NOMOΣ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. 4736 
Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/904 σχετικά 
με τη μείωση των επιπτώσεων ορισμένων πλα-
στικών προϊόντων στο περιβάλλον και λοιπές δι-
ατάξεις.
H ΠΡΟΕΔΡΟΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή:
Πίνακας Περιεχομένων
ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ
Άρθρο 1 Σκοπός (άρθρο 1 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/904)
 Άρθρο 2 Πεδίο εφαρμογής (άρθρο 2 της Οδηγίας (ΕΕ) 
2019/904)
Άρθρο 3 Ορισμοί (άρθρο 3 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/904)
 Άρθρο 4 Μείωση της κατανάλωσης (άρθρο 4 της Οδη-
γίας (ΕΕ) 2019/904) Άρθρο 5 Περιορισμοί της διάθεσης στην αγορά (άρ-θρο 5 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/904)
 Άρθρο 6 Απαιτήσεις για τα προϊόντα (άρθρο 6 της 
Οδηγίας (ΕΕ) 2019/904) Άρθρο 7 Απαιτήσεις σχετικά με τη σήμανση (άρθρο 7 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/904)
 Άρθρο 8 Επέκταση προγράμματος διευρυμένης ευθύ-
νης του παραγωγού για τις συσκευασίες για τα προϊ-όντα μίας χρήσης του Τμήματος Ι του Μέρους E΄ του 
Παραρτήματος I (άρθρο 8 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/904)
 Άρθρο 9 Πρόγραμμα διευρυμένης ευθύνης του πα-
ραγωγού για τα προϊόντα του Τμήματος ΙΙ του Μέ-
ρους E΄ του Παραρτήματος I (άρθρο 8 της Οδηγίας 
(ΕΕ) 2019/904) Άρθρο 10 Πρόγραμμα διευρυμένης ευθύνης του πα-
ραγωγού για τα προϊόντα του Τμήματος ΙΙΙ του Μέ-
ρους E΄ του Παραρτήματος I (άρθρο 8 της Οδηγίας 
(ΕΕ) 2019/904) Άρθρο 11 Πρόγραμμα διευρυμένης ευθύνης του πα-
ραγωγού για τα αλιευτικά εργαλεία (άρθρο 8 της Οδη-
γίας (ΕΕ) 2019/904)
 Άρθρο 12 Γενικές ρυθμίσεις για τα προγράμματα δι-
ευρυμένης ευθύνης του παραγωγού  Άρθρο 13 Χωριστή συλλογή (άρθρο 9 της Οδηγίας 
(ΕΕ) 2019/904)
 Άρθρο 14 Μέτρα ευαισθητοποίησης (άρθρο 10 της 
Οδηγίας (ΕΕ) 2019/904)
 Άρθρο 15 Εφαρμογή και συντονισμός των μέτρων 
(άρθρο 11 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/904)
 Άρθρο 16 Συστήματα πληροφοριών και υποβολή εκ-θέσεων (άρθρο 13 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/904)Άρθρο 17 Έλεγχοι
 Άρθρο 18 Κυρώσεις (άρθρο 14 της Οδηγίας (ΕΕ) 
2019/904)Άρθρο 19 Εξουσιοδοτικές διατάξεις
ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ 
 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄ Διατάξεις Υπουργείου Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας
 Άρθρο 20 Δήλωση Ετοιμότητας για τη σύνδεση σταθ-
μού ΑΠΕ - Καταβολή τέλους διατήρησης - Παρατάσεις 
προθεσμιών υλοποίησης έργων ΑΠΕ λόγω του μεσο-
γειακού κυκλώνα «Ιανού»
 Άρθρο 21 Εξαιρέσεις και απαλλαγές από το περιβαλλο-
ντικό τέλος και την απαγόρευση ταξινόμησης για πα-
λαιά ρυπογόνα οχήματα - Τροποποίηση του άρθρου 5 
του ν. 4710/2020 (Α΄ 142) Άρθρο 22 Πιστοποιημένοι Αξιολογητές - Μητρώο Πε-
ριβαλλοντικών ελεγκτών - Τροποποίηση των άρθρων 
16 και 20 του ν. 4014/2011 (Α΄ 209) Άρθρο 23 Ρυθμίσεις θεμάτων διαγωνισμών ΛΑΡΚΟ - Τροποποιήσεις άρθρου 21 του ν. 4664/2020 (Α΄ 32)
 Άρθρο 24 Περιορισμοί μεταβίβασης θυγατρικών ΔΕΠΑ 
ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΑΕ - Μεθοδολογία Υπολογισμού Απαι-
τούμενου Εσόδου Εθνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρι-
κής Ενέργειας (ΕΔΔΗΕ)
 Άρθρο 25 Κάλυψη χρηματικών υποχρεώσεων στον 
Ημερήσιο Ενεργειακό Προγραμματισμό (ΗΕΠ) - Τρο-ποποίηση του άρθρου 98 του ν. 4512/2018 (Α΄ 5)
 Άρθρο 26 Παράταση ισχύος προσωρινών κυκλοφορι-
ακών μέτρων - Τροποποίηση της παρ. 7 του άρθρου 65 του ν. 4688/2020 (Α΄ 101)
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄ Λοιπές διατάξεις
 Άρθρο 27 Ερμηνευτική διάταξη της περ. ιη) του άρ-
θρου 4 του ν. 4557/2018 (Α΄ 139)
Άρθρο 28 Έναρξη ισχύοςΕΦΗΜΕΡΙ∆Α
ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ  ∆ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣE
20 Οκτωβρίου 2020 ΤΕΥΧΟΣ  ΠΡΩΤΟ Αρ. Φύλλου  20010829
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 10830 Τεύχος A’ 200/20.10.2020
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I
 ΜΕΡΟΣ Α΄ Πλαστικά προϊόντα μίας χρήσης που καλύ-πτονται από το άρθρο 4 για τη μείωση της κατανάλω-σης, πλην της παρ. 10 αυτού
 ΜΕΡΟΣ Β΄ Πλαστικά προϊόντα μίας χρήσης που κα-
λύπτονται από το άρθρο 5 σχετικά με περιορισμούς 
διάθεσης στην αγορά ΜΕΡΟΣ Γ΄ Πλαστικά προϊόντα μίας χρήσης που καλύ-
πτονται από την παρ. 1 του άρθρου 6 για τις απαιτήσεις 
για τα προϊόντα
 ΜΕΡΟΣ Δ΄ Πλαστικά προϊόντα μίας χρήσης που κα-
λύπτονται από τις παρ. 1 και 2 του άρθρου 7 για τις 
απαιτήσεις σήμανσης ΜΕΡΟΣ Ε΄ Ι. Πλαστικά προϊόντα μίας χρήσης που κα-λύπτονται από το άρθρο 8 για τη διευρυμένη ευθύνη του παραγωγού για τις συσκευασίες
 ΙΙ. Πλαστικά προϊόντα μίας χρήσης που καλύπτονται 
από το άρθρο 9 για τη διευρυμένη ευθύνη του πα-
ραγωγού
 ΙΙΙ. Άλλα πλαστικά προϊόντα μίας χρήσης που καλύ-
πτονται από το άρθρο 10 για τη διευρυμένη ευθύνη 
του παραγωγού ΜΕΡΟΣ ΣΤ΄ Πλαστικά προϊόντα μίας χρήσης που κα-
λύπτονται από το άρθρο 13 σχετικά με τη χωριστή 
συλλογή και από την παρ. 2 του άρθρου 6 σχετικά με τις απαιτήσεις του προϊόντος ΜΕΡΟΣ Ζ΄ Πλαστικά προϊόντα μίας χρήσης που καλύ-πτονται από το άρθρο 14 σχετικά με την αύξηση της ευαισθητοποίησηςΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ
 ΜΕΡΟΣ Α΄Προϊόντα μίας χρήσης που καλύπτονται από 
την παρ. 3 του άρθρου 7 για τη σήμανση
 ΜΕΡΟΣ Β΄ Εναλλακτικά προϊόντα μίας χρήσης που 
καλύπτονται από την παρ. 3 του άρθρου 7 για τη σή-μανση
ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ
Άρθρο 1
Σκοπός (άρθρο 1 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/904)
Με τις διατάξεις των άρθρων 1 έως 20 εναρμονίζε-
ται η εθνική νομοθεσία προς τις διατάξεις της Οδηγίας 
(ΕΕ) 2019/904 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του 
Συμβουλίου της 5ης Ιουνίου 2019 σχετικά με τη μείωση των επιπτώσεων ορισμένων πλαστικών προϊόντων στο 
περιβάλλον (L 155) και θεσπίζονται μέτρα για την πρόλη-
ψη και τη μείωση του αντικτύπου ορισμένων πλαστικών 
προϊόντων στο περιβάλλον, ιδίως στο υδάτινο περιβάλ-
λον και την ανθρώπινη υγεία, καθώς και την προώθηση 
της μετάβασης στην κυκλική οικονομία με καινοτόμα 
και βιώσιμα επιχειρηματικά μοντέλα, προϊόντα και υλικά, 
συμβάλλοντας έτσι στην ανάπτυξη της οικονομίας και 
την αποδοτική λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.
Άρθρο 2
Πεδίο εφαρμογής(άρθρο 2 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/904)
1. Οι διατάξεις του παρόντος εφαρμόζονται στα πλα-
στικά προϊόντα μίας χρήσης που απαριθμούνται στα παραρτήματα Ι και ΙΙ, τα προϊόντα που κατασκευάζο-
νται από οξοδιασπώμενη πλαστική ύλη και τα αλιευτικά 
εργαλεία που περιέχουν πλαστικές ύλες.
2. Στην περίπτωση που διατάξεις του παρόντος αντί-
κεινται σε διατάξεις του ν. 2939/2001 (Α΄ 179) ή του 
ν. 4042/2012 (Α΄ 24), υπερισχύουν οι διατάξεις του πα-ρόντος. 
Άρθρο 3
Ορισμοί(άρθρο 3 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/904)
Για τους σκοπούς του παρόντος εφαρμόζονται οι ακό-
λουθοι ορισμοί:
1) «πλαστική ύλη»: ένα υλικό που αποτελείται από 
πολυμερές, όπως ορίζεται στην παρ. 5 του άρθρου 3 
του Κανονισμού (ΕΚ) υπ’ αρ. 1907/2006 του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρί-ου 2006 (L 396), στο οποίο μπορεί να έχουν προστεθεί 
πρόσθετα ή άλλες ουσίες, και το οποίο μπορεί να λει-
τουργήσει ως κύριο δομικό συστατικό των τελικών προ-
ϊόντων, με εξαίρεση τα φυσικά πολυμερή που δεν έχουν 
τροποποιηθεί χημικώς,
2) «πλαστικό προϊόν μίας χρήσης»: το προϊόν που κα-
τασκευάζεται εξ ολοκλήρου ή εν μέρει από πλαστική 
ύλη και το οποίο δεν έχει μελετηθεί, σχεδιαστεί ή δια-
τεθεί στην αγορά, προκειμένου να εκπληρώσει κατά τη διάρκεια του κύκλου ζωής του πολλαπλές διαδρομές ή 
επιστροφές, με επιστροφή στον παραγωγό για επανα-
πλήρωση ή επαναχρησιμοποίηση για τον ίδιο σκοπό για 
τον οποίο σχεδιάστηκε. O ειδικότερος προσδιορισμός 
της έννοιας του πλαστικού προϊόντος μίας χρήσης λαμ-βάνει χώρα με την απόφαση της παρ. 1 του άρθρου 19,
3) «οξοδιασπώμενη πλαστική ύλη»: πλαστικό υλικό το 
οποίο περιλαμβάνει πρόσθετα που, μέσω οξείδωσης, 
οδηγούν στη διάσπαση του πλαστικού υλικού σε μικρο-
τμήματα ή σε χημική αποσύνθεση,
4) «αλιευτικό εργαλείο»: κάθε αντικείμενο ή εξοπλι-
σμός που χρησιμοποιείται στην αλιεία ή την υδατοκαλ-
λιέργεια για τη στόχευση, τη σύλληψη ή την εκτροφή 
θαλάσσιων βιολογικών πόρων ή που επιπλέει στην επι-
φάνεια της θάλασσας και εκπτύσσεται με στόχο την προ-
σέλκυση, τη σύλληψη ή την εκτροφή τέτοιων θαλάσσιων 
βιολογικών πόρων,
5) «απόβλητο αλιευτικών εργαλείων»: κάθε αλιευτικό 
εργαλείο που καλύπτεται από τον ορισμό των αποβλή-των της περ. 1 του άρθρου 11 του ν. 4042/2012, συμπε-
ριλαμβανομένων όλων των ξεχωριστών συστατικών, 
ουσιών ή υλικών που αποτελούσαν μέρος ή ήταν προ-σαρτημένα στο αλιευτικό εργαλείο όταν αυτό απορρί-
φθηκε, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων που 
εγκαταλείφθηκε ή απωλέσθη,
6) «διάθεση στην αγορά»: η πρώτη φορά κατά την 
οποία ένα προϊόν διατίθεται στην ελληνική αγορά,
7) «διαθεσιμότητα στην αγορά»: κάθε προσφορά προ-
ϊόντος για διανομή, κατανάλωση ή χρήση στην ελληνι-κή αγορά, στο πλαίσιο εμπορικής δραστηριότητας, είτε έναντι αντιτίμου είτε δωρεάν,
8) «εναρμονισμένο πρότυπο»: εναρμονισμένο πρότυ-
πο, όπως ορίζεται στην περ. γ΄ της παρ. 1 του άρθρου 2 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 10831 Τεύχος A’ 200/20.10.2020
του Κανονισμού (ΕΕ) υπ. αρ. 1025/2012 του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 
2012 (L 316),
9) «απόβλητα»: τα απόβλητα όπως ορίζονται στην 
περ. 1 του άρθρου 11 του ν. 4042/2012,
10) «πρόγραμμα διευρυμένης ευθύνης του παραγω-
γού»: δέσμη κανόνων που καθορίζονται από τα κρά-
τη - μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.), προκειμένου 
να διασφαλίζεται ότι οι παραγωγοί των προϊόντων φέ-
ρουν οικονομική ευθύνη ή οικονομική και οργανωτική ευθύνη για τη διαχείριση του σταδίου του κύκλου ζωής ενός προϊόντος που καθίσταται απόβλητο,
11) «παραγωγός»: α) κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο 
το οποίο κατασκευάζει, γεμίζει, πωλεί ή εισάγει επαγγελ-
ματικά, ανεξάρτητα από τη χρησιμοποιούμενη τεχνική 
πώλησης, συμπεριλαμβανομένης της εξ αποστάσεως 
σύμβασης όπως ορίζεται στην παρ. 1 του άρθρου 3 του 
ν. 2251/1994 (Α΄ 191) και διαθέτει στην αγορά πλαστι-
κά προϊόντα μίας χρήσης, γεμισμένα πλαστικά προϊό-
ντα μίας χρήσης ή αλιευτικά εργαλεία που περιέχουν 
πλαστική ύλη, άλλο από τα πρόσωπα που διεξάγουν 
αλιευτικές δραστηριότητες, όπως αυτές ορίζονται στην 
περ. 28 της παρ. 1 του άρθρου 4 του Κανονισμού (ΕΕ) 
υπ’ αρ. 1380/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2013 (L 354), ή 
β) κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο εγκατεστημένο σε 
κράτος - μέλος της Ε.Ε. ή σε τρίτη χώρα, το οποίο πωλεί 
επαγγελματικά σε άλλο κράτος - μέλος της Ε.Ε. απευθείας 
σε νοικοκυριά ή χρήστες πλην των νοικοκυριών, μέσω 
συμβάσεων εξ αποστάσεως, όπως ορίζονται στην παρ. 1 
του άρθρου 3 του ν. 2251/1994, πλαστικά προϊόντα μίας 
χρήσης, ή γεμισμένα πλαστικά προϊόντα μίας χρήσης ή 
αλιευτικά εργαλεία που περιέχουν πλαστική ύλη, άλλο 
από τα πρόσωπα που διεξάγουν αλιευτικές δραστηρι-
ότητες, όπως αυτές ορίζονται στην περ. 28 της παρ. 1 
του άρθρου 4 του Κανονισμού (ΕΕ) υπ’ αρ. 1380/2013,
12) «συλλογή»: η συλλογή όπως ορίζεται στην περ. 10 
του άρθρου 11 του ν. 4042/2012,
13) «χωριστή συλλογή»: η χωριστή συλλογή όπως 
ορίζεται στην περ. 11 του άρθρου 11 του ν. 4042/2012,
14) «επεξεργασία»: η επεξεργασία όπως ορίζεται στην 
περ. 14 του άρθρου 11 του ν. 4042/2012,
15) «συσκευασία»: η συσκευασία όπως ορίζεται στις 
περ. 1.1 και 1.2 του άρθρου 2 του ν. 2939/2001,
16) «βιοαποδομήσιμη πλαστική ύλη»: πλαστική ύλη 
που μπορεί να υποστεί φυσική ή βιολογική αποσύνθε-
ση, έτσι ώστε τελικά να αποσυντεθεί σε διοξείδιο του 
άνθρακα (CO2), βιομάζα και νερό, και είναι, σύμφωνα 
με τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές για τις συσκευασίες, 
ανακτήσιμη μέσω λιπασματοποίησης και αναερόβιας 
χώνευσης,
17) «λιμενικές εγκαταστάσεις παραλαβής»: οι λιμε-
νικές εγκαταστάσεις παραλαβής όπως ορίζονται στην 
περ. ε΄ της παρ. 1 του άρθρου 2 της υπ’ αρ. 8111.1/41/
09/25.2.2009 κοινής απόφασης των Υπουργών Εσωτερι-
κών, Οικονομίας και Οικονομικών, Περιβάλλοντος, Χω-
ροταξίας και Δημοσίων Έργων και Εμπορικής Ναυτιλίας, 
Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής (Β΄ 412), 
18) «προϊόντα καπνού»: προϊόντα καπνού όπως ορίζο-
νται στην περ. 4 του άρθρου 2 του ν. 4419/2016 (Α΄ 174),19) «εναλλακτικό προϊόν»: το προϊόν που είναι επα-
ναχρησιμοποιήσιμο ή το προϊόν που είναι μίας χρήσης, 
αλλά δεν εμπίπτει στον ορισμό της περ. 2.
Άρθρο 4
Μείωση της κατανάλωσης(άρθρο 4 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/904)
1. Με τις διατάξεις των παρ. 2 έως και 6 λαμβάνονται 
μέτρα για την επίτευξη σταθερής μείωσης της κατανά-
λωσης των πλαστικών προϊόντων μίας χρήσης που απα-
ριθμούνται στο Μέρος Α΄ του Παραρτήματος I, σύμφωνα 
με τους γενικούς σκοπούς της πολιτικής της Ένωσης για 
τα απόβλητα, και ειδικότερα για την πρόληψη της δη-
μιουργίας αποβλήτων, με απώτερο σκοπό την αισθητή αναστροφή των αυξητικών τάσεων στην κατανάλωση. 
Τα μέτρα αυτά επιτυγχάνουν μετρήσιμη ποσοτική μεί-
ωση της κατανάλωσης των πλαστικών προϊόντων μίας 
χρήσης που απαριθμούνται στο Μέρος Α΄ του Παραρ-
τήματος I έως το έτος 2026 σε σύγκριση με το έτος 2022. 
2. Για την επίτευξη των σκοπών της παρ. 1, τίθενται οι 
ακόλουθοι ειδικότεροι στόχοι:
α) έως το έτος 2024 η κατανάλωση των εν λόγω πλα-
στικών προϊόντων μίας χρήσης μειώνεται κατ’ ελάχιστον 
στο τριάντα τοις εκατό (30%), σε σύγκριση με το έτος 
2022,
β) έως το έτος 2026 η κατανάλωση των εν λόγω πλα-
στικών προϊόντων μίας χρήσης μειώνεται κατ’ ελάχιστον 
στο εξήντα τοις εκατό (60%), σε σύγκριση με το έτος 
2022. 
Για τον υπολογισμό και την επαλήθευση των στόχων 
των περ. α΄ και β΄ ακολουθείται η μεθοδολογία που θε-
σπίζεται με εκτελεστική πράξη της Ευρωπαϊκής Επιτρο-
πής, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 2 του άρθρου 4 
της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/904.
3. α) Από την 1η Ιανουαρίου 2022 επιβάλλεται εισφορά 
προστασίας του περιβάλλοντος για τα πλαστικά προ-
ϊόντα της παρ. 1, που διατίθενται ως συσκευασία των 
τροφίμων και των ποτών κατά την πώλησή τους από 
επιχειρήσεις μαζικής εστίασης, όπως αυτές ορίζονται 
στην παρ. 5.Δ του άρθρου 2 της υπό στοιχεία Υ1Γ/ΓΠ/
οικ. 47829/21.6.2017 απόφασης του Υπουργού Υγείας 
(Β΄ 2161) και από επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου της 
παρ. 5.Γ της ανωτέρω απόφασης, οι οποίες πωλούν τρό-
φιμα και ποτά. 
β) Η καταβολή της εισφοράς επιβάλλεται στους κατα-
ναλωτές ανά τεμάχιο προϊόντος. Το πλαστικό κάλυμμα 
ή καπάκι λογίζεται ως διακριτό προϊόν, για το οποίο επι-
βάλλεται αυτοτελώς η εισφορά της περ. α΄. 
γ) Τα προϊόντα της παρούσας παραγράφου που διατί-
θενται από τις επιχειρήσεις της περ. α΄ φέρουν υποχρε-
ωτικά σήμανση επί των ίδιων των προϊόντων, οι προ-
διαγραφές της οποίας καθορίζονται με την απόφαση 
της παρ. 3 του άρθρου 19. Οι παραγωγοί των εν λόγω 
προϊόντων μίας χρήσης υποχρεούνται να τα διαθέτουν με την ως άνω σήμανση.
δ) Η εισφορά ορίζεται σε τέσσερα (4) λεπτά πλέον Φό-
ρου Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.). Το ποσό της εισφοράς 
αναγράφεται με τρόπο διακριτό και ευανάγνωστο στα 
παραστατικά πώλησης προ του Φ.Π.Α. και αποτυπώνε-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 10832 Τεύχος A’ 200/20.10.2020
ται στα λογιστικά αρχεία που υποχρεούται να τηρεί η 
επιχείρηση. Οι επιχειρήσεις της περ. α΄ υποχρεούνται 
να αναγράφουν στα σημεία πώλησης των προϊόντων 
σε εμφανές σημείο για τον καταναλωτή, ότι τα προϊόντα 
αυτά υπόκεινται σε εισφορά, με αναγραφή του ποσού 
της εισφοράς. 
ε) Η εισφορά έχει ανταποδοτικό χαρακτήρα και τα 
έσοδα από αυτή αποτελούν δημόσια έσοδα, τα οποία 
εισπράττονται από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσό-
δων (Α.Α.Δ.Ε.) και αποδίδονται στο ν.π.δ.δ. «Πράσινο Τα-
μείο» με σκοπό να διατίθενται αποκλειστικά για δράσεις 
συναφείς με τους σκοπούς του παρόντος, εξαιρουμένων 
των δράσεων καθαρισμού που προβλέπονται στα προ-
γράμματα διευρυμένης ευθύνης παραγωγού προϊόντων 
των άρθρων 8, 9 και 10. Τα έσοδα που αποδίδονται στο 
Πράσινο Ταμείο περιλαμβάνονται στα συνολικά διαθέ-
σιμα του Ταμείου που διατίθενται χωρίς τον περιορισμό 
του ποσοστού του δυόμισι τοις εκατό (2,5%) του πρώ-του εδαφίου της παρ. 4 του άρθρου 3 του ν. 3889/2010 (Α΄ 182).
στ) Για την απόδοση της εισφοράς υποβάλλεται δήλω-
ση απόδοσης εισφοράς προστασίας του περιβάλλοντος 
από τις επιχειρήσεις της περ. α΄ στις αρμόδιες φορολο-γικές αρχές κάθε τρίμηνο, έως την τελευταία ημέρα του 
μήνα που ακολουθεί την περίοδο στην οποία αφορά. 
Σε περίπτωση μη απόδοσης της εισφοράς, η παράβαση βεβαιώνεται στη Δ.Ο.Υ. κατοικίας του υπόχρεου από τη Φορολογική Διοίκηση και εισπράττεται σύμφωνα με τις 
διατάξεις του Κώδικα Εισπράξεως Δημοσίων Εσόδων 
(ΚΕΔΕ, ν.δ. 356/1974, Α΄ 90).
ζ) Στο τέλος του Παραρτήματος του ν. 4174/2013 
(Α΄ 170), προστίθεται η φράση: «Εισφορά προστασίας 
του περιβάλλοντος της παρ. 3 του άρθρου 4 του νόμου 
για την ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/904 σχετικά 
με τη μείωση των επιπτώσεων ορισμένων πλαστικών 
προϊόντων στο περιβάλλον».
4. Από την 1η Ιανουαρίου 2022, οι επιχειρήσεις μαζικής 
εστίασης που αναφέρονται στην παρ. 3, εξαιρουμένων 
των επιχειρήσεων παρασκευής ή και προσφοράς τροφί-
μων και ποτών σε κινητούς ή προσωρινούς χώρους της περ. 5 της παρ. 5.Δ. του άρθρου 2 της υπό στοιχεία Υ1Γ/
ΓΠ/οικ.47829/21.6.2017 απόφασης του Υπουργού Υγείας 
(Β΄ 2161), υποχρεούνται να εξασφαλίζουν ότι επαναχρη-
σιμοποιήσιμα εναλλακτικά προϊόντα των πλαστικών μίας 
χρήσης της παρ. 1 είναι διαθέ σιμα στο σημείο πώλησης 
στον τελικό καταναλωτή. Οι ως άνω επιχειρήσεις υπο-
χρεούνται να διαθέτουν ανά πάσα στιγμή τουλάχιστον 
τριάντα (30) τεμάχια επαναχρησιμοποιήσιμων εναλλα-
κτικών προϊόντων της παρ. 1 συνολικά. Οι επιχειρήσεις 
της παρούσας υποχρεούνται να αναγράφουν στα σημεία 
διάθεσης ή πώλησης των ως άνω πλαστικών προϊόντων, 
σε εμφανές σημείο προς τον καταναλωτή, ότι διατίθε-
νται επαναχρησιμοποιήσιμες εναλλακτικές λύσεις, προς 
αποφυγή της κατανάλωσης πλαστικών προϊόντων μίας 
χρήσης. Κατά τη διανομή προϊόντων (delivery) οι επι-
χειρήσεις της παρούσας πρέπει να ενημερώνουν τον 
καταναλωτή για τη διαθεσιμότητα επαναχρησιμοποιή-
σιμων προϊόντων.
5. Από την 1η Ιανουαρίου 2022, με την επιφύλαξη των 
γενικών υγειονομικών όρων των άρθρων 5, 13 και 14 της υπό στοιχεία Υ1Γ/ΓΠ/οικ. 47829/21.6.2017 απόφασης 
του Υπουργού Υγείας, οι επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου 
και οι επιχειρήσεις μαζικής εστίασης, όπως ορίζονται στις 
παρ. 5.Γ . και 5.Δ. του άρθρου 2 της ως άνω απόφασης, 
υποχρεούνται: α) κατά την πώληση μη συσκευασμένων 
τροφίμων και ποτών να εξυπηρετούν τον καταναλωτή με 
τη χρήση δικών του επαναχρησιμοποιήσιμων προϊόντων 
σε αντικατάσταση των προϊόντων της παρ. 1, εφόσον 
το ζητήσει, β) να διαθέτουν σε χαμηλότερη τιμή τα μη 
συσκευασμένα τρόφιμα και ποτά, όταν πωλούνται σε 
επαναχρησιμοποιήσιμο προϊόν του καταναλωτή, και γ) 
να αναγράφουν στις πινακίδες, τους τιμοκαταλόγους ή 
να ενημερώνουν με οποιονδήποτε τρόπο για την τιμή 
πώλησης των τροφίμων και ποτών που διατίθενται χω-
ρίς συσκευασία. Η επιχείρηση μπορεί να αρνηθεί να εξυπηρετήσει τον καταναλωτή στην περίπτωση που 
το επαναχρησιμοποιήσιμο προϊόν του είναι προδήλως ακατάλληλο προς τη συγκεκριμένη χρήση. Αντίστοιχα, οι επιχειρήσεις ή οι μεμονωμένοι ιδιώτες που εκμεταλ-
λεύονται αυτόματους πωλητές τροφίμων ή ροφημάτων 
κάθε κατηγορίας υποχρεούνται: α) να εξασφαλίζουν ότι τα εν λόγω πλαστικά προϊόντα μίας χρήσης διατίθενται 
κατ’ επιλογή του καταναλωτή, ο οποίος δύναται εναλλα-
κτικά να χρησιμοποιήσει, αντί των ανωτέρω πλαστικών 
προϊόντων, ίδια επαναχρησιμοποιήσιμα προϊόντα, β) να 
διαθέτουν σε χαμηλότερη τιμή τα τρόφιμα και τα ποτά, 
όταν πωλούνται σε επαναχρησιμοποιήσιμα προϊόντα 
του καταναλωτή και γ) να αναγράφουν στις πινακίδες, 
τους τιμοκαταλόγους ή να ενημερώνουν με οποιονδή-
ποτε τρόπο για την τιμή πώλησης τροφίμων και ποτών 
που διατίθενται σε επαναχρησιμοποιούμενο προϊόν του 
καταναλωτή.
6. Από την 1η Ιουλίου 2022, ειδικά οι επιχειρήσεις 
τροφοδοσίας (catering) με απευθείας διάθεση τρο-φίμων και ποτών στον καταναλωτή, όπως ορίζονται 
στην παρ. 5.Α του άρθρου 2 της υπό στοιχεία Υ1Γ/ΓΠ/
οικ. 47829/21.6.2017 απόφασης του Υπουργού Υγείας, απαγορεύεται να χρησιμοποιούν τα πλαστικά προϊόντα μίας χρήσης του Μέρους Α΄ του Παραρτήματος I, δύνα-
νται, όμως, σε αντικατάσταση αυτών, να χρησιμοποιούν 
εναλλακτικά προϊόντα, τηρώντας σε κάθε περίπτωση τις 
διατάξεις της παραπάνω απόφασης.
7. Τα μέτρα των παρ. 2 έως και 6 κοινοποιούνται στην 
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, από τις αρμόδιες υπηρεσίες του 
Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σύμφωνα με το π.δ. 81/2018 (Α΄ 151). 
8. Τα μέτρα του παρόντος για τη μείωση της κατανάλω-
σης εντάσσονται, όπου αρμόζει, ανάλογα με το περιεχό-
μενό τους, στα σχέδια ή προγράμματα που αναφέρονται 
στο άρθρο 15, κατά την πρώτη επόμενη επικαιροποίηση 
των εν λόγω σχεδίων ή προγραμμάτων.
9. Προκειμένου να επιτυγχάνεται συμμόρφωση με τις 
διατάξεις του παρόντος, ο Ε.Ο.ΑΝ. παρακολουθεί, σύμ-
φωνα και με την περ. δ΄ της παρ. 3 του άρθρου 8, τη διά-
θεση των πλαστικών προϊόντων μίας χρήσης της παρ. 1 στην αγορά και τα μέτρα μείωσης που λαμβάνονται και 
καταρτίζει έκθεση, την οποία υποβάλλει στην αρμόδια 
Διεύθυνση Διαχείρισης Αποβλήτων του Υπουργείου Πε-
ριβάλλοντος και Ενέργειας. Το Υπουργείο Περιβάλλο-
ντος και Ενέργειας υποβάλλε ι έκθεση στην Ευρωπαϊκή 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 10833 Τεύχος A’ 200/20.10.2020
Επιτροπή, σχετικά με την πρόοδο που σημειώνεται ως 
προς τους ποσοτικούς στόχους, σύμφωνα με το τελευ-
ταίο εδάφιο της παρ. 1 και την παρ. 1 του άρθρου 16.
10. Για τον σκοπό της μείωσης της κατανάλωσης των 
πλαστικών προϊόντων μιας χρήσης του Μέρους ΣΤ΄ 
του Παραρτήματος Ι, από την 1η Ιουλίου 2021, οι Ο.Τ.Α. Α΄ βαθμού, οι οποίοι διαθέτουν δίκτυο πόσιμου νερού, 
υποχρεούνται να διαθέτουν κοινόχρηστες βρύσες προς 
δωρεάν διάθεση πόσιμου νερού σε δημοτικές αθλητικές 
εγκαταστάσεις και σε δημοτικές παιδικές χαρές, παρέχο-
ντας κατάλληλη σήμανση στο κοινό που ενθαρρύνει τη 
χρήση επαναχρησιμοποιούμενων δοχείων νερού, καθώς 
και να επεκτείνουν το δίκτυο με κοινόχρηστες βρύσες 
προς δωρεάν διάθεση πόσιμου νερού σε κοινόχρηστους 
χώρους συνάθροισης κοινού εντός των ορίων της αρ-
μοδιότητάς τους.
Άρθρο 5 
Περιορισμοί της διάθεσης στην αγορά(άρθρο 5 της Οδηγίας(ΕΕ) 2019/904)
1. Από τις 3 Ιουλίου 2021 απαγορεύεται να διατίθενται 
στην αγορά τα πλαστικά προϊόντα μίας χρήσης που απα-
ριθμούνται στο Μέρος Β΄ του Παραρτήματος I, καθώς και 
τα προϊόντα που κατασκευάζονται από οξοδιασπώμενη 
πλαστική ύλη. Η απαγόρευση της διαθεσιμότητας στην αγορά αρχίζει να εφαρμόζεται μετά από την εξάντληση 
των αποθεμάτων τους και πάντως όχι πέραν των δέκα 
(10) μηνών από την έναρξη ισχύος της παρούσας.
2. Από την 1η Φεβρουαρίου 2021 οι φορείς της Γενικής 
Κυβέρνησης, όπως ορίζεται στην περ. β΄ της παρ. 1 του 
άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α΄ 143):
α) απαγορεύεται να προμηθεύονται με οποιονδήποτε 
τρόπο τα πλαστικά προϊόντα μίας χρήσης της παρ. 1, 
καθώς και τα προϊόντα που κατασκευάζονται από οξο-διασπώμενη πλαστική ύλη,
β) υποχρεούνται να περιλαμβάνουν στα έγγραφα των 
συμβάσεων, οι οποίες καταρτίζονται δυνάμει προκή-
ρυξης που δημοσιεύεται μετά την ως άνω ημερομηνία 
και έχουν ως αντικείμενο τη μίσθωση ή εκμετάλλευση 
ή παροχή υπηρεσιών λειτουργίας κυλικείων, όρο περί 
απαγόρευσης της προμήθειας, της χρήσης και της δι-
άθεσης από τον ανάδοχο της σύμβασης των πλαστι-
κών προϊόντων μίας χρήσης της παρ. 1, καθώς και των προϊόντων που κατασκευάζονται από οξοδιασπώμενη πλαστική ύλη.
Η διάταξη της περ. α΄ δεν καταλαμβάνει τις δημόσιες 
συμβάσεις των οποίων η διαδικασία ανάθεσης έχει εκ-
κινήσει πριν την 1η Φεβρουαρίου 2021. 
Άρθρο 6
Απαιτήσεις για τα προϊόντα(άρθρο 6 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/904)
1. Από τις 3 Ιουλίου 2024 τα πλαστικά προϊόντα μίας 
χρήσης που απαριθμούνται στο Μέρος Γ΄ του Παραρτή-
ματος I και φέρουν καπάκια και καλύμματα κατασκευα-
σμένα από πλαστική ύλη, μπορούν να διατίθενται στην αγορά μόνο εάν τα καπάκια και τα καλύμματα παραμέ-νουν προσαρτημένα στους περιέκτες κατά τη διάρκεια 
του προβλεπόμενου σταδίου χρήσης του προϊόντος.Για τους σκοπούς του παρόντος, τα μεταλλικά καπάκια 
ή καλύμματα με πλαστικά παρεμβύσματα δεν θεωρού-
νται κατασκευασμένα από πλαστική ύλη.
Τα πλαστικά αυτά προϊόντα μίας χρήσης τεκμαίρεται 
ότι συμμορφώνονται με την απαίτηση της παρούσας, 
όταν συμμορφώνονται με τα εναρμονισμένα πρότυπα 
ή μέρη αυτών, από την ημερομηνία δημοσίευσης στην 
Επίσημη Εφημερίδα της Ε.Ε. των παραπομπών, στα εν 
λόγω εναρμονισμένα πρότυπα. 
2. Όσον αφορά τις φιάλες ποτών που απαριθμούνται 
στο Μέρος ΣΤ΄ του Παραρτήματος I, συμπεριλαμβανο-μένου και του νερού, εφαρμόζονται τα ακόλουθα:
α) από την 1η Ιανουαρίου 2025, οι φιάλες ποτών οι 
οποίες κατασκευάζονται από τερεφθαλικό πολυαιθυλέ-
νιο ως βασικό υλικό κατασκευής («φιάλες PET») πρέπει 
να περιέχουν τουλάχιστον είκοσι πέντε τοις εκατό (25 %) 
ανακυκλωμένο πλαστικό, υπολογιζόμενο ως μέσος όρος 
για όλες τις φιάλες PET που διατίθενται στην αγορά, και
β) από την 1η Ιανουαρίου 2030, οι φιάλες ποτών πρέ-
πει να αποτελούνται κατά τουλάχιστον τριάντα πέντε 
τοις εκατό (35 %) από ανακυκλωμένο πλαστικό, υπολο-γιζόμενο ως μέσος όρος για όλες τις φιάλες ποτών που διατίθενται στην αγορά.
Τα παραπάνω ποσοστά εφαρμόζονται και για κάθε 
παραγωγό μεμονωμένα, υπολογιζόμενα ως μέσος όρος 
για όλες τις φιάλες PET ή για όλες τις φιάλες ποτών που διαθέτει στην αγορά, κατά περίπτωση.
Η μεθοδολογία για τον υπολογισμό και την επαλήθευ-
ση των στόχων που ορίζονται στις περ. α΄ και β΄ καθορί-
ζεται με εκτελεστική πράξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Για τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις της παρούσας 
παραγράφου, οι παραγωγοί των εν λόγω προϊόντων, κα-
θώς και τα φυσικά και νομικά πρόσωπα που εκτελούν 
εργασίες ανακύκλωσης υποχρεούνται να συμμορφώνο-
νται με κατάλληλο σύστημα διασφάλισης της ποιότητας 
των διεργασιών ανακύκλωσης και ιχνηλασιμότητας των 
ανακυκλωμένων πλαστικών, σύμφωνα με τον Κανονισμό 
(ΕΚ) υπ’ αρ. 282/2008 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και το πρότυπο ΕΛΟΤ EN 15343, οι προδιαγραφές του οποίου 
καθορίζονται με την απόφαση της παρ. 4 του άρθρου 19. 
3. Ειδικά οι φιάλες από ανακυκλωμένο πλαστικό που 
διατίθενται στην αγορά φέρουν υποχρεωτικά εμφανή, 
ευανάγνωστη και ανεξίτηλη σήμανση επί του ίδιου του 
προϊόντος, σύμφωνα με τους κανόνες που ορίζονται στο 
πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 14021 ή με ισοδύναμους κανόνες. 
Οι προδιαγραφές για την εν λόγω σήμανση καθορίζονται 
με την απόφαση της παρ. 5 του άρθρου 19.
Άρθρο 7
Απαιτήσεις σχετικά με τη σήμανση(άρθρο 7 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/904)
1. Από τις 3 Ιουλίου 2021 όλα τα πλαστικά προϊόντα 
μίας χρήσης που απαριθμούνται στο Μέρος Δ΄ του 
Παραρτήματος I, τα οποία διατίθενται στην αγορά, φέ-
ρουν υποχρεωτικά εμφανή, ευανάγνωστη και ανεξίτηλη 
σήμανση επί της συσκευασίας τους ή επί του ίδιου του 
προϊόντος, που ενημερώνει τους καταναλωτές για τα 
ακόλουθα:
α) τις κατάλληλες επιλογές διαχείρισης του προϊόντος 
ως αποβλήτου ή τους τρόπους διάθεσης αποβλήτων που 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 10834 Τεύχος A’ 200/20.10.2020
πρέπει να αποφεύγονται για το συγκεκριμένο προϊόν 
σύμφωνα με την ιεράρχηση των αποβλήτων, και
β) την παρουσία πλαστικών υλών στο προϊόν και τις 
επακόλουθες αρνητικές περιβαλλοντικές συνέπειες της 
απόρριψής τους στο περιβάλλον ή άλλου ακατάλληλου τρόπου απόρριψης των προϊόντων στο περιβάλλον ως αποβλήτων.
2. Για τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις της παρ. 1 οι 
παραγωγοί των προϊόντων του Μέρους Δ΄ του Παραρ-
τήματος I υποχρεούνται να ακολουθούν τις εναρμονι-
σμένες προδιαγραφές για τη σήμανση που θεσπίζονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπου:
α) προβλέπεται ότι η σήμανση των πλαστικών προ-
ϊόντων μίας χρήσης που απαριθμούνται στις περ. 1, 2 
και 3 του Μέρους Δ΄ του Παραρτήματος I τοποθετείται 
στις συσκευασίες προς πώληση και στις ομαδοποιημένες 
συσκευασίες των εν λόγω προϊόντων. Στις περιπτώσεις 
στις οποίες περισσότερε ς της μίας μονάδας προς πώλη-
ση ομαδοποιούνται στο σημείο αγοράς, κάθε μονάδα 
προς πώληση φέρει σήμανσ η επί της συσκευασίας της. 
Η σήμανση δεν είναι υποχρεωτική για συσκευασίες με 
επιφάνεια μικρότερη των δέκα (10) cm2,
β) προβλέπεται ότι η σήμανση των πλαστικών προϊό-
ντων μίας χρήσης που απαριθμούνται στο Σημείο 4 του Μέρους Δ΄ του Παραρτήματος I τοποθετείται πάνω στο ίδιο το προϊόν, και
γ) λαμβάνονται υπόψη οι υφιστάμενες τομεακές προ-
αιρετικές προσεγγίσεις σήμανσης και αποδίδεται ιδιαί-
τερη προσοχή στην ανάγκη να αποφεύγονται πληροφο-
ρίες που παραπλανούν τους καταναλωτές.
3. Από τις 3 Ιανουαρίου 2022 τα πλαστικά προϊόντα 
μίας χρήσης και τα εναλλακτικά αυτών που απαριθμού-
νται στο Μέρος Α΄ του Παραρτήματος ΙΙ, καθώς και τα 
εναλλακτικά προϊόντα μίας χρήσης που απαριθμούνται 
στο Μέρος Β΄ του Παραρτήματος ΙΙ, τα οποία διατίθενται 
στην αγορά δύνανται να φέρουν εμφανή, ευανάγνωστη 
και ανεξίτηλη σήμανση επί της συσκευασίας τους ή επί του ίδιου του προϊόντος, που ενημερώνει τους κατανα-λωτές σχετικά με τη δυνατότητα κατ’ ελάχιστον επανα-
χρησιμοποίησης, ανακύκλωσης ή λιπασματοποίησης 
(κομποστοποίησης) ή παρέχει άλλη σχετική πληροφό-
ρηση, σύμφωνα με κανόνες που ορίζονται στο πρότυπο 
ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 14021 ή με ισοδύναμους κανόνες. Οι προ-
διαγραφές της σήμανσης της παρούσας καθορίζονται 
με την απόφαση της παρ. 5 του άρθρου 19. 
Άρθρο 8 
Επέκταση προγράμματος διευρυμένης ευθύνηςτου παραγωγού για τις συσκευασίες για τα προϊόντα μίας χρήσης του Τμήματος Ι του Μέρους E΄ του Παραρτήματος I (άρθρο 8 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/904)
1. Στο πεδίο εφαρμογής του προγράμματος διευρυμέ-
νης ευθύνης παραγωγού για τις συσκευασίες που προ-
βλέπεται στον ν. 2939/2001 (Α΄ 179) και συγκεκριμένα 
τα άρθρα 4, 4α, 4β, 4γ, 7, 8, 11 12 και 13 αυτού, εμπίπτει το σύνολο των πλαστικών προϊόντων μίας χρήσης που απαριθμούνται στο Τμήμα Ι του Μέρους E΄ του Παραρ-
τήματος I, ανεξάρτητα από το αν τα προϊόντα αυτά απο-
τελούν συσκευασίες. 2. Έως τις 5 Ιανουαρίου 2023, οι παραγωγοί των προ-
ϊόντων της παρ. 1 που δεν αποτελούν συσκευασίες 
υποχρεούνται να συμμετέχουν σε Συλλογικό Σύστημα 
Εναλλακτικής Διαχείρισης (ΣΣΕΔ) για τα απόβλητα συ-
σκευασίας ή να οργανώσουν Ατομικό Σύστημα Εναλ-
λακτικής Διαχείρισης (ΑΣΕΔ) για τα απόβλητα συσκευ-
ασίας, κατά την έννοια της παρ. 9 του άρθρου 2 του 
ν. 2939/2001, για το σύνολο των προϊόντων της παρ. 1 
που διαθέτουν στην αγορά.
3. Στις υποχρεώσεις των φορέων ΣΣΕΔ ή ΑΣΕΔ, 
όπως ορίζονται στις περ. 21 και 22 του άρθρου 2 του 
ν. 2939/2001, περιλαμβάνονται, πέραν των υποχρεώσε-
ων που προβλέπονται στις διατάξεις που αναφέρονται 
στην παρ. 1, και οι εξής:
α) ο σχεδιασμός, η υλοποίηση και η ανάληψη του κό-
στους των μέτρων ευαισθητοποίησης σύμφωνα με το 
άρθρο 14, σχετικά με τα προϊόντα της παρ. 1, 
β) το κόστος της συλλογής των αποβλήτων για τα προ-
ϊόντα της παρ. 1 που απορρίπτονται στα δημόσια συστή-
ματα συλλογής, συμπεριλαμβανομένων των υποδομών 
και της λειτουργίας τους, καθώς και της επακόλουθης 
μεταφοράς και επεξεργασίας των αποβλήτων,
γ) το κόστος των δράσεων καθαρισμού ως αποτέλε-
σμα της απόρριψης στο περιβάλλον των προϊόντων της 
παρ. 1, καθώς και της επακόλουθης μεταφοράς και επε-ξεργασίας τους, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 12,
δ) η συλλογή δεδομένων και η υποβολή εκθέσεων ετη-
σίως στον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης (Ε.Ο.ΑΝ.), 
καθώς και η ανάληψη του κόστους αυτών, σχετικά με 
τα προϊόντα της παρ. 1 ανά είδος προϊόντος, που δια-
τίθενται στην αγορά από τους παραγωγούς, καθώς και των στοιχείων σχετικά με την επίτευξη των στόχων των 
παρ. 1 και 2 του άρθρου 4, της παρ. 1 του άρθρου 13, 
καθώς και των σκοπών του άρθρου 16,
ε) η εφαρμογή επαρκούς μηχανισμού αυτοελέγχου 
των ΣΕΔ που υποστηρίζεται από τακτικούς ανεξάρτη-
τους ελέγχους για την αξιολόγηση: εα) της οικονομικής 
τους διαχείρισης, συμπεριλαμβανομένης της συμμόρ-
φωσης με τις απαιτήσεις που ορίζονται στις περ. α΄ και 
β΄ της παρ. 4 και εβ) της ποιότητας των στοιχείων που 
συλλέγονται και υποβάλλονται σύμφωνα με την περ. δ΄. 
Οι ανεξάρτητοι έλεγχοι που υποστηρίζουν τους αυτοε-λέγχους διενεργούνται από ορκωτό ελεγκτή λογιστή ή 
ελεγκτική εταιρεία που είναι εγγεγραμμένος/ή στο Δη-μόσιο Μητρώο του άρθρου 14 του ν. 4449/2017 (Α΄ 7),
στ) η διάθεση στο κοινό, πληροφοριών αναφορικά 
με τα ΣΣΕΔ, σχετικά με το ιδιοκτησιακό καθεστώς και 
τα μέλη αυτών, τις χρηματικές εισφορές που καταβάλ-
λουν οι παραγωγοί προϊόντων ανά πωλούμενη μονάδα 
ή ανά τόνο προϊόντος που διατίθεται στην αγορά, καθώς 
και τη διαδικασία επιλογής για τους φορείς διαχείρισης 
αποβλήτων.
4. Οι χρηματικές εισφορές που καταβάλλονται από 
τους παραγωγούς των προϊόντων για τη συμμόρφωσή τους με τις υποχρεώσεις του παρόντος, θα πρέπει:
α) Να καλύπτουν το κόστος για τα προϊόντα της παρ. 1 
που ο παραγωγός διαθέτει στην αγορά, σύμφωνα με 
την παρ. 3.
β) Να ενθαρρύνουν την ανάπτυξη, την παραγωγή και 
την εμπορία προϊόντων, λαμβάνοντας υπόψη κριτήρια 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 10835 Τεύχος A’ 200/20.10.2020
οικολογικού σχεδιασμού όπως η ανθεκτικότητα, η δυνα-
τότητα επαναχρησιμοποίησ ης και η ανακυκλωσιμότητα, 
καθώς και η περιεκτικότητα σε ανακυκλωμένη πρώτη 
ύλη.
γ) Ειδικότερα, αναφορικά με τα προϊόντα της παρ. 1 οι 
φορείς ΣΣΕΔ να παρέχουν κίνητρα στους παραγωγούς 
που επιτυγχάνουν υψηλότερο στόχο από τον ελάχιστο απαιτούμενο της παρ. 2 του άρθρου 6.
δ) Να μην υπερβαίνουν το αναγκαίο κόστος για την 
παροχή υπηρεσιών διαχείρισης αποβλήτων με τρόπο 
οικονομικά αποδοτικό. Το κόστος αυτό πρέπει να επιμε-
ρίζεται με διαφάνεια μεταξύ των παραγωγών.
ε) Να διασφαλίζουν την ίση μεταχείριση των παραγω-
γών προϊόντων, ανεξάρτητα από τη χώρα προέλευσης, το μέγεθός τους και το ύψος παραγωγής τους, χωρίς να 
προκαλούν δυσανάλογη επιβάρυνση στους παραγω-
γούς.
5. Τα υφιστάμενα Συστήματα Εναλλακτικής Διαχείρι-
σης (ΣΕΔ) αποβλήτων συσκευασίας υποχρεούνται να 
συμμορφωθούν με τις διατάξεις του παρόντος έως τις 
5 Ιανουαρίου 2023.
Άρθρο 9 
Πρόγραμμα διευρυμένης ευθύνης 
του παραγωγού για τα προϊόντα 
του Τμήματος ΙΙ του Μέρους E΄ του Παραρτήματος I (άρθρο 8 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/904)
1. Με τις διατάξεις του παρόντος, θεσπίζεται πρόγραμ-
μα διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού για τα προϊό-ντα που απαριθμούνται στο Τμήμα ΙΙ του Μέρους E΄ του 
Παραρτήματος I που διατίθενται στην αγορά, με σκοπό τη μείωση των επιπτώσεων από την απευθείας απόρρι-
ψη στο περιβάλλον των αποβλήτων που προκύπτουν 
μετά από την κατανάλωση των εν λόγω προϊόντων.
2. Έως τις 5 Ιανουαρίου 2023, οι παραγωγοί των προ-
ϊόντων της παρ. 1 υποχρεούνται είτε να σχεδιάσουν, να 
οργανώσουν και να λειτουργήσουν ΣΣΕΔ πανελλαδικής 
εμβέλειας, κατά την έννοια της παρ. 9 του άρθρου 2 του ν. 2939/2001, για το σύνολο των προϊόντων της παρ. 1 που διαθέτουν στην αγορά ή να αναθέσουν την ανωτέ-ρω οργανωτική ευθύνη σε φορείς ΣΣΕΔ διαφορετικών 
προϊόντων, ανεξάρτητα από τη μέθοδο εναλλακτικής 
διαχείρισης που εφαρμόζουν. Για την οργάνωση και 
λειτουργία των ΣΣΕΔ του παρόντος εφαρμόζονται κατ’ αναλογία τα άρθρα 4α, 4β, 4γ και 7, εξαιρουμένων των παρ. 1 και 3 του άρθρου 7, του ν. 2939/2001.
3. Στις υποχρεώσεις των φορέων ΣΣΕΔ, πέραν αυτών 
που προβλέπονται στις διατάξεις που απαριθμούνται 
στην παρ. 2, περιλαμβάνονται και οι εξής:
α) ο σχεδιασμός, η υλοποίηση και η ανάληψη του κό-
στους των μέτρων ευαισθητοποίησης σύμφωνα με το 
άρθρο 14 σχετικά με τα προϊόντα της παρ. 1,
β) η ανάληψη του κόστους των δράσεων καθαρισμού 
απορριμμάτων που προέρχονται από τα εν λόγω προϊό-
ντα και της επακόλουθης μεταφοράς και επεξεργασίας 
των εν λόγω απορριμμάτων, σύμφωνα με την παρ. 1 του 
άρθρου 12,
γ) η συλλογή δεδομένων και η υποβολή εκθέσεων 
στον Ε.Ο.ΑΝ., καθώς και η ανάληψη του κόστους αυ-τών, σχετικά με τα προϊόντα της παρ. 1, που διατίθενται 
στην αγορά από τους παραγωγούς για τους σκοπούς 
του άρθρου 16,
δ) η εφαρμογή επαρκούς μηχανισμού αυτοελέγχου 
των ΣΕΔ που υποστηρίζεται από τακτικούς ανεξάρτη-
τους ελέγχους για την αξιολόγηση: δα) της οικονομικής 
τους διαχείρισης, συμπεριλαμβανομένης της συμμόρ-
φωσης με τις απαιτήσεις της περ. α΄ της παρ. 4 και δβ) της 
ποιότητας των στοιχείων, π ου συλλέγονται και υποβάλ-
λονται σύμφωνα με την περ. γ΄. Οι ανεξάρτητοι έλεγχοι 
που υποστηρίζουν τους αυτοελέγχους διενεργούνται 
από ορκωτό ελεγκτή λογιστή ή ελεγκτική εταιρεία που 
είναι εγγεγραμμένος/ή στο Δημόσιο Μητρώο του άρ-
θρου 14 του ν. 4449/2017,
ε) η διάθεση στο κοινό πληροφοριών, σχετικά με το 
ιδιοκτησιακό καθεστώς και τα μέλη του ΣΣΕΔ, τις χρη-ματικές εισφορές που καταβάλλουν οι παραγωγοί προ-
ϊόντων ανά πωλούμενη μονάδα ή ανά τόνο προϊόντος 
που διατίθεται στην αγορά και τη διαδικασία επιλογής 
για τους φορείς διαχείρισης αποβλήτων.
4. Οι χρηματικές εισφορές που καταβάλλονται από 
τους παραγωγούς των προϊόντων για τη συμμόρφωσή 
τους με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις ρυθ-
μίσεις του παρόντος προσδιορίζονται στο επιχειρησι-
ακό σχέδιο που καταρτίζεται από τους φορείς ΣΣΕΔ 
και υποβάλλεται προς έγκριση στον Ε.Ο.ΑΝ., σύμφωνα με τα οριζόμενα στις παρ. 5, 6 και 7 του άρθρου 7 του 
ν. 2939/2001 και πρέπει:
α) Να καλύπτουν το κόστος για τα προϊόντα της παρ. 1 
που ο παραγωγός διαθέτει στην αγορά, σύμφωνα με 
την παρ. 3.
β) Να μην υπερβαίνουν το αναγκαίο κόστος για την 
παροχή υπηρεσιών διαχείρισης αποβλήτων με τρόπο 
οικονομικά αποδοτικό. Το κόστος αυτό πρέπει να επιμε-
ρίζεται με διαφάνεια μεταξύ των παραγωγών.
γ) Να διασφαλίζουν την ίση μεταχείριση των παραγω-
γών προϊόντων, ανεξάρτητα από τη χώρα προέλευσης, 
το μέγεθός τους και το ύψος παραγωγής τους, χωρίς να 
προκαλούν δυσανάλογη επιβάρυνση στους παραγω-
γούς.
Άρθρο 10
Πρόγραμμα διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού για τα προϊόντα του Τμήματος ΙΙΙ του Μέρους E΄του Παραρτήματος I(άρθρο 8 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/904)
1. Με τις παρ. 1 έως και 4 θεσπίζεται πρόγραμμα διευ-
ρυμένης ευθύνης του παραγωγού για τα πλαστικά προϊ-
όντα μίας χρήσης, που απαριθμούνται στο Τμήμα ΙΙΙ του 
Μέρους E΄ του παραρτήματος I, τα οποία διατίθενται 
στην αγορά, με σκοπό τη μείωση των επιπτώσεων από 
την απευθείας απόρριψη στο περιβάλλον των αποβλή-
των, που προκύπτουν μετά από την κατανάλωση των εν 
λόγω προϊόντων.
2. Έως τις 5 Ιανουαρίου 2023, οι παραγωγοί των προ-
ϊόντων της παρ. 1 υποχρεούνται να σχεδιάσουν, να ορ-
γανώσουν και να λειτουργήσουν ΣΣΕΔ πανελλαδικής 
εμβέλειας, κατά την έννοια της περ. 9 του άρθρου 2 του 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 10836 Τεύχος A’ 200/20.10.2020
ν. 2939/2001, για το σύνολο των προϊόντων της παρ. 1 
που διαθέτουν στην αγορά. Για την οργάνωση και λει-
τουργία των ΣΣΕΔ εφαρμόζονται κατ’ αναλογία τα άρθρα 
4α, 4β, 4γ και 7, εξαιρουμένων των παρ. 1 και 3 αυτού, 
του ν. 2939/2001. 
3 Στις υποχρεώσεις των φορέων ΣΣΕΔ, πέραν αυτών 
που προβλέπονται στις διατάξεις που απαριθμούνται 
στην παρ. 2, περιλαμβάνονται και οι εξής:
α) Ο σχεδιασμός, η υλοποίηση και η ανάληψη του κό-
στους των μέτρων ευαισθητοποίησης, σύμφωνα με το άρθρο 14 σχετικά με τα εν λόγω προϊόντα.
β) Η ανάληψη του κόστους των δράσεων καθαρισμού 
απορριμμάτων που προέρχονται από τα εν λόγω προϊό-
ντα και της επακόλουθης μεταφοράς και επεξεργασίας 
των εν λόγω απορριμμάτων, σύμφωνα με την παρ. 1 του 
άρθρου 12.
γ) Η ανάληψη του κόστους συλλογής των αποβλήτων 
για τα προϊόντα που απορρίπτονται στα δημόσια συστή-
ματα συλλογής, συμπεριλαμβανομένων των υποδομών 
και της λειτουργίας τους, καθώς και της επακόλουθης 
μεταφοράς και επεξεργασίας των αποβλήτων. Επίσης, 
μπορεί να περιλαμβάνεται η δημιουργία ειδικής υπο-
δομής για τη συλλογή των αποβλήτων αυτών των προ-
ϊόντων, όπως κατάλληλων δοχείων απορριμμάτων, σε 
σημεία όπου τείνουν να συσσωρεύονται τέτοιου είδους απορρίμματα.
δ) Η συλλογή δεδομένων και η υποβολή εκθέσεων 
στον Ε.Ο.ΑΝ., καθώς και η ανάληψη του κόστους αυτών, 
όπως επίσης των στοιχείων σχετικά με τη συλλογή και 
την επεξεργασία των αποβλήτων που προκύπτουν από τα εν λόγω προϊόντα, για τους σκοπούς του άρθρου 16.
ε) Η εφαρμογή επαρκούς μηχανισμού αυτοελέγχου 
των ΣΕΔ που υποστηρίζεται από τακτικούς ανεξάρτη-
τους ελέγχους για την αξιολόγηση: εα) της οικονομικής 
τους διαχείρισης, συμπεριλαμβανομένης της συμμόρ-
φωσης με τις απαιτήσεις που ορίζονται στις περ.  α΄ 
και β΄ της παρ. 4 και εβ) της ποιότητας των στοιχείων 
που συλλέγονται και υποβάλλονται, σύμφωνα με την 
περ. δ΄. Οι ανεξάρτητοι έλεγχ οι που υποστηρίζουν τους 
αυτοελέγχους, διενεργούνται από ορκωτό ελεγκτή λο-
γιστή ή ελεγκτική εταιρεία που είναι εγγεγραμμένος/ή 
στο Δημόσιο Μητρώο του άρθρου 14 του ν. 4449/2017.
στ) Η διάθεση στο κοινό πληροφοριών σχετικά με το 
ιδιοκτησιακό καθεστώς και τα μέλη του ΣΣΕΔ, τις χρη-
ματικές εισφορές που καταβάλλουν οι παραγωγοί προ-
ϊόντων ανά πωλούμενη μονάδα ή ανά τόνο προϊόντος, που διατίθεται στην αγορά και τη διαδικασία επιλογής για τους φορείς διαχείρισης αποβλήτων.
4. Οι χρηματικές εισφορές που καταβάλλονται από 
τους παραγωγούς των προϊόντων για τη συμμόρφω-
σή τους με τις υποχρεώσεις, που απορρέουν από τις 
ρυθμίσεις του παρόντος προσδιορίζονται στο επιχει-
ρησιακό σχέδιο που καταρτίζεται από τους φορείς ΣΣΕΔ 
και υποβάλλεται προς έγκριση στον Ε.Ο.ΑΝ., σύμφωνα με τα οριζόμενα στις παρ. 5, 6 και 7 του άρθρου 7 του ν. 2939/2001 και πρέπει:
α) να καλύπτουν το κόστος για τα προϊόντα που ο πα-
ραγωγός διαθέτει στην αγορά, σύμφωνα με την παρ. 3,
β) να διαμορφώνονται, όπου αυτό είναι δυνατόν, λαμ-βάνοντας υπόψη τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις από 
τον κύκλο ζωής των προϊόντων,
γ) να μην υπερβαίνουν το αναγκαίο κόστος για την 
παροχή υπηρεσιών διαχείρισης αποβλήτων με τρόπο 
οικονομικά αποδοτικό. Το κόστος αυτό πρέπει να επιμε-
ρίζεται με διαφάνεια μεταξύ των παραγωγών και
δ) να διασφαλίζουν την ίση μεταχείριση των παραγω-
γών προϊόντων, ανεξάρτητα από τη χώρα προέλευσης, το μέγεθός τους και το ύψος παραγωγής τους, χωρίς να 
προκαλούν δυσανάλογη επιβάρυνση στους παραγω-
γούς.
Άρθρο 11
Πρόγραμμα διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού για τα αλιευτικά εργαλεία(άρθρο 8 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/904) 
1. Θεσπίζεται πρόγραμμα διευρυμένης ευθύνης του 
παραγωγού για τα αλιευτικά εργαλεία που περιέχουν 
πλαστική ύλη, με σκοπό τη μείωση των αλιευτικών ερ-γαλείων που απορρίπτονται στο θαλάσσιο περιβάλλον, 
καθώς και τη χωριστή συλλογή και ανακύκλωση των 
αποβλήτων των αλιευτικών εργαλείων. Το πρόγραμμα 
εφαρμόζεται συμπληρωματικά προς τις απαιτήσεις για 
τα απόβλητα αλιευτικών σκαφών, που ορίζονται στην υπ’ 
αρ. 8111.1/41/6.3.2009 κοινή απόφαση των Υπουργών 
Εσωτερικών, Οικονομίας και Οικονομικών, Ανάπτυξης, 
Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων και 
Εμπορικής Ναυτιλίας, Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής 
(Β΄ 412).
2. Από το έτος 2025, το ελάχιστο ετήσιο ποσοστό συλ-
λογής αποβλήτων αλιευτικών εργαλείων που περιέχουν 
πλαστική ύλη με σκοπό την ανακύκλωση θα ανέρχεται σε σαράντα τοις εκατό (40%) κατά βάρος. 
3. Έως την 31η Δεκεμβρίου 2023, οι παραγωγοί των 
αλιευτικών εργαλείων υποχρεούνται να σχεδιάσουν, να 
οργανώσουν και να λειτουργήσουν ΣΣΕΔ πανελλαδικής 
εμβέλειας, κατά την έννοια της περ. 9 του άρθρου 2 του ν. 2939/2001 (Α΄ 24), για το σύνολο των προϊόντων που 
διαθέτουν στην αγορά. Για την οργάνωση και λειτουργία 
των ΣΣΕΔ εφαρμόζονται κατ’ αναλογία τα άρθρα 4α, 4β, 
4γ και 7, εξαιρουμένων των παρ. 1 και 3 του άρθρου 7 του ν. 2939/2001. 
4. Στις υποχρεώσεις των φορέων ΣΣΕΔ, πέραν αυτών 
που προβλέπονται στην παρ. 3, περιλαμβάνονται και 
οι εξής:
α) ο σχεδιασμός, η υλοποίηση και η ανάληψη του κό-
στους των μέτρων ευαισθητοποίησης, σύμφωνα με το άρθρο 14 σχετικά με τα αλιευτικά εργαλεία που περιέ-χουν πλαστική ύλη,
β) η ανάληψη του κόστους χωριστής συλλογής απο-
βλήτων αλιευτικών εργαλείων που περιέχουν πλαστι-
κή ύλη και έχουν παραδοθεί σε κατάλληλες λιμενικές 
εγκαταστάσεις παραλαβής, σύμφωνα με την Οδηγία 
(ΕΕ) 2019/883 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του 
Συμβουλίου, της 17ης Απριλίου 2019 (L 151) ή σε άλλα 
ισοδύναμα συστήματα συλλογής που δεν εμπίπτουν στο 
πεδίο εφαρμογής της εν λόγω Οδηγίας, και της επακό-
λουθης μεταφοράς και επεξεργασίας των εν λόγω απορ-
ριμμάτων, στο οποίο κόστος δύναται να περιλαμβάνεται 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 10837 Τεύχος A’ 200/20.10.2020
η παροχή οικονομικών κινήτρων για την επιστροφή των 
αποβλήτων αλιευτικών εργαλείων από πλαστική ύλη,
γ) η συλλογή δεδομένων, η υποβολή εκθέσεων στον 
Ε.Ο.ΑΝ. και η ανάληψη του κόστους αυτών, σχετικά με τα αλιευτικά εργαλεία που περιέχουν πλαστική ύλη, τα 
οποία διατίθενται στην αγορά και τα απόβλητα αλιευτι-
κών εργαλείων που συλλέγονται και ανακυκλώνονται, 
για τους σκοπούς του άρθρου 16 και για τον στόχο της παρ. 2 του παρόντος,
δ) η εφαρμογή επαρκούς μηχανισμού αυτοελέγχου 
των ΣΕΔ που υποστηρίζεται από τακτικούς ανεξάρτη-
τους ελέγχους για την αξιολόγηση: δα) της οικονομικής 
τους διαχείρισης, συμπεριλαμβανομένης της συμμόρ-
φωσης με τις απαιτήσεις που ορίζονται στις περ.  α΄ 
και β΄ της παρ. 5 και δβ) της ποιότητας των στοιχείων 
που συλλέγονται και υποβάλλονται σύμφωνα με την 
περ. γ΄. Οι ανεξάρτητοι έλεγχ οι που υποστηρίζουν τους 
αυτοελέγχους διενεργούνται από ορκωτό ελεγκτή λο-
γιστή ή ελεγκτική εταιρεία που είναι εγγεγραμμένος/η 
στο Δημόσιο Μητρώο του άρθρου 14 του ν. 4449/2017,
ε) η διάθεση στο κοινό πληροφοριών και, σχετικά με 
την επίτευξη του στόχου της παρ. 2, το ιδιοκτησιακό κα-
θεστώς και τα μέλη των ΣΣΕΔ, τις χρηματικές εισφορές 
που καταβάλλουν οι παραγωγοί προϊόντων ανά πω-
λούμενη μονάδα ή ανά τόνο προϊόντος που διατίθεται στην αγορά και τη διαδικασία επιλογής για τους φορείς διαχείρισης αποβλήτων.
5. Οι χρηματικές εισφορές που καταβάλλονται από 
τους παραγωγούς των προϊόντων για τη συμμόρφωσή 
τους με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις ρυθ-
μίσεις του παρόντος, προσδιορίζονται στο επιχειρη-
σιακό σχέδιο που καταρτίζεται από τους φορείς ΣΣΕΔ 
και υποβάλλεται προς έγκριση στον Ε.Ο.ΑΝ., σύμφωνα με τα οριζόμενα στις παρ. 5, 6 και 7 του άρθρου 7 του 
ν. 2939/2001 και πρέπει:
α) Nα καλύπτουν το κόστος για τα προϊόντα που δια-
θέτει ο παραγωγός στην αγορά, σύμφωνα με την παρ. 4.
β) Nα λαμβάνουν υπόψη τον κυκλικό σχεδιασμό των 
αλιευτικών εργαλείων, προκειμένου να ενθαρρυνθεί η 
προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση και να διευκο-
λυνθεί η ανακυκλωσιμότητα στο τέλος του κύκλου ζωής.
γ) Nα μην υπερβαίνουν το αναγκαίο κόστος για την 
παροχή υπηρεσιών διαχείρισης αποβλήτων με τρόπο 
οικονομικά αποδοτικό. Tο κόστος αυτό επιμερίζεται με διαφάνεια μεταξύ των παραγωγών.
δ) Nα διασφαλίζουν την ίση μεταχείριση των παραγω-
γών προϊόντων, ανεξάρτητα από τη χώρα προέλευσης, το μέγεθός τους και το ύψος παραγωγής τους, χωρίς να 
προκαλούν δυσανάλογη επιβάρυνση στους παραγω-
γούς.
Άρθρο 12
Γενικές ρυθμίσεις για τα προγράμματαδιευρυμένης ευθύνης του παραγωγού
1. Αναφορικά με το κόστος καθαρισμού των απορ-
ριμμάτων που ορίζεται στα άρθρα 8, 9 και 10 ισχύουν 
τα ακόλουθα:
α) Με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του 
Ε.Ο.ΑΝ., μετά από γνώμη των ΣΕΔ των άρθρων 8, 9 και 10, η οποία δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα αυτού, καταρ-
τίζεται, τριετές πρόγραμμα καθαρισμού πανελλαδικής 
εμβέλειας, το οποίο καθορίζει: 
αα) το κόστος καθαρισμού, λαμβάνοντας υπόψη τις 
σχετικές κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Επι-
τροπής, και επιμερίζεται μεταξύ των ΣΕΔ των άρθρων 
8, 9 και 10, τα οποία υποχρεούνται να περιλαμβάνουν 
το εν λόγω κόστος στον ετήσιο προϋπολογισμό τους,
αβ) το ποσό που θα πρέπει να διατεθεί στους Ο.Τ.Α. 
α΄ βαθμού και σε κάθε αρμόδιο για τον καθαρισμό σύμ-
φωνα με την κείμενη νομοθεσία δημόσιο φορέα, καθώς 
και τη διαδικασία διάθεσης των ποσών από τα ΣΕΔ των 
άρθρων 8, 9 και 10,
αγ) τη διαδικασία ελέγχου της προόδου και περαίωσης 
των εργασιών καθαρισμού και 
αδ) κάθε άλλο θέμα σχετικά με τις δράσεις του πα-
ρόντος.
β) Το πρώτο πρόγραμμα καθαρισμού καταρτίζεται, 
σύμφωνα με την περ. α΄ εντός του 2022 και αφορά στην τριετία 2023 έως 2025.
γ) Το κόστος καθαρισμού πρέπει να περιορίζεται στις 
δραστηριότητες που αναλ αμβάνονται από τις δημόσιες 
αρχές ή για λογαριασμό αυτών.
δ) Η μεθοδολογία υπολογισμού πρέπει να επιτρέπει 
τον αναλογικό καθορισμό του κόστους για την απομά-
κρυνση των απορριμμάτων.
2. Οι παραγωγοί που είναι εγκατεστημένοι σε κράτος - 
μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και διαθέτουν προϊόντα 
στην αγορά, ορίζουν νομικό ή φυσικό πρόσωπο εγκατε-
στημένο στην Ελλάδα ως εξουσιοδοτημένο αντιπρόσω-
πο, για τους σκοπούς της εκπλήρωσης των υποχρεώσε-ων που απορρέουν από τα προγράμματα διευρυμένης 
ευθύνης του παραγωγού στην Ελλάδα. Ο ορισμός του 
εξουσιοδοτημένου αντιπροσώπου γίνεται με γραπτή 
εντολή.
3. Κάθε παραγωγός που είναι εγκατεστημένος στην 
Ελλάδα, ο οποίος πωλεί πλαστικά προϊόντα μίας χρήσης, 
που απαριθμούνται στο Μέρος Ε΄ του Παραρτήματος I και αλιευτικά εργαλεία που περιέχουν πλαστική ύλη σε 
άλλο κράτος - μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο οποίο 
δεν είναι εγκατεστημένος, ορίζει εξουσιοδοτημένο αντι-
πρόσωπο στο άλλο κράτος - μέλος. Ο εξουσιοδοτημένος 
αντιπρόσωπος είναι το π ρόσωπο που είναι υπεύθυνο για 
την εκπλήρωση των υποχρεώσεων του συγκεκριμένου 
παραγωγού, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος, 
στην επικράτεια του άλλου κράτους - μέλους. Ο ορισμός 
του εξουσιοδοτημένου αντιπροσώπου γίνεται με γραπτή 
εντολή. 
4. Ο Ε.Ο.ΑΝ. παρακολουθεί την πορεία υλοποίησης 
των στόχων των προγραμμάτων διευρυμένης ευθύνης 
παραγωγού και θέτει τους κατάλληλους όρους και προ-ϋποθέσεις κατά την έγκρισ η, τροποποίηση ή ανανέωση 
της έγκρισης οργάνωσης και λειτουργίας των ΣΕΔ, σύμ-
φωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 7 του ν. 2939/2001.
5. Ο Ε.Ο.ΑΝ. διαβουλεύεται τακτικά, με ψηφιακά ή άλλα 
πρόσφορα μέσα, με τα ενδιαφερόμενα μέρη που εμπλέ-
κονται στην εφαρμογή των προγραμμάτων διευρυμένης 
ευθύνης του παραγωγού των άρθρων 8, 9, 10 και 11 και 
ιδίως, τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Περι-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 10838 Τεύχος A’ 200/20.10.2020
βάλλοντος και Ενέργειας και των λοιπών συναρμόδιων 
υπουργείων και δημόσιων φορέων, την τοπική αυτοδι-
οίκηση, τους παραγωγικούς, εμπορικούς και επαγγελ-
ματικούς φορείς και συλλόγους, τους επιστημονικούς 
φορείς και συλλόγους, την ακαδημαϊκή κοινότητα, τις 
επιχειρήσεις εναλλακτικής διαχείρισης αποβλήτων ή 
και δικτύων επαναχρησιμοποίησης ή τους φορείς της 
κοινωνικής οικονομίας, επισκευής και προετοιμασίας για 
επαναχρησιμοποίηση, τους φορείς ΣΕΔ και τις περιβαλ-
λοντικές και καταναλωτικές οργανώσεις. Κατ’ ελάχιστον, 
δύο (2) φορές ετησίως, ο Πρόεδρος του Ε.Ο.ΑΝ. συγκαλεί 
συνεδρίαση με εκπροσώπους των ενδιαφερομένων με-ρών του πρώτου εδαφίου κατά την οποία συζητούνται 
θέματα που αφορούν στη ρύθμιση, οργάνωση, λειτουρ-
γία και τα αποτελέσματα της εναλλακτικής διαχείρισης. 
6. Οι φορείς ΣΕΔ δύνανται να συνεργάζονται με νομικά 
πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου που δραστηρι-
οποιούνται στη διαχείριση αποβλήτων, τοπικές αρχές 
και περιβαλλοντικές μη κυβερνητικές οργανώσεις, με 
σκοπό την επίτευξη των στόχων των προγραμμάτων 
διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού του παρόντος.
Άρθρο 13
Χωριστή συλλογή
(άρθρο 9 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/904)
1. Για τα απόβλητα πλαστικών προϊόντων μίας χρήσης 
που απαριθμούνται στο Μέρος ΣΤ΄ του Παραρτήματος I, 
τίθενται οι ακόλουθοι ποσοτικοί στόχοι:
α) έως το έτος 2025, η χωριστή συλλογή για ανακύ-
κλωση των αποβλήτων αυτών θα πρέπει να είναι ίση 
τουλάχιστον με το εβδομήντα επτά τοις εκατό (77 %) 
αυτών των πλαστικών προϊόντων μίας χρήσης που δια-
τίθενται στην αγορά σε ένα δεδομένο έτος, κατά βάρος,
β) έως το έτος 2029, η χωριστή συλλογή για ανακύ-
κλωση των αποβλήτων αυτών θα πρέπει να είναι ίση 
τουλάχιστον με το ενενήντα τοις εκατό (90 %) αυτών των 
πλαστικών προϊόντων μίας χρήσης που διατίθενται στην 
αγορά σε ένα δεδομένο έτος, κατά βάρος.
Η μεθοδολογία για τον υπολογισμό και την επαλήθευ-
ση των στόχων χωριστής συλλογής που ορίζονται στην παρ. 1 καθορίζεται με εκτελεστική πράξη της Ευρωπα-
ϊκής Επιτροπής.
2. Τα πλαστικά προϊόντα μίας χρήσης της παρ. 1, τα 
οποία διατίθενται στην αγορά, τεκμαίρεται ότι ισούνται με την ποσότητα των αποβλήτων που παράγονται από 
τα προϊόντα αυτά, συμπεριλαμβανομένων των απορριμ-
μάτων, κατά τη διάρκεια του ίδιου έτους στην Ελληνική Επικράτεια.
3. Για την επίτευξη των στόχων της παρ. 1, έως τις 5 
Ιανουαρίου 2023 οι παραγωγοί των πλαστικών προϊό-
ντων μίας χρήσης που απαριθμούνται στο Μέρος ΣΤ΄ 
του Παραρτήματος I υποχρεούνται να σχεδιάσουν, να 
οργανώσουν και να λειτουργήσουν ένα ενιαίο ΣΣΕΔ απο-
βλήτων συσκευασιών πανελλαδικής εμβέλειας, κατά την 
έννοια της περ. 9 του άρθρου 2 του ν. 2939/2001, με απο-
κλειστικό σκοπό την εφαρμογή συστήματος επιστροφής 
εγγύησης για τα εν λόγω προϊόντα. Για την οργάνωση και 
λειτουργία του ΣΣΕΔ εφαρμόζονται τα άρθρα 4α, 4β, 4γ και 7 του ν. 2939/2001 και το άρθρο 8 του παρόντος. 4. Σύμφωνα με το σύστημα επιστροφής εγγύησης, ο 
καταναλωτής κατά την αγορά προϊόντος της παρ. 1 κα-
ταβάλλει εγγυοδοτικό αντίτιμο, το οποίο του αποδίδεται 
κατά την επιστροφή του προϊόντος με σκοπό τη χωριστή 
συλλογή για ανακύκλωση. Το εν λόγω σύστημα, λειτουρ-
γεί συμπληρωματικά με άλλα συστήματα εναλλακτικής 
διαχείρισης αποβλήτων συσκευασιών, καλύπτοντας κατ’ 
ελάχιστον τα πλαστικά προϊόντα μίας χρήσης της παρ. 1. 
Στο σύστημα δύναται να τεθεί επιπλέον στόχος επανα-
χρησιμοποίησης των φιαλών με την απόφαση της παρ. 8 
του άρθρου 19.
5. Το ΣΣΕΔ αποτελεί τον διαχειριστή του συστήματος 
επιστροφής εγγύησης και φέρει την οργανωτική ευθύνη 
λειτουργίας του. Οι παραγωγοί των προϊόντων της παρ. 1 
μέσω των χρηματικών εισφορών που καταβάλλουν στο 
ΣΣΕΔ καλύπτουν το συνολικό κόστος της χωριστής συλ-
λογής, συμπεριλαμβανομένων των ειδικών συστημάτων 
συλλογής, της μεταφοράς, αποθήκευσης και επεξεργα-σίας των αποβλήτων που προκύπτουν από την κατανά-
λωση των εν λόγω προϊόντων, καθώς και τα λοιπά κόστη 
που αναφέρονται στο άρθρο 8. Το ύψος των χρηματικών 
εισφορών διαμορφώνεται λαμβάνοντας υπόψη τα κόστη 
της παρούσας και τα έσοδα από την επαναχρησιμοποίη-
ση, τις πωλήσεις δευτερογενών πρώτων υλών και τα μη απαιτηθέντα εγγυοδοτικά αντίτιμα.
6. Οι παραγωγοί διαθέτουν τα προϊόντα της παρ. 1 
στην αγορά ενσωματώνοντας το εγγυοδοτικό αντίτιμο, 
το οποίο ο τελικός καταναλωτής πληρώνει κατά την αγο-
ρά του προϊόντος και λαμβάνει πίσω με την επιστροφή του προϊόντος ή αποβλήτου στα σημεία επιστροφής. 
7. Σημεία επιστροφής αποτελούν οι επιχειρήσεις λια-
νικής πώλησης. Τέτοια σημεία δύνανται να αποτελέσουν 
και οι παραχωρούμενοι για τον σκοπό της υλοποίησης 
του συστήματος επιστροφής εγγύησης κοινόχρηστοι 
χώροι ή άλλοι κατάλληλοι χώροι των φορέων της Γενικής 
Κυβέρνησης, όπως ορίζεται στην περ. β΄ της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 ή και φυσικών ή νομικών προσώπων για την εκπλήρωση των σκοπών του παρό-ντος. Οι επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου που διαθέτουν τα προϊόντα του Μέρους ΣΤ΄ του Παραρτήματος I υπο-
χρεούνται να συνεργάζονται με το ΣΣΕΔ για να επιτελούν 
τη λειτουργία σημείου επιστροφής.
8. Το σύνολο των προϊόντων του παρόντος πρέπει 
να φέρουν κατάλληλη σήμανση, οι προδιαγραφές της 
οποίας καθορίζονται με την απόφαση της παρ. 8 του 
άρθρου 19.
9. Το ΣΣΕΔ συνεργάζεται με επιχειρήσεις συλλογής 
και μεταφοράς προϊόντων και διαχείρισης αποβλήτων, 
καθώς και με τους Ο.Τ.Α. για την επίτευξη των στόχων 
του παρόντος.
Άρθρο 14
Μέτρα ευαισθητοποίησης(άρθρο 10 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/904)
1. Οι φορείς ΣΕΔ των άρθρων 8, 9, 10 και 11 καταρτί-
ζουν, οργανώνουν και υλοποιούν ετησίως προγράμματα 
ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των καταναλωτών 
αναφορικά με:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 10839 Τεύχος A’ 200/20.10.2020
α) Την ενημέρωση των καταναλωτών και την ενθάρ-
ρυνσή τους για υπεύθυνη καταναλωτική συμπεριφορά, προκειμένου να μειωθούν τα απορρίμματα από προϊό-
ντα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος.
β) Την πληροφόρηση των καταναλωτών των πλαστι-
κών προϊόντων μίας χρήσης που απαριθμούνται στο 
Μέρος Ζ΄ του Παραρτήματος I και των χρηστών αλιευτι-
κών εργαλείων που περιέχουν πλαστική ύλη σχετικά με: 
βα) τη διαθεσιμότητα επ αναχρησιμοποιήσιμων εναλ-
λακτικών προϊόντων, συστημάτων επαναχρησιμοποίη-
σης και επιλογών διαχείρισης αποβλήτων για τα εν λόγω 
πλαστικά προϊόντα μίας χρήσης και για τα αλιευτικά ερ-
γαλεία που περιέχουν πλαστική ύλη, καθώς και τις βέλ-τιστες πρακτικές στην ορθή διαχείριση αποβλήτων που διενεργείται σύμφωνα με το άρθρο 14 του ν. 4042/2012 (Α΄ 24),
ββ) τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις της απόρριψης στο 
περιβάλλον και άλλων ακατάλληλων τρόπων διάθεσης αποβλήτων πλαστικών προϊόντων μίας χρήσης και αλι-ευτικών εργαλείων που περιέχουν πλαστική ύλη, ιδίως 
για το θαλάσσιο περιβάλλον,
βγ) τις επιπτώσεις που έχει ο ακατάλληλος τρόπος δι-
άθεσης των αποβλήτων των εν λόγω πλαστικών προϊό-ντων μίας χρήσης στο αποχετευτικό δίκτυο.
γ) Την πληροφόρηση των καταναλωτών σχετικά με τη 
σήμανση που πρέπει να φέρουν τα πλαστικά προϊόντα μίας χρήσης ή τα εναλλακτικά προϊόντα που πρόκειται να έλθουν σε επαφή με τρόφιμα.
δ) Την πληροφόρηση των καταναλωτών σχετικά με τη 
σήμανση που δύνανται να φέρουν τα πλαστικά προϊόντα 
μίας χρήσης ή τα εναλλακτικά τους, καθώς και τυχόν πα-
ραπλανητικούς, ανακριβείς ή ψευδείς περιβαλλοντικούς 
ισχυρισμούς.
ε) Την πληροφόρηση όλων των επαγγελματιών στον 
τομέα της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας για τη διαχείριση των αλιευτικών εργαλείων που περιέχουν 
πλαστική ύλη, αλλά και του ευρύτερου κοινού για τα 
θαλάσσια απορρίμματα, σε συνεργασία με τους συναρ-μόδιους φορείς, σύμφωνα και με τα προβλεπόμενα στα 
προγράμματα του άρθρου 12 του ν. 3983/2011. 
2. Τα προγράμματα ενημέρωσης και ευαισθητοποί-
ησης εγκρίνονται με απόφαση του διοικητικού συμ-
βουλίου του Ε.Ο.ΑΝ. και η υλοποίηση αυτών παρακο-
λουθείται από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Ε.Ο.ΑΝ.. Το 
πρώτο πρόγραμμα ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης, 
κατ’ εξαίρεση, υποβάλλεται με το επιχειρησιακό σχέδιο 
που καταρτίζεται από τους νέους φορείς ΣΕΔ και υπο-
βάλλεται προς έγκριση στον Ε.Ο.ΑΝ., σύμφωνα με τα 
οριζόμενα στο άρθρο 7 του ν. 2939/2001 και για τους 
υφιστάμενους φορείς ΣΕΔ κατά την πρώτη, μετά από 
την έναρξη ισχύος του παρόντος, τροποποίηση του επι-
χειρησιακού τους σχεδίου.
3. Τα προγράμματα ενημέρωσης και ευαισθητοποίη-
σης δύναται να περιλαμβάνουν τις ακόλουθες ενέργειες:
α) τη δημιουργία κεντρικής ιστοσελίδας για τη βασική 
πληροφόρηση του κοινού και τη δημιουργία σελίδων σε 
μέσα κοινωνικής δικτύωσης,
β) προωθητικές ενέργειες με συμμετοχή του κοινού, 
όπως εκδηλώσεις, συνέδρια ή εκθέσεις πανελλαδικής 
εμβέλειας,γ) την προβολή μηνυμάτων ευαισθητοποίησης σε 
μέσα μαζικής ενημέρωσης, καταχωρήσεις σε έντυπο 
και ηλεκτρονικό τύπο, ειδικές παραγωγές, βίντεο,
δ) την παραγωγή και διάθεση εξειδικευμένων οδηγών 
για την ενημέρωση του κοινού, 
ε) προωθητικές δράσεις με παραγωγή και δωρεάν δι-
άθεση εναλλακτικών προϊόντων,
στ) προωθητικές δράσεις καθαρισμού ακτών και εν 
γένει κοινόχρηστων χώρων, 
ζ) εκπαιδευτικές δράσεις σε μαθητές πρωτοβάθμιας 
και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. 
4. Με την επιφύλαξη των υποχρεώσεων των φορέων 
ΣΕΔ της παρ. 1 και σύμφωνα με τους σκοπούς της, το 
Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας από κοινού με τον Ε.Ο.ΑΝ., δύναται να οργανώνει και να υλοποιεί πρό-γραμμα ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης.
Άρθρο 15
Εφαρμογή και συντονισμός των μέτρων(άρθρο 11 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/904)
1. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας συνιστά 
την αρμόδια αρχή για την εφαρμογή και τον συντονισμό 
των μέτρων του παρόντος.
2. Τα μέτρα αυτά πρέπει να είναι συμβατά με: α) τα προγράμματα μέτρων που θεσπίζονται δυνάμει 
του άρθρου 12 του ν. 3983/2011 για την προστασία και διαχείριση του θαλάσσιου περιβάλλοντος,
β) τα σχέδια διαχείρισης και τα προγράμματα μέτρων 
που θεσπίζονται, σύμφωνα με τον ν. 3199/2003 (Α΄ 280) για την προστασία και διαχείριση των υδάτων,
γ) τα σχέδια διαχείρισης αποβλήτων και τα προγράμμα-
τα πρόληψης δημιουργίας αποβλήτων που θεσπίζονται σύμφωνα με τα άρθρα 22, 23 και 35 του ν. 4042/2012,
δ) τα σχέδια παραλαβής και διαχείρισης αποβλήτων 
που θεσπίζονται δυνάμει της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/883 και
ε) την κείμενη ενωσιακή και εθνική νομοθεσία περί 
τροφίμων, προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι δεν θίγονται 
η υγιεινή και η ασφάλεια των τροφίμων.
Άρθρο 16
Συστήματα πληροφοριών και υποβολή εκθέσεων(άρθρο 13 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/904)
1. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας μετά 
από εισήγηση του Ε.Ο.ΑΝ., υποβάλλει έκθεση στην Ευ-ρωπαϊκή Επιτροπή κάθε έτος, αναφορικά με τα εξής:
α) δεδομένα σχετικά με τα πλαστικά προϊόντα μίας 
χρήσης που απαριθμούνται στο Μέρος Α΄ του Παραρτή-
ματος I, τα οποία έχουν διατεθεί στην αγορά κάθε έτος, 
προκειμένου να καταδειχθεί η μείωση της κατανάλωσης, 
σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 4,
β) πληροφορίες για τα μέτρα που λαμβάνονται κατ’ 
εφαρμογή των παρ. 2 έως και 6 του άρθρου 4 για τους σκοπούς της παρ. 1 του άρθρου αυτού, 
γ) δεδομένα σχετικά με τα πλαστικά προϊόντα μίας 
χρήσης που απαριθμούνται στο Μέρος ΣΤ΄ του Παραρ-
τήματος I, τα οποία συλλέχθηκαν χωριστά κάθε έτος, 
προκειμένου να καταδειχθεί η επίτευξη των στόχων χω-
ριστής συλλογής, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 13,
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 10840 Τεύχος A’ 200/20.10.2020
δ) δεδομένα για τα αλιευτικά εργαλεία που περιέχουν 
πλαστική ύλη, τα οποία διατίθενται στην αγορά και σχε-
τικά με τα απόβλητα αλιευτικών εργαλείων που συλλέγο-
νται κάθε έτος, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 11,
ε) πληροφορίες σχετικά με την περιεκτικότητα σε ανα-
κυκλωμένες ύλες σε φιάλες ποτών που απαριθμούνται 
στο Μέρος ΣΤ΄ του Παραρτήματος I, προκειμένου να 
καταδειχθεί η επίτευξη των στόχων που ορίζονται στην παρ. 2 του άρθρου 6 και
στ) δεδομένα για τα απόβλητα μετά από την κατανά-
λωση των πλαστικών προϊόντων μίας χρήσης που απα-
ριθμούνται στο Τμήμα III του Μέρους Ε΄ του Παραρτή-ματος I, τα οποία συλλέγονται σύμφωνα με την περ. δ΄ της παρ. 3 του άρθρου 10.
Τα αναφερόμενα στις περ. α΄ έως και στ΄ δεδομένα 
και πληροφορίες υποβάλλονται ηλεκτρονικά, εντός δε-
καοκτώ (18) μηνών από τη λήξη του έτους υποβολής 
στοιχείων, για το οποίο αυτά συλλέχθηκαν. 
Η πρώτη περίοδος υποβολής στοιχείων είναι το έτος 
2022, εξαιρουμένων των περ. ε΄ και στ΄, για τις οποίες η 
πρώτη περίοδος υποβολής στοιχείων είναι το έτος 2023.
2. Τα δεδομένα και οι πληροφορίες που υποβάλλο-
νται, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 1, συνοδεύ-ονται από έκθεση ποιοτικού ελέγχου και διαβιβάζονται με τον μορφότυπο που θεσπίζεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
3. Οι εκθέσεις των παρ. 1 και 2 εκπονούνται από τις 
αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας μετά από εισήγηση του διοικητικού συμβου-
λίου του Ε.Ο.ΑΝ., κατόπιν διαβούλευσης με τις αρμόδιες 
υπηρεσίες κάθε συναρμόδιου Υπουργείου. 
Άρθρο 17
Έλεγχοι
Για τον έλεγχο της εφαρμογής των ρυθμίσεων του 
παρόντος νόμου:
α) Ο Ε.Ο.ΑΝ. οργανώνει και διενεργεί ελέγχους, σύμ-
φωνα με το άρθρο 19Α του ν. 2939/2001, αναφορικά με: 
αα) τη συμμόρφωση των επιχειρήσεων λιανικού 
εμπορίου και μαζικής εστίασης με τις απαιτήσεις του 
άρθρου 4 για τα πλαστικά προϊόντα μίας χρήσης του 
Μέρους Α΄ του Παραρτήματος I,
αβ) τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις για τα προϊόντα 
του άρθρου 6 και τις απαιτήσεις, σχετικά με τη σήμανση 
του άρθρου 7,
αγ) την τήρηση και εφαρμογή των μέτρων και υπο-
χρεώσεων που προβλέπονται στα προγράμματα διευ-
ρυμένης ευθύνης του παραγωγού προϊόντων, καθώς 
και την οργάνωση και λειτουργία των φορέων ΣΕΔ που προβλέπονται στα άρθρα 8 έως 14,
αε) την τήρηση από τους Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού των υπο-
χρεώσεων του άρθρου 4.
Για τη διενέργεια των ελέγχων, ο Ε.Ο.ΑΝ. μπορεί να 
ζητά τη συνδρομή των ελεγκτικών υπηρεσιών της Γε-
νικής Γ ραμματείας Εμπορίου και Προστασίας του Κα-
ταναλωτή του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων, καθώς και κάθε άλλης αρμόδιας δημόσιας αρχής.
β) Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.), 
εφόσον κατά τους διενεργούμενους ελέγχους διαπι-στώνει τη μη ορθή απόδοση της εισφοράς προστασίας 
του περιβάλλοντος, αποστέλλει στον Ε.Ο.ΑΝ. σχετική 
πληροφοριακή έκθεση. 
γ) Η Διυπηρεσιακή Μονάδα Ελέγχου Αγοράς (ΔΙ.Μ.Ε.Α.) 
του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων διενεργεί 
ελέγχους στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, σύμφω-
να με το Κεφάλαιο Α΄ του Μέρους Α΄ του ν. 4712/2020 (Α΄ 146) για τη διαπίστωση της συμμόρφωσης των κα-ταναλωτικών προϊόντων με τις διατάξεις του παρόντος, 
συμπεριλαμβανομένης της τήρησης των απαιτήσεων 
για τη σήμανσή τους.
δ) Ο Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων (Ε.Φ.Ε.T.), στο 
πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του σύμφωνα με το άρθρο 5 
του ν. 2741/1999 (Α΄ 199), ελέγχει τη συμμόρφωση με 
την κείμενη νομοθεσία για τα υλικά και αντικείμενα, που προορίζονται να έρθουν σε επαφή με τρόφιμα 
που εντάσσονται στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος 
ή υποκαθιστούν τα πλαστικά προϊόντα μίας χρήσης ως εναλλακτικά προϊόντα.
Άρθρο 18
Κυρώσεις(άρθρο 14 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/904)
1. Στις επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου, μαζικής εστί-
ασης, τροφοδοσίας (catering) με απευθείας διάθεση 
τροφίμων και ποτών στον καταναλωτή, καθώς και στις 
επιχειρήσεις παρασκευής ή και προσφοράς τροφίμων 
και ποτών σε κινητούς ή προσωρινούς χώρους και στις 
επιχειρήσεις ή μεμονωμένους ιδιώτες που εκμεταλλεύο-
νται αυτόματους πωλητές τροφίμων ή ροφημάτων κάθε 
κατηγορίας που δεν συμμορφώνονται με τις παρ. 3, 4, 
5 και 6 του άρθρου 4, επιβάλλεται πρόστιμο ύψους πε-
ντακοσίων (500) ευρώ ανά παράβαση.
2. Η διάθεση των προϊόντων της παρ. 1 του άρθρου 4 
στους καταναλωτές, χωρίς την επιβολή της εισφοράς 
της παρ. 3 του άρθρου 4, επισύρει πρόστιμο ύψους πε-ντακοσίων (500) ευρώ ανά παράβαση στις επιχειρήσεις της περ. α΄ της παρ. 3 του άρθρου 4. Η μη απόδοση της 
εισφοράς επισύρει πρόστιμο ύψους χιλίων (1.000) ευρώ 
ανά παράβαση στις ως άνω επιχειρήσεις.
3.α) Στους παραγωγούς που δεν συμμορφώνονται με 
τις υποχρεώσεις της παρ. 1 του άρθρου 5, επιβάλλεται πρόστιμο ύψους ένα τοις εκατό (1 %) επί του συνολικού 
κύκλου εργασιών της τελευταίας χρήσης της επιχείρησης 
με βάση τον κύκλο εργασιών της τελευταίας υποβληθεί-
σας δήλωσης φορολογίας εισοδήματος. 
β) Σε κάθε άλλο φυσικό ή νομικό πρόσωπο που παρα-
βαίνει την υποχρέωση της παρ. 1 του άρθρου 5 επιβάλ-λεται πρόστιμο ύψους χιλίων (1.000) ευρώ εάν διαθέτει μέχρι και διακόσια (200) τεμάχια. Σε περίπτωση που τα 
ανωτέρω πρόσωπα διαθέτουν άνω των διακοσίων (200) 
τεμαχίων το πρόστιμο προσαυξάνεται κατά πέντε (5) 
ευρώ το τεμάχιο. 
4.α) Στους παραγωγούς που δεν συμμορφώνονται με 
την παρ. 1 του άρθρου 6 επιβάλλεται πρόστιμο ύψους ένα τοις εκατό (1 %) επί του συνολικού κύκλου εργασι-ών της τελευταίας χρήσης της επιχείρησης με βάση τον 
κύκλο εργασιών της τελευταίας υποβληθείσας δήλωσης 
φορολογίας εισοδήματος. 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 10841 Τεύχος A’ 200/20.10.2020
β) Σε κάθε άλλο φυσικό ή νομικό πρόσωπο που παρα-
βαίνει την υποχρέωση της παρ. 1 του άρθρου 6 επιβάλ-
λεται πρόστιμο ύψους πεντακοσίων (500) ευρώ εφόσον 
διαθέτουν μέχρι και εκατό (100) τεμάχια. Σε περίπτωση 
που διαθέτουν άνω των εκατό (100) τεμαχίων το πρό-
στιμο προσαυξάνεται κατά πέντε (5) ευρώ το τεμάχιο. 
5. Στους παραγωγούς που δεν συμμορφώνονται με την 
υποχρέωση της παρ. 2 του άρθρου 6 ή με τις απαιτήσεις 
του συστήματος διασφάλισης της ποιότητας των διερ-
γασιών ανακύκλωσης και ιχνηλασιμότητας των ανακυ-κλωμένων πλαστικών, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) 
υπ’ αρ. 282/2008 της Επιτροπής και το πρότυπο ΕΛΟΤ EN 
15343, όπως αυτό θα καθορισθεί με την απόφαση της 
παρ. 4 του άρθρου 19, επιβάλλεται πρόστιμο ύψους ένα 
τοις εκατό (1 %) επί του ειδικού κύκλου εργασιών των 
διεργασιών παραγωγής πλαστικής φιάλης χωρητικότη-τας έως τρία (3) λίτρα όπως προκύπτει από τα, κατά τις 
ισχύουσες διατάξεις, τηρούμενα βιβλία εκ μέρους της 
εταιρείας.
6. Στους παραγωγούς που δεν συμμορφώνονται με τις 
υποχρεώσεις των παρ. 1 και 3 του άρθρου 7, επιβάλλεται 
πρόστιμο ύψους:
α) Για μη ύπαρξη σήμανσης χιλίων (1.000) ευρώ, εάν 
διαθέτουν μέχρι και διακόσια (200) τεμάχια. Σε περίπτω-
ση που διαθέτουν άνω των διακοσίων (200) τεμαχίων, 
το πρόστιμο προσαυξάνεται κατά πέντε (5) ευρώ το 
τεμάχιο. 
β) Για ελλιπή σήμανση χιλίων (1.000) ευρώ, εάν διαθέ-
τουν μέχρι και διακόσια (200) τεμάχια. Σε περίπτωση που 
διαθέτουν άνω των διακοσίων (200) τεμαχίων, το πρό-στιμο προσαυξάνεται κατά πέντε (5) ευρώ το τεμάχιο.
γ) Για παραπλανητική σήμανση ύψους πέντε χιλιάδων 
(5.000) ευρώ, εάν διαθέτουν μέχρι και πεντακόσια (500) 
τεμάχια. Σε περίπτωση που διαθέτουν άνω των πεντακο-
σίων (500) τεμαχίων, το πρόστιμο προσαυξάνεται κατά δέκα (10) ευρώ το τεμάχιο. 
7. Στους παραγωγούς, καθώς και στους φορείς ΣΕΔ 
που παραβαίνουν τις υποχρεώσεις που απορρέουν από 
τα άρθρα 8 έως και 14, επιβάλλονται οι ακόλουθες κυ-ρώσεις:
α) σε περίπτωση παράβασης από τους παραγωγούς 
της υποχρέωσης συμμετοχής σε ΣΣΕΔ ή σχεδιασμού, 
οργάνωσης και λειτουργίας ΣΕΔ σύμφωνα με τα άρθρα 8, 9, 10, 11 και 13, επιβάλλονται οι κυρώσεις της παρ. 1 του άρθρου 20Α του ν. 2939/2001,
β) για τους φορείς ΣΣΕΔ οι οποίοι δεν έχουν επιτύχει 
τους στόχους της παρ. 2 του άρθρου 11 επιβάλλονται οι 
κυρώσεις της παρ. 7 του άρθρου 20Α του ν. 2939/2001,
γ) για τους φορείς ΑΣΕΔ ή ΣΣΕΔ, οι οποίοι δεν συμμορ-
φώνονται με τις υποχρεώσεις της παρ. 3 του άρθρου 8, της παρ. 3 του άρθρου 9, της παρ. 5 του άρθρου 10, κα-θώς και της παρ. 5 του άρθρου 11, όπως εξειδικεύονται 
με τις αποφάσεις που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότηση 
του παρόντος, επιβάλλονται οι κυρώσεις της παρ. 5 του άρθρου 20Α του ν. 2939/2001.
8. Στους παραγωγούς καθώς και στους φορείς ΣΕΔ 
που παραβαίνουν τις απαιτήσεις που απορρέουν από 
την παρ. 1 του άρθρου 8, την παρ. 2 του άρθρου 9, την παρ. 2 του άρθρου 10, την παρ. 3 του άρθρου 11 και την 
παρ. 3 του άρθρου 13, επιβάλλονται οι κυρώσεις που 
προβλέπονται για παράβαση των άρθρων 4α, 4β, 4γ και 7 
του ν. 2939/2001 στα άρθρα 20 και 20Α του νόμου αυτού.
9. Όποιος παρεμποδίζει ή με οποιονδήποτε τρόπο 
αποφεύγει τη διενέργεια ελέγχων από τον Ε.Ο.ΑΝ. ή 
από οποιοδήποτε άλλο αρμόδιο όργανο ελέγχου σύμ-
φωνα με το άρθρο 17, καθώς και όποιος αρνείται την 
παροχή στοιχείων ή πληροφοριών κατά τη διενέργεια 
αυτών των ελέγχων ή παρέχει ψευδείς πληροφορίες ή 
στοιχεία τιμωρείται με πρόστιμο από χίλια (1.000) έως 
τριάντα χιλιάδες (30.000) ευρώ. Για την επιμέτρηση της κύρωσης λαμβάνονται υπόψη ιδίως η σοβαρότητα της 
παράβασης, η συμμόρφωση ή μη στις υποδείξεις των 
αρμόδιων οργάνων μετά από τη διαπίστωση της πα-
ράβασης, παρόμοιες παραβάσεις στο παρελθόν και ο 
βαθμός υπαιτιότητας, το όφελ ος που έχει αποκομίσει 
ο παραβάτης από την παράβαση και τα οικονομικά του 
μεγέθη.
10. Σε περίπτωση υποτροπής για τις ως άνω παρα-
βάσεις εντός τριετίας, τα ποσά των ανωτέρω επιβαλ-
λόμενων προστίμων διπλασιάζονται. Σε περίπτωση 
επανειλημμένης υποτροπής εντός του ίδιου χρονικού 
διαστήματος τα ποσά των προστίμων τριπλασιάζονται. 
11. Οι κυρώσεις επιβάλλονται από το διοικητικό συμ-
βούλιο του Ε.Ο.ΑΝ., ύστερα από κλήση του καθ’ ου να 
εκθέσει τις απόψεις του, μέσα σε προθεσμία δεκαπέντε 
(15) ημερολογιακών ημερών. Κατόπιν της βεβαίωσης 
της παράβασης από τον Ε.Ο.ΑΝ., η σχετική έκθεση κοι-
νοποιείται στον ελεγχόμενο μαζί με την κλήση του σε 
ακρόαση. Ειδικά για την επιβολή των κυρώσεων που 
προβλέπονται στην παρ. 2, δύναται να χορηγηθεί στον 
παραβάτη εύλογη προθεσμία για συμμόρφωση. Στην 
περίπτωση αυτή οι ενέργειες συμμόρφωσης εκ μέρους του παραβάτη, συνεκτιμώνται από τον Ε.Ο.ΑΝ., ο οποί-ος δύναται να επιβάλει μειωμένο πρόστιμο κατά είκοσι 
πέντε τοις εκατό (25%) στον παραβάτη εφόσον αυτός 
συμμορφώθηκε αποδεδειγμένα. Η συμμόρφωση δια-
πιστώνεται με την απόφαση επιβολής κύρωσης. Για την 
επιμέτρηση των κυρώσεων των παρ. 7, 8 και 9 εφαρμόζε-
ται η απόφαση του διοικητικού συμβουλίου του Ε.Ο.ΑΝ. 
της παρ. 13 του άρθρου 20Α του ν. 2939/2001.
12. Τα πρόστιμα που επιβάλλονται κατ’ εφαρμογή των 
ανωτέρω παραγράφων βεβαιώνονται από τον Ε.Ο.ΑΝ., 
εισπράττονται σύμφωνα με τις διατάξεις του Κ.Ε.Δ.Ε. και 
αποδίδονται στον Ε.Ο.ΑΝ., σύμφωνα με την περ. ζ΄ της παρ. 8 του άρθρου 24 του ν. 2939/2001, σε ειδικό λογα-
ριασμό, προκειμένου να διατεθούν για έργα και δρά-
σεις που αποσκοπούν στη μείωση του αντίκτυπου των 
πλαστικών προϊόντων μίας χρήσης του παραρτήματος Ι 
στο περιβάλλον. 
13. Οι κυρώσεις που προβλέπονται στις παρ. 1 και 2, 
επιβάλλονται ανεξάρτητα από τις αστικές, ποινικές και 
διοικητικές κυρώσεις που προβλέπονται στα άρθρα 28, 
29 και 30 του ν. 1650/1986 (Α΄ 160), στο άρθρο 13Α του 
ν. 2251/1994, στην υπ’ αρ. 91354/24.8.2017 απόφαση 
του Υπουργού Οικονομίας και Ανάπτυξης (Β΄ 2983) και 
σε άλλες διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας. 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 10842 Τεύχος A’ 200/20.10.2020
Άρθρο 19
Εξουσιοδοτικές διατάξεις
1. Σε εφαρμογή του άρθρου 12 της Οδηγίας (ΕΕ) 
2019/904, με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης 
και Επενδύσεων και Περιβάλλοντος και Ενέργειας καθο-
ρίζονται οι προδιαγραφές για το τι πρέπει να θεωρείται πλαστικό προϊόν μίας χρήσης.
2. Σε περιπτώσεις ανωτέρας βίας που επηρεάζουν τη 
λειτουργία της φορολογικής διοίκησης ή σε περιπτώσεις 
φυσικών καταστροφών ή άλλων αντίστοιχων, εξαιρετι-
κών και δυσμενών συμβάντων που επηρεάζουν τους 
φορολογούμενους, για την εφαρμογή της περ. ζ΄ της 
παρ. 3 του άρθρου 4, δύναται να ορίζεται με απόφαση 
του Υπουργού Οικονομικών διαφορετική προθεσμία για 
την υποβολή της δήλωσης απόδοσης εισφοράς προστα-
σίας του περιβάλλοντος ή να χορηγείται παράταση της 
προθεσμίας για την υποβολή της δήλωσης αυτής, καθώς 
και διαφορετική προθεσμία καταβολής της εισφοράς. 
3. α) Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, 
Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Περιβάλλοντος και Ενέρ-
γειας, η οποία εκδίδεται μετά από εισήγηση του Ε.Ο.ΑΝ., 
καθορίζονται: αα΄) ο τρόπος διάθεσης των εσόδων από την εισφορά προστασίας του περιβάλλοντος και η εξει-
δίκευση των δράσεων που θα χρηματοδοτηθούν από τα 
έσοδα που θα προκύψουν από την εισφορά καθώς και αβ΄) θέματα σχετικά με τη σήμανση των προϊόντων. Με όμοια απόφαση, μετά από αιτιολογημένη εισήγηση του 
Ε.Ο.ΑΝ., είναι δυνατόν να αναπροσαρμόζεται το ύψος 
της εισφοράς της παρ. 3 του άρθρου 4, ανάλογα με την επιτευχθείσα μείωση της κατανάλωσης των πλαστικών 
προϊόντων του Μέρους Α΄ του Παραρτήματος Ι. Η έκδο-
ση της απόφασης του πρώτου εδαφίου της παρούσας 
δεν αποτελεί προϋπόθεση για την εφαρμογή της παρ. 3 του άρθρου 4.
β) Με απόφαση του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής 
Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.) καθορίζονται ο τύπος και 
το περιεχόμενο της δήλωσης απόδοσης της παρούσας 
εισφοράς καθώς και κάθε άλλη λεπτομέρεια για την επι-
βολή, είσπραξη και απόδοσή της. 
4. Για τους σκοπούς της παρ. 2 του άρθρου 6, με κοινή 
απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και Επενδύσεων και 
Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κατόπιν εισήγησης του 
Ε.Ο.ΑΝ., καθορίζονται οι προδιαγραφές του συστήματος 
διασφάλισης της ποιότητας των διεργασιών ανακύκλω-
σης και ιχνηλασιμότητας των ανακυκλωμένων πλαστι-
κών, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΚ) υπ’ αρ. 282/2008 και το πρότυπο ΕΛΟΤ EN 15343. 
5. Για την εφαρμογή της παρ. 3 του άρθρου 7 και της 
παρ. 3 του άρθρου 6, με κοινή απόφαση των Υπουργών 
Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Περιβάλλοντος και Ενέρ-
γειας, η οποία εκδίδεται κατόπιν εισήγησης του Ε.Ο.ΑΝ. 
και κατόπιν γνωμοδότησης της Επιτροπής Εμπειρογνω-
μόνων Περιβαλλοντικών Ισχυρισμών σε Πλαστικά του 
άρθρου 5 της υπό στοιχεία Ζ3-1531/17.4.2012 κοινής 
απόφασης των Υπουργών Εσωτερικών, Οικονομικών, 
Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, 
Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και 
Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης (B΄ 1306), για τα ζητήματα σήμανσης των προϊόντων, εξειδικεύεται ο ορι-
σμός των εναλλακτικών προϊόντων και καθορίζονται οι 
προδιαγραφές των σημάνσεων ή σημάτων, προκειμένου 
να είναι δυνατή η αναγνώριση από τους καταναλωτές 
της δυνατότητας επαναχρησιμοποίησης, ανακύκλωσης 
ή λιπασματοποίησης των εν λόγω προϊόντων, καθώς 
και οι προδιαγραφές για τη σήμανση των φιαλών από 
ανακυκλωμένο πλαστικό βάσει του προτύπου ΕΛΟΤ ΕΝ 
ISO:14021 ή άλλων ισοδύναμων προτύπων ή προδια-
γραφών. 
6. Για την εφαρμογή του άρθρου 10, με κοινή από-
φαση των Υπουργών Ανάπτυξης και Επενδύσεων και 
Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η οποία εκδίδεται κατόπιν 
εισήγησης του Ε.Ο.ΑΝ. το αργότερο έως την 3η Ιανου-
αρίου 2022, εξειδικεύονται οι ελάχιστες προδιαγραφές 
των συστημάτων συλλογής, μεταφοράς και επεξεργα-
σίας των αποβλήτων για τα προϊόντα του τμήματος ΙΙΙ 
του Mέρους E΄ του Παραρτήματος I που απορρίπτονται 
στα δημόσια συστήματα συλλογής, καθώς και των απαι-
τούμενων ειδικών υποδομών, οι εμπλεκόμενοι φορείς 
στα ανωτέρω συστήματα, καθώς και τα στοιχεία και τα 
ποσοτικά δεδομένα που πρέπει να συλλέγονται από τους 
φορείς ΣΣΕΔ αναφορικά με τη λειτουργία των ανωτέρω 
συστημάτων και καθορίζονται οι απαιτήσεις δημιουρ-
γίας ειδικής υποδομής, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα 
στην περ. γ΄ της παρ. 3 του άρθρου 10.
7. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και 
Επενδύσεων, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Ναυτιλίας 
και Νησιωτικής Πολιτικής και Αγροτικής Ανάπτυξης και 
Τροφίμων, η οποία εκδίδεται κατόπιν εισήγησης του 
Ε.Ο.ΑΝ., το αργότερο έως την 3η Ιανουαρίου 2022: α) 
εξειδικεύονται οι ελάχιστες προδιαγραφές των συστη-
μάτων χωριστής συλλογής, μεταφοράς και επεξεργασίας 
των αποβλήτων αλιευτικών εργαλείων που περιέχουν 
πλαστική ύλη και έχουν παραδοθεί σε κατάλληλες λιμε-
νικές εγκαταστάσεις παραλαβής σύμφωνα με την Οδηγία 
(ΕΕ) 2019/883 ή σε άλλα ισοδύναμα συστήματα συλλο-
γής που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της εν λόγω 
Οδηγίας, οι εμπλεκόμενοι φορείς στα ανωτέρω συστή-ματα, τα στοιχεία και τα ποσοτικά δεδομένα που πρέπει 
να συλλέγονται από τους φορείς ΣΣΕΔ αναφορικά με τη 
λειτουργία των ανωτέρω συστημάτων, β) καθορίζονται 
η εφαρμογή και η εξειδίκευση του συστήματος παροχής 
οικονομικών κινήτρων στους αλιείς για την επιστροφή 
των αποβλήτων αλιευτικών εργαλείων από πλαστική 
ύλη και γ) δύναται να μεταβάλλεται το ελάχιστο ετήσιο 
ποσοστό συλλογής αποβλήτων αλιευτικών εργαλείων 
της παρ. 2 του άρθρου 11. Η έκδοση της εν λόγω από-
φασης δεν αποτελεί προϋπόθεση για την εφαρμογή του 
άρθρου 11.
8. Για την εφαρμογή του άρθρου 13, με κοινή απόφαση 
των Υπουργών Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Περιβάλ-
λοντος και Ενέργειας, η οποία εκδίδεται, κατόπιν εισήγη-
σης του Ε.Ο.ΑΝ., το αργότερο έως την 3η Ιουλίου 2021, 
εξειδικεύονται οι αρμοδιότητε ς και οι υποχρεώσεις όλων 
των εμπλεκομένων μερών και καθορίζονται: α) το πεδίο 
εφαρμογής του συστήματος επιστροφής εγγύησης για 
την κάλυψη τυχόν επιπλέον υλικών συσκευασίας όπως 
γυάλινες ή μεταλλικές φιάλες ποτών, β) οι ελάχιστες προ-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 10843 Τεύχος A’ 200/20.10.2020
διαγραφές συλλογής, μεταφοράς, αποθήκευσης και επε-
ξεργασίας των αποβλήτων από πλαστικά μίας χρήσης 
που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος, γ) το 
εγγυοδοτικό αντίτιμο, καθώς και λοιπά κόστη ανάπτυ-
ξης, λειτουργίας και διαχείρισης του συστήματος, δ) ει-
δικοί στόχοι επαναχρησιμοποίησης των επιστρεφόμε-
νων φιαλών, ε) η ειδική σήμανση των προϊόντων, στ) το 
σύστημα παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων για 
τη συγκέντρωση στοιχείων σχετικά με τη συλλογή και 
την επεξεργασία των αποβλήτων, ζ) οι κατηγορίες των 
επιχειρήσεων λιανικής πώλησης που υπόκεινται στην 
υποχρέωση εξυπηρέτησης των καταναλωτών ως σημεία 
επιστροφής ή και οι κατάλληλοι χώροι που δύναται να αποτελέσουν σημεία επιστροφής, η) οι ελάχιστες προ-διαγραφές και οι μέθοδοι επιστροφής (χειρωνακτικοί ή 
και αυτοματοποιημένοι), θ) οι ειδικές απαιτήσεις για την 
κάλυψη των αναγκών σε απομακρυσμένες και νησιωτι-
κές περιοχές και ι) κάθε αναγκαίο ειδικότερο θέμα για 
την εφαρμογή του παρόντος.
9. Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών εξειδι-
κεύονται οι ελάχιστες προδιαγραφές και κάθε σχετικό 
θέμα με τη δημιουργία των κοινόχρηστων βρυσών από 
τους Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού και την εφαρμογή της παρ. 10 του 
άρθρου 4. Η έκδοση της εν λόγω απόφασης δεν απο-
τελεί προϋπόθεση για την εφαρμογή της παρ. 10 του 
άρθρου 4.
10. Για τους σκοπούς της παρ. 1 του άρθρου 12, με 
κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας και Εσωτερικών, συστήνεται και συγκροτείται 
τριμελής επιτροπή, τα μέλη της οποίας δεν λαμβάνουν καμία αποζημίωση ή αμοιβή, για τον καθορισμό της με-
θοδολογίας κατανομής των ποσών που αντιστοιχούν στα 
κόστη καθαρισμού απορριμμάτων προς τους Ο.Τ.Α. α΄ 
βαθμού και προς κάθε αρμόδιο για τον καθαρισμό δη-
μόσιο φορέα, η οποία απαρτίζεται από ένα μέλος από το 
Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ένα μέλος από 
το Υπουργείο Εσωτερικών και ένα μέλος που ορίζεται 
από την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ). Αρμο-
διότητα της εν λόγω Επιτροπής είναι η παροχή γνώμης 
προς το Διοικητικό Συμβούλιο του Ε.Ο.ΑΝ. αναφορικά 
με τον καθορισμό της μεθοδολογίας κατανομής των 
ποσών που αντιστοιχούν στα κόστη καθαρισμού προς 
τους Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού και προς κάθε αρμόδιο για τον 
καθαρισμό δημόσιο φορέα, ώστε ο Ε.Ο.ΑΝ. να προβεί 
στην κατανομή με την απόφαση της περ. α΄ της παρ. 1 
του άρθρου 12.
11. Για τους σκοπούς της παρ. 5 του άρθρου 4, με κοινή 
απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και Επενδύσεων, 
Υγείας, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Αγροτικής Ανά-
πτυξης και Τροφίμων, καθορίζονται οι διαδικασίες και 
οι όροι για την διασφάλιση της υγιεινής και της ασφά-
λειας των προσφερόμενων τροφίμων και ποτών, κατά 
τη διάθεσή τους σε επαναχρησιμοποιήσιμο προϊόν του 
καταναλωτή, καθώς και οι προδιαγραφές καταλληλότη-
τας των επαναχρησιμοποιήσιμων προϊόντων και κάθε 
σχετικό ζήτημα για την εφαρμογή της παρ. 5 του άρ-
θρου 4. Η έκδοση της εν λόγω απόφασης δεν αποτελεί 
προϋπόθεση για την εφαρμογή της παρ. 5 του άρθρου 4.ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄
ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
Άρθρο 20
Δήλωση Ετοιμότητας για τη σύνδεση σταθμού ΑΠΕ - Καταβολή τέλους διατήρησης - Παρατάσεις προθεσμιών υλοποίησης έργων ΑΠΕ λόγω του μεσογειακού κυκλώνα «Ιανού»
1. Μετά το άρθρο 4 του ν. 4414/2016 (Α΄ 149) προστί-
θεται άρθρο 4Α ως εξής:
«Άρθρο 4Α
Δήλωση Ετοιμότητας για τη σύνδεση σταθμού ΑΠΕ
1. Ο κάτοχος του σταθμού παραγωγής από ΑΠΕ και 
ΣΗΘΥΑ, μετά την ολοκλήρωση των εργασιών εγκατάστα-
σης του σταθμού, υποβάλλει στον αρμόδιο Διαχειριστή 
Δήλωση Ετοιμότητας για τη σύνδεση του σταθμού με το 
Δίκτυο ή το Σύστημα. Σε κάθε περίπτωση, για την ενερ-
γοποίηση της σύνδεσης του σταθμού ο ενδιαφερόμενος 
υποβάλλει αίτημα προς τον αρμόδιο Διαχειριστή και ό,τι 
άλλο απαιτείται σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο.
2. Σε περίπτωση που δεν είναι δυνατή η σύνδεση του 
σταθμού, λόγω μη ολοκλήρωσης των απαιτούμενων 
έργων σύνδεσης είτε αυτά υλοποιούνται από τον Πα-
ραγωγό είτε από τον αρμόδιο Διαχειριστή, κατά παρέκ-
κλιση των οριζόμενων στην παρ. 4 του άρθρου 4, οι Τιμές 
Αναφοράς (Τ.Α.) που ισχύουν για σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ ή ΣΗΘΥΑ, καθορίζονται όχι με βάση την ημερομηνία θέσης του σταθμού σε λει-
τουργία (κανονική ή δοκιμαστική), αλλά με βάση την 
ημερομηνία υποβολής της Δήλωσης Ετοιμότητας των 
εργασιών εγκατάστασης του σταθμού, σύμφωνα με τα 
οριζόμενα στις επόμενες παραγράφους, εφόσον εκδοθεί 
η Βεβαίωση Ολοκλήρωσης.
3. Ο ενδιαφερόμενος δύναται μαζί με τη Δήλωση Ετοι-
μότητας να υποβάλει στον αρμόδιο Διαχειριστή: 
α) τη συναφθείσα Σύμβαση Λειτουργικής Ενίσχυσης,
β) την απαιτούμενη άδεια που προβλέπεται σύμφωνα 
με την πολεοδομική νομοθεσία,
γ) τη συναφθείσα Σύμβαση Σύνδεσης και είτε αποδει-
κτικό καταβολής του κόστους σύνδεσης του σταθμού με 
το δίκτυο ή το σύστημα, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα 
και με βάση τα οριζόμενα στη Σύμβαση Σύνδεσης που 
έχει υπογραφεί μεταξύ του Παραγωγού και του αρμό-
διου Διαχειριστή, είτε αποδεικτικό καταβολής ποσού 
ύψους διακοσίων πενήντα χιλιάδων (250.000) ευρώ, 
σύμφωνα με τα οριζόμενα στην περ. 7 της υποπαρ. Ι.1. 
της παρ. Ι του άρθρου πρώτου του ν. 4152/2013 (Α΄ 107) 
ειδικά σε περιπτώσεις όπου το κόστος σύνδεσης είναι 
μεγαλύτερο του ποσού των διακοσίων πενήντα χιλιάδων 
(250.000) ευρώ, χωρίς να απαιτείται η ολοκλήρωση των απαιτούμενων έργων σύνδεσης, και 
δ) δήλωση μηχανικού κατάλληλης ειδικότητας, η 
οποία θα συνοδεύεται από σχετική έκθεση αυτοψίας. 
Με τη δήλωση θα πρέπει να βεβαιώνεται ότι έχουν ολο-κληρωθεί οι εργασίες εγκατάστασης του έργου.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 10844 Τεύχος A’ 200/20.10.2020
Ειδικά για σταθμούς που έχουν οριστική προσφορά 
σύνδεσης είτε σύμφωνα με τα οριζόμενα στην απόφα-
ση ΡΑΕ 787/2012, είτε σύμφωνα με τα δέκατο έκτο και 
δέκατο έβδομο εδάφια της παρ. 4 του άρθρου 8 του ν. 3468/2006 (Α΄ 129), αντί των στοιχείων της περ. γ΄ υποβάλλονται αποδεικτικό αποδοχής της οριστικής 
προσφοράς σύνδεσης και αποδεικτικό κατάθεσης της 
προβλεπόμενης εγγυητικής επιστολής.
4. Ως ολοκλήρωση των εργασιών εγκατάστασης, νοεί-
ται η ολοκλήρωση όλων των εργασιών που απαιτούνται 
για τη θέση του σταθμού σε λειτουργία, από τις οποίες μπορεί να εξαιρούνται:
α) τα έργα σύνδεσης όπως προβλέπονται στη σχετική 
σύμβαση σύνδεσης,
β) τα διασυνδετικά καλώδια από τον κεντρικό δια-
κόπτη του σταθμού μέχρι το σημείο διασύνδεσης του 
σταθμού με το Δίκτυο ή το Σύστημα,
γ) ο τηλεπικοινωνιακός εξοπλισμός και τα συστήματα 
παρακολούθησης.
Η έκθεση αυτοψίας περιλαμβάνει την ημερομηνία και 
ώρα της αυτοψίας, τα βασικά στοιχεία του εξοπλισμού 
(ιδίως τον αριθμό και τύπο μονάδων παραγωγής) που 
ελέγχθηκαν και καταγράφηκαν, και συνοδεύεται ιδίως 
από φωτογραφική τεκμηρίωση, η οποία περιλαμβάνει 
κατ’ ελάχιστο τη γενική άποψη του σταθμού και τον οι-κίσκο / υποσταθμό όπου υπάρχει.
5. Κατόπιν υποβολής της Δήλωσης Ετοιμότητας από 
τον ενδιαφερόμενο, ο αρμόδιος Διαχειριστής εντός πέ-
ντε (5) ημερών εξετάζει εάν είναι δυνατή η σύνδεση του 
σταθμού με το δίκτυο ή το σύστημα εντός δεκαπέντε 
(15) ημερών από την ημερομηνία υποβολής της Δήλω-
σης Ετοιμότητας. Σε περίπτωση που δεν είναι δυνατή 
η σύνδεση του σταθμού με το Δίκτυο ή το Σύστημα 
εντός της προθεσμίας των δεκαπέντε (15) ημερών ή 
εντός των δεκαπέντε (15) ημερών προκύπτει αλλαγή 
στην Τιμή Αναφοράς και εφόσον ο ενδιαφερόμενος έχει 
συνυποβάλλει με τη Δήλωση Ετοιμότητας τα στοιχεία 
της παρ. 3 για το εν λόγω έργο, ο αρμόδιος Διαχειριστής, 
αφού ελέγξει τις προϋποθέσεις των περ. α), β), γ) κατά 
περίπτωση και δ) της παρ. 3, εκδίδει Βεβαίωση Ολοκλή-ρωσης Εργασιών.
6. Οι αυτοψίες του παρόντος διενεργούνται από μηχα-
νικό συναφούς με το αντικείμενο ειδικότητας, μέλος του 
ΤΕΕ. Το ΤΕΕ εκδίδει ανοικτή πρόσκληση προς τα μέλη του 
με συναφή με το αντικείμενο ειδικότητα, προκειμένου 
να συγκροτήσει κατάλογο υποψηφίων για τη διενέργεια 
αυτοψιών. Με απόφαση της Διοικούσας Επιτροπής του 
ΤΕΕ εντός ενός (1) μηνός από την έναρξη ισχύος του πα-
ρόντος συντάσσεται κατάλογος μηχανικών συναφούς 
ειδικότητας από όσους εκδηλώσουν ενδιαφέρον για τη 
διενέργεια των αυτοψιών. Ο κατάλογος επικαιροποιείται 
κάθε τρεις (3) μήνες με ευθύνη του ΤΕΕ με ενσωμάτωση 
νέων υποψηφίων για τη διενέργεια αυτοψιών ή διαγρα-
φή υφιστάμενων.
7. Για την πραγματοποίηση του ελέγχου, το ΤΕΕ ορίζει 
με απόφασή του μηχανικό συναφούς με το αντικείμενο 
ειδικότητας, ο οποίος περιλαμβάνεται στους ως άνω κα-
ταλόγους, εντός δύο (2) ημερών από την αποστολή του 
αιτήματος του ενδιαφερομένου με κριτήριο τη γειτνίαση της έδρας του μηχανικού στη γεωγραφική περιοχή αρ-
μοδιότητας του οποίου είναι εγκατεστημένος ο σταθμός 
ΑΠΕ. Ο μηχανικός που ορίζεται κατά τα ανωτέρω, οφείλει 
εντός δύο (2) ημερών να δηλώσει τη διαθεσιμότητά του 
και να υποβάλει υπεύθυνη δήλωση περί μη σύγκρουσης 
συμφερόντων με τον κάτοχο του σταθμού. Με την ίδια 
δήλωση ο μηχανικός βεβαιώνει επιπλέον ότι δεν έχει 
εργαστεί και ότι δεν έχει  λάβει οποιαδήποτε αμοιβή για 
οποιονδήποτε λόγο από τον κάτοχο του σταθμού ή συν-
δεδεμένο με αυτό νομικό πρόσωπο κατά τα τελευταία 
τρία (3) έτη. Σε περίπτωση αρνητικής απάντησης ή πα-
ρέλευσης άπρακτης της προθεσμίας των δύο (2) ημερών 
επιλέγεται εκ του καταλόγου άλλος μηχανικός.
8. Η αμοιβή του εν λόγω μηχανικού από τον κατάλογο 
του ΤΕΕ βαρύνει τον ενδιαφερόμενο και ορίζεται ως ξής:
ΚΛΙΜΑΚΑ ΙΣΧΥΟΣ ΑΜΟΙΒΗ (πλέον ΦΠΑ)
0-100kW 300€101-1000kW 500 €1.001-10.000kW 1.000€>10.000kW 1.500€
9. Ο μηχανικός συντάσσει έκθεση αυτοψίας σχετικά με 
την ολοκλήρωση ή μη της εγκατάστασης του σταθμού. 
Τόσο η έκθεση αυτοψίας, όσο και η δήλωση ότι πλη-
ρούνται οι ως άνω προϋποθέσεις, επέχουν θέση υπεύ-
θυνης δήλωσης και ο μηχανικός φέρει κάθε ευθύνη για την ακρίβεια και αλήθεια όσων βεβαιώνει. Ο αρμόδιος 
Διαχειριστής διατηρεί το δικαίωμα ελέγχου της ακρί-
βειας τόσο της πλήρωσης των ως άνω προϋποθέσεων, 
όσο και του περιεχομένου της συνταχθείσας έκθεσης 
και υποχρεούται να ελέγχει δειγματοληπτικά εκθέσεις 
αυτοψίας, οι οποίες αντιστοιχούν τουλάχιστον στο 20% 
των έργων που αφορούν οι υπό έλεγχο εκθέσεις της πα-
ρούσας και σε κάθε περίπτωση εντός δέκα (10) ημερών από την υποβολή τους. 
Προς τον σκοπόν αυτό, ο αρμόδιος Διαχειριστής αναρ-
τά ανά δύο (2) μήνες λίστα με τα έργα των δειγματο-
ληπτικών ελέγχων που πραγματοποίησε, καθώς και το 
σύνολο των έργων για τα οποία υποβλήθηκε Δήλωση 
Ετοιμότητας.
10. Ο αρμόδιος Διαχειριστής, εφόσον πληρούνται οι 
προϋποθέσεις της παρ. 3, εκδίδει τη Βεβαίωση Ολοκλή-
ρωσης, από την οποία προκύπτει και η ημερομηνία υπο-
βολής της Δήλωσης Ετοιμότη τας. Η Βεβαίωση Ολοκλή-
ρωσης, γνωστοποιείται στον ΔΑΠΕΕΠ ή στον ΔΕΔΔΗΕ 
με την ιδιότητά του ως Διαχειριστή ΜΔΝ. Σε περίπτωση 
κατά την οποία διαπιστωθεί από τον αρμόδιο Διαχειρι-στή ψευδής δήλωση περί ολοκλήρωσης των εργασιών, η Τ.Α. καθορίζεται με βάση την ημερομηνία θέσης του σταθμού σε λειτουργία (κανονική ή δοκιμαστική) μειω-μένη κατά 5%, η Βεβαίωση Ολοκλήρωσης ανακαλείται 
και ενημερώνεται σχετικά ο ΔΑΠΕΕΠ ή ο ΔΕΔΔΗΕ με την 
ιδιότητά του ως Διαχειριστή ΜΔΝ.
11. Οι διατάξεις του παρόντος εφαρμόζονται και για 
σταθμούς οι οποίοι έχουν επιλεγεί για ένταξη σε καθε-
στώς στήριξης με τη μορφή λειτουργικής ενίσχυσης 
μέσω ανταγωνιστικής διαδικασίας υποβολής προσφο-
ρών του άρθρου 7.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 10845 Τεύχος A’ 200/20.10.2020
Ειδικά για τους σταθμούς της παρούσας, εφόσον η 
Βεβαίωση Ολοκλήρωσης, η οποία στην περίπτωση αυτή 
κοινοποιείται και στη ΡΑΕ, εκδοθεί εντός της οριζόμενης 
από την απόφαση της ανταγωνιστικής διαδικασίας υπο-
βολής προσφορών προθεσμίας για την ενεργοποίηση 
της σύνδεσης του σταθμού, συμπεριλαμβανόμενων τυ-
χόν παρατάσεων αυτής, θεωρείται ότι πληρούται η υπο-
χρέωση ενεργοποίησης της σύνδεσης του σταθμού και 
ισχύει η Τ.Α. που έχει προκύψει από την ανταγωνιστική 
διαδικασία. Σε κάθε περίπτωση, οι εγγυητικές επιστολές 
που έχουν υποβληθεί στη ΡΑΕ επιστρέφονται μετά την ενεργοποίηση της σύνδεσης του σταθμού. 
12. Έως την κατάρτιση από το ΤΕΕ του καταλόγου μη-
χανικών της παρ. 6 του παρόντος, και σε κάθε περίπτωση 
όχι πέραν του ενός (1) μηνός από τη θέση σε ισχύ του 
παρόντος, η δήλωση μηχανικού και η έκθεση αυτοψίας της παρ. 3 δύνανται να συντάσσονται από μηχανικό συ-
ναφούς ειδικότητας κατ’ επιλογή του ενδιαφερόμενου, 
ο οποίος βαρύνεται με την αμοιβή του.».
2. Οι υπόχρεοι καταβολής του τέλους διατήρησης 
δικαιώματος κατοχής άδειας παραγωγής ηλεκτρικής 
ενέργειας για τα έτη 2017, 2018, 2019 σύμφωνα με το 
άρθρο 21 του ν. 4685/2020 (Α΄ 92) καταβάλλουν το Τέ-
λος Διατήρησης σύμφωνα με το Παράρτημα της υπό 
στοιχεία ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕEΚ/62450/2550/30.6.2020 (ΑΔΑ:
ΨΗ7Ζ4653Π8-0ΧΣ) πράξης του Υπουργείου Περιβάλ-
λοντος και Ενέργειας με τίτλο «Οριστικός πίνακας υπό-χρεων καταβολής του τέλους διατήρησης δικαιώματος 
κατοχής άδειας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από 
Α.Π.Ε και Σ.Η.Θ.Υ.Α για τα έτη 2017, 2018, 2019», μέχρι τις 
31.10.2020. Η μη εμπρόθεσμη καταβολή του τέλους συ-
νεπάγεται την αυτοδίκαιη παύση της ισχύος της Άδειας 
Παραγωγής, κατά τα προβλεπόμενα στην παρ. 6 του 
άρθρου 27 του ν. 4342/2015 (Α΄ 143).
Ο Διαχειριστής Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και 
Εγγυήσεων Προέλευσης (ΔΑΠΕΕΠ ΑΕ) εντός δεκαπέντε (15) ημερών από τη λήξη της ημερομηνίας καταβολής 
του τέλους του παρόντος καταρτίζει και δημοσιοποιεί 
στον διαδικτυακό του τόπο πίνακα με τους υπόχρεους 
που δεν κατέβαλαν εμπρόθεσμα το ετήσιο τέλος και ακο-
λούθως ο Φορέας Αδειοδότησης καταχωρίζει τις άδειες 
που παύουν να ισχύουν στο Ηλεκτρονικό Μητρώο. Στην 
περίπτωση αυτή, υποβολή αιτήματος για χορήγηση Βε-
βαίωσης ή Βεβαίωσης Ειδικών Έργων για την ίδια θέση ή 
τμήμα αυτής επιτρέπεται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα 
στην παρ. 6 του άρθρου 12 του ν. 4685/2020 (Α΄ 92).
3. Οι οριστικές προσφορές σύνδεσης και οι άδειες 
εγκατάστασης των μικρών υδροηλεκτρικών σταθμών 
που εγκαθίστανται στις περιοχές των Περιφερειακών 
Ενοτήτων Καρδίτσας, Κορινθίας και Φθιώτιδας, οι οποίοι 
επλήγησαν από τον μεσογειακό κυκλώνα «Ιανό» και τις 
συνακόλουθες πλημμύρες της 18ης και 19ης Σεπτεμ-
βρίου 2020, δύναται να παραταθούν κατά ένα (1) έτος 
μετά από αίτημα του ενδιαφερόμενου που υποβάλλεται 
προς τη Διεύθυνση Τεχνικού Ελέγχου της οικείας Απο-
κεντρωμένης Διοίκησης εντός δεκαπέντε (15) ημερών 
από τη θέση σε ισχύ του παρόντος. Η ως άνω παράταση χορηγείται μετά από αυτοψία που διενεργείται από την 
παραπάνω Διεύθυνση και σχετική απόφαση που αυτή εκδίδει και η οποία κοινοποιείται στον ενδιαφερόμενο 
και στον αρμόδιο Διαχειριστή εντός ενός (1) μηνός από το αίτημά του. 
Άρθρο 21
Εξαιρέσεις και απαλλαγές από το περιβαλλοντικό τέλος και την απαγόρευση ταξινόμησης για παλαιάρυπογόνα οχήματα - Τροποποίηση του άρθρου 5 του ν. 4710/2020 (Α΄ 142)
1. Κατά παρέκκλιση της περ. β΄ της παρ. 1 και της 
περ.  β΄ της παρ. 2 του άρθρου 5 του ν. 4710/2020 
(Α΄ 142), δεν απαγορεύεται η ταξινόμηση των οχημάτων, 
για τα οποία κατά τη δημοσίευση του ν. 4710/2020 είχαν 
υποβληθεί δήλωση άφιξης οχήματος (Δ.Α.Ο.) ή δηλωτικά 
εισαγωγής.
2. Στο άρθρο 5 του ν. 4710/2020 (Α΄ 142) προστίθεται 
νέα παρ. 5 ως εξής:
«5. Δεν καταλαμβάνονται από την υποχρέωση κατα-
βολής περιβαλλοντικού τέλους της περ. α΄ των παρ. 1 
και 2, καθώς και από την απαγόρευση ταξινόμησης της περ. β΄ των παρ. 1 και 2:
α) οχήματα που περιέρχονται σε κατάσχεση ή δέσμευ-
ση ή ακινητοποίηση ή ανεύρεση ή εγκατάλειψη και καθί-
στανται αντικείμενο διαχείρισης δημόσιου υλικού,
β) οχήματα που ταξινομούνται για υπηρεσιακή ή προ-
σωπική χρήση στο πλαίσιο των διπλωματικών και προ-ξενικών σχέσεων ή από αναγνωρισμένους διεθνείς και ευρωπαϊκούς οργανισμούς.
γ) οχήματα, τα οποία κομίζουν στη Χώρα πρόσωπα 
που χαρακτηρίζονται ως μετοικούντες σύμφωνα με την 
υπό στοιχεία Δ.245/11/1.3.1988 απόφαση του Υπουρ-
γού Οικονομικών (Β΄ 195), η οποία κυρώθηκε με την 
παρ. 4 του άρθρου 11 του ν. 1839/1989 (Α΄ 90), και για 
τα οποία προσκομίζεται πιστοποιητικό μετοικεσίας με 
ημερομηνία έκδοσης προγενέστερη της έναρξης ισχύος 
του παρόντος,
δ) οχήματα, τα οποία επαναταξινομούνται με απαλ-
λαγή από το προβλεπόμενο τέλος ταξινόμησης βάσει 
της παρ. 7 του άρθρου 121 του ν. 2960/2001 (Α΄ 265), 
ε) μεμονωμένα οχήματα ιδιαίτερης κατασκευής 
(ΜΟΙΚ), όπως αυτά μετατρέπονται ή κατασκευάζονται 
σύμφωνα με τις υποπερ. αα) και ββ) της περ. α΄ του άρ-
θρου 2 της υπ’ αρ. 33692/2202/5.11.2014 απόφασης του 
Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών (Β΄ 3134) κατόπιν 
ελέγχου από πιστοποιημένους φορείς, σύμφωνα με τις προβλέψεις της ανωτέρω απόφασης.».
Άρθρο 22
Πιστοποιημένοι Αξιολογητές - Μητρώο Περιβαλλοντικών ελ εγκτών - Τροποποίηση 
των άρθρων 16 και 20 του ν. 4014/2011 (Α΄ 209)
1. Οι παρ. 6 και 7 του άρθρου 16 του ν. 4014/2011 
(Α΄ 209) αντικαθίστανται και προστίθεται παρ. 8 ως εξής:
«6. Με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται με πρόταση 
του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας καθορίζο-νται:
α) τα προσόντα των Πιστοποιημένων Αξιολογητών, οι 
κανόνες που διέπουν την εκτέλεση του έργου τους και 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 10846 Τεύχος A’ 200/20.10.2020
τα ζητήματα που αφορούν τη διαδικασία πιστοποίησής 
τους για την εγγραφή τους στο Μητρώο, είτε πρόκειται 
για φυσικά είτε για νομικά πρόσωπα,
β) η συγκρότηση επιτροπής που γνωμοδοτεί για τη 
χορήγηση ή την αφαίρεση άδειας Αξιολογητή και ειση-
γείται στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας κάθε 
ρύθμιση σχετική με τους Πιστοποιημένους Αξιολογητές,
γ) η διαδικασία ανάθεσης της αξιολόγησης και οι ιδιό-
τητες που ορίζονται ως ασυμβίβαστες με το έργο τους, 
 δ) το όργανο και η διαδικασία ελέγχου και παρακολού-
θησης του έργου των Αξιολογητών, οι διοικητικές κυρώ-
σεις και τα τυχόν χρηματικά πρόστιμα που επιβάλλονται 
σε αυτούς, τα όργανα, η διαδικασία και οι προϋποθέσεις 
επιβολής των κυρώσεων και τυχόν προστίμων, οι διοι-
κητικές προσφυγές κατά των κυρώσεων, οι προθεσμίες άσκησής τους και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
7. Στις περιπτώσεις που η ανάθεση ορισμένου έργου 
σε Πιστοποιημένο Αξιολογητή διενεργείται κατόπιν αι-
τήματος του φορέα του έργου ή της δραστηριότητας, 
ο τελευταίος υποχρεούται σε καταβολή της προβλεπό-
μενης από την απόφαση της παρ. 8 αμοιβής, η οποία 
κατατίθεται στον κωδικό της παρ. 5 του άρθρου 17 και δεν ισχύει η υποχρέωση που απορρέει από την παρ. 3 
του άρθρου 17.
8. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και 
Περιβάλλοντος και Ενέργειας καθορίζονται: α) η βάση 
υπολογισμού, ο τρόπος προσδιορισμού, καθώς και το 
ύψος των αμοιβών των Αξιολογητών, β) η διαδικασία 
και τα δικαιολογητικά για την είσπραξη της αμοιβής από 
τον Αξιολογητή, γ) η διαδικασία και ο τρόπος καταβολής 
της αμοιβής του Αξιολογητή από τον φορέα του έργου και δ) κάθε άλλη αναγκαία τεχνική λεπτομέρεια για την εφαρμογή της. Με όμοια απόφαση δύναται να αναπρο-
σαρμόζεται η αμοιβή των Πιστοποιημένων Αξιολογητών. 
Η αμοιβή των Περιβαλλοντικών Αξιολογητών καλύπτεται 
από τα τέλη περιβαλλοντικής αδειοδότησης έργων και δραστηριοτήτων του άρθρου 17.».
2. Η παρ. 18 του άρθρου 20 του ν. 4014/2011 αντικα-
θίσταται και προστίθενται παρ. 19 και 20 ως εξής: 
«18. Με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται μετά από 
πρόταση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, 
καθορίζονται οι όροι και οι προϋποθέσεις για τη σύσταση 
και τήρηση του Μητρώου Περιβαλλοντικών Ελεγκτών, 
οι αρμοδιότητές τους, οι όροι, οι προϋποθέσεις και η 
διαδικασία για τη χορήγηση της άδειας περιβαλλοντικού 
ελεγκτή και τα σχετικά δικαιολογητικά, η διάρκεια ισχύος 
της άδειας περιβαλλοντικού ελεγκτή, η διαδικασία ανά-
θεσης εντολής προς επιθεώρηση, ο τρόπος άσκησης των 
αρμοδιοτήτων των περιβαλλοντικών ελεγκτών, καθώς 
και το παραδοτέο στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους, οι ιδιότητες που είναι ασυμβίβαστες με το έργο τους, ο 
τρόπος ελέγχου, οι κυρώσεις και κάθε άλλο αναγκαίο 
ειδικότερο ζήτημα για την εφαρμογή της παρ. 5. 
19. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών 
και Περιβάλλοντος και Ενέργειας καθορίζονται ο τρό-
πος προσδιορισμού της αμοιβής των περιβαλλοντικών 
ελεγκτών, η διαδικασία και οι λεπτομέρειες εφαρμογής 
της εκκαθάρισης και καταβολής των αμοιβών τους, κα-θώς και κάθε άλλο αναγκαίο ειδικότερο ζήτημα για την εφαρμογή της.20. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας δύναται να καθορίζεται ο τρόπος της τεχνικής 
οργάνωσης, υλοποίησης και λειτουργίας του Μητρώ-
ου Περιβαλλοντικών Ελεγκτών, καθώς και κάθε άλλο 
αναγκαίο τεχνικό ζήτημα. Η έκδοση της απόφασης του 
προηγούμενου εδαφίου δεν αποτελεί προϋπόθεση για την εφαρμογή του παρόντος άρθρου.».
Άρθρο 23
Ρυθμίσεις θεμάτων διαγωνισμών ΛΑΡΚΟ - Τροποποιήσεις του άρθρου 21 του ν. 4664/2020 (Α΄ 32)
1. Τα εδάφια πρώτο έως τρίτο και πέμπτο της περ. α΄ 
της παρ. 8 του άρθρου 21 του ν. 4664/2020 (Α΄ 32) τρο-ποποιούνται και η περ. α΄ της παρ. 8 διαμορφώνεται ως εξής:
«8. α. Ο ειδικός διαχειριστής υποχρεούται να προβεί σε 
διενέργεια δημόσιου διεθνούς ανοιχτού διαγωνισμού για 
την εκποίηση του συνόλου του ενεργητικού της «ΛΑΡ-
ΚΟ» ή επιμέρους λειτουργικών συνόλων της επιχείρησης 
(κλάδων) ή περιουσιακών της στοιχείων που δεν αποτε-
λούν κλάδους. Συγκεκριμένα, εντός σαράντα πέντε (45) 
ημερών από την πάροδο της προθεσμίας του τελευταίου 
εδαφίου της παρ. 6, εφόσον δεν εγερθεί αμφισβήτηση 
περί του ενεργητικού ή/και του παθητικού της επιχείρη-
σης και μετά από σύμφωνη γνώμη του Υπουργού Οικο-νομικών και του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργει-
ας, υποχρεούται να δημοσιεύσει διακήρυξη διενέργειας 
ανοιχτού διαγωνισμού. Σε περίπτωση αμφισβήτησης 
περί του ενεργητικού ή παθητικού της επιχείρησης κατά 
το τελευταίο εδάφιο της παρ. 6, η ως άνω προθεσμία των 
σαράντα πέντε (45) ημερών διακόπτεται και επανεκκινεί 
από την επίδοση της διαιτητικής απόφασης της παρ. 7. Ο ειδικός διαχειριστής υποχρεούται να ενημερώνει, να συντονίζει και να συνεργάζεται με το Ελληνικό Δημόσιο 
κατά τον σχεδιασμό, το χρονοδιάγραμμα, τους όρους και 
την υλοποίηση του διαγωνισμού σε κάθε περίπτωση, 
ιδίως δε, σε περίπτωση που η διαιτητική διαδικασία της 
παρ. 7 καταλήξει υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου. Σε κάθε 
περίπτωση, ως προς τα δικαιώματα μεταλλειοκτησίας 
εφαρμόζονται, εφόσον δεν έρχονται σε αντίθεση με τις 
διατάξεις του παρόντος, οι διατάξεις του Μεταλλευτικού 
Κώδικα (ν.δ. 210/1973, Α΄ 277), με την εξαίρεση του άρ-θρου 84 παρ. 1 και της παρ. 2 του άρθρου 144.».
2. Η περ. β΄ της παρ. 8 του άρθρου 21 του ν. 4664/2020 
αντικαθίσταται ως εξής:
«β. Η διακήρυξη του διαγωνισμού περιλαμβάνει:
α) την επωνυμία, έδρα, δραστηριότητα και συνοπτική 
περιγραφή της επιχείρησης, με συνοπτική αναγραφή των 
επιμέρους στοιχείων του ενεργητικού που είναι αντικεί-
μενο του διαγωνισμού και αναλυτικά καταγράφονται στο 
υπόμνημα προσφοράς, 
β) πρόσκληση προς κάθε ενδιαφερόμενο να υποβάλει 
σφραγισμένη προσφορά, η οποία θα συνοδεύεται από 
εγγυητική επιστολή τράπεζας που λειτουργεί νόμιμα 
στην Ευρωπαϊκή Ένωση ή στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, για ποσό και με όρους που θα προσδιορίζονται στη διακήρυξη,
γ) τους λοιπούς όρους του διαγωνισμού, συμπερι-
λαμβανομένων μεταξύ άλλων των σταδίων του διαγω-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 10847 Τεύχος A’ 200/20.10.2020
νισμού, των κριτηρίων ποιοτικής επιλογής και των λόγων 
αποκλεισμού, των κριτηρίων ανάθεσης και του τρόπου 
αξιολόγησης των προσφορών των υποψηφίων,
δ) την προθεσμία υποβολής προσφορών, τον τρόπο 
υποβολής, καθώς και την ημέρα και ώρα αποσφράγισης 
των προσφορών, κατά την οποία θα παρίσταται ο δια-
χειριστής και θα δικαιούνται επίσης να παραστούν όσοι 
υπέβαλαν εμπρόθεσμη προσφορά και
ε) το ονοματεπώνυμο του επί του διαγωνισμού συμ-
βολαιογράφου. Για τη δημοσιότητα της διακήρυξης 
εφαρμόζεται αναλογικά η παρ. 4 του άρθρου 73 του 
ν. 4307/2014 (Α΄ 246) και για το υπόμνημα προσφοράς 
εφαρμόζεται αναλογικά η παρ. 7 του άρθρου 14Α του 
ν. 3429/2005 (Α΄ 314).».
3. Το πρώτο και δεύτερο εδάφια της περ. γ΄ της παρ. 8 
του άρθρου 21 του ν. 4664/2020 τροποποιούνται και η περ. γ΄ της παρ. 8 διαμορφώνεται ως εξής: 
«γ. Εντός δέκα (10) εργασίμων ημερών από την απο-
σφράγιση των οικονομικών προσφορών, ο διαχειριστής 
συντάσσει έκθεση αξιολόγησης των προσφορών και 
κατακύρωσης του διαγωνισμού και την κοινοποιεί στο Υπουργείο Οικονομικών και στο Υπουργείο Περιβάλλο-
ντος και Ενέργειας. Εφόσον εντός πέντε (5) εργασίμων 
ημερών από την υποβολή της έκθεσης αξιολόγησης δεν 
αντιλέξουν σε αυτήν και στην προτεινόμενη κατακύρω-
ση ο Υπουργός Οικονομικών ή ο Υπουργός Περιβάλ-
λοντος και Ενέργειας, ο ειδικός διαχειριστής συνάπτει 
με τον επικρατέστερο υποψήφιο ενώπιον του επί του 
διαγωνισμού συμβολαιογράφου τη σύμβαση μεταβί-
βασης των επιμέρους στοιχείων του ενεργητικού της 
επιχείρησης, βάσει των όρων της προσφοράς του και των 
τυχόν άλλων επί τα βελτίω όρων, που έγιναν δεκτοί από 
τον επικρατέστερο υποψήφιο. Εφόσον ένας από τους 
ανωτέρω Υπουργούς αντιλέξει, η αξιολόγηση των προ-
σφορών επαναλαμβάνεται. Η σύμβαση που συνάπτεται 
με τον επικρατέστερο υποψήφιο επέχει θέση τελεσίδικης 
κατακύρωσης των άρθρων 1003 επ. του ΚΠολΔ.».
4. Το πρώτο εδάφιο της περ. α΄ της παρ. 9 του άρθρου 
21 του ν. 4664/2020 τροποποιείται και η περ. α΄ διαμορ-φώνεται ως εξής:
«α. Μετά το πέρας της διαγωνιστικής διαδικασίας της 
παρ. 8, καθώς και όλων των πράξεων διάθεσης στοιχεί-ων ενεργητικού σε τρίτους κατά την ίδια παράγραφο, ο 
ειδικός διαχειριστής υποχρεούται να δημοσιεύσει αμελ-
λητί σε δύο (2) ημερήσιε ς εφημερίδες, εκ των οποίων 
μία της πρωτεύουσας της περιφερειακής ενότητας της 
καταστατικής έδρας της εταιρείας, πρόσκληση οριστικής 
αναγγελίας απαιτήσεων πιστωτών προς ικανοποίηση. 
Ειδική πρόσκληση απευθύνεται ατομικώς στους γνω-
στούς πιστωτές, το περιεχόμενο της οποίας έχει όπως 
ορίζεται στην παρ. 2 του άρθρου 54 του Κανονισμού 
(ΕΚ) 858/2015 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του 
Συμβουλίου της 20ης Μαΐου 2015 για τις διαδικασίες 
αφερεγγυότητας (L 141).
Σχετικώς εφαρμόζονται και τα άρθρα 41 και 42 του 
Κανονισμού αυτού. Οι πιστωτές έχουν δικαίωμα να αναγ-
γείλουν τις απαιτήσεις τους εντός ενός (1) μηνός από 
τη δημοσίευση της πρόσκλησης. Δεν χωρεί παράταση 
της άνω προθεσμίας. Η πρόσκληση για αναγγελία των απαιτήσεων του Δημοσίου επιδίδεται στον Υπουργό Οι-
κονομικών, στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας 
και στον Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων 
Εσόδων. Η προθεσμία του ενός (1) μηνός προς αναγγελία 
των απαιτήσεων του Ελληνικού Δημοσίου αρχίζει από 
την επίδοση της πρόσκλησης.».
5. H παρ. 11 του άρθρου 21 του ν. 4664/2020 αντικα-
θίσταται ως εξής:
«11. Κατά παρέκκλιση του ν. 3986/2011 (Α΄ 152) όσον 
αφορά την πρόβλεψη μεταβίβ ασης περιουσιακών στοι-
χείων του Δημοσίου στο Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής 
Περιουσίας του Δημοσίου Α.Ε. (ΤΑΙΠΕΔ), δύναται να ανα-
τεθεί με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και 
Περιβάλλοντος και Ενέργειας στο ΤΑΙΠΕΔ η διεξαγωγή 
για λογαριασμό του Ελληνικού Δημοσίου του προβλε-
πόμενου στην παρ. 7 του άρθρου 55 του ν. 4223/2013 
(Α΄ 287) διαγωνισμού, συμπεριλαμβανομένων στο αντι-
κείμενό του των ακινήτων και εγκαταστάσεων που κρίνε-
ται τελεσιδίκως με τη διαιτητική απόφαση της παρ. 7 ότι 
ανήκουν στο Ελληνικό Δημόσιο, καθώς και του δημόσιου 
μεταλλείου στο Λούτσι, να προσδιορισθούν οι βασικοί 
όροι της συνεργασίας μεταξύ του ΤΑΙΠΕΔ και του Ελλη-
νικού Δημοσίου και της σύμπραξης του ειδικού διαχειρι-
στή για την υλοποίηση του ανωτέρω διαγωνισμού και για 
τον συντονισμό με τη διαγωνιστική διαδικασία της παρ. 8 
και να ρυθμισθεί κάθε άλλο ζήτημα για την εφαρμογή 
της παρούσας. Με την ίδια απόφαση προσδιορίζονται 
τα λειτουργικά έξοδα και οι διοικητικές δαπάνες του
ΤΑΙΠΕΔ για τον διαγωνισμό του προηγούμενου εδαφίου 
που βαρύνουν το Ελληνικό Δημόσιο και καθορίζεται ο τρόπος κάλυψής τους. 
Στον προβλεπόμενο στο πρώτο εδάφιο της παρούσας 
διαγωνισμό ακολουθείται αναλογικά η διαδικασία του 
ν. 3986/2011, κατά το μέρος που δεν αντιτίθεται στις 
διατάξεις του παρόντος άρθρου, με την εξαίρεση της 
παρ. 2 του άρθρου 1, των παρ. 14 και 15 του άρθρου 
15 και του άρθρου 5α του νόμου αυτού, και, κατά το μέ-
ρος που παραχωρούνται/εκμισθώνονται μεταλλευτικά 
δικαιώματα του Δημοσίου, τηρούνται οι διατάξεις του 
Μεταλλευτικού Κώδικα, με την εξαίρεση του άρθρου 84 
παρ. 1 και της παρ. 2 του άρθρου 144. Η σύμβαση που 
ανατίθεται σε συνέχεια του διαγωνισμού υπογράφεται 
από τον Υπουργό Οικονομικών και τον Υπουργό Περι-βάλλοντος και Ενέργειας.».
Άρθρο 24
Περιορισμοί μεταβίβασης θυγατρικών ΔΕΠΑ ΥΠΟΔΟΜΩΝ Α.Ε. - Μεθοδολογία Υπολογισμού Απαιτούμενου Εσόδου Εθνικού Δικτύου 
Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΔΔΗΕ)
1. Η παρ. 14 του άρθρου 80Ι του ν. 4001/2011 (Α΄ 179) 
αντικαθίσταται ως εξής:
«14. (α) Οι υποψήφιοι επενδυτές πρέπει να συμμορφώ-
νονται με το οικείο ρυθμιστικό και νομοθετικό πλαίσιο, 
τόσο εθνικό όσο και ευρωπαϊκό. 
(β) Από την ημερομηνία απόκτησης των μετοχών εκ-
δόσεως της ΔΕΠΑ ΥΠΟΔΟΜΩΝ Α.Ε. από τον αποκτώντα 
επενδυτή και για χρονικό διάστημα πέντε (5) ετών, δεν 
επιτρέπεται η μεταβίβαση των μετοχών εκδόσεως της 
ΔΕΠΑ ΥΠΟΔΟΜΩΝ σε τρίτους. 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 10848 Τεύχος A’ 200/20.10.2020
(γ) Κατ’ εξαίρεση των ανωτέρω, επιτρέπεται η μετα-
βίβαση των μετοχών εκδόσεως της ΔΕΠΑ ΥΠΟΔΟΜΩΝ 
από τον αποκτώντα επενδυτή σε συνδεδεμένο πρόσω-
πο, το οποίο άμεσα ή έμμεσα ελέγχει, ή ελέγχεται από, ή 
βρίσκεται σε κοινό έλεγχο με τον αποκτώντα επενδυτή. 
Ο έλεγχος έχει την έννοια που αποδίδεται στον όρο αυτό 
στον Κανονισμό (ΕΚ) 2004/139 του Συμβουλίου της 20ής 
Ιανουαρίου 2004 για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων 
μεταξύ επιχειρήσεων (L 024).
(δ) Σε περίπτωση επιτρεπόμενης μεταβίβασης των με-
τοχών εκδόσεως της ΔΕΠΑ ΥΠΟΔΟΜΩΝ από τον απο-κτώντα επενδυτή σε συνδεδεμένο πρόσωπο, σύμφωνα 
με τα προβλεπόμενα στην περ. γ΄, η απαγόρευση της 
περ. β΄, καθώς και η εξαίρεση της περ. γ΄ ισχύουν και 
εφαρμόζονται και για τον νέο αποκτώντα, για χρονικό 
διάστημα μέχρι τη συμπλήρωση των προβλεπόμενων 
στην περ. β΄ πέντε (5) ετών. Ο νέος αποκτών δύναται να 
μεταβιβάσει περαιτέρω τις μετοχές σε συνδεδεμένο πρό-
σωπο, το οποίο άμεσα ή έμμεσα ελέγχει, ή ελέγχεται από, 
ή βρίσκεται σε κοινό έλεγχο με, τον αρχικώς αποκτώντα 
επενδυτή και όχι με τον νέο αποκτώντα.
(ε) Για χρονικό διάστημα πέντε (5) ετών από την ημε-
ρομηνία απόκτησης των μετοχών εκδόσεως της ΔΕΠΑ 
ΥΠΟΔΟΜΩΝ Α.Ε. από τον αποκτώντα επενδυτή δεν επι-
τρέπεται οποιαδήποτε μεταβίβαση των μετοχών εκδό-
σεως των θυγατρικών εταιρειών της ΔΕΠΑ Υποδομών, 
κυριότητας της ΔΕΠΑ Υποδομών (ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΑΕΡΙΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ Α.Ε. - ΕΔΑ ΑΤΤΙΚΗΣ Α.Ε., ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑ-
ΝΟΜΗΣ ΑΕΡΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ - ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Α.Ε. - ΕΔΑ 
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ - ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Α.Ε., ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗ-
ΣΗ ΔΙΚΤΥΟΥ ΔΙΑΝΟΜΗΣ Α.Ε. - ΔΕΔΑ Α.Ε.). Η εξαίρεση 
της περ. γ΄ δεν εφαρμόζεται στην παρούσα περίπτωση. 
Η απαγόρευση που αναφέρεται στην παρούσα περίπτω-
ση δεν ισχύει σε περίπτωση μεταβίβασης μετοχών των 
ως άνω θυγατρικών εταιρειών στη ΔΕΠΑ ΥΠΟΔΟΜΩΝ 
Α.Ε. ή σε περίπτωση απορρόφησής τους από τη ΔΕΠΑ ΥΠΟΔΟΜΩΝ Α.Ε.. 
(στ) H απαγόρευση της περ. β΄ δεν εφαρμόζεται σε 
περιπτώσεις μεταβίβασης των μετοχών εκδόσεως του 
αποκτώντος επενδυτή σε τρίτο πρόσωπο, εκτός εάν οι μετοχές αυτές είναι εταιρείας ειδικού σκοπού (SPV) για 
την απόκτηση της ΔΕΠΑ ΥΠΟΔΟΜΩΝ Α.Ε., περίπτωση 
κατά την οποία δεν επιτρέπεται η με οποιαδήποτε αι-
τία μεταβίβαση ποσοστού άνω του σαράντα εννέα τοις 
εκατό (49%) των μετοχών της εταιρείας ειδικού σκοπού 
(SPV) για χρονικό διάστημα πέντε (5) ετών από την από-
κτηση των μετοχών της ΔΕΠΑ ΥΠΟΔΟΜΩΝ Α.Ε.. 
(ζ) Οι διατάξεις της παρούσας τελούν υπό την επιφύ-
λαξη των εφαρμοστέων, δυνάμει του παρόντος, υπο-
χρεώσεων ή/και της κείμενης εθνικής και ενωσιακής 
νομοθεσίας περί ελέγχου συγκεντρώσεων.»
2. Η απόφαση της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ) 
για την έγκριση της Μεθοδολογίας Υπολογισμού του 
Απαιτούμενου Εσόδου του Δικτύου, που εκδίδεται σύμ-φωνα με την παρ. 2 του άρθρου 140 και την παρ. 1 του 
άρθρου 15 του ν. 4001/2011, καθώς και το άρθρο 124 
του Κώδικα Διαχείρισης του Ελληνικού Δικτύου Διανο-μής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΔΔΗΕ) (Β΄ 78/2017), ειδικά για την πρώτη εφαρμογή της δύναται να εκδίδεται δύο (2) μήνες πριν την ημερολογιακή έναρξη του πρώτου 
έτους της Ρυθμιστικής Περιόδου 2021-2024. 
Η Απόφαση Ρύθμισης Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας 
του άρθρου 4 του ίδιου ως άνω Κώδικα, με εφαρμογή 
της ως άνω μεθοδολογίας, για την πρώτη Ρυθμιστική 
Περίοδο 2021-2024 εκδίδεται έως τις 31.3.2021 με ισχύ 
από 1ης.1.2021 και το Απαιτούμενο και το Επιτρεπόμενο 
Έσοδο του 2021 που εγκρίνονται με την εν λόγω απόφα-
ση αφορούν στο σύνολο του έτους 2021.
Κατ’ εξαίρεση και μόνο για την πρώτη Ρυθμιστική 
Περίοδο Διανομής, η εύλογη απόδοση που αναγνωρί-
ζεται επί της Ρυθμιζόμενης Περιουσιακής Βάσης μπο-
ρεί να καθορίζεται και να εγκρίνεται αυτοτελώς μέχρι 
τις 31.12.2020, κατόπιν εισήγησης του Διαχειριστή του
ΕΔΔΗΕ και σχετικής ειδικής προς τούτο απόφασης της 
ΡΑΕ, η οποία μπορεί να προηγείται της έκδοσης της Από-
φασης Ρύθμισης Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας.
Άρθρο 25
Κάλυψη χρηματικών υποχρεώσεων στον Ημερήσιο Ενεργειακό Προγραμματισμό (ΗΕΠ) - Τροποποίηση του άρθρου 98 του ν. 4512/2018 (Α΄ 5)
Οι περ. α΄ και β΄ της παρ. 7 του άρθρου 98 του 
ν. 4512/2018 (Α΄ 5) τροποποιούνται και η παρ. 7 δια-
μορφώνεται ως εξής:
«7. Από την ημερομηνία έναρξης λειτουργίας της 
Αγοράς Επόμενης Ημέρας και της Ενδοημερήσιας Αγο-
ράς, όπως ορίζεται με τη σχετική εγκριτική απόφαση 
της ΡΑΕ που εκδίδεται σύμφωνα με το άρθρο 117Γ του ν. 4001/2011, όπως προστίθεται με τον παρόντα νόμο, καταργούνται:
α) οι διατάξεις του άρθρου 120 του ν. 4001/2011, παύει 
ο Ημερήσιος Ενεργειακός Προγραμματισμός, σύμφωνα 
με τους όρους της ως άνω εγκριτικής απόφασης και λύο-
νται αυτοδικαίως οι Συμβάσεις Συναλλαγών ΗΕΠ με την επιφύλαξη της περ. β΄,
β) ο Κώδικας Συναλλαγών Ηλεκτρικής Ενέργειας πλην 
των διατάξεων που αφορούν την εκκαθάριση και τον 
διακανονισμό συναλλαγών ΗΕΠ, την κάλυψη χρηματι-
κών υποχρεώσεων στο πλαίσιο του Συστήματος ΗΕΠ 
και τη διαχείριση τυχόν Ελλειμμάτων του ΗΕΠ, οι οποίες 
διατηρούνται σε ισχύ μέχρι την οριστική διευθέτηση του 
συνόλου των οικονομικών υποχρεώσεων που απορρέ-
ουν από τη λειτουργία του ΗΕΠ μέχρι την ημερομηνία 
παύσης του και
γ) κάθε άλλη κανονιστική απόφαση με την οποία ρυθ-
μιζόταν η λειτουργία της ΛΑΓΗΕ Α.Ε. ως Λειτουργού Αγο-
ράς Ηλεκτρικής Ενέργειας, όπως αυτή μεταβιβάστηκε 
στην εταιρεία «Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας Α.Ε.» 
με την απόσχιση που προβλέπεται στα άρθρα 117Α και 117Β του ν. 4001/2011 που εισάγονται με τον παρόντα νόμο.».
Άρθρο 26
Παράταση ισχύος προσωρινών κυκλοφοριακών μέτρων - Τροποποίηση της παρ. 7 του άρθρου 65 του ν. 4688/2020 (Α΄ 101)
Η παρ. 7 του άρθρου 65 του ν. 4688/2020 (Α΄101) 
τροποποιείται ως προς την ισχύ των αποφάσεων του 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 10849 Τεύχος A’ 200/20.10.2020
εδαφίου δευτέρου και εδαφίου τρίτου, προστίθενται δύο 
νέα εδάφια στο τέλος και η παράγραφος διαμορφώνεται 
ως ακολούθως:
«7. Για επιτακτικούς λόγους αντιμετώπισης σοβαρού 
κινδύνου δημόσιας υγείας που συνίστανται στη μείω-
ση του κινδύνου διασποράς του κορωνοϊού COVID-19, επιβάλλονται ως μέτρα πρόληψης και για το απολύτως 
αναγκαίο χρονικό διάστημα, προσωρινά κυκλοφοριακά 
μέτρα και ρυθμίσεις αύξησης του χώρου για την εξυ-
πηρέτηση των πεζών και των μετακινούμενων με ήπιες 
μορφές μετακίνησης. Με απόφαση της Επιτροπής Ποιό-
τητας Ζωής του οικείου δήμου ή της οικείας περιφέρει-ας, η οποία εκδίδεται κατά παρέκκλιση του άρθρου 52 
του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ν. 2696/1999, Α΄ 57) 
και του άρθρου 225 του ν. 3852/2010 (Α΄ 87) και ύστε-
ρα από μελέτη της Τεχνικής Υπηρεσίας, είναι δυνατή 
η απαγόρευση κυκλοφορίας οχημάτων σε οδούς αρ-
μοδιότητάς τους, είτε για ορισμένες ώρες της ημέρας 
είτε για το σύνολο της ημέρας, καθώς και η προσωρινή 
απαγόρευση στάσης και στάθμευσης, υπό την προϋπό-
θεση ακώλυτης διέλευσης οχημάτων άμεσης ανάγκης 
και διέλευσης /στάσης / στάθμευσης οχημάτων μονίμων 
κατοίκων και ΑμεΑ. Με όμοια απόφαση είναι δυνατή 
η δημιουργία προσωρινών διαδρόμων κίνησης πεζών, 
προσωρινών διαδρόμων κίνησης ποδηλάτου και προσω-
ρινή δημιουργία περιοχών ήπιας κυκλοφορίας ή δρόμων 
ήπιας κυκλοφορίας με μείωση του ορίου ταχύτητας στα 
τριάντα (30) χλμ/ώρα, σε τοπικές οδούς ή σε περιοχές 
κατοικίας. Οι αποφάσεις της περίπτωσης αυτής ισχύ-
ουν μέχρι 28.2.2021. Με κοινή απόφαση των Υπουργών 
Προστασίας του Πολίτη, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Εσωτερικών και Υποδομών και Μεταφορών, η ισχύς της 
παρούσας δύναται να παρατείνεται εφόσον συντρέχουν 
οι λόγοι του πρώτου εδαφίου.».
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄
ΛΟΙΠΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 27
Ερμηνευτική διάταξη της περ. ιη) 
του άρθρου 4 του ν. 4557/2018
Κατά την αληθή έννοια της περ. ιη) του άρθρου 4 του 
ν. 4557/2018 (Α΄ 139), όπως τροποποιήθηκε με το άρ-
θρο 3 του ν. 4734/2020 (Α΄ 196), στα «βασικά αδικήματα» 
του ν. 4557/2018, περιλαμβάνονται όλα τα αδικήματα 
από τα οποία προκύπτει περιουσιακό όφελος και τα 
οποία τιμωρούνται τουλάχιστον με ποινή φυλάκισης. 
Άρθρο 28
Έναρξη ισχύος
Η ισχύς του νόμου αυτού αρχίζει από τη δημοσίευσή 
του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εκτός αν ορίζεται 
διαφορετικά στις επιμέρους διατάξεις του.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I
ΜΕΡΟΣ A΄
Πλαστικά προϊόντα μίας χρήσης που καλύπτονται από το άρθρο 4 για τη μείωση της κατανάλωσης, πλην της παρ. 10 αυτού
1) Κυπελλάκια για ποτά, συμπεριλαμβανομένων των 
καλυμμάτων και των καπακιών τους.2) Περιέκτες τροφίμων, δηλαδή δοχεία όπως κουτιά, 
με ή χωρίς κάλυμμα, εντός των οποίων τοποθετούνται τρόφιμα τα οποία:
α) προορίζονται για άμεση κατανάλωση είτε επιτόπου 
είτε εκτός του καταστήματος,
β) συνήθως καταναλώνονται από το δοχείο, και
γ) είναι έτοιμα για κατανάλωση χωρίς περαιτέρω προ-
ετοιμασία, ιδίως μαγείρεμα, βράσιμο ή ζέσταμα, συμπε-
ριλαμβανομένων των περιεκτών που χρησιμοποιούνται 
για γεύματα ταχυφαγείων ή άλλα γεύματα έτοιμα προς 
άμεση κατανάλωση, εκτός από περιέκτες ποτών, πιάτα, 
πακέτα και περιτυλίγματα που περιέχουν τρόφιμα.
ΜΕΡΟΣ B΄
Πλαστικά προϊόντα μίας χρήσης που καλύπτονται από το άρθρο 5 σχετικά με περιορισμούς διάθεσης στην αγορά
1) Μπατονέτες, εκτός εάν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρ-
μογής της υπό στοιχεία ΔΥ8δ/ΓΠ.οικ. 130644/30.9.2009 κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονομίας και Οικο-
νομικών, Ανάπτυξης και Υγείας και Κοινωνικής Αλλη-
λεγγύης (Οδηγία 90/385/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 20ής Ιουνίου 1990, για την προσέγγιση των νομοθεσιών των 
κρατών μελών σχετικά με τα ενεργά εμφυτεύσιμα ια-
τρικά βοηθήματα - L 189) (Β΄ 2197) ή της υπό στοιχεία 
ΔΥ8δ/Γ .Π.οικ.130648/30.9.2009 κοινής απόφασης των 
Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών, Ανάπτυξης και Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (Οδηγία 93/42/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 1993 περί των ιατρο-τεχνολογικών προϊόντων - L 169) (Β΄ 2198).
2) Μαχαιροπίρουνα (πιρούνια, μαχαίρια, κουτάλια, 
ξυλάκια φαγητού).
3) Πιάτα.
4) Καλαμάκια, εκτός εάν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρ-
μογής της υπό στοιχεία ΔΥ8δ/ΓΠ.οικ. 130644/30.9.2009 κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονομίας και Οικο-
νομικών, Ανάπτυξης και Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγ-
γύης (Οδηγία 90/385/ΕΟΚ) (Β΄ 2197) ή της υπό στοιχεία 
ΔΥ8δ/Γ .Π.οικ.130648/30.9.2009 κοινής απόφασης των 
Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών, Ανάπτυξης και 
Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (Οδηγία 93/42/ΕΟΚ) 
(Β΄ 2198).
5) Αναδευτήρες ποτών.
6) Πλαστικά στηρίγματα μπαλονιών, εκτός από μπαλό-
νια για βιομηχανικές ή άλλες επαγγελματικές χρήσεις και 
εφαρμογές που δεν διανέμονται στους καταναλωτές, συ-
μπεριλαμβανομένων μηχανισμών για τέτοια στηρίγματα. 
7) Περιέκτες τροφίμων κατασκευασμένοι από διο-
γκωμένο πολυστυρένιο, δηλαδή δοχεία όπως κουτιά, 
με ή χωρίς κάλυμμα, εντός των οποίων τοποθετούνται τρόφιμα τα οποία:
α) προορίζονται για άμεση κατανάλωση είτε επιτόπου 
είτε εκτός του καταστήματος,
β) συνήθως καταναλώνονται από το δοχείο, και
γ) είναι έτοιμα για κατανάλωση χωρίς περαιτέρω προ-
ετοιμασία, ιδίως μαγείρεμα, βράσιμο ή ζέσταμα, 
συμπεριλαμβανομένων των περιεκτών που χρησι-
μοποιούνται για γεύματα ταχυφαγείων ή άλλα γεύματα 
έτοιμα προς άμεση κατανάλωση, εκτός από περιέκτες 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 10850 Τεύχος A’ 200/20.10.2020
ποτών, πιάτα, πακέτα και περιτυλίγματα που περιέχουν 
τρόφιμα.
8) Περιέκτες ποτών από διογκωμένο πολυστυρένιο 
και τα καπάκια και καλύμματά τους.
9) Κυπελλάκια για ποτά από διογκωμένο πολυστυρένιο 
και τα καπάκια και καλύμματά τους.
ΜΕΡΟΣ Γ΄
Πλαστικά προϊόντα μίας χρήσης που καλύπτονται από την παρ. 1 του άρθρου 6 για τις απαιτήσεις για τα προϊόντα
Περιέκτες ποτών με χωρητικότητα έως και τριών (3) 
λίτρων, δηλαδή δοχεία που χρησιμοποιούνται για υγρά, όπως φιάλες ποτών, συμπεριλαμβανομένων των καπα-κιών και των καλυμμάτων τους, καθώς και σύνθετες συ-
σκευασίες ποτών, συμπεριλαμβανομένων των καπακιών 
και των καλυμμάτων τους, αλλά όχι:
α) γυάλινοι ή μεταλλικοί περιέκτες ποτών που έχουν 
πλαστικά καπάκια και καλύμματα,
β) περιέκτες ποτών που προορίζονται και χρησιμο-
ποιούνται για τρόφιμα σε υγρή μορφή για ειδικούς 
ιατρικούς σκοπούς, όπως ορίζεται στο στοιχείο ζ) του 
άρθρου 2 του Κανονισμού (ΕΕ) υπ’ αρ. 609/2013 του Ευ-ρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης 
Ιουνίου 2013, για τα τρόφιμα τα οποία προορίζονται για βρέφη και μικρά παιδιά και για τα τρόφιμα που προορί-ζονται για ειδικούς ιατρικούς σκοπούς, και ως υποκατά-στατα του συνόλου του διαιτολογίου για τον έλεγχο του σωματικού βάρους και για την κατάργηση της Οδηγίας 
92/52/ΕΟΚ του Συμβουλίου, των Οδηγιών της Επιτροπής 
96/8/ΕΚ, 1999/21/ΕΚ, 2006/125/ΕΚ και 2006/141/ΕΚ, της 
Οδηγίας 2009/39/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου και των Κανονισμών της Επιτροπής (ΕΚ) 
υπ’ αρ. 41/2009 και (ΕΚ) υπ’ αρ. 953/2009 ( L 181). 
ΜΕΡΟΣ Δ΄
Πλαστικά προϊόντα μίας χρήσης που καλύπτονται από τις παρ. 1 και 2 του άρθρου 7 για τις απαιτήσεις σήμανσης
1) Σερβιέτες υγιεινής, ταμπόν και εφαρμογείς ταμπόν.
2) Υγρά μαντηλάκια, δηλαδή προδιαβρεγμένα μαντη-
λάκια προσωπικής υγιεινής και οικιακής χρήσης.
3) Προϊόντα καπνού με φίλτρο και φίλτρα που κυ-
κλοφορούν στο εμπόριο για χρήση σε συνδυασμό με 
προϊόντα καπνού.
4) Κυπελλάκια για ποτά.
ΜΕΡΟΣ Ε΄
Ι. Πλαστικά προϊόντα μίας χρήσης που καλύπτονται από το άρθρο 8 για τη διευρυμένη ευθύνη του παραγωγού 
για τις συσκευασίες
1) Περιέκτες τροφίμων, δηλαδή δοχεία όπως κουτιά, 
με ή χωρίς κάλυμμα, εντός των οποίων τοποθετούνται 
τρόφιμα τα οποία:
α) προορίζονται για άμεση κατανάλωση είτε επιτόπου 
είτε εκτός του καταστήματος,
β) συνήθως καταναλώνονται από το δοχείο, και
γ) είναι έτοιμα για κατανάλωση χωρίς περαιτέρω προ-
ετοιμασία, ιδίως μαγείρεμα, βράσιμο ή ζέσταμα, συμπεριλαμβανομένων των περιεκτών που χρησι-
μοποιούνται για γεύματα ταχυφαγείων ή άλλα γεύματα 
έτοιμα προς άμεση κατανάλωση, εκτός από περιέκτες 
ποτών, πιάτα, πακέτα και περιτυλίγματα που περιέχουν 
τρόφιμα.
2) Πακέτα και περιτυλίγματα από εύκαμπτο υλικό που 
περιέχουν τρόφιμα τα οποία προορίζονται για άμεση 
κατανάλωση από το πακέτο ή από το περιτύλιγμα χωρίς 
καμία περαιτέρω προετοιμασία.
3) Περιέκτες ποτών με χωρητικότητα έως και τριών 
(3) λίτρων, δηλαδή δοχεία που χρησιμοποιούνται για 
υγρά, όπως φιάλες ποτών, συμπεριλαμβανομένων των καπακιών και των καλυμμάτων τους, καθώς και σύνθε-
τες συσκευασίες ποτών, συμπεριλαμβανομένων των 
καπακιών και των καλυμμάτων τους, αλλά όχι γυάλινοι 
ή μεταλλικοί περιέκτες ποτών που έχουν καπάκια και 
καλύμματα από πλαστικό.
4) Κυπελλάκια για ποτά, συμπεριλαμβανομένων των 
καλυμμάτων και των καπακιών τους. 
5) Λεπτές πλαστικές σακούλες μεταφοράς, όπως ορί-
ζονται στην περ. 26 του άρθρου 2 του ν. 2939/2001 (άρ-θρο 3 σημείο 1γ της Οδηγίας 94/62/ΕΚ).
ΙΙ. Πλαστικά προϊόντα μίας χρήσης που καλύπτονται 
από το άρθρο 9 για τη διευρυμένη ευθύνη του παρα-
γωγού
1) Υγρά μαντηλάκια, δηλαδή προδιαβρεγμένα μαντη-
λάκια προσωπικής υγιεινής και οικιακής χρήσης.
2) Μπαλόνια, εκτός από μπαλόνια για βιομηχανικές ή 
άλλες επαγγελματικές χρήσεις και εφαρμογές, που δεν διανέμονται στους καταναλωτές.
ΙΙΙ. Άλλα πλαστικά προϊόντα μίας χρήσης που καλύ-
πτονται από το άρθρο 10 για τη διευρυμένη ευθύνη του 
παραγωγού.
Προϊόντα καπνού με φίλτρο και φίλτρα που κυκλοφο-
ρούν στο εμπόριο για χρήση σε συνδυασμό με προϊόντα 
καπνού.
ΜΕΡΟΣ ΣΤ΄
Πλαστικά προϊόντα μίας χρήσης που καλύπτονται από το άρθρο 13 
σχετικά με τη χωριστή συλλογή 
και από την παρ. 2 του άρθρου 6 σχετικά με τις απαιτήσεις του προϊόντος
Φιάλες ποτών με χωρητικότητα έως και τριών (3) λί-
τρων, συμπεριλαμβανομένων των καπακιών και των 
καλυμμάτων τους, αλλά όχι:
α) γυάλινοι ή μεταλλικοί περιέκτες ποτών που έχουν 
καπάκια και καλύμματα από πλαστικό,
β) φιάλες ποτών που προορίζονται και χρησιμοποιού-
νται για τρόφιμα σε υγρή μορφή για ειδικούς ιατρικούς 
σκοπούς, όπως ορίζεται στο στοιχείο ζ) του άρθρου 2 
του κανονισμού (ΕΕ) υπ’ αρ. 609/2013.
ΜΕΡΟΣ Ζ΄
Πλαστικά προϊόντα μίας χρήσης που καλύπτονται από το άρθρο 14 σχετικά με την αύξηση της ευαισθητοποίησης
1) Περιέκτες τροφίμων, δηλαδή δοχεία όπως κουτιά, 
με ή χωρίς κάλυμμα, εντός των οποίων τοποθετούνται 
τρόφιμα τα οποία:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 10851 Τεύχος A’ 200/20.10.2020
α) προορίζονται για άμεση κατανάλωση είτε επιτόπου 
είτε εκτός του καταστήματος,
β) συνήθως καταναλώνονται από το δοχείο, και
γ) είναι έτοιμα για κατανάλωση χωρίς περαιτέρω προ-
ετοιμασία, ιδίως μαγείρεμα, βράσιμο ή ζέσταμα, 
συμπεριλαμβανομένων των περιεκτών που χρησι-
μοποιούνται για γεύματα ταχυφαγείων ή άλλα γεύματα 
έτοιμα προς άμεση κατανάλωση, εκτός από περιέκτες 
ποτών, πιάτα, πακέτα και περιτυλίγματα που περιέχουν τρόφιμα.
2) Πακέτα και περιτυλίγματα από εύκαμπτο υλικό που 
περιέχουν τρόφιμα, τα οποία προορίζονται για άμεση 
κατανάλωση από το πακέτο ή από το περιτύλιγμα χωρίς 
καμία περαιτέρω προετοιμασία.
3) Περιέκτες ποτών με χωρητικότητα έως και τριών 
(3) λίτρων, δηλαδή δοχεία που χρησιμοποιούνται για 
υγρά, όπως φιάλες ποτών, συμπεριλαμβανομένων των καπακιών και των καλυμμάτων τους, καθώς και σύνθε-
τες συσκευασίες ποτών, συμπεριλαμβανομένων των 
καπακιών και των καλυμμάτων τους, αλλά όχι γυάλινοι 
ή μεταλλικοί περιέκτες ποτών που έχουν καπάκια και 
καλύμματα από πλαστικό.
4) Κυπελλάκια για ποτά και τα καπάκια και καλύμματά 
τους.
5) Προϊόντα καπνού με φίλτρο και φίλτρα που κυ-
κλοφορούν στο εμπόριο για χρήση σε συνδυασμό με 
προϊόντα καπνού.
6) Υγρά μαντηλάκια, δηλαδή προδιαβρεγμένα μαντη-
λάκια προσωπικής υγιεινής και οικιακής χρήσης.
7) Μπαλόνια, εκτός από μπαλόνια για βιομηχανικές ή 
άλλες επαγγελματικές χρήσεις και εφαρμογές, που δεν διανέμονται στους καταναλωτές.
8) Λεπτές πλαστικές σακούλες μεταφοράς, όπως ορί-
ζονται στην περ. 26 του άρθρου 2 του ν. 2939/2001 (άρ-θρο 3 σημείο 1γ) της Οδηγίας 94/62/ΕΚ.
9) Σερβιέτες υγιεινής και ταμπόν και εφαρμογείς τα-
μπόν.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II
ΜΕΡΟΣ Α΄
Προϊόντα μίας χρήσης που καλύπτονται από την παρ. 3 του άρθρου 7 για τη σήμανση
1) Περιέκτες τροφίμων, δηλαδή δοχεία όπως κουτιά, με ή χωρίς κάλυμμα, εντός των οποίων τοποθετούνται 
τρόφιμα τα οποία:
α) προορίζονται για άμεση κατανάλωση είτε επιτόπου 
είτε εκτός του καταστήματος,
β) συνήθως καταναλώνονται από το δοχείο, και
γ) είναι έτοιμα για κατανάλωση χωρίς περαιτέρω προ-
ετοιμασία, όπως μαγείρεμα, βράσιμο ή ζέσταμα, συμπε-
ριλαμβανομένων των περιεκτών που χρησιμοποιούνται 
για γεύματα ταχυφαγείων ή άλλα γεύματα έτοιμα προς άμεση κατανάλωση, εκτός από περιέκτες ποτών, πιάτα, πακέτα και περιτυλίγματα που περιέχουν τρόφιμα.
2) Πακέτα και περιτυλίγματα από εύκαμπτο υλικό που 
περιέχουν τρόφιμα τα οποία προορίζονται για άμεση 
κατανάλωση από το πακέτο ή από το περιτύλιγμα χωρίς 
καμία περαιτέρω προετοιμασία.
3) Περιέκτες ποτών με χωρητικότητα έως και τριών 
(3) λίτρων, δηλαδή δοχεία που χρησιμοποιούνται για 
υγρά όπως φιάλες ποτών συμπεριλαμβανομένων των 
καπακιών και των καλυμμάτων τους, καθώς και σύνθετες 
συσκευασίες ποτών συμπεριλαμβανομένων των καπα-κιών και των καλυμμάτων τους.
4) Κυπελλάκια για ποτά και τα καπάκια και καλύμματά 
τους.
5) Μπαλόνια, εκτός από μπαλόνια για βιομηχανικές ή 
άλλες επαγγελματικές χρήσεις και εφαρμογές, που δεν διανέμονται στους καταναλωτές.
ΜΕΡΟΣ Β΄
Εναλλακτικά προϊόντα μίας χρήσης που καλύπτονται από την παρ. 3 του άρθρου 7 για τη σήμανση
1) Μπατονέτες, εκτός εάν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρ-
μογής της υπό στοιχεία ΔΥ8δ/ΓΠ.οικ. 130644/30.09.2009 
κοινής απόφασης (Β΄ 2197) ή της υπό στοιχεία ΔΥ8δ/
Γ .Π.οικ.130648/30.9.2009 κοινής απόφασης (Β΄ 2198).
2) Μαχαιροπίρουνα (πιρούνια, μαχαίρια, κουτάλια, 
ξυλάκια φαγητού).
3) Πιάτα.
4) Καλαμάκια, εκτός εάν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρ-
μογής της υπό στοιχεία ΔΥ8δ/ΓΠ.οικ. 130644/30.9.2009 
κοινής απόφασης (Β΄ 2197) ή της υπό στοιχεία ΔΥ8δ/
Γ .Π.οικ.130648/30.9.2009 κοινής απόφασης (Β΄ 2198).
5) Αναδευτήρες ποτών.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 10852 Τεύχος A’ 200/20.10.2020
Παραγγέλλομε τη δημοσίευση του παρόντος στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και την εκτέλεσή του ως νόμου 
του Κράτους.
Αθήνα, 19 Οκτωβρίου 2020
H Πρόεδρος της Δημοκρατίας
ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΥ
Οι Υπουργοί
 Αναπληρωτής Υπουργός 
Οικονομικών Οικονομικών Ανάπτυξης και Επενδύσεων
XΡΗΣΤΟΣ ΣΤΑΪΚΟΥΡΑΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΣΚΥΛΑΚΑΚΗΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ - ΑΔΩΝΙΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ
 Υφυπουργός Προστασίας του Πολίτη Προστασίας του Πολίτη Παιδείας και Θρησκευμάτων
ΜΙΧΑΗΛ ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ NIKOΛΑΟΣ ΧΑΡΔΑΛΙΑΣ ΝΙΚΗ ΚΕΡΑΜΕΩΣ
Υγείας Περιβάλλοντος και Ενέργειας Δικαιοσύνης
ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΚΙΚΙΛΙΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΣΙΑΡΑΣ
  Ναυτιλίας καιΕσωτερικών Υποδομών και Μεταφορών Νησιωτικής Πολιτικής
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΘΕΟΔΩΡΙΚΑΚΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΛΑΚΙΩΤΑΚΗΣ
Αγροτικής Ανάπτυξης  Υφυπουργόςκαι Τροφίμων Επικρατείας στον Πρωθυπουργό
ΜΑΥΡΟΥΔΗΣ ΒΟΡΙΔΗΣ ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ ΠΕΤΣΑΣ
Θεωρήθηκε και τέθηκε η Μεγάλη Σφραγίδα του Κράτους.
Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2020
Ο επί της Δικαιοσύνης Υπουργός
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΣΙΑΡΑΣ
Καποδιστρίου 34, Τ.Κ. 104 32, Αθήνα 
Τηλ. Κέντρο 210 5279000
Κείμενα προς δημοσίευση:   webmaster.et@et.gr *01002002010200024*