σων, Αργοστολίου, Σερβίων, Μυτιλήνης και Ανατολικής 
Σάμου αντίστοιχα. Οι ανωτέρω δήμοι είναι, αντίστοιχα, 
η Προϊστάμενη Αρχή, η Διευθύνουσα Υπηρεσία και οι 
Δικαιούχοι των ανωτέρω έργων, μελετών και προμηθει-
ών, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία. Οι πράξεις και 
τα έργα αυτά μετά την ολοκλήρωσή τους αποδίδονται 
στους αντίστοιχους συνιστώμενους δήμους, με ανάλογη 
εφαρμογή της παραγράφου 1.
12. Μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2019, οι προγραμ-
ματικές συμβάσεις μεταξύ συνιστώμενων δήμων που 
προήλθαν από την κατάργηση του αντίστοιχου δήμου, 
μπορούν να συνάπτονται κατά παρέκκλιση των προ-
ϋποθέσεων του άρθρου 100 του ν. 3852/2010 και δεν 
υπόκεινται σε προσυμβατικό έλεγχο.
13. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών 
και Οικονομικών, μπορούν να ρυθμίζονται ειδικότερα 
θέματα σχετικά με το αναγκαίο περιεχόμενο της έκθεσης 
του ορκωτού ελεγκτή - εκτιμητή της παραγράφου 2, τη 
συγκρότηση και λειτουργία της Επιτροπής της παραγρά-
φου 3 και το αναγκαίο περιεχόμενο της εισήγησής της, με 
τη διαδικασία καταβολής της μισθοδοσίας του προσω-πικού και των αιρετών των συνιστώμενων δήμων, κατά 
τους δύο πρώτους μήνες από την έναρξη λειτουργίας 
αυτών, καθώς με τη διαδικασία κατάρτισης των προϋπο-
λογισμών των συνιστώμενων δήμων, κατά τα δύο πρώτα 
οικονομικά έτη από την έναρξη λειτουργίας αυτών.
Άρθρο 158
Επιτροπή Επανεξέτασης τηςΔιοικητικής Διαίρεσης των Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού
1. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, συνιστά-
ται Επιτροπή Επανεξέτασης της Διοικητικής Διαίρεσης 
(Ε.Ε.Δ.Δ.) των Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού, η οποία αποτελεί γνωμο-
δοτικό όργανο προς τον Υπουργό Εσωτερικών, με έργο: 
α) τον εντοπισμό και την καταγραφή περιπτώσεων, όπου 
η διοικητική διαίρεση των Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού, όπως έχει 
διαμορφωθεί με βάση το άρθρο 1 του ν. 3852/2010 δεν 
ανταποκρίνεται στην αποτελεσματική εξυπηρέτηση των 
αναγκών των τοπικών κοινωνιών και δεν διασφαλίζει 
επαρκές επίπεδο πρόσβασης των πολιτών στις παρε-
χόμενες υπηρεσίες, σύμφωνα και με σχετικές αναφορές 
κοινωνικών φορέων των αντίστοιχων περιοχών ή και των 
ίδιων των Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού και β) την υποβολή εισήγησης 
στον Υπουργό Εσωτερικών για τον ανακαθορισμό της 
διοικητικής διαίρεσης των Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού, ως προς τις 
περιπτώσεις του προηγούμενου εδαφίου.
2. Μέλη της Ε.Ε.Δ.Δ. Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού είναι:α) ο Γενικός Γ ραμματέας του Υπουργείου Εσωτερικών 
ως Πρόεδρος,
β) ο Προϊστάμενος της Γενικής Διεύθυνσης Αποκέ-
ντρωσης και Τοπικής Αυτοδιοίκησης του Υπουργείου 
Εσωτερικών,
γ) ο Προϊστάμενος της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομι-
κών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και Αναπτυξιακής Πολιτικής 
του Υπουργείου Εσωτερικών,
δ) ένας (1) εκπρόσωπος από κάθε κόμμα με κοινοβου-
λευτική εκπροσώπηση,
ε) πέντε (5) εκπρόσωποι της Κεντρικής Ένωσης Δήμων 
Ελλάδας (ΚΕΔΕ),
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1170 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
στ) ένας (1) εκπρόσωπος του Ινστιτούτου Τοπικής Αυ-
τοδιοίκησης (ΙΤΑ),
ζ) ένας (1) εκπρόσωπος της Ελληνικής Εταιρείας Τοπι-
κής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (ΕΕΤΑΑ Α.Ε.) και
η) τρεις (3) εμπειρογνώμονες εγνωσμένου κύρους που 
διαθέτουν εξειδίκευση στα θέματα της τοπικής αυτοδιοί-
κησης και της περιφερειακής ανάπτυξης που ορίζονται από τον Υπουργό Εσωτερικών.
Τα μέλη της Ε.Ε.Δ.Δ. Ο.Τ.Α. α΄βαθμού των περιπτώσεων 
β΄ έως η΄ διορίζονται με τους αναπληρωτές τους, ύστερα 
από υπόδειξη των κατά περίπτωση αρμόδιων υπηρεσι-ών ή φορέων. Τον Πρόεδρο αναπληρώνει ο Προϊστάμε-νος της Γενικής Διεύθυνσης Αποκέντρωσης και Τοπικής Αυτοδιοίκησης του Υπουργείου Εσωτερικών.
3. Το έργο της Ε.Ε.Δ.Δ. Ο.Τ.Α. α΄βαθμού ολοκληρώνε-
ται εντός χρονικής διάρκειας δύο (2) ετών. Με απόφαση 
του Υπουργού Εσωτερικών μπορεί να παρατείνεται ο 
χρόνος διάρκειας του έργου. Η Ε.Ε.Δ.Δ. Ο.Τ.Α. α΄βαθμού 
υποστηρίζεται διοικητικά από υπαλλήλους οργανικής 
μονάδας της Γενικής Διεύθυνσης Αποκέντρωσης και 
Τοπικής Αυτοδιοίκησης του Υπουργείου Εσωτερικών, 
οι οποίοι ορίζονται στην απόφαση συγκρότησης.
Άρθρο 159
1. Το τρίτο και το τέταρτο εδάφιο της παρ. 3 του άρ-
θρου 13 του ν. 4369/2016 (Α΄ 33) αντικαθίστανται από τότε που ίσχυσαν, ως ακολούθως:
«Από την 1η Ιανουάριου 2019 και εφεξής, σε περί-
πτωση κένωσης των θέσεων που εμπίπτουν στο πεδίο 
εφαρμογής του άρθρου 8 καθ’ οιονδήποτε τρόπο, η 
πλήρωσή τους διενεργείται σύμφωνα με τις διατάξεις 
του άρθρου 8 του παρόντος νόμου. Οι θέσεις του προ-
ηγούμενου εδαφίου προκηρύσσονται εντός δύο (2) 
μηνών από την κένωσή τους. Μέχρι την ολοκλήρωση 
της διαδικασίας επιλογής και διορισμού, εφαρμόζονται οι διατάξεις που ίσχυαν κατά την 31η.12.2018. Θητείες που λήγουν παρατείνονται μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας επιλογής και διορισμού.».
2. Θέσεις που κενώθηκαν από την 1.1.2019 μέχρι την 
έναρξη ισχύος του παρόντος προκηρύσσονται εντός δύο 
(2) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος. Κατά τα 
λοιπά εφαρμόζονται τα οριζόμενα στην παράγραφο 1.
Άρθρο 160
Ρυθμίσεις Φαρμακείων και ΖητημάτωνΔημόσιας Υγείας
1. Επιτρέπεται στα ιδιωτικά φαρμακεία, στα πλαίσια 
της λειτουργίας τους ως Μονάδες Πρωτοβάθμιας Φρο-ντίδας Υγείας, ο αδειούχος φαρμακοποιός να προβαίνει 
στη διενέργεια εποχικού εμβολιασμού και στη χορήγηση 
αντιτετανικού ορού στους πολίτες, ύστερα από σχετική πιστοποίηση. Με απόφαση του Υπουργού Υγείας, ύστε-
ρα από γνώμη του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλ-
λόγου, καθορίζονται ειδικότερα οι όροι, προϋποθέσεις και η διαδικασία της προαναφερόμενης πιστοποίησης.
2. Σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών, που αφο-
ρούν σε περιοχές οι οποίες έχουν κηρυχθεί σε κατάστα-
ση έκτακτης ανάγκης, μπορεί να αποδίδεται η νόμιμη 
αποζημίωση στους συμβεβλημένους παρόχους του Εθνι-κού Οργανισμού Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.) 
για τη δαπάνη των χορηγηθέντων προς τους δικαιούχους 
περίθαλψης φαρμάκων και ειδών, ακόμη και εάν δεν 
υφίστανται τα απαιτούμενα πρωτότυπα παραστατικά 
είτε διότι έχουν απωλεσθεί είτε διότι έχουν καταστρα-
φεί συνεπεία της ανωτέρω φυσικής καταστροφής. Με 
απόφαση του Υπουργού Υγείας, μετά από γνώμη του 
Διοικητικού Συμβουλίου του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., ρυθμίζονται ειδι-
κότερα η διαδικασία, οι όροι, τα στοιχεία ή έγγραφα που 
θα υποβάλλονται, εκ των οποίων θα μπορεί να προκύψει 
η προαναφερόμενη δαπάνη και κάθε άλλη αναγκαία λε-
πτομέρεια για την εφαρμογή της παρούσας παραγρά-
φου, η οποία ισχύει και για φυσικές καταστροφές που 
έχουν συμβεί πριν τη δημοσίευση του παρόντος.
3. Το άρθρο 63 του ν. 3601/1928 (Α΄ 119) αντικαθί-
σταται ως εξής:
«1. Στην έδρα του Φαρμακευτικού Συλλόγου με τα 
περισσότερα μέλη κάθε Περιφέρειας της χώρας σύμ-
φωνα με το άρθρο 3 του ν. 3852/2010 (Α΄ 87) και με την 
επιφύλαξη της παραγράφου 2 ειδικά για την Περιφέρεια 
Αττικής, συνιστάται πενταμελές Πειθαρχικό Συμβούλιο, 
στην αρμοδιότητα του οποίου περιλαμβάνονται όλα τα 
μέλη των λειτουργούντων σε αυτήν φαρμακευτικών 
συλλόγων και το οποίο συγκροτείται:
Α. Από έναν εν ενεργεία Δικαστή και τον αναπληρω-
τή του, εκ των υπηρετούντων στο αρμόδιο Διοικητικό 
Πρωτοδικείο της έδρας του Φαρμακευτικού Συλλόγου 
με τα περισσότερα μέλη κάθε Περιφέρειας, ως Προέ-
δρου του Πειθαρχικού Συμβουλίου, ορίζομένου από το Τριμελές Συμβούλιο Διοίκησης ή τον Προϊστάμενο του 
Διοικητικού Πρωτοδικείου κατόπιν αιτήσεως του ως άνω 
Φαρμακευτικού Συλλόγου.
Β. Από τον Πρόεδρο του Φαρμακευτικού Συλλόγου 
με τα περισσότερα μέλη που λειτουργεί στην έδρα της Περιφέρειας, με τον νόμιμο αναπληρωτή του.
Γ . Από τρία (3) μέλη - φαρμακοποιούς, με τους αναπλη-
ρωματικούς τους, που προέρχονται από τους λειτουρ-
γούντες στην Περιφέρεια Φαρμακευτικούς Συλλόγους, 
εφόσον έχουν τα κατά το άρθρο 21 του παρόντος νόμου 
προσόντα και εκλέγονται κατά τις αρχαιρεσίες για την 
εκλογή της διοίκησή τους. Η παραπάνω εκλογή των τρι-
ών μελών, με τους αναπληρωματικούς τους, ενεργείται 
ως εξής: Στις περιφέρειες που λειτουργούν περισσότεροι 
από τέσσερις (4) Φαρμακευτικοί Σύλλογοι, οι τρεις σε 
μεγαλύτερη δύναμη μελών εκλέγουν από ένα (1) μέλος. 
Στις Περιφέρειες που λειτ ουργούν τρεις (3) Φαρμακευτι-
κοί Σύλλογοι εκλέγεται ένα μέλος από κάθε Σύλλογο. Στις 
Περιφέρειες που λειτου ργούν δύο (2) Φαρμακευτικοί 
Σύλλογοι, ο μεγαλύτερος σε αριθμό μελών εκλέγει δύο 
(2) μέλη και ο δεύτερος ένα (1) μέλος.
2. Ειδικά στην Περιφέρεια Αττικής συγκροτούνται δύο 
(2) Πειθαρχικά Συμβούλια, αποτελούμενα από πέντε (5) 
μέλη, ως εξής: I) Πειθαρχικό Συμβούλιο Φαρμακευτικού 
Συλλόγου Αττικής, με δικαιοδοσία στα μέλη του, που 
λειτουργούν φαρμακείο στις Περιφερειακές Ενότητες: 
α) Κεντρικού Τομέα Αθηνών, β) Βόρειου Τομέα Αθηνών, 
γ) Δυτικού Τομέα Αθηνών, δ) Νοτίου Τομέα Αθηνών, ε) 
Δυτικής Αττικής και στ) Ανατολικής Αττικής (άρθρο 3 
παρ. 3 περίπτωση Θ΄ του ν. 3852/2010) και II) Πειθαρχικό 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1171 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
Συμβούλιο Φαρμακευτικού Συλλόγου Πειραιά με δικαι-
οδοσία στα μέλη του, που λειτουργούν φαρμακείο στις Περιφερειακές Ενότητες Πειραιώς και Νήσων (άρθρο 3 
παρ. 3 περίπτωση Θ΄του ν. 3852/2010). Ill) Τα Πειθαρχικά 
Συμβούλια των Φαρμακευτικών Συλλόγων Αττικής και 
Πειραιώς συγκροτούνται: α) Από έναν εν ενεργεία Δικα-
στή, και τον αναπληρωτή του, εκ των υπηρετούντων στο 
Διοικητικό Πρωτοδικείο της έδρας του Φαρμακευτικού 
Συλλόγου, ως Προέδρου του Πειθαρχικού Συμβουλίου, 
οριζομένου από το Τριμελές Συμβούλιο Διοίκησης ή 
τον Προϊστάμενο του Διοικητικού Πρωτοδικείου κατό-πιν αιτήσεως του ως άνω Φαρμακευτικού Συλλόγου, β) 
από τον Πρόεδρο του Φαρμακευτικού Συλλόγου (και τον 
νόμιμο αναπληρωτή του) και γ) από τρία (3) μέλη κάθε Συλλόγου, με τους αναπληρωματικούς τους, που εκλέ-
γονται με τον ίδιο τρόπο που εκλέγεται η διοίκησή τους.
3. α) Χρέη Γ ραμματέα και πρακτικογράφου εκτελεί ένα 
από τα μέλη του Πειθαρχικού Συμβουλίου εκ περιτρο-
πής, που εκλέγεται από την ολομέλειά του, με απόλυτη πλειοψηφία.
β) Το Πειθαρχικό Συμβούλιο ευρίσκεται σε απαρτία 
όταν τα παρόντα μέλη είναι περισσότερα από τα απόντα.
γ) Οι αποφάσεις του Πειθαρχικού Συμβουλίου παίρ-
νονται με πλειοψηφία των παρόντων και σε περίπτωση 
ισοψηφίας η απόφαση είναι υπέρ του πειθαρχικά διω-
κομένου.
4. Το από τις διατάξεις του άρθρου 15 του ν. 1384/1938 
(Α΄ 362), προβλεπόμενο παράβολο για την κατάθεση 
έφεσης ενώπιον του Ανωτάτου Φαρμακευτικού Πειθαρ-
χικού Συμβουλίου ορίζεται στο ποσό των πεντακόσιων 
(500) ευρώ και κατατίθεται στον Φαρμακευτικό Σύλλογο 
της έδρας της Περιφερείας όπου λειτουργεί το Πειθαρ-
χικό Συμβούλιο. Το παράβολο επιστρέφεται στον ασκή-
σαντα την έφεση, αν αθωωθεί, και καταπίπτει υπέρ του Συλλόγου, αν απορριφθεί.
5. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υγείας και Οικο-
νομικών καθορίζεται η αποζημίωση ανά συνεδρίαση των 
μελών των Πειθαρχικών Συμβουλίων που προβλέπονται 
στις προηγούμενες παραγράφους.».
4. Τα υφιστάμενα έως τη δημοσίευση του παρόντος 
Πειθαρχικά Συμβούλια των Φαρμακευτικών Συλλόγων 
ανασυγκροτούνται με την προβλεπόμενη στην παρά-
γραφο 3 του παρόντος σύνθεση, δηλαδή με έναν εν 
ενεργεία Δικαστή, κατά τα ανωτέρω, ως Πρόεδρο του 
Πειθαρχικού Συμβουλίου, τον αντίστοιχο Πρόεδρο του 
Φαρμακευτικού Συλλόγου που λειτουργεί Πειθαρχικό, 
με τους νόμιμο αναπληρωτή του ως μέλος και τα αιρετά μέλη οι οποίοι έχουν ήδη εκλεγεί για τη συμμετοχή σε Πειθαρχικά Συμβούλια με τους νόμιμους αναπληρωτές 
τους έως τη λήξη της θητείας τους. Οι εκκρεμείς πειθαρ-
χικές υποθέσεις διαβιβάζον ται άμεσα στα συγκροτηθέ-
ντα ως άνω Πειθαρχικά Συμβούλια.
5. Το άρθρο 4 του ν. 3370/2005 (Α΄ 176) αντικαθίσταται 
ως εξής:
«Άρθρο 4
1. Οι δράσεις δημόσιας υγείας ασκούνται από την κε-
ντρική και την περιφερειακή διοίκηση, την αυτοδιοίκη-ση, τις μονάδες υγείας και κοινωνικής φροντίδας, στην κοινότητα και στους χώρους ομαδικής διαβίωσης και 
εργασίας και, γενικά, σε κάθε χώρο κοινωνικής δραστη-
ριότητας. Οι παρεμβάσεις της δημόσιας υγείας είναι επι-
στημονικά τεκμηριωμένες και ασκούνται με βάση τους 
κανόνες της βιοηθικής και της ιατρικής δεοντολογίας.
2. Για τη διενέργεια μαζικών προληπτικών ιατρικών 
πράξεων, συμπεριλαμβανομένων των εμβολιασμών, 
σε μετακινούμενους πληθυσμούς και ευπαθείς ομάδες, 
απαιτείται απόφαση έγκρισης του Γενικού Γ ραμματέα 
Δημόσιας Υγείας του Υπουργείου Υγείας. Με την εν 
λόγω απόφαση εγκρίνεται κατ’ ελάχιστο ο αριθμός των προσώπων, στα οποία αφορά η διενέργεια των πράξε-
ων αυτών, ο αριθμός και το είδος των φαρμακευτικών 
προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων των εμβολίων, του 
ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού, καθώς και ο τόπος και ο χρόνος που θα διενεργηθούν. Ως φορείς διενέργειας 
των ανωτέρω πράξεων μπορεί να είναι νομικά πρόσωπα 
δημοσίου δικαίου ή ιδιωτικού δικαίου που συνιστούν 
φορείς της γενικής κυβέρνησης, καθώς και νομικά 
πρόσωπα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, μεταξύ των 
οποίων και μη κυβερνητικές οργανώσεις, τα οποία περι-
λαμβάνουν στον καταστατικό τους σκοπό τις ανωτέρω 
δράσεις. Οι προαναφερόμενες πράξεις διενεργούνται 
πάντοτε από επαγγελματίες υγείας, που έχουν εκ του 
νόμου τη δυνατότητα της διενέργειάς τους, σύμφωνα 
με τους κανόνες της δεοντολογίας και τον προγραμματι-
σμό της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών ή του Εθνικού 
Συμβουλίου Δημόσιας Υγείας.
3. Με απόφαση του Υπουργού Υγείας εξειδικεύονται οι 
όροι, προϋποθέσεις και η διαδικασία για την έγκριση της 
προηγούμενης παραγράφου, οι φορείς και η διαδικασία 
συντονισμού και παρακολούθησης της διενέργειας των 
ανωτέρω πράξεων, η διαδικασία αντιμετώπισης εκτά-
κτων και απρόβλεπτων υγειονομικών καταστάσεων και 
κάθε άλλη λεπτομέρεια. Έως τη δημοσίευση της ως άνω 
απόφασης η διενέργεια των πράξεων της παραγράφου 2 
διενεργείται ύστερα από απόφαση έγκρισης του Γενικού 
Γ ραμματέα Δημόσιας Υγείας, σύμφωνα με τα οριζόμενα 
στην παράγραφο αυτή.».
Άρθρο 161
Τροποποίηση των νόμων 4052/2012 (Α΄ 41), 4512/2018 (Α΄ 5) και του ν.δ. 96/1973 (Α΄ 172)
1. Το τέταρτο εδάφιο της περίπτωσης στ΄ του άρθρου 
11 του ν. 4052/2012 (Α΄ 41), όπως αυτή προστέθηκε με το 
άρθρο 15 του ν. 4346/2015 (Α΄ 152) και τροποποιήθηκε 
με το άρθρο 73 του ν. 4509/2017 (Α΄ 201) αντικαθίσταται 
ως εξής:
«Για το έτος 2018, το όριο δαπανών των νοσοκομεί-
ων του ΕΣΥ, του ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» και των φαρμα-
κείων του ΕΟΠΥΥ για τη νοσοκομειακή φαρμακευτική 
δαπάνη, πέραν του οποίου εφαρμόζεται ο μηχανισμός 
αυτόματης επιστροφής (clawback), ορίζεται στα πεντα-
κόσια πενήντα εκατομμύρια (550.000.000,00) ευρώ, 
από τα οποία τετρακόσια πενήντα πέντε εκατομμύρια 
(455.000.000,00) ευρώ αφορούν στα νοσοκομεία του 
ΕΣΥ, δεκατρία εκατομμύρια (13.000.000,00) ευρώ αφο-ρούν στο ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» και ογδόντα δύο εκα-
τομμύρια (82.000.000,00) ευρώ αφορούν στα φαρμακεία 
του ΕΟΠΥΥ, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ.».
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1172 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
2. Στις περιπτώσεις α΄ έως ε΄ του άρθρου 11 του 
ν. 4052/2012 (Α΄ 41), όπου αναφέρεται η φράση «κάτο-
χος αδείας κυκλοφορίας (ΚΑΚ)» προστίθεται η φράση «ή 
φαρμακευτική εταιρεία».
3. Στο άρθρο 254 του ν. 4512/2018 (Α΄ 5) προστίθεται 
παράγραφος 7 ως εξής:
«7. Το Ινστιτούτο Φαρμακευτικής Έρευνας και Τεχνο-
λογίας (ΙΦΕΤ ΑΕ) αγοράζει για λογαριασμό των δημόσι-
ων νοσοκομείων φάρμακα, για τα οποία έχει προηγη-
θεί διαδικασία διαπραγμάτευσης και έχουν συναφθεί 
συμφωνίες με ΚΑΚ. Με κοινή απόφαση των Υπουργών 
Οικονομικών και Υγείας καθορίζονται ο τρόπος και η 
διαδικασία αγοράς των φαρμάκων και προμήθειας των 
δημοσίων νοσοκομείων, καθώς και κάθε άλλη σχετική 
λεπτομέρεια.».
4. Η παρ. 5 του άρθρου 17 του ν.δ. 96/1973 (Α΄ 172) 
αντικαθίσταται ως εξής:
«5. α) Στη διαμόρφωση των νέων τιμών, καθώς και στο 
σύστημα κοστολόγησης δεν θα αποτελούν στοιχεία δι-
αμόρφωσης κόστους τα χορηγούμενα χωρίς έγκριση 
του ΕΟΦ δείγματα, έξοδα συνεδρίων, δαπάνες πολυτε-λών διαφημιστικών εντύπων, προμήθειες μεσαζόντων, υπερτιμολογήσεις κ.λπ..
β) Τιμή του φαρμάκου αναφοράς εντός της περιόδου 
προστασίας των δεδομένων του και του φαρμάκου 
αναφοράς μετά τη λήξη της περιόδου προστασίας των 
δεδομένων του, σύμφωνα με τις διατάξεις της φαρμα-
κευτικής νομοθεσίας, ορίζεται ο μέσος όρος των δύο 
χαμηλότερων διαφορετικών τιμών των κρατών-μελών 
της Ευρωζώνης, και σε κάθε περίπτωση δεν μπορεί να 
είναι χαμηλότερη του Κόστους Ημερήσιας Θεραπείας 
που ορίζεται με απόφαση του Υπουργού Υγείας.
γ) Για τα φάρμακα αναφοράς εντός της περιόδου προ-
στασίας των δεδομένων τους και τα φάρμακα αναφοράς 
μετά τη λήξη της περιόδου προστασίας των δεδομένων 
τους που περιλαμβάνονται στο τελευταίο Δελτίο Τιμών που έχει δημοσιευθεί έως την έναρξη ισχύος του παρό-
ντος, η τιμή τους αυξάνεται μόνο εφόσον είναι χαμη-
λότερη, σύμφωνα με το ανωτέρω Δελτίο Τιμών, από τη 
χαμηλότερη τιμή των κρατών-μελών της Ευρωζώνης. 
Η αύξηση του προηγούμενου εδαφίου γίνεται σε κάθε 
ανατιμολόγηση έως 10% επί της τιμής του αμέσως προ-
ηγούμενου Δελτίου Τιμών με ανώτατο όριο τη χαμηλό-τερη τιμή των κρατών-μελών της Ευρωζώνης.
δ) Η τιμή των φαρμάκων αναφοράς εντός της περιό-
δου προστασίας των δεδομένων τους και των φαρμάκων 
αναφοράς μετά τη λήξη της περιόδου προστασίας των 
δεδομένων τους, που περιλαμβάνονται στο τελευταίο 
Δελτίο Τιμών που έχει δημοσιευτεί έως την έναρξη ισχύ-
ος του παρόντος, εφόσον είναι υψηλότερη, σύμφωνα με 
το ανωτέρω Δελτίο Τιμών του μέσου όρου των δύο χα-
μηλότερων διαφορετικών τιμών των κρατών-μελών της 
Ευρωζώνης, μειώνεται σε κάθε ανατιμολόγηση έως 10% 
επί της τιμής του αμέσως προηγούμενου Δελτίου Τιμών 
με κατώτατο όριο το μέσο όρο των δύο χαμηλότερων 
διαφορετικών τιμών των κρατών-μελών της Ευρωζώνης. 
Σε αυτήν την περίπτωση η τιμή του φαρμάκου δεν μπο-
ρεί να είναι μικρότερη από το Κόστος Ημερήσιας Θερα-
πείας που ορίζεται με απόφαση του Υπουργού Υγείας.ε) Η τιμή του γενοσήμου φαρμάκου ορίζεται στο 65% 
της τιμής των αντίστοιχου προϊόντος αναφοράς, σύμφω-
να με τις διατάξεις της φαρμακευτικής νομοθεσίας, μετά 
τη λήξη της περιόδου προστασίας των δεδομένων του, 
όπως αυτή διαμορφώνεται σύμφωνα με όσα ορίζονται 
στις παραγράφους 1 και 2 του παρόντος, και σε κάθε 
περίπτωση η τιμή δεν μπορεί να είναι χαμηλότερη του 
Κόστους Ημερήσιας Θεραπείας που ορίζεται με απόφα-
ση του Υπουργού Υγείας.
στ) Για να λάβει τιμή για πρώτη φορά ένα φάρμακο 
αναφοράς πρέπει να έχει τιμολογηθεί σε τουλάχιστον 
τρία κράτη μέλη της Ευρωζώνης. Οι καθορισμένες τιμές, 
όπως ορίζονται στις παραγράφους 1, 2 και 3 εφαρμόζο-νται αναδρομικά σε όλα τα φάρμακα, ανεξαρτήτως της 
ημερομηνίας έγκρισής τους. Με απόφαση του Υπουργού 
Υγείας καθορίζονται ειδικότερα οι λεπτομέρειες εφαρμο-
γής των διατάξεων της παρούσας παραγράφου.
ζ) Οι αιτήσεις, για τον καθορισμό των τιμών των φαρ-
μάκων, συνοδεύονται υποχρεωτικά από παράβολο το 
οποίο ορίζεται: α) στο ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ, 
αν πρόκειται για τον καθορισμό τιμής νέου φαρμάκου, 
ανά κωδικό του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΟΦ), 
β) στο ποσό των εκατόν πενήντα (150) ευρώ, αν πρό-
κειται για αύξηση της τιμής κυκλοφορούντος φαρμά-
κου, ανά κωδικό αριθμό συσκευασίας ΕΟΦ. Τα έσοδα 
που προέρχονται από την κατάθεση των παραβόλων 
περιέρχονται στον Κρατικό Προϋπολογισμό. Με κοινή 
απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Υγείας μπορεί 
να αναπροσαρμόζονται τα ποσά των παραβόλων της 
παρούσας παραγράφου.».
5. Οι παράγραφοι 1 έως 4 και το τέταρτο και πέμπτο 
εδάφιο της παρ. 5 του άρθρου 22 του ν.  4213/2013
(Α΄ 261) καταργούνται.
6. Κατά την πρώτη εφαρμογή της παραγράφου 4, αν η 
τιμή ενός γενοσήμου μειώνεται σε ποσοστό μεγαλύτερο 
από το 10% επί της τιμής του προηγούμενου δελτίου 
τιμών, όλα τα γενόσημα λαμβάνουν τιμή ίση με το 75% της τιμής του αντίστοιχου προϊόντος αναφοράς.
Άρθρο 162
Κινητές Ομάδες Υγείας (Κ.ΟΜ.Υ.)
Στον ν. 4461/2017 (Α΄ 38) προστίθεται άρθρο 106Α, 
ως εξής:
«Άρθρο 106Α
Συγκρότηση Κινητών Ομάδων Υγείας
1. Για την υποστήριξη και ενίσχυση του έργου που 
παρέχουν οι δημόσιες μονάδες παροχής υπηρεσιών 
πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας (Π.Φ.Υ.), συγκροτού-
νται Κινητές Ομάδες Υγείας (Κ.ΟΜ.Υ.). Με απόφαση του 
Υπουργού Υγείας, κατόπιν αιτιολογημένης εισήγησης της 
οικείας Δ.Υ.ΠΕ., εγκρίνεται η σύσταση των Κ.ΟΜ.Υ.. Με 
την ίδια απόφαση καθορίζονται ο αριθμός των Κ.ΟΜ.Υ. 
ανά Δ.Υ.ΠΕ. και ο δημόσιος φορέας παροχής υπηρεσιών 
υγείας (Φ.Π.Υ.Υ.), στον οποίο θα υπαχθούν λειτουργικά 
και με τον οποίο θα διασυνδεθούν (μονάδα αναφοράς).
2. Η Κ.ΟΜ.Υ. συγκροτείται με απόφαση της οικείας 
Δ.Υ.ΠΕ.. Στην απόφαση αυτή αναφέρεται η περιοχή ευθύ-
νης της, η ημερομηνία έναρξης λειτουργίας της, καθώς 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1173 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
και ο δημόσιος Φ.Π.Υ.Υ. αναφοράς της. Σε έναν Φ.Π.Υ.Υ. 
μπορεί να υπάγονται και να εδρεύουν μία ή περισσότε-ρες Κ.ΟΜ.Υ.. Έργο των Κ.ΟΜ.Υ. αποτελεί η παροχή υπη-
ρεσιών υγείας προσυμπτωματικού ελέγχου, καθώς και 
υπηρεσιών πρόληψης, αποκατάστασης και προαγωγής 
της υγείας σε πληθυσμούς δυσπρόσιτων ή απομονωμέ-
νων αγροτικών και ημιαστικών περιοχών.
3. Οι Κ.ΟΜ.Υ. στελεχώνονται από συγκεκριμένο αριθ-
μό επαγγελματιών υγείας και λοιπού προσωπικού, των 
παρακάτω ειδικοτήτων και κλάδων, με συμβάσεις ερ-
γασίας ορισμένου χρόνου, πλήρους και αποκλειστικής 
απασχόλησης: α) έναν (1) Οδοντίατρο (ΠΕ Οδοντιάτρων), 
β) έναν (1) επαγγελματία υγείας ΠΕ Νοσηλευτικής ή εν 
ελλείψει αυτού ΤΕ Νοσηλευτικής ή εν ελλείψει αυτού ΔΕ 
Βοηθών Νοσηλευτών, γ) έναν (1) επαγγελματία υγείας 
ΤΕ Επισκεπτών Υγείας, δ) έναν (1) επαγγελματία υγείας 
ΤΕ Μαιευτικής, ε) δύο (2) επαγγελματίες υγείας ΤΕ Ιατρι-
κών Εργαστηρίων, στ) έναν (1) επαγγελματία υγείας ΤΕ 
Φυσικοθεραπείας, ζ) έναν (1) υπάλληλο ΠΕ Διοικητικού/ 
Οικονομικού ή εν ελλείψει αυτού ΤΕ Διοίκησης Μονάδων 
Υγείας και Πρόνοιας ή εν ελλείψει αυτού έναν ΔΕ Διοικη-
τικών Γ ραμματέων και η) δύο (2) οδηγούς ΔΕ Οδηγών. Για 
τη διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας των Κ.ΟΜ.Υ., 
ο Διοικητής της οικείας Υ.ΠΕ. μπορεί να τις στελεχώνει 
και με προσωπικό από τους φορείς παροχής υπηρεσιών 
υγείας αρμοδιότητάς του. Κάθε Κ.ΟΜ.Υ. αποτελείται κατ’ 
ελάχιστον από τρία (3) άτομα, ήτοι ένα (1) ΔΕ Οδηγών 
και δύο (2) άτομα εκ των λοιπών ως άνω ειδικοτήτων.
4. α. Η πρόσληψη του προσωπικού της παραγράφου 
3 γίνεται με απόφαση του Διοικητή της οικείας Υ.ΠΕ., 
μετά από πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για 
την κάλυψη των αντίστοιχων θέσεων στις Κ.ΟΜ.Υ αρμο-
διότητάς της. Η πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος 
του προηγούμενου εδαφίου εκδίδεται από την οικεία 
Δ.Υ.ΠΕ. και εγκρίνεται από το Ανώτατο Συμβούλιο Επιλο-
γής Προσωπικού (Α.Σ.Ε.Π.). Στην πρόσκληση εκδήλωσης 
ενδιαφέροντος της κάθε Δ.Υ.ΠΕ. αναφέρονται αναλυτικά 
οι Κ.ΟΜ.Υ., η διαδικασία υποβολής των αιτήσεων και τα καθήκοντα του προσωπικού.
β. Με απόφαση του Υπουργού Υγείας καθορίζονται 
τα κριτήρια πρόσληψης, τα απαιτούμενα τυπικά προ-
σόντα και τυχόν πρόσθετα προσόντα κατά κλάδο και 
ειδικότητα, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετιζόμενο με 
τη διαδικασία της πρόσληψης του προσωπικού.
5. Το προσωπικό των Κ.ΟΜ.Υ. συνάπτει με τη Διοίκηση 
της οικείας Υ.ΠΕ. σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου 
ορισμένου χρόνου, πλήρους και αποκλειστικής απασχό-
λησης και τοποθετείται με απόφαση του Διοικητή της 
αρμόδιας Υ.ΠΕ..
6. Τα έξοδα για την εγκατάσταση και τη λειτουργία των 
Κ.ΟΜ.Υ., καθώς και της μισθοδοσίας του προσωπικού 
τους, που προσλαμβάνεται με τη διαδικασία της παρα-
γράφου 4 καλύπτονται, υπό τους όρους των Κανονισμών 
για τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία, 
από ενωσιακούς πόρους, στο πλαίσιο συγχρηματοδοτού-
μενου προγράμματος. Δικαιούχοι των Πράξεων για συγ-
χρηματοδούμενα έργα ορίζονται η Επιτελική Δομή ΕΣΠΑ 
του Υπουργείου Υγείας (ΕΔΕΥΠΥ) ή οι Δ.Υ.ΠΕ.. Οι Ο.Τ.Α. και 
τα Ν.Π.Δ.Δ.. αυτών μπορούν να παρέχουν στο προσωπικό που υπηρετεί στην Κ.ΟΜ.Υ. της περιοχής τους, είτε για όλη 
τη διάρκεια της σύμβασης εργασίας είτε κατ’ εξαίρεση 
για διανυκτέρευση, δωρεάν σίτιση, κατάλληλο κατάλυμα 
διαμονής ή και χρηματικά επιδόματα για την κάλυψη των 
αναγκών αυτών. Με κοινή απόφαση του Υπουργού Εσωτε-
ρικών, Οικονομίας και Ανάπτυξης και Υγείας καθορίζεται 
το πλαίσιο χρηματοδότησης και κάθε άλλο σχετικό θέμα που αφορά στη λειτουργία των Κ.Ο.Μ.Υ..».
Άρθρο 163Τροποποιήσεις του ν. 4498/2017 (Α΄ 172)
1. Στο τέταρτο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 7 του 
ν. 4498/2017 (Α΄ 172) μετά τις λέξεις «υπαλλήλους κλά-
δου ΠΕ» προστίθενται οι λέξεις «ή ΤΕ».
2. Στο άρθρο 7 του ν. 4498/2017 (Α΄ 172) προστίθεται, 
από την έναρξη ισχύος του, παράγραφος 4 ως εξής:
«4. Ειδικά για θέσεις του ιατρικού προσωπικού του 
Γ .Ν. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ, το Συμβούλιο Κρίσης και Επιλογής απαρτίζεται από:
α) τον πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου του νοσο-
κομείου ως πρόεδρο, με αναπληρωτή τον αντιπρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου,
β) τον πρόεδρο του Επιστημονικού Συμβουλίου του 
νοσοκομείου, με αναπληρωτή τον αντιπρόεδρο του Επι-
στημονικού Συμβουλίου,
γ) τρεις (3) ιατρούς, με βαθμό Διευθυντή/τριας ή Συ-
ντονιστή/στριας, οι οποίοι επιλέγονται με κλήρωση 
μεταξύ των Διευθυντών/Διευθυντριών ή Συντονιστών 
διευθυντών/διευθυντριών της ίδιας ειδικότητας με τους/
τις κάθε φορά κρινόμενους/κρινόμενες, με τους/τις 
αναπληρωτές/αναπληρώτριές τους και ελλείψει αυτών από ιατρούς άλλων βαθμών ίδιας ειδικότητας με τους/τις κρινόμενους/κρινόμενες ή, εάν ελλείπουν και αυτοί 
από ιατρούς κλάδου Ε.Σ.Υ. ομοειδούς ειδικότητας, από 
εκείνους που υπηρετούν σε νοσοκομεία αρμοδιότητας 
και εποπτείας της οικείας Δ.Υ.ΠΕ..».
3. Στο τέλος της παρ. 1 του άρθρου 8 του ν. 4498/2017 
προστίθεται εδάφιο ως εξής:
«Κατ’ εξαίρεση, εκδίδεται προκήρυξη μόνο για την 
πλήρωση των θέσεων του Γ .Ν.ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ, για τους/
τις υποψήφιους/ες των οποίων δεν ισχύουν τα αναφε-
ρόμενα στο προηγούμενο εδάφιο.».
4. Η παρ. 3 του άρθρου 8 του ν. 4498/2017 αντικαθί-
σταται ως εξής:
«3. Θέσεις για τις οποίες δεν έχει υποβληθεί υποψηφι-
ότητα ή οι επιλεγέντες έχουν αποποιηθεί τον διορισμό και δεν ακολουθούν άλλοι/άλλες στη σειρά κατάταξης, 
πληρούνται με νέα προκήρυξη, μετά από αίτημα της οι-
κείας Δ.Υ.ΠΕ., στην ίδια ή άλλη ειδικότητα και στον ίδιο ή άλλον φορέα αρμοδιότητάς της.».
5. Η διάταξη της παραγράφου 3 ισχύει και για τις θέ-
σεις που προκηρύχθηκαν και κρίθηκαν άγονες, για τους 
λόγους που αναφέρονται στην παρ. 3 του άρθρου 8 του ν. 4498/2017, μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος.
Άρθρο 164
Κεντρικό Συμβούλιο Υγείας (ΚΕ.Σ.Υ.)
1. Το άρθρο 2 του ν. 1278/1982 (Α΄ 105) αντικαθίσταται 
ως εξής:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1174 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
«Άρθρο 2
Σύνθεση ΚΕ.Σ.Υ.
1. Το Κεντρικό Συμβούλιο Υγείας (ΚΕ.Σ.Υ.) αποτελείται 
από τα εξής είκοσι εννέα (29) μέλη:
α) δύο (2) μέλη του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου 
(Π.Ι.Σ.) με τους αναπληρωτές τους, που ορίζονται με από-
φαση του Διοικητικού του Συμβουλίου,
β) ένα (1) μέλος της Ομοσπονδίας Ενώσεων Νοσοκο-
μειακών Γιατρών Ελλάδας (Ο.Ε.Ν.Γ .Ε.) με τον αναπληρω-τή του, που ορίζονται με απόφαση του Διοικητικού της 
Συμβουλίου,
γ) ένα (1) μέλος της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομο-
σπονδίας (Ε.Ο.Ο.) με τον αναπληρωτή του, που ορίζονται 
με απόφαση του Διοικητικού της Συμβουλίου,
δ) ένα (1) μέλος του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλ-
λόγου (Π.Φ.Σ.) με τον αναπληρωτή του, που ορίζονται με 
απόφαση του Διοικητικού του Συμβουλίου,
ε) ένα (1) μέλος της Ένωσης Νοσηλευτών Ελλάδος 
(Ε.Ν.Ε.) με τον αναπληρωτή του, που ορίζονται με από-φαση του Διοικητικού της Συμβουλίου,
στ) ένα (1) μέλος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ερ-
γαζομένων Δημοσίων Νοσοκομείων (Π.Ο.Ε.ΔΗ.Ν.) με 
τον αναπληρωτή του, που ορίζονται από το Γενικό της Συμβούλιο,
ζ) ένα (1) μέλος του Πανελλήνιου Συλλόγου Επισκε-
πτών- Επισκεπτριών Υγείας (Π.Σ.Ε.Υ.) με τον αναπληρω-
τή του, που ορίζονται με απόφαση του Διοικητικού του Συμβουλίου,
η) ένα (1) μέλος του Πανελλήνιου Συλλόγου Φυσι-
κοθεραπευτών (Π.Φ.Σ.) με τον αναπληρωτή του, που 
ορίζονται με απόφαση του Κεντρικού Διοικητικού του 
Συμβουλίου,
θ) ένα (1) μέλος με τον αναπληρωτή του, που αναδει-
κνύονται με κλήρωση μεταξύ εκπροσώπων που προτεί-
νονται από τους Συλλόγους Μαιών - Μαιευτών,
ι) ένα (1) μέλος με τον αναπληρωτή του, που ανα-
δεικνύονται με κλήρωση μεταξύ εκπροσώπων που 
προτείνονται από τις Πανελλήνιες Ενώσεις Χημικών, 
Βιοχημικών, Βιολόγων, Ακτινοφυσικών και Τεχνολόγων Εργαστηρίων,
ια) έναν (1) εκπρόσωπο του Εθνικού Οργανισμού Φαρ-
μάκων (Ε.Ο.Φ.) με τον αναπληρωτή του, που ορίζονται με 
απόφαση του Διοικητικού του Συμβουλίου,
ιβ) έναν (1) εκπρόσωπο του Εθνικού Οργανισμού Με-
ταμοσχεύσεων (Ε.Ο.Μ.) με τον αναπληρωτή του, που 
ορίζονται με απόφαση του Διοικητικού του Συμβουλίου,
ιγ) έναν (1) εκπρόσωπο του Εθνικού Κέντρου Αιμοδο-
σίας (Ε.ΚΕ.Α.) με τον αναπληρωτή του, που ορίζονται με απόφαση του Διοικητικού του Συμβουλίου,
ιδ) έναν (1) εκπρόσωπο του Εθνικού Οργανισμού Δη-
μόσιας Υγείας (Ε.Ο.Δ.Υ.) με τον αναπληρωτή του, που 
ορίζονται με απόφαση του Διοικητικού του Συμβουλίου,
ιε) έναν (1) εκπρόσωπο του Οργανισμού κατά των 
ναρκωτικών (Ο.ΚΑ.ΝΑ.) με τον αναπληρωτή του, που 
ορίζονται με απόφαση του Διοικητικού του Συμβουλίου,
ιστ) τον Πρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου του 
Εθνικού Οργανισμού Παροχής Υπηρεσιών Υγείας 
(Ε.Ο.Π.Υ.Υ.) με αναπληρωτή τον αντιπρόεδρο του Διοι-
κητικού Συμβουλίου,ιζ) έναν (1) εκπρόσωπο του Συντονιστικού Οργάνου 
των Περιφερειακών Διοικήσεων Τομέων Ψυχικής Υγείας 
(Πε.Δι.Το.Ψ.Υ.) με τον αναπληρωτή του, που ορίζονται 
από τον Υπουργό Υγείας,
ιη) τον Πρόεδρο της Επιτροπής Ελέγχου Προστασίας 
των Δικαιωμάτων των Ληπτών Υπηρεσιών Υγείας του 
Υπουργείου Υγείας με αναπληρωτή του τον Αντιπρόεδρο 
της Επιτροπής,
ιθ) τον Γενικό Διευθυντή Υπηρεσιών Υγείας του Υπουρ-
γείου Υγείας, με αναπληρωτή του τον προϊστάμενο της 
Διεύθυνσης ιατρών, επιστημόνων και επαγγελματιών 
υγείας,
κ) έναν (1) εκπρόσωπο της Ένωσης Περιφερειών Ελ-
λάδας με τον αναπληρωτή του, που ορίζονται από το 
Διοικητικό της Συμβούλιο,
κα) έναν (1) εκπρόσωπο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων 
Ελλάδας (Κ.Ε.Δ.Ε.) με τον αναπληρωτή του, που ορίζονται 
από το Διοικητικό της Συμβούλιο,
κβ) έναν (1) εκπρόσωπο των Σχολών Επιστημών Υγείας 
των Α.Ε.Ι. με τον αναπληρωτή του, που ορίζονται από τη 
Σύνοδο των Πρυτάνεων,
κγ) έναν (1) εκπρόσωπο της Εθνικής Σχολής Δημόσιας 
Υγείας (Ε.Σ.Δ.Υ.) με τον αναπληρωτή του, που ορίζονται με απόφαση της συνέλευσης των διδασκόντων της,
κδ) έναν (1) εκπρόσωπο των υγειονομικών υπηρεσιών 
των ενόπλων δυνάμεων με τον αναπληρωτή του, που 
ορίζονται από τον Αρχηγό του Γενικού Επιτελείου Εθνι-κής Άμυνας (Γ .Ε.ΕΘ.Α.),
κε) έναν (1) εκπρόσωπο των ληπτών υπηρεσιών υγείας 
με τον αναπληρωτή του, οι οποίοι κληρώνονται δημό-σια από την αρμόδια Υπηρεσία του Υπουργείου Υγείας 
μεταξύ των εκπροσώπων που προτείνουν οι σύλλογοι 
και οι ενώσεις ασθενών,
κστ) τρία (3) μέλη με τους αναπληρωτές τους, με εγνω-
σμένο επιστημονικό κύρος, εμπειρία συμμετοχής σε 
εθνικά ή ευρωπαϊκά όργανα ή επιτροπές με αντικείμενο 
τις πολιτικές υγείας και κοινωνική δραστηριότητα στον 
τομέα της παροχής υπηρεσιών υγείας, που ορίζονται 
από τον Υπουργό Υγείας.
2. Οι φορείς της παραγράφου 1 ορίζουν τους εκπρο-
σώπους τους στο ΚΕ.Σ.Υ. μέσα σε προθεσμία τριάντα 
(30) ημερών από την αποστολή σε αυτούς της σχετικής 
πρόσκλησης του Υπουργού Υγείας. Εάν η προθεσμία πα-
ρέλθει άπρακτη από τον φορέα, ο εκπρόσωπος ορίζεται 
από τον Υπουργό Υγείας.
3. α) Το ΚΕ.Σ.Υ. συγκροτείται με απόφαση του Υπουρ-
γού Υγείας και η θητεία των μελών του είναι τριετής.
β) Του ΚΕ.Σ.Υ. προΐστανται ο Πρόεδρος και ο Αντιπρό-
εδρος αυτού, οι οποίοι είναι ιατροί μέλη Δ.Ε.Π. ή ιατροί 
Ε.Σ.Υ. με βαθμό Διευθυντή, εγνωσμένου επιστημονικού 
κύρους, με εμπειρία συμμετοχής σε εθνικά ή ευρωπαϊκά 
όργανα ή επιτροπές με αντικείμενο τις πολιτικές υγείας 
και κοινωνική δραστηριότητα στον τομέα της παροχής 
υπηρεσιών υγείας. Ο Πρόεδρος και ο Αντιπρόεδρος, ο 
οποίος αναπληρώνει τον Πρόεδρο στα καθήκοντά του σε περίπτωση που ο τελευταίος απουσιάζει ή κωλύεται, 
εκλέγονται από την ολομέλεια του ΚΕ.Σ.Υ., με μυστική 
ψηφοφορία, μετά από πρόταση του Υπουργού Υγείας 
μεταξύ των ιατρών - μελών του ΚΕ.Σ.Υ..
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1175 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
Τα ίδια πρόσωπα δεν μπορούν να επανεκλεγούν στη 
θέση του Προέδρου ή/και του Αντιπροέδρου για περισ-σότερο από δύο συνεχόμενες θητείες.
γ) Με απόφαση του Υπουργού Υγείας μπορεί να κα-
θορίζεται ο τρόπος εσωτερικής λειτουργίας του ΚΕ.Σ.Υ. και των επιτροπών του και κάθε άλλο σχετικό θέμα.».
2. Οι παράγραφοι 2 και 3 του άρθρου 4 του ν. 1278/1982 
αντικαθίστανται ως εξής:
«2. Στο ΚΕ.Σ.Υ. συγκροτείται, με απόφαση του Υπουρ-
γού Υγείας, Εκτελεστική Επιτροπή, η οποία είναι επταμε-
λής και απαρτίζεται από: α) τον Πρόεδρο του ΚΕ.Σ.Υ. ως 
Πρόεδρο, β) τον Αντιπρόεδρο αυτού ως Αντιπρόεδρο, γ) 
τον Γενικό Διευθυντή Υπηρεσιών Υγείας του Υπουργείου 
Υγείας, δ) τον εκπρόσωπο του Ε.Ο.Δ.Υ. και ε) τρία (3) από 
τα υπόλοιπα μέλη του ΚΕ.Σ.Υ., από τα οποία το ένα είναι 
υποχρεωτικά εκπρόσωπος του Πανελλήνιου Ιατρικού 
Συλλόγου (Π.Ι.Σ.), τα οποία εκλέγονται με μυστική ψη-
φοφορία από την Ολομέλεια του ΚΕ.Σ.Υ..
3. Η Ολομέλεια του ΚΕ.Σ.Υ. συνέρχεται σε τακτική συ-
νεδρίαση κάθε δύο (2) μήνες και σε έκτακτη εφόσον 
ζητηθεί ενυπόγραφα από το ένα τρίτο (1/3) των μελών 
της, τα οποία στην αίτησή τους πρέπει να αναφέρουν 
τον προτεινόμενο από αυτά χρόνο συνεδρίασης και τα προς συζήτηση θέματα.
Η Εκτελεστική Επιτροπή (Ε.Ε.) συνεδριάζει τακτικά 
κάθε είκοσι (20) ημέρες και εκτάκτως εφόσον το ζητή-σουν ενυπόγραφα τρία (3) μέλη της, τα οποία στην αί-τησή τους πρέπει να αναφέρουν τον προτεινόμενο από 
αυτά χρόνο συνεδρίασης και τα προς συζήτηση θέματα. 
Η Εκτελεστική Επιτροπή καθορίζει την ημερήσια διάταξη 
των συνεδριάσεων της ολομέλειας, ορίζει τους αντίστοι-
χους εισηγητές και έχει την ευθύνη για την υλοποίηση 
των αποφάσεων που λαμβάνονται.».
3. Στο άρθρο 4 του ν. 1278/1982 προστίθεται παρά-
γραφος 6 ως εξής:
«6. Στο πλαίσιο του ΚΕ.Σ.Υ. συγκροτούνται με απόφαση 
του Υπουργού Υγείας και μετά από πρόταση της Ε.Ε.: α) μόνιμη επιτροπή συνεχιζόμενης ιατρικής εκπαίδευσης, 
αρμόδια για θέματα σχετικά με τις ειδικότητες και τις 
εξειδικεύσεις των ιατρών και των άλλων επιστημόνων, η οποία είναι ενδεκαμελής και έχει Πρόεδρο τον Πρόε-
δρο του ΚΕ.Σ.Υ. και β) επιτροπή αξιολόγησης υπηρεσιών 
υγείας, η οποία είναι εννεαμελής, με Πρόεδρο τον εκπρό-
σωπο της Ε.Σ.Δ.Υ. στο ΚΕ.Σ.Υ. και μέλη επιστήμονες με 
εξειδίκευση και εμπειρία στην αξιολόγηση των υπηρε-
σιών υγείας, καθώς και τον προϊστάμενο της Διεύθυνσης 
Στρατηγικού Σχεδιασμού του Υπουργείου Υγείας. Με την 
ίδια ή άλλη απόφαση του Υπουργού Υγείας εξειδικεύ-
ονται οι αρμοδιότητες και το έργο των επιτροπών της 
παρούσας παραγράφου, καθορίζονται τα μέλη και τα 
επιστημονικά και άλλα προσόντα αυτών, η διάρκεια της 
θητείας τους, η σύγκληση και λειτουργία τους, καθώς και 
κάθε άλλο σχετικό με αυτές θέμα. Τα μέλη των ανωτέρω 
επιτροπών δεν αμείβονται.».
4. Στο ΚΕ.Σ.Υ. περιέρχοντ αι οι αρμοδιότητες του Εθνι-
κού Οργανισμού Φαρμάκων (Ε.Ο.Φ.), που αφορούν την έγκριση της οργάνωσης ή χρηματοδότησης συνεδρίων ή σεμιναρίων από φαρμακευτικές βιομηχανίες ή εμπο-
ρικές επιχειρήσεις ή μέσω οποιασδήποτε διαφημιστι-κής ή άλλης επιχείρησης παροχής υπηρεσιών, οι οποίες 
προβλέπονται στο τέταρτο, πέμπτο και έκτο εδάφιο της 
παρ. 6 του άρθρου 16 του ν.δ. 96/1973 (Α΄ 172), όπως 
αυτή αντικαταστάθηκε με την παρ. 3 του άρθρου 31 του 
ν. 1316/ 1983 (Α΄ 3).
5. Οι αρμοδιότητες του ΚΕ.Σ .Υ. που αφορούν την έγκρι-
ση για διενέργεια ειδικών εξετάσεων, ειδικών θεραπει-
ών και ειδικών επεμβάσεων ασθενών περιέρχονται στο Ανώτατο Υγειονομικό Συμβούλιο (Α.Υ.Σ.).
Άρθρο 165
Επαναφορά διοικητικής και περιουσιακήςαυτοτέλειας σε νοσοκομεία του Ε.Σ.Υ.
1. α) Το ενιαίο και αυτοτελές Ν.Π.Δ.Δ.. με την επωνυμία 
«ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΡΟΔΟΥ «ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕ-
ΟΥ» - ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ - ΚΕΝΤΡΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΩ «ΙΠ-
ΠΟΚΡΑΤΕΙΟΝ» - ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ - ΚΕΝΤΡΟ ΥΓΕΙΑΣ 
ΚΑΛΥΜΝΟΥ «ΤΟ ΒΟΥΒΑΛΕΙΟ»» καταργείται. Η οργανική 
μονάδα της έδρας και οι αποκεντρωμένες οργανικές μο-
νάδες αυτού μετατρέπονται, η καθεμία, σε ανεξάρτητο 
νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.) του Ε.Σ.Υ., 
με την επωνυμία: α) «ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΡΟΔΟΥ 
«ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ»», β) «ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ - ΚΕΝΤΡΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΩ «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΝ»» και γ) «ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ - ΚΕΝΤΡΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΛΥΜΝΟΥ «ΤΟ ΒΟΥ-
ΒΑΛΕΙΟ»», τα οποία υπόκεινται στον έλεγχο και την επο-
πτεία του Διοικητή της 2ης Υγειονομικής Περιφέρειας 
Πειραιώς και Αιγαίου.
β) Το ενιαίο και αυτοτελές Ν.Π.Δ.Δ.. με την επωνυμία «ΓΕ-
ΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «ΜΑΜΑΤΣΕΙΟ»-«ΜΠΟΔΟΣΑΚΕΙΟ»» 
καταργείται. Η οργανική μονάδα της έδρας και η απο-
κεντρωμένη οργανική μονάδα αυτού μετατρέπονται, 
η καθεμία, σε ανεξάρτητο νομικό πρόσωπο δημοσίου 
δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.) του Ε.Σ.Υ., με την επωνυμία: α) «ΓΕΝΙΚΟ 
ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΚΟΖΑΝΗΣ «ΜΑΜΑΤΣΕΙΟ»» και β) «ΓΕΝΙ-
ΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΤΟΛΕΜΑΪΔΑΣ «ΜΠΟΔΟΣΑΚΕΙΟ»», 
τα οποία υπόκεινται στον έλεγχο και την εποπτεία του 
Διοικητή της 3ης Υγειονομικής Περιφέρειας Μακεδονίας.
γ) Το ενιαίο και αυτοτελές Ν.Π.Δ.Δ.. με την επωνυμία 
«ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΕΒΡΟΥ» 
καταργείται. Η οργανική μονάδα της έδρας και η απο-
κεντρωμένη οργανική μονάδα αυτού μετατρέπονται, 
η καθεμία, σε ανεξάρτητο νομικό πρόσωπο δημοσίου 
δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.) του Ε.Σ.Υ., με την επωνυμία: α) «ΠΑ-
ΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ-
ΠΟΛΗΣ» και β) «ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ», 
τα οποία υπόκεινται στον έλεγχο και την εποπτεία του 
Διοικητή της 4ης Υγειονομικής Περιφέρειας Μακεδονίας 
και Θράκης.
δ) Το ενιαίο και αυτοτελές Ν.Π.Δ.Δ.. με την επωνυμία 
«ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΛΑΡΙΣΑΣ» 
καταργείται. Η οργανική μονάδα της έδρας και η απο-
κεντρωμένη οργανική μονάδα αυτού μετατρέπονται, 
η καθεμία, σε ανεξάρτητο νομικό πρόσωπο δημοσίου 
δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.) του Ε.Σ.Υ., με την επωνυμία: α) «ΠΑ-
ΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΛΑΡΙΣΑΣ» και 
β) «ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΛΑΡΙΣΑΣ «ΚΟΥΤΛΙΜΠΑΝΕΙΟ & ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΕΙΟ»», τα οποία υπόκεινται στον έλεγχο 
και την εποπτεία του Διοικητή της 5ης Υγειονομικής Πε-
ριφέρειας Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1176 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
ε) Το ενιαίο και αυτοτελές Ν.Π.Δ.Δ.. με την επωνυμία 
«ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 
- ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «ΒΕΝΙΖΕΛΕΙΟ»» καταργείται. Η 
οργανική μονάδα της έδρας και η αποκεντρωμένη ορ-
γανική μονάδα αυτού μετατρέπονται, η καθεμία, σε ανε-
ξάρτητο νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.) 
του Ε.Σ.Υ., με την επωνυμία: α) «ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΓΕ-
ΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ» και β) «ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟ-
ΚΟΜΕΙΟ «ΒΕΝΙΖΕΛΕΙΟ - ΠΑΝΑΝΕΙΟ»», τα οποία υπόκει-νται στον έλεγχο και την εποπτεία του Διοικητή της 7ης Υγειονομικής Περιφέρειας Κρήτης.
2. α. Τα νοσοκομεία, αυτοτελή Ν.Π.Δ.Δ. της παραγρά-
φου 1, έχουν δικό τους προϋπολογισμό, αριθμό φορολο-
γικού μητρώου (Α.Φ.Μ.), πρωτόκολλο, σφραγίδα, αρχείο 
και δικά τους όργανα διοίκησης, εφαρμοζομένων των 
διατάξεων του άρθρου 7 του ν. 3329/2005 (Α΄ 81).
β. Οι Διοικητές, Αναπληρωτές Διοικητές και Διοικη-
τικά Συμβούλια των καταργούμενων ενιαίων Ν.Π.Δ.Δ. 
της παραγράφου 1 εξακολουθούν να ασκούν τα καθή-
κοντά τους ως διοικήσεις των αντίστοιχων ανεξάρτη-
των Ν.Π.Δ.Δ. της ίδιας παραγράφου, μέχρι το διορισμό 
των οργάνων διοίκησης αυτών, σύμφωνα με το άρθρο 
7 του ν. 3329/2005 σε συνδυασμό με το άρθρο 8 του 
ν. 4369/2016 (Α΄ 33).
γ. Κάθε νέο Ν.Π.Δ.Δ. της παραγράφου 1 καθίσταται 
ειδικός διάδοχος του καταργούμενου ενιαίου Ν.Π.Δ.Δ. 
της παραγράφου 1, του οποίου αποτελούσε οργανική 
μονάδα, σε οποιαδήποτε έννομη σχέση με τρίτους που 
το αφορά. Εάν δεν είναι δυνατός ο καθορισμός της ει-
δικής διαδοχής κατά το προηγούμενο εδάφιο, ειδικός 
διάδοχος στην έννομη σχέση καθίσταται το νομικό 
πρόσωπο που αποτελούσε πριν την έναρξη ισχύος του 
παρόντος την οργανική μονάδα της έδρας. Οι εκκρεμείς 
δίκες των καταργούμενων ενιαίων Ν.Π.Δ.Δ. συνεχίζονται 
από κοινού από τα νέα Ν.Π.Δ.Δ. της παραγράφου 1, που αποτελούσαν τις οργανικές μονάδες τους.
δ. Οι Υ4α/οικ. 123825, Υ4α/οικ.123778, Υ4α/οικ. 
123844, Υ4α/οικ. 123786 (Β΄ 3486/2012) και Υ4α/οικ. 
123900 (Β΄ 3499/2012) αποφάσεις των Υπουργών Οικο-
νομικών, Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής 
Διακυβέρνησης και Υγείας καταργούνται και επανέρχο-
νται σε ισχύ η Υ4α/83386/8/2010 (Β΄ 492) απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονι-κής Διακυβέρνησης, οι Υ4α/οικ. 39515/2012 (Β΄ 1152), 
Υ4α/οικ. 39165/2012 (Β΄ 1245), Υ4α/οικ. 39175/2012 (Β΄ 1259), Υ4α/οικ. 132969/2012 (Β΄ 1148), Υ4α/οικ. 
39504/2012 (Β΄ 1156), Υ4α/οικ. 121949/2012 (Β΄ 3431), 
Υ4α/οικ. 38856/2012 (Β΄ 1229), Υ4α/οικ. 39182/2012 
(Β΄ 1249), Υ4α/οικ. 39173/2012 (Β΄ 1251) και Υ4α/οικ. 
38867/2012 (Β΄ 1235) αποφάσεις των Υπουργών Οικο-
νομικών, Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής 
Διακυβέρνησης και Υγείας, όπως τροποποιήθηκαν.
3. α. Καταργείται η διασύνδεση των Ν.Π.Δ.Δ., νοσοκο-
μείων του Ε.Σ.Υ., «Γ .Ν. ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ «ΒΟΣΤΑΝΕΙΟ»» και 
«Γ .Ν.-Κ.Υ. ΛΗΜΝΟΥ», καθένα από τα οποία αποκτά πλήρη 
διοικητική αυτοτέλεια, διοικούμενο από δικό του Διοικη-
τή και Διοικητικό Συμβούλιο, σύμφωνα με τις διατάξεις 
του άρθρου 7 του ν. 3329/2005.
β. Μέχρι τον διορισμό των οργάνων διοίκησης των νο-
σοκομείων της περίπτωσης α΄, η διοίκησή τους ασκείται από τα υφιστάμενα κοινά όργανα διοίκησης του καθε-
στώτος διασύνδεσης.
Άρθρο 166
Εξετάσεις για απόκτηση ιατρικής ειδικότητας
1. Οι παράγραφοι 1, 2, 3 και 4 του άρθρου 10 του
ν.δ. 3366/1955 (Α΄ 258) αντικαθίστανται ως εξής:
«1. Για την απόκτηση ιατρικής ειδικότητας καθορίζε-
ται σύστημα πανελλαδικών εξετάσεων, με εξεταστικά 
κέντρα στους Νομούς Αττικής και Θεσσαλονίκης. Στα 
εξεταστικά κέντρα του Νομού Αττικής εξετάζονται οι 
ιατροί, που έχουν εκπαιδευτεί στα νοσηλευτικά ιδρύματα 
της Στερεάς Ελλάδας, Πελοποννήσου, Ζακύνθου, Κεφαλ-
ληνίας, νήσων Βορείου και Βορειοανατολικού Αιγαίου, 
Κυκλάδων, Δωδεκανήσου και Κρήτης. Στα εξεταστικά 
κέντρα του Νομού Θεσσαλονίκης εξετάζονται οι ιατροί, 
που έχουν εκπαιδευτεί στα νοσηλευτικά ιδρύματα της 
Μακεδονίας, Θράκης, Ηπείρου, Θεσσαλίας, Κέρκυρας 
και Λευκάδας.
2. Οι εξετάσεις διενεργούνται από τριμελείς εξεταστι-
κές επιτροπές για κάθε ειδικότητα, οι οποίες έχουν μο-νοετή θητεία και ορίζονται με απόφαση του Υπουργού Υγείας, μετά από γνώμη του ΚΕ.Σ.Υ.. Οι εξεταστικές επι-τροπές αποτελούνται από ένα τουλάχιστον μέλος ΔΕΠ, ως Πρόεδρο, με τον αναπληρωτή του και δύο μέλη με 
βαθμό Συντονιστή Διευθυντή ή Διευθυντή Ε.Σ.Υ. με τους 
αναπληρωτές τους, όλοι της ίδιας ειδικότητας με την εξε-
ταζόμενη. Τόσο τα τακτικά όσο και τα αναπληρωματικά 
μέλη των επιτροπών υπηρετούν σε νοσοκομειακές μονά-
δες που χορηγούν είτε μερικό είτε πλήρη χρόνο άσκησης 
στην αντίστοιχη ειδικότητα.
Σε περίπτωση έλλειψης μελών ιατρικών ειδικοτήτων 
ορίζονται ως μέλη ιατροί ειδικότητας των επιμέρους 
εκπαιδευτικών σταδίων της προς εξέταση ειδικότητας.
Ως γραμματείς των εξεταστικών επιτροπών ορίζονται, 
με απόφαση του Υπουργού Υγείας, δημόσιοι διοικητικοί 
υπάλληλοι, οι οποίοι υπηρετούν στην έδρα των προέ-
δρων των επιτροπών και προτείνονται από αυτούς.
3. Οι υποψήφιοι υποβάλλονται σε γραπτή και προφορι-
κή δοκιμασία. Στην προφορική δοκιμασία υποβάλλονται 
μόνον εάν έχουν επιτύχει στη γραπτή δοκιμασία τουλά-χιστον με βαθμό που αντιστοιχεί στον βαθμό πέντε (5), 
ο οποίος αποτελεί τη βάση της βαθμολογικής κλίμακας 
μηδέν έως δέκα (0-10). Ο ιατρός που αποτυγχάνει στην 
προφορική εξέταση, σε επόμενη εξεταστική περίοδο 
συμμετέχει μόνον στην προφορική δοκιμασία.
Στον τίτλο της ειδικότητας αναγράφεται ο χαρακτηρι-
σμός του βαθμού επιτυχίας του ιατρού στην προφορική 
δοκιμασία (καλώς, λίαν καλώς, άριστα).
4. α) Οι εξεταστικές περίοδοι ορίζονται σε τέσσερις (4) 
τον χρόνο, τους μήνες Φεβρουάριο, Μάιο, Σεπτέμβριο 
και Δεκέμβριο. Οι εξετάσεις διενεργούνται μέσα στο δεύ-
τερο δεκαήμερο κάθε εξεταστικής περιόδου, σε ημέρες 
και ώρες που ορίζονται κάθε φορά από τον Πανελλήνιο 
Ιατρικό Σύλλογο, μετά από γνώμη της αντίστοιχης εξε-
ταστικής επιτροπής, και δημοσιοποιούνται από αυτόν.
β) Οι υποψήφιοι υποβάλλουν τις αιτήσεις συμμετοχής 
τους στις εξετάσεις στον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο 
τουλάχιστον είκοσι (20) ημέρες πριν την έναρξη της εξε-
ταστικής περιόδου.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1177 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
γ) Οι εξετάσεις διενεργούνται στην έδρα του προέδρου 
της κάθε εξεταστικής επιτροπής.
δ) Κάθε άλλο θέμα σχετικό με τη διενέργεια των εξετά-
σεων μπορεί να ρυθμίζεται με απόφαση του Υπουργού 
Υγείας.».
2. Η παρ. 6 του άρθρου 10 του ν.δ. 3366/1955 (Α΄ 258) 
αντικαθίσταται ως εξής:
«6. Στους ειδικευόμενους ιατρούς, οι οποίοι εκπαι-
δεύονται σε νοσηλευτικά ιδρύματα που βρίσκονται 
εκτός των Νομών Αττικής και Θεσσαλονίκης, καταβάλ-
λεται, εντός του τελευταίου τριμήνου της εκπαίδευσής 
τους, από το νοσοκομείο εκπαίδευσής τους επίδομα 
ποσού εκατόν πενήντα (150) ευρώ για την κάλυψη των 
κάθε φύσης εξόδων τους για τη συμμετοχή τους στις 
εξετάσεις απόκτησης του τίτλου ειδίκευσης. Το επί-
δομα αυτό, το οποίο βαρύνει τον προϋπολογισμό του Υπουργείου Υγείας, μπορεί να αναπροσαρμόζεται με 
κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Υγεί-
ας και καταβάλλεται σε κάθε ειδικευόμενο μία φορά 
μόνον, για την πρώτη εξεταστική περίοδο στην οποία 
αυτός λαμβάνει μέρος. Ο υποψήφιος που αποτυγχάνει 
στις εξετάσεις δεν δικαιούται του ανωτέρω επιδόματος 
για τις επόμενες της πρώτης φοράς συμμετοχής του 
σε αυτές.
Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και 
Υγείας ρυθμίζεται η διαδικασία, ο τρόπος καταβολής και 
κάθε άλλο θέμα σχετικό με την καταβολή του επιδόμα-τος της παρούσας παραγράφου.».
3. Η ισχύς των διατάξεων του παρόντος αρχίζει από 
την έναρξη ισχύος της κοινής απόφαση των Υπουργών 
Οικονομικών και Υγείας του τελευταίου εδαφίου της παρ. 
6 του άρθρου 10 του ν.δ. 3366/1955.
Άρθρο 167
1. Στην παρ. 2 του άρθρου 8 του ν. 4558/2018 (Α΄ 140) 
προστίθεται, από την έναρξη ισχύος της, περίπτωση γ΄ ως εξής:
«γ) Οι διατάξεις της περίπτωσης Α΄ ισχύουν και για τους 
υπηρετούντες στο Ε.ΚΕ.Α., αν εξαρτήτως του βαθμού που 
κατέχουν.».
2. Στο δεύτερο εδάφιο της περίπτωσης ε΄ της παρ. 1 
του άρθρου 8 του ν. 3984/2011 (Α΄ 150), όπως αντικατα-
στάθηκε με την παρ. 1 του άρθρου 260 του ν. 4512/2018 
(Α΄ 5), οι λέξεις «του κατά τόπον αρμόδιου Πρωτοδικεί-
ου» αντικαθίστανται με τις λέξεις «ή τον Δικαστή που 
διευθύνει το κατά τόπον αρμόδιο Πρωτοδικείο».
Άρθρο 168
Στελέχωση δομών παροχής υπηρεσιών υγείας
1. Για τη βελτίωση της λειτουργίας και των παρεχόμε-
νων υπηρεσιών των δομών Πρωτοβάθμιας Φροντίδας 
Υγείας του Εθνικού Συστήματος Υγείας (Ε.Σ.Υ.) και των 
Κέντρων Φυσικής Ιατρικής και Αποκατάστασης, συνι-
στώνται στις Υγειονομικές Περιφέρειες (Υ.ΠΕ.) της χώ-
ρας σαράντα πέντε (45) συνολικά θέσεις ειδικευμένων 
ιατρών του κλάδου Ε.Σ.Υ. για τη στελέχωση δομών της 
Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (Π.Φ.Υ.), και σαρά-
ντα δύο (42) συνολικά θέσεις ειδικότητας Φυσικής και 
Ιατρικής Αποκατάστασης αντίστοιχα, πέραν των υφι-σταμένων οργανικών θέσεων. Η κατανομή των θέσεων 
αυτών, ανά πλήθος και ειδικότητα, στις Υ.ΠΕ. γίνεται με 
κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, Υγείας και 
Διοικητικής Ανασυγκρότησης, η οποία εκδίδεται μετά 
από εισήγηση του Κεντρικού Συμβουλίου Υγειονομικών 
Περιφερειών (ΚΕ.Σ.Υ.ΠΕ.) με βάση τις ανάγκες των Υγειο-
νομικών Περιφερειών και δημοσιεύεται στην Εφημερίδα 
της Κυβερνήσεως.
2. Για τις ανάγκες της στελέχωσης, της βελτίωσης της 
λειτουργίας και των παρεχόμενων υπηρεσιών του Ειδι-
κού Κέντρου Υγείας Κρατουμένων Κορυδαλλού συνι-
στώνται στη 2η Υ.ΠΕ. οι παρακάτω θέσεις κατά κλάδο, 
βαθμό, κατηγορία και ειδικότητα:
α. Ιατροί και οδοντίατροι κλάδου ΕΣΥ: επτά (7) θέσεις 
ειδικότητας Γενικής Ιατρικής, τρεις (3) θέσεις ειδικότητας 
Παθολογίας, δύο (2) θέσεις ειδικότητας Ακτινοδιαγνω-
στικής, δύο (2) θέσεις ειδικότητας Βιοπαθολογίας, μία (1) 
θέση ειδικότητας Πνευμονολογίας, μία (1) θέση ειδικότη-
τας Οφθαλμολογίας, μία (1) θέση ειδικότητας Ορθοπεδι-
κής, μία (1) θέση ειδικότητας Καρδιολογίας, μία (1) θέση 
ειδικότητας Νευρολογίας, μία (1) θέση ειδικότητας Ουρο-
λογίας, μία (1) θέση ειδικότητας Ωτορινολαρυγγολογίας, 
δύο (2) θέσεις Οδοντιάτρων, μία (1) θέση Ψυχιάτρου, μία 
(1) θέση ειδικότητας Χειρουργού, και
β. Λοιπό Προσωπικό: μία (1) θέση ΠΕ Φαρμακοποιών, 
δύο (2) θέσεις ΔΕ Βοηθών Φαρμακείου και μία (1) θέση ΤΕ Φυσικοθεραπείας.
Άρθρο 169
Προσθήκη φορέωνγια την υλοποίηση δράσεωντων άρθρων 30-35 του ν. 4139/2013 (Α΄ 74)
Στο άρθρο 51 του ν. 4139/2013 (Α΄ 74) προστίθενται 
περιπτώσεις 6 και 7 ως εξής:
«6) Γενικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων Γ . Χατζηκώστα (ΓΝΙ)
7) Γενικό Νοσοκομείο Κέρκυρας «Αγία Ειρήνη» (ΓΝΚ)»».
Άρθρο 170
Δαπάνες της Κεντρικής Υπηρεσίας του Υπουργείου 
Υγείας, που πραγματοποιήθηκαν τα έτη 2010, 2011, 2012 
και 2018 για παροχή υπηρεσιών πρόσβασης σε νομικές 
υπηρεσίες μέσω διαδικτύου, οι οποίες δεν έχουν πληρω-
θεί επειδή δεν τηρήθηκαν οι κείμενες περί αναλήψεως υποχρεώσεων και περί προμηθειών του Δημοσίου δια-
τάξεις, θεωρούνται νόμιμες και μπορούν να εκκαθαρι-
σθούν σε βάρος των πιστώσεων του προϋπολογισμού 
του Υπουργείου Υγείας του τρέχοντος ή του επόμενου 
οικονομικού έτους, με την έκδοση των σχετικών αποφά-
σεων ανάληψης, εφόσον αυτές δεν έχουν εκδοθεί, εφαρ-
μοζομένων κατά τα λοιπά των διατάξεων του άρθρου 91 
του ν. 4270/2014 (Α΄ 143), με τον όρο ότι πληρούνται οι 
λοιπές προϋποθέσεις νομιμότητας και κανονικότητας 
αυτών.
Άρθρο 171
Μηνιαίες αποδοχέςδιοικητών νοσοκομείων Ε.Σ.Υ.
Μετά το δεύτερο εδάφιο της παρ. 7 του άρθρου 7 του 
ν. 3329/2005 (Α΄ 81) προστίθεται εδάφιο ως εξής:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1178 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
«Το ίδιο ισχύει και για τους διοικητές των διασυνδε-
όμενων νοσοκομείων, από την ημερομηνία που αυτά 
ενοποιήθηκαν και άρχισαν να αποτελούν ενιαία και αυ-
τοτελή Ν.Π.Δ.Δ..».
Άρθρο 172
α) Από την παρ. 1 του άρθρου 12 του ν. 3984/2011, 
απαλείφεται η φράση «και γνώμη του ΚΕΣΥ».
β) Από την παρ. 2 του άρθρου 15 του ν. 3984/2011 
απαλείφεται η φράση «και γνώμη του ΚΕΣΥ».
γ) Από την παρ. 6 του άρθρου 19 του ν. 3984/2011 
απαλείφεται η φράση «και γνώμη του ΚΕΣΥ».
δ) Από την παρ. 5 του άρθρου 48 του ν. 3984/2011 
απαλείφεται η φράση «και γνώμη του ΚΕΣΥ».
ε) Από την παρ. 6 του άρθρου 48 του ν. 3984/2011 
απαλείφεται η φράση «ή του ΚΕΣΥ».
στ) Από την παρ. 4 του άρθρου 51 του ν. 3984/2011, 
όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 56 του ν. 4368/2016, απαλείφεται η φράση «και του ΚΕΣΥ».
ζ) Από την παρ. 2 του άρθρου 53 του ν. 3984/2011 
απαλείφεται η φράση «και γνώμη του ΚΕΣΥ».
η) Από την παρ. 2 του άρθρου 54 του ν. 3984/2011 
απαλείφεται η φράση «και γνώμη του ΚΕΣΥ».
θ) Από την παρ. 2 του άρθρου 55 του ν. 3984/2011 
απαλείφεται η φράση «και γνώμη του ΚΕΣΥ».
ι) Από την παρ. 3 του άρθρου 57 του ν. 3984/2011 απα-
λείφεται η φράση «και γνώμη του ΚΕΣΥ».
ια) Από την παρ. 4 του άρθρου 57 του ν. 3984/2011 
απαλείφεται η φράση «και γνώμη του ΚΕΣΥ».
Άρθρο 173
Στις άγονες και προβληματικές περιοχές Α΄ κατηγο-
ρίας της περίπτωσης Α΄ της παρ. 1 του άρθρου 1 του 
π.δ. 131/1987 (Α΄ 73) προστίθεται η Νάουσα του Νομού 
Ημαθίας.
Άρθρο 174
Οι εφημερίες του επιστημονικού προσωπικού του Βιο-
χημικού τμήματος του Γενικού Νοσοκομείου Αττικής «Σι-
σμανόγλειο -Αμαλία Φλέμιγκ», που πραγματοποιήθηκαν 
τα έτη 2014 και 2015, σε εφαρμογή των εγκεκριμένων 
από το Επιστημονικό Συμβούλιο του νοσοκομείου προ-γραμμάτων εφημεριών, οι οποίες δεν εκκαθαρίστηκαν 
και δεν αποζημιώθηκαν, είναι νόμιμες και δύνανται να 
αποζημιωθούν, κατά παρέκκλιση κάθε άλλης διάταξης νόμου, από ίδια έσοδα του φορέα για το έτος 2019.Άρθρο 175
α) Στην παρ. 2 του άρθρου 74 του ν. 4461/2017 (Α΄ 38) 
προστίθεται περίπτωση δ΄ ως εξής:
«δ) των Σχολών ή Τμημάτων Εργοθεραπείας ΑΕΙ».
β) Το τελευταίο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 74 
του ν. 4461/2017 αντικαθίσταται ως εξής: «Όλοι οι υπό 
στοιχεία α΄ έως δ΄ εργοθεραπευτές υποχρεούνται να 
εγγραφούν στον Σύλλογο σύμφωνα με τους όρους του παρόντος.».
Άρθρο 176
Θεωρούνται νόμιμες οι δαπάνες που καταβλήθηκαν 
έως τη δημοσίευση του παρόντος για πραγματική απα-
σχόληση των πάσης φύσεως εργαζομένων των δημόσι-ων νοσοκομείων και των πρωτοβάθμιων μονάδων των 
Δ.Υ.ΠΕ., εποπτείας του Υπουργείου Υγείας, των οποίων οι 
συμβάσεις ορισμένου χρόνου παρατάθηκαν καθ’ υπέρ-
βαση του προβλεπόμενου χρονικού ορίου του π.δ. 164/ 
2004. Τα σχετικά χρηματικά ποσά που έχουν καταβληθεί 
δεν αναζητούνται και δεν καταλογίζονται σε βάρος των 
Διοικητών ή Υποδιοικητών ή των μελών του Διοικητικού 
Συμβουλίου των Δ.Υ.ΠΕ., των δημοσίων νοσοκομείων 
και των υπαλλήλων των Οικονομικών Υπηρεσιών τους, στους οποίους και δεν επιβάλλονται οποιοσδήποτε φύ-
σης πειθαρχικές, ποινικές ή διοικητικές κυρώσεις που 
σχετίζονται με την καταβολή των ως άνω δαπανών.
Άρθρο 177
α) Οι πρόσθετες εφημερίες, η ημερήσια αποζημίω-
ση και τα οδοιπορικά ιατρικού και λοιπού προσωπικού 
του ΚΘ-ΓΝ-ΚΥ Λέρου για τα έτη 2014 έως 2016 που δεν 
αποζημιώθηκαν, είναι νόμιμες και δύνανται να αποζη-
μιωθούν κατά παρέκκλιση κάθε άλλης διάταξης νόμου, 
από ίδια έσοδα του φορέα για το έτος 2019.
β) Η ημερήσια αποζημίωση και τα οδοιπορικά υπαλ-
λήλων της 2ης Δ.Υ.ΠΕ., που κλήθηκαν να καλύψουν τις 
ανάγκες του ΚΘ-ΓΝ-ΚΥ Λέρου το 2018, είναι νόμιμες και 
δύνανται να αποζημιωθούν κατά παρέκκλιση κάθε άλλης 
διάταξης νόμου, από ίδια έσοδα του ΚΘ-ΓΝ-ΚΥ Λέρου 
για το έτος 2019.
Άρθρο 178
Έναρξη ισχύος
Η ισχύς του παρόντος νόμου αρχίζει από τη δημοσί-
ευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εκτός εάν ορίζεται διαφορετικά στις επιμέρους διατάξεις.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1179 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1180 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1181 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1182 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1183 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1184 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1185 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1186 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1187 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1188 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1189 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1190 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1191 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1192 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1193 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1194 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1195 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1196 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1197 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
ΕΦΗΒΩΝ
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1198 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1199 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1200 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1201 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1202 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1203 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1204 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1205 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1206 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1207 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1208 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1209 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1210 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1211 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1212 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1213 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1214 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1215 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1216 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1217 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1218 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1219 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1220 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1221 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1222 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1223 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1224 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1225 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1226 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1227 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1228 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1229 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1230 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1231 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1232 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1233 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1234 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1235 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1236 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1237 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1238 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1239 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1240 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1241 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1242 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1243 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1244 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1245 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1246 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1247 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1248 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1249 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1250 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1251 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1252 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1253 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1254 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1255 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1256 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1257 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1258 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1259 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1260 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1261 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1262 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1263 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1264 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1265 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1266 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1267 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1268 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1269 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1270 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1271 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1272 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1273 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1274 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1275 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1276 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1277 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1278 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1279 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1280 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1281 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1282 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
188
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1283 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1284 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1285 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1286 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1287 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1288 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1289 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1290 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1291 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1292 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1293 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1294 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1295 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1296 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1297 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1298 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1299 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1300 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1301 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1302 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1303 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1304 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1305 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1306 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1307 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1308 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1309 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1310 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1311 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1312 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1313 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1314 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1315 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1316 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1317 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019

1318 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
Παραγγέλλομε τη δημοσίευση του παρόντος στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και την εκτέλεσή του ως νόμου 
του Κράτους.
Αθήνα, 8 Μαρτίου 2019
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας
ΠΡΟΚΟΠΙΟΣ Β. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ
Οι Υπουργοί
Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης  
και Υπουργός  Αναπληρωτής ΥπουργόςΟικονομίας και Ανάπτυξης Εσωτερικών Οικονομίας και Ανάπτυξης
ΙΩΑΝΝΗΣ ΔΡΑΓΑΣΑΚΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΧΑΡΙΤΣΗΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ ΠΙΤΣΙΟΡΛΑΣ
Υφυπουργός Αναπληρωτής Υπουργός  Παιδείας, ΈρευναςΟικονομίας και Ανάπτυξης Εθνικής Άμυνας  και Θρησκευμάτων
ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ ΓΙΑΝΝΑΚΙΔΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΡΗΓΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΓΑΒΡΟΓΛΟΥ
 Αναπληρώτρια Υπουργός ΥφυπουργόςΕργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης
και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης
ΕΥΤΥΧΙΑ ΑΧΤΣΙΟΓΛΟΥ ΘΕΑΝΩ ΦΩΤΙΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ
 Δικαιοσύνης, Διαφάνειας καιΠροστασίας του Πολίτη Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Οικονομικών
ΟΛΓΑ ΓΕΡΟΒΑΣΙΛΗ ΜΙΧΑΗΛ ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ ΕΥΚΛΕΙΔΗΣ ΤΣΑΚΑΛΩΤΟΣ
Αναπληρωτής Υπουργός Υφυπουργός Οικονομικών Οικονομικών Υγείας
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΧΟΥΛΙΑΡΑΚΗΣ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΠΑΠΑΝΑΤΣΙΟΥ ΑΝΔΡΕΑΣ ΞΑΝΘΟΣ
Αναπληρωτής Υπουργός Υγείας Διοικητικής Ανασυγκρότησης Πολιτισμού και Αθλητισμού
ΠΑΥΛΟΣ ΠΟΛΑΚΗΣ Μ ΑΡΙΑ-ΕΛΙΖΑ ΞΕΝΟΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΜΥΡΣΙΝΗ ΖΟΡΜΠΑ
  Τουρισμού κ.α.α.
   Υπουργός Δικαιοσύνης, Αγροτικής Ανάπτυξης Διαφάνειας και ΑνθρωπίνωνΠεριβάλλοντος και Ενέργειας και Τροφίμων Δικαιωμάτων
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΤΑΘΑΚΗΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΑΡΑΧΩΒΙΤΗΣ ΜΙΧΑΗΛ ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ
 
Θεωρήθηκε και τέθηκε η Μεγάλη Σφραγίδα του Κράτους.
Αθήνα, 8 Μαρτίου 2019
Ο επί της Δικαιοσύνης Υπουργός
ΜΙΧΑΗΛ ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1320 Τεύχος Α’ 43/09.03.2019
*01000430903190228*Ταχυδρομική Διεύθυνση:  Καποδιστρίου 34, τ.κ. 10432, Αθήνα
ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ: 210 5279000 - fax: 210 5279054
ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΚΟΙΝΟΥ 
Πωλήσεις - Συνδρομές:  (Ισόγειο, τηλ. 210 5279178 - 180)
Πληροφορίες:  (Ισόγειο, Γ ρ. 3 και τηλεφ. κέντρο 210 5279000) 
Παραλαβή Δημ. Ύλης:  (Ισόγειο, τηλ. 210 5279167, 210 5279139) 
Ωράριο για το κοινό:  Δευτέρα ως Παρασκευή: 8:00 - 13:30Ιστότοπος:  www.et.gr  
Πληροφορίες σχετικά με την λειτουργία  
του ιστότοπου: helpdesk.et@et.gr  
Αποστολή ψηφιακά υπογεγραμμένων 
εγγράφων προς δημοσίευση στο ΦΕΚ:  webmaster.et@et.gr  
Πληροφορίες για γενικό πρωτόκολλο 
και αλληλογραφία: grammateia@et.grΤο Εθνικό Τυπογραφείο αποτελεί δημόσια υπη ρεσία υπαγόμενη στο Υπουργείο Διοικητι-
κής Ανασυγκρότησης και έχει την ευθύνη τόσο για τη σύνταξη, διαχείριση, εκτύπωση και κυκλοφορία των Φύλλων της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ), όσο και για την κάλυψη των εκτυπωτικών - εκδοτικών αναγκών του δημοσίου και του ευρύτερου δημόσιου τομέα  (ν. 3469/2006/Α΄ 131 και π.δ. 29/2018/Α΄58). 
1. ΦΥΛΛΟ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΦΕΚ) 
r Τα ΦΕΚ σε ηλεκτρονική μορφή διατίθενται δωρεάν στο www.et.gr , την επίσημη ιστο-
σελίδα του Εθνικού Τυπογραφείου. Όσα ΦΕΚ δεν έχουν ψηφιοποιηθεί και καταχωριστεί στην ανωτέρω ιστοσελίδα, ψηφιοποιούνται και αποστέλλονται επίσης δωρεάν με την υποβολή αί-τησης, για την οποία αρκεί η συμπλήρωση των αναγκαίων στοιχείων σε ειδική φόρμα στον ιστότοπο www.et.gr. 
r Τα ΦΕΚ σε έντυπη μορφή διατίθενται σε μεμονωμένα φύλλα είτε απευθείας από το Τμή-
μα Πωλήσεων και Συνδρομητών, είτε ταχυδρομικά με την αποστολή αιτήματος παραγγελίας μέσω των ΚΕΠ, είτε με ετήσια συνδρομή μέσω του Τμήματος Πωλήσεων και Συνδρομητών. Tο κόστος ενός ασπρόμαυρου ΦΕΚ από 1 έως 16 σελίδες είναι 1,00 €, αλλά για κάθε επιπλέον οκτασέλιδο (ή μέρος αυτού) προ σαυξάνεται κατά 0,20 €. Το κόστος ενός έγχρωμου ΦΕΚ από 1 έως 16 σελίδες είναι 1,50 €, αλλά για κάθε επιπλέον οκτασέλιδο (ή μέρος αυτού) προσαυξά-νεται κατά 0,30 €.  To τεύχος Α.Σ.Ε.Π. διατίθεται δωρεάν.
r Τρόποι αποστολής κειμένων προς δημοσίευση: 
Α. Τα κείμενα προς δημοσίευση στο ΦΕΚ, από τις υπηρεσίες και τους φορείς του 
δημο σίου, αποστέλλονται ηλεκτρονικά στη διεύθυνση webmaster.et@et.gr με χρήση 
προηγμέ νης ψηφιακής υπογραφής και χρονοσήμανσης. 
Β. Κατ’ εξαίρεση, όσοι πολίτες δεν διαθέτουν προηγμένη ψηφιακή υπογραφή μπορούν 
είτε να αποστέλλουν ταχυδρομικά, είτε να καταθέτουν με εκπρόσωπό τους κείμενα προς δημοσίευση εκτυπωμένα σε χαρτί στο Τμήμα Παραλαβής και Καταχώρισης Δημοσιευμάτων. 
r Πληροφορίες, σχετικά με την αποστολή/κατ άθεση εγγράφων προς δημοσίευση, την ημε-
ρήσια κυκλοφορία των Φ.Ε.Κ., με την πώληση των τευχών και με τους ισχύοντες τιμοκαταλό-γους για όλες τις υπη ρεσίες μας, περιλαμβάνονται στoν ιστότοπο (www.et.gr). Επίσης μέσω του ιστότοπου δίδονται πληροφορίες σχετικά με την πορεία δημοσίευσης των εγγράφων, με βάση τον Κωδικό Αριθμό Δημοσιεύματος (ΚΑΔ). Πρόκειται για τον αριθμό που εκδίδει το Εθνι-κό Τυπογραφείο για όλα τα κείμενα π ου πληρούν τις προϋποθέσεις δημοσίευσης. 
2. ΕΚΤΥΠΩΤΙΚΕΣ - ΕΚΔΟΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ 
Το Εθνικό Τυπογραφείο ανταποκρινόμενο σε αιτήματα υπηρεσιών και φορέων του δημοσίου 
αναλαμβάνει να σχεδιάσει και να εκτυπώσει έντυπα, φυλλάδια, βιβλία, αφίσες, μπλοκ, μηχανο-
γραφικά έντυπα, φακέλους για κάθε χρήση, κ.ά.  
Επίσης σχεδιάζει ψηφιακές εκδόσεις, λογότυπα και παράγει οπτικοακουστικό υλικό.
Πείτε μας τη γνώμη σας,  
για να βελτιώσουμε τις υπηρεσίες μας,  συμπληρώνοντας την ειδική φόρμα στον ιστότοπό μας.Πείτε μας τη γνώμη σας,