ΝΟΜΟΣ ΥΠ’  ΑΡΙΘΜ. 4796 
Απλούστευση του πλαισίου άσκησης οικονομι-
κών δραστηριοτήτων αρμοδιό τητας Υπουργείων 
Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Εργασίας και Κοινω-
νικών Υποθέσεων, Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πο-
λιτικής, Υποδομών και Μεταφορών, ρυθμίσεις 
για τη μεταφορά στον Οργανισμό Βιομηχανικής 
Ιδιοκτησίας των αρμοδιοτήτων για τα εμπορι-
κά σήματα, άλλες διατάξεις για την ενίσχυση της 
ανάπτυξης και άλλες επείγουσες ρυθμίσεις.
Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή:
ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ
ΜΕΡΟΣ Α’
ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΑΔΕΙΟΔΟΤΗΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟ-
ΜΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’
ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗ ΤΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΑΣΚΗΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙ-
ΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ
Άρθρο 1: ΣκοπόςΆρθρο 2: ΑντικείμενοΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’
ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΣΚΗΣΗΣ ΨΥΧΑΓΩΓΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ 
ΛΟΥΝΑ ΠΑΡΚ, ΤΣΙΡΚΩΝ ΚΑΙ ΠΑΓΟΔΡΟΜΙΩΝ
Άρθρο 3: Πλαίσιο άσκησης ψυχαγωγικών Δραστηριο-
τήτων λούνα παρκ, τσίρκων και Παγοδρομίων- Προσθή-
κη Κεφαλαίου ΙΘ’ στον ν. 4442/2016
Άρθρο 109: Πεδίο εφαρμογήςΆρθρο 110: Αρμόδια ή αδειοδοτούσα αρχή
Άρθρο 111: Εγκατάσταση ψυχαγωγικών δραστηριο-
τήτων
Άρθρο 112: Έγκριση λειτουργίας ψυχαγωγικών δρα-
στηριοτήτων
Άρθρο 113: Γνωστοποίηση λειτουργίας ψυχαγωγικών 
δραστηριοτήτων
Άρθρο 114: Μεταβολές στην ασκούμενη δραστηρι-
ότητα
Άρθρο 115: Παράβολο
Άρθρο 116: ΈλεγχοιΆρθρο 117: Παραβάσεις - ΚυρώσειςΆρθρο 118: Εξουσιοδοτικές διατάξεις
Άρθρο 119: Τελικές διατάξεις
Άρθρο 120: Μεταβατικές διατάξειςΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’
ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗ ΤΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΙΔΡΥΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡ-
ΓΙΑΣ ΤΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΗΛΙΚΙΩ-
ΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΔΙΗΜΕΡΕΥΣΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ 
ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ
Άρθρο 4: Απλούστευση του πλαισίου ίδρυσης και 
λειτουργίας των Κέντρων Ημερήσιας Φροντίδας Ηλικι-
ωμένων και των Κέντρων Διημέρευσης Ημερήσιας Φρο-
ντίδας για Άτομα με Αναπηρία - Προσθήκη Κεφαλαίου Κ’
στον ν. 4442/2016
Άρθρο 121: Πεδίο εφαρμογήςΆρθρο 122: Αδειοδοτούσα αρχή
Άρθρο 123: Έγκριση ίδρυσης και λειτουργίας δραστη-
ριότητας Κέντρων Ημερήσιας Φροντίδας Ηλικιωμένων 
και Κέντρων Διημέρευσης Ημερήσιας Φροντίδας Ατό-
μων με Αναπηρία
Άρθρο 124: ΠαράβολοΆρθρο 125: ΈλεγχοιΆρθρο 126: Παραβάσεις - ΚυρώσειςΆρθρο 127: Εξουσιοδοτικές διατάξειςΆρθρο 128: Μεταβατικές διατάξειςΆρθρο 129: Μη εφαρμοζόμενες διατάξειςΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’
ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΙΔΡΥΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ 
ΣΧΟΛΩΝ ΝΑΥΑΓΟΣΩΣΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ
Άρθρο 5: Απλούστευση πλαισίου ίδρυσης και λειτουρ-
γίας σχολών ναυαγοσωστικής εκπαίδευσης - Προσθήκη 
Κεφαλαίου ΚA’ στον ν. 4442/2016
Άρθρο 130: Πεδίο εφαρμογήςΆρθρο 131: Αρμόδια αρχή
Άρθρο 132: Γνωστοποίηση λειτουργίας σχολών ναυ-
αγοσωστικής εκπαίδευσης
Άρθρο 133: ΠαράβολοΆρθρο 134: ΈλεγχοιΆρθρο 135: Παραβάσεις - ΚυρώσειςΆρθρο 136: Εξουσιοδοτικές διατάξειςΆρθρο 137: Μεταβατικές διατάξεις
Άρθρο 138: Ρύθμιση ειδικότερων ζητημάτων για τις ναυ-
αγοσωστικές σχολές - Τροποποίηση παρ. 11 άρθρου 15του ν. 2743/1999ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α
ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ  ∆ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣE
17 Απριλίου 2021 ΤΕΥΧΟΣ  ΠΡΩΤΟ Αρ. Φύλλου  637191
(Το παρόν ΦΕΚ επανεκτυπώθηκε λόγω παράλειψης)
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7192 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’
ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΑΣΚΗΣΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗ-
ΤΑΣ ΕΚΜΙΣΘΩΣΗΣ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΜΕΣΩΝ ΑΝΑΨΥΧΗΣ
Άρθρο 6: Απλούστευση πλαισίου άσκησης δραστηρι-
ότητας εκμίσθωσης θαλάσσιων μέσων αναψυχής - Προ-
σθήκη Κεφαλαίου ΚB’ στον ν. 4442/2016
Άρθρο 139: Πεδίο εφαρμογήςΆρθρο 140: Αδειοδοτούσα αρχή
Άρθρο 141: Έγκριση δραστηριότητας εκμίσθωσης 
θαλάσσιων μέσων αναψυχής
Άρθρο 142: ΠαράβολοΆρθρο 143: ΈλεγχοιΆρθρο 144: Παραβάσεις - ΚυρώσειςΆρθρο 145: Εξουσιοδοτικές διατάξειςΆρθρο 146: Μεταβατικές διατάξειςΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ’
ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΙΔΡΥΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ 
ΣΧΟΛΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΩΝ
Άρθρο 7: Απλούστευση πλαισίου ίδρυσης και λειτουρ-
γίας Σχολών Επαγγελματικής Κατάρτισης Μεταφορέων - 
Προσθήκη Κεφαλαίου ΚΓ’ στον ν. 4442/2016
Άρθρο 147: Πεδίο εφαρμογήςΆρθρο 148: Αρμόδια αρχή
Άρθρο 149: Γνωστοποίηση λειτουργίας Σχολών Επαγ-
γελματικής Κατάρτισης Μεταφορέων
Άρθρο 150: ΠαράβολοΆρθρο 151: ΈλεγχοιΆρθρο 152: Παραβάσεις - ΚυρώσειςΆρθρο 153: Εξουσιοδοτικές διατάξειςΆρθρο 154: Μεταβατικές διατάξεις
Άρθρο 155: Όροι και προδιαγραφές λειτουργίας - Τρο-
ποποίηση της παρ. 7 του άρθρου 19 του ν. 3534/2007
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ’
ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΙΔΡΥΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ 
ΣΧΟΛΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΟΔΗΓΩΝ ΟΧΗ-
ΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ
Άρθρο 8: Απλούστευση πλαισίου ίδρυσης και λει-
τουργίας Σχολών Επαγγελματικής Κατάρτισης Οδηγών 
Οχημάτων Μεταφοράς Επικίνδυνων Εμπορευμάτων - 
Προσθήκη Κεφαλαίου ΚΔ’ στον ν. 4442/2016
Άρθρο 156: Πεδίο εφαρμογής
Άρθρο 157: Αρμόδια αρχή
Άρθρο 158: Γνωστοποίηση λειτουργίαςΆρθρο 159: Παράβολο
Άρθρο 160: Έλεγχοι
Άρθρο 161: Παραβάσεις - ΚυρώσειςΆρθρο 162: Εξουσιοδοτικές διατάξειςΆρθρο 163: Μεταβατικές διατάξεις
Άρθρο 164: Όροι και προδιαγραφές λειτουργίας - Τρο-
ποποίηση της παρ. 1 του άρθρου 62 του ν. 4530/2018
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η’
ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΙΔΡΥΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ 
ΣΥΝΕΡΓΕΙΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ
Άρθρο 9: Απλούστευση πλαισίου ίδρυσης και λειτουρ-
γίας συνεργείων οχημάτων - Προσθήκη Κεφαλαίου ΚΕ’ στον ν. 4442/2016
Άρθρο 165: Πεδίο εφαρμογής
Άρθρο 166: Αρμόδια αρχήΆρθρο 167: Γνωστοποίηση λειτουργίαςΆρθρο 168: Παράβολο
Άρθρο 169: ΈλεγχοιΆρθρο 170: Παραβάσεις - ΚυρώσειςΆρθρο 171: Εξουσιοδοτικές διατάξειςΆρθρο 172: Μεταβατικές διατάξειςΚΕΦΑΛΑΙΟ Θ’
ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΧΩΡΩΝ ΣΤΑΘ-
ΜΕΥΣΗΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ, ΜΟΤΟΣΙΚΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΜΟΤΟ-
ΠΟΔΗΛΑΤΩΝ
Άρθρο 10: Απλούστευση πλαισίου λειτουργίας χώρων 
στάθμευσης αυτοκινήτων μοτοσικλετών και μοτοποδη-
λάτων - Προσθήκη Κεφαλαίου ΚΣΤ’ στον ν. 4442/2016
Άρθρο 173: Πεδίο εφαρμογής
Άρθρο 174: Αρμόδια αρχήΆρθρο 175: Γνωστοποίηση λειτουργίας
Άρθρο 176: ΠαράβολοΆρθρο 177: Έλεγχοι
Άρθρο 178: Παραβάσεις - Κυρώσεις
Άρθρο 179: Εξουσιοδοτικές διατάξειςΆρθρο 180: Μεταβατικές διατάξειςΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι’
ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΠΛΥΝΤΗ-
ΡΙΩΝ - ΛΙΠΑΝΤΗΡΙΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ
Άρθρο 11: Απλούστευση πλαισίου λειτουργίας πλυντη-
ρίων - λιπαντηρίων οχημάτων - Προσθήκη Κεφαλαίου 
ΚΖ’ στον ν. 4442/2016
Άρθρο 181: Πεδίο εφαρμογήςΆρθρο 182: Αρμόδια αρχήΆρθρο 183: Γνωστοποίηση λειτουργίαςΆρθρο 184: ΠαράβολοΆρθρο 185: ΈλεγχοιΆρθρο 186: Παραβάσεις - ΚυρώσειςΆρθρο 187: Εξουσιοδοτικές διατάξειςΆρθρο 188: Μεταβατικές διατάξειςΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΑ’
ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΤΑΘΜΟΥ 
ΥΠΕΡΑΣΤΙΚΩΝ ΛΕΩΦΟΡΕΙΩΝ
Άρθρο 12: Απλούστευση πλαισίου λειτουργίας σταθ-
μού υπεραστικών λεωφορείων - Προσθήκη Κεφαλαίου ΚH’ στον ν. 4442/2016
Άρθρο 189: Πεδίο εφαρμογής
Άρθρο 190: Αρμόδια αρχή
Άρθρο 191: Γνωστοποίηση λειτουργίαςΆρθρο 192: Παράβολο
Άρθρο 193: Έλεγχοι
Άρθρο 194: Παραβάσεις - ΚυρώσειςΆρθρο 195: Εξουσιοδοτικές διατάξειςΆρθρο 196: Μεταβατικές διατάξεις
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΒ’
ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΧΩΡΩΝ ΣΤΑΘ-
ΜΕΥΣΗΣ ΒΑΡΕΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ
Άρθρο 13: Απλούστευση πλαισίου λειτουργίας χώρων 
στάθμευσης βαρέων οχημάτων - Προσθήκη Κεφαλαίου 
ΚΘ’ στον ν. 4442/2016
Άρθρο 197: Πεδίο εφαρμογήςΆρθρο 198: Ορισμός
Άρθρο 199: Αρμόδια αρχή
Άρθρο 200: Γνωστοποίηση λειτουργίας χώρου στάθ-
μευσης βαρέων οχημάτων
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7193 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
Άρθρο 201: Παράβολο
Άρθρο 202: Έλεγχοι
Άρθρο 203: Παραβάσεις - ΚυρώσειςΆρθρο 204: Εξουσιοδοτικές διατάξειςΆρθρο 205: Μεταβατικές διατάξειςΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΓ’ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΑΔΕΙΟΔΟΤΗΣΗΣΆρθρο 14: Παράταση προθεσμίας - Τροποποίηση της 
παρ. 2 του άρθρου 16 του ν. 4442/2016
Άρθρο 15: Ορισμός αρμόδιας υπηρεσίας εποπτείας 
για τα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος και 
τις ψυχαγωγικές Δραστηριότητες
Άρθρο 16: Συμπλήρωση Παραρτήματος Ι του ν. 4442/ 
2016
Άρθρο 17: Έναρξη ισχύος του ν. 4442/2016 - Προσθή-
κη Παραρτήματος ΙΙ στον ν. 4442/2016
ΜΕΡΟΣ Β’
ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ 
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’
ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΔΕΙΟΔΟΤΗΣΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ 
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ
Άρθρο 18: Διαδικασία καταχώρησης στο Μητρώο 
Τουριστικών Επιχειρήσεων του Υπουργείου Τουρισμού - 
Τροποποίηση της παρ. 4 του άρθρου 2 του ν. 4276/2014
Άρθρο 19: Ελεγκτική διαδικασία και κυρώσεις τουρι-
στικών επιχειρήσεων - Τροποποίηση του άρθρου 7 του ν. 4276/2014
Άρθρο 20: Λειτουργία καταστημάτων υγειονομικού 
ενδιαφέροντος και ψυχαγωγικών δραστηριοτήτων εντός 
τουριστικών λιμένων - Αντικατάσταση των παρ. 10.2 α) και 10.2 γ) του άρθρου 31 του ν. 2160/1993
Άρθρο 21: Λειτουργία καταστημάτων υγειονομικού 
ενδιαφέροντος εντός εγκαταστάσεων ειδικής τουρι-στικής υποδομής - Τροποποίηση του άρθρου 27 του 
ν. 4442/2016
Άρθρο 22: Υπαγωγή σε καθεστώς γνωστοποίησης των 
καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος εντός εγκα-
ταστάσεων ειδικής τουριστικής υποδομής - Προσθήκη παρ. 3 στο άρθρο 31 του ν. 4442/2016
Άρθρο 23: Διαδικασία γνωστοποίησης των καταστη-
μάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος που λειτουργούν 
εντός τουριστικών καταλυμάτων - Τροποποίηση του 
άρθρου 36 του ν. 4442/2016
Άρθρο 24: Γνωστοποίηση λειτουργίας κολυμβητικών 
δεξαμενών εντός εγκαταστάσεων ειδικής τουριστικής 
υποδομής - Τροποποίηση των παρ. 1 και 2 του άρθρου 41 του ν. 4442/2016
Άρθρο 25: Ορειβατικά καταφύγια - Τροποποίηση της 
παρ. 12 του άρθρου 52 του ν. 4280/2014
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’
ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΔΕΙΟΔΟΤΗΣΗ ΜΕΤΑΠΟΙΗΤΙΚΩΝ 
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΦΟΔΙΑΣΤΙ-ΚΗΣ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΡΚΩΝ
Άρθρο 26: Μηχανολογικές εγκαταστάσεις παροχής 
υπηρεσιών  - Προσθήκη παρ.  5Α στο άρθρο 20 του
ν. 3982/2011
Άρθρο 27: Ενίσχυση της διαφάνειας κατά τη διαδι-
κασία αδειοδότησης μεταπ οιητικών δραστηριοτήτων - 
Τροποποίηση του άρθρου 33 του ν. 3982/2011Άρθρο 28: Κέντρα Αποθήκευσης και Διανομής επι-
κίνδυνων ουσιών - Προσθήκη παρ. 3 στο άρθρο 2 του
ν. 4302/2014
Άρθρο 29: Εγκατάσταση Κέντρων Αποθήκευσης και 
Διανομής - Προσθήκη παρ. 7 έως 10 στο άρθρο 9 του 
ν. 4302/2014
Άρθρο 30: Εγκατάσταση επιχειρήσεων με οικονομική 
δραστηριότητα που ασκείτ αι υπό καθεστώς έγκρισης 
λειτουργίας του ν.4442/2016 σε Επιχειρηματικά Πάρκα - 
Τροποποίηση της παρ. 11 του άρθρου 54 του ν. 3982/ 
2011
Άρθρο 31: Μεταφορά συντελεστή δόμησης σε Επιχειρη-
ματικά Πάρκα - Τροποποίηση της παρ. 1 του άρθρου 55Α
του ν. 3982/2011
Άρθρο 32: Διασφάλιση έκτασης για την ίδρυση και 
ανάπτυξη Επιχειρηματικού Πάρκου Εξυγίανσης στην 
περιοχή Οινοφύτων της Περιφε ρειακής Ενότητας Βοιω-
τίας - Αντικατάσταση της παρ. 13 του άρθρου 56Β του 
ν. 3982/2011
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΣΤΟΝ ΟΡΓ ΑΝΙΣΜΟ ΒΙ-
ΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΤΩΝ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ ΓΙΑ 
ΤΑ ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ - ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΜΗΤΡΩΟΥ ΚΑΙ 
ΤΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΣΗΜΑΤΩΝ
Άρθρο 33: Μεταφορά στον Οργανισμό Βιομηχανικής 
Ιδιοκτησίας των αρμοδιοτήτων για τα εμπορικά σήματα
Άρθρο 34: Μεταφορά προγραμμάτων στον Οργανισμό 
Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας
Άρθρο 35: Μεταφορά του μητρώου και του αρχείου 
σημάτων και των σχετικών πληροφοριακών συστημά-
των στον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας
Άρθρο 36: Μεταφορά στον Οργανισμό Βιομηχανικής 
Ιδιοκτησίας των τελών για σήματα
Άρθρο 37: Αρμοδιότητες του Οργανισμού Βιομηχα-
νικής Ιδιοκτησίας  - Τροποποίηση του άρθρου 1 του
ν. 1733/1987
Άρθρο 38: Αρμοδιότητες του Γενικού Διευθυντή του 
Οργανισμού Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας - Τροποποίηση 
της παρ. 13 του άρθρου 2 του ν. 1733/1987
Άρθρο 39: Επικαιροποίηση όρων της νομοθεσίας για 
τα σήματα - Τροποποίηση της παρ. 3 του άρθρου 1 του 
ν. 4679/2020
Άρθρο 40: Ελεγκτές, ερευνητές, εξεταστές και καταχω-
ρητές σημάτων - Τροποποίηση της παρ. 3 του άρθρου 20 του ν. 4679/2020
Άρθρο 41: Ηλεκτρονική υποβολή της δήλωσης κατά-
θεσης και της αναπαράστα σης σήματος - Τροποποίηση 
της παρ. 5 του άρθρου 22 του ν. 4679/2020
Άρθρο 42: Διοικητική Επιτροπή Σημάτων - Τροποποί-
ηση του άρθρου 30 του ν. 4679/2020
Άρθρο 43: Δημοσιεύσεις για τα σήματα - Αντικατάστα-
ση του άρθρου 86 του ν. 4679/2020
Άρθρο 44: Τέλη για τη λειτουργία του μητρώου σημά-
των - Αντικατάσταση του άρθρου 87 του ν. 4679/2020
Άρθρο 45: Εξουσιοδοτικές διατάξεις - Τροποποίηση 
του άρθρου 88 του ν. 4679/2020
Άρθρο 46: Κόστος μεταφοράς του μητρώου σημάτων, 
του αρχείου σημάτων και λοιπών υποστηρικτικών συ-
στημάτων στον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7194 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
Άρθρο 47: Καταργούμενες διατάξεις Κεφαλαίου Γ’
Άρθρο 48: Έναρξη ουσιαστικής ισχύος και μεταβατικές 
διατάξεις Κεφαλαίου Γ’
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΜΗΤΡΩΟ
Άρθρο 49: Εγγραφή στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο - 
Τροποποίηση της παρ. 1 του άρθρου 85 και των παρ. 2 και 4 του άρθρου 86 του ν. 4635/2019
Άρθρο 50: Καταχώριση στοιχείων των προσωπικών και 
κεφαλαιουχικών εταιριών στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο - 
Αντικατάσταση της περ. ιβ’ του άρθρου 96 και της περ. ι’ του άρθρου 97 του ν. 4635/2019
Άρθρο 51: Καταχώριση στοιχείων των υποκαταστημά-
των αλλοδαπών εταιριών με έδρα την Ευρωπαϊκή Ένωση 
και τρίτες χώρες στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο - Τροπο-
ποίηση της περ. θ’ του άρθρου 98 και της περ. στ’ του 
άρθρου 99 του ν. 4635/2019
Άρθρο 52: Καταχώριση στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο 
στοιχείων των υποκαταστημάτων των πιστωτικών και 
χρηματοδοτικών ιδρυμάτων που έχουν έδρα σε άλλο 
κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης - Προσθήκη άρ-θρου 99Α στον ν. 4635/2019
Άρθρο 53: Καταχώριση στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο 
στοιχείων των υποκαταστημάτων των πιστωτικών και 
χρηματοδοτικών ιδρυμάτων που έχουν έδρα σε τρίτη 
χώρα - Προσθήκη άρθρου 99Β στον ν. 4635/2019
Άρθρο 54: Αίτηση καταχώρισης στις Υπηρεσίες του 
Γενικού Εμπορικού Μητρώου - Τροποποίηση της παρ. 3 του άρθρου 103 του ν. 4635/2019
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’ΑΛΛΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ
Άρθρο 55: Αυτόματα μηχανήματα παράδοσης ταχυ-
δρομικών αντικειμένων
Άρθρο 56: Ρύθμιση για τις κυρώσεις στη διακίνηση 
του πετρελαίου θέρμανσης - Τροποποίηση της παρ. 2 
του άρθρου 35 του ν. 2093/1992
Άρθρο 57: Εισαγωγή δεδομένων στην ηλεκτρονική 
πλατφόρμα e-katanalotis
Άρθρο 58: Διαδικασία διαβούλευσης των τομεακών 
και περιφερειακών προγραμμάτων ανάπτυξης του Εθνι-
κού Προγράμματος Ανάπτυξης - Τροποποίηση του άρ-θρου 125 του ν. 4635/2019
Άρθρο 59: Ρυθμίσεις για τις αποζημιώσεις μελών των 
οργάνων που συμμετέχουν στις διαδικασίες αξιολόγη-
σης, ελέγχου και παρακολούθησης των επενδυτικών 
σχεδίων  - Τροποποίηση των άρθρων 80 και 85 του
ν. 4399/2016
Άρθρο 60: Ειδικά ζητήματα των Ναυπηγείων Σκαρα-
μαγκά
Άρθρο 61: Απόσπαση προσωπικού στις Ειδικές Υπη-
ρεσίες του ν. 4314/2014 και στη Μονάδα Οργάνωσης και 
Διαχείρισης Αναπτυξιακών Προγραμμάτων - Τροποποί-ηση του άρθρου 37 του ν. 4314/2014
Άρθρο 62: Διατάξεις για το προσωπικό που μετατάσ-
σεται από το Υπουργείο Εξωτερικών στο Υπουργείο Ανά-
πτυξης και Επενδύσεων και στο Υπουργείο Ψηφιακής 
Διακυβέρνησης
Άρθρο 63: Αξιολόγηση των ερευνητικών κέντρων 
και ινστιτούτων  - Τροποποίηση του άρθρου 31 του
ν. 4310/2014Άρθρο 64: Χορήγηση φορολογικών στοιχείων στη Διυ-
πηρεσιακή Μονάδα Ελέγχου Αγοράς - Τροποποίηση της 
παρ. 7 του άρθρου 17 του ν. 4174/2013
Άρθρο 65: Συμπληρωματικός κρατικός προϋπολογι-
σμός οικονομικού έτους 2021 - Προϋπολογισμός Δη-
μοσίων Επενδύσεων
Άρθρο 66: Σκοπός της Μονάδας Οργάνωσης της Δια-
χείρισης Αναπτυξιακών Προγραμμάτων Α.Ε. - Τροποποί-
ηση της περ. ιστ) του άρθρου 1 του καταστατικού της 
Μονάδας Οργάνωσης της Διαχείρισης Αναπτυξιακών 
Προγραμμάτων Α.Ε.
Άρθρο 67: Θέματα προσωπικού της Υπηρεσίας Συ-
ντονισμού και των Υπηρεσιών Διαχείρισης του Εθνικού 
Προγράμματος Ανάπτυξης - Τροποποίηση της παρ. 2 
του άρθρου 136 του ν. 4635/2019
Άρθρο 68: Παράταση της προθεσμίας μετεγκατάστα-
σης των υπηρεσιών Δήμου Ελληνικού - Αργυρούπολης
Άρθρο 69: Παράταση προθεσμίας απομάκρυνσης νο-
μίμως υφιστάμενων μεταποιητικών δραστηριοτήτων - 
Τροποποίηση της παρ. 1 του άρθρου 75 του ν. 3982/2011
Άρθρο 70: Χρήση τηλεδιάσκεψης από την Επιτροπή 
Ανταγωνισμού - Προσθήκη παρ. 9α στο άρθρο 15 του 
ν. 3959/2011
Άρθρο 71: Υπογραφή ετήσιων χρηματοοικονομικών 
καταστάσεων - Τροποποίηση της παρ. 1 του άρθρου 147 
του ν. 4548/2018
Άρθρο 72: Αναγκαστική απαλλοτρίωση υπέρ των 
γενικών αποθηκών  - Προσθήκη άρθρου 4Α στο
ν.δ. 3077/1954
Άρθρο 73: Ρύθμιση προδιαγραφών για τα δωμάτια 
απόδρασης
Άρθρο 74: Άδεια τεχνιτών μηχανών θαλάσσης μικρών 
σκαφών
Άρθρο 75: Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης και Εφαρ-
μογής Τομέων Βιομηχανίας, Εμπορίου και Προστασίας 
Καταναλωτή - Τροποποίηση της παρ. 8 του άρθρου 53 του ν. 4314/2014
Άρθρο 76: Αφορολόγητο, ανεκχώρητο και ακατάσχετο 
της ενίσχυσης που καταβάλλ εται στο πλαίσιο της δράσης 
«Επιδότηση κεφαλαίου κίνησης σε επιχειρήσεις εστίασης 
για προμήθεια πρώτων υλών»
Άρθρο 77: Μη επιβολή ανταποδοτικών τελών - Τρο-
ποποίηση της παρ.  3 του άρθρου 82 του από 24.9/ 
20.10.1958 β.δ. (Α΄ 171)
Άρθρο 78: Έλεγχοι επενδύσεων της Γενικής Διεύθυν-
σης Ιδιωτικών Επενδύσεων σε περιπτώσεις άπρακτης 
παρέλευσης της εκ του νόμου τασσόμενης προθεσμίας
Άρθρο 79: Παράταση καθορισμού νέων χώρων λει-
τουργίας των υπαίθριων αγορών
Άρθρο 80: Υπαγωγή του προσωπικού της Γενικής Γ ραμ-
ματείας Έρευνας και Καινοτομίας στο Υπηρεσιακό και 
Πειθαρχικό Συμβούλιο του Υπουργείου Ανάπτυξης και 
Επενδύσεων
Άρθρο 81: Παράταση ισχύος της άδειας εμπορίας του 
άρθρου 6 του ν. 3054/2002
Άρθρο 82: Παράταση της λειτουργίας της μονάδας 
του ΑΗΣ Καρδιάς IV
ΜΕΡΟΣ Γ’
ΑΛΛΕΣ ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ
Άρθρο 83: Ειδικές διατάξεις για την αποζημίωση πτήσε-
ων εκμετάλλευσης τακτικών αεροπορικών γραμμών στις 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7195 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
οποίες έχουν επιβληθεί υπ οχρεώσεις παροχής δημόσιας 
υπηρεσίας στους αναδόχους αερομεταφορείς λόγω ανα-
γκαστικής παράτασης των οικείων συμβάσεων εκμετάλ-
λευσης και των συναφών περιορισμών της κυκλοφορίας
Άρθρο 84: Ειδικές διατάξεις για την επιπλέον αποζημίω-
ση πτήσεων εκμετάλλευσης τακτικών αεροπορικών γραμ-
μών στις οποίες έχουν επιβλ ηθεί υποχρεώσεις παροχής 
δημόσιας υπηρεσίας λόγω περιορισμών στις μετακινήσεις
Άρθρο 85: Χρηματοδότηση του διαχειριστή υποδο-
μής - Τροποποίηση του άρθρου 8 του ν. 4408/2016
Άρθρο 86: Ρυθμίσεις για την καταβολή κομίστρου στα 
μέσα μαζικής μεταφοράς και τις αποζημιώσεις φορέων 
παροχής συγκοινωνιακού έργου - Τροποποίηση του άρ-
θρου 86 του ν. 4530/2018
Άρθρο 87: Αρχές Οργάνωσης Εποπτείας και Συντονι-
σμού του ν. 4512/2018
Άρθρο 88: Αρχές Εφαρμογής Εποπτείας και Διαχείρι-
σης του ν. 4512/2018
Άρθρο 89: Σύστημα διαχείρισης καταγγελιών Υπουρ-
γείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων
Άρθρο 90: Παράταση προθεσμίας επιτρεπτών επεμβά-
σεων σε δασικές εκτάσεις - Τροποποίηση του άρθρου 52
του ν. 4280/2014
Άρθρο 91: Παράταση προθεσμίας έγκρισης επέμβα-
σης σε δασικές εκτάσεις - Τροποποίηση της παρ. 2 του άρθρου 102 του ν. 4685/2020
Άρθρο 92: Παράταση προθεσμιών για φωτοβολταϊ-
κούς σταθμούς- Τροποποίηση των παρ. 3β και 3δ του 
άρθρου 7 του ν. 4414/2016
Άρθρο 93: Παρατάσεις προθεσμιών υλοποίησης έργων 
Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας
Άρθρο 94: Αναβίωση διοικητικών αδειών εγκατάστασης
Άρθρο 95: Διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής της 
παρ. 5 του άρθρου 27 του ν. 4067/2012 περί νέου Οικο-
δομικού Κανονισμού
Άρθρο 96: Παράταση λοιπών επιχειρηματικών δρα-
στηριοτήτων
Άρθρο 97: Χορήγηση προσωρινού Α.Μ.Κ.Α. - Τροπο-
ποίηση του άρθρου 248 του ν. 4782/2021
Άρθρο 98: Διενέργεια δοκιμασιών ταχέων μοριακών 
ελέγχων (rapid test) από τους Ο.Τ.Α. α’ βαθμού
Άρθρο 99: Συμμετοχή φοιτητών Ιατρικής σε εξετάσεις 
για την ανίχνευση του κορωνοϊού COVID-19
ΜΕΡΟΣ Δ’ΕΝΑΡΞΗ ΙΣΧΥΟΣΆρθρο 100: Έναρξη ισχύος
ΜΕΡΟΣ Α’
ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΑΔΕΙΟΔΟΤΗΣΗΣ
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’
ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗ ΤΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΑΣΚΗΣΗΣ 
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ
Άρθρο 1
Σκοπός
Σκοπός του παρόντος μέρους είναι η αναμόρφωση του 
πλαισίου άσκησης σημαντικών οικονομικών δραστηρι-οτήτων με ενιαίο και συνεκτικό τρόπο στο πλαίσιο του 
ν. 4442/2016 (Α’ 230). Ως επιμέρους ειδικότεροι στόχοι 
ορίζονται η απλοποίηση και ο ανασχεδιασμός των δι-
αδικασιών που απαιτούνται για την εγκατάσταση και 
λειτουργία των επιχειρήσεων, η διευκόλυνση άσκησής 
τους με στόχο την ανάπτυξη και προσέλκυση των επεν-
δύσεων, η ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και γενικό-
τερα η βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος.
Άρθρο 2
Αντικείμενο
Αντικείμενο του παρόντος μέρους είναι η απλοποίηση 
του πλαισίου άσκησης και λειτουργίας των ψυχαγωγικών 
δραστηριοτήτων, των δρασ τηριοτήτων των Κέντρων 
Ημερήσιας Φροντίδας Ηλικιωμένων και των Κέντρων Δι-
ημέρευσης - Ημερήσιας Φροντίδας για Άτομα με Αναπη-
ρία (Α.μεΑ.), των Σχολών Ναυαγοσωστικής Εκπαίδευσης, 
των δραστηριοτήτων εκμίσθωσης θαλάσσιων μέσων 
αναψυχής, των σχολών επαγγελματικής κατάρτισης 
μεταφορέων, των σχολών επαγγελματικής κατάρτισης 
οδηγών οχημάτων μεταφοράς επικίνδυνων εμπορευ-
μάτων, των συνεργείων αυτοκινήτων, μοτοσικλετών και 
μοτοποδηλάτων, των χώρων στάθμευσης αυτοκινήτων 
και μοτοσικλετών και μοτοποδηλάτων, των πλυντηρίων 
και λιπαντηρίων οχημάτων, των σταθμών υπεραστικών 
λεωφορείων και των χώρων στάθμευσης βαρέων οχη-μάτων.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’
ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΣΚΗΣΗΣ ΨΥΧΑΓΩΓΙΚΩΝΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΛΟΥΝΑ ΠΑΡΚ, ΤΣΙΡΚΩΝΚΑΙ ΠΑΓΟΔΡΟΜΙΩΝ
Άρθρο 3
Πλαίσιο άσκησης ψυχαγωγικών δραστηριοτήτων λούνα παρκ, τσίρκωνκαι παγοδρομίων - Προσθήκη Κεφαλαίου ΙΘ’
στον ν. 4442/2016
Μετά από το άρθρο 108 του ν. 4442/2016 (Α’ 230) προ-
στίθεται Κεφάλαιο ΙΘ’ ως εξής:
«ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΘ’
ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΣΚΗΣΗΣ ΨΥΧΑΓΩΓΙΚΩΝ
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΛΟΥΝΑ ΠΑΡΚ, ΤΣΙΡΚΩΝ
ΚΑΙ ΠΑΓΟΔΡΟΜΙΩΝ
Άρθρο 109
Πεδίο εφαρμογής
1. Στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος Κεφαλαίου 
εμπίπτουν οι δραστηριότητες λούνα-παρκ, τσίρκων και 
παγοδρομίων με ενδεικτικούς κωδικούς NACE 93.21 και 
93.29, οι οποίες ασκούνται σε στεγασμένο ή υπαίθριο 
χώρο για την ψυχαγωγία του κοινού.
2. Εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής του παρόντος 
Κεφαλαίου τα ψυχαγωγικά θεματικά πάρκα, οι χώροι 
παιδικής αναψυχής και οι παιδότοποι.
Άρθρο 110
Αρμόδια ή αδειοδοτούσα αρχή
1. Αρμόδια ή αδειοδοτούσα αρχή για την εφαρμογή 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7196 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
του παρόντος Κεφαλαίου είναι ο δήμος στη χωρική αρ-
μοδιότητα του οποίου ασκε ίται η δραστηριότητα.
2. Ειδικά για την περίπτωση άσκησης των δραστηριο-
τήτων του παρόντος Κεφαλαίου σε χερσαίο χώρο εντός 
τουριστικών λιμένων, αρμόδια ή αδειοδοτούσα αρχή 
είναι η Ειδική Υπηρεσία Προώθησης και Αδειοδότησης Τουριστικών Επενδύσεων του Υπουργείου Τουρισμού.
Άρθρο 111
Εγκατάσταση ψυχαγωγικών δραστηριοτήτων
1. Με την επιφύλαξη της παρ. 8, για την εγκατάσταση 
των δραστηριοτήτων του παρόντος Κεφαλαίου απαιτεί-
ται έγκριση του άρθρου 7.
2. Η έγκριση εγκατάστασης χορηγείται από την αδει-
οδοτούσα αρχή, έπειτα από αίτηση του φορέα της δρα-στηριότητας, η οποία συνοδεύεται από τα απαραίτητα δικαιολογητικά, βάσει των οποίων είναι δυνατοί ο έλεγ-
χος και η αξιολόγηση των υφιστάμενων χρήσεων γης και 
των άλλων χωρικών περιορισμών.
3. Η έγκριση εγκατάστασης χορηγείται εντός δεκαπέ-
ντε (15) ημερών από την προσήκουσα υποβολή της σχε-
τικής αίτησης και των αναγκαίων δικαιολογητικών. Πριν 
από την έγκριση εγκατάστασης και εντός της προανα-φερόμενης προθεσμίας, η αδειοδοτούσα αρχή δύναται 
να διενεργήσει αυτοψία, για τη διαπίστωση των πραγ-
ματικών συνθηκών που υφίστανται στον χώρο άσκησης 
της δραστηριότητας, ιδίως όσον αφορά στη γειτνίαση. 
Αν παρέλθει άπρακτη η προαναφερθείσα προθεσμία, 
τεκμαίρεται ότι η έγκριση εγκατάστασης έχει χορηγηθεί, 
εφόσον η λειτουργία της δραστηριότητας στη συγκεκρι-
μένη θέση δεν απαγορεύεται.
4. Η έγκριση εγκατάστασης διεκπεραιώνεται απο-
κλειστικά μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού 
Συστήματος Άσκησης Δραστηριοτήτων και Ελέγχων 
(Ο.Π.Σ.-Α.Δ.Ε.) του άρθρου 14. Μέχρι την ενεργοποίηση 
του Ο.Π.Σ.-Α.Δ.Ε. κατά το μέρος που αφορά στην έγκριση 
εγκατάστασης των δραστηριοτήτων του παρόντος Κε-
φαλαίου, η αίτηση υποβάλλεται σε έντυπη ή ηλεκτρονική 
μορφή στην αδειοδοτούσα αρχή και διεκπεραιώνεται 
μέσω αυτής. Το Ο.Π.Σ.-Α.Δ.Ε. είναι προσβάσιμο μέσω 
της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης
(gov.gr- ΕΨΠ).
5. Η έγκριση εγκατάστασης ισχύει για ένα (1) έτος από 
την ημερομηνία έκδοσής της και μέσα στο διάστημα 
αυτό ο φορέας της δραστηριότητας οφείλει να έχει 
ολοκληρώσει τις κατασκευές και την εγκατάσταση του 
εξοπλισμού της δραστηριότητας και να έχει αιτηθεί την 
έγκριση λειτουργίας της, σύμφωνα με το άρθρο 112, ή 
να έχει υποβάλει γνωστοποίηση λειτουργίας σύμφωνα 
με το άρθρο 113. Είναι δυνατή η παράταση της ισχύος 
της έγκρισης εγκατάστασης άπαξ για έξι (6) επιπλέον 
μήνες, εφόσον ο φορέας της δραστηριότητας πληροί 
σωρευτικά τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
α. έχει υποβάλει αίτημα, ενόσω ακόμα διαθέτει σε ισχύ 
έγκριση εγκατάστασης,
β. έχει εκκινήσει τις διαδικασίες προς υλοποίηση των 
απαραίτητων κατασκευών ή προς τοποθέτηση του απαι-
τούμενου εξοπλισμού για τη λειτουργία της δραστηρι-
ότητάς του.6. Η εγκατάσταση των δραστηριοτήτων του παρόντος 
Κεφαλαίου επιτρέπεται:
α) σε εκτός σχεδίου πόλεως περιοχές στις οποίες δεν 
έχουν καθορισθεί χρήσεις γης, εφόσον αυτές δεν διέ-
πονται από ειδικές προστατευτικές διατάξεις για το πε-ριβάλλον, καθώς και για την πολιτιστική, αρχιτεκτονική 
και φυσική κληρονομιά και εφόσον τα γήπεδα έχουν 
πρόσωπο σε κοινόχρηστη οδό και εξασφαλίζεται η κυ-κλοφοριακή σύνδεσή τους με την οδό,
β) σε περιοχές με καθορισμένες χρήσεις γης των 
άρθρων 4, περί πολεοδομικού κέντρου, κεντρικής λει-
τουργίας πόλης και τοπικού κέντρου συνοικίας-γειτο-
νιάς και 8 περί τουρισμού-αναψυχής του από 23.2.1987π.δ. (Δ’ 166),
γ) στις περιοχές των άρθρων 4, περί πολεοδομικού 
κέντρου, κεντρικών λειτουργιών πόλης και τοπικού κέ-
ντρου συνοικίας-γειτονιάς και 5 περί τουρισμού-αναψυ-
χής του π.δ. 59/2018 (Α’ 114),
δ) σε ακίνητα γενικής κατοικίας του άρθρου 3 του από 
23.2.1987 π.δ. και του π.δ. 59/2018, τα οποία έχουν πρό-
σωπο σε κύριο οδικό δίκτυο, σε πρωτεύουσες και δευτε-
ρεύουσες αρτηρίες των Γενικών Πολεοδομικών Σχεδίων 
(ΓΠΣ), των Σχεδίων Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοιχτών Πόλεων (ΣΧΟΟΑΠ) και των Τοπικών Χωρικών 
Σχεδίων (ΤΧΣ),
ε) σε ακίνητα που βρίσκονται εντός ορίων οικισμών 
κάτω των δύο χιλιάδων (2.000) κατοίκων όπου ισχύουν οι χρήσεις του άρθρου 16 περί επιτρεπτών μεταβατικά 
χρήσεων του π.δ. 59/2018, εφόσον αυτά έχουν πρόσωπο 
σε κύρια δημοτική οδό.
7. Η αδειοδοτούσα αρχή υποχρεούται να κοινοποιεί 
αμελλητί την έγκριση και τις τυχόν τροποποιήσεις της 
στις αρμόδιες ελεγκτικές αρχές που προσδιορίζονται με 
την απόφαση της παρ. 1 του άρθρου 118, προκειμένου 
να ασκούν τις ελεγκτικές τους αρμοδιότητες.
8. Εξαιρούνται από την έγκριση εγκατάστασης οι δρα-
στηριότητες που ασκ ούνται προσωρινά σε δημόσιο κοι-
νόχρηστο χώρο που έχει παραχωρηθεί από την αρμόδια 
υπηρεσία ή σε δημοτικό ή ιδιωτικό χώρο. Προσωρινή 
άσκηση δραστηριότητας για τις διατάξεις του παρόντος, 
νοείται αυτή που διαρκεί έως εξήντα (60) ημέρες, ενώ 
η εγκατάσταση στην ίδια θέση μπορεί να λάβει χώρα 
έως δύο (2) φορές κατ’ έτος, ανεξαρτήτως του φορέα 
της δραστηριότητας. Στις περιπτώσεις αυτές, δεν ελέγ-
χονται οι χρήσεις γης που έχουν καθοριστεί με τον πο-
λεοδομικό σχεδιασμό και δεν εφαρμόζεται η υπ’ αρ. 
7034/1298/15.3.2000 κοινή απόφαση των Υφυπουργών 
Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, 
Ανάπτυξης - Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων 
Έργων (Β’ 368) περί ελαχίστων αποστάσεων ψυχαγωγι-
κών δραστηριοτήτων. Απαγορεύεται η εγκατάσταση σε 
περιοχές που διέπονται από ειδικές προστατευτικές δια-
τάξεις για το περιβάλλον, καθώς και για την πολιτιστική, 
αρχιτεκτονική και φυσική κληρονομιά.
Άρθρο 112
Έγκριση λειτουργίαςψυχαγωγικών δραστηριοτήτων
1. Οι δραστηριότητες του παρόντος Κεφαλαίου, 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7197 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
οι οποίες περιλαμβάνουν διατάξεις ψυχαγωγίας που 
εμπίπτουν στην υπ’ αρ. 50116/20.5.2020 απόφαση του 
Υφυπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων (Β’ 2065), υπό-
κεινται για τη λειτουργία τους στο καθεστώς έγκρισης 
του άρθρου 7 του παρόντος και οφείλουν να συμμορ-
φώνονται με τις απαιτήσεις που προβλέπονται από τις 
διατάξεις της ανωτέρω απόφασης.
2. Η έγκριση λειτουργίας χορηγείται από την αδειοδο-
τούσα αρχή, έπειτα από αίτηση του φορέα της δραστη-
ριότητας που συνοδεύεται από τα απαραίτητα δικαιολο-
γητικά, με τα οποία διασφαλίζεται ότι η λειτουργία της δραστηριότητας συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις του παρόντος Κεφαλαίου και των κανονιστικών αυτού πρά-ξεων. Πριν από τη χορήγηση της έγκρισης λειτουργίας και εντός των προθεσμιών της παρ. 3, η αδειοδοτούσα 
αρχή διενεργεί αυτοψία, για τη διαπίστωση της τήρησης 
των απαιτήσεων του παρόντος Κεφαλαίου και των κα-
νονιστικών αυτού πράξεων.
3. α. Η έγκριση λειτουργίας χορηγείται εντός τριάντα 
(30) ημερών από την προσήκουσα υποβολή της αίτησης 
και των δικαιολογητικών. Αν παρέλθει άπρακτη η προ-θεσμία για την έκδοση της έγκρισης, τεκμαίρεται ότι η έγκριση λειτουργίας έχει χορηγηθεί, εφόσον η δραστη-
ριότητα είναι σύμφωνη με τις διατάξεις του παρόντος 
Κεφαλαίου και ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ζητήσει από 
την αρμόδια αρχή τη χορήγηση βεβαίωσης.
β. Για τις δραστηριότητες που ασκούνται προσωρινά 
μέχρι διάστημα εξήντα (60) ημερών σε δημόσιο κοινό-χρηστο χώρο που έχει παραχωρηθεί από την αρμόδια υπηρεσία ή σε δημοτικό ή ιδιωτικό χώρο, η προθεσμία της περ. α) μειώνεται σε δέκα (10) ημέρες. Αν παρέλθει 
άπρακτη η προθεσμία για την έκδοση της έγκρισης, τεκ-
μαίρεται ότι η έγκριση λειτουργίας έχει χορηγηθεί, εφό-
σον η δραστηριότητα είναι σύμφωνη με τις διατάξεις του 
παρόντος Κεφαλαίου και ο ενδιαφερόμενος μπορεί να 
ζητήσει από την αρμόδια αρχή τη χορήγηση βεβαίωσης.
4. Η έγκριση λειτουργίας διεκπεραιώνεται αποκλει-
στικά μέσω του Ο.Π.Σ.-Α.Δ.Ε. του άρθρου 14. Μέχρι την 
ενεργοποίηση του Ο.Π.Σ.-Α.Δ.Ε. κατά το μέρος που αφο-
ρά στην έγκριση λειτουργίας των δραστηριοτήτων του παρόντος Κεφαλαίου, η αίτηση υποβάλλεται σε έντυπη 
ή ηλεκτρονική μορφή στην αδειοδοτούσα αρχή και διεκ-
περαιώνεται μέσω αυτής. Το Ο.Π.Σ.-Α.Δ.Ε. είναι προσβά-
σιμο μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας 
Διοίκησης (gov.gr- ΕΨΠ).
5. Η έγκριση λειτουργίας έχει αόριστη διάρκεια, εκτός 
από τις περιπτώσεις παραχώρησης δημόσιου κοινόχρη-
στου χώρου, όπου η διάρκεια ταυτίζεται με τη διάρκεια 
της παραχώρησης. Ο φορέας της δραστηριότητας οφεί-
λει να ανανεώνει και να τηρεί επικαιροποιημένα τα δι-
καιολογητικά τα οποία έχει υποβάλει κατά τη διαδικασία 
χορήγησης της έγκρισης και τα οποία έχουν ορισμένη 
διάρκεια.
6. Η αδειοδοτούσα αρχή υποχρεούται να κοινοποιεί 
αμελλητί την έγκριση και τις τυχόν τροποποιήσεις της 
στις αρμόδιες ελεγκτικές αρχές που προσδιορίζονται με 
την απόφαση της παρ. 2 του άρθρου 118, προκειμένου 
να ασκούν τις ελεγκτικές τους αρμοδιότητες.Άρθρο 113
Γνωστοποίηση λειτουργίαςψυχαγωγικών δραστηριοτήτων
1. Οι δραστηριότητες του παρόντος Κεφαλαίου, οι 
οποίες δεν περιλαμβάνουν διατάξεις ψυχαγωγίας που 
εμπίπτουν στην υπ’ αρ. 50116/20.5.2020 απόφαση του 
Υφυπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων (Β’ 2065), υπό-
κεινται για τη λειτουργία τους στο καθεστώς γνωστοποί-
ησης του άρθρου 5 του παρόντος.
2. Πριν από την υποβολή της γνωστοποίησης, ο φο-
ρέας της δραστηριότητας υπ οχρεούται να έχει συγκε-
ντρώσει τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, τα οποία δεν 
συνυποβάλλει με τη γνωστοποίηση, αλλά τα τηρεί μαζί 
με το αποδεικτικό υποβολής της γνωστοποίησης στον χώρο άσκησης της δραστηριότητάς του και τα καθιστά διαθέσιμα για κάθε έλεγχο.
3. Η γνωστοποίηση υποβάλλεται αποκλειστικά μέσω 
του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος 
Άσκησης Δραστηριοτήτων κ αι Ελέγχων (Ο.Π.Σ.-Α.Δ.Ε.) 
του άρθρου 14. Μέχρι την ενεργοποίηση του Ο.Π.Σ.-
Α.Δ.Ε. κατά το μέρος που αφορά στη γνωστοποίηση των 
δραστηριοτήτων του παρόντος Κεφαλαίου, η γνωστο-
ποίηση υποβάλλεται σε έντυπη μορφή ή ηλεκτρονική 
μορφή στην αρμόδια αρχή.
4. Η αρμόδια αρχή του άρθρου 110 παραλαμβάνει σε 
κάθε περίπτωση τη γνωστοποίηση, η οποία υποβάλλε-ται από τον φορέα της δραστηριότητας με ευθύνη του 
για τα περιλαμβανόμενα σ’ αυτήν στοιχεία και εκδίδει 
αποδεικτικό υποβολής. Μετά από την υποβολή της γνω-
στοποίησης, ο φορέας μπορεί να ξεκινήσει τη λειτουργία 
της δραστηριότητάς του.
5. Η αρμόδια αρχή του άρθρου 110 υποχρεούται να 
κοινοποιεί αμελλητί τη γνωστοποίηση στις λοιπές ελε-
γκτικές αρχές, που προσδιορίζονται με την απόφαση της 
παρ. 3 του άρθρου 118, προκειμένου αυτές να λάβουν 
γνώση για την έναρξη λειτουργίας και να ασκούν τις ελε-
γκτικές τους αρμοδιότητες.
Άρθρο 114
Μεταβολές στην ασκούμενη δραστηριότητα
1. Φορέας δραστηριότητας με έγκριση εγκατάστασης 
ή έγκριση/γνωστοποίηση λειτουργίας σε ισχύ οφείλει 
να αιτηθεί την τροποποίηση της υφιστάμενης έγκρισης 
εγκατάστασης, ή νέα έγκριση εγκατάστασης αντίστοιχα, 
εάν επιθυμεί να επεκτείνει τη δραστηριότητά του σε γή-
πεδο ή οικόπεδο όμορο αυτού που αναφέρεται στην εν 
ισχύ έγκριση εγκατάστασ ης ή έγκριση/γνωστοποίηση 
λειτουργίας.
Ο φορέας της δραστηριότητας, όταν ολοκληρώσει τις 
κατασκευές του και την εγκατάσταση του εξοπλισμού, 
οφείλει, πριν ξεκινήσει τη λειτουργία της δραστηριότη-
τάς του, να αιτηθεί έγκριση λειτουργίας ή τροποποίηση της υφιστάμενης έγκρισης λειτουργίας, εφόσον η δρα-
στηριότητα υπάγεται σε καθε στώς έγκρισης λειτουργίας. 
Αν υπάγεται σε καθεστώς γνωστοποίησης λειτουργίας, 
οφείλει να υποβάλει γνωστοποίηση λειτουργίας ή να 
μεταβάλει την υποβληθείσα γνωστοποίηση.
2. Δεν απαιτείται νέα έγκριση εγκατάστασης για την 
αλλαγή ή προσθήκη εξοπλισμού, καθώς και για την 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7198 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
τροποποίηση ή προσθήκη κατασκευών, εφόσον δεν 
συντρέχουν περιορισμοί από την έγκριση εγκατάστα-
σης που είχε χορηγηθεί. Σε κάθε περίπτωση, απαιτείται 
τροποποίηση της υφιστάμενης έγκρισης λειτουργίας, 
ή μεταβολή της υποβληθε ίσας γνωστοποίησης λει-
τουργίας.
3. Αν πρόκειται να μεταβληθούν για οποιονδήποτε 
λόγο τα στοιχεία της γνωστοποίησης λειτουργίας, ο φο-
ρέας της δραστηριότητας υποχρεούται σε προηγούμενη 
γνωστοποίηση της μεταβολής στην αδειοδοτούσα αρχή. 
Πριν από την υποβολή της γνωστοποίησης της μεταβο-
λής, ο φορέας της δραστηριό τητας υποχρεούται να δια-
θέτει τα απαιτούμενα για τη μεταβολή δικαιολογητικά, τα 
οποία δεν συνυποβάλλονται με τη γνωστοποίηση, αλλά 
τηρούνται στον χώρο άσκησης της δραστηριότητας και 
είναι διαθέσιμα σε κάθε έλεγχο. Η αδειοδοτούσα αρχή 
υποχρεούται να κοινοποιεί τη γνωστοποίηση της μετα-
βολής στις αρμόδιες αρχές στις οποίες έχει κοινοποιηθεί 
η αρχική γνωστοποίηση λειτουργίας.
4. Για την έκδοση νέας ή την τροποποίηση υφιστάμε-
νης έγκρισης εγκατάστασης ακολουθείται η διαδικασία του άρθρου 111. Για την έκδοση νέας ή την τροποποί-ηση υφιστάμενης έγκρισης λειτουργίας ακολουθείται η 
διαδικασία του άρθρου 112, ενώ για την υποβολή νέας ή 
τη μεταβολή γνωστοποίησης λειτουργίας ακολουθείται η διαδικασία του άρθρου 113.
5. Η αλλαγή φορέα μιας δραστηριότητας γίνεται σύμ-
φωνα με το άρθρο 9.
6. Σε περίπτωση μετεγκατάστασης μιας δραστηριό-
τητας, απαιτείται έκδοση νέας έγκρισης εγκατάστασης 
σύμφωνα με το άρθρο 111 και νέας έγκρισης λειτουργίας 
ή υποβολή νέας γνωστοποίησης λειτουργίας, σύμφωνα με τα άρθρα 112 και 113 αντίστοιχα.
Άρθρο 115
Παράβολο
1. Για τη χορήγηση έγκρισης εγκατάστασης, ή έγκρισης 
λειτουργίας, ή για την υποβολή γνωστοποίησης λειτουρ-
γίας, σύμφωνα με τα άρθρα 111, 112 και 113, απαιτείται η 
προηγούμενη καταβολή του παραβόλου του άρθρου 11,
όπως εξειδικεύεται με την απόφαση της παρ. 4 του άρ-θρου 118.
2. Δεν απαιτείται παράβολο για:α. την αλλαγή φορέα δραστηριότητας,β. τη μεταβολή υποβληθείσας γνωστοποίησης.
Άρθρο 116
Έλεγχοι
1. Κατά τη λειτουργία της δραστηριότητας, η αδειοδο-
τούσα αρχή και οι λοιπές ελεγκτικές αρχές δύνανται να 
διενεργούν ελέγχους, με σκοπό την παρακολούθηση της 
συμμόρφωσης των φορέων των δραστηριοτήτων με τις 
απαιτήσεις του παρόντος Κεφαλαίου. Κατά τη διενέργεια 
των ελέγχων εφαρμόζονται τα άρθρα 127 έως και 157 
του ν. 4512/2018 (Α’ 5).
2. Ειδικά για την περίπτωση άσκησης των δραστηριο-
τήτων του παρόντος Κεφαλαίου σε χερσαίο χώρο εντός τουριστικών λιμένων, οι έλεγχοι διενεργούνται από τις Περιφερειακές Υπηρεσίες Τουρισμού.Άρθρο 117
Παραβάσεις - Κυρώσεις
1. α) Σε περίπτωση εγκατάστασης ή λειτουργίας χω-
ρίς την απαιτούμενη έγκριση επιβάλλεται πρόστιμο από 
τρεις χιλιάδες (3.000) έως τριάντα χιλιάδες (30.000) ευρώ, 
σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 15.
β) Σε περίπτωση μη υποβολής γνωστοποίησης, ή 
υποβολής αναληθών στοιχείων γνωστοποίησης, ή πα-
ράλειψης μεταβολής της γνωστοποίησης επιβάλλεται 
πρόστιμο από τρεις χιλιάδες (3.000) έως είκοσι χιλιάδες (20.000) ευρώ, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 15.
γ) Σε περίπτωση μη τήρησης των απαιτήσεων της 
υπ’ αρ. 50116/20.5.2020 απόφασης του Υφυπουργού 
Ανάπτυξης και Επενδύσεων (Β’ 2065) και λοιπών παραβά-
σεων που σχετίζονται με την εγκατάσταση και λειτουργία 
των δραστηριοτήτων, ιδίως αναφορικά με την ασφάλεια 
των εγκαταστάσεων και την ισχύ των δικαιολογητικών, 
επιβάλλεται πρόστιμο από τρεις χιλιάδες (3.000) έως 
τριάντα χιλιάδες (30.000) ευρώ.
2. Επιπλέον των προστίμων επιβάλλεται διακοπή λει-
τουργίας της δραστηριότητας ολική ή μερική, προσω-
ρινή ή οριστική, στις ακόλουθες περιπτώσεις:
α) σε περίπτωση παράβασης, η οποία είναι αντικειμε-
νικά αδύνατον να αρθεί,
β) σε περίπτωση ύπαρξης άμεσου κινδύνου για το δη-
μόσιο συμφέρον και ιδίως για την υγεία και ασφάλεια 
χρηστών, επισκεπτών, θεατών ή εργαζομένων,
γ) αν διάταξη ψυχαγωγίας που εμπίπτει στο πεδίο 
εφαρμογής της υπ’ αρ. 50116/20.5.2020 απόφασης του 
Υφυπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων δεν διαθέτει 
την προβλεπόμενη από την απόφαση αυτή Έκθεση Τε-
χνικού Ελέγχου ή Έκθεση Τεχνικού Ελέγχου Μετεγκα-
τάστασης που να επιτρέπει την ασφαλή λειτουργία και χρήση της.
3. Οι διοικητικές κυρώσεις επιβάλλονται με απόφαση 
του αρμόδιου οργάνου του δήμου, η οποία εκδίδεται 
αφού ο φορέας της δραστηριότη τας κληθεί εγγράφως 
προς έκθεση των απόψεών του. Στην ίδια απόφαση ανα-
φέρονται οι παραβάσεις που διαπιστώθηκαν και η προ-
θεσμία που χορηγείται προς άρση αυτών, προκειμένου η δραστηριότητα να καταστεί συμβατή με τις διατάξεις 
του παρόντος Κεφαλαίου, ή να συμμορφωθεί με τους 
όρους και περιορισμούς που καθορίζονται στις εγκρίσεις 
εγκατάστασης ή λειτουργίας.
4. Κατά τον υπολογισμό του προστίμου σύμφωνα 
με τα προβλεπόμενα στην απόφαση της παρ.  5 του 
άρθρου 118, το πρόστιμο μειώνεται κατά είκοσι πέντε 
τοις εκατό (25%), εφόσον ο φορέας της δραστηριότητας 
συνεργάζεται και ανταποκρίνεται άμεσα στην υποχρέω-
ση προς συμμόρφωση. Το ανωτέρω ποσοστό μείωσης 
διαμορφώνεται σε πενήντα τοις εκατό (50%), εφόσον 
η ως άνω συμμόρφωση επιτυγχάνεται εντός πέντε (5) 
ημερών. Αν η παράβαση συνίσταται στην παράλειψη 
πρώτης γνωστοποίησης, ή στη λειτουργία χωρίς έγκριση 
εγκατάστασης ή έγκριση λειτουργίας, το πρόστιμο δεν 
μειώνεται. Ειδικά στην περίπτωση των δραστηριοτήτων 
που υπάγονται σε καθεστώς γνωστοποίησης και η πα-ράβαση συνίσταται στη μη υποβολή του απαιτούμενου 
παραβόλου, εάν ο φορέας συμμορφωθεί εντός πέντε 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7199 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
(5) ημερών, δεν επιβάλλεται πρόστιμο. Η συμμόρφω-
ση κρίνεται σύμφωνα με τις περιστάσεις τέλεσης της 
παράβασης και η αδειοδοτούσα αρχή ή η κατά λόγω 
αρμοδιότητας ελεγκτική αρχή δύναται να προβαίνει σε 
επανέλεγχο εντός εύλογου χρονικού διαστήματος, προ-
κειμένου να εξετάσει το κριτήριο της συμμόρφωσης και 
συνεργασίας.
Σε περίπτωση παράβασης καθ’ υποτροπή το πρόστι-
μο προσαυξάνεται, το δε ποσοστό της προσαύξησης 
καθορίζεται στην απόφαση της παρ. 5 του άρθρου 118.
5. Εάν η παράβαση κρίνεται ως ήσσονος σημασίας, η 
αδειοδοτούσα αρχή δύναται να προβαίνει σε σύσταση 
και, εφόσον αυτό απαιτείται, να τάσσει προθεσμία για 
συμμόρφωση. Εάν ο ελεγχόμενος δεν συμμορφωθεί 
εντός της ταχθείσας προθεσμίας, επιβάλλεται πρόστιμο 
σύμφωνα με την παρ. 1.
6. Τα πρόστιμα βεβαιώνονται και εισπράττονται ως 
δημόσια έσοδα κατά τις διατάξεις του Κώδικα Είσπρα-
ξης Δημοσίων Εσόδων (Κ.Ε.Δ.Ε., ν.δ. 356/1974, Α’ 90). 
Ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%) του επιβληθέντος 
προστίμου αποτελεί έσοδο του Οργανισμού Τοπικού 
Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.), στη χωρική αρμοδιότητα του 
οποίου βεβαιώνεται η παράβαση και ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%) αποδίδεται σε ειδικό κωδικό του κρα-
τικού προϋπολογισμού.
7. Η διαπίστωση περισσότερων παραβάσεων θεωρεί-
ται κριτήριο επιμέτρησης των κυρώσεων, τηρουμένης 
της αρχής της αναλογικότητας. Το ποσό του συνολικού 
προστίμου δεν μπορεί να υπερβαίνει το όριο των τριάντα 
χιλιάδων (30.000) ευρώ.
8. Κατά των αποφάσεων επιβολής κυρώσεων χωρεί 
ειδική διοικητική προσφυγή, σύμφωνα με το άρθρο 227 
του ν. 3852/2010 (Α’ 87).
Άρθρο 118
Εξουσιοδοτικές διατάξεις
1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και 
Επενδύσεων, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Πολιτισμού 
και Αθλητισμού, Εσωτερικών και Ψηφιακής Διακυβέρνη-
σης, η οποία εκδίδεται εντός τριών (3) μηνών από την 
έναρξη ισχύος του παρόντος Κεφαλαίου, καθορίζονται τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, οι αναγκαίοι όροι και η διαδικασία για την έκδοση της έγκρισης εγκατάστασης, 
οι αρχές στις οποίες κοινοποιούνται η έγκριση και οι 
τροποποιήσεις της, προκειμένου να ασκήσουν τις ελε-
γκτικές τους αρμοδιότητες, καθώς και κάθε άλλο τεχνικό 
ή σχετικό θέμα.
2. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και 
Επενδύσεων, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Πολιτισμού 
και Αθλητισμού, Εσωτερικών και Ψηφιακής Διακυβέρνη-
σης, η οποία εκδίδεται εντός τριών (3) μηνών από την 
έναρξη ισχύος του παρόντος Κεφαλαίου, καθορίζονται τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, οι αναγκαίοι όροι και η 
διαδικασία για την έκδοση της έγκρισης λειτουργίας, οι 
αρχές στις οποίες κοινοποιούνται η έγκριση και οι τρο-
ποποιήσεις της, προκειμένου να ασκήσουν τις ελεγκτικές 
τους αρμοδιότητες, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
3. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και 
Επενδύσεων, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Πολιτισμού και Αθλητισμού, Εσωτερικών και Ψηφιακής Διακυβέρνη-
σης, η οποία εκδίδεται εντός τριών (3) μηνών από την 
έναρξη ισχύος του παρόντος Κεφαλαίου, καθορίζονται 
το περιεχόμενο και η διαδικασία της γνωστοποίησης 
λειτουργίας, τα δικαιολογητικά που πρέπει να τηρεί ο φο-
ρέας στον χώρο άσκησης της δραστηριότητας, ο τρόπος 
γνωστοποίησης των στοιχείων σε περίπτωση επικείμε-
νης μεταβολής τους, οι αρχές στις οποίες κοινοποιούνται 
η γνωστοποίηση και οι μεταβολές της, προκειμένου να 
ασκήσουν τις ελεγκτικές τους αρμοδιότητες, και κάθε 
άλλο σχετικό θέμα.
4. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών 
και Ανάπτυξης και Επενδύσεων, η οποία εκδίδεται εντός 
τριών (3) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος 
Κεφαλαίου, καθορίζονται το ύψος του παραβόλου του 
άρθρου 115, ο χρόνος και ο τρόπος καταβολής του, ο 
τρόπος μεταφοράς των πιστώσεων στα αρμόδια όργανα, 
καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
5. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύ-
σεων, η οποία εκδίδεται εντός τριών (3) μηνών από την 
έναρξη ισχύος του παρόντος Κεφαλαίου, ρυθμίζονται η 
κλιμάκωση και τα κριτήρια επιμέτρησης των κυρώσεων 
του άρθρου 117, η διαδικασία επιβολής τους, καθώς και 
κάθε άλλο σχετικό θέμα.
Άρθρο 119
Τελικές διατάξεις
1. Μετά από την έκδοση των κανονιστικών πράξεων 
που προβλέπονται στο άρθρο 118, το άρθρο 39 του
ν. 4497/2017 (Α’ 171) περί υπαίθριων δραστηριοτήτων 
με ψυχαγωγικό αντικείμενο και το άρθρο 81 του ν. 3463/ 
2006 (Α’ 114) περί εγκατάστασης και λειτουργίας ψυχα-
γωγικών παιδειών δεν εφαρμόζονται για τις δραστηρι-
ότητες του παρόντος Κεφαλαίου.
2. Η υπ’ αρ. 7034/1298/15.3.2000 κοινή απόφαση των 
Υφυπουργών Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Απο-
κέντρωσης, Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Χωροταξίας 
και Δημοσίων Έργων (Β’ 368) δεν εφαρμόζεται στις δρα-
στηριότητες του παρόντος Κεφαλαίου, που ασκούνται 
σε στεγασμένο χώρο.
3. Ως περιοδεύουσα διάταξη ψυχαγωγίας του άρθρου 2
της υπ’ αρ. 50116/20.5.2020 απόφασης του Υφυπουργού 
Ανάπτυξης και Επενδύσεων (Β’ 2065) ορίζεται αυτή της οποίας η περίοδος εγκατάστασης δεν υπερβαίνει τους τέσσερις (4) μήνες.
Άρθρο 120
Μεταβατικές διατάξεις
1. Με την επιφύλαξη της παρ. 2, δραστηριότητες του 
παρόντος Κεφαλαίου, που λειτουργούν με άδεια που 
είχαν λάβει βάσει προϋφιστάμενων διατάξεων, θεωρού-
νται ότι λειτουργούν νόμιμα, έως τη λήξη της άδειας, 
εφόσον δεν μεταβάλλονται τα στοιχεία της. Μετά από τη 
λήξη της άδειας, ή σε περίπτωση μεταβολής των στοι-
χείων της, οι φορείς των δραστηριοτήτων οφείλουν να 
εφοδιαστούν με έγκριση εγκατάστασης και έγκριση λει-
τουργίας ή να υποβάλουν γνωστοποίηση λειτουργίας, 
σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος Κεφαλαίου. Μέ-
χρι την έκδοση της απαιτούμενης έγκρισης και εφόσον 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7200 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
έχουν υποβάλει εμπρόθεσμα, πριν την λήξη της άδειας, 
αίτημα ανανέωσης, θεωρείται ότι λειτουργούν νόμιμα.
2. Όσες από τις δραστηριότητες του παρόντος Κεφα-
λαίου περιλαμβάνουν διατάξεις ψυχαγωγίας που εμπί-
πτουν στο πεδίο εφαρμογής της υπ’ αρ. 50116/20.5.2020 
απόφασης του Υφυπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων 
(Β’ 2065), οφείλουν να συμμορφωθούν με τις διατάξεις 
της, σύμφωνα με το άρθρο 16 αυτής. Στη συνέχεια, οφείλουν να εφοδιαστούν με έγκριση λειτουργίας, 
μέσα σε διάστημα δύο (2) μηνών από την παρέλευση 
της προθεσμίας της παρ. 2 του άρθρου 16 της υπ’ αρ. 
50116/20.5.2020 απόφασης.
3. Μετά από την έκδοση όλων των προβλεπόμενων 
στο παρόν Κεφάλαιο κανονιστικών πράξεων, όπου γί-
νεται αναφορά σε άδεια δραστηριοτήτων της παρ. 1 
του άρθρου 112 νοείται η έγκριση λειτουργίας του πα-ρόντος Κεφαλαίου και όπου γίνεται αναφορά σε άδεια δραστηριοτήτων της παρ. 1 του άρθρου 113 νοείται η γνωστοποίηση λειτουργίας του παρόντος Κεφαλαίου.»
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’
ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗ ΤΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΙΔΡΥΣΗΣΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝΔΙΗΜΕΡΕΥΣΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ
Άρθρο 4
Απλούστευση του πλαισίου ίδρυσης και 
λειτουργίας των Κέντρων Ημερήσιας 
Φροντίδας Ηλικιωμένων και των Κέντρων Διημέρευσης Ημερήσιας Φροντίδας για Άτομα με Αναπηρία - Προσθήκη Κεφαλαίου Κ’στον ν. 4442/2016
Μετά από το άρθρο 120 του ν. 4442/2016 (Α’ 230) προ-
στίθεται Κεφάλαιο Κ’ ως εξής:
«ΚΕΦΑΛΑΙΟ Κ’
ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΙΔΡΥΣΗΣΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΩΝ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ 
ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ KAI ΚΕΝΤΡΩΝ 
ΔΙΗΜΕΡΕΥΣΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ
Άρθρο 121
Πεδίο εφαρμογής
1. Στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος Κεφαλαίου 
εμπίπτει η δραστηριότητα των Κέντρων Ημερήσιας Φρο-
ντίδας Ηλικιωμένων (Κ.Η.Φ.Η.) με Κωδικό Αριθμό Δρα-στηριότητας (Κ.Α.Δ.) 88.10.12 κ αι η δραστηριότητα των 
Κέντρων Διημέρευσης Ημερήσιας Φροντίδας (Κ.Δ.Η.Φ.) για Άτομα με Αναπηρία (Α.μεΑ.) με Κ.Α.Δ. 88.10.15.
2. Φυσικά ή νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου μπο-
ρούν να ιδρύουν και να λειτουργούν Κ.Η.Φ.Η. και Κ.Δ.Η.Φ. 
για Α.μεΑ.. Νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, οργα-
νισμοί ή επιχειρήσεις του δημόσιου τομέα, όπως αυτός οριοθετείται στην περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του 
ν. 4270/2014 (Α’ 143) μπορούν να ιδρύουν και να λειτουρ-
γούν Κ.Η.Φ.Η. και Κ.Δ.Η.Φ. για Α.μεΑ., εφόσον προβλέπε-
ται η άσκηση σχετικής δραστηριότητας από τις διατάξεις 
που διέπουν τη λειτουργία τους.Άρθρο 122
Αδειοδοτούσα αρχή
Αδειοδοτούσα αρχή για την εφαρμογή του παρό-
ντος Κεφαλαίου είναι η αρμόδια υπηρεσία για θέματα 
δημόσιας υγείας και κοινωνικής μέριμνας της οικείας 
περιφέρειας.
Άρθρο 123
Έγκριση ίδρυσης και λειτουργίας δραστηριότητας Κέντρων Ημερήσιας Φροντίδας Ηλικιωμένων και Κέντρων Διημέρευσης Ημερήσιας Φροντίδας Ατόμων με Αναπηρία
1. Τα Κέντρα Ημερήσιας Φροντίδας Ηλικιωμένων 
(Κ.Η.Φ.Η.) και τα Κέντρα Διημέρευσης Ημερήσιας Φρο-
ντίδας (Κ.Δ.Η.Φ.) για Άτομα με Αναπηρία (Α.μεΑ.) υπόκει-
νται για την ίδρυση και τη λειτουργία τους στο καθεστώς 
έγκρισης του άρθρου 7.
2. Η έγκριση ίδρυσης και λειτουργίας χορηγείται από 
την αδειοδοτούσα αρχή, έπειτα από αίτηση του φορέα της δραστηριότητας, η οποία συνοδεύεται από τα απα-ραίτητα δικαιολογητικά.
3. Η έγκριση ίδρυσης και λειτουργίας χορηγείται εντός 
εξήντα (60) ημερών από την προσήκουσα υποβολή της αίτησης και των δικαιολογητικών. Πριν από τη χορήγη-ση της έγκρισης ίδρυσης και λειτουργίας και εντός της προαναφερόμενης προθεσμίας, η αδειοδοτούσα αρχή 
διενεργεί αυτοψία στις εγκαταστάσεις της δραστηριό-
τητας, για τη διαπίστωση της συνδρομής των νόμιμων 
προϋποθέσεων λειτουργίας. Αν παρέλθει άπρακτη η 
προθεσμία για την έκδοση της έγκρισης, τεκμαίρεται 
ότι η έγκριση ίδρυσης και λειτουργίας έχει χορηγηθεί, 
σύμφωνα με το άρθρο 8 και ο ενδιαφερόμενος μπορεί 
να ζητήσει από την αδειοδοτούσα αρχή τη χορήγηση 
σχετικής βεβαίωσης.
4. Η έγκριση ίδρυσης και λειτουργίας διεκπεραιώνεται 
αποκλειστικά μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφορια-
κού Συστήματος Άσκησης Δραστηριοτήτων και Ελέγχων 
(Ο.Π.Σ.-Α.Δ.Ε.) του άρθρου 14. Μέχρι την ενεργοποίηση του Ο.Π.Σ.-Α.Δ.Ε., κατά το μέρος που αφορά στην έγκρι-
ση ίδρυσης και λειτουργίας των δραστηριοτήτων του 
παρόντος Κεφαλαίου, η αίτηση υποβάλλεται σε έντυπη ή 
ηλεκτρονική μορφή είτε απευθείας στην αδειοδοτούσα 
αρχή, είτε σε οποιοδήποτε Κέντρο Εξυπηρέτησης Πολι-
τών (Κ.Ε.Π.) που λειτουργεί ως Ενιαίο Κέντρο Εξυπηρέ-τησης (Ε.Κ.Ε.) σύμφωνα με το άρθρο 7 του ν. 3844/2010 (Α’ 63).
5. Η έγκριση ίδρυσης και λειτουργίας έχει αόριστη 
διάρκεια.
6. Σε περίπτωση επικείμενης αύξησης του αριθμού 
των εξυπηρετούμενων ατόμων, καθώς και επικείμενης 
μεταβολής στοιχείων της δρασ τηριότητας για την οποία 
απαιτείται τροποποίηση των δικαιολογητικών βάσει των 
οποίων εκδόθηκε η έγκριση, ο φορέας της δραστηριό-
τητας υποχρεούται να υποβ άλλει στην αδειοδοτούσα 
αρχή αίτηση τροποποίησης της έγκρισης. Σε περίπτωση 
λοιπών μεταβολών, ο φορέ ας της δραστηριότητας υπο-
χρεούται σε απλή ενημέρωση της αδειοδοτούσας αρχής.
7. Η αδειοδοτούσα αρχή υπ οχρεούται να κοινο ποιεί 
αμελλητί την έγκριση και τις τροποποιήσεις της στις αρ-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7201 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
μόδιες ελεγκτικές αρχές, που προσδιορίζονται με την 
απόφαση της παρ. 1 του άρθρου 127, προκειμένου να 
ασκούν τις ελεγκτικές τους αρμοδιότητες.
8. Μετά από την έκδοση όλων των προβλεπόμενων 
στο παρόν Κεφάλαιο κανονιστικών πράξεων, όπου γίνε-
ται αναφορά σε άδεια ίδρυσης και λειτουργίας Κ.Η.Φ.Η. ή 
σε άδεια λειτουργίας Κ.Δ.Η.Φ. για Α.μεΑ., νοείται η έγκρι-
ση ίδρυσης και λειτουργίας του παρόντος Κεφαλαίου.
Άρθρο 124
Παράβολο
Για τη χορήγηση έγκρισης ίδρυσης και λειτουργίας των 
δραστηριοτήτων του παρόντος Κεφαλαίου απαιτείται η 
προηγούμενη καταβολή του παραβόλου του άρθρου 11,
όπως εξειδικεύεται με την απόφαση της παρ. 2 του άρ-θρου 127.
Άρθρο 125
Έλεγχοι
1. Κατά τη λειτουργία της δραστηριότητας, η αδειοδο-
τούσα αρχή και οι λοιπές ελεγκτικές αρχές δύνανται να 
διενεργούν ελέγχους, με σκοπό την παρακολούθηση της 
συμμόρφωσης των φορέων των δραστηριοτήτων με τις 
απαιτήσεις του παρόντος Κεφαλαίου. Κατά τη διενέργεια 
των ελέγχων εφαρμόζονται τα άρθρα 127 έως και 157 
του ν. 4512/2018 (Α’ 5).
2. Η αδειοδοτούσα αρχή κατά την αυτοψία για την 
έγκριση ίδρυσης και λειτουργίας, καθώς και κατά τους 
ελέγχους της παρ. 1 δύναται να συνεπικουρείται από 
κλιμάκιο υπαλλήλων της οικε ίας περιφέρειας, οι οποίοι 
διαθέτουν κατάλληλα για την εν λόγω συνδρομή προ-
σόντα.
Άρθρο 126
Παραβάσεις - Κυρώσεις
1. Σε περίπτωση άσκησης της δραστηριότητας χω-
ρίς την απαιτούμενη έγκριση ίδρυσης και λειτουργίας 
επιβάλλονται οι κυρώσεις της παρ. 2 του άρθρου 15 σε 
βάρος του φορέα της δραστηριότητας. Αρμόδιο όργανο 
για την επιβολή των ανωτέρω κυρώσεων ορίζεται η αρχή 
του άρθρου 122.
2. Διακοπή λειτουργίας της δραστηριότητας, ολική ή 
μερική, προσωρινή ή οριστική, επιβάλλεται στις ακό-
λουθες περιπτώσεις:
α) σε περίπτωση λειτουργίας χωρίς έγκριση ίδρυσης 
και λειτουργίας,
β) σε περίπτωση παράβασης, η οποία είναι αντικειμε-
νικά αδύνατον να αρθεί,
γ) σε περίπτωση παρέλευσης άπρακτης της προθεσμί-
ας προς άρση παράβασης που είναι δυνατόν να αρθεί,
δ) σε περίπτωση ύπαρξης άμεσου κινδύνου για το δη-
μόσιο συμφέρον και ιδίως για την υγεία και ασφάλεια των 
εξυπηρετούμενων ατόμων ή εργαζομένων,
ε) σε περίπτωση παρέκκλισης από τον σκοπό τους, ή 
σε περίπτωση οιασδήποτε αμετάκλητης ποινής προς 
τους υπευθύνους για κακή συμπεριφορά προς τα εξυ-
πηρετούμενα άτομα για πράξεις που συνιστούν πλημ-
μέλημα ή κακούργημα,
στ) κατόπιν αίτησης του φορέα της δραστηριότητας στο όνομα του οποίου έχει εκδοθεί η έγκριση ίδρυσης 
και λειτουργίας,
ζ) σε περίπτωση κτιριακής επέκτασης ή ανακαίνισης 
μεγάλης έκτασης. Στην περίπτωση αυτή, η διακοπή λει-τουργίας είναι προσωρινή και έχει διάρκεια μέχρι έξι (6) μήνες.
3. Κατά των αποφάσεων επιβολής κυρώσεων χωρεί 
ειδική διοικητική προσφυγή, σύμφωνα με το άρθρο 227 
του ν. 3852/2010 (Α’ 87).
Άρθρο 127
Εξουσιοδοτικές διατάξεις
1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εργασίας και 
Κοινωνικών Υποθέσεων, Ανάπτυξης και Επενδύσεων, 
Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Εσωτερικών και Ψηφια-
κής Διακυβέρνησης καθορίζονται τα απαιτούμενα δι-
καιολογητικά, οι αναγκαίοι όροι και η ακολουθούμενη 
διαδικασία για την έκδοση της έγκρισης, οι αρχές στις 
οποίες κοινοποιούνται η έγκ ριση και οι τροποποιήσεις 
της, προκειμένου να ασκήσουν τις ελεγκτικές τους αρ-
μοδιότητες και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την έγκριση και την τροποποίησή της.
2. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εργασίας και 
Κοινωνικών Υποθέσεων, Οικονομικών και Ανάπτυξης 
και Επενδύσεων καθορίζονται το ύψος του παραβόλου 
του άρθρου 124, ο χρόνος και ο τρόπος καταβολής του, ο 
τρόπος μεταφοράς των πιστώσεων στα αρμόδια όργανα, 
καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
3. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εργασίας και 
Κοινωνικών Υποθέσεων και Ανάπτυξης και Επενδύσεων 
καθορίζονται το εύρος του πλαισίου των επιβαλλόμενων 
κυρώσεων του άρθρου 126, η κλιμάκωση και τα κριτήρια 
επιμέτρησής τους εντός των ορίων της παρ. 2 του άρ-
θρου 15, η διαδικασία επιβολής τους, οι περιπτώσεις δι-
ακοπής λειτουργίας των δραστηριοτήτων σε περίπτωση 
έλλειψης έγκρισης, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
Άρθρο 128
Μεταβατικές διατάξεις
1. Οι δραστηριότητες π ου έχουν ήδη λάβει άδεια 
ίδρυσης και λειτουργίας Κέντρων Ημερήσιας Φροντίδας 
Ηλικιωμένων (Κ.Η.Φ.Η.) και Κέντρων Διημέρευσης Ημε-
ρήσιας Φροντίδας (Κ.Δ.Η.Φ.) εξακολουθούν να διέπο-
νται ως προς τη λειτουργία τους από τις διατάξεις βάσει 
των οποίων εκδόθηκε η σχετική άδεια. Αν μεσολαβήσει 
μεταβολή στοιχείου, ο φορέας της οικονομικής δραστη-
ριότητας υποχρεούται σε υποβολή αίτησης έγκρισης, 
σύμφωνα με το άρθρο 123. Μετά από τη χορήγηση της 
έγκρισης, η λειτουργία της δραστηριότητας διέπεται από 
τις διατάξεις του παρόντος Κεφαλαίου.
2. Μέχρι την έκδοση των κανονιστικών πράξεων του 
άρθρου 127 εξακολουθεί να ισχύει η υπό στοιχεία Π1γ/
ΑΓΠ/οικ.14963/9.10.2001 απόφαση του Υπουργού Υγεί-
ας και Πρόνοιας (Β’ 1397).
Άρθρο 129
Μη εφαρμοζόμενες διατάξεις
Από την έναρξη ισχύος όλων των προβλεπόμενων στο 
παρόν κεφάλαιο κανονιστικών πράξεων, οι περ. α) και 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7202 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
β) της παρ. 2 του άρθρου 4, καθώς και τα άρθρα 6, 7, 9, 
10, 11, 12, 13, 14, 17 και 18 του π.δ. 395/1993 (Α’ 166) δεν 
εφαρμόζονται ως προς την ίδρυση και λειτουργία των 
Κέντρων Διημέρευσης Ημερήσιας Φροντίδας (Κ.Δ.Η.Φ.) 
για Άτομα με Αναπηρία (Α.μεΑ.).»
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’
ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥΙΔΡΥΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΧΟΛΩΝ ΝΑΥΑΓΟΣΩΣΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ
Άρθρο 5
Απλούστευση πλαισίου ίδρυσης και λειτουργίας σχολών ναυαγοσωστικής εκπαίδευσης - Προσθήκη Κεφαλαίου ΚA’ στον ν. 4442/2016
Μετά από το άρθρο 129 του ν. 4442/2016 (Α’ 230) προ-
στίθεται Κεφάλαιο ΚA’ ως εξής:
«ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚA’
ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ
ΙΔΡΥΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΧΟΛΩΝ ΝΑΥΑΓΟΣΩΣΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ
Άρθρο 130
Πεδίο εφαρμογής
Στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος Κεφαλαίου
εμπίπτουν οι σχολές ναυαγοσωστικής εκπαίδευσηςμε ενδεικτικό κωδικό NACE 85.59.
Άρθρο 131
Αρμόδια αρχή
Αρμόδια αρχή για την εφαρμογή του παρόντος Κεφα-
λαίου είναι η Λιμενική Αρχή που εδρεύει πλησιέστερα 
στον τόπο λειτουργίας της σχολής.
Άρθρο 132
Γνωστοποίηση λειτουργίας σχολώνναυαγοσωστικής εκπαίδευσης
1. Οι σχολές ναυαγοσωστικής εκπαίδευσης υπάγονται 
στο καθεστώς γνωστοποίησης του άρθρου 5.
2. Πριν από την υποβολή της γνωστοποίησης, ο φο-
ρέας της δραστηριότητας υπ οχρεούται να έχει συγκε-
ντρώσει τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, τα οποία δεν 
συνυποβάλλει με τη γνωστοποίηση, αλλά τα τηρεί μαζί 
με το αποδεικτικό υποβολής της γνωστοποίησης στον χώρο άσκησης της δραστηριότητάς του και τα καθιστά διαθέσιμα για κάθε έλεγχο.
3. Η γνωστοποίηση υποβάλλεται αποκλειστικά μέσω 
του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος 
Άσκησης Δραστηριοτήτων κ αι Ελέγχων (Ο.Π.Σ.-Α.Δ.Ε.) 
του άρθρου 14. Μέχρι την ενεργοποίηση του Ο.Π.Σ.-
Α.Δ.Ε. κατά το μέρος που αφορά στη γνωστοποίηση 
των δραστηριοτήτων της παρ. 1, η γνωστοποίηση κα-
τατίθεται σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή είτε απευ-
θείας στην αρμόδια αρχή, είτε σε οποιοδήποτε Κέντρο 
Εξυπηρέτησης Πολιτών (Κ.Ε.Π.) που λειτουργεί ως Ενιαίο 
Κέντρο Εξυπηρέτησης (Ε.Κ.Ε.) σύμφωνα με το άρθρο 7 του ν. 3844/2010 (Α’ 63).
4. Η αρμόδια αρχή παραλαμβάνει σε κάθε περίπτωση τη 
γνωστοποίηση, η οποία υποβάλλεται από τον φορέα της δραστηριότητας με ευθύνη του για τα περιλαμβανόμενα 
σε αυτήν στοιχεία και εκδίδει αποδεικτικό υποβολής. Μετά 
από την υποβολή της γνωστοποίησης ο φορέας μπορεί να 
ξεκινήσει τη λειτουργία της δραστηριότητάς του.
5. Αν πρόκειται να μεταβληθούν για οποιονδήποτε 
λόγο τα στοιχεία της γνωστοποίησης, ο φορέας της 
δραστηριότητας υποχρεούται σε προηγούμενη γνωστο-
ποίηση της επιδιωκόμενης μεταβολής. Σε περίπτωση 
αλλαγής του φορέα της δραστηριότητας εφαρμόζεται 
το άρθρο 9. Τα δικαιολογητικά που συνδέονται με το 
πρόσωπο του φορέα της δραστηριότητας εκδίδονται 
στο πρόσωπο του νέου φορέα.
6. Η αρμόδια αρχή υποχρεούτ αι να κοινοποιεί αμελλητί 
τη γνωστοποίηση ή τη μεταβολή της στις λοιπές ελε-
γκτικές αρχές που προσδιορίζονται με την απόφαση της 
παρ. 1 του άρθρου 136, προκειμένου να λάβουν γνώση 
για την έναρξη λειτουργίας και να ασκούν τις ελεγκτικές 
τους αρμοδιότητες.
7. Μετά από την έκδοση όλων των προβλεπόμενων 
στο παρόν Κεφάλαιο κανονιστικών πράξεων, όπου γίνε-
ται αναφορά σε βεβαίωση συνδρομής νόμιμων προϋπο-
θέσεων σχολής ναυαγοσωστικής εκπαίδευσης νοείται η 
γνωστοποίηση του παρόντος Κεφαλαίου.
Άρθρο 133
Παράβολο
Για την υποβολή γνωστο ποίησης της δραστηριότητας 
σχολής ναυαγοσωστικής εκπαίδευσης απαιτείται η προ-
ηγούμενη καταβολή του παραβόλου, όπως εξειδικεύεται 
με την απόφαση της παρ. 2 του άρθρου 136.
Άρθρο 134
Έλεγχοι
Κατά τη λειτουργία της δραστηριότητας, η αρμόδια 
αρχή του άρθρου 131 και οι λοιπές ελεγκτικές αρχές 
δύνανται να διενεργούν ελέγχους, με σκοπό την παρα-
κολούθηση της συμμόρφωσης των φορέων των δρα-
στηριοτήτων με τις απαιτήσεις του παρόντος Κεφαλαίου 
και να προβαίνουν στις κατά λόγο αρμοδιότητάς τους 
ενέργειες. Κατά τη διενέργεια των ελέγχων εφαρμόζο-
νται τα άρθρα 127 έως και 157 του ν. 4512/2018 (Α’ 5).
Άρθρο 135
Παραβάσεις - Κυρώσεις
1. Σε περίπτωση παραβάσεων ως προς την υποβολή 
γνωστοποίησης επιβάλλονται οι κυρώσεις της παρ. 1 του 
άρθρου 15 σε βάρος του φορέα της δραστηριότητας. 
Αρμόδιο όργανο για την επιβολή των ανωτέρω κυρώ-
σεων ορίζεται η αρμόδια αρχή του άρθρου 131.
2. Από την έναρξη ισχύος του παρόντος Κεφαλαίου, 
όπου στην κείμενη νομοθεσία προβλέπεται ως κύρωση 
η προσωρινή ή οριστική αφαίρεση της βεβαίωσης συν-
δρομής νόμιμων προϋποθέσεων για τη λειτουργία σχο-
λής ναυαγοσωστικής εκπαίδευσης, νοείται η προσωρινή 
ή οριστική διακοπή λειτουργίας της δραστηριότητας.
Άρθρο 136
Εξουσιοδοτικές διατάξεις
1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ναυτιλίας και 
Νησιωτικής Πολιτικής, Ανάπτυξης και Επενδύσεων, 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7203 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Ψηφιακής Διακυβέρ-
νησης καθορίζονται το περιεχόμενο και η διαδικασία 
της γνωστοποίησης, τα δικαιολογητικά που τηρούνται 
στον χώρο άσκησης της δραστηριότητας, ο τρόπος γνω-
στοποίησης των στοιχείων σε περίπτωση επικείμενης 
μεταβολής τους, οι αρχές στις οποίες κοινοποιούνται 
η γνωστοποίηση και οι μεταβολές της, προκειμένου να 
ασκήσουν τις ελεγκτικές τους αρμοδιότητες και κάθε 
άλλο σχετικό θέμα.
2. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ναυτιλίας και 
Νησιωτικής Πολιτικής, Οικονομικών και Ανάπτυξης και 
Επενδύσεων καθορίζονται το ύψος του παραβόλου του άρθρου 133, ο χρόνος και ο τρόπος καταβολής του και εξαιρέσεις από την καταβολή αυτού, ο τρόπος μεταφο-
ράς των πιστώσεων στα αρμόδια όργανα, καθώς και 
κάθε άλλο σχετικό θέμα.
3. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ναυτιλίας και 
Νησιωτικής Πολιτικής και Ανάπτυξης και Επενδύσεων 
καθορίζονται το εύρος του πλαισίου των επιβαλλόμε-
νων κυρώσεων του άρθρου 135, η κλιμάκωση και τα 
κριτήρια επιμέτρησής τους εντός των ορίων της παρ. 1 του άρθρου 15, η διαδικασία επιβολής τους, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
Άρθρο 137
Μεταβατικές διατάξεις
1. Οι σχολές ναυαγοσωστικής εκπαίδευσης του πα-
ρόντος Κεφαλαίου που λειτουργούν ήδη με βεβαίωση 
συνδρομής νόμιμων προϋποθέσεων, εξακολουθούν να διέπονται ως προς τη λειτουργία τους από τις διατάξεις 
βάσει των οποίων εκδόθηκε η σχετική βεβαίωση. Αν με-
σολαβήσει μεταβολή στοιχείου, ο φορέας της δραστηρι-
ότητας υποχρεούται σε γνωστοποίηση σύμφωνα με το 
άρθρο 132. Μετά από την υποβολή της γνωστοποίησης 
η λειτουργία της Σχολής Ναυαγοσωστικής Εκπαίδευσης 
διέπεται από τις διατάξεις του παρόντος Κεφαλαίου.
2. Μέχρι την έκδοση των κανονιστικών πράξεων του 
άρθρου 136 εξακολουθεί να ισχύει ως προς την αδειο-
δότηση των δραστηριοτήτων του παρόντος Κεφαλαίου 
το π.δ. 71/2020 (Α’ 166), το οποίο παύει με την έκδοσή τους να εφαρμόζεται για όσα θέματα ρυθμίζονται ρητά με αυτές.
Άρθρο 138
Ρύθμιση ειδικότερων ζητημάτωνγια τις ναυαγοσωστικές σχολές - Τροποποίησητης παρ. 11 του άρθρου 15 του ν. 2743/1999
Το πρώτο εδάφιο και η περ. α’ της παρ. 11 του άρθρου 15
του ν. 2743/1999 (Α’ 211) τροποποιούνται, οι περ. δ’ , ε’ , στ’ , 
ζ’ διαγράφονται και η παρ. 11 διαμορφώνεται ως εξής:
«11. Με διάταγμα, που εκδίδεται υστέρα από πρότα-
ση του Υπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, 
ρυθμίζονται θέματα που έχουν σχέση με τους όρους, τις 
προϋποθέσεις, τις διαδικασίες και τον έλεγχο για:
α) τις προδιαγραφές και τους όρους λειτουργίας των 
σχολών ναυαγοσωστικής εκπαίδευσης, τη στελέχωσή 
τους και τα προσόντα του προσωπικού τους, καθώς και 
τις κυρώσεις σε περίπτωση παραβίασης των όρων και 
προϋποθέσεων λειτουργίας τους,β) τη χορήγηση άδειας ναυαγοσώστη από τις Λιμενικές 
Αρχές και τον καθορισμό των υποχρεώσεών του κατά 
την άσκηση των καθηκόντων του,
γ) την υποχρέωση πρόσληψης ναυαγοσώστη σε ορ-
γανωμένες ή μη παραλίες. Η υποχρέωση αυτή ισχύει 
κατά τη χρονική περίοδο από 1η Ιουνίου έως και τις 30 
Σεπτεμβρίου, κατ’ ελάχιστον από ώρες 10.00 έως και 
18.00. Η ελάχιστη χρονική περίοδος και το ελάχιστο εύ-
ρος των ωρών του προηγούμενου εδαφίου μπορούν να 
επιμηκύνονται με απόφαση του Υπουργού Ναυτιλίας και 
Νησιωτικής Πολιτικής, για την περιφέρεια δικαιοδοσίας 
όλων των Λιμενικών Αρχών της χώρας. Επιπλέον, μπο-
ρούν να επιμηκύνονται για την περιφέρεια δικαιοδοσίας 
κάθε μίας Λιμενικής Αρχής, με απόφαση του Υπουργού 
Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, που εκδίδεται ύστε-
ρα από εισήγηση του κατά τόπο αρμόδιου συλλογικού 
οργάνου, του οποίου η σύνθεση και οι αρμοδιότητες 
καθορίζονται με το διάταγμα της παρούσας,
δ) [Καταργείται]ε) [Καταργείται]στ) [Καταργείται]ζ) [Καταργείται]
η) την υποχρέωση πρόσληψης φυλάκων στα πλοία που 
τελούν υπό απαγόρευση απόπλου λόγω αναγκαστικής ή 
συντηρητικής κατάσχεσης ή προσωρινής διαταγής των δικαστηρίων και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια σχε-τική με τα παραπάνω θέματα.
Στους παραβάτες των προεδρικών διαταγμάτων που 
εκδίδονται σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγρά-φου αυτής, επιβάλλονται από την αρμόδια Λιμενική 
Αρχή, ανεξάρτητα από άλλες κυρώσεις που μπορεί να 
προβλέπονται, οι κυρώσεις που προβλέπονται από το 
άρθρο 157 του Κώδικα Δημοσίου Ναυτικού Δικαίου
(ν.δ. 187/1973, Α’ 261).»
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’
ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΑΣΚΗΣΗΣΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΕΚΜΙΣΘΩΣΗΣΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΜΕΣΩΝ ΑΝΑΨΥΧΗΣ
Άρθρο 6
Απλούστευση πλαισίου άσκησης δραστηριότητας εκμίσθωσης θαλάσσιων μέσων αναψυχής - Προσθήκη Κεφαλαίου ΚB’ στον ν. 4442/2016
Μετά από το άρθρο 138 του ν. 4442/2016 (Α’ 230) προ-
στίθεται Κεφάλαιο ΚB’ ως εξής:
«ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚB’
ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΑΣΚΗΣΗΣ
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΕΚΜΙΣΘΩΣΗΣ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ
ΜΕΣΩΝ ΑΝΑΨΥΧΗΣ
Άρθρο 139
Πεδίο εφαρμογής
Στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος Κεφαλαίου εμπί-
πτει η δραστηριότητα εκμίσθωσης θαλάσσιων μέσων 
αναψυχής, όπως ορίζεται στον Γενικό Κανονισμό Λιμέ-
νων υπ’ αρ. 20/2018 (Β’ 1929). Οι κωδικοί αριθμοί της 
δραστηριότητας προσδιορίζονται με την απόφαση της 
παρ. 1 του άρθρου 145.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7204 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
Άρθρο 140
Αδειοδοτούσα αρχή
Αδειοδοτούσα αρχή για την εφαρμογή του παρόντος 
Κεφαλαίου είναι η Λιμενική Αρχή, στη χωρική αρμοδιό-τητα της οποίας ασκείτ αι η δραστηριότητα.
Άρθρο 141
Έγκριση δραστηριότητας εκμίσθωσηςθαλάσσιων μέσων αναψυχής
1. Η δραστηριότητα της εκμίσθωσης θαλάσσιων μέ-
σων αναψυχής υπόκειται στο καθεστώς έγκρισης του 
άρθρου 7.
2. Η έγκριση χορηγείται από την αδειοδοτούσα αρχή 
του άρθρου 140, έπειτα από αίτηση του ενδιαφερομένου 
που συνοδεύεται από τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, τα 
οποία κατατίθενται σε δύο στάδια κατά τα οποία ελέγχε-
ται εάν πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις.
3. Η αδειοδοτούσα αρχή καλεί τον ενδιαφερόμενο, 
εντός πενήντα (50) ημερών από την προσήκουσα υπο-
βολή της αίτησης της παρ. 2 και των δικαιολογητικών 
του πρώτου σταδίου, να υποβάλλει τα δικαιολογητικά 
του δεύτερου σταδίου, ή απορρίπτει την αίτηση αιτι-
ολογημένα. Εντός της προθεσμίας του προηγούμενου 
εδαφίου, η αδειοδοτούσα αρχή διαβιβάζει την αίτηση 
στην αρμόδια, σύμφωνα με τον Γενικό Κανονισμό Λιμέ-
νων υπ’ αρ. 20/2018 (Β’ 1929), επιτροπή, προκειμένου να 
αποφασίσει, εντός της ιδίας προθεσμίας, επί της αίτησης.
4. Ο ενδιαφερόμενος υποβάλλει τα δικαιολογητικά του 
δεύτερου σταδίου εντός προθεσμίας δύο (2) μηνών, εφό-
σον αιτείται τη δραστηριοποίηση σε σημείο θαλάσσιου 
χώρου ή εντός προθεσμίας έξι (6) μηνών, εφόσον αιτείται 
τη δραστηριοποίηση σε πόστο αιγιαλού-παραλίας. Η προ-
θεσμία του πρώτου εδαφίου ξεκινά από την πρόσκληση της αδειοδοτούσας αρχής. Αν παρέλθει άπρακτη η προ-θεσμία της παρ. 3, ο ενδιαφερόμενος δύναται να υποβά-λει, με δική του ευθύνη, τα δικαιολογητικά του δεύτερου 
σταδίου στην αδειοδοτούσα αρχή χωρίς προηγούμενη 
κλήση της. Σε περίπτωση εκπρόθεσμης υποβολής των 
δικαιολογητικών η αίτηση της παρ. 2 απορρίπτεται. Η 
αίτηση απορρίπτεται επίσης και εάν το αίτημα του εν-
διαφερομένου αφορά σε δραστηριοποίηση σε πόστο 
αιγιαλού-παραλίας και έχει ήδη προσκομισθεί από άλ-
λον ενδιαφερόμενο για το ίδιο πόστο, σύμβαση παραχώ-
ρησης του αρμόδιου φορέα. Εάν το αίτημα αφορά δρα-στηριοποίηση σε πόστο αιγιαλού-παραλίας, ο αρμόδιος 
φορέας διαχείρισης οφείλει να εξετάσει το αίτημα για την 
παραχώρηση απλής χρήσης του χώρου και να εκδώσει 
σχετική πράξη εντός της προθεσμίας των έξι (6) μηνών.
5. Η αδειοδοτούσα αρχή χορηγεί, εντός τριάντα (30) 
ημερών από την προσήκουσα υποβολή των δικαιολο-
γητικών του δεύτερου σταδίου από τον ενδιαφερόμενο, 
την έγκριση εκμίσθωσης θαλάσσιων μέσων αναψυχής, 
ή απορρίπτει την αίτηση της παρ. 2. Πριν από τη χο-
ρήγηση της έγκρισης και εντός της προαναφερθείσας 
προθεσμίας, η αδειοδοτούσα αρχή δύναται να διενερ-
γήσει αυτοψία στον χώρο όπου πρόκειται να ασκηθεί η δραστηριότητα.
6. Αν παρέλθει άπρακτη η προθεσμία της παρ. 5, η 
έγκριση εκμίσθωσης θαλάσσιων μέσων αναψυχής τεκ-μαίρεται ότι έχει χορηγηθεί, σύμφωνα με το άρθρο 8 και 
ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ζητήσει από την αδειοδο-
τούσα αρχή τη χορήγηση βεβαίωσης.
7. Η έγκριση εκμίσθωσης θαλάσσιων μέσων αναψυχής 
διεκπεραιώνεται αποκλειστικά μέσω του Ο.Π.Σ.-Α.Δ.Ε. 
του άρθρου 14. Μέχρι την ενεργοποίηση του Ολοκληρω-
μένου Πληροφοριακού Συστήματος Άσκησης Δραστη-ριοτήτων και Ελέγχων (Ο.Π.Σ.-Α.Δ .Ε.) κατά το μέρος που 
αφορά στην έγκριση των δραστηριοτήτων του παρόντος 
Κεφαλαίου, η αίτηση υποβάλλεται σε έντυπη ή ηλεκτρο-
νική μορφή είτε απευθείας στην αδειοδοτούσα αρχή, 
είτε σε οποιοδήποτε Κέντ ρο Εξυπηρέτησης Πολιτών 
(Κ.Ε.Π.) που λειτουργεί ως Ενιαίο Κέντρο Εξυπηρέτησης 
(Ε.Κ.Ε.) σύμφωνα με το άρθρο 7 του ν. 3844/2010 (Α’ 63).
8. α) Η έγκριση εκμίσθωσης θαλάσσιων μέσων ανα-
ψυχής για δραστηριοποίηση σε πόστο επί του αιγιαλού-
παραλίας ισχύει για το χρονικό διάστημα για το οποίο 
ισχύει και η παραχώρηση απλής χρήσης του χώρου που 
αναγράφεται στη σύμβαση παραχώρησης του αρμόδιου 
φορέα. Η έγκριση ανανεώνεται εντός της ανατρεπτικής 
προθεσμίας που ορίζεται στη νομοθεσία από τη λήξη 
ισχύος της, για ίδιο χρονικό διάστημα με αυτό που ανα-
γράφεται στη νέα σύμβαση παραχώρησης του αρμόδιου 
φορέα, μετά από αίτηση του φορέα της δραστηριότητας, 
η οποία συνοδεύεται από τα απαιτούμενα δικαιολογη-τικά, τα οποία υποβάλλονται στην αδειοδοτούσα αρχή.
β) Η έγκριση εκμίσθωσης θαλάσσιων μέσων αναψυ-
χής για δραστηριοποίηση σε σημείο θαλάσσιου χώρου 
ισχύει για ένα (1) έτος από την έκδοσή της. Η έγκριση 
ανανεώνεται εντός του τελευταίου τριμήνου πριν από 
τη λήξη της ισχύος της, κατόπιν αίτησης του φορέα της δραστηριότητας, η οποία συνοδεύεται από τα απαιτού-
μενα δικαιολογητικά τα οποία υποβάλλονται στην αδειο-
δοτούσα αρχή. Η ανανέωση δεν μπορεί να έχει διάρκεια 
πέραν του ενός (1) έτους.
γ) Η έγκριση εκμίσθωσης θαλάσσιων μέσων αναψυχής, 
που έχει εκδοθεί ή ανανεωθεί για πόστο επί του αιγια-
λού-παραλίας και για την οποία έχει υποβληθεί αίτηση 
ανανέωσης από τον ενδιαφερόμενο, ο οποίος όμως δεν 
θα κάνει χρήση χώρου επί του αιγιαλού-παραλίας την 
επόμενη περίοδο, ανανεώνεται εντός τριμήνου πριν από 
τη λήξη της για ένα (1) ακόμη έτος από την ημερομηνία 
λήξης της, με την προσκόμιση των απαιτούμενων δι-
καιολογητικών.
δ) Η έγκριση εκμίσθωσης θαλάσσιων μέσων αναψυ-
χής, που έχει εκδοθεί ή ανανεωθεί για δραστηριοποί-
ηση σε σημείο θαλάσσιου χώρου και για την οποία ο 
φορέας της δραστηριότητας, πριν τη λήξη της ισχύος 
της, προσκομίζει σύμβαση παραχώρησης απλής χρή-
σης χώρου αιγιαλού-παραλίας έναντι του προαναφερ-
θέντος θαλάσσιου σημείου, τροποποιείται ως προς τη 
θέση δραστηριοποίησης και ως προς τον χρόνο ισχύος της, ο οποίος συμπίπτει πλέον με τον χρόνο λήξης της 
σύμβασης παραχώρησης.
9. α) Σε περίπτωση υποβολής περισσότερων του 
ενός (1) αιτημάτων για έκδοση έγκρισης εκμίσθωσης 
σε γειτνιάζουσες θέσεις δραστηριοποίησης που απέχουν 
λιγότερο από τριακόσια (300) μέτρα μεταξύ τους, υπό 
την επιφύλαξη ιδίως του Γενικού Κανονισμού Λιμένων 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7205 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
υπ’ αρ. 20/2018, τηρείται σειρά χρονικής προτεραιότητας 
για την εξέτασή τους, με βάση την ημερομηνία και ώρα 
υποβολής του αιτήματος από τον ενδιαφερόμενο στην αδειοδοτούσα αρχή.
β) Αίτημα για έκδοση έγκρισης εκμίσθωσης θαλάσσι-
ων μέσων αναψυχής με δραστηριοποίηση σε σημείο θα-
λασσίου χώρου δεν εξετάζεται, ακόμα και αν προηγείται 
χρονικά εμπρόθεσμου αιτήματος ανανέωσης έγκρισης 
εκμίσθωσης θαλασσίων μέσων αναψυχής με δραστη-
ριοποίηση σε πόστο αιγιαλού-παραλίας, έναντι του 
προαναφερόμενου σημείου θαλάσσιου χώρου, εάν δεν έχει κριθεί προηγουμένως αρνητικά, για οποιονδήποτε 
λόγο, το αίτημα ανανέωσης της έγκρισης εκμίσθωσης 
θαλάσσιων μέσων αναψυχής με δραστηριοποίηση σε 
πόστο αιγιαλού-παραλίας, ή δεν έχει παρέλθει άπρακτη η προθεσμία για την υποβολή της αίτησης ανανέωσης.
10. Η αδειοδοτούσα αρχή κοινοποιεί αμελλητί την 
έγκριση και τις τυχόν ανανεώσεις της στον ενδιαφερόμε-
νο, στον αρμόδιο φορέα για την παραχώρηση της απλής 
χρήσης κοινόχρηστου χώρου αιγιαλού-παραλίας, καθώς 
και σε όλες τις συναρμόδιες ελεγκτικές αρχές.
11. Μετά από την έκδοση όλων των προβλεπόμενων 
στο παρόν Κεφάλαιο κανονιστικών πράξεων, όπου για τη δραστηριότητα εκμίσθωσης θαλασσίων μέσων ανα-ψυχής γίνεται αναφορά σε άδεια εκμίσθωσης, νοείται η έγκριση του παρόντος Κεφαλαίου.
Άρθρο 142
Παράβολο
Για τη χορήγηση έγκρισης εκμίσθωσης θαλάσσιων μέ-
σων αναψυχής, καθώς και για ανανεώσεις της απαιτείται η 
προηγούμενη καταβολή του παραβόλου του άρθρου 11,
όπως εξειδικεύεται με την απόφαση της παρ. 2 του άρ-θρου 145.
Άρθρο 143
Έλεγχοι
Κατά τη διάρκεια λειτουργίας της δραστηριότητας, η 
αδειοδοτούσα αρχή και οι λοιπές ελεγκτικές αρχές δύνα-
νται να διενεργούν ελέγχους, με σκοπό την παρακολού-
θηση της συμμόρφωσης των φορέων των δραστηριο-
τήτων με τις απαιτήσεις του παρόντος Κεφαλαίου και να 
προβαίνουν στις κατά λόγο αρμοδιότητας ενέργειες. Κατά 
τη διενέργεια των ελέγχων εφαρμόζονται τα άρθρα 127
έως και 157 του ν. 4512/2018 (Α’ 5).
Άρθρο 144
Παραβάσεις - Κυρώσεις
1. Σε περίπτωση άσκησης της δραστηριότητας του 
παρόντος Κεφαλαίου χωρίς την απαιτούμενη έγκριση εκ-
μίσθωσης θαλασσίων μέσων αναψυχής, επιβάλλονται οι 
κυρώσεις της παρ. 2 του άρθρου 15 σε βάρος του φορέα 
της δραστηριότητας. Αρμόδιο όργανο για την επιβολή των ανωτέρω κυρώσεων είναι η αρχή του άρθρου 140.
2. Διακοπή άσκησης της δραστηριότητας, επιβάλλεται 
εάν:
α) η δραστηριότητα ασκείται χωρίς έγκριση,
β) έχει εκλείψει η συνδρομή έστω και μιας από τις προ-
ϋποθέσεις άσκησής της,γ) συντρέχουν σοβαροί λόγοι προστασίας του δημο-
σίου συμφέροντος και μετά από αίτημα της αρμόδιας 
προς τούτο αρχής.
Άρθρο 145
Εξουσιοδοτικές διατάξεις
1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ναυτιλίας και 
Νησιωτικής Πολιτικής, Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Πε-
ριβάλλοντος και Ενέργειας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, 
καθορίζονται τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, οι αναγκαί-
οι όροι και η διαδικασία χορήγησης της έγκρισης, της ανα-
νέωσης, της τροποποίησης και της μεταβίβασής της, οι 
προϋποθέσεις που πρέπει να συντρέχουν για τον φορέα 
της δραστηριότητας, οι αρχέ ς στις οποίες κοινοποιείται 
η έγκριση, προκειμένου να ασκήσουν τις ελεγκτικές τους 
αρμοδιότητες, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
2. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ναυτιλίας και 
Νησιωτικής Πολιτικής, Οικονομικών και Ανάπτυξης και 
Επενδύσεων καθορίζονται το ύψος του παραβόλου του 
άρθρου 142, ο χρόνος και ο τρόπος καταβολής του, ο 
τρόπος μεταφοράς των πιστώσεων στα αρμόδια όργανα, 
καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
3. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ναυτιλίας και 
Νησιωτικής Πολιτικής και Ανάπτυξης και Επενδύσεων 
καθορίζονται το εύρος του πλαισίου των επιβαλλόμε-
νων κυρώσεων του άρθρου 144, η κλιμάκωση και τα 
κριτήρια επιμέτρησής τους εντός των ορίων της παρ. 2 
του άρθρου 15, η διαδικασία επιβολής τους και κάθε 
άλλο σχετικό θέμα.
Άρθρο 146
Μεταβατικές διατάξεις
1. Οι δραστηριότητες που έχουν ήδη λάβει άδεια εκμί-
σθωσης θαλασσίων μέσων αναψυχής, εξακολουθούν να 
διέπονται ως προς τη λειτουργία τους από τις διατάξεις 
βάσει των οποίων εκδόθηκε η σχετική άδεια. Αν μεσο-
λαβήσει μεταβολή στοι χείου ή υποβληθεί αίτημα για 
ανανέωση της άδειας, ο φορέας της οικονομικής δρα-
στηριότητας υποχρεούται σε υποβολή αίτησης έγκρισης 
σύμφωνα με το άρθρο 141. Εγκρίσεις και πιστοποιητικά 
που είναι σε ισχύ υπό την υφιστάμενη άδεια, δεν αναζη-
τούνται εκ νέου μέχρι τη λήξη τους. Μετά τη χορήγηση 
της έγκρισης, η λειτουργία της δραστηριότητας διέπεται 
από τις διατάξεις του παρόντος Κεφαλαίου.
2. Μέχρι την έκδοση των κανονιστικών πράξεων του 
άρθρου 145 εξακολουθεί να ισχύει, ως προς την αδειο-
δότηση των δραστηριοτήτων του παρόντος Κεφαλαίου, 
ο Γενικός Κανονισμός Λιμένων υπ’ αρ. 20/2018 (Β’ 1929).»
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ’ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΙΔΡΥΣΗΣ
ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΧΟΛΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ
ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΩΝ
Άρθρο 7
Απλούστευση πλαισίου ίδρυσης και λειτουργίας Σχολών Επαγγελματικής Κατάρτισης Μεταφορέων -Προσθήκη Κεφαλαίου ΚΓ’ στον ν. 4442/2016
Μετά από το άρθρο 146 του ν. 4442/2016 (Α’ 230) προ-
στίθεται Κεφάλαιο ΚΓ’ ως εξής:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7206 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
«ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ’
ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΙΔΡΥΣΗΣΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΧΟΛΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΩΝ
Άρθρο 147
Πεδίο εφαρμογής
Στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος Κεφαλαίου εμπί-
πτουν οι Σχολές Επαγγελματικής Κατάρτισης Μεταφο-
ρέων (Σ.Ε.ΚΑ.Μ.) με ενδεικτικούς κωδικούς NACE 85.59.
Άρθρο 148
Αρμόδια αρχή
Αρμόδια αρχή για την εφαρμογή του παρόντος Κεφα-
λαίου είναι η Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών 
της Περιφερειακής Ενότητας όπου βρίσκεται ο χώρος 
λειτουργίας της Σχολής Επαγγελματικής Κατάρτισης 
Μεταφορέων (Σ.Ε.ΚΑ.Μ.).
Άρθρο 149
Γνωστοποίηση λειτουργίας ΣχολώνΕπαγγελματικής Κατάρτισης Μεταφορέων
1. Οι Σχολές Επαγγελματικής Κατάρτισης Μεταφορέων 
(Σ.Ε.ΚΑ.Μ.) υπάγονται στο καθεστώς γνωστοποίησης του 
άρθρου 5.
2. Πριν από την υποβολή της γνωστοποίησης ο φορέ-
ας της δραστηριότητας υποχρεούται να συγκεντρώσει τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, τα οποία δεν συνυπο-
βάλλει με τη γνωστοποίηση, αλλά τα τηρεί μαζί με το 
αποδεικτικό υποβολής της γνωστοποίησης στον χώρο 
άσκησης της δραστηριότητάς του και τα καθιστά διαθέ-
σιμα για κάθε έλεγχο.
3. Η γνωστοποίηση υποβάλλεται αποκλειστικά μέσω 
του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος 
Άσκησης Δραστηριοτήτων κ αι Ελέγχων (Ο.Π.Σ.-Α.Δ.Ε.) 
του άρθρου 14. Μέχρι την ενεργοποίηση του Ο.Π.Σ.-
Α.Δ.Ε. κατά το μέρος που αφορά στη γνωστοποίηση 
των δραστηριοτήτων της παρ. 1, η γνωστοποίηση κα-
τατίθεται σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή είτε απευ-
θείας στην αρμόδια αρχή, είτε σε οποιοδήποτε Κέντρο 
Εξυπηρέτησης Πολιτών (Κ.Ε.Π.) που λειτουργεί ως Ενιαίο 
Κέντρο Εξυπηρέτησης (Ε.Κ.Ε.) σύμφωνα με το άρθρο 7 του ν. 3844/2010 (Α’ 63).
4. Η αρμόδια αρχή παραλαμβάνει τη γνωστοποίηση, η 
οποία υποβάλλεται από τον φορέα της δραστηριότητας 
με ευθύνη του για τα περιλαμβανόμενα σε αυτή στοιχεία, 
και εκδίδει αποδεικτικό υποβολής. Μετά από την υπο-
βολή της γνωστοποίησης ο φορέας μπορεί να ξεκινήσει 
τη λειτουργία της δραστηριότητάς του.
5. Αν πρόκειται να μεταβληθούν για οποιονδήποτε 
λόγο τα στοιχεία της γνωστοποίησης, ο φορέας της 
δραστηριότητας υποχρεούται σε προηγούμενη γνωστο-
ποίηση της επιδιωκόμενης μεταβολής. Σε περίπτωση 
αλλαγής του φορέα της δραστηριότητας εφαρμόζεται 
το άρθρο 9.
6. Η αρμόδια αρχή υποχρεούτ αι να κοινοποιεί αμελλητί 
τη γνωστοποίηση ή τη μεταβολή της στις λοιπές ελε-
γκτικές αρχές που προσδιορίζονται με την απόφαση της παρ. 1 του άρθρου 153, προκειμένου αυτές να λάβουν 
γνώση για την έναρξη λειτουργίας, στο πλαίσιο άσκησης 
των ελεγκτικών τους αρμοδιοτήτων.
7. Μετά από την έκδοση όλων των προβλεπόμενων 
στο παρόν Κεφάλαιο κανονιστικών πράξεων, όπου γίνε-
ται αναφορά σε βεβαίωση νόμιμης λειτουργίας Σ.Ε.ΚΑ.Μ. 
νοείται η γνωστοποίηση του παρόντος Κεφαλαίου.
Άρθρο 150
Παράβολο
Για την υποβολή της γνωστοποίησης των δραστηριο-
τήτων Σχολών Επαγγελματικής Κατάρτισης Μεταφορέ-
ων (Σ.Ε.ΚΑ.Μ.) απαιτείται η προηγούμενη καταβολή του παραβόλου του άρθρου 11, όπως εξειδικεύεται με την 
απόφαση της παρ. 2 του άρθρου 153.
Άρθρο 151
Έλεγχοι
Κατά τη λειτουργία της δραστηριότητας, η αρμόδια 
αρχή του άρθρου 148 και οι λοιπές ελεγκτικές αρχές 
δύνανται να διενεργούν ελέγχους, με σκοπό την παρα-
κολούθηση της συμμόρφωσης των φορέων των δρα-
στηριοτήτων με τις απαιτήσεις του παρόντος Κεφαλαίου. 
Κατά τη διενέργεια των ελέγχων εφαρμόζονται τα άρθρα 
127 έως και 157 του ν. 4512/2018 (Α’ 5).
Άρθρο 152
Παραβάσεις - Κυρώσεις
1. Σε περίπτωση παραβάσεων ως προς την υποβολή 
γνωστοποίησης επιβάλλονται οι κυρώσεις της παρ. 1 του 
άρθρου 15 σε βάρος του φορέα της δραστηριότητας. 
Αρμόδιο όργανο για την επιβολή των ανωτέρω κυρώ-
σεων ορίζεται η αρμόδια αρχή του άρθρου 148.
2. Από την έναρξη ισχύος του παρόντος Κεφαλαίου, 
όπου στην κείμενη νομοθεσία προβλέπεται ως κύρω-
ση η ανάκληση της βεβαίωσης νόμιμης λειτουργίας 
της Σχολής Επαγγελματικής Κατάρτισης Μεταφορέων 
(Σ.Ε.ΚΑ.Μ.), νοείται η προσωρινή ή οριστική διακοπή 
λειτουργίας της Σ.Ε.ΚΑ.Μ..
3. Κατά των αποφάσεων επιβολής κυρώσεων χωρεί 
ειδική διοικητική προσφυγή, σύμφωνα με το άρθρο 227 
του ν. 3852/2010 (Α’ 87).
Άρθρο 153
Εξουσιοδοτικές διατάξεις
1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και 
Μεταφορών, Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, καθορίζο-νται το περιεχόμενο και η διαδικασία της γνωστοποίη-
σης, τα δικαιολογητικά που τηρούνται στον χώρο άσκη-
σης της δραστηριότητας, ο τρόπος γνωστοποίησης των 
στοιχείων σε περίπτωση επικείμενης μεταβολής τους, οι 
αρχές στις οποίες κοινοποιούνται η γνωστοποίηση και οι 
μεταβολές της, προκειμένου να ασκήσουν τις ελεγκτικές 
τους αρμοδιότητες, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
2. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και Με-
ταφορών, Οικονομικών και Ανάπτυξης και Επενδύσεων 
καθορίζονται το ύψος του παραβόλου του άρθρου 150,ο χρόνος και ο τρόπος καταβολής του, ο τρόπος μετα-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7207 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
φοράς των πιστώσεων στα αρμόδια όργανα, καθώς και 
κάθε άλλο σχετικό θέμα.
3. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και 
Μεταφορών και Ανάπτυξης και Επενδύσεων καθορίζο-
νται το εύρος του πλαισίου των επιβαλλόμενων κυρώσε-
ων του άρθρου 152, η κλιμάκωση και τα κριτήρια επιμέ-
τρησής τους εντός των ορίων της παρ. 1 του άρθρου 15, 
η διαδικασία επιβολής τους και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
Άρθρο 154
Μεταβατικές διατάξεις
1. Οι δραστηριότητες που υπάγονται εφεξής στο κα-
θεστώς γνωστοποίησης και λειτουργούν με βεβαίωση 
νόμιμης λειτουργίας Σχολής Επαγγελματικής Κατάρτι-
σης Μεταφορέων (Σ.Ε.ΚΑ.Μ.), οφείλουν εντός χρονικού 
διαστήματος δώδεκα (12) μηνών από την έκδοση των 
κανονιστικών πράξεων του παρόντος Κεφαλαίου να 
συμμορφωθούν με τις διατάξεις του παρόντος και να 
υποβάλουν γνωστοποίηση σύμφωνα με το άρθρο 149, 
χωρίς καταβολή παραβόλου. Μέχρι την παρέλευση της 
προθεσμίας του πρώτου εδαφίου, οι δραστηριότητες 
εξακολουθούν να διέπονται ως προς τη λειτουργία τους 
από τις διατάξεις βάσει των οποίων εκδόθηκε η βεβαί-ωση νόμιμης λειτουργίας Σ.Ε.ΚΑ.Μ..
2. Αν μέχρι την παρέλευση της προθεσμίας του πρώ-
του εδαφίου της παρ. 1 μεσολαβήσει μεταβολή στοιχεί-ου, ο φορέας της δραστηριό τητας ομοίως υποχρεούται 
σε γνωστοποίηση σύμφωνα με το άρθρο 149.
3. Μετά από την υποβολή της γνωστοποίησης κατά τις 
παρ. 1 και 2, η λειτουργία της Σ.Ε.ΚΑ.Μ. διέπεται από τις διατάξεις του παρόντος Κεφαλαίου.
4. Ως προς την αδειοδότηση των δραστηριοτήτων 
του παρόντος Κεφαλαίου, μέχρι την έκδοση των κανο-νιστικών πράξεων του άρθρου 153, εφαρμόζεται η υπό στοιχεία Β6/36080/1318/2017 απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών (Β’ 3749).
Άρθρο 155
Όροι και προδιαγραφές λειτουργίας -Τροποποίηση της παρ. 7
του άρθρου 19 του ν. 3534/2007
Η παρ. 7 του άρθρου 19 του ν. 3534/2007 (Α’ 40), με 
την οποία παρέχεται νομοθετική εξουσιοδότηση για τη 
ρύθμιση του τρόπου λειτουργίας των Σχολών Επαγγελ-
ματικής Κατάρτισης μεταφορέων (Σ.Ε.ΚΑ.Μ.), τροποποι-
είται ως προς το αντικείμενο της εξουσιοδότησης και 
διαμορφώνεται ως εξής:
«7. Με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Με-
ταφορών καθορίζονται οι όροι και οι προδιαγραφές 
λειτουργίας των Σ.Ε.ΚΑ.Μ., ιδίως τα προσόντα διδα-
σκόντων και διδασκομένων στις σχολές αυτές, καθώς και οι κυρώσεις σε περίπτωση παραβίασης των όρων και προϋποθέσεων λειτουργίας. Με την ίδια απόφαση 
καθορίζονται ο τρόπος και ο χρόνος των εξετάσεων 
για την απόκτηση του πιστοποιητικού επαγγελματι-
κής επάρκειας οδικού μεταφορέα εμπορευμάτων ή 
επιβατών, καθώς και κάθε άλλο θέμα σχετικό με τη 
διαδικασία των εξετάσεων.»ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ’
ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΙΔΡΥΣΗΣΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΧΟΛΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΟΔΗΓΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ
Άρθρο 8
Απλούστευση πλαισίου ίδρυσης και λειτουργίας Σχολών Επαγγελματικής 
Κατάρτισης Οδηγών Οχημάτων Μεταφοράς Επικίνδυνων Εμπορευμάτων - Προσθήκη Κεφαλαίου ΚΔ’ στον ν. 4442/2016
Μετά από το άρθρο 155 του ν. 4442/2016 (Α’ 230) προ-
στίθεται Κεφάλαιο ΚΔ’ ως εξής:
«ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΔ’
ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΙΔΡΥΣΗΣΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΧΟΛΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΟΔΗΓΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ
Άρθρο 156
Πεδίο εφαρμογής
Στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος Κεφαλαίου εμπί-
πτουν οι Σχολές Επαγγελματικής Κατάρτισης Οδηγών 
Οχημάτων Μεταφοράς Επικίνδυνων Εμπορευμάτων 
(Σ.Ε.Κ.Ο.Ο.Μ.Ε.Ε.) με ενδεικτικούς κωδικούς NACE 85.32. 
ή 85.59.
Άρθρο 157
Αρμόδια αρχή
Αρμόδια αρχή για την εφαρμογή του παρόντος Κεφα-
λαίου είναι η Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών 
της περιφερειακής ενότητας όπου βρίσκεται ο χώρος 
λειτουργίας της Σχολής Επαγγελματικής Κατάρτισης 
Οδηγών Οχημάτων Μεταφοράς Επικίνδυνων Εμπορευ-μάτων (Σ.Ε.Κ.Ο.Ο.Μ.Ε.Ε.).
Άρθρο 158
Γνωστοποίηση λειτουργίας
1. Οι Σχολές Επαγγελματικής Κατάρτισης Οδηγών 
Οχημάτων Μεταφοράς Επικίνδυνων Εμπορευμάτων 
(Σ.Ε.Κ.Ο.Ο.Μ.Ε.Ε.) υπάγονται στο καθεστώς γνωστοποί-ησης του άρθρου 5.
2. Πριν από την υποβολή της γνωστοποίησης, ο φο-
ρέας της δραστηριότητας υπ οχρεούται να έχει συγκε-
ντρώσει τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, τα οποία δεν 
συνυποβάλλει με τη γνωστοποίηση, αλλά τα τηρεί μαζί 
με το αποδεικτικό υποβολής της στον χώρο άσκησης 
της δραστηριότητας και τα καθιστά διαθέσιμα για κάθε 
έλεγχο.
3. Η γνωστοποίηση υποβάλλεται αποκλειστικά μέσω 
του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος 
Άσκησης Δραστηριοτήτων κ αι Ελέγχων (Ο.Π.Σ.-Α.Δ.Ε.) 
του άρθρου 14. Μέχρι την ενεργοποίηση του Ο.Π.Σ.-
Α.Δ.Ε. κατά το μέρος που αφορά στη γνωστοποίηση 
των δραστηριοτήτων της παρ. 1, η γνωστοποίηση κα-
τατίθεται σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή είτε απευ-
θείας στην αρμόδια αρχή, είτε σε οποιοδήποτε Κέντρο 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7208 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
Εξυπηρέτησης Πολιτών (Κ.Ε.Π.) που λειτουργεί ως Ενιαίο 
Κέντρο Εξυπηρέτησης (Ε.Κ.Ε.), σύμφωνα με το άρθρο 7 
του ν. 3844/2010 (Α’ 63).
4. Η αρμόδια αρχή παραλαμβάνει τη γνωστοποίηση, 
η οποία υποβάλλεται από τον φορέα της δραστηριότη-
τας με ευθύνη του για τα περιλαμβανόμενα σε αυτήν 
στοιχεία και εκδίδει αποδεικτικό υποβολής. Μετά από 
την υποβολή της γνωστοποίησης ο φορέας μπορεί να 
ξεκινήσει τη λειτουργία της δραστηριότητάς του.
5. Αν πρόκειται να μεταβληθούν για οποιονδήποτε λόγο 
τα στοιχεία της γνωστοποίησης, ο φορέας της δραστηρι-
ότητας υποχρεούται σε προηγούμενη γνωστοποίηση της 
επιδιωκόμενης μεταβολής. Σε περίπτωση αλλαγής του 
φορέα της δραστηριότητας εφαρμόζεται το άρθρο 9.
6. Η αρμόδια αρχή υποχρεούτ αι να κοινοποιεί αμελλητί 
τη γνωστοποίηση ή τη μεταβολή της στις λοιπές ελε-
γκτικές αρχές που προσδιορίζονται με την απόφαση της 
παρ. 1 του άρθρου 162, προκειμένου αυτές να λάβουν 
γνώση για την έναρξη λειτουργίας, στο πλαίσιο άσκησης 
των ελεγκτικών τους αρμοδιοτήτων.
7. Μετά από την έκδοση όλων των προβλεπόμενων 
στο παρόν Κεφάλαιο κανονιστικών πράξεων, όπου 
γίνεται αναφορά σε βεβαίωση νόμιμης λειτουργίας 
Σ.Ε.Κ.Ο.Ο.Μ.Ε.Ε. νοείται η γνωστοποίηση του παρόντος Κεφαλαίου.
Άρθρο 159
Παράβολο
Για την υποβολή της γνωστοποίησης των δραστηρι-
οτήτων Σχολών Επαγγελματικής Κατάρτισης Οδηγών 
Οχημάτων Μεταφοράς Επικίνδυνων Εμπορευμάτων 
(Σ.Ε.Κ.Ο.Ο.Μ.Ε.Ε.) απαιτείται η προηγούμενη καταβολή 
του παραβόλου του άρθρου 11, όπως εξειδικεύεται με 
την απόφαση της παρ. 2 του άρθρου 162.
Άρθρο 160
Έλεγχοι
Κατά τη λειτουργία της δραστηριότητας, η αρμόδια 
αρχή του άρθρου 157 και οι λοιπές ελεγκτικές αρχές 
δύνανται να διενεργούν ελέγχους, με σκοπό την παρα-
κολούθηση της συμμόρφωσης των φορέων των δρα-
στηριοτήτων με τις απαιτήσεις του παρόντος Κεφαλαίου. 
Κατά τη διενέργεια των ελέγχων εφαρμόζονται τα άρθρα 
127 έως και 157 του ν. 4512/2018 (Α’ 5).
Άρθρο 161
Παραβάσεις - Κυρώσεις
1. Σε περίπτωση παραβάσεων ως προς την υποβολή 
γνωστοποίησης επιβάλλονται οι κυρώσεις της παρ. 1 του 
άρθρου 15 σε βάρος του φορέα της δραστηριότητας. 
Αρμόδιο όργανο για την επιβολή των ανωτέρω κυρώ-
σεων ορίζεται η αρμόδια αρχή του άρθρου 157.
2. Από την έναρξη ισχύος του παρόντος Κεφαλαίου, 
όπου στην κείμενη νομοθεσία προβλέπεται ως κύρωση 
η ανάκληση της βεβαίωσης νόμιμης λειτουργίας της Σχο-
λής Επαγγελματικής Κατάρτισης Οδηγών Οχημάτων Με-
ταφοράς Επικίνδυνων Εμπορευμάτων (Σ.Ε.Κ.Ο.Ο.Μ.Ε.Ε.), 
νοείται η προσωρινή ή οριστική διακοπή λειτουργίας 
της Σ.Ε.Κ.Ο.Ο.Μ.Ε.Ε..3. Κατά των αποφάσεων επιβολής κυρώσεων χωρεί 
ειδική διοικητική προσφυγή, σύμφωνα με το άρθρο 227 
του ν. 3852/2010 (Α’ 87).
Άρθρο 162
Εξουσιοδοτικές διατάξεις
1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και 
Μεταφορών, Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Περιβάλ-
λοντος και Ενέργειας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, 
καθορίζονται το περιεχόμενο και η διαδικασία της γνω-
στοποίησης, τα δικαιολογητικά που τηρούνται στον 
χώρο άσκησης της δραστηριότητας, ο τρόπος γνω-
στοποίησης των στοιχείων σε περίπτωση επικείμενης μεταβολής τους, οι αρχές στις οποίες κοινοποιούνται 
η γνωστοποίηση και οι μεταβολές της, προκειμένου να 
ασκήσουν τις ελεγκτικές τους αρμοδιότητες, και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
2. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και Με-
ταφορών, Οικονομικών και Ανάπτυξης και Επενδύσεων, 
καθορίζονται το ύψος του παραβόλου του άρθρου 159,ο χρόνος και ο τρόπος καταβολής του, ο τρόπος μετα-φοράς των πιστώσεων στα αρμόδια όργανα, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
3. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και 
Μεταφορών και Ανάπτυξης και Επενδύσεων καθορίζο-
νται το εύρος του πλαισίου των επιβαλλόμενων κυρώσε-
ων του άρθρου 161, η κλιμάκωση και τα κριτήρια επιμέ-
τρησής τους εντός των ορίων της παρ. 1 του άρθρου 15, 
η διαδικασία επιβολής τους και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
Άρθρο 163Μεταβατικές διατάξεις
1. Οι δραστηριότητες που υπάγονται εφεξής στο κα-
θεστώς γνωστοποίησης και λειτουργούν με βεβαίωση 
νόμιμης λειτουργίας Σχολής Επαγγελματικής Κατάρτι-
σης Οδηγών Οχημάτων Μεταφοράς Επικίνδυνων Εμπο-
ρευμάτων (Σ.Ε.Κ.Ο.Ο.Μ.Ε.Ε.), οφείλουν εντός χρονικού 
διαστήματος δώδεκα (12) μηνών από την έκδοση των 
κανονιστικών πράξεων του παρόντος Κεφαλαίου να 
συμμορφωθούν με τις διατάξεις του παρόντος Κεφα-
λαίου και να υποβάλουν γνωστοποίηση σύμφωνα με 
το άρθρο 158, χωρίς καταβολή παραβόλου. Μέχρι την 
παρέλευση της προθεσμίας του πρώτου εδαφίου οι 
δραστηριότητες εξακολουθούν να διέπονται ως προς 
τη λειτουργία τους από τις διατάξεις βάσει των οποίων 
εκδόθηκε η σχετική βεβαίωση νόμιμης λειτουργίας 
Σ.Ε.Κ.Ο.Ο.Μ.Ε.Ε.
2. Αν μέχρι την παρέλευση της προθεσμίας του πρώ-
του εδαφίου της παρ. 1 μεσολαβήσει μεταβολή στοιχεί-ου, ο φορέας της δραστηριό τητας ομοίως υποχρεούται 
σε γνωστοποίηση σύμφωνα με το άρθρο 158.
3. Μετά από την υποβολή της γνωστοποίησης κατά 
τις παρ. 1 και 2 η λειτουργία της Σ.Ε.Κ.Ο.Ο.Μ.Ε.Ε. διέπεται 
από τις διατάξεις του παρόντος Κεφαλαίου.
4. Ως προς την αδειοδότηση των δραστηριοτήτων του 
παρόντος Κεφαλαίου, μέχρι την έκδοση των κανονιστι-
κών πράξεων του άρθρου 162, εφαρμόζεται η υπ’ αρ. 
60740/1027/21.3.1995 απόφαση του Υπουργού Μετα-
φορών και Επικοινωνιών (Β’ 246).
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7209 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
Άρθρο 164
Όροι και προδιαγραφές λειτουργίας - Τροποποίηση της παρ. 1του άρθρου 62 του ν. 4530/2018
Η παρ. 1 του άρθρου 62 του ν. 4530/2018 (Α’ 59), με 
την οποία παρέχεται νομοθετική εξουσιοδότηση για τη ρύθμιση του τρόπου λειτουργίας των Σχολών Επαγγελ-
ματικής Κατάρτισης Οδηγών Οχημάτων Μεταφοράς 
Επικίνδυνων Εμπορευμάτων (Σ.Ε.Κ.Ο.Ο.Μ.Ε.Ε.) τροπο-
ποιείται ως προς το αντικείμενο της εξουσιοδότησης 
και το άρθρο 62 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Με-
ταφορών καθορίζονται οι προδιαγραφές, οι υποχρεώ-
σεις και η διαδικασία ελέγχου των Σ.Ε.Κ.Ο.Ο.Μ.Ε.Ε., τα 
προσόντα του Διευθυντή Σπουδών και του διδακτικού 
προσωπικού, η διαδικασία και οι προϋποθέσεις έγκρισης 
των προγραμμάτων κατάρτισης, διενέργειας εξετάσεων 
και έκδοσης των Πιστοποιητικών Επαγγελματικής Κα-
τάρτισης Οδηγών Οχημάτων Μεταφοράς Επικίνδυνων 
Εμπορευμάτων («ADR»), καθώς και κάθε άλλο σχετικό 
θέμα. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και 
Μεταφορών και Οικονομικών καθορίζονται τα παρά-
βολα για τις εξετάσεις και την εκτύπωση των ανωτέρω 
πιστοποιητικών («ADR») οδηγών και οι διοικητικές κυρώ-
σεις για παραβιάσεις της απόφασης του προηγούμενου εδαφίου, εντός των ορίων της παρ. 2.»
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η’
ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΙΔΡΥΣΗΣΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΥΝΕΡΓΕΙΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ
Άρθρο 9
Απλούστευση πλαισίου ίδρυσης και λειτουργίας συνεργείων οχημάτων -Προσθήκη Κεφαλαίου ΚΕ’ στον ν. 4442/2016
Μετά από το άρθρο 164 του ν. 4442/2016 (Α’ 230) προ-
στίθεται Κεφάλαιο ΚΕ’ ως εξής:
«ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΕ’
ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΙΔΡΥΣΗΣΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΥΝΕΡΓΕΙΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ
Άρθρο 165
Πεδίο εφαρμογής
Στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος Κεφαλαίου εμπί-
πτουν τα συνεργεία επισκευής και συντήρησης αυτο-
κινήτων, μοτοσικλετών και μοτοποδηλάτων με ενδει-
κτικούς Κωδικούς Αριθμούς Δραστηριότητας (Κ.Α.Δ.) 
45.20.1, 45.20.2 και 45.40.5.
Άρθρο 166
Αρμόδια αρχή
Αρμόδια αρχή για την εφαρμογή του παρόντος Κεφα-
λαίου είναι η Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών της 
οικείας περιφερειακής ενότητας.
Άρθρο 167
Γνωστοποίηση λειτουργίας
1. Τα συνεργεία επισκευής και συντήρησης αυτοκινή-
των, μοτοσικλετών και μοτοποδηλάτων υπάγονται στο 
καθεστώς γνωστοποίησης του άρθρου 5.2. Πριν από την υποβολή της γνωστοποίησης, ο φο-
ρέας της δραστηριότητας υπ οχρεούται να έχει συγκε-
ντρώσει τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, τα οποία δεν 
συνυποβάλλει με τη γνωστοποίηση, αλλά τα τηρεί μαζί 
με το αποδεικτικό υποβολής της γνωστοποίησης στον χώρο άσκησης της δραστηριότητάς του και τα καθιστά διαθέσιμα για κάθε έλεγχο.
3. Η γνωστοποίηση υποβάλλεται αποκλειστικά μέσω 
του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος 
Άσκησης Δραστηριοτήτων κ αι Ελέγχων (Ο.Π.Σ.-Α.Δ.Ε.) 
του άρθρου 14. Μέχρι την ενεργοποίηση του Ο.Π.Σ.-
Α.Δ.Ε., κατά το μέρος που αφορά στη γνωστοποίηση 
των δραστηριοτήτων της παρ. 1, η γνωστοποίηση κα-
τατίθεται σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή είτε απευ-
θείας στην αρμόδια αρχή, είτε σε οποιοδήποτε Κέντρο 
Εξυπηρέτησης Πολιτών (Κ.Ε.Π.) που λειτουργεί ως Ενιαίο 
Κέντρο Εξυπηρέτησης (Ε.Κ.Ε.) σύμφωνα με το άρθρο 7 
του ν. 3844/2010 (Α’ 63).
4. Η αρμόδια αρχή παραλαμβάνει τη γνωστοποίηση, η 
οποία υποβάλλεται από τον φορέα της δραστηριότητας 
με ευθύνη του για τα περιλαμβανόμενα σ’ αυτήν στοιχεία 
και εκδίδει αποδεικτικό υποβολής. Μετά από την υπο-
βολή της γνωστοποίησης, ο φορέας μπορεί να ξεκινήσει 
τη λειτουργία της δραστηριότητάς του.
5. Αν πρόκειται να μεταβληθούν για οποιονδήποτε 
λόγο τα στοιχεία της γνωστοποίησης, ο φορέας της 
δραστηριότητας υποχρεούται σε προηγούμενη γνωστο-
ποίηση της επιδιωκόμενης μεταβολής. Σε περίπτωση 
αλλαγής του φορέα της δραστηριότητας εφαρμόζεται 
το άρθρο 9.
6. Ειδικά για τα συνεργεία που παρέχουν υπηρεσίες 
σχετιζόμενες με ταχογράφους πάσης φύσεως, πριν από 
την υποβολή της γνωστοποίησης, απαιτείται, πέραν των 
λοιπών δικαιολογητικών, και έγκριση σύμφωνα με τον 
Κανονισμό (ΕΕ) 165/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 
και του Συμβουλίου της 4ης Φεβρουαρίου 2020 (L 60), 
η οποία εκδίδεται από την Υπηρεσία Μεταφορών και 
Επικοινωνιών της οικείας περιφερειακής ενότητας.
7. Η αρμόδια αρχή υποχρεούται να κοινοποιεί αμελ-
λητί τη γνωστοποίηση και τη μεταβολή της στις λοιπές 
ελεγκτικές αρχές, που προσδιορίζονται με την απόφαση 
της παρ. 1 του άρθρου 171, προκειμένου αυτές να λά-βουν γνώση για την έναρξη λειτουργίας και να ασκούν τις ελεγκτικές τους αρμοδιότητες.
8. Μετά από την έκδοση όλων των προβλεπόμενων 
στο παρόν κεφάλαιο κανονιστικών πράξεων, όπου γί-
νεται αναφορά σε άδεια λειτουργίας ή βεβαίωση νό-
μιμης λειτουργίας συνεργείου επισκευής και συντήρη-
σης αυτοκινήτων, μοτοσικλετών και μοτοποδηλάτων 
νοείται η γνωστοποίηση λειτουργίας του παρόντος 
Κεφαλαίου.
Άρθρο 168Παράβολο
Για την υποβολή της γνωστοποίησης λειτουργίας συ-
νεργείου επισκευής και συντήρησης αυτοκινήτων, μοτο-
σικλετών και μοτοποδηλάτων απαιτείται η προηγούμενη 
καταβολή του παραβόλου του άρθρου 11, όπως εξει-
δικεύεται με την απόφαση της παρ. 2 του άρθρου 171.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7210 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
Άρθρο 169
Έλεγχοι
Κατά τη λειτουργία της δραστηριότητας, η αρμόδια 
αρχή του άρθρου 166 και οι λοιπές ελεγκτικές αρχές 
δύνανται να διενεργούν ελέγχους, με σκοπό την παρα-
κολούθηση της συμμόρφωσης των φορέων των δρα-
στηριοτήτων με τις απαιτήσεις του παρόντος Κεφαλαίου. 
Κατά τη διενέργεια των ελέγχων εφαρμόζονται τα άρθρα 
127 έως και 157 του ν. 4512/2018 (Α’ 5).
Άρθρο 170
Παραβάσεις - Κυρώσεις
1. Σε περίπτωση παραβάσεων ως προς την υποβολή 
γνωστοποίησης επιβάλλονται οι κυρώσεις της παρ. 1 του 
άρθρου 15 σε βάρος του φορέα της δραστηριότητας. 
Αρμόδιο όργανο για την επιβολή των ανωτέρω κυρώ-
σεων ορίζεται η αρμόδια αρχή του άρθρου 166.
2. Από την έναρξη ισχύος του παρόντος Κεφαλαίου 
όπου στην κείμενη νομοθεσία προβλέπεται ως κύρωση 
η ανάκληση της άδειας λειτουργίας ή της βεβαίωσης 
νόμιμης λειτουργίας συνεργείου επισκευής και συντή-
ρησης αυτοκινήτων, μοτοσικλετών και μοτοποδηλάτων, 
νοείται η προσωρινή ή οριστική διακοπή λειτουργίας 
του συνεργείου.
3. Κατά των αποφάσεων επιβολής κυρώσεων χωρεί 
ειδική διοικητική προσφυγή σύμφωνα με το άρθρο 227 
του ν. 3852/2010 (Α’ 87).
Άρθρο 171
Εξουσιοδοτικές διατάξεις
1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και 
Μεταφορών, Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, καθορίζο-νται το περιεχόμενο και η διαδικασία της γνωστοποίη-
σης, τα δικαιολογητικά που τηρούνται στον χώρο άσκη-
σης της δραστηριότητας, ο τρόπος γνωστοποίησης των 
στοιχείων σε περίπτωση επικείμενης μεταβολής τους, οι 
αρχές στις οποίες κοινοποιούνται η γνωστοποίηση και οι 
μεταβολές της, προκειμένου να ασκήσουν τις ελεγκτικές 
τους αρμοδιότητες, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
2. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και Με-
ταφορών, Οικονομικών και Ανάπτυξης και Επενδύσεων, 
καθορίζονται το ύψος του παραβόλου του άρθρου 168,
ο χρόνος και ο τρόπος καταβολής του, ο τρόπος μετα-φοράς των πιστώσεων στα αρμόδια όργανα, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
3. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και 
Μεταφορών και Ανάπτυξης και Επενδύσεων καθορίζο-
νται το εύρος του πλαισίου των επιβαλλόμενων κυρώσε-
ων του άρθρου 170, η κλιμάκωση και τα κριτήρια επιμέ-
τρησής τους εντός των ορίων της παρ. 1 του άρθρου 15, 
η διαδικασία επιβολής τους και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
Άρθρο 172Μεταβατικές διατάξεις
1. Οι δραστηριότητες που υπάγονται στο καθεστώς 
γνωστοποίησης και για τις οποίες έχει εκδοθεί άδεια 
λειτουργίας ή βεβαίωση νόμιμης λειτουργίας συνερ-
γείου οχημάτων, εξακολουθούν να διέπονται ως προς τη λειτουργία τους από τις διατάξεις βάσει των οποίων 
εκδόθηκε η σχετική άδεια ή βεβαίωση αντίστοιχα. Αν 
μεσολαβήσει μεταβολή στοιχείου, ο φορέας της δραστη-
ριότητας υποχρεούται σε γνωστοποίηση σύμφωνα με 
το άρθρο 167. Μετά από την υποβολή της γνωστοποίη-
σης, η λειτουργία συνεργείου οχημάτων του άρθρου 165
διέπεται από τις διατάξεις του παρόντος Κεφαλαίου.
2. Μέχρι την έκδοση των κανονιστικών πράξεων του 
άρθρου 171 εξακολουθούν να ισχύουν το π.δ. 78/1988 
(Α’ 34) και η υπό στοιχεία οικ.81590/1446/Φ.4.2./2015 
κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Διοι-
κητικής Ανασυγκρότησης, Οικονομικών και Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων (Β’ 3002), ως προς την αδειο-δότηση των δραστηριοτήτων του άρθρου 165, και, για 
την αναγγελία λειτουργίας, απαιτείται πλέον των λοιπών 
δικαιολογητικών, η υποβολή στην αρμόδια αρχή βεβαί-
ωσης καταχώρισης των πεδίων του Ψηφιακού Μητρώου, 
σύμφωνα με την περ. α της παρ. 4 του άρθρου 3 της υπό 
στοιχεία οικ.59388/940/1.1.2020 απόφασης του Υφυ-
πουργού Υποδομών και Μεταφορών (Β’ 5407).»
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Θ’
ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΧΩΡΩΝ ΣΤΑΘΜΕΥΣΗΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ, ΜΟΤΟΣΙΚΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΜΟΤΟΠΟΔΗΛΑΤΩΝ
Άρθρο 10
Απλούστευση πλαισίου λειτουργίας χώρωνστάθμευσης αυτοκινήτων, μοτοσικλετώνκαι μοτοποδηλάτων - Προσθήκη Κεφαλαίου 
ΚΣΤ’ στον ν. 4442/2016
Μετά από το άρθρο 172 του ν. 4442/2016 (Α’ 230) προ-
στίθεται Κεφάλαιο ΚΣΤ’ ως εξής:
«ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΣΤ’
ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣΧΩΡΩΝ ΣΤΑΘΜΕΥΣΗΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ,ΜΟΤΟΣΙΚΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΜΟΤΟΠΟΔΗΛΑΤΩΝ
Άρθρο 173
Πεδίο εφαρμογής
Στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος Κεφαλαίου εμπί-
πτουν οι υπαίθριοι και οι στεγασμένοι χώροι στάθμευ-
σης αυτοκινήτων με ενδεικτικούς Κωδικούς Αριθμούς 
Δραστηριότητας (Κ.Α.Δ.) 52.21.24.02 και 52.21.24.03, κα-
θώς και οι υπαίθριοι και στεγασμένοι χώροι στάθμευσης 
μοτοσικλετών και μοτοποδηλάτων με ενδεικτικό Κ.Α.Δ. 52.21.24.05.
Άρθρο 174
Αρμόδια αρχή
Αρμόδια αρχή για την εφαρμογή του παρόντος Κεφα-
λαίου είναι η Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών της 
οικείας περιφερειακής ενότητας.
Άρθρο 175
Γνωστοποίηση λειτουργίας
1. Οι χώροι στάθμευσης αυτοκινήτων, μοτοσικλετών 
και μοτοποδηλάτων υπάγονται στο καθεστώς γνωστο-ποίησης του άρθρου 5.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7211 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
2. Πριν από την υποβολή της γνωστοποίησης, ο φο-
ρέας της δραστηριότητας υπ οχρεούται να έχει συγκε-
ντρώσει τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, τα οποία δεν 
συνυποβάλλει με τη γνωστοποίηση, αλλά τα τηρεί μαζί 
με το αποδεικτικό υποβολής της γνωστοποίησης στον χώρο άσκησης της δραστηριότητάς του και τα καθιστά 
διαθέσιμα για κάθε έλεγχο.
3. Η γνωστοποίηση υποβάλλεται αποκλειστικά μέσω 
του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος 
Άσκησης Δραστηριοτήτων κ αι Ελέγχων (Ο.Π.Σ.-Α.Δ.Ε.) 
του άρθρου 14. Μέχρι την ενεργοποίηση του Ο.Π.Σ.-
Α.Δ.Ε. κατά το μέρος που αφορά στη γνωστοποίηση 
των δραστηριοτήτων της παρ. 1, η γνωστοποίηση κα-
τατίθεται σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή είτε απευ-
θείας στην αρμόδια αρχή, είτε σε οποιοδήποτε Κέντρο 
Εξυπηρέτησης Πολιτών (Κ.Ε.Π.) που λειτουργεί ως Ενιαίο 
Κέντρο Εξυπηρέτησης (Ε.Κ.Ε.) σύμφωνα με το άρθρο 7 του ν. 3844/2010 (Α’ 63).
4. Η αρμόδια αρχή παραλαμβάνει τη γνωστοποίηση, 
η οποία υποβάλλεται από τον φορέα της δραστηριότη-
τας με ευθύνη του για τα περιλαμβανόμενα σε αυτήν 
στοιχεία, και εκδίδει αποδεικτικό υποβολής. Μετά από 
την υποβολή της γνωστοποίησης ο φορέας μπορεί να 
ξεκινήσει τη λειτουργία της δραστηριότητάς του.
5. Αν πρόκειται να μεταβληθούν για οποιονδήποτε 
λόγο τα στοιχεία της γνωστοποίησης, ο φορέας της 
δραστηριότητας υποχρεούται σε προηγούμενη γνωστο-
ποίηση της επιδιωκόμενης μεταβολής. Σε περίπτωση 
αλλαγής του φορέα της δραστηριότητας εφαρμόζεται 
το άρθρο 9.
6. Η αδειοδοτούσα αρχή υποχρεούται να κοινοποιεί 
αμελλητί τη γνωστοποίηση και τη μεταβολή της στις 
λοιπές ελεγκτικές αρχές, που προσδιορίζονται με την 
απόφαση της παρ. 1 του άρθρου 179, προκειμένου αυ-
τές να λάβουν γνώση για την έναρξη λειτουργίας και να 
ασκούν τις ελεγκτικές τους αρμοδιότητες.
7. Μετά από την έκδοση όλων των προβλεπόμενων 
στο παρόν Κεφάλαιο κανονιστικών πράξεων, όπου γίνε-
ται αναφορά σε άδεια λειτουργίας ή βεβαίωση νόμιμης 
έναρξης λειτουργίας χώρου στάθμευσης αυτοκινήτων 
νοείται η γνωστοποίηση λειτουργίας του παρόντος Κε-φαλαίου.
Άρθρο 176
Παράβολο
Για την υποβολή της γνωστοποίησης λειτουργίας χώ-
ρου στάθμευσης αυτοκινήτων, μοτοσικλετών και μοτο-
ποδηλάτων απαιτείται η προηγούμενη καταβολή του 
παραβόλου του άρθρου 11, όπως εξειδικεύεται με την απόφαση της παρ. 2 του άρθρου 179.
Άρθρο 177
Έλεγχοι
Κατά τη λειτουργία της δραστηριότητας, η αρμόδια 
αρχή του άρθρου 174 και οι λοιπές ελεγκτικές αρχές 
δύνανται να διενεργούν ελέγχους, με σκοπό την παρα-
κολούθηση της συμμόρφωσης των φορέων των δρα-
στηριοτήτων με τις απαιτήσεις του παρόντος Κεφαλαίου. 
Κατά τη διενέργεια των ελέγχων εφαρμόζονται τα άρθρα 
127 έως και 157 του ν. 4512/2018 (Α’ 5).Άρθρο 178
Παραβάσεις - Κυρώσεις
1. Σε περίπτωση παραβάσεων ως προς την υποβολή 
γνωστοποίησης, επιβάλλονται οι κυρώσεις της παρ. 1 
του άρθρου 15 σε βάρος του φορέα της δραστηριό-
τητας. Αρμόδιο όργανο για την επιβολή των ανωτέρω 
κυρώσεων ορίζεται η αρμόδια αρχή του άρθρου 174.
2. Όπου στην κείμενη νομοθεσία προβλέπεται ως κύ-
ρωση η αφαίρεση ή η ανάκληση της άδειας λειτουργίας 
ή της βεβαίωσης νόμιμης έναρξης λειτουργίας χώρου 
στάθμευσης αυτοκινήτου, από την έναρξη ισχύος του 
παρόντος Κεφαλαίου νοείται η προσωρινή ή οριστική δι-
ακοπή λειτουργίας του χώρου στάθμευσης αυτοκινήτων.
3. Κατά των αποφάσεων επιβολής κυρώσεων χωρεί 
ειδική διοικητική προσφυγή σύμφωνα με το άρθρο 227 του ν. 3852/2010 (Α’ 87).
Άρθρο 179
Εξουσιοδοτικές διατάξεις
1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και 
Μεταφορών, Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, καθορίζο-νται το περιεχόμενο και η διαδικασία της γνωστοποίη-
σης, τα δικαιολογητικά που τηρούνται στον χώρο άσκη-
σης της δραστηριότητας, ο τρόπος γνωστοποίησης των 
στοιχείων σε περίπτωση επικείμενης μεταβολής τους, οι 
αρχές στις οποίες κοινοποιούνται η γνωστοποίηση και οι 
μεταβολές της, προκειμένου να ασκήσουν τις ελεγκτικές 
τους αρμοδιότητες, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
2. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και 
Μεταφορών, Οικονομικών και Ανάπτυξης και Επενδύσε-
ων, καθορίζονται το ύψος του παραβόλου του άρθρου 
176, ο χρόνος και ο τρόπος καταβολής του, ο τρόπος 
μεταφοράς των πιστώσεων στα αρμόδια όργανα, καθώς 
και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
3. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και 
Μεταφορών και Ανάπτυξης και Επενδύσεων καθορίζο-
νται το εύρος του πλαισίου των επιβαλλόμενων κυρώσε-
ων του άρθρου 178, η κλιμάκωση και τα κριτήρια επιμέ-
τρησής τους εντός των ορίων της παρ. 1 του άρθρου 15, 
η διαδικασία επιβολής τους και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
Άρθρο 180
Μεταβατικές διατάξεις
1. Οι δραστηριότητες π ου υπάγονται εφεξής στο 
καθεστώς γνωστοποίησης και λειτουργούν με άδεια 
ίδρυσης και λειτουργίας ή βεβαίωση νόμιμης έναρξης 
λειτουργίας χώρου στάθμευσης αυτοκινήτων, στεγασμέ-
νου ή υπαίθριου, εξακολουθούν να διέπονται ως προς 
τη λειτουργία τους από τις διατάξεις βάσει των οποίων 
εκδόθηκε η σχετική άδεια ή βεβαίωση νόμιμης έναρξης 
λειτουργίας τους. Αν μεσολαβήσει μεταβολή στοιχείου, ο 
φορέας της δραστηριότητας υποχρεούται σε γνωστοποί-
ηση σύμφωνα με το άρθρο 175. Μετά από την υποβολή 
της γνωστοποίησης η λειτουργία του χώρου στάθμευσης 
αυτοκινήτων του άρθρου 173 διέπεται από τις διατάξεις 
του παρόντος Κεφαλαίου.
2. Μέχρι την έκδοση των κανονιστικών πράξεων του 
άρθρου 179 εξακολουθούν να ισχύουν το π.δ. 455/
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7212 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
1976 (Α’ 169) και η υπό στοιχεία οικ.81590/1446/Φ.4.2./ 
28.12.2015 κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών 
και Διοικητικής Ανασυγκρότησης, Οικονομικών και Υπο-
δομών, Μεταφορών και Δικτύων (Β’ 3002), ως προς την 
αδειοδότηση των δραστηριοτήτων του άρθρου 173 και 
για την αναγγελία λειτουργίας, απαιτείται πλέον των λοι-
πών δικαιολογητικών, η υποβολή στην αρμόδια αρχή 
βεβαίωσης καταχώρισης των πεδίων του Ψηφιακού Μη-
τρώου, σύμφωνα με την περ. α’ της παρ. 4 του άρθρου 3
της υπ’ αρ. oικ.59388/940/1.10.2020 απόφασης του Υφυ-
πουργού Υποδομών και Μεταφορών (Β’ 5407).»
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι’
ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ
ΠΛΥΝΤΗΡΙΩΝ - ΛΙΠΑΝΤΗΡΙΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ
Άρθρο 11
Απλούστευση πλαισίου λειτουργίας πλυντηρίων - λιπαντηρίων οχημάτων - Προσθήκη Κεφαλαίου ΚΖ’ στον ν. 4442/2016
Μετά από το άρθρο 180 του ν. 4442/2016 (Α’ 230) προ-
στίθεται Κεφάλαιο ΚΖ’ ως εξής:
«ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΖ’
ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣΠΛΥΝΤΗΡΙΩΝ - ΛΙΠΑΝΤΗΡΙΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ
Άρθρο 181
Πεδίο εφαρμογής
Στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος Κεφαλαίου εμπί-
πτουν τα, υπαίθρια ή στεγασμένα, πλυντήρια - λιπαντή-ρια οχημάτων με ενδεικτικό Κωδικό Αριθμό Δραστηρι-ότητας (Κ.Α.Δ.) 45.20.3.
Άρθρο 182
Αρμόδια αρχή
Αρμόδια αρχή για την εφαρμογή του παρόντος Κεφα-
λαίου είναι η Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών της 
οικείας περιφερειακής ενότητας.
Άρθρο 183
Γνωστοποίηση λειτουργίας
1. Η δραστηριότητα πλυντηρίου - λιπαντηρίου οχημά-
των υπάγεται στο καθεστώς γνωστοποίησης του άρθρου 5.
2. Πριν από την υποβολή της γνωστοποίησης, ο φορέ-
ας της δραστηριότητας υποχρεούται να συγκεντρώσει τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, τα οποία δεν συνυπο-
βάλλει με τη γνωστοποίηση, αλλά τα τηρεί μαζί με το 
αποδεικτικό υποβολής της γνωστοποίησης στον χώρο 
άσκησης της δραστηριότητάς του και τα καθιστά διαθέ-
σιμα για κάθε έλεγχο.
3. Η γνωστοποίηση υποβάλλεται αποκλειστικά μέσω 
του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος 
Άσκησης Δραστηριοτήτων κ αι Ελέγχων (Ο.Π.Σ.-Α.Δ.Ε.) 
του άρθρου 14. Μέχρι την ενεργοποίηση του Ο.Π.Σ.-
Α.Δ.Ε. κατά το μέρος που αφορά στη γνωστοποίηση 
των δραστηριοτήτων της παρ. 1, η γνωστοποίηση κα-
τατίθεται σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή είτε απευ-
θείας στην αρμόδια αρχή, είτε σε οποιοδήποτε Κέντρο 
Εξυπηρέτησης Πολιτών (Κ.Ε.Π.) που λειτουργεί ως Ενιαίο Κέντρο Εξυπηρέτησης (Ε.Κ.Ε.) σύμφωνα με το άρθρο 7 
του ν. 3844/2010 (Α’ 63).
4. Η αρμόδια αρχή παραλαμβάνει τη γνωστοποίηση, 
η οποία υποβάλλεται από τον φορέα της δραστηριό-
τητας με ευθύνη του για τα περιλαμβανόμενα σ’ αυτήν στοιχεία, και εκδίδει αποδεικτικό υποβολής. Μετά από 
την υποβολή της γνωστοποίησης ο φορέας μπορεί να 
ξεκινήσει τη λειτουργία της δραστηριότητάς του.
5. Αν πρόκειται να μεταβληθούν για οποιονδήποτε 
λόγο τα στοιχεία της γνωστοποίησης, ο φορέας της 
δραστηριότητας υποχρεούται σε προηγούμενη γνωστο-
ποίηση της επιδιωκόμενης μεταβολής. Σε περίπτωση 
αλλαγής του φορέα της δραστηριότητας εφαρμόζεται 
το άρθρο 9.
6. Η αρμόδια αρχή υποχρεούτ αι να κοινοποιεί αμελλητί 
τη γνωστοποίηση και τη μεταβολή της στις λοιπές ελε-
γκτικές αρχές, που προσδιορίζονται με την απόφαση της 
παρ. 1 του άρθρου 187, προκειμένου αυτές να λάβουν 
γνώση για την έναρξη λειτουργίας, στο πλαίσιο άσκησης 
των ελεγκτικών τους αρμοδιοτήτων.
7. Μετά από την έκδοση όλων των προβλεπόμενων 
στο παρόν Κεφάλαιο κανονιστικών πράξεων, όπου 
γίνεται αναφορά σε άδεια ίδρυσης και λειτουργίας ή 
βεβαίωση νόμιμης έναρξης λειτουργίας στεγασμένου 
πλυντηρίου - λιπαντηρίου αυτοκινήτων, νοείται η γνω-στοποίηση του παρόντος Κεφαλαίου.
Άρθρο 184
Παράβολο
Για την υποβολή της γνωστοποίησης λειτουργίας πλυ-
ντηρίου - λιπαντηρίου οχημάτων απαιτείται η προηγού-
μενη καταβολή του παραβόλου του άρθρου 11, όπως 
εξειδικεύεται με την απόφαση της παρ. 2 του άρθρου 187.
Άρθρο 185Έλεγχοι
Κατά τη λειτουργία της δραστηριότητας, η αρμόδια 
αρχή του άρθρου 182 και οι λοιπές ελεγκτικές αρχές 
δύνανται να διενεργούν ελέγχους, με σκοπό την παρα-
κολούθηση της συμμόρφωσης των φορέων των δρα-
στηριοτήτων με τις απαιτήσεις του παρόντος Κεφαλαίου. 
Κατά τη διενέργεια των ελέγχων εφαρμόζονται τα άρθρα 
127 έως και 157 του ν. 4512/2018 (Α’ 5).
Άρθρο 186
Παραβάσεις -Κυρώσεις
1. Σε περίπτωση παραβάσεων ως προς την υποβολή 
γνωστοποίησης, επιβάλλονται οι κυρώσεις της παρ. 1 
του άρθρου 15 σε βάρος του φορέα της δραστηριό-
τητας. Αρμόδιο όργανο για την επιβολή των ανωτέρω 
κυρώσεων ορίζεται η αρμόδια αρχή του άρθρου 182.
2. Από την έναρξη ισχύος του παρόντος Κεφαλαίου, 
όπου στην κείμενη νομοθεσία προβλέπεται ως κύρωση 
η αφαίρεση ή η ανάκληση της άδειας ίδρυσης και λει-
τουργίας ή της βεβαίωσης νόμιμης έναρξης λειτουργίας 
στεγασμένου πλυντηρίου - λιπαντηρίου οχημάτων, νο-
είται η προσωρινή ή οριστική διακοπή λειτουργίας του πλυντηρίου - λιπαντηρίου οχημάτων.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7213 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
3. Κατά των αποφάσεων επιβολής κυρώσεων χωρεί 
ειδική διοικητική προσφυγή σύμφωνα με το άρθρο 227 
του ν. 3852/2010 (Α’ 87).
Άρθρο 187
Εξουσιοδοτικές διατάξεις
1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και 
Μεταφορών, Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Περιβάλ-
λοντος και Ενέργειας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, 
καθορίζονται το περιεχόμενο και η διαδικασία της γνω-
στοποίησης, τα δικαιολογητικά που τηρούνται στον 
χώρο άσκησης της δραστηριότητας, ο τρόπος γνω-
στοποίησης των στοιχείων σε περίπτωση επικείμενης μεταβολής τους, οι αρχές στις οποίες κοινοποιούνται 
η γνωστοποίηση και οι μεταβολές της, προκειμένου να 
ασκήσουν τις ελεγκτικές τους αρμοδιότητες, καθώς και 
κάθε άλλο σχετικό θέμα.
2. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και Με-
ταφορών, Οικονομικών και Ανάπτυξης και Επενδύσεων, 
καθορίζονται το ύψος του παραβόλου του άρθρου 184,ο χρόνος και ο τρόπος καταβολής του, ο τρόπος μετα-φοράς των πιστώσεων στα αρμόδια όργανα, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
3. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και 
Μεταφορών και Ανάπτυξης και Επενδύσεων, καθορίζο-
νται το εύρος του πλαισίου των επιβαλλόμενων κυρώσε-
ων του άρθρου 186, η κλιμάκωση και τα κριτήρια επιμέ-
τρησής τους εντός των ορίων της παρ. 1 του άρθρου 15, 
η διαδικασία επιβολής τους και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
Άρθρο 188Μεταβατικές διατάξεις
1. Οι δραστηριότητες π ου υπάγονται εφεξής στο 
καθεστώς γνωστοποίησης και λειτουργούν με άδεια 
λειτουργίας ή βεβαίωση νόμιμης έναρξης λειτουργίας 
πλυντηρίου - λιπαντηρίου αυτοκινήτων, εξακολουθούν 
να διέπονται ως προς τη λειτουργία τους από τις δι-
ατάξεις βάσει των οποίων εκδόθηκε η σχετική άδεια 
ή η βεβαίωση νόμιμης έναρξης λειτουργίας τους. Αν 
μεσολαβήσει μεταβολή στοιχείου, ο φορέας της δρα-
στηριότητας υποχρεούτ αι σε γνωστοποίηση σύμφωνα 
με το άρθρο 183. Μετά από την υποβολή της γνωστο-
ποίησης η λειτουργία του πλυντηρίου - λιπαντηρίου 
οχημάτων του άρθρου 181 διέπεται από τις διατάξεις 
του παρόντος Κεφαλαίου.
2. Μέχρι την έκδοση των κανονιστικών πράξεων του 
άρθρου 187 εξακολουθούν να ισχύουν το π.δ. 455/1976 (Α’  169) και η υπό στοιχεία οικ.81590/1446/
Φ.4.2./28.12.2015 κοινή απόφαση των Υπουργών Εσω-
τερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης, Οικονομι-
κών και Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων (Β’ 3002), 
ως προς την αδειοδότηση των δραστηριοτήτων του άρ-
θρου 181, και, για την αναγγελία λειτουργίας, απαιτείται 
πλέον των λοιπών δικαιολογητικών, η υποβολή στην 
αρμόδια αρχή βεβαίωσης καταχώρισης των πεδίων του 
Ψηφιακού Μητρώου, σύμφωνα με την περ. α’ της παρ. 4 
του άρθρου 3 της υπ’ αρ. oικ.59388/940/1.10.2020 από-
φασης του Υφυπουργού Υποδομών και Μεταφορών 
(Β’ 5407).».ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΑ’
ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣΣΤΑΘΜΟΥ ΥΠΕΡΑΣΤΙΚΩΝ ΛΕΩΦΟΡΕΙΩΝ
Άρθρο 12
Απλούστευση πλαισίου λειτουργίας σταθμού υπεραστικών λεωφορείων -Προσθήκη Κεφαλαίου ΚH’ στον ν. 4442/2016
Μετά από το άρθρο 188 του ν. 4442/2016 (Α’ 230) προ-
στίθεται Κεφάλαιο ΚH’ ως εξής:
«ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚH’
ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣΣΤΑΘΜΟΥ ΥΠΕΡΑΣΤΙΚΩΝ ΛΕΩΦΟΡΕΙΩΝ
Άρθρο 189
Πεδίο εφαρμογής
Στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος Κεφαλαίου εμπί-
πτουν οι σταθμοί υπεραστικών λεωφορείων με ενδει-
κτικό Κωδικό Αριθμό Δραστηριότητας (Κ.Α.Δ.) 52.21.21.
Άρθρο 190
Αρμόδια αρχή
Αρμόδια αρχή για την εφαρμογή του παρόντος Κεφα-
λαίου είναι η Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών της 
οικείας περιφερειακής ενότητας.
Άρθρο 191
Γνωστοποίηση λειτουργίας
1. Οι σταθμοί υπεραστικών λεωφορείων υπάγονται 
στο καθεστώς γνωστοποίησης του άρθρου 5.
2. Πριν από την υποβολή της γνωστοποίησης, ο φο-
ρέας της δραστηριότητας υπ οχρεούται να έχει συγκε-
ντρώσει τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, τα οποία δεν 
συνυποβάλλει με τη γνωστοποίηση, αλλά τα τηρεί μαζί 
με το αποδεικτικό υποβολής της γνωστοποίησης στον χώρο άσκησης της δραστηριότητάς του και τα καθιστά 
διαθέσιμα για κάθε έλεγχο.
3. Η γνωστοποίηση υποβάλλεται αποκλειστικά μέσω 
του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος 
Άσκησης Δραστηριοτήτων κ αι Ελέγχων (Ο.Π.Σ.-Α.Δ.Ε.) 
του άρθρου 14. Μέχρι την ενεργοποίηση του Ο.Π.Σ.-
Α.Δ.Ε. κατά το μέρος που αφορά στη γνωστοποίηση 
των δραστηριοτήτων της παρ. 1, η γνωστοποίηση κα-
τατίθεται σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή είτε απευ-
θείας στην αρμόδια αρχή, είτε σε οποιοδήποτε Κέντρο 
Εξυπηρέτησης Πολιτών (Κ.Ε.Π.) που λειτουργεί ως Ενιαίο 
Κέντρο Εξυπηρέτησης (Ε.Κ.Ε.), σύμφωνα με το άρθρο 7 του ν. 3844/2010 (Α’ 63).
4. Η αρμόδια αρχή παραλαμβάνει σε κάθε περίπτωση τη 
γνωστοποίηση, η οποία υποβάλλεται από τον φορέα της δραστηριότητας με ευθύνη του για τα περιλαμβανόμενα 
σ’ αυτήν στοιχεία, και εκδίδει αποδεικτικό υποβολής. Μετά 
από την υποβολή της γνωστοποίησης ο φορέας μπορεί να 
ξεκινήσει τη λειτουργία της δραστηριότητάς του.
5. Αν πρόκειται να μεταβληθούν για οποιονδήποτε 
λόγο τα στοιχεία της γνωστοποίησης, ο φορέας της 
δραστηριότητας υποχρεούται σε προηγούμενη γνωστο-
ποίηση της επιδιωκόμενης μεταβολής. Σε περίπτωση 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7214 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
αλλαγής του φορέα της δραστηριότητας εφαρμόζεται 
το άρθρο 9.
6. Η αρμόδια αρχή υποχρεούτ αι να κοινοποιεί αμελλητί 
τη γνωστοποίηση και τη μεταβολή της στις λοιπές ελε-
γκτικές αρχές, που προσδιορίζονται με την απόφαση της 
παρ. 1 του άρθρου 195, προκειμένου αυτές να λάβουν 
γνώση για την έναρξη λειτουργίας, στο πλαίσιο άσκησης 
των ελεγκτικών τους αρμοδιοτήτων.
7. Μετά από την έκδοση όλων των προβλεπόμενων 
στο παρόν Κεφάλαιο κανονιστικών πράξεων, όπου 
γίνεται αναφορά σε άδεια ίδρυσης και λειτουργίας ή 
βεβαίωση νόμιμης έναρξης λειτουργίας στεγασμένου 
πλυντηρίου - λιπαντηρίου αυτοκινήτων, νοείται η γνω-στοποίηση του παρόντος Κεφαλαίου.
Άρθρο 192
Παράβολο
Για την υποβολή της γνωστοποίησης λειτουργίας 
σταθμού υπεραστικών λεωφορείων απαιτείται η προ-
ηγούμενη καταβολή του παραβόλου του άρθρου 11, 
όπως εξειδικεύεται με την απόφαση της παρ. 2 του άρ-θρου 195.
Άρθρο 193
Έλεγχοι
Κατά τη λειτουργία της δραστηριότητας, η αρμόδια 
αρχή του άρθρου 190 και οι λοιπές ελεγκτικές αρχές 
δύνανται να διενεργούν ελέγχους, με σκοπό την παρα-
κολούθηση της συμμόρφωσης των φορέων των δρα-
στηριοτήτων με τις απαιτήσεις του παρόντος Κεφαλαίου. 
Κατά τη διενέργεια των ελέγχων εφαρμόζονται τα άρθρα 
127 έως και 157 του ν. 4512/2018 (Α’ 5).
Άρθρο 194
Παραβάσεις - Κυρώσεις
1. Σε περίπτωση παραβάσεων ως προς την υποβολή 
γνωστοποίησης επιβάλλονται οι κυρώσεις της παρ. 1 του 
άρθρου 15 σε βάρος του φορέα της δραστηριότητας. 
Αρμόδιο όργανο για την επιβολή των ανωτέρω κυρώ-
σεων ορίζεται η αρμόδια αρχή του άρθρου 190.
2. Από την έναρξη ισχύος του παρόντος Κεφαλαίου, 
όπου στην κείμενη νομοθεσία προβλέπεται ως κύρωση η 
αφαίρεση ή ανάκληση της άδειας λειτουργίας ή της βεβαί-
ωσης νόμιμης έναρξης λειτουργίας σταθμού υπεραστικών 
λεωφορείων, νοείται η προσωρινή ή οριστική διακοπή 
λειτουργίας του σταθμού υπεραστικών λεωφορείων.
3. Κατά των αποφάσεων επιβολής κυρώσεων χωρεί 
ειδική διοικητική προσφυγή, σύμφωνα με το άρθρο 227 
του ν. 3852/2010 (Α’ 87).
Άρθρο 195
Εξουσιοδοτικές διατάξεις
1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και 
Μεταφορών, Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, καθορίζο-νται το περιεχόμενο και η διαδικασία της γνωστοποίη-
σης, τα δικαιολογητικά που τηρούνται στον χώρο άσκη-
σης της δραστηριότητας, ο τρόπος γνωστοποίησης των 
στοιχείων σε περίπτωση επικείμενης μεταβολής τους, οι 
αρχές στις οποίες κοινοποιούνται η γνωστοποίηση και οι 
μεταβολές της, προκειμένου να ασκήσουν τις ελεγκτικές 
τους αρμοδιότητες, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα.2. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και 
Μεταφορών, Οικονομικών και Ανάπτυξης και Επενδύσε-
ων, καθορίζονται το ύψος του παραβόλου του άρθρου 
192, ο χρόνος και ο τρόπος καταβολής του, ο τρόπος 
μεταφοράς των πιστώσεων στα αρμόδια όργανα, καθώς 
και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
3. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και 
Μεταφορών και Ανάπτυξης και Επενδύσεων καθορίζο-
νται το εύρος του πλαισίου των επιβαλλόμενων κυρώσε-
ων του άρθρου 194, η κλιμάκωση και τα κριτήρια επιμέ-
τρησής τους εντός των ορίων της παρ. 1 του άρθρου 15, 
η διαδικασία επιβολής τους και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
Άρθρο 196
Μεταβατικές διατάξεις
1. Οι δραστηριότητες που υπάγονται εφεξής στο καθε-
στώς γνωστοποίησης και λειτουργούν με άδεια λειτουρ-
γίας ή βεβαίωση νόμιμης έναρξης λειτουργίας σταθμού 
υπεραστικών λεωφορείων, εξακολουθούν να διέπονται 
ως προς τη λειτουργία τους από τις διατάξεις βάσει των οποίων εκδόθηκε η σχετική άδεια ή βεβαίωση νόμιμης 
έναρξης λειτουργίας. Αν μεσολαβήσει μεταβολή στοι-
χείου, ο φορέας της δραστη ριότητας υποχρεούται σε 
γνωστοποίηση σύμφωνα με το άρθρο 191. Μετά από 
την υποβολή της γνωστοποίησης η λειτουργία σταθμού 
υπεραστικών λεωφορείων του άρθρου 189 διέπεται από 
τις διατάξεις του παρόντος Κεφαλαίου.
2. Μέχρι την έκδοση των κανονιστικών πράξεων 
του άρθρου 195 εξακολουθούν να ισχύουν το π.δ. 79/
2004 (Α’  62) και η υπό στοιχεία οικ.81590/1446/
Φ.4.2./28.12.2015 κοινή απόφαση των Υπουργών Εσω-
τερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης, Οικονομι-
κών και Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων (Β’ 3002), 
ως προς την αδειοδότηση των δραστηριοτήτων του άρ-
θρου 189, και, για την αναγγελία λειτουργίας, απαιτείται 
πλέον των λοιπών δικαιολογητικών, η υποβολή στην 
αρμόδια αρχή βεβαίωσης καταχώρισης των πεδίων του 
Ψηφιακού Μητρώου, σύμφωνα με την περ. α’ της παρ. 4 
του άρθρου 3 της υπ’ αρ. oικ.59388/940/1.10.2020 από-
φασης του Υφυπουργού Υποδομών και Μεταφορών 
(Β’ 5407).».
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΒ’
ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣΧΩΡΩΝ ΣΤΑΘΜΕΥΣΗΣ ΒΑΡΕΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ
Άρθρο 13
Απλούστευση πλαισίου λειτουργίας χώρων
στάθμευσης βαρέων οχημάτων - Προσθήκη
Κεφαλαίου ΚΘ’ στον ν. 4442/2016
Μετά από το άρθρο 196 του ν. 4442/2016 (Α’ 230) προ-
στίθεται Κεφάλαιο ΚΘ’ ως εξής:
«ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΘ’
ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣΧΩΡΩΝ ΣΤΑΘΜΕΥΣΗΣ ΒΑΡΕΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ
Άρθρο 197
Πεδίο εφαρμογής
Στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος Κεφαλαίου 
εμπίπτουν οι χώροι στάθμευσης βαρέων οχημάτων 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7215 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
με ενδεικτικό Κωδικό Αριθμό Δραστηριότητας (Κ.Α.Δ.) 
52.21.24.04, οι οποίοι διαθέτουν την κατάλληλη υποδο-
μή, καθώς και τις αναγκαίες βοηθητικές και συμπληρω-ματικές εγκαταστάσεις για τη στάθμευση αυτών.
Άρθρο 198
Ορισμός
Ως βαρέα οχήματα νοούνται τα οχήματα των κατηγορι-
ών Μ2, Μ3, Ν, Ν1, Ν2, Ν3, Ο, Ο1, Ο2, Ο3 και Ο4 σύμφωνα με 
το Παράρτημα ΙΙ της υπ’ αρ. 29949/1841/28.9.2009 κοινής 
απόφασης των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών, 
Ανάπτυξης και Μεταφορών και Επικοινωνιών (Β’ 2112). 
Σε αυτά περιλαμβάνονται οι διάφοροι τύποι λεωφορεί-
ων, φορτηγών, ρυμουλκούμενων, ημιρυμουλκούμενων, 
βυτιοφόρων, αρθρωτών οχημάτων και τύπου συρμού, 
μηχανοκίνητων και ρυμουλκούμενων τροχόσπιτων.
Στο παρόν Κεφάλαιο δεν εμπίπτουν οι σταθμοί υπερα-
στικών λεωφορείων του Κεφαλαίου ΚΗ’ και οι σταθμοί 
φορτηγών αυτοκινήτων για φορτοεκφόρτωση εμπορευ-
μάτων του άρθρου 9 του π.δ. 79/2004 (Α’ 62).
Άρθρο 199
Αρμόδια αρχή
Αρμόδια αρχή για την εφαρμογή του παρόντος Κεφα-
λαίου είναι η Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών της 
οικείας περιφερειακής ενότητας.
Άρθρο 200
Γνωστοποίηση λειτουργίας χώρουστάθμευσης βαρέων οχημάτων
1. Οι χώροι στάθμευσης βαρέων οχημάτων υπάγονται 
στο καθεστώς γνωστοποίησης του άρθρου 5.
2. Πριν από την υποβολή της γνωστοποίησης, ο φο-
ρέας της δραστηριότητας υπ οχρεούται να έχει συγκε-
ντρώσει τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, τα οποία δεν 
συνυποβάλλει με τη γνωστοποίηση, αλλά τα τηρεί μαζί 
με το αποδεικτικό υποβολής της γνωστοποίησης στον χώρο άσκησης της δραστηριότητάς του και τα καθιστά διαθέσιμα για κάθε έλεγχο.
3. Η γνωστοποίηση υποβάλλεται αποκλειστικά μέσω 
του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος 
Άσκησης Δραστηριοτήτων κ αι Ελέγχων (Ο.Π.Σ.-Α.Δ.Ε.) 
του άρθρου 14. Μέχρι την ενεργοποίηση του Ο.Π.Σ.-
Α.Δ.Ε., κατά το μέρος που αφορά στη γνωστοποίηση 
των δραστηριοτήτων της παρ. 1, η γνωστοποίηση κα-
τατίθεται σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή είτε απευ-
θείας στην αρμόδια αρχή, είτε σε οποιοδήποτε Κέντρο 
Εξυπηρέτησης Πολιτών (Κ.Ε.Π.) που λειτουργεί ως Ενιαίο 
Κέντρο Εξυπηρέτησης (Ε.Κ.Ε.) σύμφωνα με το άρθρο 7 
του ν. 3844/2010 (Α’ 63).
4. Η αρμόδια αρχή παραλαμβάνει σε κάθε περίπτωση 
τη γνωστοποίηση, η οποία υποβάλλεται από τον φορέα 
της δραστηριότητας με ευθύνη του για τα περιλαμβα-
νόμενα σ’ αυτήν στοιχεία, και εκδίδει αποδεικτικό υπο-
βολής. Μετά από την υποβολή της γνωστοποίησης ο 
φορέας μπορεί να ξεκινήσει τη λειτουργία της δραστη-
ριότητάς του.
5. Αν πρόκειται να μεταβληθούν για οποιονδήποτε 
λόγο τα στοιχεία της γνωστοποίησης, ο φορέας της δραστηριότητας υποχρεούται σε προηγούμενη γνωστο-
ποίηση της επιδιωκόμενης μεταβολής. Σε περίπτωση 
αλλαγής του φορέα της δραστηριότητας εφαρμόζεται 
το άρθρο 9.
6. Η αρμόδια αρχή υποχρεούται να κοινοποιεί αμελ-
λητί τη γνωστοποίηση και τη μεταβολή της στις λοιπές 
ελεγκτικές αρχές, που προσδιορίζονται με την απόφαση 
της παρ. 1 του άρθρου 204, προκειμένου αυτές να λά-
βουν γνώση για την έναρξη λειτουργίας και να ασκούν τις ελεγκτικές τους αρμοδιότητες.
7. Μετά από την έκδοση όλων των προβλεπόμενων 
στο παρόν Κεφάλαιο κανονιστικών πράξεων όπου γίνε-ται αναφορά σε βεβαίωση νόμιμης λειτουργίας χώρου 
στάθμευσης βαρέων οχημάτων νοείται η γνωστοποίηση 
λειτουργίας του παρόντος Κεφαλαίου.
Άρθρο 201
Παράβολο
Για την υποβολή της γνωστοποίησης λειτουργίας χώ-
ρου στάθμευσης βαρέων οχημάτων απαιτείται η προ-
ηγούμενη καταβολή του παραβόλου του άρθρου 11,
όπως εξειδικεύεται με την απόφαση της παρ. 2 του άρ-
θρου 204.
Άρθρο 202
Έλεγχοι
Κατά τη λειτουργία της δραστηριότητας, η αρμόδια 
αρχή του άρθρου 199 και οι λοιπές ελεγκτικές αρχές 
δύνανται να διενεργούν ελέγχους, με σκοπό την παρα-
κολούθηση της συμμόρφωσης των φορέων των δρα-
στηριοτήτων με τις απαιτήσεις του παρόντος Κεφαλαίου. 
Κατά τη διενέργεια των ελέγχων εφαρμόζονται τα άρθρα 
127 έως και 157 του ν. 4512/2018 (Α’ 5).
Άρθρο 203
Παραβάσεις - Κυρώσεις
1. Σε περίπτωση παραβάσεων ως προς την υποβο-
λή της γνωστοποίησης, επιβάλλονται οι κυρώσεις της 
παρ. 1 του άρθρου 15 σε βάρος του φορέα της δραστη-
ριότητας. Αρμόδιο όργανο για την επιβολή των ανωτέρω 
κυρώσεων ορίζεται η αρμόδια αρχή του άρθρου 199.
2. Από την έναρξη ισχύος του παρόντος Κεφαλαίου, 
όπου στην κείμενη νομοθεσία προβλέπεται ως κύρωση η 
αφαίρεση της άδειας λειτουργίας ή της βεβαίωσης νόμι-
μης λειτουργίας χώρου στάθμευσης βαρέων οχημάτων, 
νοείται η προσωρινή ή οριστική διακοπή λειτουργίας του 
χώρου στάθμευσης βαρέων οχημάτων.
3. Κατά των αποφάσεων επιβολής κυρώσεων χωρεί 
ειδική διοικητική προσφυγή, σύμφωνα με το άρθρο 227 
του ν. 3852/2010 (Α’ 87).
Άρθρο 204
Εξουσιοδοτικές διατάξεις
1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και 
Μεταφορών, Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, καθορίζο-νται το περιεχόμενο και η διαδικασία της γνωστοποίη-
σης, τα δικαιολογητικά που τηρούνται στον χώρο άσκη-
σης της δραστηριότητας, ο τρόπος γνωστοποίησης των 
στοιχείων σε περίπτωση επικείμενης μεταβολής τους, οι 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7216 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
αρχές στις οποίες κοινοποιούνται η γνωστοποίηση και οι 
μεταβολές της, προκειμένου να ασκήσουν τις ελεγκτικές 
τους αρμοδιότητες, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
2. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και 
Μεταφορών, Οικονομικών και Ανάπτυξης και Επενδύσε-
ων, καθορίζονται το ύψος του παραβόλου του άρθρου 
201, ο χρόνος και ο τρόπος καταβολής του, ο τρόπος 
μεταφοράς των πιστώσεων στα αρμόδια όργανα, καθώς 
και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
3. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και 
Μεταφορών και Ανάπτυξης και Επενδύσεων, καθορίζο-
νται το εύρος του πλαισίου των επιβαλλόμενων κυρώσε-
ων του άρθρου 203, η κλιμάκωση και τα κριτήρια επιμέ-
τρησής τους εντός των ορίων της παρ. 1 του άρθρου 15, 
η διαδικασία επιβολής τους και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
Άρθρο 205
Μεταβατικές διατάξεις
1. Οι χώροι στάθμευσης βαρέων οχημάτων που υπάγο-
νται εφεξής στο καθεστώς γνωστοποίησης και λειτουρ-
γούν με βεβαίωση νόμιμης λειτουργίας χώρου στάθμευ-
σης βαρέων οχημάτων, εξακολουθούν να διέπονται ως 
προς τη λειτουργία τους από τις διατάξεις βάσει των οποί-
ων εκδόθηκε η σχετική βεβαίωση. Αν μεσολαβήσει μετα-
βολή στοιχείου, ο φορέας της δραστηριότητας υποχρε-
ούται σε γνωστοποίηση σύμφωνα με το άρθρο 200. Μετά 
από την υποβολή της γνωστοποίησης η λειτουργία του 
χώρου στάθμευσης βαρέων οχημάτων του άρθρου 197
διέπεται από τις διατάξεις του παρόντος Κεφαλαίου.
2. Μέχρι την έκδοση των κανονιστικών πράξε-
ων του άρθρου 204, εξακολουθεί να ισχύει η υπ’ αρ. οικ.44662/454/31.5.2019 απόφαση του Υπουργού 
Υποδομών και Μεταφορών (Β’ 2192) ως προς την αδει-
οδότηση των δραστηριοτήτων του άρθρου 197, και, για 
την αναγγελία λειτουργίας, απαιτείται πλέον των λοιπών 
δικαιολογητικών, η υποβολή στην αρμόδια αρχή βεβαί-
ωσης καταχώρισης των πεδίων του Ψηφιακού Μητρώου, 
σύμφωνα με την περ. α της παρ. 4 του άρθρου 3 της υπ’ αρ. oικ.59388/940/1.10.2020 απόφασης του Υφυπουρ-γού Υποδομών και Μεταφορών (Β’ 5407).»
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΓ’
ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΑΔΕΙΟΔΟΤΗΣΗΣ
Άρθρο 14
Παράταση προθεσμίας - Τροποποίηση της παρ. 2 του άρθρου 16 του ν. 4442/2016
Η προθεσμία της παρ. 2 του άρθρου 16 του ν. 4442/2016 
(Α’ 230), παρατείνεται από τη λήξη της (31.12.2020), μέχρι 
την 31η.12.2022, η παρ. 2 βελτιώνεται νομοτεχνικά και διαμορφώνεται ως εξής:
«2. Τα προεδρικά διατάγματα και οι υπουργικές απο-
φάσεις που προβλέπονται στα άρθρα 5 και 7 περί υπα-
γωγής των οικονομικών δραστηριοτήτων που εμπίπτουν 
σε καθεστώς γνωστοποίησης ή έγκρισης του παρόντος, 
εκδίδονται έως τις 31.12.2022. Μετά την άπρακτη πα-
ρέλευση της άνω ημερομηνίας, κάθε οικονομική δρα-
στηριότητα, εξαιρουμένων όσων ασκούνται ελεύθερα, 
θεωρείται ότι εμπίπτει στο καθεστώς γνωστοποίησης. Σε αυτήν την περίπτωση ο φορέας της οικονομικής 
δραστηριότητας γνωστοπ οιεί στις αρμόδιες αρχές της 
παρ. 1 του άρθρου 13 ότι προτίθεται να κάνει έναρξη της 
οικονομικής του δραστηριότητας, υποβάλλοντας συγ-
χρόνως υπεύθυνη δήλωση ότι πληροί τις προϋποθέσεις 
νόμιμης λειτουργίας σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις 
και ότι κατέχει τα απαραίτητα πιστοποιητικά ασφαλούς λειτουργίας. Η αρμόδια αρχή μπορεί να ασκήσει έλεγχο 
της σύννομης λειτουργίας της δραστηριότητας σύμφω-
να με το άρθρο 12.»
Άρθρο 15
Ορισμός αρμόδιας υπηρεσίαςεποπτείας για τα καταστήματαυγειονομικού ενδιαφέροντοςκαι τις ψυχαγωγικές δραστηριότητες
Ως αρμόδια υπηρεσία για την παρακολούθηση της 
ορθής εφαρμογής του Κεφαλαίου Ζ’ «ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗ 
ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙ-
ΚΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ, ΘΕΑΤΡΩΝ ΚΑΙ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑ-
ΦΩΝ» και του Κεφαλαίου ΙΘ’ «ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΣΚΗΣΗΣ ΨΥ-
ΧΑΓΩΓΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΛΟΥΝΑ ΠΑΡΚ, ΤΣΙΡΚΩΝ 
ΚΑΙ ΠΑΓΟΔΡΟΜΙΩΝ» του ν. 4442/2016 (Α’ 230), καθώς και 
των κατ’ εξουσιοδότηση αυτών εκδοθεισών κανονιστι-
κών πράξεων, ορίζεται η Γενική Γ ραμματεία Εμπορίου 
και Προστασίας Καταναλωτή του Υπουργείου Ανάπτυ-
ξης και Επενδύσεων, η οποία μεριμνά για την παροχή 
διευκρινίσεων και οδηγιών προς τους δήμους και τις 
λοιπές αρμόδιες αρχές για την ομοιόμορφη ερμηνεία 
των σχετικών διατάξεων. Με απόφαση του Υπουργού 
Ανάπτυξης και Επενδύσεων ορίζεται η αρμόδια Διεύ-
θυνση της Γενικής Γ ραμματείας Εμπορίου και Προστα-
σίας Καταναλωτή, η οποία ασκεί την αρμοδιότητα του 
προηγούμενου εδαφίου.
Άρθρο 16
Συμπλήρωση Παραρτήματος του ν. 4442/2016
1. Στην Ομάδα 11 του Παραρτήματος του ν. 4442/2016 
(Α’ 230), πριν τον Κωδικό Αριθμό Δραστηριότητας (Κ.Α.Δ.) 
82.30, προστίθεται νέος Κ.Α.Δ. και η Ομάδα 11 του Πα-ραρτήματος διαμορφώνεται ως εξής:
ΟΜΑΔΑ 11η: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣ-
ΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
77.21 Ενοικίαση και εκμίσθωση ειδών αναψυχής και 
αθλητικών ειδών
8230 Οργάνωση συνεδρίων και εμπορικών 
εκθέσεων
82.92 Δραστηριότητες συσκευασίας
2. Στην Ομάδα 13 του Παραρτήματος του ν. 4442/2016, 
μετά τον Κ.Α.Δ. 87.90 προστίθεται νέος Κ.Α.Δ. και η Ομά-
δα 13 του Παραρτήματος διαμορφώνεται ως εξής:
«ΟΜΑΔΑ 13η: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΜΕ ΤΗΝ 
ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΥΓEIA ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΜΕΡΙΜΝΑ
86.10 Νοσοκομειακές δραστηριότητες
86.21 Δραστηριότητες άσκησης γενικών ιατρικών 
επαγγελμάτων
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7217 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
86.22 Δραστηριότητες άσκησης ειδικών 
ιατρικών επαγγελμάτων
86.23 Δραστηριότητας άσκησης οδοντιατρικών 
επαγγελμάτων
86.90 Άλλες δραστηριότητας ανθρώπινης 
υγείας
87.10 Δραστηριότητες νοσοκομειακής 
φροντίδας με παροχή καταλύματος
87.20 Δραστηριότητες φροντίδας με παροχή 
καταλύματος νια άτομα με νοητική υστέ-ρηση, ψυχικές διαταραχές και χρήση ουσιών
87.30 Δραστηριότητες φροντίδας με παροχή 
καταλύματος για ηλικιωμένους και ά τομα με αναπηρία
87.90 Άλλες δραστηριότητες φροντίδας με 
παροχή καταλύματος
88.10 Δραστηριότητες κοινωνικής μέριμνας 
χωρίς παροχή καταλύματος για ηλικιωμέ-νους και άτομα με αναπηρία
88.91 Δραστηριότητες βρεφονηπιακών και 
παιδικών σταθμών
88.99 Άλλες δραστηριότητες κοινωνικής 
μέριμνας χωρίς παροχή καταλύματος π.δ.κ.α.
3. Το υφιστάμενο Παράρτημα του ν. 4442/2016 αριθ-
μείται ως Παράρτημα Ι.
Άρθρο 17
Έναρξη ισχύος του ν. 4442/2016 - Προσθήκη
Παραρτήματος ΙΙ στον ν. 4442/2016
1. Προσαρτάται στον ν. 4442/2016 (Α’ 230) και αποτελεί 
αναπόσπαστο τμήμα αυτού, Παράρτημα ΙΙ, το οποίο κα-
θορίζει την έναρξη ισχύος των διατάξεων του ανωτέρω νόμου, ως εξής:
«ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ
Έναρξη ισχύος του ν. 4442/2016
Οι διατάξεις του ν. 4442/2016 τίθενται σε ισχύ ως εξής, 
εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στις επιμέρους διατάξεις:
1. Τα άρθρα 1 έως 56 στις 7.12.2016, ημερομηνία δη-
μοσίευσης του ν. 4442/2016,
2. τα άρθρα 57 έως 76 στις 17.1.2018, ημερομηνία δη-
μοσίευσης του ν. 4512/2018 (Α’ 5),
3. τα άρθρα 77 έως 83 στις 14.6.2018, ημερομηνία δη-
μοσίευσης του ν. 4549/2018 (Α’ 105),
4. τα άρθρα 84 έως 108 στις 29.7.2020, ημερομηνία 
δημοσίευσης του ν. 4711/2020 (Α’ 145),
5. τα άρθρα 109 έως 205 από τη δημοσίευση του πα-
ρόντος».
2. Το άρθρο 109 του ν. 4442/2016, όπως ισχύει προ της 
δημοσίευσης του παρόντος, καταργείται.ΜΕΡΟΣ Β’
ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’
ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΔΕΙΟΔΟΤΗΣΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ
Άρθρο 18
Διαδικασία καταχώρισης στο Μητρώο Τουριστικών Επιχειρήσεων του Υπουργείου 
Τουρισμού - Τροποποίηση της παρ. 4του άρθρου 2 του ν. 4276/2014
Το τρίτο εδάφιο της παρ. 4 του άρθρου 2 του ν. 4276/ 
2014 (Α’ 155), περί της διαδικασίας καταχώρισης στο 
Μητρώο Τουριστικών Επιχειρήσεων του Υπουργείου 
Τουρισμού, αντικαθίσταται και η παρ. 4 διαμορφώνεται ως εξής:
«4. Η αρμόδια υπηρεσία τουρισμού τηρεί μητρώο των 
τουριστικών επιχειρήσεων του άρθρου 1 με αύξοντα 
αριθμό, ο οποίος αναγράφεται στο Ειδικό Σήμα Λει-
τουργίας (Ε.Σ.Λ.) για τα τουριστικά καταλύματα και τις 
εγκαταστάσεις ειδικής τουριστικής υποδομής ή στη Βε-
βαίωση Συνδρομής Νόμιμων Προϋποθέσεων (Β.Σ.Ν.Π.), 
η οποία χορηγείται στις λοιπές επιχειρήσεις. Στο Ε.Σ.Λ. ή 
στη Β.Σ.Ν.Π. αναγράφεται και ο Αριθμός Φορολογικού 
Μητρώου (Α.Φ.Μ.) της επιχείρησης.
Οι επιχειρήσεις εκμετάλλευσης των τουριστικών κατα-
λυμάτων που υπάγονται στη διαδικασία γνωστοποίησης 
του ν. 4442/2016 (Α’ 230) υποχρεούνται να μεριμνήσουν 
για την καταχώριση του μοναδικού αριθμού γνωστοποί-
ησης, εντός μηνός από τη χορήγησή του, στο Μητρώο 
Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΜΗ.Τ.Ε.) του Υπουργείου Του-
ρισμού, μέχρι την ενεργοποίηση του Ολοκληρωμένου 
Πληροφοριακού Συστήματος Άσκησης Δραστηριοτήτων 
και Ελέγχων (Ο.Π.Σ. - Α.Δ.Ε.) του άρθρου 14 του ν. 4442/
2016 ή μέχρι τη διασφάλιση της διαλειτουργικότητας του 
συστήματος ΜΗ.Τ.Ε. με το σύστημα γνωστοποίησης. Σε 
περίπτωση μη τήρησης της ως άνω υποχρέωσης, επιβάλ-
λεται πρόστιμο ύψους χιλίων (1.000) ευρώ.»
Άρθρο 19
Ελεγκτική διαδικασία και κυρώσεις τουριστικών επιχειρήσεων -Τροποποίηση του άρθρου 7 του ν. 4276/2014
1. Το πρώτο εδάφιο της παρ.  4 του άρθρου 7 του
ν. 4276/2014 (Α’ 155), περί της σφράγισης τουριστικών 
επιχειρήσεων, αντικαθίσταται και η παρ. 4 διαμορφώ-
νεται ως εξής:
«4. Επιπλέον των προβλεπόμενων διοικητικών κυρώ-
σεων που επιβάλλονται σε τουριστικές επιχειρήσεις, που 
λειτουργούν χωρίς το Ειδικό Σήμα Λειτουργίας (Ε.Σ.Λ.) 
ή τη Βεβαίωση Συνδρομής Νόμιμων Προϋποθέσεων (Β.Σ.Ν.Π.), ή χωρίς να έχουν υποβάλει γνωστοποίηση 
έναρξης, επιβάλλεται, με απόφαση της αρμόδιας υπηρε-
σίας τουρισμού, από τα όργανά της και με τη συνδρομή 
της αστυνομικής αρχής, σωρευτικά με τις διοικητικές κυ-
ρώσεις και το διοικητικό μέτρο της σφράγισης, εφόσον 
προκύπτει άμεσος κίνδυνος για το δημόσιο συμφέρον 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7218 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
και παρίσταται έκτακτη ανάγκη αποτροπής του κινδύνου 
αυτού. Με απόφαση του Υπουργού Τουρισμού καθορίζε-
ται η διαδικασία σφράγισης των τουριστικών επιχειρήσε-
ων και των καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος 
που λειτουργούν εντός τουριστικών καταλυμάτων.»
2. Η παρ. 13 του άρθρου 7 του ν. 4276/2014, περί της 
υποτροπής τουριστικής επιχείρησης σε παράβαση, αντι-
καθίσταται ως εξής:
«13. α. Σε περίπτωση υποτροπής σε οποιαδήποτε 
παράβαση του παρόντος, το επιβληθέν πρόστιμο δι-
πλασιάζεται και σε περίπτωση δεύτερης υποτροπής το 
προβλεπόμενο ανώτατο όριο προστίμου τριπλασιάζεται.
β. Σε περίπτωση ανάκλησης της απόφασης του 
προϊσταμένου της οικείας υπηρεσίας τουρισμού περί 
σφράγισης καταστήματος υγειονομικού ενδιαφέρο-
ντος ή κολυμβητικής δεξαμενής, λόγω υποβολής νέας 
γνωστοποίησης από την επιχείρηση, χωρίς προηγού-
μενη συμμόρφωση της επιχείρησης στις παραβάσεις 
που έχουν διαπιστωθεί από την υπηρεσία, επιβάλλεται χρηματικό πρόστιμο διπλάσιο του προβλεπόμενου και 
εκ νέου σφράγιση και, σε περίπτωση νέας υποτροπής, 
επιβάλλεται χρηματικό πρόστιμο τριπλάσιο του προβλε-
πομένου και εκ νέου σφράγιση.»
3. Στο άρθρο 7 του ν. 4276/2014 προστίθενται παρ. 22 
και 23 ως εξής:
«22. Σε όλες τις διαφημιστικές καταχωρίσεις των του-
ριστικών επιχειρήσεων, κατά την έννοια του άρθρου 1, οι οποίες προβάλλονται στην Ελλάδα ή το εξωτερικό σε 
ραδιοφωνικούς ή τηλεοπτικούς σταθμούς, τον ημερήσιο 
ή περιοδικό τύπο, ιστοσελίδες ή ιστολόγια ή ψηφιακές πλατφόρμες, αναγράφεται υποχρεωτικά ο αριθμός Μη-
τρώου Τουριστικής Επιχείρησης (ΜΗ.Τ.Ε.) ή ο μοναδικός 
αριθμός γνωστοποίησης, κατά περίπτωση, με τρόπο 
ώστε να καθίσταται με σαφήνεια και ευκρίνεια αντιλη-πτός από τον αποδέκτη του διαφημιστικού μηνύματος. 
Στους παραβάτες επιβάλλεται, με απόφαση του προϊστα-
μένου της οικείας περιφερειακής υπηρεσίας τουρισμού (Π.Υ.Τ.), πρόστιμο ύψους χιλίων (1.000) ευρώ.
23. Στον φορέα επιχείρησης που εκμεταλλεύεται του-
ριστικό κατάλυμα οποιασδήποτε κατηγορίας και λει-
τουργικής μορφής, ο οποίος παραβαίνει τις διατάξεις 
περί λειτουργικής ενοποίησης κύριων ή μη κύριων ξενο-
δοχειακών καταλυμάτων, επιβάλλεται πρόστιμο ύψους 
από χίλια (1.000) έως οκτώ χιλιάδες (8.000) ευρώ, ανα-λόγως της βαρύτητας της παράβασης.»
Άρθρο 20
Λειτουργία καταστημάτων υγειονομικούενδιαφέροντος και ψυχαγωγικών δραστηριοτήτων εντός τουριστικών λιμένων - Αντικατάσταση των παρ. 10.2 α) και 10.2 γ) του άρθρου 31 του ν. 2160/1993
1. Η παρ. 10.2 α) του άρθρου 31 του ν. 2160/1993 
(Α’ 118), περί της άδειας λειτουργίας καταστημάτων υγει-
ονομικού ενδιαφέροντος εντός τουριστικών λιμένων, 
αντικαθίσταται και διαμορφώνεται ως εξής:
«10.2. α) Τα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος 
του άρθρου 80 του ν. 3463/2006 (Α’ 114), τα θέατρα, οι 
κινηματογράφοι και οι κολυμβητικές δεξαμενές που λει-τουργούν εντός τουριστικών λιμένων υπάγονται στο κα-
θεστώς γνωστοποίησης του άρθρου 6 του ν. 4442/2016 (Α’ 230). Αρμόδια υπηρεσία για την παρακολούθηση και 
διαχείριση της γνωστοποίησης των ως άνω δραστηριο-τήτων ορίζεται η Ειδική Υπηρεσία Προώθησης και Αδει-
οδότησης Τουριστικών Επενδύσεων του Υπουργείου 
Τουρισμού του άρθρου 12 του ν. 4002/2011 (Α’ 180). Η 
γνωστοποίηση υποβάλλεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά 
μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος 
Άσκησης Δραστηριοτήτων και Ελέγχων (Ο.Π.Σ. Α.Δ.Ε.) του 
άρθρου 14 του ν. 4442/2016. Μέχρι την ενεργοποίηση 
του Ο.Π.Σ. Α.Δ.Ε., η γνωστοποίηση υποβάλλεται από τον 
φορέα της οικονομικής δραστηριότητας στην Ειδική 
Υπηρεσία Προώθησης και Αδειοδότησης Τουριστικών 
Επενδύσεων του Υπουργείου Τουρισμού, η οποία την κοι-
νοποιεί αμελλητί στις αρμόδιες αρχές. Για την άσκηση 
των ως άνω δραστηριοτήτων εφαρμόζονται τα άρθρα 
28, 29, 34, 36, 41 και 47 του ν. 4442/2016. Για την έκδοση 
κάθε άδειας δόμησης εντός τουριστικού λιμένα αρμόδια 
είναι η Ειδική Υπηρεσία Προώθησης και Αδειοδότησης 
Τουριστικών Επενδύσεων του Υπουργείου Τουρισμού. Για 
τη χορήγηση της άδειας δόμησης εφαρμόζεται η διαδικα-
σία της υποπερ. γγ’ της περ. β’ της παρ. 3 του άρθρου 12 
του ν. 4002/2011 και υποβάλλεται υπεύθυνη δήλωση του 
μηχανικού περί τήρησης των όρων και των περιορισμών δόμησης που ισχύουν για τον τουριστικό λιμένα.».
2. Η παρ. 10.2. γ) του άρθρου 31 του ν. 2160/1993, 
περί της έκδοσης άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας 
για την άσκηση ψυχαγωγικών δραστηριοτήτων εντός 
τουριστικών λιμένων, αντικαθίσταται και διαμορφώνεται 
ως εξής:
«10.2 γ) Αρμόδια υπηρεσία για την έκδοση άδειας ή 
έγκρισης εγκατάστασης και λειτουργίας για την άσκηση 
ψυχαγωγικών δραστηριοτήτων, όπως λούνα παρκ, πί-
στες αυτοκινητιδίων, τσίρκο, μουσικές συναυλίες, επιδεί-
ξεις, παγοδρόμιο, και άλλες καλλιτεχνικές, πολιτιστικές 
και αθλητικές εκδηλώσεις, που ασκούνται από φυσικά 
ή νομικά πρόσωπα ως εμπορικ ές δραστηριότητες σε 
ακάλυπτο χερσαίο χώρο εντός τουριστικών λιμένων, 
είναι η Ειδική Υπηρεσία Προώθησης και Αδειοδότησης 
Τουριστικών Επενδύσεων του Υπουργείου Τουρισμού. 
Για τη χορήγηση των εγκρίσεων ή για τη διαχείριση της 
γνωστοποίησης για την άσκηση δραστηριοτήτων λούνα 
παρκ, τσίρκο και παγοδρομίων, εφαρμόζεται το Κεφά-
λαιο ΙΘ’ του ν. 4442/2016. Για τη χορήγηση των αδειών 
των υπολοίπων δραστηριοτήτων του προηγούμενου 
εδαφίου, εφαρμόζεται το άρθρο 39 του ν. 4497/2017 
(Α’ 171), περί της αδειοδότησης ψυχαγωγικών δραστη-
ριοτήτων, και υποβάλλονται κατά περίπτωση τα δικαι-
ολογητικά που αναφέρονται στις περ. α), γ), δ), ε), στ),
ζ) και η) της παρ. 3 του άρθρου 6 του π.δ. 12/2005 (Α’ 10). 
Για τη χορήγηση της άδειας ή της έγκρισης λειτουργίας 
ή για την υποβολή γνωστοποίησης προηγείται έγκριση 
του φορέα διαχείρισης του τουριστικού λιμένα.
Για τους παιδότοπους εντός τουριστικών λιμένων, 
τηρούνται οι όροι και οι προϋποθέσεις της υπ’  αρ. 
43650/2019 κοινής απόφασης των Υπουργών Εσωτε-
ρικών, Οικονομίας και Ανάπτυξης, Υγείας, Διοικητικής 
Ανασυγκρότησης, Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7219 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
και Τουρισμού (Β’ 2213), περί του καθορισμού των όρων, 
των προϋποθέσεων, της διαδικασίας, των δικαιολογητι-
κών, και κάθε αναγκαίας λεπτομέρειας για τη χορήγηση και την ανάκληση των αδειών ίδρυσης και λειτουργίας 
παιδότοπων και υποβάλλονται στην Ειδική Υπηρεσία 
Προώθησης και Αδειοδότησης Τουριστικών Επενδύσεων 
τα δικαιολογητικά του άρθρου 9 της απόφασης αυτής. Αν 
ο χώρος εμπίπτει στις διατάξεις του ν. 3028/2002 (Α’ 153), 
περί προστασίας των αρχαιοτήτων και της πολιτιστικής 
κληρονομιάς, η άδεια εκδίδεται κατόπιν σύμφωνης γνώ-
μης του Υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού μετά από 
γνώμη του αρμόδιου Συμβουλίου.».
Άρθρο 21
Λειτουργία καταστημάτων υγειονομικού
ενδιαφέροντος εντός εγκαταστάσεων ειδικής
τουριστικής υποδομής - Τροποποίηση
του άρθρου 27 του ν. 4442/2016
Το άρθρο 27 του ν. 4442/2016 (Α’ 230), περί του πεδίου 
εφαρμογής των διατάξεων για την απλούστευση του 
πλαισίου λειτουργίας των καταστημάτων υγειονομικού 
ενδιαφέροντος, τροποποιείται και διαμορφώνεται ως 
εξής:
«Άρθρο 27
Πεδίο εφαρμογής
Στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος Κεφαλαίου εμπί-
πτουν:
α) τα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος του 
άρθρου 80 του ν. 3463/2006 (Α’ 114), εκτός των κέντρων 
διασκέδασης.
β) τα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος εντός 
τουριστικών καταλυμάτων και εντός εγκαταστάσεων ει-
δικής τουριστικής υποδομής της παρ. 3 του άρθρου 1 
του ν. 4276/2014 (Α’ 155), καθώς και
γ) τα θέατρα και οι κινηματογράφοι.».
Άρθρο 22
Υπαγωγή σε καθεστώς γνωστοποίησης των 
καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος 
εντός εγκαταστάσεων ειδικής τουριστικής 
υποδομής - Προσθήκη παρ. 3 στο άρθρο 31 
του ν. 4442/2016
Στο άρθρο 31 του ν. 4442/2016 (Α’ 230), περί της απλού-
στευσης των ρυθμίσεων για τα καταστήματα υγειονομι-
κού ενδιαφέροντος που λειτουργούν εντός τουριστικών 
καταλυμάτων, τροποποιείται ο τίτλος, προστίθεται παρ. 3 
και το άρθρο 31 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 31
Απλούστευση ρυθμίσεων για τα καταστήματα 
υγειονομικού ενδιαφέροντος σε τουριστικά καταλύματα και εγκαταστάσεις ειδικής τουριστικής υποδομής
1. Τα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος που 
λειτουργούν εντός τουριστικών καταλυμάτων, σύμφωνα 
με τον ν. 4276/2014 υπάγονται εφεξής στο καθεστώς 
γνωστοποίησης του άρθρου 6. Αρμόδια υπηρεσία για 
την παρακολούθηση και διαχείριση της γνωστοποίησης 
ορίζεται η κατά περίπτωση αρμόδια υπηρεσία τουρι-σμού. Κατά τα λοιπά, για τη γνωστοποίηση εφαρμόζεται 
το άρθρο 28.
2. Η παρ. 5 του άρθρου 3 και η παρ. 5 του άρθρου 4 
του ν. 4276/2014 καταργούνται.
3. Τα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος που 
λειτουργούν εντός εγκαταστάσεων ειδικής τουριστικής 
υποδομής, σύμφωνα με τον ν. 4276/2014 υπάγονται εφε-
ξής στο καθεστώς γνωστοποίησης του άρθρου 6. Αρμόδια υπηρεσία για την παρακολούθηση και διαχείριση της γνω-
στοποίησης ορίζεται η Ειδική Υπηρεσία Προώθησης και 
Αδειοδότησης Τουριστικών Επενδύσεων του άρθρου 12
του ν. 4002/2011 (Α’ 180). Κατά τα λοιπά, για τη γνωστο-ποίηση εφαρμόζεται το άρθρο 28.».
Άρθρο 23
Διαδικασία γνωστοποίησης τωνκαταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος που λειτουργούν εντός τουριστικών 
καταλυμάτων - Τροποποίησητου άρθρου 36 του ν. 4442/2016
Στο άρθρο 36 του ν. 4442/2016 (Α’  230), περί των 
εξουσιοδοτικών διατάξεων για την απλούστευση του 
πλαισίου λειτουργίας των καταστημάτων υγειονομικού 
ενδιαφέροντος, τροποποιείται ο τίτλος, προστίθεται 
παρ. 3 και το άρθρο 36 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 36
Εξουσιοδοτικές διατάξεις
1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, 
Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Υγείας, Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας και Πολιτισμού και Αθλητισμού, που εκδίδεται 
μέσα σε ένα μήνα από την έναρξη ισχύος του παρόντος, 
καθορίζονται η διαδικασία έκδοσης της βεβαίωσης της 
παραγράφου 2 του άρθρου 28, το περιεχόμενο και η 
διαδικασία της γνωστοποίησης, τα τυχόν έγγραφα που 
τηρούνται στην έδρα της δραστηριότητας, ο τρόπος 
γνωστοποίησης των στοιχείων σε περίπτωση επικείμε-
νης μεταβολής τους, οι αρχές στις οποίες κοινοποιείται η 
γνωστοποίηση προκειμένου να ασκήσουν τις ελεγκτικές 
τους αρμοδιότητες, η κλιμάκωση των επιβαλλόμενων 
κυρώσεων εντός των ορίων της παραγράφου 1 του 
άρθρου 15, η διαδικασία επιβολής τους και κάθε άλλο 
σχετικό με τη γνωστοποίηση θέμα, σύμφωνα με τα άρ-θρα 5 και 6.
2. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, 
Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Οικονομικών μπορεί να 
ανακαθορίζεται το ύψος του παραβόλου του άρθρου 11,
ο χρόνος και ο τρόπος καταβολής του, καθώς και κάθε 
άλλο σχετικό θέμα για τη μεταφορά των πιστώσεων στα 
αρμόδια όργανα, σύμφωνα με τις προβλέψεις του άρ-
θρου 11.
3. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Τουρισμού, Οικο-
νομικών και Ανάπτυξης και Επενδύσεων καθορίζονται η 
διαδικασία της γνωστοποίησης των καταστημάτων υγει-
ονομικού ενδιαφέροντος που λειτουργούν εντός τουρι-
στικών καταλυμάτων και εντός εγκαταστάσεων ειδικής 
τουριστικής υποδομής, τα έγγραφα που τηρούνται στην 
έδρα της δραστηριότητας, ο τρόπος γνωστοποίησης των 
στοιχείων σε περίπτωση επικείμενης μεταβολής τους, οι 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7220 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
αρχές στις οποίες κοινοποιείται η γνωστοποίηση, προκει-
μένου να ασκήσουν τις ελεγκτικές τους αρμοδιότητες, το 
ύψος του παραβόλου του άρθρου 11, ο χρόνος και ο τρό-
πος καταβολής του, η κλιμάκωση των επιβαλλόμενων 
κυρώσεων εντός των ορίων της παρ. 1 του άρθρου 15, 
η διαδικασία επιβολής τους και κάθε άλλο θέμα σχετικό με τη γνωστοποίηση, σύμφωνα με τα άρθρα 5 και 6.».
Άρθρο 24
Γνωστοποίηση λειτουργίας κολυμβητικών δεξαμενών εντός εγκαταστάσεων ειδικής τουριστικής υποδομής - Τροποποίηση των 
παρ. 1 και 2 του άρθρου 41 του ν. 4442/2016
Στο άρθρο 41 του ν. 4442/2016 (Α’ 230), περί της υπα-
γωγής των κολυμβητικών δεξαμενών που λειτουργούν εντός τουριστικών καταλυμάτων σε καθεστώς γνωστο-
ποίησης, στην παρ. 1 τροποποιείται το πρώτο εδάφιο, 
στην παρ. 2 του ιδίου άρθρου, περί της υποβολής της 
γνωστοποίησης, τροποποιείται το πρώτο εδάφιο και 
προστίθεται τρίτο εδάφιο, η παρ. 5 τροποποιείται και 
το άρθρο 41 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 41
Γνωστοποίηση λειτουργίαςκαι χρήσης κολυμβητικών δεξαμενών
1. Σε καθεστώς γνωστοποίησης του άρθρου 6 υπάγο-
νται οι κολυμβητικές δεξαμενές που λειτουργούν εντός 
των τουριστικών καταλυμάτων και εντός εγκαταστάσεων 
ειδικής τουριστικής υποδομής. Η γνωστοποίηση υπο-
βάλλεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά, μέσω του Ολοκλη-
ρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Άσκησης Δρα-
στηριοτήτων και Ελέγχων (Ο.Π.Σ.-Α.Δ.Ε.) του άρθρου 14.
2. Μέχρι την ενεργοποίηση του Ο.Π.Σ.-Α.Δ.Ε., η γνω-
στοποίηση των κολυμβητικών δεξαμενών εντός τουρι-
στικών καταλυμάτων υποβάλλεται είτε στην αρμόδια 
Υπηρεσία Τουρισμού, είτε σε οποιοδήποτε Κέντρο Εξυ-
πηρέτησης Πολιτών (Κ.Ε.Π.) που λειτουργεί ως Ενιαίο 
Κέντρο Εξυπηρέτησης (Ε.Κ.Ε.). Οι υπηρεσίες αυτές υπο-
χρεούνται να την κοινοποιούν αμελλητί στις αρμόδιες 
ελεγκτικές αρχές. Μέχρι την ενεργοποίηση του Ο.Π.Σ.-
Α.Δ.Ε. για το τμήμα που αφορά στη γνωστοποίηση των 
κολυμβητικών δεξαμενών εντός εγκαταστάσεων ειδικής 
τουριστικής υποδομής, η γνωστοποίηση κολυμβητικών 
δεξαμενών εντός εγκαταστάσεων ειδικής τουριστικής 
υποδομής, υποβάλλεται από τον φορέα της οικονομικής 
δραστηριότητας στην Ειδική Υπηρεσία Προώθησης και 
Αδειοδότησης Τουριστικών Επενδύσεων του Υπουργεί-
ου Τουρισμού.
3. Όπου στην κείμενη νομοθεσία γίνεται αναφορά σε 
άδεια λειτουργίας κολυμβητικών δεξαμενών, εφεξής 
νοείται η γνωστοποίηση.
4. Τα δικαιολογητικά που προβλέπονται στην κείμενη 
νομοθεσία για τη λειτουργία των κολυμβητικών δεξα-
μενών δεν κατατίθενται στην αρμόδια υπηρεσία αλλά 
τηρούνται στις εγκαταστάσεις όπου αυτές λειτουργούν.
5. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και 
Επενδύσεων και Τουρισμού καθορίζονται το περιεχό-
μενο και η διαδικασία της γνωστοποίησης, ο τρόπος 
γνωστοποίησης των στοιχείων σε περίπτωση επικεί-μενης μεταβολής τους, οι αρχές στις οποίες κοινοποι-
είται η γνωστοποίηση προκειμένου να ασκήσουν τις 
ελεγκτικές τους αρμοδιότητες, η κλιμάκωση των επι-
βαλλόμενων κυρώσεων εντός των ορίων της παρ. 1 
του άρθρου 15, η διαδικασία επιβολής τους και κάθε 
άλλο σχετικό με τη γνωστοποίηση θέμα, σύμφωνα με τα άρθρα 5 και 6.».
Άρθρο 25Ορειβατικά καταφύγια - Τροποποίηση
της παρ. 12 άρθρου 52 του ν. 4280/2014
Στην παρ. 12 του άρθρου 52 του ν. 4280/2014 (Α’ 159), 
το πρώτο εδάφιο τροποποιείται, μετά από το πρώτο εδά-
φιο προστίθενται δύο εδάφια, το όγδοο εδάφιο τροπο-
ποιείται, στο τέλος της παραγράφου προστίθεται εδάφιο 
και η παρ. 12 διαμορφώνεται ως εξής:
«12. Για τα υφιστάμενα ορειβατικά καταφύγια τα οποία 
λειτουργούν χωρίς νόμιμη άδεια εκδίδεται μέχρι τις 
30.6.2022 κοινή απόφαση των αρμοδίων οργάνων των 
Υπουργείων Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Τουρισμού 
και το Ειδικό Σήμα Λειτουργίας, υπό την προϋπόθεση 
έκδοσης διαπιστωτικής πράξης από το Πολεοδομικό 
Γ ραφείο της Ειδικής Υπηρεσίας Προώθησης και Αδειο-
δότησης Τουριστικών Επενδύσεων του Υπουργείου Του-
ρισμού, συνοδευόμενης από θεωρημένα τοπογραφικά 
διαγράμματα.
Όταν η αρμόδια δασική υπηρεσία βεβαιώνει ότι η 
έκταση δεν προστατεύεται από τις διατάξεις της δασικής 
νομοθεσίας, η απόφαση του πρώτου εδαφίου εκδίδε-
ται από το αρμόδιο όργανο του Υπουργείου Τουρισμού, 
μετά από την έκδοση διαπιστωτικής πράξης από το Πο-λεοδομικό Γ ραφείο της Ειδικής Υπηρεσίας Προώθησης 
και Αδειοδότησης Τουριστικών Επενδύσεων του Υπουρ-
γείου Τουρισμού. Όταν η αρμόδια δασική υπηρεσία βε-
βαιώνει ότι μέρος της έκτασης προστατεύεται από τις 
διατάξεις της δασικής νομοθεσίας, εκδίδεται, ομοίως, 
κοινή απόφαση των αρμοδίων οργάνων των υπουργείων 
Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Τουρισμού, μετά από 
την έκδοση διαπιστωτικής πράξης από το Πολεοδομικό 
Γ ραφείο της Ειδικής Υπηρεσίας Προώθησης και Αδει-
οδότησης Τουριστικών Επενδύσεων του Υπουργείου 
Τουρισμού.
Στη διαπιστωτική πράξη αναφέρονται τα τοπογρα-
φικά και τεχνικά στοιχεία του ορειβατικού καταφυγίου, 
η δυναμικότητά του, το καθεστώς λειτουργίας του, το 
καθεστώς που διέπει την περιοχή εγκατάστασής του, το 
ιδιοκτησιακό και προστατευτικό καθεστώς, καθώς και οι 
υποχρεώσεις του φορέα που διαχειρίζεται το ορειβατικό 
καταφύγιο σε σχέση με τη νόμιμη λειτουργία του. Για την 
έκδοση της διαπιστωτικής πράξης απαιτείται η γνώμη 
της αρμόδιας Διεύθυνσης Δασών, η οποία μπορεί να θέ-
τει όρους σχετικά με τη συντελεσθείσα επέμβαση και τις 
υποχρεώσεις του δικαιούχου. Διαπιστωτικές πράξεις που 
εκδόθηκαν, σύμφωνα με το άρθρο 40 του ν. 3105/2003 
(Α’ 29) εξακολουθούν να ισχύουν, συμπληρωμένες ως 
προς τα στοιχεία του προηγούμενου εδαφίου που δεν 
έχουν περιληφθεί σε αυτές.
Για την έκδοση της απόφασης του πρώτου εδαφίου 
υποβάλλονται στην Ειδική Υπηρεσία Προώθησης και 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7221 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
Αδειοδότησης Τουριστικών Επενδύσεων του Υπουργεί-
ου Τουρισμού: α) αίτηση του αναφερόμενου στη διαπι-
στωτική πράξη φορέα που διαχειρίζεται το ορειβατικό καταφύγιο, β) η οικεία διαπιστωτική πράξη, γ) τα τοπο-
γραφικά διαγράμματα της συγκεκριμένης έκτασης με 
τις συντεταγμένες των κορυφών βασισμένες στο Εθνικό 
Γεωδαιτικό Σύστημα Αναφοράς ΕΓΣΑ 87, αρμοδίως θεω-
ρημένα, που συνοδεύουν την αντίστοιχη διαπιστωτική πράξη, στα οποία αποτυπώνονται οι υφιστάμενες εγκα-ταστάσεις και υποδομές.
Για την έκδοση της απόφασης του πρώτου εδαφίου 
λαμβάνονται υπόψη αιτήσεις και δικαιολογητικά νομιμο-
ποίησης που έχουν υπ οβληθεί κατ’ εφαρμογή της παρ. 9 
του άρθρου 40 του ν. 3105/2003.
Στην απόφαση του πρώτου εδαφίου περιγράφονται τα 
όρια, η θέση και το εμβαδό της έκτασης, αναγράφονται 
τα στοιχεία του δικαιούχου και ο σκοπός της επέμβα-
σης και περιλαμβάνεται τεχνική περιγραφή των εγκα-
ταστάσεων και υποδομών, καθώς και όροι σχετικά με 
τη συντελεσθείσα επέμβαση και τις υποχρεώσεις του 
δικαιούχου, προσαρτάται δε το τοπογραφικό διάγραμμα, 
αρμοδίως θεωρημένο, που συνοδεύει την αντίστοιχη 
διαπιστωτική πράξη. Η απόφαση επέχει θέση οικοδομι-
κής άδειας και έγκρισης επέμβασης του άρθρου 45 του ν. 998/1979 (Α’ 289), ενώ για την έκδοσή της, καθώς και για την έκδοση Ειδικού Σήματος Λειτουργίας των ορει-
βατικών καταφυγίων, δεν απαιτείται η υπαγωγή σε Πρό-
τυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις (Π.Π.Δ.) ή έκδοση 
Απόφασης Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (Α.Ε.Π.Ο.).
Ορειβατικά καταφύγια για τα οποία εκδίδεται η από-
φαση του πρώτου εδαφίου εξαιρούνται από την υπο-
χρέωση αναδάσωσης ή δάσωσης και καταβολής ανταλ-
λάγματος χρήσης.
Κατά τη διάρκεια της προθεσμίας του πρώτου εδαφίου 
αναστέλλεται η ισχύς των διοικητικών πράξεων αποβο-
λής, επιβολής προστίμων, κατεδάφισης και κήρυξης των 
εκτάσεων ως αναδασωτέων, που τυχόν έχουν εκδοθεί και 
οι πράξεις αυτές ανακαλούνται από τη δασική υπηρε-
σία, εφόσον εκδοθεί η απόφαση και το Ειδικό Σήμα Λει-
τουργίας του πρώτου εδαφίου. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Τουρισμού 
καθορίζεται ο κανονισμός λειτουργίας των ορειβατικών 
καταφυγίων.».
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β’
ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΔΕΙΟΔΟΤΗΣΗΜΕΤΑΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ
ΚΑΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΗΣ -ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΡΚΩΝ
Άρθρο 26
Μηχανολογικές εγκαταστάσεις παροχής υπηρεσιών - Προσθήκη παρ. 5Αστο άρθρο 20 του ν. 3982/2011
Μετά από την παρ. 5 του άρθρου 20 του ν. 3982/2011 
(Α’ 143) προστίθεται παρ. 5Α ως ακολούθως:
«5Α. Οι μηχανολογικές εγκαταστάσεις παροχής υπηρε-
σιών, οι οποίες πληρούν τις προϋποθέσεις της παρ. 2 του 
άρθρου 17, νοούνται ως επαγγελματικά εργαστήρια.»Άρθρο 27
Ενίσχυση της διαφάνειας κατά τη διαδικασία αδειοδότησης μεταποιητικών δραστηριοτήτων - Τροποποίησητου άρθρου 33 του ν. 3982/2011
Το άρθρο 33 του ν. 3982/2011 (Α’ 143), περί της ενίσχυ-
σης της διαφάνειας κατά τη διαδικασία αδειοδότησης 
μεταποιητικών και συναφών δραστηριοτήτων, τροπο-
ποιείται και διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 33
Ενίσχυση διαφάνειας
Η αδειοδοτούσα αρχή οφείλει να αναρτά στον δια-
δικτυακό της τόπο, τις εγκρίσεις και γνωστοποιήσεις 
εγκατάστασης και λειτουργίας και τις εγκρίσεις τεχνι-
κής ανασυγκρότησης και προθεσμίας προς μεταφορά 
μονάδας, που εκδίδει σύμφωνα με τα άρθρα 17 έως 40 
του παρόντος και τα Κεφάλαια ΣΤ’ και Θ’ του ν. 4442/2016 
(Α’ 230). Σε περίπτωση που δεν είναι δυνατή η ανάρτηση 
σύμφωνα με το προηγούμενο εδάφιο, εφαρμόζεται το 
Κεφάλαιο ΙΑ’ του ν. 4727/2020 (Α’ 112) περί της ενίσχυσης 
της διαφάνειας με την υποχρεωτική ανάρτηση νόμων 
και πράξεων των κυβερνητικών, διοικητικών και αυτο-
διοικητικών οργάνων στο διαδίκτυακό «Πρόγραμμα 
Διαύγεια».»
Άρθρο 28
Κέντρα Αποθήκευσης και Διανομής επικίνδυνων ουσιών - Προσθήκη παρ. 3στο άρθρο 2 του ν. 4302/2014
Στο τέλος του άρθρου 2 του ν. 4302/2014 (Α’ 225), περί 
του πεδίου εφαρμογής των διατάξεων για την εφοδιαστι-
κή και τα κέντρα διανομής, προστίθεται παρ. 3 ως εξής:
«3. Εγκαταστάσεις αποθήκευσης, στις οποίες αποθη-
κεύονται εύφλεκτες, διαβρωτικές, οξειδωτικές, τοξικές, 
ή άλλες επικίνδυνες ουσίες, εκτός των εκρηκτικών, σε 
ποσοστό μέχρι δέκα τοις εκατό (10%) του συνολικού 
αποθηκευτικού όγκου της εγκατάστασης, και εφόσον 
δεν εντάσσονται στην υπ’ αρ. 172058/11.2.2016 κοινή 
απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Διοικητικής 
Ανασυγκρότησής, Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρι-
σμού, Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής 
Αλληλεγγύης, Υγείας, Οικονομικών, Περιβάλλοντος και 
Ενέργειας (Β’ 354), περί του καθορισμού κανόνων για 
την αντιμετώπιση κινδύνων από ατυχήματα μεγάλης 
έκτασης σε εγκαταστάσεις ή μονάδες, λόγω της ύπαρξης 
επικίνδυνων ουσιών, αδειοδοτούνται ως Κέντρα Αποθή-
κευσης και Διανομής.».
Άρθρο 29
Εγκατάσταση Κέντρων Αποθήκευσης και Διανομής - Προσθήκη παρ. 7 έως 10στο άρθρο 9 του ν. 4302/2014
Στο τέλος του άρθρου 9 του ν. 4302/2014 (Α’ 255), περί 
των προϋποθέσεων για την εγκατάσταση των Κέντρων 
Αποθήκευσης και Διανομής, προστίθενται παρ. 7 έως 
10 ως εξής:
«7. Στις περιοχές των άρθρων 3, περί γενικής κατοικίας, 
και 4, περί πολεοδομικού κέντρου, κεντρικών λειτουρ-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7222 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
γιών πόλης και τοπικού κέντρου συνοικίας-γειτονιάς, του 
από 23.2.1987 π.δ. (Δ’ 166) παράλληλα με τις χρήσεις γης 
που προβλέπονται από ισχύοντα Γενικά Πολεοδομικά 
Σχέδια (Γ .Π.Σ.) και Σχέδια Οργάνωσης Ανοικτών Πόλεων 
(Σ.Χ.Ο.Ο.Α.Π.), ισχύουν και οι χρήσεις γης που προβλέπο-
νται στις παρ. 20 και 21 του άρθρου 3 και στην παρ. 20 
του άρθρου 4 του π.δ. 59/2018 (Α’ 114) ακόμη και στις 
περιπτώσεις που η περιοχή έχει πολεοδομηθεί.
8. Για τα Κέντρα Αποθήκευσης και Διανομής που αφο-
ρούν σε εγκαταστάσεις αποθήκευσης και συσκευασίας 
ή ανασυσκευασίας υλικών με χρήση κατάλληλου μηχα-
νολογικού εξοπλισμού, χωρίς παραγωγή νέου προϊόντος 
και σε εγκαταστάσεις κατάψυξης ή συντήρησης ευπα-
θών προϊόντων, εξακολουθούν να ισχύει το άρθρο 17
του ν. 3325/2005 (Α’ 68), περί εγκατάστασης νέων δρα-στηριοτήτων.
9. Κέντρα Αποθήκευσης και Διανομής που κατά τη 
δημοσίευση του παρόντος λειτουργούν δυνάμει της 
υπό στοιχεία ΔΙΑΔΠ/Φ.Α.2.1/31600/20.11.2013 κοινής 
απόφασης των Υπουργών Εσωτερικών, Πολιτισμού και 
Αθλητισμού, Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρο-
νικής Διακυβέρνησης, Υγείας, Περιβάλλοντος, Ενέρ-
γειας και Κλιματικής Αλλαγής περί απλούστευσης των 
διοικητικών διαδικασιών έκδοσης άδειας ίδρυσης και 
λειτουργίας καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέρο-
ντος, θεάτρων και κινηματογράφων (Β’ 3106), και δεν 
εμπίπτουν στις παρ. 7 και 8, θεωρούνται νομίμως υφιστά-
μενα και εμπίπτουν στις προβλέψεις του άρθρου 75 του
ν. 3982/2011 (Α’ 143), περί της προθεσμίας απομάκρυν-σης λόγω αλλαγής χρήσης γης των νομίμως υφιστάμε-νων μεταποιητικών δραστηριοτήτων, και του άρθρου 7 
του ν. 3325/2005, περί της μεταβολής των χρήσεων γης.
10. Για την εγκατάσταση Κέντρων Αποθήκευσης και 
Διανομής, ανεξαρτήτως βαθμού όχλησης, δεν έχουν 
εφαρμογή η παρ. 3 του άρθρου 4 του από 24.5.1985 
π.δ. (Δ’ 270), περί της τροποποίησης των όρων και περι-
ορισμών δόμησης των γηπέδων των κειμένων εκτός των 
ρυμοτομικών σχεδίων των πόλεων και εκτός των ορίων 
των νομίμως υφισταμένων προ του έτους 1923 οικισμών, 
και η παρ. 3 του άρθρου 7 του από 24.3.1985 π.δ. (Δ’ 181), 
περί του τρόπου καθορισμού ορίων οικισμών της χώρας 
μέχρι 2.000 κατοίκους, κατηγοριών αυτών και καθορι-
σμού όρων και περιορισμών δόμησής τους, αναφορικά 
με τις αποστάσεις από οικισμούς.».
Άρθρο 30
Εγκατάσταση επιχειρήσεων με οικονομική δραστηριότητα που ασ κείται υπό καθεστώς 
έγκρισης λειτουργίας του ν. 4442/2016 - Τροποποίηση της παρ. 11 του άρθρου 54του ν. 3982/2011
Η παρ. 11 του άρθρου 54 του ν. 3982/2011 (Α’ 143), 
περί της εγκατάστασης και λειτουργίας επιχειρήσεων σε 
Επιχειρηματικά Πάρκα, αντικαθίσταται ως εξής:
«11. Οι επιχειρήσεις με οικονομική δραστηριότητα 
που ασκείται υπό καθεστώς έγκρισης λειτουργίας του 
ν. 4442/2016 (Α’ 230) που εγκαθίστανται σε Βιομηχανικές 
Περιοχές (ΒΙ.ΠΕ.) του ν. 4458/1965 (Α’ 33), Βιομηχανικές 
και Επιχειρηματικές Περιοχές (Β.Ε.ΠΕ.) του ν. 2545/1997 (Α’ 254) και σε Επιχειρηματικά Πάρκα του παρόντος, 
απαλλάσσονται από την υποχρέωση λήψης έγκρισης 
λειτουργίας και υπόκεινται σε καθεστώς γνωστοποίησης 
του άρθρου 5 του ν. 4442/2016. Η ως άνω απαλλαγή 
δεν ισχύει για τις δραστηριότη τες που εντάσσονται στην 
υπ’ αρ. 172058/11.2.2016 κοινή απόφαση των Υπουργών 
Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης, Οικονο-
μίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού, Εργασίας, Κοινωνικής 
Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Υγείας, Οικο-
νομικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας (Β’ 354), περί του 
καθορισμού κανόνων για την αντιμετώπιση κινδύνων 
από ατυχήματα μεγάλης έκτασης σε εγκαταστάσεις ή 
μονάδες, λόγω της ύπαρξης επικίνδυνων ουσιών.».
Άρθρο 31
Μεταφορά συντελεστή δόμησης σε Επιχειρηματικά Πάρκα - Τροποποίηση της παρ. 1 του άρθρου 55Α του ν. 3982/2011
Το δεύτερο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 55Α του
ν. 3982/2011 (Α’ 143), περί της μεταφοράς υπολοίπου 
συντελεστή δόμησης μεταξύ ακινήτων του ιδίου ιδιο-
κτήτη εντός Επιχειρηματικών Πάρκων, αντικαθίσταται 
και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Επιτρέπεται η μεταφορά υλοποίησης υπολοίπου 
συντελεστή δόμησης μεταξύ ακινήτων του ιδίου ιδιοκτή-
τη εντός περιοχών ΒΙ.ΠΕ. του ν. 4458/1965 (ΕΤΒΑ), ΒΕ.ΠΕ. 
του ν. 2545/1997 (ΒΙ.ΠΕ., ΒΙ.ΠΑ., ΒΙΟΠΑ) και Επιχειρημα-τικών Πάρκων του παρόντος, υπό την προϋπόθεση μη 
υπέρβασης του ποσοστού κάλυψης άνω του ογδόντα 
τοις εκατό (80%).
Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και 
Επενδύσεων και Περιβάλλοντος και Ενέργειας καθορί-
ζονται η διαδικασία για την πραγματοποίηση της μετα-φοράς του συντελεστή και κάθε άλλο σχετικό θέμα.».
Άρθρο 32
Διασφάλιση έκτασης για την ίδρυση και ανάπτυξη Επιχειρηματικού Πάρκου Εξυγίανσης στην περιοχή Οινοφύτων της Περιφερειακής Ενότητας Βοιωτίας - Αντικατάσταση της παρ. 13 του άρθρου 56Β του ν. 3982/2011
Η παρ. 13 του άρθρου 56Β του ν. 3982/2011 (Α’ 143), 
περί της ίδρυσης και ανάπτυξης Επιχειρηματικού Πάρ-
κου Εξυγίανσης στην περιοχή Οινοφύτων της περιφερει-
ακής ενότητας Βοιωτίας, αντικαθίσταται ως εξής:
«13. Σε αποκλειστική προθεσμία δεκαπέντε (15) μηνών 
από τη δημοσίευση του παρόντος, η Εταιρία Ανάπτυξης 
Επιχειρηματικού Πάρκου (ΕΑΝΕΠ) υποβάλλει στην αρ-
μόδια Διεύθυνση της Γενικής Γ ραμματείας Βιομηχανίας 
του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων, με την επι-
φύλαξη του άρθρου 56Α, αίτηση για την έγκριση ανά-
πτυξης του Επιχειρηματικού Πάρκου Εξυγίανσης (ΕΠΕ), σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 5 του άρθρου 46 
και στο άρθρο 47, εξαιρουμένης της προϋπόθεσης της 
παρ. 1 και της περ. στ’ της παρ. 5 του άρθρου 46 ως προς 
την απαίτηση διασφάλισης ελάχιστου ποσοστού της 
έκτασης. Η ως άνω προθεσμία μπορεί να παραταθεί για 
χρονικό διάστημα έως έξι (6) μηνών με απόφαση του 
Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων κατόπιν αίτησης της ΕΑΝΕΠ.».
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7223 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’
ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΣΤΟΝ ΟΡΓ ΑΝΙΣΜΟ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΤΩΝ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ - ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΜΗΤΡΩΟΥΚΑΙ ΑΡΧΕΙΟΥ ΣΗΜΑΤΩΝ
Άρθρο 33
Μεταφορά στον ΟργανισμόΒιομηχανικής Ιδιοκτησίας των
αρμοδιοτήτων για τα εμπορικά σήματα
1. Οι αρμοδιότητες της Διεύθυνσης Σημάτων της Γενι-
κής Γ ραμματείας Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή 
του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων, όπως προ-
βλέπονται στον ν. 4679/2020 (Α’ 71) και εξειδικεύονται στο άρθρο 57 του π.δ. 147/2017 (Α’ 192), μεταφέρονται, με την επιφύλαξη της παρ. 4 του παρόντος, στο νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου με την επωνυμία «Οργανι-
σμός Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας» (Ο.Β.Ι.), το οποίο συστά-
θηκε με τον ν. 1733/1987 (Α’ 171) και εποπτεύεται από το Υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων.
2. Όπου στον ν. 4679/2020 αναφέρεται η Διεύθυν-
ση Σημάτων, νοείται ο Ο.Β.Ι.. Όπου στον ν. 4679/2020 
αναφέρεται ο Διευθυντής ή ο Προϊστάμενος της Διεύ-
θυνσης Σημάτων, νοείται το Διοικητικό Συμβούλιο του Ο.Β.Ι.. Όπου στον ν. 4679/2020 αναφέρεται ο ιστότοπος 
του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων, νοείται ο 
ιστότοπος του Ο.Β.Ι..
3. Οι αρμοδιότητες του Υπουργού Ανάπτυξης και Επεν-
δύσεων που προβλέπονται στην παρ. 6 του άρθρου 2 
(περί του καθορισμού των τεχνικών προδιαγραφών του 
αρχείου απεικόνισης του σήματος), στην παρ. 1 του άρ-θρου 20 (περί του καθορισμού του τύπου της δήλωσης 
σήματος), στην παρ. 6 του άρθρου 33 (περί του καθο-
ρισμού των τεχνικών προδιαγραφών του ηλεκτρονικού 
μητρώου σημάτων), στην παρ. 4 του άρθρου 35 (περί 
του καθορισμού των προδιαγραφών ηλεκτρονικού και 
φυσικού αρχείου και τήρησης φακέλων), στην παρ. 3 του 
άρθρου 82 (περί του καθορισμού του τύπου της δήλω-
σης μετατροπής Διεθνούς Σήματος), και στην παρ. 3 του 
άρθρου 84 (περί του καθορισμού του τύπου της δήλω-
σης μετατροπής Σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης), του 
ν. 4679/2020 μεταφέρονται στο Διοικητικό Συμβούλιο 
του Ο.Β.Ι.. Όπου στις διατάξεις αυτές γίνεται αναφορά 
σε απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων, 
νοείται απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Ο.Β.Ι..
4. Στη Διεύθυνση Σημάτων της Γενικής Γ ραμματείας 
Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή του Υπουργείου 
Ανάπτυξης και Επενδύσεων παραμένουν οι αρμοδιότη-
τες για το Ελληνικό Σήμα Προϊόντων και Υπηρεσιών που 
προβλέπονται στον ν. 4072/2012 (Α’ 86). Οι αρμοδιότητες 
για την καταπολέμηση της διακίνησης παραποιημένων 
προϊόντων παραμένουν στη Διϋπηρεσιακή Μονάδα 
Ελέγχου της Αγοράς (ΔΙ.Μ.Ε.Α.).
5. Ο Ο.Β.Ι. ορίζεται, σύμφωνα με το άρθρο 110 του 
Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 2017/1001 του Ευρωπαϊκού Κοι-
νοβουλίου και του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 2017 
(L 154), ως αρμόδια εθνική αρχή για την εξακρίβωση 
της γνησιότητας των τελεσίδικων (final) αποφάσεων του Γ ραφείου Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης (European Union Intellectual Property Office, 
E.U.I.P .O.), οι οποίες καθορίζουν ποσό εξόδων και για την 
περιαφή του εκτελεστηρίου τύπου σε αυτές, χωρίς άλλη 
διατύπωση πέραν της επαλήθευσης της γνησιότητας των 
ως άνω αποφάσεων.
7. Ο Ο.Β.Ι. συμμετέχει και εκπροσωπεί τη χώρα για 
τα ζητήματα των σημάτων στο Γ ραφείο Διανοητικής 
Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (European Union 
Intellectual Property Office, E.U.I.P .O.), στον Παγκόσμιο Οργανισμό Διανοητικής Ιδιοκτησίας (World Intellectual 
Property Organisation, W.I.P .O.) και σε κάθε αντίστοιχο 
ενωσιακό ή διεθνή οργανισμό ή φορέα και είναι αρμό-
διος για κάθε επικοινωνία και συνεργασία με τους ορ-
γανισμούς αυτούς. Για θέματα που σχετίζονται με την 
αντιμετώπιση του παράνομου εμπορίου παραποιημένων 
προϊόντων η εκπροσώπηση πραγματοποιείται από τη 
ΔΙ.Μ.Ε.Α..
8. Ο Ο.Β.Ι. ασκεί τις αρμοδιότητες για τα σήματα υπό 
την εποπτεία του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων. 
Όσες εποπτικές αρμοδιότητες του Υπουργού Ανάπτυξης 
και Επενδύσεων επί του Ο.Β.Ι. προβλέπονται σε άλλες 
διατάξεις παραμένουν σε ισχύ.
Άρθρο 34
Μεταφορά προγραμμάτων στον Οργανισμό
Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας
Ο Οργανισμός Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας αναλαμβά-
νει τη συνέχιση και ολοκλήρωση των προγραμμάτων, 
συγχρηματοδοτούμενων ή μη, δράσεων, υπηρεσιών και 
έργων της Διεύθυνσης Σημάτων της Γενικής Γ ραμματείας 
Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή του Υπουργείου 
Ανάπτυξης και Επενδύσεων, όπως και όλες τις υποχρεώ-
σεις και τα δικαιώματα που απορρέουν από τα ανωτέρω 
ή συνδέονται με αυτά. Εντός δέκα (10) ημερών από την 
έναρξη ισχύος του παρόντος, η Διεύθυνση Σημάτων 
της Γενικής Γ ραμματείας Εμπορίου και Προστασίας Κα-ταναλωτή του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων 
παραδίδει στον Γενικό Διευθυντή του Ο.Β.Ι. πλήρη κα-
τάσταση και λεπτομερή αναφορά των ολοκληρωμένων και υφιστάμενων προγραμμάτων, δράσεων, υπηρεσιών 
και έργων, η εκτέλεση των οποίων εκτείνεται χρονικά 
μετά από την έναρξη ισχύος του παρόντος, καθώς και 
του συνόλου των συνδεόμενων με αυτά συμβάσεων, 
δικαιωμάτων και υποχρεώσεων. Εξαιρούνται προγράμ-ματα και δράσεις για την αντιμετώπιση του παρανόμου 
εμπορίου παραποιημένων προϊόντων που συνεχίζονται 
από τη ΔΙ.Μ.Ε.Α..
Άρθρο 35
Μεταφορά του μητρώουκαι του αρχείου σημάτων και των σχετικών 
πληροφοριακών συστημάτων στον Οργανισμό 
Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας
Στον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας (Ο.Β.Ι.) 
μεταφέρονται από τη Διεύθυνση Σημάτων της Γενικής 
Γ ραμματείας Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή του 
Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων το φυσικό (έγ-
χαρτο) και ηλεκτρονικό μητρώο σημάτων, το αρχείο ση-
μάτων, τα πληροφοριακά συστήματα, το λογισμικό και τα 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7224 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
αντίστοιχα συστήματα που υποστηρίζουν τη λειτουργία 
του μητρώου και το αρχείο της Διοικητικής Επιτροπής 
Σημάτων. Το μητρώο σημάτων και το αρχείο σημάτων 
τηρείται ενιαία και εξ ολοκλήρου από τον Ο.Β.Ι..
Άρθρο 36
Μεταφορά στον Οργανισμό ΒιομηχανικήςΙδιοκτησίας των τελών για τα σήματα
1. Τα καταβαλλόμενα υπέρ του Δημοσίου τέλη για τη 
λειτουργία του μητρώου σημάτων, που προβλέπονται 
στο άρθρο 87 του ν. 4679/2020 (Α’ 71), καταβάλλονται 
στον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας (Ο.Β.Ι.).
2. Στον Ο.Β.Ι. μεταφέρονται όλα τα έσοδα από τα πά-
σης φύσεως κονδύλια που προέρχονται από το Γ ρα-
φείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (European Union Intellectual Property Office, E.U.I.P .O.) και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Διανοητικής Ιδιοκτησίας 
(World Intellectual Property Organisation, W.I.P .O.) και 
συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με τη λειτουργία του Σήμα-
τος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Διεθνούς Σήματος ή με τη συμμετοχή στους οργανισμούς αυτούς, καθώς 
και κάθε χρηματοδότηση που προέρχεται από τους ανω-
τέρω οργανισμούς.
Άρθρο 37
Αρμοδιότητες του Οργανισμού ΒιομηχανικήςΙδιοκτησίας - Τροποποίηση του άρθρου 1του ν. 1733/1987
Στην παρ. 2 του άρθρου 1 του ν. 1733/1987 (Α’ 171), 
περί των σκοπών του Οργανισμού Βιομηχανικής Ιδιο-
κτησίας, τροποποιούνται οι περ. γ’ , δ’ και ε’ , προστίθενται 
περ. θ’ και ι’ και η παρ. 2 διαμορφώνεται ως εξής:
«2. Σκοπός του ΟΒΙ είναι η συμβολή στην τεχνολογική 
και βιομηχανική ανάπτυξη της χώρας με την άσκηση των 
εξής αρμοδιοτήτων:
α. Χορήγηση διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, διπλωμάτων 
τροποποίησης και πιστοπ οιητικών υποδείγματος χρησι-
μότητας, καθώς και γνωμοδότηση κατά το άρθρο 13, για 
τις μη συμβατικές άδειες εκμετάλλευσης.
β. Καταχώριση συμβάσεων μεταφοράς τεχνολογίας.
γ. Συνεργασία με ομοειδείς οργανισμούς άλλων χω-
ρών, με διεθνείς οργανισμούς, με ερευνητικούς και τε-χνολογικούς φορείς της χώρας, καθώς και σύνδεσή του 
με οργανισμούς και τράπεζες πληροφοριών.
δ. Προετοιμασία και έλεγχος της εφαρμογής των διε-
θνών συνθηκών σε θέματα διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, ση-
μάτων, βιομηχανικών σχεδίων και μεταφοράς τεχνολογίας.
ε. Εκπροσώπηση της Ελλάδος σε ενωσιακούς και 
διεθνείς οργανισμούς, όπως στο Ευρωπαϊκό Γ ραφείο 
Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας (European Patent Office, 
E.P .O.), στον Παγκόσμιο Οργανισμό Διανοητικής Ιδιοκτη-
σίας (World Intellectual Property Organisation, W.I.P .O.), 
στο Γ ραφείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης (European Union Intellectual Property Office, 
E.U.I.P .O.) και σε κάθε αντίστοιχο ενωσιακό ή διεθνή ορ-
γανισμό ή φορέα, αναφορικά με το σύνολο των ασκού-
μενων αρμοδιοτήτων του.
στ. Παροχή συμβουλών και πληροφοριών σχετικά με 
νέες τεχνολογίες και τεχνογνωσίες, με την επιφύλαξη των διατάξεων του νόμου αυτού για τα απόρρητα μητρώα, 
αρχεία και βιβλία.
ζ. Παρακολούθηση και απογραφή της χρήσης ευρε-
σιτεχνιών, καινοτομιών και μεταφερόμενης τεχνολογίας 
στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
η. Ταξινόμηση ευρεσιτεχνιών και συμβάσεων μετα-
φοράς τεχνολογίας κατά κατηγορίες χρήσης, λαμβανο-
μένων υπόψη και των διεθνών ισχυόντων κριτηρίων.
θ. Απονομή εθνικών εμπορικών σημάτων, τήρηση του 
μητρώου σημάτων και γενικά άσκηση των αρμοδιοτή-
των του ΟΒΙ που προβλέπονται από την εθνική νομοθε-
σία για το εμπορικό σήμα, καθώς και άσκηση αρμοδιο-
τήτων συναφών προς τις ανωτέρω σε σχέση με σήματα.
ι. Συνεργασία με τη Διϋπηρεσιακή Μονάδα Ελέγχου 
της Αγοράς (ΔΙ.Μ.Ε.Α.) και με άλλες αρχές για τον έλεγχο 
του παράνομου εμπορίου παραποιημένων προϊόντων.».
Άρθρο 38Αρμοδιότητες του Γενικού Διευθυντή του Οργανισμού Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας - Τροποποίηση της παρ. 13 του άρθρου 2του ν. 1733/1987
Στην παρ. 13 του άρθρου 2 του ν. 1733/1987 (Α’ 171), 
περί των αρμοδιοτήτων του Γενικού Διευθυντή του Ορ-
γανισμού Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας, προστίθεται περ. ε’ 
και η παρ. 13 διαμορφώνεται ως εξής:
«13. Ο Γενικός Διευθυντής του ΟΒΙ έχει τις ακόλουθες 
αρμοδιότητες.
α. Ευθύνεται για την εφαρμογή των αποφάσεων του 
διοικητικού συμβουλίου.
β. Προΐσταται στις υπηρεσίες του ΟΒΙ και μεριμνά για 
την ομαλή και αποδοτική τους λειτουργία.
γ. Εκπροσωπεί εξώδικα και δικαστικά τον ΟΒΙ και μπο-
ρεί με πράξη του να αναθέτει κατά περίπτωση ή κατηγο-
ρία περιπτώσεων την εκπροσώπηση στον αναπληρωτή γενικό διευθυντή ή σε μέλος του διοικητικού συμβουλί-ου, σε δικηγόρο του ΟΒΙ ή για συγκεκριμένα θέματα, σε υπάλληλο του ΟΒΙ.
δ. Με πράξη του και σύμφωνα με τις διατάξεις του νό-
μου, χορηγεί διπλώματα ευρεσιτεχνίας, διπλώματα τροπο-
ποίησης και πιστοποιητικά υποδείγματος χρησιμότητας, 
εκδίδει τις κατά το άρθρο 13 γνωμοδοτήσεις για τη χορή-γηση των μη συμβατικών αδειών εκμετάλλευσης καθώς 
και οποιοδήποτε άλλο πιστοπ οιητικό, βεβαίωση ή έγγρα-
φο παροχής πληροφοριών ορίζεται από το νόμο αυτόν.
ε. Με πράξη του και σύμφωνα με τις διατάξεις του νό-
μου, χορηγεί εμπορικά σήματα, εκδίδει τα πάσης φύσεως 
πιστοποιητικά για εμπορικά σήματα, εκδίδει αντίγραφα 
από το μητρώο σημάτων και ενεργεί κάθε άλλη πράξη 
που προβλέπεται στη νομοθεσία για τα εμπορικά σήμα-
τα. Με απόφαση του Γενικού Διευθυντή του ΟΒΙ, δύναται 
να χορηγείται στους Ελεγκτές, Ερευνητές, Εξεταστές και 
Καταχωρητές σημάτων εξουσιοδότηση υπογραφής.».
Άρθρο 39
Επικαιροποίηση όρων της νομοθεσίαςγια τα σήματα - Τροποποίηση της παρ. 3του άρθρου 1 του ν. 4679/2020
Στην παρ. 3 του άρθρου 1 του ν. 4679/2020 (Α’ 171), 
περί της σημασίας που έχουν ορισμένοι όροι για τις ανά-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7225 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
γκες του νόμου αυτού, αντικαθίσταται η περ. στ’ , προ-
στίθενται περ. ιστ’ έως ιθ’ και η παρ. 3 διαμορφώνεται 
ως εξής:
«3. Για τις ανάγκες του παρόντος νόμου οι πιο κάτω 
όροι έχουν τη σημασία που παρατίθεται δίπλα σε κάθε 
έναν από αυτούς:
α) Εθνικό σήμα, ή απλώς σήμα: το δικαίωμα που απο-
νέμεται από τη Διεύθυνση Σημάτων ή τα Διοικητικά Δι-
καστήρια, σύμφωνα με τον παρόντα νόμο, ρυθμίζεται 
από αυτόν και παράγει αποτελέσματα στην Ελληνική 
Επικράτεια.
β) Σήμα της ΕΕ: το δικαίωμα που απονέμεται από το 
Γ ραφείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένω-σης (EUIPO) σύμφωνα με τον Κανονισμό 2017/1001/ΕΕ, 
ρυθμίζεται από αυτόν και παράγει αποτελέσματα σε όλη 
την Ευρωπαϊκή Ένωση, έχοντας ενιαίο χαρακτήρα σε 
όλα τα κράτη μέλη.
γ) Διεθνές σήμα ή εγκεκριμένη διεθνής καταχώριση: 
το δικαίωμα που στηρίζεται σε Διεθνή Καταχώριση στο διεθνές μητρώο σημάτων που τηρεί ο Παγκόσμιος Ορ-γανισμός Διανοητικής Ιδιοκτησίας (WIPO) σύμφωνα με το Διεθνές Πρωτόκολλο της Μαδρίτης (1989), το οποίο 
απονέμεται από τη Διεύθυνση Σημάτων ή τα Διοικητι-
κά Δικαστήρια σύμφωνα με το πιο πάνω Πρωτόκολλο 
και τον παρόντα νόμο, μετά από αίτηση επέκτασης της προστασίας του στην Ελληνική Επικράτεια και προστα-
τεύεται, όπως το εθνικό σήμα.
δ) Διεθνής Καταχώριση: εγγραφή στο Διεθνές Μητρώο 
που τηρείται από το Διεθνές Γ ραφείο του Παγκόσμιου 
Οργανισμού Διανοητικής Ιδιοκτησίας (WIPO) σύμφωνα με το πιο πάνω Πρωτόκολλο.
ε) Διεθνές Μητρώο: το μητρώο διεθνών καταχωρίσεων 
που τηρεί ο Παγκόσμιος Οργανισμός Διανοητικής Ιδιο-
κτησίας (WIPO) σύμφωνα με το πιο πάνω Πρωτόκολλο.
στ) Οργανισμός Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας (ΟΒΙ): το 
νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου του ν. 1733/1987 
(Α’ 171), που είναι σύμφωνα με τον παρόντα αρμόδιο 
για την τήρηση του μητρώου σημάτων και έχει τη δικαι-
οδοσία που προβλέπει η παρ. 1 του άρθρου 47.
ζ) Ελεγκτές: υπάλληλοι της Διεύθυνσης Σημάτων που 
ορίζονται σύμφωνα με την παράγραφο 3 του άρθρου 
20 και ελέγχουν τις δηλώσεις κατάθεσης σημάτων ως 
προς την πληρότητα του περιεχομένου τους, την ανα-
παράσταση του σήματος, την περιγραφή των προϊόντων 
και των υπηρεσιών, τα τέλη και τα τυχόν άλλα στοιχεία ή έγγραφα που τις συνοδεύουν.
η) Ερευνητές: υπάλληλοι της Διεύθυνσης Σημάτων που 
ορίζονται σύμφωνα με την παράγραφο 3 του άρθρου 20 
και πραγματοποιούν έρευνα για προγενέστερα σήματα κατά την έννοια των παρ. 1 και 2 του άρθρου 5.
θ) Εξεταστές: υπάλληλοι της Διεύθυνσης Σημάτων που 
ορίζονται σύμφωνα με την παράγραφο 3 του άρθρου 20 
και εξετάζουν τη συνδρομή απόλυτων λόγων απαραδέ-
κτου κατά την έννοια του άρθρου 4.
ι) Καταχωρητές: υπάλληλοι της Διεύθυνσης Σημάτων 
που ορίζονται σύμφωνα με την παράγραφο 3 του άρ-
θρου 20 και καταχωρούν σήματα στο μητρώο, αφού 
ελέγξουν ότι δεν ασκήθηκαν ανακοπές ή ότι αυτές απορρίφθηκαν με απόφαση της Διοικητικής Επιτροπής 
Σημάτων για την οποία παρήλθε άπρακτη η προθεσμία προσφυγής στο Διοικητικό Πρωτοδικείο ή ότι απορρί-
φθηκαν με απόφαση των Διοικητικών Δικαστηρίων που 
είναι ή έχει καταστεί τελεσίδικη.
ια) Διοικητική Επιτροπή Σημάτων: η επιτροπή του 
άρθρου 30 που έχει τη δικαιοδοσία που προβλέπει η 
παράγραφος 2 του άρθρου 47.
ιβ) Μητρώο Σημάτων ή, απλώς, μητρώο: το μητρώο 
του άρθρου 33 το οποίο περιλαμβάνει εθνικά σήματα, 
εθνικά συλλογικά σήματα, εθνικά σήματα πιστοποίησης, 
διεθνή σήματα, καθώς και τις σχετικές δηλώσεις (αιτή-
σεις) που εκκρεμούν για εξέταση.
ιγ) Δήλωση κατάθεσης σήματος ή, απλώς, δήλωση: 
αίτηση για την απονομή δικαιώματος σε εθνικό σήμα 
που εξετάζεται με βάση τις τυπικές και ουσιαστικές προ-
ϋποθέσεις του παρόντος.
ιδ) Καταχώριση: η οριστική εγγραφή της δήλωσης 
κατάθεσης σήματος στο Μητρώο Σημάτων μετά την 
εξέταση των τυπικών και ουσιαστικών προϋποθέσεων 
του παρόντος με την οποία γεννάται το δικαίωμα στο 
εθνικό σήμα.
ιε) Διεκδίκηση διεθνούς προτεραιότητας ή διεκδίκηση 
προτεραιότητας ή δικαιώματα προτεραιότητας: η πλα-
σματική χρονική προτεραιότητα που απολαύει στην Ελ-
λάδα μια δήλωση κατάθεσης εθνικού σήματος σύμφωνα 
με το άρθρο 4 της Διεθνούς Σύμβασης Παρισίων 1883
(ν. 213/1975, Α’ 258) ή μια διεθνής καταχώριση σύμφωνα 
με τα άρθρα 3, 3 τρις και 4 του Διεθνούς Πρωτοκόλλου 
της Μαδρίτης του 1989.
ιστ) Διεύθυνση Σημάτων: όπου στον παρόντα αναφέ-
ρεται η Διεύθυνση Σημάτων, νοείται ο ΟΒΙ.
ιζ) Διευθυντής ή Προϊστάμενος της Διεύθυνσης Ση-
μάτων: όπου στον παρόντα αναφέρεται ο Διευθυντής 
ή ο Προϊστάμενος της Διεύθυνσης Σημάτων, νοείται το Διοικητικό Συμβούλιο του ΟΒΙ.
ιη) Ιστότοπος του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επεν-
δύσεων: όπου στον παρόντα αναφέρεται ο ιστότοπος 
του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων, νοείται ο 
ιστότοπος του ΟΒΙ.
ιθ) Υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων: οι αρμο-
διότητες του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων 
που προβλέπονται στην παρ. 6 του άρθρου 2, περί του 
καθορισμού των τεχνικών προδιαγραφών του αρχείου 
απεικόνισης του σήματος, στην παρ. 1 του άρθρου 20, 
περί του καθορισμού του τύπου της δήλωσης σήματος, 
στην παρ. 6 του άρθρου 33, περί του καθορισμού των 
τεχνικών προδιαγραφών του ηλεκτρονικού μητρώου 
σημάτων, στην παρ. 4 του άρθρου 35, περί του καθορι-
σμού προδιαγραφών ηλεκτρονικού και φυσικού αρχείου 
και τήρησης φακέλων, στην παρ. 3 του άρθρου 82, περί 
του καθορισμού του τύπου της δήλωσης μετατροπής 
διεθνούς σήματος, στην παρ. 3 του άρθρου 84, περί 
του καθορισμού του τύπου της δήλωσης μετατροπής 
σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μεταφέρονται στο 
Διοικητικό Συμβούλιο του ΟΒΙ. Όπου στις διατάξεις αυτές 
γίνεται αναφορά σε απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης 
και Επενδύσεων, νοείται απόφαση του Διοικητικού Συμ-
βουλίου του ΟΒΙ.».
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7226 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
Άρθρο 40
Ελεγκτές, ερευνητές, εξεταστές και καταχωρητές σημάτων - Τροποποίηση της 
παρ. 3 του άρθρου 20 του ν. 4679/2020
Στην παρ. 3 του άρθρου 20 του ν. 4679/2020 (Α’ 71), περί 
των καθηκόντων και προσόντων των Ελεγκτών, Ερευνη-
τών, Εξεταστών και Καταχωρητών σημάτων, τροποποιού-
νται το πέμπτο, έβδομο και όγδοο εδάφιο, προστίθεται 
ένατο εδάφιο και η παρ. 3 διαμορφώνεται ως εξής:
«3. Η δήλωση κατάθεσης σήματος ελέγχεται ως προς 
την πληρότητα του περιεχομένου της, την αναπαράστα-
ση του σήματος, την περιγραφή των προϊόντων και των υπηρεσιών, τα τέλη και τα τυχόν άλλα στοιχεία ή έγγρα-
φα που τη συνοδεύουν από Ελεγκτή. Στη συνέχεια, γί-
νεται έρευνα για προγενέστερα σήματα κατά την έννοια 
των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 5 από Ερευνητή. 
Η συνδρομή απόλυτων λόγων απαραδέκτου κατά την 
έννοια του άρθρου 4 εξετάζεται από Εξεταστή. Αν δεν συντρέχουν απόλυτοι λόγοι απαραδέκτου, ο Εξεταστής 
είναι αρμόδιος να κάνει δεκτή τη δήλωση κατάθεσης σή-
ματος. Στην περίπτωση αυτή, ο Εξεταστής δίνει εντολή 
για τη δημοσίευση της απόφασής του που κάνει δεκτή 
τη δήλωση κατάθεσης σήματος με την ανάρτησή της 
στον διαδικτυακό τόπο του Οργανισμού Βιομηχανικής 
Ιδιοκτησίας, προκειμένου να ενημερωθούν οι τυχόν 
τρίτοι που θα ήθελαν να ασκήσουν ανακοπές σύμφω-
να με το άρθρο 25. Αν δεν ασκηθούν ανακοπές ή αυτές 
απορριφθούν με απόφαση της Διοικητικής Επιτροπής 
Σημάτων για την οποία παρήλθε άπρακτη η προθεσμία 
προσφυγής στο Διοικητικό Πρωτοδικείο ή απορριφθούν 
με απόφαση των Διοικητικών Δικαστηρίων που είναι 
ή έχει καταστεί τελεσίδικη, τότε το σήμα καταχωρείται 
στο μητρώο σημάτων με πράξη του Καταχωρητή που 
είναι αρμόδιος για τον έλεγχο των προϋποθέσεων αυτών. 
Οι υπάλληλοι που ασκούν καθήκοντα Ελεγκτών, Ερευ-
νητών, Εξεταστών και Καταχωρητών καθορίζονται με 
απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Οργανισμού 
Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας. Με απόφαση του Διοικητικού 
Συμβουλίου του Οργανισμού Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας 
καθορίζονται, επίσης, τα τυπικά και ουσιαστικά προσό-
ντα που πρέπει να πληρούν οι ως άνω υπάλληλοι, για 
να διασφαλίζεται ότι διαθέτουν επαρκή επιστημονική 
κατάρτιση ή επαγγελματική εμπειρία και ότι το έργο 
τους είναι υψηλής ποιότητ ας. Με απόφαση του Γενικού 
Διευθυντή του Οργανισμού Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας 
δύναται να χορηγείται στους ως άνω υπαλλήλους εξου-
σιοδότηση υπογραφής.».
Άρθρο 41
Ηλεκτρονική υποβολή της δήλωσης κατάθεσης και της αναπαράστασης σήματος - Τροποποίηση της παρ. 5 του άρθρου 22του ν. 4679/2020
Το πρώτο εδάφιο της παρ.  5 του άρθρου 22 του
ν. 4679/2020 (Α’ 71), περί των τυπικών προϋποθέσεων 
της δήλωσης κατάθεσης σήματος, αντικαθίσταται και η παρ. 5 διαμορφώνεται ως εξής:«5. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και 
Επενδύσεων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, μετά από 
εισήγηση του Διοικητικού Συμβουλίου του Οργανισμού 
Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας, καθορίζονται οι όροι, οι προ-
ϋποθέσεις, η διαδικασία, οι τεχνικές προδιαγραφές, η 
τεχνική διαχείριση και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την 
ηλεκτρονική υποβολή της δήλωσης κατάθεσης και της 
αναπαράστασης του σήματος και την εφαρμογή της 
παρ. 3. Η δήλωση κατάθεσης υπογράφεται με την εγκε-
κριμένη ηλεκτρονική υπογραφή του καταθέτη φυσικού προσώπου ή, κατά περίπτωση, του πληρεξούσιου δικη-
γόρου του ή την εγκεκριμένη ηλεκτρονική σφραγίδα του 
καταθέτη νομικού προσώπου ή η ταυτοποίηση γίνεται με οποιοδήποτε σύστημα ηλεκτρονικής ταυτοποίησης κατά την έννοια του Κανονισμού (ΕΕ) 910/2014.».
Άρθρο 42
Διοικητική Επιτροπή Σημάτων -Τροποποίηση του άρθρου 30 του ν. 4679/2020
Στο άρθρο 30 του ν. 4679/2020 (Α’ 71), περί της Διοι-
κητικής Επιτροπής Σημάτων, τροποποιούνται η παρ. 1, η 
περ. στ’ της παρ. 2, η παρ. 3, οι παρ. 5 έως 7 και οι παρ. 11 
έως 12, καταργούνται το τελευταίο εδάφιο της παρ. 8 
και η παρ. 13 και το άρθρο 30 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 30
(Άρθρο 45 παρ. 1 της Οδηγίας 2015/2436/ΕΕ)Διοικητική Επιτροπή Σημάτων
1. Η Διοικητική Επιτροπή Σημάτων εδρεύει στην Αθήνα 
και συνεδριάζει στον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτη-σίας, σε γραφείο που ορίζεται με απόφαση του Διοικη-
τικού του Συμβουλίου. Κάθε κόστος ή δαπάνη για τη 
λειτουργία της Διοικητικής Επιτροπής Σημάτων βαρύνει 
τον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας.
2. Η Διοικητική Επιτροπή Σημάτων είναι αρμόδια για 
την αποδοχή ή την απόρριψη των ακόλουθων αιτήσεων:
α) της ανακοπής σύμφωνα με το άρθρο 25,
β) της προσφυγής κατά αποφάσεων των Εξεταστών 
σύμφωνα με το άρθρο 29,
γ) της αίτησης για έκπτωση από το δικαίωμα στο σήμα 
σύμφωνα με το άρθρο 50,
δ) της αίτησης ακυρότητας σήματος σύμφωνα με το 
άρθρο 52,
ε) της παρέμβασης σύμφωνα με την παρ. 12 σε οποια-
δήποτε διαδικασία που εκκρεμεί ενώπιόν της, καθώς και
στ) για την επίλυση κάθε διαφοράς που ανακύπτει 
μεταξύ του Οργανισμού Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας και 
των καταθετών ή δικαιούχων σημάτων ή τρίτων κατά 
την εφαρμογή του παρόντος νόμου.
3. Η Διοικητική Επιτροπή Σημάτων συγκροτείται με 
απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων, 
μετά από εισήγηση του Διοικητικού Συμβουλίου του 
Οργανισμού Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας, και λειτουργεί 
σε τριμελή τμήματα. Κάθε τμήμα της αποτελείται από:
α) έναν πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κρά-
τους, ως πρόεδρο, με τον αναπληρωτή του,
β) έναν υπάλληλο του δημόσιου τομέα, κατηγορίας 
ΠΕ ή ΕΕΠ, που υπηρετεί στο Υπουργείο Ανάπτυξης και 
Επενδύσεων, με αποδεδειγμένη εμπειρία στο αντικείμε-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7227 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
νο των σημάτων, ως μέλος, με τον αναπληρωτή του, και 
σε περίπτωση αδυναμίας ορισμού του, ενός υπαλλήλου 
που υπηρετεί σε φορείς του άρθρου 3 του ν. 4440/2016 
(Α’ 224),
γ) έναν υπάλληλο, ΠΕ ή ΕΕΠ, πτυχιούχο νομικής, που 
υπηρετεί στον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας, ως 
μέλος, με τον αναπληρωτή του.
Στις περ. β) και γ), αντί για υπαλλήλους του Υπουργείου 
Ανάπτυξης και Επενδύσεων ή του Οργανισμού Βιομη-
χανικής Ιδιοκτησίας, μπορεί να ορίζονται ως μέλη της 
Διοικητικής Επιτροπής Σημάτων ή αναπληρωτές, νομικοί 
με επιστημονική εξειδίκευση ή εμπειρία στο δίκαιο των εμπορικών σημάτων ή της διανοητικής ιδιοκτησίας. Για 
αυτά τα μέλη ισχύουν αναλόγως τα ασυμβίβαστα, οι υπο-
χρεώσεις, τα πειθαρχικά παραπτώματα και η πειθαρχική 
διαδικασία των άρθρων 12, 13 και 13 Α του ν. 3959/2011 
(Α’ 93), που προβλέπονται και για τα μέλη της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού.
Ο εκάστοτε αρχαιότερος, κατά την επετηρίδα του 
Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, πρόεδρος της Δι-
οικητικής Επιτροπής Σημάτων είναι επικεφαλής όλων 
των τμημάτων της και ασκεί διοικητικές αρμοδιότητες 
για κάθε οργανωτικό θέμα. Στον πρόεδρο, τα μέλη και 
τους αναπληρωτές μελών της Διοικητικής Επιτροπής 
Σημάτων καταβάλλεται αποζημίωση, ανά συνεδρίαση 
και κατ’ αποκοπή, από τον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιο-
κτησίας. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών 
και Ανάπτυξης και Επενδύσεων που εκδίδεται μετά από 
εισήγηση του Διοικητικού Συμβουλίου του Οργανισμού 
Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας, καθορίζεται κάθε αναγκαία 
λεπτομέρεια για το ύψος της αποζημίωσης αυτής.
4. Οι εισηγητές στις υπ οθέσεις της Διοικητικής Επιτρο-
πής Σημάτων ορίζονται με πράξη του προέδρου του τμή-
ματος στο οποίο εισάγονται προς εξέταση. Η κατανομή 
των υποθέσεων στα τμήματα της Επιτροπής καθορίζεται 
σύμφωνα με τη χρονική σειρά κατάθεσης των σχετικών 
αιτήσεων της παρ. 2.
5. Η Διοικητική Επιτροπή Σημάτων συνεδριάζει σε 
ημέρες και ώρες οι οποίες ορίζονται, από το Διοικητικό 
Συμβούλιο του Οργανισμού Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας 
στην αρχή κάθε έτους και γνωστοποιούνται με τοιχοκόλ-
ληση στο γραφείο της αρμόδιας Διεύθυνσης, καθώς και 
με ανάρτηση στον διαδικτυακό τόπο του Οργανισμού Βι-
ομηχανικής Ιδιοκτησίας. Η συζήτηση σε κάθε τμήμα της 
Επιτροπής γίνεται με βάση το έκθεμα που καταρτίζει ο 
πρόεδρός του. Το έκθεμα τοιχοκολλάται στον Οργανισμό 
Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας και αναρτάται στον ανωτέρω 
διαδικτυακό τόπο οκτώ (8) πλήρεις ημέρες πριν από την 
ημέρα συνεδρίασης της Επιτροπής.
6. Οι συνεδριάσεις της Διοικητικής Επιτροπής Σημά-
των είναι δημόσιες και τηρούνται πρακτικά από τον 
γραμματέα κάθε τμήματος, που ορίζεται με απόφαση 
του Διοικητικού Συμβουλίου του Οργανισμού Βιομηχα-νικής Ιδιοκτησίας. Η γραμματειακή και διοικητική υπο-στήριξη της Διοικητικής Επιτροπής Σημάτων παρέχεται 
από υπαλλήλους κατηγορίας ΠΕ ή ΤΕ του Οργανισμού 
Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας.
7. Τα μέλη της Διοικητικής Επιτροπής Σημάτων δεν 
επιτρέπεται να έχουν συμμετάσχει στη λήψη αποφάσεων του Οργανισμού Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας σχετικά με 
την παραδοχή ή την απόρριψη της αμφισβητούμενης 
δήλωσης σήματος.
8. Η θητεία των μελών της Διοικητικής Επιτροπής Ση-
μάτων είναι τριετής, με δυνατότητα ανανέωσης για ίσο 
χρόνο. Ο πρόεδρος και τα μέλη της Διοικητικής Επιτρο-
πής Σημάτων είναι ανεξάρτητοι κατά την άσκηση των 
καθηκόντων τους και μπορούν να παυθούν με απόφαση 
του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων για σοβαρούς 
λόγους σχετικούς με την εκτέλεση των καθηκόντων τους, 
ιδίως για παράβαση της αρχής της αμεροληψίας, αδικαι-
ολόγητη αποχή από την εκτέλεση των καθηκόντων τους 
και άρνηση ή παρέλκυση εκτέλεσης υπηρεσίας.
9. Η Διοικητική Επιτροπή Σημάτων υποστηρίζεται με 
υπαλλήλους που υπηρετούν στον Οργανισμό Βιομηχα-
νικής Ιδιοκτησίας, καθώς και με υπαλλήλους της Γενικής 
Γ ραμματείας Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή του 
Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων μέσω αποσπά-
σεων στον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας, σύμ-
φωνα με τον ν. 4440/2016 (Α’ 224).
10. Όσοι υποβάλλουν στη Διοικητική Επιτροπή Ση-
μάτων αιτήσεις της παρ. 2, καθώς και αυτοί κατά των 
οποίων στρέφονται οι αιτήσεις αυτές παρίστανται σε 
αυτήν μετά ή δια δικηγόρου και μπορούν να αναπτύσ-
σουν τους ισχυρισμούς τους εγγράφως και να υποβά-
λουν κάθε χρήσιμο για την υποστήριξη της υπόθεσής 
τους στοιχείο ή έγγραφο. Οι πληρεξούσιοι δικηγόροι 
είναι ταυτόχρονα και αντίκλητοι των μερών που εκπρο-
σωπούν. Για τη νόμιμη παράστασή τους οφείλουν να 
δηλώνουν ταχυδρομική διεύθυνση, καθώς και διεύθυν-
ση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στις οποίες μπορούν 
να γίνονται κοινοποιήσεις. Οι πληρεξούσιοι δικηγόροι 
μπορούν να παρίστανται και με δήλωση που κατατίθεται 
στον αρμόδιο γραμματέα το αργότερο την παραμονή 
της συζήτησης και σημειώνεται αμέσως στο έκθεμα. 
Στην περίπτωση αυτή, οφείλουν να ενημερώνονται με δική τους πρωτοβουλία από τη γραμματεία της Επιτρο-
πής για την τυχόν υποβολή αιτήματος απόδειξης χρήσης 
και γενικά για την πορεία της υπόθεσης. Από την απουσία 
των ενδιαφερομένων μερών δεν τεκμαίρεται ομολογία και η Διοικητική Επιτροπή Σημάτων λαμβάνει απόφαση 
ως να ήταν παρόντα όλα τα μέρη. Ενώπιον της Επιτροπής 
για υποθέσεις επί ανακοπών, προσφυγών, και αιτήσε-
ων επίλυσης διαφοράς γίνονται δεκτά τα αποδεικτικά 
μέσα που προβλέπονται από τις διατάξεις του Κώδικα 
Διοικητικής Δικονομίας και για υποθέσεις επί αιτήσε-
ων έκπτωσης ή ακυρότητας σήματος γίνονται δεκτά τα αποδεικτικά μέσα που προβλέπονται από τις διατάξεις του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Σε κάθε περίπτωση, γίνονται δεκτές ένορκες βεβαιώσεις ενώπιον ειρηνοδί-
κη ή συμβολαιογράφου ή προξένου με κλήτευση του 
αντιδίκου προ δύο τουλάχιστον εργασίμων ημερών. Η 
Επιτροπή μπορεί να επιτρέψει την εξέταση μαρτύρων 
ενώπιον της.
11. Οι αποφάσεις της Επιτροπής λαμβάνονται κατά 
πλειοψηφία και πρέπει να είναι αιτιολογημένες. Οι 
απορριπτικές αποφάσεις της Διοικητικής Επιτροπής 
Σημάτων κοινοποιούνται με επιμέλεια του Οργανισμού 
Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας στα ενδιαφερόμενα μέρη ή 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7228 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
στους αντικλήτους τους με κάθε πρόσφορο μέσο, ιδί-
ως με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο. Για τις κοινοποιήσεις 
εφαρμόζονται αναλόγως το δεύτερο και τρίτο εδάφιο 
της παρ. 3 του άρθρου 21.
12. Όποιος έχει έννομο συμφέρον μπορεί να παρεμ-
βαίνει ενώπιον της Διοικητικής Επιτροπής Σημάτων. Η 
παρέμβαση ασκείται με έγγραφο που κατατίθεται στον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας και κοινοποιείται 
με επιμέλεια του παρεμβαίνοντος στα άλλα μέρη που 
συμμετέχουν στη διαδικασία με δικαστικό επιμελητή, 
πέντε (5) τουλάχιστον πλήρεις ημέρες πριν από τη συζή-
τηση. Αν δεν τηρηθεί αυτή η προθεσμία, η παρέμβαση είναι απαράδεκτη.».
Άρθρο 43
Δημοσιεύσεις για τα σήματα - Αντικατάσταση
του άρθρου 86 του ν. 4679/2020
Το άρθρο 86 του ν. 4679/2020 (Α’ 71), περί των δημο-
σιεύσεων που προβλέπονται στον νόμο αυτόν, αντικα-θίσταται ως εξής:
«Άρθρο 86
Δημοσιεύσεις
Οι δημοσιεύσεις που προβλέπονται από τον παρόντα, 
γίνονται στον διαδικτυακό τόπο του Οργανισμού Βιομη-
χανικής Ιδιοκτησίας.».
Άρθρο 44
Τέλη για τη λειτουργία του μητρώου σημάτων -
Αντικατάσταση του άρθρου 87
του ν. 4679/2020
Το άρθρο 87 του ν. 4679/2020 (Α’ 71), περί των τελών 
για τα σήματα, αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο 87
(Άρθρο 42 της Οδηγίας 2015/2436/ΕΕ)Τέλη
1. Τα κάτωθι τέλη προορίζονται για τη λειτουργία του 
μητρώου σημάτων και των λοιπών μητρώων για δικαιώ-
ματα βιομηχανικής ιδιοκτησίας που τηρεί ο Οργανισμός 
Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας, καθώς και για την εν γένει λει-
τουργία του Οργανισμού, και εισπράττονται από αυτόν. 
Τα τέλη καθορίζονται ως εξής:
α. κατάθεση σήματος, που υποβάλλεται έγχαρτα, εκα-
τόν είκοσι (120) ευρώ,
β. κατάθεση σήματος, που υποβάλλεται ηλεκτρονικά, 
εκατό (100) ευρώ,
γ. για κάθε επιπλέον κλάση, είκοσι (20) ευρώ,
δ. κατάθεση σήματος από μετατροπή σήματος της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης ή διεθνούς καταχώρισης ή από δι-
αίρεση δήλωσης σήματος σε περισσότερα μέρη, εκατόν 
πενήντα (150) ευρώ,
ε. κάθε επιπλέον κλάση, είκοσι (20) ευρώ,
στ. παράταση προστασίας σήματος, που υποβάλλεται 
έγχαρτα, εκατόν δέκα (110) ευρώ,
ζ. παράταση προστασίας σήματος, που υποβάλλεται 
ηλεκτρονικά, ενενήντα (90) ευρώ,
η. κάθε επιπλέον κλάση, είκοσι (20) ευρώ,
θ. μεταβίβαση σήματος, ενενήντα (90) ευρώ,ι. παραχώρηση άδειας χρήσης, ενενήντα (90) ευρώ,ια. εγγραφή εμπράγματων δικαιωμάτων, σαράντα (40) 
ευρώ,
ιβ. έλεγχος και διαβίβαση διεθνούς αίτησης, δεκαπέντε 
(15) ευρώ,
ιγ. αντικατάσταση εθνικού σήματος από διεθνή κατα-
χώριση, εκατόν δέκα (110) ευρώ,
ιδ. κατάθεση προσφυγών, ανακοπών, παρεμβάσεων 
και αιτήσεων ενώπιον της Διοικητικής Επιτροπής Σημά-των, εβδομήντα (70) ευρώ,
ιε. παράβολο συζήτησης ανακοπών, προσφυγών, πα-
ρεμβάσεων και αιτήσεων ενώπιον της Διοικητικής Επι-τροπής Σημάτων, σαράντα (40) ευρώ,
ιστ. επαναφορά των πραγμάτων στην προτέρα κατά-
σταση, εκατόν δέκα (110) ευρώ,
ιζ. έκδοση αντιγράφου σήματος, ένα (1) ευρώ.
2. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και 
Ανάπτυξης και Επενδύσεων μπορεί να αναπροσαρμό-
ζονται τα υπέρ του Δημοσίου τέλη που ορίζονται στην παρ. 1 σε ποσοστό μεγαλύτερο ή μικρότερο κατά τριά-ντα τοις εκατό (30%).».
Άρθρο 45
Εξουσιοδοτικές διατάξ εις - Τροποποίηση
του άρθρου 88 του ν. 4679/2020
Το άρθρο 88 του ν. 4679/2020 (Α’ 71), περί των εξουσι-
οδοτικών διατάξεων του νόμου αυτού, και ο τίτλος του, αντικαθίστανται ως εξής:
«Άρθρο 88
Εξουσιοδοτικές διατάξεις
1. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύ-
σεων, μετά από εισήγηση του Διοικητικού Συμβουλίου 
του Οργανισμού Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας, καθορίζονται:
α) ο αριθμός των τμημάτων της Διοικητικής Επιτροπής 
Σημάτων,
β) ο ορισμός των μελών των τμημάτων της Διοικητικής 
Επιτροπής Σημάτων, καθώς και των αναπληρωτών τους, 
σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 30.
2. Με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Ορ-
γανισμού Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας καθορίζονται:
α) τα κριτήρια επιλογής και τα προσόντα των υπαλ-
λήλων του Οργανισμού Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας που 
εκτελούν χρέη Ελεγκτών, Ερευνητών, Εξεταστών και 
Καταχωρητών, ή ορίζονται μέλη ή αναπληρωτές μελών στη Διοικητική Επιτροπή Σημάτων,
β) οι όροι τήρησης του ηλεκτρονικού μητρώου σημά-
των, το οποίο μετά την ολοκλήρωσή του πρόκειται να 
αντικαταστήσει το έντυπο μητρώο σημάτων,
γ) ο τρόπος κατάθεσης των νέων μορφών σημάτων, 
καθώς και κάθε άλλο σχετικό ζήτημα.».
Άρθρο 46
Κόστος μεταφοράς του μητρώου σημάτων, του αρχείου σημάτων και λοιπών υποστηρικτικών συστημάτων στον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας
Κάθε κόστος ή δαπάνη για τη μεταφορά και λειτουρ-
γία του μητρώου σημάτων, του αρχείου σημάτων, των 
πληροφοριακών και λοιπών συστημάτων που το υπο-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7229 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
στηρίζουν, της Διοικητικής Επιτροπής Σημάτων και κάθε 
άλλο σχετικό κόστος του παρόντος Κεφαλαίου, βαρύνει 
τον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας.
Άρθρο 47
Καταργούμενες διατάξεις Κεφαλαίου Γ’
Η παρ. 5 του άρθρου 25 του ν. 1733/1987 (Α’ 171), περί 
της έκδοσης προεδρικού διατάγματος για τη μεταφορά στον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας αρμοδιοτή-των καταχώρισης και έκδοσης σημάτων, καταργείται.
Άρθρο 48
Έναρξη ισχύος και μεταβατικέςδιατάξεις Κεφαλαίου Γ’
1. Το παρόν Κεφάλαιο τίθεται σε ισχύ με την έκδοση 
κοινής απόφασης των Υπουργών Ανάπτυξης και Επεν-
δύσεων και Οικονομικών, κατόπιν σχετικής εισήγησης 
του Διοικητικού Συμβουλίου του Οργανισμού Βιομη-
χανικής Ιδιοκτησίας. Με την απόφαση του πρώτου εδα-
φίου, διαπιστώνονται η ολοκλήρωση της μεταφοράς 
στον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας του φυσικού 
(έγχαρτου) και ηλεκτρονικού μητρώου σημάτων, των 
πληροφοριακών και λοιπών αντίστοιχων συστημάτων 
που το υποστηρίζουν, του αρχείου σημάτων, καθώς και 
η αναγκαία και επαρκής στελέχωση του Οργανισμού 
Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας με ανθρώπινο δυναμικό και 
υλικοτεχνικές υποδομές.
2. Δηλώσεις σημάτων που κατά την έναρξη της ισχύος 
του παρόντος Κεφαλαίου είναι εκκρεμείς στη Διεύθυνση 
Σημάτων της Γενικής Γ ραμματείας Εμπορίου και Προ-
στασίας Καταναλωτή του Υπουργείου Ανάπτυξης και 
Επενδύσεων, εξετάζονται από τον Οργανισμό Βιομηχα-νικής Ιδιοκτησίας.
3. Υποθέσεις που κατά την έναρξη της ισχύος του πα-
ρόντος Κεφαλαίου είναι εκκρεμείς στη Διοικητική Επι-
τροπή Σημάτων χωρίς να έχουν συζητηθεί, εκδικάζονται 
από τη Διοικητική Επιτροπή Σημάτων με τη νέα σύνθεσή 
της που προβλέπεται στον παρόντα.
4. Κατ’ εξαίρεση των διαλαμβανόμενων στην παρ. 1, 
από τη δημοσίευση του παρόντος και έως τη θέση σε 
ισχύ του παρόντος Κεφαλαίου:
(α) Ο Οργανισμός Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας αποκτά 
πρόσβαση στο φυσικό και ηλεκτρονικό μητρώο σημά-
των, στα πληροφοριακά συστήματα και στα λοιπά συ-
στήματα που το υποστηρίζουν, καθώς και στο αρχείο ση-
μάτων, για τις ανάγκες της μεταφοράς τους σε αυτόν. Η 
μεταφορά γίνεται χωρίς να διακοπεί η ομαλή λειτουργία 
του μητρώου και των συναφών υπηρεσιών για το κοινό.
(β) Οι υπάλληλοι της Διεύθυνσης Σημάτων της Γενι-
κής Γ ραμματείας Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή 
του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων παρέχουν 
άμεση και ουσιαστική συνδρομή προς τον Οργανισμό 
Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας για την ταχεία ανάληψη των 
αρμοδιοτήτων που αφορούν στα σήματα, διευκολύνουν 
τη μεταφορά του μητρώου και του αρχείου σημάτων, 
των συστημάτων που το υποστηρίζουν και ενημερώ-
νουν σχετικά τους υπαλλήλους του.
(γ) Πριν από την έναρξη της ισχύος του παρόντος, οι 
υπάλληλοι του Οργανισμού Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας μπορεί να εκπαιδεύονται από κοινού με τους υπαλλή-
λους της Διεύθυνσης Σημάτων της Γενικής Γ ραμματείας 
Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή του Υπουργείου 
Ανάπτυξης και Επενδύσεων για ζητήματα που αφορούν 
στα σήματα.
(δ) Υπάλληλοι του Οργανισμού Βιομηχανικής Ιδιοκτη-
σίας μπορεί να παρακολουθούν, από κοινού με υπαλλή-
λους της Διεύθυνσης Σημάτων της Γενικής Γ ραμματείας 
Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή του Υπουργείου 
Ανάπτυξης και Επενδύσεων, τις εργασίες, τα προγράμμα-
τα και τις δράσεις του Γ ραφείου Διανοητικής Ιδιοκτησίας 
της Ευρωπαϊκής Ένωσης (European Union Intellectual 
Property Office, E.U.I.P .O.) και του Παγκόσμιου Οργα-
νισμού Διανοητικής Ιδιοκτησίας (World Intellectual 
Property Organisation, W.I.P .O.).
5. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύ-
σεων ρυθμίζεται κάθε αναγκαία λεπτομέρεια, πρακτικής, 
οργανωτικής, τεχνικής ή άλλης φύσεως σε σχέση με την 
παρ. 2, καθώς και την εν γένει εφαρμογή του παρόντος 
Κεφαλαίου, με στόχο την ομαλή μεταφορά των αρμο-
διοτήτων, του μητρώου και του αρχείου για τα σήματα 
στον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας, καθώς και 
για την εύρυθμη και αδιάλειπτη λειτουργία και παροχή υπηρεσιών του μητρώου σημάτων στο κοινό.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’
ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΜΗΤΡΩΟ
Άρθρο 49
Εγγραφή στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο - Τροποποίηση της παρ. 1 του άρθρου 85 και των παρ. 2 και 4 του άρθρου 86του ν. 4635/2019
1. Η παρ. 1 του άρθρου 85 του ν. 4635/2019 (Α’ 167), 
περί του σκοπού του Γενικού Εμπορικού Μητρώου 
(Γ .Ε.ΜΗ.), τροποποιείται και διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Το Γενικό Εμπορικό Μητρώο (Γ .Ε.ΜΗ.) είναι:
α) το Εθνικό Μητρώο οικονομικής δραστηριότητας και 
εμπορικής δημοσιότητας, στ ο οποίο πραγματοποιείται 
η δημοσιότητα πράξεων, στοιχείων ή και δηλώσεων των 
υπόχρεων προσώπων και β) το ελληνικό ηλεκτρονικό 
εθνικό δελτίο δημοσιότητας, κατά την έννοια των παρ. 1 
και 5 του άρθρου 16 της Οδηγίας (ΕΕ) 2017/1132 (L 169).»
2. Στην παρ. 2 του άρθρου 86 του ν. 4635/2019, περί της 
υποχρεωτικής εγγραφής φυσικών προσώπων στο Γ .Ε.ΜΗ., 
προστίθεται περ. δ’ και η παρ. 2 διαμορφώνεται ως εξής:
«2. Στο Γ .Ε.ΜΗ. εγγράφονται υποχρεωτικώς φυσικά 
πρόσωπα τα οποία με εγκατάσταση στην ημεδαπή και 
με σκοπό το κέρδος:
α. διενεργούν εμπορικές πράξεις στο όνομά τους κατά 
σύνηθες επάγγελμα, ή
β. διαθέτουν αγαθά ή υπηρεσίες ή διαμεσολαβούν 
στη διάθεση αυτών με επιχειρηματικό κίνδυνο, μέσω 
οργανωμένης υποδομής ή και μέσω εκμετάλλευσης της 
εργασίας τρίτων προσώπων,
γ. επί κληρονομικής διαδοχής φυσικών προσώπων 
υπάρχει υποχρέωση εγγραφής στο Γ .Ε.ΜΗ. για τον κλη-
ρονόμο φυσικού προσώπου που ήταν εγγεγραμμένο 
στο Γ .Ε.ΜΗ. εφόσον ο κληρονόμος συνεχίζει τη δραστη-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7230 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
ριότητα του θανόντος και πληροί τις προϋποθέσεις των 
προηγουμένων εδαφίων. Αν οι καθολικοί διάδοχοι είναι 
πρόσωπα πέραν του ενός (κοινωνία κληρονόμων) και 
συνεχίζουν από κοινού την εμπορική επιχείρηση του 
θανόντος, πρέπει εντός αποκλειστικής προθεσμίας (12) 
δώδεκα μηνών από την από κοινού διενέργεια πράξεων 
που υποδηλώνουν τη συνέχεια, να υποβάλουν αίτηση 
στην αρμόδια Υ.Γ .Ε.ΜΗ. Αυτή συνοδεύεται από ιδρυτικό 
καταστατικό έγγραφο εφαρμοζομένων κατά τα λοιπά 
των αντίστοιχων διατάξεων για τον συγκεκριμένο εται-ρικό τύπο που θα επιλεγεί,
δ. ασκούν οικονομική δραστηριότητα, αλλά δεν υπά-
γονται στις διατάξεις των περ. α’ έως γ’ . Τα ως άνω φυσικά 
πρόσωπα λαμβάνουν αριθμό Γ .Ε.ΜΗ., κατά την έναρξη 
των εργασιών τους. Η έναρξη γίνεται με χρήση Τεχνο-
λογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών. Η εγγραφή στο 
Γ .Ε.ΜΗ. πραγματοποιείται ατελώς μέσω διαλειτουργικό-
τητας με το πληροφοριακό σύστημα TAXIS. Τα ως άνω φυ-σικά πρόσωπα δεν καταβάλλουν τα τέλη του άρθρου 113,
πλην των τελών της περ. δ’ . Η λήψη αριθμού Γ .Ε.ΜΗ. και 
η εγγραφή τους στο Γ .Ε.ΜΗ. δεν συνεπάγεται την κτή-
ση της εμπορικής ιδιότητας και των υποχρεώσεων που 
απορρέουν από τον παρόντα.»
3. Στο τέλος της παρ. 4 του άρθρου 86, περί των εξου-
σιοδοτικών διατάξεων για ρύθμιση θεμάτων που σχετί-
ζονται με την υποχρέωση εγγραφής στο Γ .Ε.ΜΗ., προστί-
θεται τρίτο εδάφιο και η παρ. 4 διαμορφώνεται ως εξής:
«4. Με κοινή απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και 
Επενδύσεων και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουρ-
γού, μπορεί να προβλέπεται η εγγραφή στο Γ .Ε.ΜΗ. φυ-
σικών ή νομικών προσώπων ή ενώσεων προσώπων ή 
νομικών οντοτήτων, πέραν αυτών που αναφέρονται στις 
παρ. 1 και 2. Με όμοια απόφαση ορίζονται η διαδικασία, 
οι σχετικές προθεσμίες και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια, 
όπως επίσης ο τρόπος, η διαδικασία και ο χρόνος της 
μεταφοράς στο Γ .Ε.ΜΗ., των πράξεων και στοιχείων των 
ήδη εγγεγραμμένων σε άλλα μητρώα, η αρμοδιότητα 
των οποίων μεταφέρεται πλέον στο Γ .Ε.ΜΗ.
Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσε-
ων καθορίζονται οι εμπορικοί Κωδικοί Αριθμοί Δραστη-
ριότητας (Κ.Α.Δ.) των περ. α’ έως γ’ της παρ. 2, καθώς και 
εκείνοι που αντιστοιχούν σε άσκηση οικονομικής δρα-
στηριότητας, κατά τα οριζόμενα στην περ. δ’ της παρ. 2.»
Άρθρο 50Καταχώριση στοιχείων των προσωπικών
και κεφαλαιουχικών εταιριών στο Γενικό 
Εμπορικό Μητρώο - Αντικατάσταση της περ. ιβ’ του άρθρου 96 και της περ. ι’ του άρθρου 97 του ν. 4635/2019
1. Η περ. ιβ’ του άρθρου 96 του ν. 4635/2019 (Α’ 167), 
περί των πρόσθετων στοιχείων που καταχωρίζουν οι 
προσωπικές εταιρείες, αντικαθίσταται και το άρθρο 96 
διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 96
Πρόσθετα στοιχεία που καταχωρίζουνοι προσωπικές εταιρείες
Στη Μερίδα καταχωρίζονται και δημοσιεύονται κατά 
τα οριζόμενα στο άρθρο 92, προκειμένου για προσωπι-κές εταιρείες με έδρα στην ημεδαπή, και τα ακόλουθα 
στοιχεία:
α. η εταιρική σύμβαση μαζί με όλες τις τροποποιήσεις 
σε κωδικοποιημένη μορφή,
β. ο σκοπός της εταιρείας,γ. η εταιρική επωνυμία, ο διακριτικός τίτλος και κάθε 
μεταγενέστερη μεταβολή,
δ. η έδρα και οποιαδήποτε μεταβολή αυτής,ε. η πλήρης διεύθυνση της εταιρείας,
στ. τα ατομικά στοιχεία της παραγράφου 2 του άρθρου 95
του παρόντος των εταίρων, ο ορισμός διαχειριστή, καθώς 
και η έκταση των εξουσιών του. Στην περίπτωση που τα 
πρόσωπα του προηγούμενου εδαφίου είναι νομικά πρό-
σωπα, δημοσιεύεται ο αριθμός Γ .Ε.ΜΗ., εφόσον υπάρχει, και 
τα βασικά στοιχεία εξατομίκευσής του (επωνυμία, νομική 
μορφή, έδρα),
ζ. η άδεια διαμονής και, όπου απαιτείται, άδεια εργα-
σίας για τα παραπάνω πρόσωπα,
η. η έξοδος του εταίρου ή ο αποκλεισμός του,θ. η λύση και η αναβίωση της εταιρείας,
ι. η δικαστική απόφαση με την οποία κηρύσσεται η 
ακυρότητα της εταιρείας,
ια. ο διορισμός των εκκαθαριστών, καθώς και τα ατο-
μικά τους στοιχεία, όπως ορίζονται στην παράγραφο 2 
του άρθρου 95 του παρόντος,
ιβ. οι οικονομικές καταστάσεις έναρξης και οι οικονο-
μικές καταστάσεις πέρατος εκκαθάρισης (διαγραφή).»
2. Η περ. ι’ του άρθρου 97 του ν. 4635/2019, περί των 
πρόσθετων στοιχείων που καταχωρίζουν οι κεφαλαιου-
χικές εταιρείες, αντικαθίσταται και το άρθρο 97 διαμορ-φώνεται ως εξής:
«Άρθρο 97
Πρόσθετα στοιχεία που καταχωρίζουνοι κεφαλαιουχικές εταιρείες
Στη Μερίδα καταχωρίζονται και δημοσιεύονται κατά 
τα οριζόμενα στο άρθρο 92 του παρόντος, προκειμένου 
για κεφαλαιουχικές εταιρείες με έδρα στην ημεδαπή, και 
τα ακόλουθα στοιχεία:
α. η ιδρυτική πράξη και το καταστατικό, και όπου απαι-
τείται, η εγκριτική απόφαση της Διοίκησης,
β. οι τροποποιήσεις του καταστατικού, στις οποίες συ-
μπεριλαμβάνεται και η παράταση της διάρκειας ζωής της 
εταιρείας, καθώς και το νέο πλήρες και κωδικοποιημένο 
κείμενο αυτών,
γ. ο διορισμός, η αποχώρηση, καθώς και τα ατομικά 
στοιχεία της παραγράφου 2 του άρθρου 95 του παρό-
ντος, των προσώπων τα οποία, είτε ως όργανο προβλε-πόμενο από το νόμο, είτε ως μέλη τέτοιου οργάνου:
i. έχουν την εξουσία να δεσμεύουν την εταιρεία έναντι 
τρίτων. Σε περίπτωση που τα πρόσωπα αυτά είναι περισ-
σότερα του ενός, με τη σχετική καταχώριση διευκρινί-
ζεται αν τα πρόσωπα αυτά δύνανται να ενεργούν μόνα τους ή υποχρεούνται να ενεργούν από κοινού,
ii. εκπροσωπούν την εταιρεία ενώπιον δικαστηρίου,iii. συμμετέχουν στη διοίκηση, στην εποπτεία ή στον 
έλεγχο της εταιρείας,
δ. τουλάχιστον κατ’ έτος, το ύψος του καλυφθέντος 
κεφαλαίου, εφόσον η ιδρυτική πράξη ή το καταστατικό 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7231 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
αναφέρονται σε εγκεκριμένο κεφάλαιο, εκτός αν κάθε 
αύξηση του καλυφθέντος κεφαλαίου συνεπάγεται τρο-
ποποίηση του καταστατικού,
ε. τα λογιστικά έγγραφα κάθε χρήσεως των οποίων η 
δημοσίευση είναι υποχρεωτική βάσει των οδηγιών του Συμβουλίου 86/635/ΕΟΚ (EE L 372 31.12.1986), 91/674/
ΕΟΚ (EE L 374 31.12.1991) και 2013/34/ΕΕ (EE L 182 
29.6.2013),
στ. οποιαδήποτε μεταβολή της έδρας,ζ. η λύση και η αναβίωση της εταιρείας,
η. η δικαστική απόφαση με την οποία κηρύσσεται η 
ακυρότητα της εταιρείας,
θ. ο διορισμός των εκκαθαριστών, καθώς και τα ατο-
μικά στοιχεία της παραγράφου 2 του άρθρου 95 του 
παρόντος,
ι. οι οικονομικές καταστάσεις έναρξης και οι οικονο-
μικές καταστάσεις πέρατος εκκαθάρισης (διαγραφή).»
Άρθρο 51
Καταχώριση στοιχείων των υποκαταστημάτων αλλοδαπών εταιριών με έδρα την Ευρωπαϊκή Ένωση και τρίτες χώρες στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο - Τροποποίηση της περ. θ’ τουάρθρου 98 και της περ. στ’ του άρθρου 99του ν. 4635/2019
1. Το δεύτερο εδάφιο της περ. θ’ του άρθρου 98 του
ν. 4635/2019 (Α’ 167), περί των πρόσθετων στοιχείων που 
καταχωρίζουν τα υποκαταστήματα αλλοδαπών εταιρει-
ών που έχουν την έδρα τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση, 
διαγράφεται και το άρθρο 98 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 98
Πρόσθετα στοιχεία που καταχωρίζουντα υποκαταστήματα αλλοδαπών εταιρειώνπου έχουν την έδρα τους στην Ε.Ε.
Στη Μερίδα καταχωρίζονται και δημοσιεύονται κατά τα 
οριζόμενα στο άρθρο 92 του παρόντος, προκειμένου για υποκαταστήματα της περίπτωσης ιβ’ της παραγράφου 1του άρθρου 86 του παρόντος, τα ακόλουθα στοιχεία:
α. η ιδρυτική πράξη και το καταστατικό, αν αυτό απο-
τελεί αντικείμενο χωριστής πράξης, καθώς και οι τροπο-
ποιήσεις των εγγράφων αυτών,
β. η βεβαίωση του Μητρώου, στο οποίο έχει καταχω-
ρισθεί η εταιρεία (Πιστοποιη τικό Καλής Λειτουργίας της 
αρμόδιας αρχής ή του εμπορικού Μητρώου της χώρας 
προέλευσης),
γ. η ταχυδρομική ή άλλη διεύθυνση του υποκαταστή-
ματος,
δ. η αναφορά των δραστηριοτήτων του υποκαταστή-
ματος,
ε. το Μητρώο στο οποίο έχει ανοιχθεί για την εται-
ρεία ο φάκελος που αναφέρει το άρθρο 16 της Οδηγίας(ΕΕ) 2017/1132, καθώς και ο αριθμός εγγραφής της στο Μητρώο αυτό,
στ. η επωνυμία και η μορφή της εταιρείας, καθώς και 
η επωνυμία του υποκαταστήματος, αν δεν είναι η ίδια 
με την επωνυμία της εταιρείας,
ζ. ο διορισμός, η λήξη των καθηκόντων, καθώς και τα 
ατομικά στοιχεία της παραγράφου 2 του άρθρου 95 του παρόντος των προσώπων, που έχουν την εξουσία να 
δεσμεύουν την εταιρεία έναντι τρίτων και να την εκπρο-
σωπούν ενώπιον δικαστηρίου:
i. ως προβλεπόμενα από τον νόμο όργανα διοίκησης 
της εταιρείας ή ως μέλη ενός τέτοιου οργάνου, σύμ-
φωνα με τη δημοσιότητα που λαμβάνει χώρα για την 
εταιρεία βάσει του άρθρου 14 στοιχείο δ της Οδηγίας
(ΕΕ) 2017/1132,
ii. ως μόνιμοι εκπρόσωποι της εταιρείας για τη δρα-
στηριότητα του υποκαταστήματος, με μνεία της έκτασης 
των αρμοδιοτήτων τους,
η. η λύση της εταιρείας, ο διορισμός, τα ατομικά στοι-
χεία ταυτότητος και οι εξουσίες των εκκαθαριστών, 
καθώς και η περάτωση της εκκαθάρισης, σύμφωνα με 
τη δημοσιότητα που λαμβάνει χώρα για την εταιρεία, 
σύμφωνα με τις περιπτώσεις η’ , ι’ και ια’ του άρθρου 14 της Οδηγίας (ΕΕ) 2017/1132, όπως επίσης η διαδικασία 
πτώχευσης, πτωχευτικού συμβιβασμού ή άλλη ανάλογη 
διαδικασία, στην οποία υπόκειται η εταιρεία,
θ. τα λογιστικά έγγραφα (χρηματοοικονομικές κατα-
στάσεις) της εταιρείας, όπως καταρτίσθηκαν, ελέγχθηκαν 
και δημοσιεύθηκαν κατά το δίκαιο του κράτους-μέλους, 
από το οποίο διέπεται η εταιρεία, σύμφωνα με τις Οδη-γίες 2013/34/ΕΕ και 2006/43/ΕΚ,
ι. το κλείσιμο του υποκαταστήματος.»
2. Το πρώτο εδάφιο της περ. στ’ του άρθρου 99 του 
ν. 4635/2019, περί των πρόσθετων στοιχείων που κα-
ταχωρίζουν τα υποκαταστήματα αλλοδαπών εταιρειών τρίτων χωρών, τροποποιείται και το άρθρο 99 διαμορ-
φώνεται ως εξής:
«Άρθρο 99
Πρόσθετα στοιχεία που καταχωρίζουν ταυποκαταστήματα αλλοδαπών εταιρειώντρίτων χωρών
Στη Μερίδα καταχωρίζονται και δημοσιεύονται κατά 
τα οριζόμενα στο άρθρο 92 του παρόντος, προκειμέ-
νου για υποκαταστήματα της περίπτωσης ιγ’ της παρα-
γράφου 1 του άρθρου 86 του παρόντος, τα ακόλουθα 
στοιχεία:
α. τα αναφερόμενα στις περιπτώσεις α’ , γ’ , δ’ , στ’ , η’ και ι’
του άρθρου 98 του παρόντος,
β. το δίκαιο του κράτους, από το οποίο διέπεται η 
εταιρεία,
γ. αν το δίκαιο του κράτους από το οποίο διέπεται η 
εταιρεία προβλέπει την τήρηση Μητρώου, καταχωρείται 
ο αριθμός εγγραφής της εταιρείας στο Μητρώο αυτό,
δ. η μορφή, η έδρα και το αντικείμενο της εταιρείας, 
καθώς και μία (1) τουλάχιστον φορά τον χρόνο, το ποσό 
του καλυφθέντος κεφαλαίου, αν τα στοιχεία αυτά δεν 
περιέχονται στα παραπάνω έγγραφα,
ε. ο διορισμός, η λήξη των καθηκόντων, καθώς και 
τα στοιχεία ταυτότητος των προσώπων που έχουν την 
εξουσία να δεσμεύουν την εταιρεία έναντι τρίτων και να 
την εκπροσωπούν ενώπιον δικαστηρίου:
i. ως νόμιμα προβλεπόμενα όργανα της εταιρείας ή ως 
μέλη ενός τέτοιου οργάνου,
ii. ως μόνιμοι εκπρόσωποι της εταιρείας για τη δραστη-
ριότητα του υποκαταστήματος, με μνεία της έκτασης των 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7232 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
εξουσιών τους και ενδεχόμενης δυνατότητας να ασκούν 
τις εξουσίες αυτές μόνοι,
στ. τα λογιστικά έγγραφα (χρηματοοικονομικές κατα-
στάσεις) της εταιρείας, όπως καταρτίσθηκαν, ελέγχθηκαν 
και δημοσιεύθηκαν κατά το δίκαιο του κράτους, από το 
οποίο διέπεται η εταιρεία. Στην περίπτωση που το δίκαιο 
του κράτους δεν προβλέπει κατάρτιση των λογιστικών εγγράφων κατά τρόπον ισοδύναμο με την ελληνική και 
ενωσιακή έννομη τάξη, απαιτούνται λογιστικά έγγραφα 
(χρηματοοικονομικές καταστάσεις) των δραστηριοτή-
των του υποκαταστήματος.»
Άρθρο 52
Καταχώριση στο Γενικό Εμπορικό Μητρώοστοιχείων των υποκαταστημάτων των 
πιστωτικών και χρηματοδοτικών ιδρυμάτων που έχουν έδρα σε άλλο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης - Προσθήκη άρθρου 99Α 
στον ν. 4635/2019
Μετά από το άρθρο 99 ν. 4635/2019 (Α’ 167) προστί-
θεται άρθρο 99Α ως εξής:
«Άρθρο 99Α
Διατάξεις για τα υποκαταστήματα πιστωτικών και χρηματοδοτικών ιδρυμάτων που έχουν την έδρα τους σε άλλο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (άρθρο 2 Οδηγίας 89/117/ΕΟΚ)
1. Προκειμένου για υποκαταστήματα πιστωτικών και 
χρηματοδοτικών ιδρυμάτων που έχουν την έδρα τους 
σε άλλο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.), 
καταχωρίζονται και δημοσιεύονται, κατά τα οριζόμενα 
στο άρθρο 92, τα ακόλουθα έγγραφα:
α) ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις,β) ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις,γ) έκθεση διαχείρισης καιδ) έκθεση ελέγχου.
2. Τα έγγραφα της παρ. 1 συντάσσονται και ελέγχο-
νται σύμφωνα με τη νομοθεσία του κράτους μέλους στο 
οποίο έχει την έδρα του το πιστωτικό ή χρηματοδοτικό ίδρυμα.
3. Πέραν των εγγράφων της παρ. 1, τα υποκαταστή-
ματα πιστωτικών και χρηματοδοτικών ιδρυμάτων δη-
μοσιεύουν επιπλέον τις ακόλουθες συμπληρωματικές 
πληροφορίες:
α) τα έσοδα και τα έξοδα του υποκαταστήματος που 
προέρχονται από τους λογαριασμούς 1, 3, 4, 6, 7, 8 και 15 
του άρθρου 27 ή τους λογαριασμούς Α4, Α9, Β1 έως Β4 και Β7 του άρθρου 28 της Οδηγίας 86/635/ΕΟΚ (L 372),
β) τον αριθμό των μελών του προσωπικού που απα-
σχολούνται κατά μέσο όρο στο υποκατάστημα,
γ) το σύνολο των απαιτήσεων και των υποχρεώσεων 
του υποκαταστήματος, κατανεμημένων σε εκείνες που 
αφορούν τα πιστωτικά ιδρύματα και εκείνες που αφο-
ρούν τους πελάτες, καθώς και το συνολικό ύψος των εν 
λόγω απαιτήσεων και υποχρεώσεων εκφρασμένων στο 
νόμισμα του κράτους μέλους όπου είναι εγκατεστημένο 
το υποκατάστημα,
δ. το σύνολο του ενεργητικού και των ποσών που 
αντιστοιχούν στους λογαριασμούς 2, 3, 4, 5 και 6 του ενεργητικού, στους λογαριασμούς 1, 2 και 3 του παθητι-
κού και στους λογαριασμούς εκτός ισολογισμού 1 και 2,σύμφωνα με τον ορισμό που αναφέρεται στο άρθρο 4 
και στα ανάλογα άρθρα της Οδηγίας 86/635/ΕΟΚ, καθώς 
και, για τους λογαριασμούς 2, 5 και 6 του ενεργητικού, 
την κατάταξη των τίτλων ανάλογα με το αν θεωρήθηκαν 
ή όχι ως πάγια χρηματοπιστωτικά στοιχεία κατά την έν-νοια του άρθρου 35 της Οδηγίας 86/635/ΕΟΚ.
4. Η ακρίβεια των ανωτέρω πληροφοριών και η αντι-
στοιχία τους με τους ετήσιους λογαριασμούς ελέγχονται 
από έναν (1) ορκωτό ελεγκτή λογιστή ή ελεγκτική εται-ρεία με τη διατύπωση σχετικής γνώμης.
5. Η παρ. 6 του άρθρου 36 του ν. 4261/2014 (Α’ 107), 
περί του καθεστώτος παροχής υπηρεσιών στην Ελλάδα 
από πιστωτικά ιδρύματα που εδρεύουν σε τρίτες χώρες, 
εφαρμόζεται κατ’ αναλογία στα υποκαταστήματα πιστω-
τικών και χρηματοδοτικών ιδρυμάτων του παρόντος.
6. Η ισχύς του παρόντος αρχίζει την 1η Ιανουαρίου 
2020.»
Άρθρο 53
Καταχώριση στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο στοιχείων των υποκαταστημάτων των πιστωτικών και χρηματοδοτικών ιδρυμάτων που έχουν έδρα σε τρίτη χώρα -Προσθήκη άρθρου 99Β στον ν. 4635/2019
Μετά από το άρθρο 99Α του ν. 4635/2019 (Α’ 167) προ-
στίθεται άρθρο 99Β ως εξής:
«Άρθρο 99B
Διατάξεις για τα υποκαταστήματα πιστωτικών
και χρηματοδοτικών ιδρυμάτων που έχουν την 
έδρα τους σε τρίτη χώρα (άρθρο 3 Οδηγίας 89/117/ΕΟΚ)
1. Προκειμένου για υποκαταστήματα πιστωτικών και 
χρηματοδοτικών ιδρυμάτων που έχουν την έδρα τους 
σε τρίτη χώρα, καταχωρίζονται και δημοσιεύονται κατά 
τα οριζόμενα στο άρθρο 92, τα έγγραφα της παρ. 1 του 
άρθρου 99Α. Τα ως άνω έγγραφα συντάσσονται και 
ελέγχονται σύμφωνα με τη νομοθεσία της έδρας του 
ιδρύματος.
2. Εφόσον τα εν λόγω έγγραφα έχουν συνταχθεί σύμ-
φωνα με την Οδηγία 86/635/ΕΟΚ (L 372) ή κατά ισοδύ-
ναμο τρόπο και εφόσον στην τρίτη χώρα στην οποία 
εδρεύει το ίδρυμα πληρούται ο όρος της αμοιβαιότητας 
για τα ενωσιακά πιστωτικά και χρηματοδοτικά ιδρύματα, 
εφαρμόζονται οι παρ. 1 έως 4 του άρθρου 99Α.
3. Σε περιπτώσεις εκτός εκείνων που αναφέρονται 
στην παρ. 2, τα υποκαταστήματα οφείλουν να υποβάλ-
λουν σε καταχώριση και σε δημοσιότητα σύμφωνα με 
το άρθρο 92 ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις που αφορούν στη δραστηριότητά τους.
4. Η παρ. 6 του άρθρου 36 του ν. 4261/2014 (Α’ 107), 
περί του καθεστώτος παροχής υπηρεσιών στην Ελλάδα 
από πιστωτικά ιδρύματα που εδρεύουν σε τρίτες χώρες, 
εφαρμόζεται κατ’ αναλογία στα υποκαταστήματα πιστω-
τικών και χρηματοδοτικών ιδρυμάτων του παρόντος.
5. Η ισχύς του παρόντος αρχίζει την 1η Ιανουαρίου 
2020.»
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7233 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
Άρθρο 54
Αίτηση καταχώρισης στις Υπηρεσίες του Γενικού Εμπορικού Μητρώου - Τροποποίηση της παρ. 3 του άρθρου 103 του ν. 4635/2019
Η παρ. 3 του άρθρου 103 του ν. 4635/2019 (Α’ 167), 
περί της προθεσμίας υποβολής της αίτησης καταχώρι-
σης στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο πράξεων και στοιχείων 
που απαιτούν έλεγχο νομιμότη τας, τροποποιείται και 
διαμορφώνεται ως εξής:
«3. Η αίτηση καταχώρισης υποβάλλεται από τους υπό-
χρεους στην Υπηρεσία Γενικού Εμπορικού Μητρώου 
(Υ.Γ .Ε.ΜΗ.) εντός είκοσι (20) εργάσιμων ημερών από τη 
γέννηση της υποχρέωσης τήρησης εμπορικής δημοσι-
ότητας. Ειδικά για τα υποκαταστήματα των άρθρων 99Α 
και 99Β η ανωτέρω αίτηση δύναται να υποβάλλεται από 
τους υπόχρεους εντός τριών (3) μηνών από τη γέννηση 
της υποχρέωσης τήρησης εμπορικής δημοσιότητας. Εάν 
οι ως άνω προθεσμίες παρέλθουν άπρακτες, επιβάλλο-
νται στον υπόχρεο οι διοικητικές κυρώσεις του άρθρου 114.»
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε’
ΑΛΛΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ
Άρθρο 55
Αυτόματα μηχανήματα παράδοσης
ταχυδρομικών αντικειμένων
1. Επιτρέπεται χωρίς επιπλέον άδεια, και υπό την προ-
ϋπόθεση της διασφάλισης του απορρήτου της ταχυδρο-
μικής αλληλογραφίας και των δεδομένων προσωπικού 
χαρακτήρα, η εγκατάσταση αυτόματων μηχανημάτων 
για την παραλαβή και παράδοση ταχυδρομικών αντικει-
μένων ταχυμεταφορών («postal lockers») σε χώρους και 
ακίνητα των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (O.T.A.) 
α’ βαθμού, του Δημοσίου, δημοσίων επιχειρήσεων και εν 
γένει σε δημόσιους εξωτερικούς και εσωτερικούς χώ-
ρους, από ταχυδρομικές επιχειρήσεις οι οποίες παρέ-
χουν ταχυδρομικές υπηρεσίες σε όλη την Ελληνική Επι-
κράτεια, διαθέτουν εθνική γενική άδεια ταχυδρομικών 
υπηρεσιών από την Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών 
και Ταχυδρομείων (Ε.Ε.Τ.Τ.) και πληρούν τους όρους και 
τις προϋποθέσεις του ν. 4053/2012 (Α’ 44) για την άσκηση 
ταχυδρομικών δραστηριοτήτων, καθώς και τους όρους 
και τις προϋποθέσεις της υπ’  αρ. 686/064/26.3.2013 
απόφασης της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών και 
Ταχυδρομείων (Κανονισμός Γενικών Αδειών Παροχής 
Ταχυδρομικών Υπηρεσιών, Β’ 1700).
2. Οι χώροι τοποθέτησης των μηχανημάτων («postal 
lockers») είναι σημεία εύκολης πρόσβασης σε περιοχές με συχνή διέλευση ή παρουσία κοινού, όπως πλατείες, 
πεζοδρόμια, διάδρομοι και είσοδοι κτιρίων, προκειμένου 
να επιτευχθούν η καλύτερη εξυπηρέτηση των χρηστών και η ασφάλεια των μηχανημάτων.
3. Η δαπάνη για την προμήθεια, τη συντήρηση, την επι-
σκευή και τεχνική κάλυψη των αυτόματων μηχανημάτων 
παραλαβής και παράδοσης ταχυδρομικών αντικειμένων 
ταχυμεταφορών («postal lockers») βαρύνει αποκλειστικά 
τις εταιρείες ταχυμεταφορών. Τα μηχανήματα για την 
παραλαβή και παράδοση ταχυδρομικών αντικειμένων ταχυμεταφορών («postal lockers») είναι ιδιοκτησίας των 
εταιρειών ταχυμεταφορών.
4. Οι O.T.A. α’ βαθμού, το Δημόσιο και οι δημόσιες 
επιχειρήσεις, στα ακίνητα ή τους χώρους των οποίων 
εγκαθίστανται τα αυτόματα μηχανήματα παραλαβής και 
παράδοσης ταχυδρομικών αντικειμένων ταχυμεταφο-
ρών («postal lockers»), παρέχουν τη δυνατότητα ηλε-
κτροδότησης αυτών. Η εγκατάσταση και η σύνδεση των 
αυτόματων μηχανήματων παραλαβής και παράδοσης 
ταχυδρομικών αντικειμένων ταχυμεταφορών («postal 
lockers») γίνεται με μέριμνα και δαπάνη της εταιρείας 
ταχυμεταφορών. Κάθε κόστος και τέλος που απαιτείται 
για την εγκατάσταση, τη σύνδεση και τη λειτουργία των 
μηχανημάτων παραλαβής και παράδοσης ταχυδρομικών 
αντικειμένων ταχυμεταφορών («postal lockers») και κάθε 
άλλη σχετική δαπάνη επιβαρύνει την εταιρεία ταχυμε-
ταφορών, η οποία καταβάλλει και το κόστος κατανάλω-
σης ηλεκτρικού ρεύματος με βάση την κατανάλωση που 
προκύπτει από τα σχετικά έντυπα του κατασκευαστή των 
ανωτέρω μηχανημάτων.
5. Για την εφαρμογή του παρόντος, οι O.T.A. α’ βαθμού, 
το Δημόσιο και οι δημόσιες επιχειρήσεις στα ακίνητα ή 
τους χώρους των οποίων εγκαθίστανται τα αυτόματα 
μηχανήματα παραλαβής και παράδοσης ταχυδρομικών 
αντικειμένων ταχυμεταφορών («postal lockers») συνά-
πτουν σύμβαση με την εταιρεία ταχυμεταφορών, η οποία 
καταβάλλει αποζημίωση για τη χρήση του χώρου που 
καταλαμβάνει το μηχάνημα παραλαβής και παράδοσης 
ταχυδρομικών αντικειμένων ταχυμεταφορών («postal 
locker»). Η αποζημίωση αυτή δεν υπερβαίνει μηνιαίως 
το ποσό των πέντε (5) ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο (τ.μ.) 
της επιφάνειας που καταλαμβάνει το ανωτέρω μηχάνημα 
σε εξωτερικό χώρο, και το ποσό των δέκα (10) ευρώ ανά 
τ.μ. της επιφάνειας που καταλαμβάνει το μηχάνημα σε εσωτερικό χώρο.
Άρθρο 56
Ρύθμιση για τις κυρώσεις στη διακίνησητου πετρελαίου θέρμανσης - Τροποποίηση
της παρ. 2 του άρθρου 35 του ν. 2093/1992
Στην παρ. 2 του άρθρου 35 του ν. 2093/1992 (Α’ 181), 
περί της επιβολής προστίμου και από τον Υπουργό Ανά-
πτυξης και Επενδύσεων σε περίπτωση παράβασης της 
απαγόρευσης νόθευσης, διάθε σης, χρησιμοποίησης ή 
μεταφοράς του πετρελαίου θέρμανσης για άλλες εκτός 
από θέρμανση χρήσεις, διαγράφεται το τρίτο εδάφιο, 
τροποποιείται το τέταρτο εδάφιο και η παρ. 2 διαμορ-
φώνεται ως εξής:
«2. Απαγορεύεται η καθ’ οιονδήποτε τρόπο νόθευση, 
διάθεση, χρησιμοποίηση ή μεταφορά του πετρελαίου 
θέρμανσης για άλλες, εκτός από θέρμανση, χρήσεις. Οι παραβάτες υπόκεινται στις κυρώσεις των άρθρ. 28, 29 
και 30 του ν. 1650/86 (ΦΕΚ 160 Α’), όπως ισχύουν, επι-
φυλασσομένων και των περί λαθρεμπορίας διατάξεων του Τελωνειακού Κώδικα.
Σε περίπτωση χρησιμοποίησης πετρελαίου θέρμανσης 
αντί πετρελαίου κίνησης για την κυκλοφορία οχήματος 
ή λειτουργία μηχανήματος, επιβάλλεται στον κάτοχο 
αυτού, με κοινή απόφαση των αρμοδίων οργάνων του 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7234 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων και του κατά 
περίπτωση συναρμόδιου υπουργείου, αφαίρεση της 
άδειας κυκλοφορίας του οχήματος ή λειτουργίας του 
μηχανήματος για ένα έτος. Σε περίπτωση υποτροπής η 
άδεια αφαιρείται οριστικά.»
Άρθρο 57
Εισαγωγή δεδομένων στην ηλεκτρονικήπλατφόρμα e-katanalotis
1. Oι επιχειρήσεις υπεραγορών τροφίμων που ασκούν 
δραστηριότητες λιανικής πώλησης («super markets»), 
των οποίων ο συνολικός ετήσιος κύκλος εργασιών ξε-
περνάει τα ενενήντα εκατομμύρια (90.000.000) ευρώ ετησίως, βάσει των οικονομικών καταστάσεων της 
προηγούμενης διαχειριστικής περιόδου, υποχρεούνται να ενημερώνουν καθημερινά με: α) τις ημερήσιες τιμές ραφιού (που ορίζονται ως η τιμή λιανικής χωρίς προω-
θητικές ενέργειες), ανά κατάστημα ή συνολικά (ενιαία 
τιμή προϊόντος ανά αλυσίδα), β) τη μέση τιμή πώλησης 
της προηγούμενης ημέρας (συνολικός τζίρος προϊόντος/
αριθμό πωληθέντων τεμαχίων), την ηλεκτρονική πλατ-
φόρμα e-Καταναλωτής της Γενικής Γ ραμματείας Εμπο-
ρίου και Προστασίας Καταναλωτή του Υπουργείου Ανά-
πτυξης και Επενδύσεων, η οποία είναι προσβάσιμη μέσω 
της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης 
(gov.gr-ΕΨΠ), με τις ημερήσιες τιμές ραφιού των προϊό-
ντων, καθώς και με τα δεδομένα που προσδιορίζονται με 
απόφαση του Γενικού Γ ραμματέα Εμπορίου και Προστα-
σίας Καταναλωτή. Με την ίδια απόφαση προσδιορίζεται 
και η διαδικασία αποστολής των τιμών και των λοιπών 
στοιχείων. Η ενημέρωση αφορά στην ίδια ημέρα, για την 
περ. α) και στην προηγούμενη ημέρα για την περ. β) και ολοκληρώνεται το αργότερο μέχρι τις 10:00 π.μ. καθη-
μερινώς. Μετά από την αποστολή της ενημέρωσης, οι 
τιμές ραφιού στα καταστήματα της αλυσίδας δύνανται να μεταβληθούν.
2. Με απόφαση του Γενικού Γ ραμματέα Εμπορίου και 
Προστασίας Καταναλωτή εκδίδεται λίστα αγαθών και 
υπηρεσιών που προβάλλονται στην πλατφόρμα και κα-θορίζονται οι κωδικοί τους.
3. Η μη υποβολή ή η υποβολή ανακριβούς δήλωσης 
επισύρει διοικητικό πρόστιμο ύψους από χίλια (1.000) 
έως εκατό χιλιάδες (100.000) ευρώ, ανάλογα με τον κύ-κλο εργασιών της επιχείρησης και κατά περίπτωση. Με 
απόφαση του Γενικού Γ ραμματέα Εμπορίου και Προστα-
σίας Καταναλωτή εξειδικεύεται το ύψος των προστίμων 
αναλόγως της βαρύτητας της παράβασης.
4. Η Διεύθυνση Διαχείρισης Δεδομένων και Στατιστικής 
Επεξεργασίας και Εποπτείας Ηλεκτρονικού Εμπορίου της 
Διυπηρεσιακής Μονάδας Ελέγχου Αγοράς του Υπουργεί-
ου Ανάπτυξης και Επενδύσεων ορίζεται ως αρμόδια αρχή 
για τον έλεγχο συμμόρφωσης των υπόχρεων της παρ. 1, 
καθώς και για την καταγραφή του αριθμού φορολογι-
κού μητρώου (Α.Φ.Μ.), της επωνυμίας, της διεύθυνσής 
τους και των λιανικών τιμών των υγρών καυσίμων, του υγραερίου κίνησης («LPG»), του πετρελαίου θέρμανσης 
και του πεπιεσμένου φυσικού αερίου («CNG»), μέσω της 
διαλειτουργικότητας των πληροφοριακών συστημάτων 
e-Καταναλωτής της Γενικής Γ ραμματείας Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή του Υπουργείου Ανάπτυξης 
και Επενδύσεων και του πληροφοριακού συστήματος 
Φορολογικών Ηλεκτρονικών Μηχανισμών της Ανεξάρτη-
της Αρχής Δημοσίων Εσόδων ( Α.Α.Δ.Ε.). Οι πάροχοι ηλε-
κτρονικής τιμολόγησης υποχρεούνται να ενημερώνουν 
το πληροφοριακό σύστημα Φορολογικών Ηλεκτρονικών 
Μηχανισμών για όλα τα παραστατικά πώλησης και δια-
κίνησης των υγρών καυσίμων, του υγραερίου κίνησης 
(«LPG»), του πετρελαίου θέρμανσης και του πεπιεσμένου 
φυσικού αερίου («CNG»).
5. O Γενικός Γ ραμματέας Εμπορίου και Προστασίας Κα-
ταναλωτή, δύναται να δίνει εντολή ελέγχου συμμόρφω-
σης των υπόχρεων της παρ. 1, να διαβιβάζει στο αρμόδιο 
όργανο του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων την 
εισήγηση της αρμόδιας υπηρεσίας σχετικά με την επι-
βολή προστίμου και να διαβιβάζει τα σχετικά στοιχεία 
προς τις αρμόδιες ελεγκτικές αρχές, όταν προκύπτουν 
ευρήματα που άπτονται της εφαρμογής της φορολογι-
κής νομοθεσίας.
6. Τα στοιχεία που έχουν καταχωρηθεί στην πλατφόρ-
μα παρέχονται στην Επιτροπή Ανταγωνισμού μετά από 
αίτησή της, με απόφαση του Γενικού Γ ραμματέα Εμπο-
ρίου και Προστασίας Καταναλωτή.
7. Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Επεν-
δύσεων, κατόπιν εισήγησης του Γενικού Γ ραμματέα 
Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή, ορίζονται όροι και προϋποθέσεις για τη δυνατότητα ανάθεσης της κα-
τασκευής και λειτουργίας της ψηφιακής πλατφόρμας 
e-Καταναλωτής σε φορείς του ευρύτερου δημόσιου 
τομέα.
8. Η κατασκευή και λειτουργία της ψηφιακής πλατφόρ-
μας e-Καταναλωτής δύναται να γίνεται από ιδιώτες μέσω 
διαδικασίας σύμπραξης δημοσίου και ιδιωτικού τομέα, κατά τα οριζόμενα στον ν. 3389/2005 (Α’ 148).
Άρθρο 58
Διαδικασία διαβούλευσ ης των τομεακών και 
περιφερειακών προγραμμάτων ανάπτυξης του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης - 
Τροποποίηση του άρθρου 125του ν. 4635/2019
Η παρ. 1 του άρθρου 125 του ν. 4635/2019 (Α’ 167) 
αντικαθίσταται ως εξής:
«1. Μέσα σε τρεις (3) μήνες από την έκδοση της από-
φασης της παρ. 5 του άρθρου 123 του παρόντος, τα 
υπουργεία και οι περιφέρειες καταρτίζουν τα Τομεακά 
Προγράμματα Ανάπτυξης (ΤΠΑ) και τα Περιφερειακά 
Προγράμματα Ανάπτυξης (ΠΠΑ) αντίστοιχα, εξειδικεύ-
οντας τους στόχους του μεσοπρόθεσμου αναπτυξιακού 
προγραμματισμού στον τομέα ευθύνης τους, κατανέμο-
ντας τους πόρους του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυ-ξης (ΕΠΑ) που τους αναλογούν σε δράσεις και έργα με 
υψηλή προτεραιότητα και προβλέποντας μέτρα για την 
έγκαιρη και αποτελεσματική υλοποίησή τους εντός του 
πλαισίου του ΕΠΑ. Τα υπουργεία και οι περιφέρειες θέ-τουν τα ΤΠΑ και ΠΠΑ σε διαβούλευση με ανάρτηση στο 
διαδικτυακό τόπο «www.opengov.gr» ή στις ιστοσελίδες 
τους για διάστημα δεκαπέντε (15) τουλάχιστον ημερών. 
Η προθεσμία του πρώτου εδαφίου της παρούσας δεν 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7235 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
εφαρμόζεται για την πρώτη προγραμματική περίοδο 
του ΕΠΑ.»
Άρθρο 59
Ρυθμίσεις για τις αποζημιώσεις μελών των οργάνων που συμμετέχουν στις διαδικασίες 
αξιολόγησης, ελέγχου και παρακολούθησης 
των επενδυτικών σχεδίων - Τροποποίηση των 
άρθρων 80 και 85 του ν. 4399/2016
1. Στο άρθρο 80 του ν. 4399/2016 (Α’ 117), περί των 
αποζημιώσεων των μελών των οργάνων που συμμετέ-
χουν στις διαδικασίες αξιολόγησης, ελέγχου και παρα-
κολούθησης των επενδυτικών σχεδίων, τροποποιείται 
η παρ. 3, προστίθεται παρ. 5 και το άρθρο 80 διαμορ-
φώνεται ως εξής:
«Άρθρο 80
Καθορισμός παραβόλων για την εκτέλεση διαδικασιών ελέγχου επενδυτικών σχεδίων 
υπαχθέντων στους νόμους 3299/2004
(Α’ 261) και 3908/2011 (Α’ 8)
1. Για την υποβολή αιτήματος ελέγχου επενδυτικών 
σχεδίων είτε για την πιστοποίηση του 50% του κό-
στους της επένδυσης είτε και για την πιστοποίηση της 
ολοκλήρωσης, που έχουν υπα χθεί στις διατάξεις του
ν. 3299/2004 και του ν. 3908/2011 απαιτείται παράβολο 
που ορίζεται στο 0,5‰ του ύψους των επενδυτικών σχε-
δίων μέχρι των δέκα εκατομμυρίων (10.000.000) ευρώ 
και στο 0,2‰ για το επιπλέον ποσό των δέκα εκατομμυ-
ρίων (10.000.000) ευρώ. Σε κάθε περίπτωση το ως άνω 
ποσό δεν μπορεί να είναι κατώτερο των πεντακοσίων 
(500) ευρώ. Αντίγραφο της καταβολής του παραβόλου 
συνοδεύει τις σχετικές αιτήσεις.
2. Τα χρηματικά ποσά που καταβάλλονται, σύμφωνα 
με την παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου, καθώς και 
τα ποσά που καταβάλλονται, σύμφωνα με την παρ. 6 
του άρθρου 21 του ν. 4146/2013 (Α’ 90) καλύπτουν τις 
δαπάνες των διαδικασιών αξιολόγησης, παρακολούθη-
σης, ελέγχου και πιστοποίησης των επενδύσεων που 
ενισχύονται από τις διατάξεις του ν. 3299/2004 και του ν. 3908/2011. Τα ποσά του προηγούμενου εδαφίου, κα-
τατίθεται σε υφιστάμενο κωδικό Εσόδου ή που δημιουρ-
γείται για το σκοπό αυτό, του ειδικού φορέα 35/170 του 
κρατικού προϋπολογισμού.
3. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και 
Ανάπτυξης και Επενδύσεων καθορίζονται οι αποζημι-
ώσεις των μελών των οργάνων που συμμετέχουν στις 
διαδικασίες αξιολόγησης, ελέγχου και παρακολούθησης 
των επενδυτικών σχεδίων ανάλογα με το ύψος και το 
είδος των επενδυτικών σχεδίων, καθώς και τη χιλιομε-
τρική απόσταση του τόπου εγκατάστασης της επένδυ-
σης χωρίς να μπορεί το ποσό της ελάχιστης αμοιβής σε 
σχέση με την ανώτατη να υπερβαίνει την αναλογία 1 
προς 5 (1/5).
Με την ίδια απόφαση δύναται να καθορίζονται κρι-
τήρια, όροι και προϋποθέσεις επίτευξης στόχων, με την 
πλήρωση των οποίων διαφοροποιούνται ανάλογα οι 
αποζημιώσεις του πρώτου εδαφίου.
Για τον καθορισμό της αποζημίωσης των δημοσίων 
υπαλλήλων και των υπαλλήλων με σχέση εργασίας Ιδιωτι-κού Δικαίου Αορίστου Χρόνου εφαρμόζεται το άρθρο 21
του ν. 4354/2015 (Α’ 176). Για τα μέλη του Εθνικού Μη-
τρώου Πιστοποιημένων Αξιολογητών και Ελεγκτών που 
προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα δεν ισχύουν οι πε-
ριορισμοί της παρ. 1 του άρθρου 21 του ν. 4354/2015.
Σε όλα τα μέλη των οργάνων αξιολόγησης, ελέγχου και 
παρακολούθησης των επενδυτικών σχεδίων τα μηνιαία όρια αποζημιώσεων δύνανται να ανέρχονται μέχρι του 
ποσού των χιλίων διακοσίων (1.200) ευρώ και υπολο-
γίζονται σωρευτικά σε ετήσια βάση και όχι πέραν του 
ποσού των έξι χιλιάδων οκτακοσίων (6.800) ευρώ, κατά παρέκκλιση του άρθρου 21 του ν. 4354/2015, συμπερι-λαμβανομένης και τυχόν πρόσθετης αμοιβής επίτευξης 
στόχων.
Τμήμα των προβλεπόμενων πιστώσεων, που δύναται 
να ανέρχεται μέχρι ποσοστό οκτώ τοις χιλίοις (8‰), για την καταβολή των επιδοτήσεων του παρόντος που εγ-
γράφονται στον Προϋπολογισμό των Δημοσίων Επενδύ-
σεων, όπως ορίζεται στην παρ. 3 του άρθρου 29, αφορά 
την κάλυψη δαπανών των διαδικασιών αξιολόγησης, 
παρακολούθησης και ελέγχου των επενδυτικών σχεδίων, 
περιλαμβανομένων των αποζημιώσεων των οργάνων 
που συμμετέχουν στις διαδικασίες αυτές.
Δεν υπόκειται στην ανωτέρω κράτηση το ποσό των πι-
στώσεων που προέρχονται από ενωσιακά κονδύλια. Για τον σκοπό αυτό εγγράφεται στο Πρόγραμμα Δημοσίων 
Επενδύσεων ως ειδικό έργο με πίστωση που αντιστοιχεί 
στο ανωτέρω ποσό των πιστώσεων που προβλέπονται 
κατ’ έτος από τον Προϋπολογισμό Δημοσίων Επενδύσε-
ων για την κάλυψη των επιχορηγήσεων και επιδοτήσεων 
του παρόντος.
4. Για τις αποζημιώσεις των μελών των Επιτροπών 
Αξιολόγησης Επενδυτικών Σχεδίων και των μελών της 
Επιτροπής Ενστάσεων της παραγράφου 2 του άρθρου 15
ισχύουν αναλογικά τα οριζόμενα για τα μέλη της Επι-
τροπής Διαχείρισης Μητρώων και Ελέγχου Διαδικασιών 
του άρθρου 26. Για τις αποζημιώσεις του Προέδρου, των 
Μελών, Γ ραμματέων και αξιολογητών - εισηγητών της 
Γνωμοδοτικής Επιτροπής του Υπουργείου Εσωτερικών 
(Μακεδονίας-Θράκης) ισχύουν αναλογικά τα οριζόμενα 
για τη Γνωμοδοτική Επιτροπή του Υπουργείου Οικονο-
μίας και Ανάπτυξης του άρθρου 27. Η προβλεπόμενη 
στο άρθρο 2 της υπ’ αρ. 26226/3.3.2017 κοινής από-
φασης των Υπουργών Οικονομίας και Ανάπτυξης και 
Οικονομικών (Υ.Ο.Δ.Δ. 117) αμοιβή για την αξιολόγηση επενδυτικών σχεδίων επιμερίζεται ως εξής: 20% για τον 
έλεγχο πληρότητας, 40% για τον έλεγχο νομιμότητας και 
40% για την αξιολόγηση εύλογου κόστους και τον έλεγ-
χο δεικτών βαθμολογίας. Με απόφαση του Υπουργού 
Ανάπτυξης και Επενδύσεων μπορεί να αναμορφώνονται 
οι ποσοστώσεις αυτές. Οι ρυθμίσεις της παραγράφου 
αυτής έχουν ισχύ από την ημερομηνία δημοσίευσης του 
ν. 4399/2016.
5. Στα μέλη του Εθνικού Μητρώου Πιστοποιημένων 
Αξιολογητών (Ε.Μ.Π.Α.) του άρθρου 7 του π.δ. 33/2011 (Α’ 83) στα οποία ανατίθεται η αξιολόγηση επενδυτικών 
σχεδίων του καθεστώτος ενισχύσεων «Επιχειρηματικό-
τητα Πολύ Μικρών και Μικρών Επιχειρήσεων» καταβάλ-
λεται η αποζημίωση της παρ. 2 του άρθρου 2 της υπ’ αρ. 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7236 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
26226/3.3.2017 κοινής απόφασης των Υπουργών Οικο-
νομίας και Ανάπτυξης και Οικονομικών (Υ.Ο.Δ.Δ. 117).
Το πρώτο εδάφιο ισχύει από την 3η Ιουλίου 2019, ημε-
ρομηνία δημοσίευσης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσε-
ως του καθεστώτος Ενισχύσεων «Επιχειρηματικότητα 
Πολύ Μικρών και Μικρών Επιχειρήσεων.»
2. Στην παρ. 17 του άρθρου 85 του ν. 4399/2016, περί 
των μεταβατικών διατάξεων σχετικά με τις αποζημιώσεις 
των μελών των οργάνων που συμμετέχουν στις διαδι-
κασίες αξιολόγησης, ελέγχου και παρακολούθησης των 
επενδυτικών σχεδίων, τροποποιείται το τρίτο εδάφιο και 
η παρ. 17 διαμορφώνεται ως εξής:
«17. Μέχρι την έκδοση της κοινής υπουργικής από-
φασης της παραγράφου 3 του άρθρου 80, καθώς και 
των παραγράφων 4 του άρθρου 24, 4 του άρθρου 
25 και 2 του άρθρου 27, διατηρείται σε ισχύ η υπ’ αρ. 
2/88585/0022/21.12.2012 κοινή υπουργική απόφαση 
των Υπουργών Οικονομικών και Ανάπτυξης, Ανταγω-
νιστικότητας, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων 
(Υ.Ο.Δ.Δ. 592).
Οι αποζημιώσεις που προβλέπονται στην 26226/ 
3.3.2017 απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Ανά-
πτυξης και Οικονομικών (Υ.Ο.Δ.Δ. 117) αφορούν ποσά 
πλέον Φ.Π.Α. και έχουν εφαρμογή από την έναρξη ισχύος 
της ανωτέρω απόφασης. Τα μηνιαία όρια αποζημιώσεων 
της περ. α’ της παρ. 1 του άρθρου 5 της απόφασης του προηγούμενου εδαφίου δύνανται να ανέρχονται μέχρι του ποσού των χιλίων διακοσίων (1.200) ευρώ και υπο-λογίζονται σωρευτικά σε ετήσια βάση και όχι πέραν του ποσού των έξι χιλιάδων οκτακοσίων (6.800) ευρώ κατά παρέκκλιση του άρθρου 21 του ν. 4354/2015, συμπερι-λαμβανομένης και τυχόν πρόσθετης αμοιβής επίτευξης στόχων.
Οι αποζημιώσεις που προβλέπονται στην υπ’  αρ. 
26226/3.3.2017 κοινή απόφαση των Υπουργών Οικο-
νομίας και Ανάπτυξης και Οικονομικών (Υ.Ο.Δ.Δ. 117) 
και αφορούν αμοιβές δημοσίων υπαλλήλων και λοιπών 
υπαλλήλων φορέων γενικής κυβέρνησης, ως μελών των 
Μητρώων Πιστοποιημένων Ελεγκτών και Αξιολογητών 
(ΕΜΠΕ και ΕΜΠΑ), από 1.1.2017 και εφεξής κατά πα-
ρέκκλιση του άρθρου 21 του ν. 4172/2013 θεωρούνται 
πρόσθετες αμοιβές. Για τα Μέλη των Μητρώων ΕΜΠΕ και 
ΕΜΠΑ που είναι ιδιώτες και που για την καταβολή των 
αποζημιώσεων της, ως άνω, απόφασης απαιτείται να εκ-
δίδονται παραστατικά παρεχόμενων υπηρεσιών (τίτλοι κτήσης) δίνεται η δυνατότητα από 1.1.2017 και εφεξής, 
κατά παρέκκλιση του άρθρου 21 του ν. 4172/2013, οι 
τίτλοι κτήσης να εκδίδονται καθ’ υπέρβαση του ανώτα-
του ορίου έκδοσης των δύο τίτλων κτήσης ανά εξάμηνο, 
μόνο για τις συναλλαγές που αφορούν στην ιδιότητά 
τους, ως Μελών των Μητρώων αυτών.»
Άρθρο 60
Ειδικά ζητήματα των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά
Η παρ. 3 του άρθρου 8 του ν. 4664/2020 (Α’ 32), περί 
της άδειας λειτουργίας των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά, 
αντικαθίσταται ως εξής:
«3. α) Η υφιστάμενη άδεια λειτουργίας, υπ’ αρ. 120/01/ 
12.7.2001 απόφαση της Νομαρχίας Αθηνών «Χορήγηση άδειας λειτουργίας (ανανέωση) μετά από μηχανολογικό 
εκσυγχρονισμό του Ναυπηγείου κατασκευής και επι-
σκευής πλοίων-σκαφών της Α.Ε. «Ελληνικά Ναυπηγεία», 
θεωρείται αυτοδικαίως διαχωρισθείσα σε δυο (2) άδειες 
λειτουργίας ναυπηγείων, αορίστου χρόνου εκάστη, με-
ταξύ της Ανώνυμης Εταιρίας Ελληνικά Ναυπηγεία (ΕΝΑΕ) 
και της Ανώνυμης Εταιρίας Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ 
Α.Ε.). Ο ως άνω διαχωρισμός διέπεται από τις διατάξεις 
του παρόντος. Για όσα θέματα δεν ρυθμίζονται διαφο-
ρετικά εφαρμόζονται οι παρ. 7 και 8 του άρθρου 20 του ν. 3325/2005 (Α’ 68). Για κάθε άδεια, η δυναμικότητα της οποίας αντιστοιχεί στους χώρους, στις υφιστάμενες μο-
νάδες, στον εγκατεστημένο και στον απαραίτητο για τη 
λειτουργία τους ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό, στα 
κτίρια και στις υποδομές των εκτάσεων κυριότητας ή 
και χρήσης των δυο φορέων, εκδίδεται εντός είκοσι (20) 
ημερών, μετά από την υποβολή σχετικής, αυτοτελούς, 
για τον κάθε ένα εκ των ανωτέρω φορέων, ακόμα και 
σε διαφορετικό χρόνο, αίτησης, διαπιστωτική πράξη 
από τον Περιφερειάρχη Αττικής, στον οποίο συνυπο-
βάλλονται: συνοπτική τεχνική περιγραφή της εγκατά-
στασης και κατάλογος του υφιστάμενου, καθώς και του 
απαραίτητου για τη λειτουργία, ηλεκτρομηχανολογικού 
εξοπλισμού, με ένδειξη της εγκατεστημένης ηλεκτρικής 
και θερμικής ισχύος, υπογεγραμμένη από τον αρμόδιο 
κατά νόμο μηχανικό, τοπογραφικό διάγραμμα στο οποίο 
αποτυπώνονται οι κτιριακές εγκαταστάσεις, ο υφιστά-
μενος, καθώς και ο τυχόν επιπλέον απαραίτητος για τη 
λειτουργία εξοπλισμός και λοιπές υποδομές και σχέδιο κάτοψης του χώρου.
Το σύνολο της εγκατεστημένης ηλεκτρικής και θερμι-
κής ισχύος των δύο φορέων πρέπει να αθροίζεται στις 
ανωτέρω διαπιστωτικές πράξεις στα περιγραφόμενα 
στην υπ’ αρ. 120/01/12.7.2001 απόφαση της Νομαρχί-
ας Αθηνών.
Σε κάθε περίπτωση, οι προκύπτουσες μονάδες των 
ΕΝΑΕ και ΕΤΑΔ συνεχίζουν να λειτουργούν νομίμως και 
πριν από την έκδοση των ως άνω διαπιστωτικών πράξε-
ων. Το προηγούμενο εδάφιο ισχύει και για τη δραστηρι-ότητα του Πολεμικού Ναυτικού.
β) Ειδικώς για την προκύπτουσα μονάδα της ΕΝΑΕ, το 
περιεχόμενο της διαπιστωτικής πράξης ταυτίζεται με το 
περιεχόμενο της υπ’ αρ. 1184042/4.12.2020 γνωστοποί-
ησης που έχει υποβληθεί από την ΕΝΑΕ στην ιστοσε-
λίδα «https://notifybusiness.gov.gr» σε συνδυασμό με 
τα συνυποβαλλόμενα ανωτέρω έγγραφα και στοιχεία 
του υφιστάμενου κτιριακού και ηλεκτρομηχανολογικού 
εξοπλισμού, για τυχόν δε μεταβολές σε σχέση με την 
αρχική άδεια, η διαπιστωτική πράξη επέχει και θέση δι-
απίστωσης νομίμως ολοκληρωθέντος εκσυγχρονισμού. 
Κατά τα λοιπά, με την έκδοση της ως άνω διαπιστωτικής 
πράξης η διαδικασία γνωστοποίησης παύει αυτοδικαίως 
και δεν λαμβάνεται πλέον υπόψη. Για την προκύπτουσα άδεια της ΕΤΑΔ, αυτή περιλαμβάνει την εναπομένουσα 
δυναμικότητα της αρχικής άδειας, για δε τυχόν τμήμα 
της εναπομένουσας δυναμικότητας που δεν αντιστοιχεί 
στον πράγματι εγκατεστημένο εξοπλισμό της ΕΤΑΔ ΑΕ ή 
για οποιαδήποτε άλλη μεταβολή, η διαπιστωτική πράξη 
επέχει θέση άδειας εκσυγχρονισμού.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7237 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
γ) Οι ανωτέρω ρυθμίσεις δεν επιδρούν επί εκκρεμών 
ή μελλοντικών δικαστικών ή εξώδικων διαφορών πάσης 
φύσεως μεταξύ των ως άνω φορέων ή των διαδόχων 
τους, ιδίως ως προς την κυριότητα πραγμάτων.
δ) Η έλλειψη του πιστοποιητικού πυροπροστασίας, 
καθώς και άλλων προβλεπόμενων από τον νόμο δικαι-
ολογητικών που απαιτούνται για την άδεια λειτουργίας 
και τυχόν δεν υφίστανται, δεν κωλύει την έκδοση των 
άνω διαπιστωτικών πράξεων, αλλά αυτά εκδίδονται 
με επιμέλεια των ανωτέρω φορέων ή και των ειδικών 
διαδόχων τους εντός δύο (2) ετών από την δημοσίευση 
του παρόντος, χωρίς η προθεσμία αυτή να παρατείνε-
ται εξαιτίας της μεταβίβασης των μονάδων σε νέους 
φορείς.
Οι διαχωρισθείσες διά του παρόντος άδειες μεταβι-
βάζονται αυτοτελώς και αυτοδικαίως στους διαδόχους 
ΕΝΑΕ και ΕΤΑΔ, αντίστοιχα, δια της υπογραφής της σύμ-
βασης μεταβίβασης στο πλαίσιο κάθε δημόσιου πλειο-
δοτικού διαγωνισμού, εφαρμοζόμενου αναλογικώς του 
άρθρου 23 του ν. 3982/2011 (Α’ 143), περί αλλαγής του 
φορέα της δραστηριότητας, χωρίς επανέλεγχο των δι-
καιολογητικών.
Οι ειδικοί διάδοχοι της ΕΤΑΔ και της ΕΝΑΕ δύνανται να 
προβαίνουν στην τροποποίηση των αδειών λειτουργίας 
που ενσωματώνονται στις ως άνω διαπιστωτικές πράξεις, 
ή και στον εκσυγχρονισμό τους, κατά τις κείμενες διατά-
ξεις, εφαρμοζόμενου ιδίως του τελευταίου εδαφίου της 
παρ. 7 του άρθρου 20 του ν. 3325/2005, περί διαχωρι-
σμού ναυπηγοεπισκευαστικών δραστηριοτήτων.
Για την πραγματική έναρξη εργασιών εντός των 
εγκαταστάσεων εκάστου ναυπηγείου, απαιτείται η 
προηγούμενη έκδοση πιστοποιητικού (ενεργητικής) 
πυροπροστασίας, κατά τις κείμενες διατάξεις, ανάλογα 
με την κατηγορία επικινδυνότητας στην οποία κατα-
τάσσεται η επιχείρηση. Η προϋπόθεση αυτή προβλέ-
πεται στις ως άνω διαπιστωτικές πράξεις και η τήρησή 
της ελέγχεται από την αδειοδοτούσα αρχή, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις. Κατ’ εξαίρεση, κατά τη διάρ-
κεια της ειδικής διαχείρισης, επιτρέπεται η εκτέλεση 
εργασιών που αφορούν στο Πολεμικό Ναυτικό, το 
οποίο αναλαμβάνει την πλήρη ευθύνη τήρησης των 
απαιτούμενων από την ισχύουσα νομοθεσία μέτρων 
και μέσων πυροπροστασίας.».
Άρθρο 61Απόσπαση προσωπικού στις Ειδικές Υπηρεσίες του ν. 4314/2014 και στη Μονάδα Οργάνωσης και Διαχείρισης Αναπτυξιακών Προγραμμάτων - Τροποποίηση του άρθρου 37 του ν. 4314/2014
1. Η περ. γ) της παρ. 4 του άρθρου 37 του ν. 4314/2014 
(Α’ 265) αντικαθίσταται ως εξής:
«γ) Οι υπάλληλοι φορέων Γενικής Κυβέρνησης που εί-
χαν υπηρετήσει σε Ειδική Υπηρεσία του παρόντος, είτε 
του ν. 3614/2007 (Α’ 267), είτε του ν. 2860/2000 (Α’ 251), 
ή στην Κεντρική Υπηρεσία της Μονάδας Οργάνωσης και 
Διαχείρισης Αναπτυξιακών Προγραμμάτων (Μ.Ο.Δ. Α.Ε.) 
και αποχώρησαν, λόγω λήξης ή άρσης της απόσπασης 
ή μετακίνησής τους, κατά την έννοια του παρόντος, ή λόγω μετάταξης, μπορούν να αποσπώνται ή να μετακι-
νούνται εκ νέου με διάρκεια απόσπασης ή μετακίνησης 
μέχρι την 31η.12.2023, στις Ειδικές Υπηρεσίες του πα-
ρόντος νόμου, και στην Κεντρική Υπηρεσία της Μ.Ο.Δ. Α.Ε.. Η ανωτέρω διαδικασία απόσπασης ή μετακίνησης 
διενεργείται σύμφωνα με το άρθρο 18 του ν. 3614/2007. 
Η αίτηση για την απόσπαση ή τη μετακίνηση υποβάλ-
λεται στην Ειδική Υπηρεσία υποδοχής ή στην Κεντρική 
Υπηρεσία της Μ.Ο.Δ. Α.Ε.. Τα ανωτέρω ισχύουν και για 
τις μέχρι την έκδοση του παρόντος πραγματοποιηθείσες 
αποσπάσεις ή μετακινήσεις.»
2. Το παρόν ισχύει για εξήντα (60) εργάσιμες ημέρες 
από τη δημοσίευση του παρόντος νόμου.
Άρθρο 62
Διατάξεις για το προσωπικό που μετατάσσεταιαπό το Υπουργείο Εξωτερικών στο Υπουργείο
Ανάπτυξης και Επενδύσεων και στο ΥπουργείοΨηφιακής Διακυβέρνησης
1. Η μετάταξη των υπαλλήλων από το Υπουργείο Εξω-
τερικών στο Υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων με τη διαδικασία που προβλέπεται στην περ. α’ της παρ. 2 του άρθρου 449 του ν. 4781/2021 (Α’ 31) γίνεται με με-
ταφορά των οργανικών θέσεων τις οποίες κατείχαν κατά 
τη δημοσίευση του π.δ. 81/2019 (Α’ 119).
2. Η μετάταξη των υπαλλήλων του Κλάδου Συμβούλων 
και Γ ραμματέων Επικοινωνίας στο Υπουργείο Ψηφιακής 
Διακυβέρνησης με τη διαδικασία που προβλέπεται στην 
παρ. 7 του άρθρου 450 του ν. 4781/2021 γίνεται με σύ-
σταση ισάριθμων προσωποπαγών θέσεων Διοικητικού Οικονομικού.
Άρθρο 63
Αξιολόγηση των ερευνητικών κέντρωνκαι ινστιτούτων - Τροποποίηση του άρθρου 31του ν. 4310/2014
Το άρθρο 31 του ν. 4310/2014 (Α’ 258) αντικαθίσταται 
ως εξής:
«Άρθρο 31
Αξιολόγηση ερευνητικών κέντρων
και ινστιτούτων
1. Η συστηματική, αντικειμενική και υψηλής ποιότη-
τας αξιολόγηση αποτελεί αναγκαίο παράγοντα για την αναγνώριση και την προώθηση της αριστείας σε όλα τα επίπεδα του ερευνητικού ιστού της Χώρας.
2. Κάθε ερευνητικό κέντρο και τα ινστιτούτα του είναι 
υπεύθυνα για τη διασφάλιση και συνεχή βελτίωση της 
ποιότητας του ερευνητικού έργου τους, για τη διαμόρ-φωση αποτελεσματικών υποδομών, για την οικονομική 
εκμετάλλευση των ερευνητικών αποτελεσμάτων και της 
διαθέσιμης τεχνογνωσίας, για την παροχή κοινωνικών 
υπηρεσιών, όταν ζητείται από τους αρμόδιους δημόσι-ους φορείς, καθώς και για την αποτελεσματική λειτουρ-
γία και απόδοση των υπηρεσιών του, σύμφωνα και με 
τις διεθνείς πρακτικές.
3. Τα ερευνητικά ινστιτούτα των ερευνητικών κέντρων 
που εποπτεύονται από τη Γενική Γ ραμματεία Έρευνας 
και Καινοτομίας (Γ .Γ .Ε.Κ.) αξιολογούνται κάθε τρία (3) 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7238 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
έτη, υπό την εποπτεία της Γ .Γ .Ε.Κ. και την επιμέλεια του 
Εθνικού Συμβουλίου Έρευνας, Τεχνολογίας και Καινο-
τομίας (Ε.Σ.Ε.ΤΕ.Κ.). Η τριετία άρχεται από το πέρας της 
προηγούμενης αξιόλογησής τους. Η αξιολόγηση διενερ-
γείται από επιτροπές εξωτερικών αξιολογητών διεθνούς 
κύρους ως ακολούθως:
α) Για κάθε ερευνητικό ινστιτούτο συγκροτείται ξε-
χωριστή επιτροπή εξωτερικής αξιολόγησης, μέλη της 
οποίας ορίζονται επιστήμονες από ερευνητικά κέντρα 
και πανεπιστήμια της Ελλάδας και του εξωτερικού.
β) Κάθε επιτροπή αποτελείται από πέντε (5) έως επτά 
(7) μέλη, συμπεριλαμβανομένων του προέδρου της και 
του αναπληρωτή του, αναλόγως του εύρους των θε-
ματικών ενοτήτων στις οποίες δραστηριοποιούνται οι 
ερευνητές του ινστιτούτου.
γ) Οι πρόεδροι και τα μέλη ορίζονται με απόφαση του 
αρμοδίου υπουργού, μετά από πρόταση του Ε.Σ.Ε.ΤΕ.Κ., 
το οποίο δύναται να συνεργαστεί με τους προέδρους 
των ερευνητικών κέντρων.
δ) Τα μέλη των επιτροπών δύνανται να συμμετέχουν 
σε έως τρεις (3) διαδοχικές αξιολογήσεις των ινστιτού-
των. Μέλη των επιτροπών που αποχωρούν ή κωλύονται 
στην άσκηση των καθηκόντων τους ή ελλείπουν για 
οποιονδήποτε λόγο, αντικαθίστανται με απόφαση του 
αρμοδίου υπουργού, μετά από εισήγηση του προέδρου 
της επιτροπής, η οποία επικυρώνεται από το Ε.Σ.Ε.ΤΕ.Κ..
4. Η αξιολόγηση των ερευνητικών ινστιτούτων ενερ-
γείται με βάση κοινούς δείκτε ς ποιότητας και αποτε-
λεσματικότητας, οι οποίοι καθορίζονται με απόφαση 
του αρμόδιου υπουργού, έπειτα από γνωμοδότηση του 
Ε.Σ.Ε.ΤΕ.Κ., σύμφωνα με τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές 
και κριτήρια. Με την ως άνω απόφαση καθορίζεται και 
κάθε άλλο σχετικό, με τη διαδικασία αξιολόγησης των 
ερευνητικών ινστιτούτων, θέμα.
5. Μετά από το πέρας της διαδικασίας αξιολόγησης, 
οι πρόεδροι των επιτροπών αξιολόγησης των ινστιτού-
των, συνεδριάζουν σε κλειστή συνεδρίαση με αρμόδια 
μέλη του Ε.Σ.Ε.ΤΕ.Κ., που ορίζονται από την ολομέλεια 
του Ε.Σ.Ε.ΤΕ.Κ., με σκοπό τη συγκριτική αποτίμηση των 
ινστιτούτων. Εφόσον κριθεί σκόπιμο, συμπεράσματα 
μπορούν να αποτυπωθούν σε σύντομο κείμενο των 
προέδρων, που απευθύνεται στο Ε.Σ.Ε.ΤΕ.Κ.. Η ως άνω 
διαδικασία δύναται να τελεστεί από τα αρμόδια μέλη του 
Ε.Σ.Ε.ΤΕ.Κ. και με κάθε πρόεδρο επιτροπής αξιολόγησης 
ινστιτούτου ξεχωριστά.
6. Το Ε.Σ.Ε.ΤΕ.Κ., λαμβάνο ντας υπόψιν τα συμπεράσμα-
τα της αξιολόγησης, συντάσσει έκθεση η οποία περι-
λαμβάνει:
α) αποτίμηση της ποιότητ ας της έρευνας που διεξάγε-
ται από τα ινστιτούτα,
β) εκτίμηση της δυναμικής ανάπτυξης κάθε ινστιτού-
του,
γ) γνωμάτευση σχετικά με τον βαθμό ανταγωνιστικό-
τητάς τους σε επιμέρους επιστημονικούς τομείς,
δ) προτάσεις για συνεργασίες μεταξύ ερευνητικών 
ινστιτούτων.
Η έκθεση καταλήγει σε συστάσεις αναφορικά με τα 
μέτρα στήριξης των ινστιτούτων και προωθείται από το 
Ε.Σ.Ε.ΤΕ.Κ. προς τη Γ .Γ .Ε.Κ. και τον αρμόδιο υπουργό, μαζί 
με τις αξιολογήσεις κάθε ινστιτούτου.7. Τα ερευνητικά κέντρα που εποπτεύονται από 
την Γ .Γ .Ε.Κ. αξιολογούνται κάθε πέντε (5) έτη, υπό την 
εποπτεία της Γ .Γ .Ε.Κ. και την επιμέλεια του Ε.Σ.Ε.ΤΕ.Κ.. 
Η πενταετία άρχεται από το πέρας της προηγούμενης 
αξιολόγησής τους. Η αξιολόγηση τελείται από επιτρο-
πές εξωτερικών αξιολογητών διεθνούς κύρους ως 
ακολούθως:
α) Για κάθε ερευνητικό κέντρο συγκροτείται ξεχωρι-
στή επιτροπή εξωτερικής αξιολόγησης, μέλη της οποίας 
ορίζονται επιστήμονες από ερευνητικά κέντρα και πανε-
πιστήμια της Ελλάδας και του εξωτερικού.
β) Κάθε επιτροπή αποτελείται από πέντε (5) έως επτά 
(7) μέλη, συμπεριλαμβανομένων του προέδρου της και 
του αναπληρωτή του, αναλόγως του εύρους των θε-
ματικών ενοτήτων στις οποίες δραστηριοποιούνται οι 
ερευνητές του κέντρου.
γ) Οι πρόεδροι και τα μέλη ορίζονται με απόφαση του 
αρμοδίου Υπουργού, μετά από πρόταση του Ε.Σ.Ε.ΤΕ.Κ., 
το οποίο δύναται να συνεργαστεί με τους προέδρους 
των ερευνητικών κέντρων.
δ) Τα μέλη των επιτροπών επιτρέπεται να συμμετέ-
χουν σε έως δύο (2) διαδοχικές αξιολογήσεις των ερευ-
νητικών κέντρων. Μέλη των επιτροπών που αποχω-
ρούν ή κωλύονται στην άσκηση των καθηκόντων τους 
ή ελλείπουν για οποιοδήποτε λόγο, αντικαθίστανται με 
απόφαση του αρμοδίου Υπουργού, μετά από εισήγηση 
του προέδρου της επιτροπής, η οποία επικυρώνεται 
από το Ε.Σ.Ε.ΤΕ.Κ..
8. Η αξιολόγηση των ερευνητικών κέντρων διενερ-
γείται με βάση κοινούς δείκτε ς ποιότητας και αποτε-
λεσματικότητας, οι οποίοι καθορίζονται με απόφαση 
του αρμοδίου Υπουργού, έπειτα από γνωμοδότηση του 
Ε.Σ.Ε.ΤΕ.Κ., σύμφωνα με τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές 
και κριτήρια. Με την ως άνω απόφαση καθορίζεται και 
κάθε άλλο σχετικό με τη διαδικασία αξιολόγησης των 
ερευνητικών κέντρων θέμα.
9. Κάθε επιτροπή αξιολόγησης λαμβάνει γραπτή 
«έκθεση προόδου του κέντρου» από τον πρόεδρο του 
κέντρου για την πενταετία αξιολόγησης. Εν συνεχεία, 
πραγματοποιείται συνάντηση της επιτροπής με τον 
πρόεδρο και τον διευθυντή εκάστου ερευνητικού κέ-
ντρου, οι οποίοι οφείλουν να παρέχουν στην επιτροπή 
κάθε πληροφορία και διευκόλυνση στο έργο της που 
θα τους ζητηθεί. Η επιτροπή συντάσσει γραπτή έκθεση 
αξιολόγησης για το κέντρο, η οποία παραδίδεται από 
τον πρόεδρο του ερευνητικού κέντρου στον πρόεδρο 
στο Ε.Σ.Ε.ΤΕ.Κ., προκειμένου να διαβιβαστεί στη Γ .Γ .Ε.Κ. 
και στον αρμόδιο υπουργό.
10. Τα έξοδα μετακίνησης, διανυκτέρευσης, ημερήσιας 
αποζημίωσης και αμοιβής των μελών των εξωτερικών 
αξιολογητών καλύπτονται, σύμφωνα με τις κείμενες δι-ατάξεις.
11. Όλες οι επικοινωνίες και τα κείμενα των εκθέσεων 
πρέπει να διατυπώνονται και στην αγγλική γλώσσα.
12. Η παράλειψη υποβολής από το ερευνητικό κέ-
ντρο των σχετικών στοιχείων που απαιτούνται για 
την αξιολόγησή του συνιστά λόγο μη καταβολής 
δημόσιας χρηματοδότησης ή επιστροφής της χορη-
γηθείσας.»
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7239 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
Άρθρο 64
Χορήγηση φορολογικών στοιχείων στη Διυπηρεσιακή Μονάδα Ελέγχου Αγοράς - Τροποποίηση της παρ. 7 του άρθρου 17του ν. 4174/2013
Η παρ. 7 του άρθρου 17 του ν. 4174/2013 (Α’ 170), περί 
της ρύθμισης του τρόπου διαβίβασης στοιχείων μητρώ-
ου και οικονομικών στοιχείων προς τη Γενική Γ ραμματεία 
Έρευνας και Τεχνολογίας και τη Γενική Γ ραμματεία Εμπο-
ρίου και Προστασίας του Καταναλωτή του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων, αντικαθίσταται ως εξής:
«7. Με κοινή απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, 
του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων 
(Α.Α.Δ.Ε.) και των αρμόδιων Υπουργών για τα θέματα 
έρευνας, τεχνολογίας και καινοτομίας και για τα θέματα 
ελέγχου της αγοράς καθορίζονται ο ειδικότερος τρό-
πος, το είδος και το πλήθος των στοιχείων μητρώου και 
οικονομικών στοιχείων που διαβιβάζονται στη Γενική 
Γ ραμματεία Έρευνας και Καινοτομίας, στη Γενική Γ ραμ-
ματεία Εμπορίου και Προστασίας του Καταναλωτή και 
στη Διυπηρεσιακή Μονάδα Ελέγχου Αγοράς δυνάμει της 
περ. ιζ) της παρ. 1.»
Άρθρο 65
Συμπληρωματικός κρατικός προϋπολογισμόςοικονομικού έτους 2021 - ΠροϋπολογισμόςΔημοσίων Επενδύσεων
Στον Προϋπολογισμό Δημοσίων Επενδύσεων έτους 
2021 του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων, στον ειδικό φορέα 1035 501 0000000, αυξάνονται οι πιστώ-σεις κατά διακόσια πενήντα εκατομμύρια (250.000.000) ευρώ στο εθνικό σκέλος και κατά ένα δισεκατομμύριο 
(1.000.000.000) ευρώ στο συγχρηματοδοτούμενο σκέ-
λος. Οι προστιθέμενες πιστώσεις εγγράφονται υπό τον 
Αναλυτικό Λογαριασμό Εξόδων 2910601058 «Πιστώσεις 
για δράσεις που σχετίζονται με την υλοποίηση μέτρων 
προστασίας της δημόσιας υγείας από τον κορωνοϊό» του 
ως άνω φορέα και ειδικού φορέα.
Άρθρο 66
Σκοπός της Μονάδας Οργάνωσης της Διαχείρισης Αναπτυξιακών Προγραμμάτων 
Α.Ε. - Τροποποίηση της περ. ιστ) του άρθρου 1 του καταστατικού της ΜονάδαςΟργάνωσης της ΔιαχείρισηςΑναπτυξιακών Προγραμμάτων Α.Ε.
Στο άρθρο 1 του καταστατικού της Μονάδας Οργά-
νωσης της Διαχείρισης Αναπτυξιακών Προγραμμάτων 
(Μ.Ο.Δ.) Α.Ε., όπως κωδικοποιήθηκε σε ενιαίο κείμενο 
με το άρθρο 33 του ν. 3614/2007 (Α’ 267), στο τέλος της υποπερ. α) της περ. ιστ), διαγράφεται η λέξη «και», στο 
τέλος της υποπερ. β), το σημείο στίξης «.» αντικαθίστα-ται από το σημείο στίξης «,», στην περ. ιστ) προστίθεται 
υποπερ. γ) και οι υποπερ.  α), β) και γ) διαμορφώνονται 
ως εξής:
«ιστ) Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και 
Επενδύσεων, δύναται να ανατίθενται στην Μ.Ο.Δ. Α.Ε. 
καθήκοντα:α) για τη διενέργεια διοικητικών ελέγχων επενδυτικών 
σχεδίων, που έχουν υπα χθεί στις διατάξεις των νόμων 
3299/2004 και 3908/2011,
β) για τη σύνταξη της εισήγησης για την ολοκλήρωση 
και έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας επενδυτικών 
σχεδίων, που έχουν υποβ ληθεί στη Γενική Διεύθυνση 
Ιδιωτικών Επενδύσεων και υπαχθεί στις διατάξεις των 
νόμων 3299/2004 και 3908/2011,
γ) για την αξιολόγηση, για τον έλεγχο ή και για τη σύ-
νταξη εισήγησης για την ολοκλήρωση και έναρξη της 
παραγωγικής λειτουργίας επενδυτικών σχεδίων, που 
υπάγονται στους νόμους 3299/2004 (Α’ 261), 3908/2011 
(Α’ 8) και 4399/2016 (Α’ 117) και έχουν υποβληθεί στις 
αρμόδιες υπηρεσίες, όπως αυτές ειδικά ορίζονται στο 
άρθρο 7 του ν. 3299/2004, το άρθρο 11 του ν. 3908/2011 
και το άρθρο 13 του ν. 4399/2016.»
Άρθρο 67
Θέματα προσωπικού της Υπηρεσίας Συντονισμού και των Υπηρεσιών Διαχείρισης του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης - Τροποποίηση της παρ. 2 του άρθρου 136του ν. 4635/2019
Στην παρ. 2 του άρθρου 136 του ν. 4635/2019 (Α’ 167), 
περί της υπερωριακής απασχόλησης του προσωπικού 
του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων που απα-
σχολείται σε έργα του Εθνικού Προγράμματος Ανά-
πτυξης (Ε.Π.Α.), τροποποιούνται το πρώτο και τέταρτο 
εδάφιο, προστίθεται πέμπτο εδάφιο και η παρ. 2 δια-
μορφώνεται ως εξής:
«2. Η υπερωριακή απασχόληση του προσωπικού των 
υπηρεσιών της Γενικής Διεύθυνσης Δημοσίων Επενδύ-σεων του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων, των 
Ειδικών Υπηρεσιών των άρθρων 5, 7, 16, 18, 53, 62 και 63 
του ν. 4314/2014 (Α’ 265) στις οποίες ανατίθενται καθήκο-
ντα διαχείρισης, σύμφωνα με το άρθρο 132 ή κατάρτισης 
των τομεακών και περιφερειακών προγραμμάτων, σύμ-φωνα με το άρθρο 125, καθώς και του προσωπικού της 
κεντρικής υπηρεσίας της, που απασχολείται σε έργα του 
Ε.Π.Α., εγκρίνεται με απόφαση του αρμοδίου οργάνου 
του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων, στην οποία 
αναφέρονται σαφή και συγκεκριμένα στοιχεία που δικαι-
ολογούν την υπερωριακή εργασία. Στην απόφαση αυτήν 
καθορίζεται ο αριθμός των υπαλλήλων, καθώς και οι όροι 
πραγματοποίησης, οι πηγές χρηματοδότησης, το χρο-
νικό διάστημα και οι ώρες υπερωριακής απασχόλησής τους, τηρουμένων των ορίων των περιπτώσεων 2 και 3
της παραγράφου Α’ του άρθρου 20 του ν. 4354/2015. 
Η αποζημίωση της υπερωριακής απασχόλησης για το 
σύνολο του προσωπικού της παρούσας μπορεί να κα-
ταβάλλεται από τη ΜΟΔ Α.Ε., με επιχορήγησή της από το ΠΔΕ του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων. Οι 
πιστώσεις για την υπερωριακή απασχόληση των υπαλλή-
λων της ΜΟΔ Α.Ε. και για τη μισθοδοσία αυτών που βα-ρύνουν το ΠΔΕ εγγράφονται σε ειδικό έργο συλλογικής 
απόφασης του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων 
του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων κάθε έτους. 
Στο ίδιο έργο συλλογικής απόφασης του Προγράμματος 
Δημοσίων Επενδύσεων του Υπουργείου Ανάπτυξης και 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7240 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
Επενδύσεων κάθε έτους εγγράφονται οι πιστώσεις για 
την υπερωριακή απασχόληση των δημοσίων υπαλλήλων 
των ανωτέρω περιπτώσεων, σε περίπτωση καταβολής 
τους από την ΜΟΔ Α.Ε. μέσω επιχορήγησής τους από 
το ΠΔΕ του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων.»
Άρθρο 68
Παράταση της προθεσμίας μετεγκατάστασης των υπηρεσιών Δήμου Ελληνικού - Αργυρούπολης
Κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης, το 
επιτρεπτό της προβλεπόμενης στο άρθρο 38 του ν. 4559/
2018 (Α’ 142) μετεγκατάστασης των υπηρεσιών του Δή-
μου Ελληνικού - Αργυρούπολης, με τη συνακόλουθη 
λειτουργία και διενέργεια των πάσης φύσεως απαιτού-
μενων για την εκπλήρωση του υπηρεσιακού καθήκοντος 
και δημοσίου συμφέροντος σχετικών με τις ως άνω υπη-
ρεσίες ενεργειών και δρασ τηριοτήτων, οι οποίες σήμερα 
βρίσκονται στα ορισθησόμενα Οικοδομικά Τετράγωνα 
(Ο.Τ.) 90 και 90α του ρυμοτομικού σχεδίου του Δήμου 
Ελληνικού - Αργυρούπολης (από 30.5.1979 π.δ., Δ’342, 
από 21.12.1964 β.δ, Δ’8 και από 21.7.1963 β.δ., Δ’129), 
συγκεκριμένα δε, στα ακίνητα που βρίσκονται επί των 
οδών Ρόζας Ιμβριώτη και 29ης του Δήμου Ελληνικού 
Αργυρούπολης, παρατείνεται για τρία (3) έτη από την 
έναρξη ισχύος του παρόντος, η δε μετεγκατάσταση επι-
τρέπεται μέχρι την τροποποίηση του Γενικού Πολεοδο-
μικού Σχεδίου και του Ρυμοτομικού Σχεδίου και σε κάθε 
περίπτωση εντός της προαναφερόμενης τριετούς προ-
θεσμίας. Οι υπηρεσίες του Δήμου Ελληνικού - Αργυρού-
πολης περιλαμβάνουν, ενδεικτικά και όχι περιοριστικά, 
τη Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πολιτικής Προστασίας 
(ήτοι ιδίως, των διοικητικών υπηρε σιών, υπηρεσιών κα-
θαριότητας, διαχείρισης κλαδεμάτων, πρασίνου, αμαξο-
στασίου, συνεργείου οχημάτων και αποθηκών).
Άρθρο 69
Παράταση προθεσμίας απομάκρυνσης νομίμως υφιστάμενων μεταποιητικών δραστηριοτήτων - Τροποποίηση της παρ. 1του άρθρου 75 του ν. 3982/2011
Στην παρ. 1 του άρθρου 75 του ν. 3982/2011 (Α’ 143), 
περί της προθεσμίας απομάκρυνσης λόγω αλλαγής χρή-
σης γης των νομίμως υφιστάμενων μεταποιητικών δρα-
στηριοτήτων, τροποποιούνται το πρώτο και το τέταρτο 
εδάφιο, η προθεσμία παρατείνεται από τη λήξη της στις 8.8.2021 μέχρι τις 8.8.2024, και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Η προθεσμία απομάκρυνσης λόγω αλλαγής χρή-
σης γης των νομίμως υφιστάμενων μεταποιητικών 
δραστηριοτήτων, η οποία έληξε ή λήγει μέχρι 8.8.2024, 
παρατείνεται μέχρι την ημερομηνία αυτήν. Προκειμέ-
νου να ισχύσει το προηγούμενο εδάφιο, οι επιχειρήσεις 
οφείλουν να λειτουργούν μέχρι τότε με εγκεκριμένους περιβαλλοντικούς όρους. Μετά την ημερομηνία αυτήν 
με ευθύνη της Αδειοδοτούσας Αρχής διακόπτεται η 
λειτουργία των δραστηριοτήτων και σφραγίζονται όσα 
μηχανήματα εξακολουθούν να υπάρχουν στους χώρους 
της εγκατάστασης. Διαδικασίες διακοπής λειτουργίας λόγω αλλαγής χρήσης γης, οι οποίες για τον λόγο αυτόν 
βρίσκονται σε εκκρεμότητα, αναστέλλονται σύμφωνα με 
τα παραπάνω εδάφια μέχρι 8.8.2024. Ως «νόμιμα υφιστά-
μενες» νοούνται οι δραστη ριότητες, οι οποίες διαθέτουν 
τον απαιτούμενο διοικητικό τύπο λειτουργίας τους σε 
ισχύ, καθώς και εκείνες, οι οποίες πληρούν όλες τις προ-
ϋποθέσεις για ανανέωση της διοικητικής διαδικασίας 
για τη λειτουργία τους, εκτός από την προϋπόθεση περί 
χρήσης γης. Τα προηγούμενα εδάφια δεν εφαρμόζονται 
σε επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες σε περιοχή, η 
οποία καθορίζεται, σύμφωνα με τα άρθρα 11 και 12 του ν. 3481/2006 (Α’ 162).»
Άρθρο 70
Χρήση τηλεδιάσκεψης από την Επιτροπή 
Ανταγωνισμού - Προσθήκη παρ. 9αστο άρθρο 15 του ν. 3959/2011
Μετά από την παρ. 9 του άρθρου 15 του ν. 3959/2011 
(Α’ 93), περί της διαδικασίας εξέτασης υποθέσεων από 
την Επιτροπή Ανταγωνισμού, προστίθεται παρ. 9α ως 
εξής:
«9α. Η ενώπιον της Επιτροπής Ανταγωνισμού συζή-
τηση της παρ. 9, καθώς και η συζήτηση επί υποθέσεων 
συγκεντρώσεων επιχειρήσεων των άρθρων 5 έως 10, δύ-
ναται, προς διευκόλυνση της λειτουργίας της Επιτροπής, 
ιδίως εάν δεν είναι εφικτή ή είναι εξαιρετικά δυσχερής η 
αυτοπρόσωπη παρουσία ορισμένων ή όλων των μερών 
ή για άλλους λόγους έκτακτης ανάγκης, να γίνεται και 
με τη χρήση τεχνικών μέσων (τηλεδιάσκεψη) ως προς 
τα μέρη αυτά. Για τη χρήση της διαδικασίας της τηλε-
διάσκεψης αποφασίζει, κατά διακριτική της ευχέρεια, η 
Επιτροπή Ανταγωνισμού. Στις περιπτώσεις αυτές, στον 
Κανονισμό Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής 
Ανταγωνισμού καθορίζονται ο τόπος της συνεδρίασης, 
ο τρόπος διαπίστωσης της απαρτίας και διασφάλισης της 
μυστικότητας της συνεδρίασης, ο τρόπος τήρησης των πρακτικών και κάθε άλλη σχετική λεπτομέρεια.»
Άρθρο 71
Υπογραφή ετήσιων χρηματοοικονομικώνκαταστάσεων - Τροποποίηση της παρ. 1του άρθρου 147 του ν. 4548/2018
Η περ. γ) της παρ. 1 του άρθρου 147 του ν. 4548/2018 
(Α’ 104), περί της υπογραφής ετήσιων χρηματοοικονο-
μικών καταστάσεων, τροποποιείται και η παρ. 1 διαμορ-
φώνεται ως εξής:
«1. Για να ληφθεί από τη γενική συνέλευση έγκυρη 
απόφαση επί των χρηματοοικονομικών καταστάσεων 
που έχουν καταρτιστεί από το διοικητικό συμβούλιο, 
πρέπει να έχουν υπογραφεί από τρία (3) διαφορετικά 
πρόσωπα, και συγκεκριμένα από:
α) τον πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου ή τον 
αναπληρωτή του,
β) τον διευθύνοντα ή εντεταλμένο σύμβουλο και, σε 
περίπτωση που δεν υπάρχει τέτοιος σύμβουλος ή η ιδιό-
τητά του συμπίπτει με εκείνη των παραπάνω προσώπων, 
από ένα μέλος του διοικητικού συμβουλίου που ορίζεται 
από αυτό, και
γ) τον κατά νόμο υπεύθυνο λογιστή πιστοποιημένο 
από το Οικονομικό Επιμελητήριο Ελλάδος, κάτοχο άδειας 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7241 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
Α’ τάξης για τη σύνταξη των χρηματοοικονομικών κατα-
στάσεων ή, εφόσον πρόκειται για πιστωτικά ιδρύματα ή 
για μητρική εταιρεία πιστωτικού ιδρύματος, και από πρό-
σωπο ή πρόσωπα στα οποία το διοικητικό συμβούλιο 
έχει αναθέσει την ευθύνη για τη σύνταξη οικονομικών 
καταστάσεων.»
Άρθρο 72
Αναγκαστική απαλλοτρίωση υπέρ των γενικώναποθηκών - Προσθήκη άρθρου 4Αστο ν.δ. 3077/1954
Μετά από το άρθρο 4 του ν.δ. 3077/1954 (Α’ 243) προ-
στίθεται άρθρο 4Α ως εξής:
«Άρθρο 4Α
Αναγκαστική απαλλοτρίωση υπέρτων γενικών αποθηκών
Επιτρέπεται η αναγκαστική απαλλοτρίωση, σύμφω-
να με τον ν. 2882/2001 (Α’ 17), αστικών ή αγροτικών 
ακινήτων ή η σε βάρος αυτών σύσταση εμπραγμάτων 
δικαιωμάτων υπέρ των γενικών αποθηκών που λειτουρ-
γούν βάσει του παρόντος. Η δαπάνη για τη δημιουρ-
γία ή επέκταση νέων αποθηκευτικών χώρων και γενικά εγκαταστάσεων που προορίζονται για την εκπλήρωση 
του σκοπού τους, λόγω της δημόσιας ωφέλειας αυτών, 
βαρύνει τις γενικές αποθήκες.»
Άρθρο 73
Ρύθμιση προδιαγραφώνγια τα δωμάτια απόδρασης
Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύ-
σεων, ρυθμίζονται τα ειδικότερα ζητήματα για τις προ-διαγραφές και τη λειτουργία χώρων αναψυχής και επι-χειρήσεων με αντικείμενο δραστηριότητας την παροχή 
υπηρεσιών ζωντανής διαδραστικής ψυχαγωγίας που 
συνίσταται στη διαφυγή από θεματικά δωμάτια μέσω 
της επίλυσης γρίφων και της αντιμετώπισης νοητικών 
και άλλων προκλήσεων («escape rooms»). Για την έκδοση 
της ως άνω απόφασης, ζητείται η γνώμη της Επιτροπής 
Προστασίας Ανηλίκων της παρ. 5 του άρθρου 7α του
ν. 2251/1994 (Α’ 191), για την προστασία της ψυχικής 
υγείας των ανήλικων καταναλωτών, η οποία υποχρεούται 
να απαντήσει αιτιολογημένα εντός τριάντα (30) ημερών 
από την παραλαβή του αιτήματος διατύπωσης γνώμης, 
άλλως η απόφαση εκδίδεται χωρίς αυτήν.
Άρθρο 74
Άδεια τεχνιτών μηχανώνθαλάσσης μικρών σκαφών
Με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται μετά από πρό-
ταση των Υπουργών Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, 
Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Παιδείας και Θρησκευμά-
των, καθορίζονται για την άσκηση της επαγγελματικής 
δραστηριότητας τοποθέτησ ης, επισκευής, συντήρησης 
και ελέγχου της καλής λειτουργίας μηχανών σκαφών θα-
λάσσης τα εξής:
α) οι επί μέρους ειδικότητες, ομάδες και αντίστοιχες 
βαθμίδες επαγγελματικών προσόντων,
β) τα απαιτούμενα επαγγελματικά προσόντα, οι προ-
ϋποθέσεις και η διαδικασία για την απόκτηση της επαγ-γελματικής άδειας, κατά ειδικότητα, ομάδα και βαθμίδα,
γ) οι αντικειμενικά διαπιστούμενες προϋποθέσεις και 
η κατά περίπτωση απαιτούμενη εξειδίκευσή τους, οι 
οποίες, εφόσον συντρέχουν, συνεπάγονται την ελεύθερη 
άσκηση των σχετικών επαγγελματικών δραστηριοτήτων,
δ) οι επαγγελματικές δραστη ριότητες, που μπορούν να 
ασκούνται από τον κάτοχο κάθε επαγγελματικής άδειας,
ε) η διάρκεια ισχύος και οι προϋποθέσεις τυχόν ανα-
νέωσης και επέκτασης των αδειών, και
στ) κάθε άλλο σχετικό θέμα.
Άρθρο 75
Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης και Εφαρμογής 
Τομέων Βιομηχανίας, Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή - Τροποποίηση της παρ. 8 του 
άρθρου 53 του ν. 4314/2014
Στην παρ. 8 του άρθρου 53 του ν. 4314/2014 (Α’ 265), 
περί της αναδιάρθρωσης των Ειδικών Υπηρεσιών και 
περί της συγχώνευσης των Μονάδων Ειδικών Υπηρε-
σιών ΕΣΠΑ 2007-2013, προστίθεται τέταρτο εδάφιο και 
η παρ. 8 διαμορφώνεται ως εξής:
«8. Στο Υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων, συ-
στήνεται Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης και Εφαρμογής 
Τομέων Βιομηχανίας, Εμπορίου και Προστασίας Κατα-
ναλωτή (ΕΥΔΕ - ΒΕΚ), η οποία υπάγεται απευθείας στον 
Υπουργό Ανάπτυξης και Επενδύσεων, με σκοπό την ανά-
ληψη διαχείρισης μέρους Επιχειρησιακού Προγράμμα-
τος, καθώς και την υλοποίηση πράξεων αποκλειστικά 
στους εν λόγω τομείς. Η Ειδική Υπηρεσία έχει, επιπλέ-
ον, τις αρμοδιότητες του άρθρου 17 του παρόντος και 
δύναται, με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και 
Επενδύσεων να αναλαμβάνει τη διαχείριση μέρους του Επιχειρησιακού Προγράμματος «ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ, 
ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ» ή άλλου τομε-
ακού ή περιφερειακού Ε.Π. ή συγκεκριμένα καθήκοντα της Διαχειριστικής Αρχής του εν λόγω Ε.Π. όσον αφορά 
σε δράσεις κρατικών ενισχύσεων και μη στους τομείς βι-
ομηχανίας, εμπορίου και προστασίας καταναλωτή, ή και 
την υλοποίηση άλλων ευρωπαϊκών προγραμμάτων πέ-
ραν των αρμοδιοτήτων που προβλέπονται στο άρθρο 17.
Η ΕΥΔΕ - ΒΕΚ, διαρθρώνεται σε τέσσερις μονάδες, ως 
εξής: (α) Μονάδα Α’: Προγραμματισμού και Αξιολόγη-
σης, (β) Μονάδα Β1: Διαχείρισης Πράξεων, (γ) Μονάδα 
Β2: Υλοποίησης Πράξεων, (δ) Μονάδα Γ: Οργάνωσης και 
Διοικητικής Υποστήριξης. Η Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης 
και Εφαρμογής Τομέων Βιομηχανίας, Εμπορίου και Προ-
στασίας Καταναλωτή λειτουργεί και ως Επιτελική Δομή 
του Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου Αναφοράς (ΕΣΠΑ) 
του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων, για την 
Προγραμματική Περίοδο 2014-2020.»
Άρθρο 76
Αφορολόγητο, ανεκχώρητο και ακατάσχετο της ενίσχυσης που κα ταβάλλεται στο πλαίσιο 
της δράσης «Επιδότηση κεφαλαίου κίνησης
σε επιχειρήσεις εστίασης για προμήθεια πρώτων υλών»
Η ενίσχυση που καταβάλλεται στο πλαίσιο της χρηματο-
δοτούμενης από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7242 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
δράσης «Επιδότηση κεφαλαίου κίνησης σε επιχειρήσεις 
εστίασης για προμήθεια πρώτων υλών», δεν υπόκειται 
σε οποιονδήποτε φόρο, τέλος, εισφορά ή άλλη κράτηση 
υπέρ του Δημοσίου, συμπεριλαμβανομένης της ειδικής 
εισφοράς αλληλεγγύης του άρθρου 43A του ν. 4172/
2013 (Α’  167), μη εφαρμοζομένης της παρ.  1 του άρθρου 47
του ν. 4172/2013 σε περίπτωση διανομής ή κεφαλαιο-
ποίησής της, είναι ανεκχώρητη και ακατάσχετη στα χέρια 
του Δημοσίου ή τρίτων, κατά παρέκκλιση κάθε άλλης 
αντίθετης γενικής ή ειδικής διάταξης, δεν δεσμεύεται και 
δεν συμψηφίζεται με βεβαιωμένα χρέη προς το Δημόσιο, 
τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου (ν.π.δ.δ.), τους Ορ-
γανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) και τα νομικά 
πρόσωπά τους, τα ασφαλιστικά ταμεία και τα πιστωτικά 
ιδρύματα και δεν υπολογίζεται στα εισοδηματικά όρια 
για την καταβολή οποιασδήποτε παροχής κοινωνικού 
ή προνοιακού χαρακτήρα. Οι δικαιούχοι της ενίσχυσης 
του παρόντος απαλλάσσονται από την υποχρέωση προ-
σκόμισης αποδεικτικού φορολογικής και ασφαλιστικής 
ενημερότητας για τη συμμετοχή τους στη δράση και την 
είσπραξη της ενίσχυσης.
Άρθρο 77
Μη επιβολή ανταποδοτικών τελών - 
Τροποποίηση της παρ. 3 του άρθρου 82του από 24.9/20.10.1958 β.δ.
Στην παρ. 3 του άρθρου 82 του από 24.9/20.10.1958 
β.δ. (Α’ 171), περί των απαλλαγών από δημοτικούς και 
κοινοτικούς φόρους, τέλη, δικαιώματα και εισφορές, 
προστίθεται εδάφιο και η παράγραφος διαμορφώνεται 
ως εξής:
«3. Δεν επιβάλλονται ανταποδοτικά τέλη καθαριότη-
τας από τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης σε 
φυσικά ή νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες προς 
τους οποίους το Ελληνικό Δημόσιο ή το Ταμείο Αξιοποί-
ησης Ιδιωτικής Περιουσίας Δημοσίου Α.Ε. ή Οργανισμοί 
Τοπικής Αυτοδιοίκησης ή νομικά πρόσωπα ιδιωτικού 
δικαίου που ελέγχονται από το Ελληνικό Δημόσιο έχουν 
αναθέσει την παροχή υπηρεσίας ή την εκτέλεση έργου, 
με σύμβαση παραχώρησης, που κυρώνεται από τη Βου-
λή με τυπικό νόμο, εφόσον στην εν λόγω σύμβαση προ-
βλέπεται ότι οι σχετικές υπηρεσίες παρέχονται από τα 
ανωτέρω πρόσωπα ή οντότητες.
Δεν επιβάλλονται ανταποδοτικά τέλη καθαριότητας 
και τέλη φωτισμού από τους οργανισμούς τοπικής αυ-
τοδιοίκησης στις ανώνυμες εταιρείες με την επωνυμία 
Οργανισμός Κεντρικών Αγορών και Αλιείας Α.Ε. και Κε-
ντρική Αγορά Θεσσαλονίκης Α.Ε., για υπηρεσίες ηλε-
κτροφωτισμού, αποκομιδής και διαχείρισης αποριμμά-
των, που έχουν αναληφθεί με ίδια μέσα ή έχουν ανατεθεί 
σε ιδιώτες εργολάβους, με έξοδα που βαραίνουν τις ως άνω ανώνυμες εταιρείες.»
Άρθρο 78
Έλεγχοι επενδύσεων της Γενικής Διεύθυνσης Ιδιωτικών Επενδύσεων σε περιπτώσεις 
άπρακτης παρέλευσης της εκ του νόμου 
τασσόμενης προθεσμίας
Στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της Γενικής Δι-εύθυνσης Ιδιωτικών Επενδύσεων του Υπουργείου 
Ανάπτυξης και Επενδύσεων, δύνανται με απόφαση 
του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων να προσ-
διορίζονται και να εξειδικεύονται ζητήματα που 
σχετίζονται με τον τρόπο διενέργειας ελέγχων συμ-
μόρφωσης με το θεσμικό πλαίσιο που διέπει τους 
φορείς επενδύσεων ή τις επενδύσεις καθαυτές, σε 
περιπτώσεις άπρακτης παρέλευσης της εκ του νόμου 
τασσόμενης προθεσμίας για την πραγματοποίηση 
του προβλεπόμενου ελέγχου. Οι έλεγχοι αυτοί δύ-
νανται να διενεργούνται από όργανα ελέγχου που 
συστήνονται και συγκροτούνται για τον σκοπό αυ-
τόν ή από ελεγκτικές εταιρείες εγγεγραμμένες στο 
Δημόσιο Μητρώο του ν. 4449/2017 (Α’ 171), βάσει 
σύμβασης ανάθεσης έργου.
Με την ίδια απόφαση δύναται να περιγράφεται επί-
σης κάθε θέμα σχετικό με τον σκοπό και το αντικείμε-
νο του ελέγχου, τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία 
υλοποίησής του, τις προδιαγραφές και τη διαδικασία 
παραλαβής του αποτελέσματος του ελέγχου και κάθε άλλο σχετικό θέμα.
Άρθρο 79Παράταση καθορισμού νέων χώρων λειτουργίας των υπαίθριων αγορών
Στο άρθρο 8 του ν. 4682/2020 (Α’ 76), προστίθεται 
παρ. 4 ως εξής:
«4. Η ισχύς του παρόντος, η οποία παρατάθηκε με την 
παρ. 5 του άρθρου 18 του ν. 4728/2020 (Α’ 186), παρα-τείνεται από τη λήξη της μέχρι 30.6.2021.»
Άρθρο 80
Υπαγωγή του προσωπικού της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Καινοτομίας στο Υπηρεσιακό και Πειθαρχικό Συμβούλιο του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων
Το προσωπικό της Γενικής Γ ραμματείας Έρευνας και 
Καινοτομίας υπάγεται στο υπηρεσιακό και πειθαρχικό 
συμβούλιο του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύ-
σεων, στα οποία μεταφέρονται και οι εκκρεμείς υπο-
θέσεις.
Άρθρο 81Παράταση ισχύος της άδειας εμπορίας
του άρθρου 6 του ν. 3054/2002
Παρατείνεται μέχρι την 31η.5.2021 η ισχύς των αδει-
ών του άρθρου 6 του ν. 3054/2002 (Α’ 230) που έχουν 
λήξει ή λήγουν από 1.1.2021 έως την έναρξη ισχύος του 
παρόντος.
Άρθρο 82
Παράταση της λειτουργίας της μονάδαςτου ΑΗΣ Καρδιάς IV
Παρατείνεται η λειτουργία της μονάδας ΑΗΣ Καρδιάς 
IV για την κάλυψη των αναγκών τηλεθέρμανσης της πε-
ριοχής Εορδαίας ως την 5η Μαΐου 2021. Ο πρόσθετος 
αριθμός ωρών λειτουργίας δεν μπορεί να υπερβεί τις 
500 ώρες.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7243 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
ΜΕΡΟΣ Γ’
ΑΛΛΕΣ ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ
Άρθρο 83
Ειδικές διατάξεις για την αποζημίωση πτήσεων εκμετάλλευσης τακτικών αεροπορικών γραμμών στις οποίες έχουν επιβληθεί υποχρεώσεις παροχ ής δημόσιας υπηρεσίας 
στους αναδόχους αερομεταφορείς λόγω αναγκαστικής παράτασης των οικείων συμβάσεων εκμετάλλευσης και των συναφών περιορισμών της κυκλοφορίας
1. Κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης 
περί δημοσίων συμβάσεων, για πτήσεις εκμετάλλευσης 
τακτικών αεροπορικών γραμμών, στις οποίες έχουν 
επιβληθεί υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας 
βάσει των άρθρων 16, 17 και 18 του Κανονισμού (ΕΚ) 
αριθμ. 1008/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου της 24ης Σεπτεμβρίου 2008 σχετικά 
με κοινούς κανόνες εκμετάλλευσης των αεροπορικών 
γραμμών στην Κοινότητα (L 29), δυνάμει των συναφθει-
σών μεταξύ του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών 
και των αναδόχων - αερομεταφορέων συμβάσεων πα-
ραχώρησης της εκμετάλλευσης τακτικών αεροπορικών 
γραμμών στις οποίες έχουν επιβ ληθεί υποχρεώσεις πα-
ροχής δημόσιας υπηρεσίας, ως αυτές έχουν παραταθεί 
και ισχύουν, έως την 30ή Σεπτεμβρίου 2021, καταβάλλε-
ται κατ’ εξαίρεση, για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 
2021 έως και την 30ή Σεπτεμβρίου 2021, επιπρόσθετο αντιστάθμισμα για κάθε πτήση, το οποίο ανέρχεται στο 
ποσό των είκοσι πέντε (25) ευρώ ανά προβλεπόμενη στις 
συμβάσεις θέση για τις γραμμές με μηδενικό οικονομικό 
αντιστάθμισμα, πλέον του αναλογούντος Φόρου Προστι-
θεμένης Αξίας (Φ.Π.Α.), καθώς και το ποσό των δέκα (10) 
ευρώ, ανά προβλεπόμενη στις συμβάσεις, θέση, για τις 
γραμμές με οικονομικό αντιστάθμισμα, πλέον αναλογού-
ντος Φ.Π.Α., χωρίς ειδική τροποποίηση των συμβάσεων για τον σκοπό αυτόν.
2. Το ποσό της παρ. 1 καταβάλλεται επιπλέον του ανα-
λογούντος ποσού αντισταθμίσματος, όπως αυτό υπολο-
γίζεται βάσει του Παραρτήματος V των συναφθεισών 
συμβάσεων, ως αυτές έχουν παραταθεί και ισχύουν, 
σε βάρος των ειδικών λογαριασμών των Τελών Εκσυγ-χρονισμού και Ανάπτυξης Αερολιμένων της Υπηρεσίας 
Πολιτικής Αεροπορίας, κατά παρέκκλιση λοιπών δια-
δικασιών και με εισήγηση του Διοικητή της Υπηρεσίας 
Πολιτικής Αεροπορίας, παράλληλα με το ήδη προβλεπό-
μενο αντιστάθμισμα. Ο συνολικός προϋπολογισμός για την καταβολή του ποσού της παρ. 1, για το σύνολο των δικαιούχων αναδόχων - αερομεταφορέων, δεν δύναται 
να υπερβεί τα έξι εκατομμύρια πεντακόσιες χιλιάδες (6.500.000) ευρώ, πλέον αναλογούντος Φ.Π.Α., και σε 
καμία περίπτωση δεν δύναται να υπερβεί το ποσό που 
είναι αναγκαίο για να καλυφθεί το σύνολο του κόστους που προκύπτει από την εκπλήρωση των υποχρεώσεων 
παροχής δημόσιας υπηρεσίας από τον εκάστοτε ανάδο-
χο αερομεταφορέα.
3. Ο αερομεταφορέας με σχετική υπεύθυνη δήλωση 
(του ν. 1599/1986, Α’ 75) προς την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας βεβαιώνει σε τριμηνιαία βάση την εκτέλεση 
των δρομολογίων με τις θέσεις για τις οποίες και αποζη-
μιώνεται. Η εξόφληση του ποσού της παρ. 1 δεν δύναται 
να υπερβεί τα προβλεπ όμενα στις συμβάσεις, ως αυτές 
έχουν τυχόν παραταθεί και ισχύουν.
4. Για το διάστημα της παρ. 1, η κάλυψη δεν υπερβαί-
νει, κατά παρέκκλιση των προβλεπόμενων στις οικείες 
συμβάσεις, την ελάχιστη συχνότητα πτήσεων και τις 
ελάχιστες προσφερόμενες, θέσεις εβδομαδιαίως ανά 
γραμμή και ανά κατεύθυνση, όπως έχουν προβλεφθεί 
σε κάθε αντίστοιχη σύμβαση.
Άρθρο 84
Ειδικές διατάξεις για την επιπλέον αποζημίωση πτήσεων εκμετάλλευσης τακτικών αεροπορικών γραμμών στις οποίες έχουν επιβληθεί υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας λόγω περιορισμών στις μετακινήσεις
1. Κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης 
περί δημοσίων συμβάσεων, για πτήσεις εκμετάλλευσης 
τακτικών αεροπορικών γραμμών, στις οποίες έχουν 
επιβληθεί υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας 
βάσει των άρθρων 16, 17 και 18 του Κανονισμού (ΕΚ) 
αριθμ. 1008/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου της 24ης Σεπτεμβρίου 2008 σχετικά 
με κοινούς κανόνες εκμετάλλευσης των αεροπορικών 
γραμμών στην Κοινότητα (L 29), δυνάμει των συναφθει-
σών μεταξύ του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών 
και του εκάστοτε αερομεταφορέα συμβάσεων, ως αυτές 
ισχύουν, καταβάλλεται κατ’ εξαίρεση, για την περίοδο 
από την 9η Νοεμβρίου 2020 έως και την 31η Δεκεμβρίου 
2020, επιπρόσθετο αντιστάθμισμα για κάθε εν λόγω πτή-
ση, το οποίο ανέρχεται στο ποσό των είκοσι (20) ευρώ 
ανά προσφερόμενη θέση, πλέον αναλογούντος φόρου 
προστιθέμενης αξίας (Φ.Π.Α.), χωρίς ειδική τροποποίηση 
των συμβάσεων για τον σκοπό αυτόν.
2. Το ποσό της παρ.  1 καταβάλλεται επιπλέον του 
αναλογούντος ποσού, όπως αυτό υπολογίζεται βάσει 
του Παραρτήματος V των συναφθεισών συμβάσεων, ως 
αυτές ισχύουν, σε βάρος των ειδικών λογαριασμών των 
Τελών Εκσυγχρονισμού και Ανάπτυξης Αερολιμένων της 
Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, κατά παρέκκλιση λοι-
πών διαδικασιών και με εισήγηση του Διοικητή της Υπη-
ρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, παράλληλα με το τυχόν 
ήδη προβλεπόμενο αντιστάθμισμα. Ο συνολικός προ-
ϋπολογισμός για την καταβολή του ποσού της παρ. 1, 
για το σύνολο των δικαιούχων αερομεταφορέων, δεν 
δύναται να υπερβεί τα δύο εκατομμύρια πεντακόσιες χι-
λιάδες (2.500.000) ευρώ πλέον του αναλογούντος φόρου 
προστιθέμενης αξίας (Φ.Π.Α.) και σε καμία περίπτωση 
δεν δύναται να υπερβεί το ποσό που είναι αναγκαίο για 
να καλυφθεί το σύνολο του κόστους που προκύπτει από 
την εκπλήρωση των υποχρεώσεων παροχής δημόσιας 
υπηρεσίας από τον εκάστοτε αερομεταφορέα.
3. Ο αερομεταφορέας με σχετική υπεύθυνη δήλωση 
(του ν. 1599/1986, Α’ 75) προς την Υπηρεσία Πολιτικής 
Αεροπορίας βεβαιώνει την εκτέλεση των δρομολογίων 
με τις θέσεις για τις οποίες και αποζημιώνεται. Η εξό-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7244 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
φληση του ποσού της παρ. 1 δεν δύναται να υπερβεί τα 
προβλεπόμενα στις συμβάσεις.
4. Για το διάστημα της παρ. 1 η κάλυψη δεν υπερβαί-
νει, κατά παρέκκλιση των προβλεπόμενων στις οικείες 
συμβάσεις, την ελάχιστη συχνότητα πτήσεων και τις ελά-
χιστες προσφερόμενες θέσεις εβδομαδιαίως ανά γραμμή 
και ανά κατεύθυνση, όπως έχουν προβλεφθεί για τη χα-
μηλή (χειμερινή) περίοδο, σε κάθε αντίστοιχη σύμβαση.
Άρθρο 85Χρηματοδότηση του διαχειριστή υποδομής -Τροποποίηση του άρθρου 8 του ν. 4408/2016
1. Στο άρθρο 8 του ν. 4408/2016 (Α’ 135), περί της χρη-
ματοδότησης του διαχειριστή της εθνικής σιδηροδρο-μικής υποδομής, προστίθεται τρίτο εδάφιο στην παρ. 5 και νέα παρ. 6 και το άρθρο 8 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 8
Χρηματοδότηση του διαχειριστή υποδομής(Άρθρο 8 της Οδηγίας 2012/34/ΕΕ)
1. Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών αναπτύσ-
σει την εθνική σιδηροδρομική υποδομή, λαμβάνοντας 
υπόψη, όπου απαιτείται, τις συνολικές ανάγκες της Ένω-
σης συμπεριλαμβανομένης της ανάγκης συνεργασίας 
με γειτονικές τρίτες χώρες. Προς τον σκοπό αυτόν, με 
απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών 
εγκρίνεται, κατόπιν διαβουλεύσεων με τα ενδιαφερό-
μενα μέρη, ενδεικτική στρατηγική ανάπτυξης της σιδη-
ροδρομικής υποδομής με στόχο την ικανοποίηση των 
μελλοντικών αναγκών κινητικότητας όσον αφορά τη 
συντήρηση, ανανέωση και ανάπτυξη της υποδομής με 
βάση βιώσιμη χρηματοδότηση των σιδηροδρομικών 
δικτύων. Η εν λόγω στρατηγική καλύπτει περίοδο του-
λάχιστον πέντε (5) ετών, είναι ανανεώσιμη και αναρτάται 
στον διαδικτυακό τόπο του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών.
2. Στα πλαίσια των άρθρων 93, 107 και 108 ΣΛΕΕ, με 
κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Υπο-
δομών και Μεταφορών, μπορεί επίσης να χορηγείται 
στον διαχειριστή υποδομής χρηματοδότηση επαρκής 
σε σχέση με τα καθήκοντά του, σύμφωνα με την περί-
πτωση 2 του άρθρου 3, τις διαστάσεις της υποδομής και 
τις χρηματοπιστωτικές ανάγκες, ιδίως για την κάλυψη 
νέων επενδύσεων. Με όμοια απόφαση μπορεί να χρη-
ματοδοτούνται αυτές οι επενδύσεις με μέσα διαφορε-
τικά της άμεσης κρατικής χρηματοδότησης. Εν πάση 
περιπτώσει, οι Υπουργοί Οικονομικών και Υποδομών 
και Μεταφορών συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις που 
εμφαίνονται στην παρ. 4.
3. Στο πλαίσιο της γενικής πολιτικής που καθορίζε-
ται από τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών και λαμβάνοντας υπόψη τη στρατηγική που αναφέρεται 
στην παρ. 1 και τη χρηματοδότηση από τους Υπουρ-
γούς Οικονομικών και Υποδομών και Μεταφορών που 
αναφέρεται στην παρ. 2, ο διαχειριστής της υποδομής 
καταρτίζει επιχειρησιακό σχέδιο, το οποίο περιλαμβάνει 
επενδυτικά και χρηματοδοτικά προγράμματα. Το σχέ-
διο καταρτίζεται έτσι ώστε να διασφαλίζεται η βέλτιστη 
και αποτελεσματική χρήση, διάθεση και ανάπτυξη της υποδομής, και, παράλληλα, να διασφαλίζεται χρηματο-
οικονομική ισορροπία και να παρέχονται μέσα για την 
επίτευξη αυτών των στόχων. Ο διαχειριστής υποδομής 
εξασφαλίζει ότι οι γνωστοί αιτούντες και κατόπιν αιτή-
σεώς τους, οι εν δυνάμει αιτούντες έχουν πρόσβαση στις 
σχετικές πληροφορίες και δυνατότητα να εκφράζουν 
την άποψή τους σχετικά με το περιεχόμενο του επιχει-ρησιακού σχεδίου όσον αφορά τους όρους πρόσβασης και χρήσης, τη φύση, την παροχή και την ανάπτυξη της 
υποδομής πριν από την έγκρισή του από τον διαχειριστή 
υποδομής. Ο ρυθμιστικός φορέας του άρθρου 55, κατά 
την κατάρτιση του επιχειρησιακού (business) σχεδίου 
(plan) του διαχειριστή υποδομής, έχει τις αρμοδιότητες της παρ. 3 του άρθρου 56.
4. Υπό κανονικές επιχειρηματικές συνθήκες, και για 
εύλογο χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει περίοδο 
πέντε (5) ετών, ο λογαριασμός κερδών και ζημιών του 
διαχειριστή υποδομής ισοσκελίζει τουλάχιστον τα έσο-δα από τα τέλη υποδομής, τα πλεονάσματα από άλλες 
εμπορικές δραστηριότητες, τα μη επιστρεπτέα έσοδα 
από ιδιωτικές πηγές και την κρατική χρηματοδότηση, 
αφενός, συμπεριλαμβανόμενων των προκαταβολών 
από το Υπουργείο Οικονομικών, ενδεχομένως, και των 
δαπανών υποδομής, αφετέρου.
Με την επιφύλαξη του ενδεχόμενου μακροπρόθε-
σμου στόχου κάλυψης, από τον χρήστη, του κόστους 
υποδομής όλων των τρόπων μεταφοράς, βάσει δικαίου και αμερόληπτου ανταγωνισμού μεταξύ τρόπων μετα-
φοράς, όταν οι σιδηροδρομικές μεταφορές είναι σε θέση 
να ανταγωνίζονται άλλους τρόπους μεταφοράς, εντός 
του πλαισίου χρέωσης που προβλέπεται στα άρθρα 31 και 32, οι Υπουργοί Οικονομικών και Υποδομών και Με-
ταφορών, μπορούν να ζητήσουν από τον διαχειριστή 
υποδομής να ισοσκελίζει τους λογαριασμούς του χωρίς κρατική χρηματοδότηση.
5. Η αναφερόμενη στο πρώτο εδάφιο της παρ. 4 κρα-
τική χρηματοδότηση προκαταβάλλεται ανά μήνα στον 
διαχειριστή υποδομής. Για τον προσδιορισμό της λαμβά-
νεται υπόψη το εγκεκριμένο, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 6 του ν. 3429/2005 (Α’ 314), επιχειρησιακό σχέδιο του διαχειριστή υποδομής. Η κρατική χρηματο-
δότηση είναι ακατάσχετη έως ποσοστού εβδομήντα τοις 
εκατό (70%) στα χέρια του Δημοσίου ή τρίτων, κατά πα-
ρέκκλιση κάθε αντίθετης γενικής ή ειδικής διάταξης, για 
οφειλές αυτού και μη δεκτική συμψηφισμού για το ως 
άνω ποσοστό με οφειλές του εν λόγω διαχειριστή υπο-
δομής προς το Δημόσιο ή ασφαλιστικά ταμεία ή λοιπούς 
οργανισμούς κοινωνικής ασφάλισης.
6. Η δυνατότητα επιχορήγησης του διαχειριστή υπο-
δομής μέσω του Τακτικού Προϋπολογισμού του Υπουρ-
γείου Υποδομών και Μεταφορών, συνεχίζει να υφίσταται 
έως την υπογραφή της Σύμβασης μεταξύ του Ελληνικού 
Δημοσίου και του διαχειριστή της εθνικής σιδηροδρο-
μικής υποδομής.»
2. Το τρίτο εδάφιο της παρ.  5 του άρθρου 8 του
ν. 4408/2016 (Α’ 135), όπως τροποποιείται με την παρ. 1 του παρόντος, ισχύει δύο (2) μήνες μετά από τη δημο-
σίευση του παρόντος.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7245 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
Άρθρο 86
Ρυθμίσεις για την καταβολή κομίστρου στα μέσα μαζικής μεταφοράς και τις αποζημιώσεις φορέων παροχής συγκοινωνιακού έργου - Τροποποίηση του άρθρου 86 του ν. 4530/2018
1. Στο άρθρο 86 του ν. 4530/2018 (Α’ 59), περί των 
απαλλαγών και αποζημιώσεων σχετικά με την καταβολή 
κομίστρου στα μέσα μαζικής μεταφοράς, προστίθενται 
δύο (2) τελευταία εδάφια στην παρ. 3 και νέα παρ. 4α και 
το άρθρο 86 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 86
Ρύθμιση απαλλαγών και αποζημιώσεωνσχετικά με την καταβολή κομίστρουστα μέσα μαζικής μεταφοράς
1. Εισάγονται πλήρεις ή μερικές απαλλαγές από την 
καταβολή κομίστρου στα μέσα μαζικής μεταφοράς. Οι 
απαλλαγές καθορίζονται από τον συνδυασμό κοινωνι-
κών και οικονομικών κριτηρίων και παραμέτρων με τον 
αριθμό των δικαιούχων. Με κοινή απόφαση των Υπουρ-
γών Οικονομικών, Υποδομών και Μεταφορών και του 
κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού, καθορίζονται 
τα συγκεκριμένα κριτήρια παροχής των απαλλαγών, οι 
κατηγορίες των δικαιούχων των απαλλαγών, το είδος 
απαλλαγής για κάθε κατηγορία δικαιούχων, σε συνδυ-
ασμό και με τον αριθμό των δικαιούχων, η διαδικασία 
χορήγησης των απαλλαγών, καθώς και κάθε ειδικότερο 
ζήτημα για την εφαρμογή της παρούσας. Η απόφαση 
της παρούσας εκδίδεται έως τις 31 Ιουλίου κάθε έτους 
και τίθεται σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου του επόμενου 
ημερολογιακού έτους.
2. Η απώλεια εσόδων των φορέων παροχής συγκοι-
νωνιακού έργου από τις απαλλαγές της παρ. 1 αποζημι-ώνεται. Η αποζημίωση, λογίζεται ως έσοδο, χορηγείται ετησίως, αφορά το επόμενο οικονομικό έτος και για τη 
διαμόρφωσή της τίθενται από τους φορείς στη διάθεση 
του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών τα απολογι-
στικά στοιχεία μετακινήσεων του προηγούμενου έτους, 
μετά από προηγούμενη υποχρεωτική διαβούλευση με 
τους φορείς παροχής συγκοινωνιακού έργου. Με κοινή 
απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Υποδομών 
και Μεταφορών, που εκδίδεται μέχρι τις 15 Σεπτεμβρίου 
κάθε έτους και επέχει θέση σύμβασης ετήσιας διάρκει-
ας μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και του αρμοδίου 
φορέα παροχής συγκοινωνιακού έργου, καθορίζονται 
το ύψος της αποζημίωσης, ο τρόπος υπολογισμού της, η διαδικασία χορήγησής της, καθώς και κάθε άλλο ειδι-κότερο ζήτημα για την εφαρμογή της παρούσας.
3. Οι δαπάνες που προκύπτουν από την εκτέλεση των 
κοινών υπουργικών αποφάσεων των παρ. 1 και 2 καλύ-πτονται από τον κρατικό προϋπολογισμό, εγγράφονται 
στις πιστώσεις του Υπουργείου Υποδομών και Μετα-
φορών, σε ειδικό Αναλυτικό Λογαριασμό Εξόδων, και 
καταβάλλονται στους φορείς παροχής συγκοινωνιακού 
έργου σε δώδεκα (12) μηνιαίες δόσεις. Σε εξαιρετικές 
περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης και έπειτα από αίτηση 
του φορέα στο αρμόδιο όργανο, μπορούν να καταβάλ-λονται στους φορείς περισσότερες από μία (1) μηνιαίες 
δόσεις. Οι αποζημιώσεις για τις απαλλαγές της παρ. 1, που καλύπτονται από τον κρατικό προϋπολογισμό και 
καταβάλλονται στον Οργανισμό Συγκοινωνιακού Έργου 
Θεσσαλονίκης (Ο.Σ.Ε.Θ.), στον Οργανισμό Αστικών Συ-
γκοινωνιών Θεσσαλονίκης (Ο.Α.Σ.Θ.), στον Οργανισμό 
Αστικών Συγκοινωνιών Αθηνών (Ο.Α.Σ.Α.) και στους 
φορείς παροχής συγκοινωνιακού έργου στην περιοχή 
αρμοδιότητας του Ο.Α.Σ.Α. (Ο.ΣΥ. Α.Ε. και ΣΤΑ.ΣΥ. Α.Ε.), 
είναι ακατάσχετες έως ποσοστού εβδομήντα τοις εκατό 
(70%) και για χρονικό διάστημα έως 31.12.2021 στα χέρια 
του Δημοσίου ή τρίτων, για οφειλές αυτών και μη δεκτι-
κές συμψηφισμού για το ως άνω ποσοστό, με οφειλές 
των εν λόγω φορέων προς το Δημόσιο ή ασφαλιστικά 
ταμεία ή λοιπούς οργανισμούς κοινωνικής ασφάλισης 
κατά παρέκκλιση κάθε αντίθετης γενικής ή ειδικής δι-
άταξης. Mε κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών 
και Μεταφορών και Οικονομικών, το χρονικό διάστημα 
του προηγούμενου εδαφίου δύναται να παραταθεί για 
ένα (1) έτος, ήτοι μέχρι και την 31η.12.2022.
4. Από τις ρυθμίσεις του παρόντος εξαιρείται η μετα-
φορά των μαθητών των δημόσιων σχολείων πρωτοβάθ-
μιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης από και προς τα 
σχολεία, η οποία ρυθμίζεται από ειδικότερες διατάξεις, που εξακολουθούν να ισχύουν.
4α. Από τις ρυθμίσεις του παρόντος εξαιρείται η με-
τακίνηση των σπουδαστών των Ακαδημιών Εμπορικού Ναυτικού, η οποία γίνεται με μειωμένο κόμιστρο, σύμ-
φωνα με την παρ. 1 του άρθρου 26 του ν. 2638/1998 
(Α’ 204), και των ανέργων ναυτικών, που είναι εγγεγραμ-
μένοι στο μητρώο του Γ ραφείου Εύρεσης Ναυτικής 
Εργασίας, η οποία γίνεται άνευ καταβολής κομίστρου 
σύμφωνα με το άρθρο 47 του ν. 4676/2020 (Α’ 67). Οι 
προϋποθέσεις χορήγησης της μειωμένης μετακίνησης 
στους δικαιούχους του πρώτου εδαφίου ρυθμίζονται με 
κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, Ναυτιλίας 
και Νησιωτικής Πολιτικής και Υποδομών και Μεταφορών, 
εφόσον υπάρχουν αντίστοιχες πιστώσεις στον προϋπο-
λογισμό του Κεφαλαίου Ναυτικής Εκπαίδευσης και του 
Γ ραφείου Ευρέσεως Ναυτικής Εργασίας, αντίστοιχα, και 
οι σχετικές δαπάνες βαρύνουν τις πιστώσεις αυτών.
5. Κατά παρέκκλιση όσων ορίζονται στο παρόν και 
μόνο για το έτος 2020, οι κοινές υπουργικές αποφάσεις 
των παρ. 1 και 2 εκδίδονται έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2020, 
οι δε πιστώσεις των κατά περίπτωση, με βάση την ιδιό-τητα των δικαιούχων, αρμοδίων Υπουργείων που έχουν 
ήδη εγγραφεί περιορίζονται ισόποσα, μετά και την έκδο-
ση της κοινής υπουργικής απόφασης της παρ. 2.
6. Τυχόν απαιτήσεις παρελθόντων ετών των φορέ-
ων παροχής συγκοινωνιακού έργου, από μετακινήσεις 
ατόμων με πλήρη ή μερική απαλλαγή κομίστρου, δεν 
αναζητούνται.
7. Από τη θέση σε ισχύ της παρούσας καταργείται κάθε 
διάταξη που ρυθμίζει με τρόπο διαφορετικό ή αντίθετο 
το ζήτημα της πλήρους ή μερικής απαλλαγής από την 
καταβολή κομίστρου, καθώς και τη σχετική αποζημίωση 
στους φορείς παροχής συγκοινωνιακού έργου.»
2. Το τρίτο εδάφιο της παρ.  3 του άρθρου 86 του
ν. 4530/2018 (Α’ 59), όπως τροποποιείται με την παρ. 1 του παρόντος, ισχύει δύο (2) μήνες μετά από τη δημο-σίευση του παρόντος νόμου.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7246 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
Άρθρο 87
Αρχές Οργάνωσης Εποπτείας και Συντονισμούτου ν. 4512/2018
1. Ως Αρχές Οργάνωσης Εποπτείας και Συντονισμού, 
σύμφωνα με το άρθρο 130 του ν. 4512/2018 (Α’ 5), για το 
πεδίο της ασφάλειας τροφίμου της περ. β’ της παρ. 4 του 
άρθρου 127 του ν. 4512/2018, ορίζονται οι κεντρικές αρ-
μόδιες αρχές της παρ. 1 του άρθρου 23 του ν. 4691/2020 
(Α’ 108) και, συγκεκριμένα, οι Γενικές Διευθύνσεις του 
Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων δια των 
Διευθύνσεών τους και ο Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφί-
μων (Ε.Φ.Ε.Τ.), που εποπτεύεται από το Υπουργείο Αγρο-
τικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Οι αρχές του πρώτου 
εδαφίου, ασκούν εποπτεία κατά τον λόγο αρμοδιότη-
τάς τους, σύμφωνα με τις διατάξεις του Κανονισμού (ΕΕ) 
αριθμ. 2017/625 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του 
Συμβουλίου της 15ης Μαρτίου 2017 «για τους επίσημους 
ελέγχους και τις άλλες επ ίσημες δραστηριότητες που 
διενεργούνται με σκοπό την εξασφάλιση της εφαρμογής 
της νομοθεσίας για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές και 
των κανόνων για την υγεία και την καλή μεταχείριση των 
ζώων, την υγεία των φυτών και τα φυτοπροστατευτικά 
προϊόντα, για την τροποποίηση των κανονισμών του Ευ-
ρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθμ. 
999/2001, (ΕΚ) αριθμ. 396/2005, (ΕΚ) αριθμ. 1069/2009, 
(ΕΚ) αριθμ. 1107/2009, (ΕΕ) αριθμ. 1151/2012, (EE) αριθμ. 
652/2014, (ΕΕ) 2016/429 και (ΕΕ) 2016/2031, των κανονι-
σμών του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθμ. 1/2005 και (ΕΚ) αριθμ. 
1099/2009 και των Οδηγιών του Συμβουλίου 98/58/ΕΚ, 
1999/74/ΕΚ, 2007/43/ΕΚ, 2008/119/ΕΚ και 2008/120/
ΕΚ και για την κατάργηση των κανονισμών του Ευρω-
παϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθμ. 
854/2004 και (ΕΚ) αριθμ. 882/2004, των οδηγιών του 
Συμβουλίου 89/608/ΕΟΚ, 89/662/ΕΟΚ, 90/425/ΕΟΚ, 
91/496/ΕΟΚ, 96/23/ΕΚ, 96/93/ΕΚ και 97/78/ΕΚ και της 
απόφασης 92/438/ΕΟΚ του Συμβουλίου (κανονισμός 
για τους επίσημους ελέγχους)» (L 95), του ν. 2741/1999 
(Α’ 199), του άρθρου 23 του ν. 4691/2020 (Α’ 108), των 
π.δ. 79/2007 (Α’ 95), 97/2017 (Α’ 138) και 71/2018 (Α’ 134) 
και της υπ’ αρ. 15523/30.8.2006 κοινής απόφασης των 
Υπουργών Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Απο-
κέντρωσης, Οικονομίας και Οικονομικών, Ανάπτυξης, 
Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Αγροτικής Ανά-πτυξης και Τροφίμων (Β’ 1187). Ειδικότερα:
α) η Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής του Υπουργείου 
Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, για τα τρόφιμα ζωι-
κής προέλευσης που παράγονται στις εγκαταστάσεις και 
τις επιχειρήσεις πρωτογενούς παραγωγής της περ. α’ της 
παρ. 2 του άρθρου 3 του π.δ. 79/2007,
β) η Γενική Διεύθυνση Τροφίμων του Υπουργείου 
Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, για τα τρόφιμα 
φυτικής προέλευσης σε κάθε στάδιο της πρωτογενούς 
παραγωγής, καθώς και κατά την τυποποίηση και συσκευ-
ασία των πρωτογενών αυτών προϊόντων,
γ) η Γενική Διεύθυνση Γεωργίας τουΥπουργείου Αγρο-
τικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, για τα υπολείμματα γε-
ωργικών φαρμάκων και για τα μη μεταποιημένα τρόφιμα 
φυτικής προέλευσης, όπως αυτά ορίζονται στο άρθρο 2 
του Kανονισμού (ΕΚ) αριθμ. 852/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 29ης Απριλίου 
2004 «για την υγιεινή των τροφίμων» (L 139),
δ) ο Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων (Ε.Φ.Ε.Τ.) για τα 
τρόφιμα που δεν εμπίπτουν στις περ. α), β) και γ), καθώς 
και για τα υλικά και αντικείμενα που προορίζονται να 
έρθουν σε επαφή με τρόφιμα.
2. Οι Αρχές Οργάνωσης Εποπτείας και Συντονισμού 
της παρ. 1, είναι αρμόδιες για τον συντονισμό και την 
οργάνωση των ενεργειών των άρθρων 128 έως 157 του 
ν. 4512/2018 και, ιδίως, για τα εξής:
α) την εισήγηση για την κατανομή του προϋπολογι-
σμού και του προσωπικού, σύμφωνα με το άρθρο 135 
του ν. 4512/2018,
β) τη θέσπιση κριτηρίων για την αξιολόγηση και κα-
τάταξη δραστηριοτήτων σε βαθμό κινδύνου, καθώς και τη διεξαγωγή ερευνών και μελετών για την αξιολόγηση νέων κινδύνων ή αλλαγών σε υφιστάμενους,
γ) την κατάρτιση της μεθοδολογίας προγραμματι-
σμού ελέγχων και κατά περίπτωση την κατάρτιση του 
προγράμματος ελέγχων της παρ. 2 του άρθρου 139 τουν. 4512/2018,
δ) τον σχεδιασμό, την οργάνωση, εποπτεία και εφαρ-
μογή συστήματος διαχείρισης καταγγελιών,
ε) την κατάρτιση φύλλων ελέγχου,στ) την κατάρτιση και εφαρμογή μοντέλου ενεργειών 
συμμόρφωσης,
ζ) τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τους κανόνες 
και τις απαιτήσεις της νομοθεσίας,
η) τη γενική παρακολούθηση και αξιολόγηση του έρ-
γου των ελεγκτών και της ορθής εκτέλεσης των καθη-
κόντων τους,
θ) την παροχή εκπαίδευσης στις αρχές του επόμενου 
άρθρου,
ι) την έκδοση κατευθυντήριων οδηγιών προς τις αρ-
χές του επόμενου άρθρου, καθώς και γενικών οδηγιών πληροφόρησης προς τους οικονομικούς φορείς και το 
ευρύ κοινό, για θέματα που εμπίπτουν στο πεδίο της 
ασφάλειας τροφίμου,
ια) τη συλλογή και ανάλυση των στοιχείων ελέγχου και 
δημοσιοποίησης αυτών,
ιβ) τη σύνταξη και υποβολή στον Υπουργό Αγροτικής 
Ανάπτυξης και Τροφίμων της συνολικής ετήσιας έκθε-
σης της παρ. 5 του άρθρου 144 του ν. 4512/2018 για το σύνολο των αρχών εποπτείας στο πεδίο της ασφάλειας 
τροφίμου,
ιγ) την κοινοποίηση των προγραμμάτων ελέγχων στην 
Ομάδα Διαχείρισης Έργου για την εποπτεία του άρθρου 134
του ν. 4512/2018 και στη Διεύθυνση Συντονισμού και 
Παρακολούθησης του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επεν-
δύσεων του κανονιστικού πλαισίου για το επιχειρηματικό 
περιβάλλον του άρθρου 133 του ν. 4512/2018,
ιδ) την πρόταση τροποποιήσεων της νομοθεσίας που 
αφορά στις απαιτήσεις συμμόρφωσης,
3. Οι Αρχές Οργάνωσης Εποπτείας και Συντονισμού της 
παρ. 1 συνεργάζονται με άλλες εποπτεύουσες αρχές και 
φορείς της διοίκησης για τους σκοπούς της δράσης τους.
4. Οι Αρχές Οργάνωσης Εποπτείας και Συντονισμού της 
παρ. 1 ασκούν κάθε αρμοδιότητα που τους έχει ανατεθεί, 
σύμφωνα με την εθνική και την ενωσιακή νομοθεσία.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7247 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
Άρθρο 88
Αρχές Εφαρμογής Εποπτείας και Διαχείρισηςτου ν. 4512/2018
1. Οι Αρχές Οργάνωσης Εποπτείας και Συντονισμού του 
προηγούμενου άρθρου αναθέτουν τον έλεγχο συγκεκρι-
μένου τομέα οικονομικών δραστηριοτήτων ή υποκατη-
γορίας αυτού στο πεδίο ασφάλειας τροφίμου, σύμφωνα 
και με τα οριζόμενα στην κείμενη νομοθεσία, στις Αρχές Εφαρμογής Εποπτείας και Διαχείρισης (Α.Ε.Ε.Δ.).
2. Ως Α.Ε.Ε.Δ. στο πεδίο ασφάλειας τροφίμου ορίζο-
νται:
α) τα Περιφερειακά Κέντρα Προστασίας Φυτών, Ποι-
οτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου του Υπουργείου 
Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, για την άσκηση αρ-
μοδιοτήτων της Γενικής Διεύθυνσης Τροφίμων και της 
Γενικής Διεύθυνσης Γεωργίας του Υπουργείου Αγροτικής 
Ανάπτυξης και Τροφίμων,
β) τα Τμήματα Αγροτικής Ανάπτυξης και Ελέγχων 
της Γενικής Διεύθυνσης Αποκεντρωμένων Δομών του 
Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, για την 
άσκηση αρμοδιοτήτων της Γενικής Διεύθυνσης Γεωργίας 
και της Γενικής Διεύθυνσης Αγροτικής Ανάπτυξης,
γ) οι Συνοριακοί Σταθμοί Κτηνιατρικού Ελέγχου της 
Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής του Υπουργείου Αγρο-
τικής Ανάπτυξης και Τροφίμων,
δ) ο Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων (Ε.Φ.Ε.Τ.) δια 
των Περιφερειακών του Διευθύνσεων,
ε) ο Ελληνικός Γεωργικός Οργανισμός ΔΗΜΗΤΡΑ 
(ΕΛ.Γ .Ο.-ΔΗΜΗΤΡΑ), για την άσκηση αρμοδιοτήτων της Γενικής Διεύθυνσης Τροφίμων του Υπουργείου Αγροτι-κής Ανάπτυξης και Τροφίμων,
στ) οι Περιφέρειες της Χώρας, για την άσκηση αρμοδι-
οτήτων της Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής, της Γενικής 
Διεύθυνσης Γεωργίας, της Γενικής Διεύθυνσης Τροφίμων 
του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και 
του Ε.Φ.Ε.Τ. μέσω των:
στα) Διευθύνσεων Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνι-
ατρικής ή των υπηρεσιών που ασκούν τις αντίστοιχες 
αρμοδιότητες, σύμφωνα με τον οργανισμό κάθε περι-
φέρειας,
στβ) Διευθύνσεων Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος ή 
των υπηρεσιών που ασκούν τις αντίστοιχες αρμοδιότη-τες σύμφωνα με τον οργανισμό κάθε περιφέρειας,
στγ) Διευθύνσεων Δημόσιας Υγείας ή των υπηρεσιών 
που ασκούν τις αντίστοιχες αρμοδιότητες, σύμφωνα με τον οργανισμό κάθε περιφέρειας,
ζ) οι περιφερειακές ενότητες, για την άσκηση αρμοδιο-
τήτων της Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής, της Γενικής 
Διεύθυνσης Γεωργίας, της Γενικής Διεύθυνσης Τροφίμων 
του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και 
του Ε.Φ.Ε.Τ., μέσω των:
ζα) Διευθύνσεων Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνια-
τρικής,
ζβ) Διευθύνσεων Ανάπτυξης,ζγ) Διευθύνσεων Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας,
η) Περιφερειακών Υπηρεσιών της Γενικής Διεύθυνσης 
του Γενικού Χημείου του Κράτους (Γ .Χ.ΚΚ.) της Ανεξάρ-
τητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.), σε ό,τι αφορά 
στην ανάθεση αρμοδιοτήτων από τον Ε.Φ.Ε.Τ..3. Οι Αρχές Εφαρμογής Εποπτείας και Διαχείρισης της 
παρ. 2 συνεργάζονται με τις Αρχές Οργάνωσης Εποπτεί-
ας και Συντονισμού του προηγούμενου άρθρου για την 
απρόσκοπτη υποστήριξη και εφαρμογή του συνόλου 
των ενεργειών εποπτείας στο πεδίο αρμοδιότητάς τους, 
σύμφωνα με τα άρθρα 127 έως 157 του ν. 4512/2018 
(Α’ 5) και ιδίως για:
α) την εξειδίκευση των κριτηρίων αξιολόγησης κιν-
δύνου και την κατάταξη των επιχειρήσεων σε βαθμούς 
επικινδυνότητας,
β) την κατάρτιση και την εφαρμογή των προγραμμά-
των επιθεωρήσεων,
γ) την παροχή, σε συνεργασία με τις αρχές του προ-
ηγούμενου άρθρου, κατευθυντήριων οδηγιών για την 
κατανόηση και εφαρμογή του νόμου από τους ελεγχό-
μενους με σκοπό τη συμμόρφωση και τον περιορισμό 
ή τη μείωση των κινδύνων,
δ) τη λήψη απόφασης για τη διεξαγωγή κοινών ελέγ-
χων, σύμφωνα με το άρθρο 150 του ν. 4512/2018, προ-κειμένου να αντιμετωπιστούν θέματα που αφορούν σε περισσότερους τομείς εντός του πεδίου της ασφάλειας 
τροφίμου και τη συνεργασία με άλλες εποπτεύουσες 
αρχές και φορείς της διοίκησης για τους σκοπούς της 
δράσης τους,
ε) την εφαρμογή του συστήματος διαχείρισης κα-
ταγγελιών, καθώς και των πληροφοριών που τίθενται 
σε γνώση τους, σύμφωνα με το εγκεκριμένο σύστημα 
διαχείρισης,
στ) την αξιολόγηση των πληροφοριών και δεδομένων 
που συλλέγονται και αφορούν στο πεδίο της ασφάλειας 
τροφίμου, καθώς και στη διενέργεια παρακολούθησης 
μελετών, όπου απαιτείται, για την εκτίμηση νέων κινδύ-
νων ή πιθανών αλλαγών σε υφιστάμενους κινδύνους,
ζ) την ανάλυση των αποτελεσμάτων μεμονωμένων 
ελέγχων,
η) την ανάθεση άσκησης ελεγκτικών αρμοδιοτήτων 
από τους ελεγκτές, σε περιπτώσεις τακτικών και έκτα-
κτων επιθεωρήσεων και την άμεση παρακολούθηση του 
έργου τους και της άσκησης των καθηκόντων τους,
θ) τον έλεγχο της συμμόρφωσης με τους κανόνες και 
τις απαιτήσεις της νομοθεσίας.
Άρθρο 89
Σύστημα διαχείρισης καταγγελιών Υπουργείου
Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων
1. α) Συστήνεται στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης 
και Τροφίμων πενταμελής επιτροπή με την ονομασία 
«Επιτροπή Αξιολόγησης Καταγγελιών», έργο της οποίας 
είναι η αξιολόγηση των καταγγελιών που υποβάλλονται 
στο πλαίσιο του άρθρου 140 του ν. 4512/2018 (Α’ 5), για θέματα αρμοδιότητας του Υπουργείου Αγροτικής Ανά-
πτυξης και Τροφίμων και των φορέων που εποπτεύονται 
από αυτό. Η επιτροπή αξιολογεί τις υποβληθείσες κα-
ταγγελίες, σύμφωνα με τις διαδικασίες και τους κανόνες 
που ορίζονται στο σύστημα διαχείρισης καταγγελιών 
του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων 
της παρ. 2.
β) Η επιτροπή αξιολόγησης καταγγελιών αποτελείται 
από:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7248 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
βα) έναν (1) προϊστάμενο Διεύθυνσης της Γενικής Δι-
εύθυνσης Αγροτικής Ανάπτυξης του Υπουργείου Αγρο-τικής Ανάπτυξης και Τροφίμων,
ββ) έναν (1) προϊστάμενο Διεύθυνσης της Γενικής Διεύ-
θυνσης Γεωργίας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης 
και Τροφίμων,
βγ) έναν (1) προϊστάμενο Διεύθυνσης της Γενικής 
Διεύθυνσης Κτηνιατρικής του Υπουργείου Αγροτικής 
Ανάπτυξης και Τροφίμων,
βδ) έναν (1) προϊστάμενο Διεύθυνσης της Γενικής Δι-
εύθυνσης Αλιείας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης 
και Τροφίμων,
βε) έναν (1) προϊστάμενο Διεύθυνσης της Γενικής Διεύ-
θυνσης Τροφίμων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης 
και Τροφίμων.
γ) Με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης 
και Τροφίμων, ορίζονται ο πρόεδρος και τα μέλη της επι-
τροπής αξιολόγησης καταγγελιών με τους αναπληρω-
τές τους, οι οποίοι έχουν την ίδια ιδιότητα με τα τακτικά μέλη, καθώς και ο γραμματέας της με τον αναπληρωτή 
του. Γ ραμματείς της επιτροπής ορίζονται υπάλληλοι του 
Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κατη-
γορίας ΠΕ ή ΤΕ κλάδου Διοικητικού - Οικονομικού. Με 
την ίδια απόφαση ορίζονται και εκπρόσωποι των άλλων 
Γενικών Διευθύνσεων και των αυτοτελών υπηρεσιών του 
Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων που 
συμμετέχουν χωρίς δικαίωμα ψήφου στην επιτροπή, 
εφόσον το θέμα της ημερήσιας διάταξης, αφορά στην 
υπηρεσία την οποία εκπροσωπ ούν. Ως εκπρόσωποι ορί-
ζονται προϊστάμενοι διεύθυνσης ή ο προϊστάμενος της 
αυτοτελούς υπηρεσίας επιπέδου τμήματος ή γραφείου.
δ) Για θέματα λειτουργίας της επιτροπής αξιολόγησης 
καταγγελιών εφαρμόζονται τα άρθρα 13, 14 και 15 του 
ν. 2690/1999 (Α’ 45). Η θητεία του πρόεδρου, των μελών και του γραμματέα της επιτροπής, ορίζεται διετής.
2. Με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης 
και Τροφίμων, μετά από εισήγηση του Γενικού Γ ραμ-
ματέα Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, εγκρίνεται 
το σύστημα διαχείρισης καταγγελιών του Υπουργείου 
Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, το οποίο ορίζει τους 
κανόνες και τις διαδικασίες που εφαρμόζονται για τη 
διαχείριση των καταγγελιών σύμφωνα με το άρθρο 140 
του ν. 4512/2018.
Άρθρο 90
Παράταση προθεσμίας επιτρεπτών επεμβάσεων σε δασικές εκτάσεις - 
Τροποποίηση του άρθρου 52 του ν. 4280/2014
1. Η περαίωση της διαδικασίας ένταξης στο πλαίσιο 
των επιτρεπτών επεμβάσεων σε δασικού χαρακτή-ρα εκτάσεις, των παρ. 7, 9 και 10 του άρθρου 52 του
ν. 4280/2014 (Α’ 159), παρατείνεται από τη λήξη της μέχρι 
την 31η.12.2022. Η ανωτέρω προθεσμία καταλαμβάνει και την παρ. 4 του άρθρου 58 του ν. 998/1979 (Α’ 289), εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις της.
2. Η παρ. 18 του άρθρου 52 του ν. 4280/2014 αντικα-
θίσταται ως εξής:
«18. Η παρ. 2 του άρθρου 17 του ν. 3208/2003 (Α’ 303), 
πλην του τελευταίου εδαφίου της, καθώς επίσης και η παρ. 3 του ιδίου άρθρου καταργούνται μετά από την 
έναρξη των εργασιών σύνταξης δασολογίου της οικείας 
περιφερειακής ενότητας και πάντως όχι πέραν της 
31ης.12.2023. Μετά από την πάροδο της προθεσμίας 
αυτής για τις οριστικά παραχωρηθείσες εκτάσεις ισχύουν 
οι όροι των παραχωρητηρίων.»
Άρθρο 91
Παράταση προθεσμίας έγκρισης επέμβασηςσε δασικές εκτάσεις - Τροποποίηση της παρ. 2του άρθρου 102 του ν. 4685/2020
Η προθεσμία της παρ. 2 του άρθρου 102 του ν. 4685/ 
2020 (Α’ 92) παρατείνεται από την 30ή.4.2021 μέχρι την 31η.12.2022 και η παρ. 2 διαμορφώνεται ως εξής:
«2. Οι οριζόμενες εγκαταστάσεις στην παράγραφο 2 
του άρθρου 51 του ν. 998/1979 (Α’ 289), όπως ισχύει, κα-
θώς και οι βοηθητικοί χώροι και λοιπά συνοδά έργα και 
κατασκευές που εξυπηρετούν τη λειτουργία και την πρό-
σβαση σε αυτές, που εγκαταστάθηκαν κατόπιν διοικητι-
κής πράξης άλλης αρχής, χωρίς όμως άδεια της δασικής 
υπηρεσίας σε δάση, δασικές εκτάσεις και δημόσιες εκτά-
σεις των περιπτώσεων α’ και β’ της παραγράφου 5 του 
άρθρου 3 του ως άνω νόμου, οφείλουν να λάβουν έως 
τις 31.12.2022 την έγκριση επέμβασης του άρθρου 45
του ιδίου νόμου, με την επιφύλαξη των παραγράφων 
4 και 6 του ιδίου άρθρου. Μέχρι το πέρας της τιθέμε-
νης προθεσμίας αναστέλλεται η ισχύς των διοικητικών πράξεων αποβολής, επιβολής προστίμων κατεδάφισης 
και κήρυξης των εκτάσεων ως αναδασωτέων, που τυχόν 
έχουν εκδοθεί και οι πράξεις αυτές ανακαλούνται από τη 
δασική υπηρεσία, εφόσον εκδοθεί η απόφαση έγκρισης 
επέμβασης.»
Άρθρο 92
Παράταση προθεσμιών για φωτοβολταϊκούς
σταθμούς - Τροποποίηση των παρ. 3β και 3δ
του άρθρου 7 του ν. 4414/2016
1. Η προθεσμία του τελευταίου εδαφίου της παρ. 3β 
του άρθρου 7 του ν. 4414/2016 (Α’ 149) παρατείνεται από 
τη λήξη της, την 28η.2.2021, μέχρι την 31η.5.2021 και η 
παρ. 3β διαμορφώνεται ως εξής:
«3β. Για τις νέες αιτήσεις χορήγησης οριστικής προ-
σφοράς σύνδεσης για φωτοβολταϊκούς σταθμούς που 
υποβάλλονται από την 1η.1.2021 στον αρμόδιο διαχειρι-
στή, εξαιρουμένων των σταθμών του Ειδικού Προγράμ-
ματος Ανάπτυξης Φωτοβολταϊκών Συστημάτων σε κτιρι-
ακές εγκαταστάσεις, καθώς και για τις εκκρεμείς αιτήσεις 
χορήγησης προσφορών σύνδεσης που καθίστανται πλή-
ρεις για χορήγηση και κατάταξή τους σε σειρά προτε-
ραιότητας μετά την 1η.1.2021, συνάπτονται συμβάσεις 
λειτουργικής ενίσχυσης μόνο μετά τη συμμετοχή τους 
σε ανταγωνιστική διαδικασία υποβολής προσφορών, 
επιπροσθέτως των οριζόμενων στις παρ. 3γ και 3δ. Έως 
τις 31.5.2021, οι αρμόδιοι διαχειριστές υποχρεούνται 
να δημοσιεύσουν λίστα με τις αιτήσεις χορήγησης προ-σφορών σύνδεσης για φωτοβολταϊκούς σταθμούς που 
έχουν υποβληθεί πριν τις 31.12.2020, επισημαίνοντας 
ότι εμπίπτουν στο προηγούμενο εδάφιο.»
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7249 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
2. Η προθεσμία της παρ. 3δ του άρθρου 7 του ν. 4414/ 
2016 παρατείνεται από τη λήξη της, την 1η.7.2021, μέχρι 
την 1η.1.2022 και η παρ. 3δ διαμορφώνεται ως εξής:
«3δ. Ειδικά για φωτοβολταϊκούς σταθμούς που ανα-
πτύσσονται από Ενεργειακή Κοινότητα (Ε.Κοιν.), εξαιρου-
μένων των περιπτώσεων της παρ. 3ε, και επιπροσθέτως 
των οριζομένων στην παρ. 3β, η ίδια Ε.Κοιν. δεν δύναται, 
μετά την 1η.1.2022, να συνάψει συμβάσεις λειτουργι-
κής ενίσχυσης για φωτοβολταϊκούς σταθμούς χωρίς την 
προηγούμενη συμμετοχή σε ανταγωνιστική διαδικασία 
υποβολής προσφορών.»
Άρθρο 93
Παρατάσεις προθεσμιών υλοποίησης έργωνΑνανεώσιμων Πηγών Ενέργειας
Παρατείνεται κατά δέκα (10) μήνες:
α) η διάρκεια ισχύος των αδειών εγκατάστασης και των 
οριστικών προσφορών σύνδεσης σταθμών παραγωγής 
ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας 
(ΑΠΕ) και Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού - Θερμότητας 
Υψηλής Απόδοσης (ΣΗΘΥΑ),
β) η προθεσμία για τη θέση σε δοκιμαστική λειτουργία 
των σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ 
που έχουν επιλεγεί μέσω της ανταγωνιστικής διαδικασί-
ας υποβολής προσφορώντου άρθρου 7 του ν. 4414/2016 
(Α’ 149),
γ) η έναρξη εφαρμογής των τιμών αναφοράς που 
ορίζονται με την υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/ 30971/ 
1190/26.3.2020 απόφαση του Υφυπουργού Περιβάλ-
λοντος και Ενέργειας (Β’ 1045) για τις κατηγορίες29α, 
29β, 30α, 30β, 30γ του Πίνακα 1 της περ. β’ της παρ. 1 
του άρθρου 4 του ν. 4414/2016, ώστε οι Τιμές Αναφοράς 
των κατηγοριών αυτών να ισχύουν από την 1η.3.2022,
δ) η έναρξη εφαρμογής των τιμών αναφοράς 
που ορίζονται με την υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕ-
ΕΚ/30971/1190/26.3.2020 απόφαση του Υπουργού Πε-
ριβάλλοντος και Ενέργειας (Β’ 1045) για τις κατηγορίες 
του Πίνακα 1 της περ. β’ της παρ. 1 του άρθρου 4 του
ν. 4414/2016, που δεν περιλαμβάνονται στην ανωτέρω περ. γ’ ,
ε) η έναρξη εφαρμογής των τιμών αναφοράς που 
ορίζονται με την υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕK/25511/ 
882/20.3.2019 απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας (Β’ 1021), ώστε οι Τιμές Αναφοράς να ισχύ-
ουν από την 1η.3.2022.
στ) η έναρξη εφαρμογής των τιμών αναφοράς που 
ορίζονται με την υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕK/25511/ 
882/20.3.2019 απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος 
και Ενέργειας, όπως αυτές προβλέπονται για τους σταθ-
μούς της παρ. 3 του άρθρου 125 του ν.4685/2020 (Α’ 92) και για τους σταθμούς των υποπερ. α’ και β’ της περ. δ1 
της παρ. 10 του άρθρου 8 του ν. 3468/2006 (Α’ 129), στην 
παρ. 5 του άρθρου 4 του ν.4414/2016, κατά περίπτωση.
Άρθρο 94
Αναβίωση διοικητικών αδειών εγκατάστασης
Οι άδειες εγκατάστασης για σταθμούς βιομάζας ή βιο-
αερίου, καθώς και για σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής 
ενέργειας από αέρια εκλυόμενα από χώρους υγειονομι-κής ταφής και εγκαταστάσεις βιολογικού καθαρισμού και 
βιοαέριο που προέρχεται από την αναερόβια χώνευση 
του βιοαποικοδομήσιμου κλάσματος αποβλήτων και την 
οργανική ιλύ/λάσπη βιολογικών καθαρισμών, η ισχύς 
των οποίων έχει λήξει την 1η.1.2020, αναβιώνουν αυτο-
δικαίως μετά από γνωστοποίηση του ενδιαφερόμενου 
προς την αρμόδια αδειοδοτούσα αρχή. Η ως άνω γνω-
στοποίηση υποβάλλεται εντός αποκλειστικής προθε-
σμίας δεκαπέντε (15) ημερών από τη δημοσίευση του 
παρόντος και η ημερομηνία υποβολής της, λογίζεται ωςη 
ημερομηνία έναρξης ισχύος της αναβιωθείσας άδειας. Οι 
ως άνω αναβιώθεισες άδειες ισχύουν για χρονικό διάστη-
μα δέκα (10) μηνών από την ημερομηνία υποβολής της 
γνωστοποίησης. Εντός του ανωτέρω διαστήματος, κατά 
τη διάρκεια του οποίου η άδεια βρίσκεται σε ισχύ, οι ενδι-
αφερόμενοι δύνανται να υποβάλουν αίτημα παράτασης 
δυνάμει της υποπερ. α) της περ. α.1) της παρ. 10 του 
άρθρου 8 του ν. 3468/2006 (Α’ 129), προσκομίζοντας τα 
απαραίτητα δικαιολογητικά στην αδειοδοτούσα αρχή. Σε 
περίπτωση, που οι οριστικές προσφορές σύνδεσης σταθ-
μών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της παρούσας, 
έχουν λήξει από την 1η.1.2020 μέχρι την έναρξη ισχύος 
του παρόντος, ο ενδιαφερόμενος εντός δεκαπέντε (15) 
ημερών από την έναρξη ισχύος του παρόντος υποβάλλει 
εκ νέου αίτημα για χορήγηση προσφοράς σύνδεσης και ο αρμόδιος διαχειριστής χορηγεί κατά προτεραιότητα, 
εφόσον υπάρχει διαθέσιμος ηλεκτρικός χώρος, νέα προ-
σφορά σύνδεσης.
Άρθρο 95
Διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής της παρ. 5του άρθρου 27 του ν. 4067/2012 περί νέουΟικοδομικού Κανονισμού
Η παρ. 5 του άρθρου 27 του ν. 4067/2012 (Α’ 79), περί 
των ειδικών διατάξεων του νέου Οικοδομικού Κανονι-
σμού, έχει εφαρμογή και προκειμένου για τον εκσυγ-
χρονισμό, την επέκταση και την ενεργειακή αναβάθμιση 
κτιρίων και εγκαταστάσεων εκπαίδευσης, οι οποίες ανή-
κουν κατά κυριότητα σε κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης.
Άρθρο 96
Παράταση λοιπώνεπιχειρηματικών δραστηριοτήτων
Η ισχύς της παρ. 2 του άρθρου 33 του ν. 4712/2020 
(Α’ 146), ως προς τις προθεσμίες που έχουν τεθεί για την 
εν γένει λειτουργία των μεταποιητικών και συναφών 
δραστηριοτήτων, των δ ραστηριοτήτων εφοδιαστικής, 
καθώς για την ανάπτυξη οργάνωση και λειτουργία των 
Οργανωμένων Υποδοχέων Επιχειρηματικών και Μετα-
ποιητικών Δραστηριοτήτων, πα ρατείνεται κατά δώδεκα 
(12) μήνες από τη λήξη της.
Άρθρο 97
Χορήγηση προσωρινού Α.Μ.Κ.Α. -Τροποποίηση του άρθρου 248του ν. 4782/2021
Το άρθρο 248 του ν. 4782/2021 (Α’ 36) αντικαθίσταται 
ως εξής:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7250 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
«Άρθρο 248
Χορήγηση προσωρινού Α.Μ.Κ.Α.
1. Κάθε φυσικό πρόσωπο που δεν διαθέτει Αριθμό 
Μητρώου Κοινωνικής Ασφάλισης (Α.Μ.Κ.Α.) ή Προσω-
ρινό Αριθμό Ασφάλισης και Υγειονομικής Περίθαλψης 
Αλλοδαπού (Π.Α.Α.Υ.Π.Α.) δύναται, μέσω της ηλεκτρο-
νικής υπηρεσίας emvolio.gov.gr, η οποία τηρείται στην Ενιαία Ψηφιακή Πύλη της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr-
ΕΨΠ), να αιτείται τη χορήγηση προσωρινού Α.Μ.Κ.Α., 
αποκλειστικά προς τους σκοπούς του προγραμματισμού 
της διενέργειας του εμβολιασμού κατά του κορωνοϊού COVID-19, της έκδοσης βεβαίωσης εμβολιασμού, σύμ-
φωνα με τα άρθρα 55 και 57 του ν. 4764/2020 (Α’ 256), της 
παραλαβής αυτοδιαγνωστικών δοκιμασιών ελέγχου της 
νόσησης από κορωνοϊό COVID-19 (self-test), σύμφωνα 
με το άρθρο 2 του ν. 4790/2021 (Α’ 48), της καταχώρισης 
του αποτελέσματος της αυτοδιαγνωστικής δοκιμασίας 
ελέγχου της νόσησης από κορωνοϊό COVID-19 (self-test) 
και της έκδοσης δήλωσης αποτελέσματος, σύμφωνα με το άρθρο 27 του ν. 4792/2021 (Α’ 54). Το προηγούμενο 
εδάφιο εφαρμόζεται και για γονέα ή φυσικό πρόσωπο 
που ασκεί την επιμέλεια ανήλικου τέκνου, που δεν δια-θέτει Α.Μ.Κ.Α. ή Π.Α.Α.Υ.Π.Α..
2. Για τη χορήγηση του προσωρινού Α.Μ.Κ.Α. το φυσικό 
πρόσωπο, που διαθέτει Αριθμό Φορολογικού Μητρώου 
(Α.Φ.Μ.) ή Δελτίο Αστυνομικής Ταυτότητας συμπληρώνει 
υποχρεωτικά στο σχετικό υπόδειγμα αίτησης τα εξής 
στοιχεία: α) το όνομα, β) το επώνυμο, γ) το πατρώνυμο, 
δ) το μητρώνυμο, ε) το φύλο, στ) την υπηκοότητα, ζ) την 
ημερομηνία και τη χώρα γέννησης, η) τα στοιχεία επικοι-
νωνίας του, ιδίως ταχυδρομική διεύθυνση, διεύθυνση 
ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (e-mail) και αριθμό κινητού 
τηλεφώνου και θ) τον Αριθμό Φορολογικού Μητρώου 
(Α.Φ.Μ.), εφόσον έχει χορηγηθεί, ή τον αριθμό και το έτος 
έκδοσης του Δελτίου Αστυνομικής Ταυτότητας.
3. Για τη χορήγηση του προσωρινού Α.Μ.Κ.Α. το φυσικό 
πρόσωπο, που δεν διαθέτει Α.Φ.Μ. ή Δελτίο Αστυνομικής 
Ταυτότητας, δύναται να αιτείται τη χορήγηση προσωρι-
νού Α.Μ.Κ.Α. στα Κέντρα Εξυπηρέτησης Πολιτών (Κ.Ε.Π.) 
με την προσκόμιση ενός από τα ακόλουθα έγγραφα: α) 
Ειδικού Δελτίου Ταυτότητας Ομογενούς, β) ληξιαρχικής 
πράξης γέννησης, γ) διαβατηρίου, δ) προσωρινού ή ορι-
στικού τίτλου διαμονής και ε) άλλου εγγράφου ταυτοποί-
ησης και καταχωρούνται όσα από τα στοιχεία της παρ. 3 
προκύπτουν από τα ανωτέρω έγγραφα ταυτοποίησης.
4. Η διασταύρωση των στοιχείων, που καταχωρίζο-
νται στην αίτηση της παρ.  2, πραγματοποιείται από μητρώα φορέων του Δημοσίου Τομέα και ιδίως από: 
α) το Μητρώο Δελτίων Αστυνομικών Ταυτοτήτων της 
Ελληνικής Αστυνομίας, β) το Φορολογικό Μητρώο της 
Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.), γ) το 
Μητρώο Πολιτών του Υπουργείου Εσωτερικών και δ) το 
πληροφοριακό σύστημα του Υπουργείου Μετανάστευ-
σης και Ασύλου, μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας 
της Γενικής Γ ραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων 
Δημόσιας Διοίκησης, σύμφωνα με το άρθρο 84 του
ν. 4727/2020 (Α’ 184).
5. Φυσικά πρόσωπα, που απέκτησαν προσωρινό 
Α.Μ.Κ.Α., σύμφωνα με τα οριζόμενα στις παρ. 2 και 3, πλην, όμως, δεν έλαβαν ενημέρωση για προγραμματι-
σμένη ημερομηνία εμβολιασμού τους, αν και υπάγονται 
στην προτεραιοποίηση της Επιτροπής Εμβολιασμών, 
δύνανται να προσφεύγουν στη επιτροπή του Υπουρ-
γείου Υγείας, που έχει συσταθεί δυνάμει της υπό στοι-
χεία Α1β/Γ .Π. οικ. 8172 απόφασης του Υπουργού Υγείας 
(Β’ 456), τηρώντας τη διαδικασία του τρίτου εδαφίου της 
παρ. 2 του άρθρου 57 του ν. 4764/2020 (Α’ 256). Η ανωτέ-
ρω επιτροπή δύναται να συστήνει για τον σκοπό αυτόν 
υποομάδες εργασίας για την αντιμετώπιση ειδικότερων 
και τεχνικής φύσης θεμάτων.
6. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εργασίας και 
Κοινωνικών Υποθέσεων, Υγείας, Εσωτερικών, Ψηφιακής 
Διακυβέρνησης και Μετανάστευσης και Ασύλου, δύναται 
να καθορίζονται οι ειδικότερες κατηγορίες δικαιούμενων 
προσώπων, ο χρόνος απενεργοποίησης του προσωρι-
νού Α.Μ.Κ.Α. ή μετάπτωσής του σε περίπτωση έκδοσης 
Α.Μ.Κ.Α. ή Π.Α.Α.Υ.Π.Α., η διαδικασία που ακολουθείται στα Κέντρα Εξυπηρέτησης Πολιτών (Κ.Ε.Π.) και να ρυθ-
μίζεται κάθε συναφής τεχνική ή άλλη λεπτομέρεια για 
την εφαρμογή του παρόντος.»
Άρθρο 98
Διενέργεια δοκιμασιών ταχέων μοριακώνελέγχων (rapid test) από τους Ο.Τ.Α. α’ βαθμού
1. Οι Ο.Τ.Α. α’ βαθμού νοούνται ως φορείς διενέργειας 
δοκιμασιών ταχέων μοριακών ελέγχων (rapid test) και 
υπέχουν μέσω του συμβεβλημένου ιατρικού προσω-
πικού τους την υποχρέωση ηλεκτρονικής καταγραφής 
στο Εθνικό Μητρώο Ασθενών COVID-19, σύμφωνα με 
το άρθρο τριακοστό πρώτο του ν. 4737/2020 (Α’ 204).
2. Ειδικά για τη διενέργεια δοκιμασιών ταχέων μορι-
ακών ελέγχων (rapid test), οι Ο.Τ.Α. α’ βαθμού μπορούν 
να προσλάβουν κατάλληλο ιατρικό ή νοσηλευτικό προ-
σωπικό έως τις 31.5.2021, σύμφωνα με το άρθρο 74 του ν. 4745/2020 (Α’ 214), η ισχύς του οποίου παρατείνεται έως την ανωτέρω ημερομηνία ειδικά για το προσωπικό αυτό. Το προσωπικό που προσλαμβάνεται σύμφωνα με την παρούσα, δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερο σε αριθ-μό από την αντιστοιχία ένας υπάλληλος για κάθε είκοσι πέντε χιλιάδες (25.000) συνολικού μόνιμου πληθυσμού 
της τελευταίας απογραφής. Τυχόν κλάσμα στρογγυλο-
ποιείται στην αμέσως μεγαλύτερη μονάδα. Η ισχύς των ανωτέρω συμβάσεων δεν δύναται να εκτείνεται πέραν της 30ής.6.2021.
3. Για την προμήθεια ταχέων μοριακών ελέγχων (rapid 
test), εφόσον ο Ε.Ο.Δ.Υ. ή το Υπουργείο Υγείας ή η Γενική 
Γ ραμματεία Πολιτικής Προστασίας δεν διαθέτουν σε έναν 
ΟΤΑ α’ βαθμού τον αναγκαίο αριθμό δοκιμασιών ταχέων 
μοριακών ελέγχων (rapid test), η παρ. 3 του άρθρου 10της από 11.3.2020 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου 
(Α’ 55), η οποία κυρώθηκε με το άρθρο δεύτερο του
ν. 4682/2020 (Α’ 76) διατηρείται σε ισχύ έως τις 30.6.2021.
Άρθρο 99Συμμετοχή φοιτητών Ιατρικής σε εξετάσειςγια την ανίχνευση του κορωνοϊού COVID-19
1. Εφόσον εξακολουθεί να υφίσταται άμεσος κίνδυ-
νος δημόσιας υγείας από τη διασπορά του κορωνοϊού 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7251 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
COVID-19, η έλλειψη του οποίου βεβαιώνεται με από-
φαση του Υπουργού Υγείας, και πάντως όχι πέραν της 
30ής Ιουνίου 2021, δύνανται οι δειγματοληψίες μέσω 
ρινοφαρυγγικού επιχρίσματος, καθώς και οι λοιπές εξε-
τάσεις για την ανίχνευση του κορωνοϊού COVID-19, οι 
οποίες λαμβάνουν χώρα με ευθύνη και εποπτεία των Ει-
δικών Κλιμακίων και Εξωτερικών Μονάδων του Εθνικού 
Οργανισμού Δημόσιας Υγείας, να πραγματοποιούνται με 
την ενεργό συμμετοχή φοιτητών Ιατρικής Σχολής Πανε-
πιστημίου της Χώρας, οι οποίοι έχουν ολοκληρώσει το 
3ο έτος φοίτησής τους, έχοντας ταυτόχρονα εξεταστεί 
επιτυχώς σε τουλάχιστον είκοσι τέσσερα (24) υποχρεω-
τικά μαθήματα.2. Οι απασχολούμενοι για τον σκοπό αυτόν φοιτητές 
ιατρικής εντάσσονται στο πρόγραμμα δειγματοληψιών των Κινητών Ομάδων Υγείας του Ε.Ο.Δ.Υ. και επιβλέπο-νται από τους αντίστοιχους υπεύθυνους έργων.
ΜΕΡΟΣ Δ’
ΕΝΑΡΞΗ ΙΣΧΥΟΣ
Άρθρο 100
Έναρξη ισχύος
Η ισχύς του παρόντος νόμου αρχίζει από τη δημοσί-
ευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εκτός αν 
ορίζεται ειδικότερα στις επιμέρους διατάξεις του.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7252 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
Παραγγέλλομε τη δημοσίευση του παρόντος στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και την εκτέλεσή του ως νόμου 
του Κράτους.
Αθήνα, 17 Απριλίου 2021
Η Πρόεδρος της Δημοκρατίας
ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΥ
Ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΙΚΡΑΜΜΕΝΟΣ
Οι Υπουργοί
Οικονομικών
ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΤΑΪΚΟΥΡΑΣ  Αναπληρωτής 
Υπουργός Οικονομικών
ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΣΚΥΛΑΚΑΚΗΣ  Ανάπτυξης και Επενδύσεων
ΣΠΥΡΙΔΩΝ - ΑΔΩΝΙΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ  
Αναπληρωτής ΥπουργόςΑνάπτυξης και Επενδύσεων
ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ  Εξωτερικών
ΝΙΚΟΛΑΟΣ - ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ  Αναπληρωτής ΥπουργόςΕξωτερικών
ΜΙΛΤΙΑΔΗΣ ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ  
Προστασίας του Πολίτη
ΜΙΧΑΗΛ ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ  Υφυπουργός Προστασίας του Πολίτη
ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΧΑΡΔΑΛΙΑΣ  Εθνικής Άμυνας
ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ  
Παιδείας και Θρησκευμάτων
ΝΙΚΗ ΚΕΡΑΜΕΩΣ  Εργασίας καιΚοινωνικών Υποθέσεων
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ  Υγείας
ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΚΙΚΙΛΙΑΣ  
Αναπληρωτής Υπουργός Υγείας
ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΚΟΝΤΟΖΑΜΑΝΗΣ  Περιβάλλοντος και Ενέργειας
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΚΡΕΚΑΣ  Πολιτισμού και Αθλητισμού
ΣΤΥΛΙΑΝΗ ΜΕΝΔΩΝΗ  
ΥφυπουργόςΠολιτισμού και Αθλητισμού
ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΑΥΓΕΝΑΚΗΣ  Δικαιοσύνης
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΣΙΑΡΑΣ  Εσωτερικών
ΜΑΥΡΟΥΔΗΣ ΒΟΡΙΔΗΣ  
Αναπληρωτής Υπουργός Εσωτερικών
ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ ΠΕΤΣΑΣ   Μετανάστευσης και Ασύλου
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΗΤΑΡΑΚΗΣ  Υποδομών και Μεταφορών
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ  
Ναυτιλίαςκαι Νησιωτικής Πολιτικής
ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΛΑΚΙΩΤΑΚΗΣ  Αγροτικής Ανάπτυξηςκαι Τροφίμων
ΣΠΥΡΙΔΩΝ - ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΛΙΒΑΝΟΣ  Τουρισμού
ΘΕΟΧΑΡΗΣ ΘΕΟΧΑΡΗΣ  
Επικρατείας
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ  Επικρατείας
ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ  Υφυπουργόςστον Πρωθυπουργό
ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΛΙΒΑΝΙΟΣ
Θεωρήθηκε και τέθηκε η Μεγάλη Σφραγίδα του Κράτους.
Αθήνα, 17 Απριλίου 2021
Ο επί της Δικαιοσύνης Υπουργός
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΣΙΑΡΑΣ

ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7254 Τεύχος A’ 63/17.04.2021
*01000631704210064*Ταχυδρομική Διεύθυνση:  Καποδιστρίου 34, τ.κ. 10432, Αθήνα
ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ: 210 5279000 - fax: 210 5279054
ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΚΟΙΝΟΥ 
Πωλήσεις - Συνδρομές:  (Ισόγειο, τηλ. 210 5279178 - 180)
Πληροφορίες:  (Ισόγειο, Γ ρ. 3 και τηλεφ. κέντρο 210 5279000) 
Παραλαβή Δημ. Ύλης:  (Ισόγειο, τηλ. 210 5279167, 210 5279139) 
Ωράριο για το κοινό:  Δευτέρα ως Παρασκευή: 8:00 - 13:30Ιστότοπος:  www.et.gr  
Πληροφορίες σχετικά με την λειτουργία 
του ιστότοπου: helpdesk.et@et.gr  
Αποστολή ψηφιακά υπογεγραμμένων 
εγγράφων προς δημοσίευση στο ΦΕΚ: webmaster.et@et.gr  
Πληροφορίες για γενικό πρωτόκολλο 
και αλληλογραφία: grammateia@et.grΤο Εθνικό Τυπογραφείο αποτελεί δημόσια υπηρεσία υπαγόμενη στην Προεδρία της Κυβέρ-
νησης και έχει την ευθύνη τόσο για τη σύνταξη, διαχείριση, εκτύπωση και κυκλοφορία των Φύλλων της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ), όσο και για την κάλυψη των εκτυπωτικών - εκδοτικών αναγκών του δημοσίου και του ευρύτερου δημόσιου τομέα (ν. 3469/2006/Α΄ 131 και π.δ. 29/2018/Α΄58). 
1. ΦΥΛΛΟ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΦΕΚ) 
• Τα ΦΕΚ σε ηλεκτρονική μορφή διατίθενται δωρεάν στο www.et.gr , την επίσημη ιστο-
σελίδα του Εθνικού Τυπογραφείου. Όσα ΦΕΚ δεν έχουν ψηφιοποιηθεί και καταχωριστεί στην ανωτέρω ιστοσελίδα, ψηφιοποιούνται και αποστέλλονται επίσης δωρεάν με την υποβολή αί-τησης, για την οποία αρκεί η συμπλήρωση των αναγκαίων στοιχείων σε ειδική φόρμα στον ιστότοπο www.et.gr. 
• Τα ΦΕΚ σε έντυπη μορφή διατίθενται σε μεμονωμένα φύλλα είτε απευθείας από το Τμή-
μα Πωλήσεων και Συνδρομητών, είτε ταχυδρομικά με την αποστολή αιτήματος παραγγελίας μέσω των ΚΕΠ, είτε με ετήσια συνδρομή μέσω του Τμήματος Πωλήσεων και Συνδρομητών. Tο κόστος ενός ασπρόμαυρου ΦΕΚ από 1 έως 16 σελίδες είναι 1,00 €, αλλά για κάθε επιπλέον οκτασέλιδο (ή μέρος αυτού) προ σαυξάνεται κατά 0,20 €. Το κόστος ενός έγχρωμου ΦΕΚ από 1 έως 16 σελίδες είναι 1,50 €, αλλά για κάθε επιπλέον οκτασέλιδο (ή μέρος αυτού) προσαυξά-νεται κατά 0,30 €.  To τεύχος Α.Σ.Ε.Π. διατίθεται δωρεάν.
• Τρόποι αποστολής κειμένων προς δημοσίευση: 
Α. Τα κείμενα προς δημοσίευση στο ΦΕΚ, από τις υπηρεσίες και τους φορείς του 
δημο σίου, αποστέλλονται ηλεκτρονικά στη διεύθυνση webmaster.et@et.gr με χρήση 
προηγμέ νης ψηφιακής υπογραφής και χρονοσήμανσης. 
Β. Κατ’ εξαίρεση, όσοι πολίτες δεν διαθέτουν προηγμένη ψηφιακή υπογραφή μπορούν 
είτε να αποστέλλουν ταχυδρομικά, είτε να καταθέτουν με εκπρόσωπό τους κείμενα προς δημοσίευση εκτυπωμένα σε χαρτί στο Τμήμα Παραλαβής και Καταχώρισης Δημοσιευμάτων. 
• Πληροφορίες, σχετικά με την αποστολή/κατάθεση εγγράφων προς δημοσίευση, την ημε-
ρήσια κυκλοφορία των Φ.Ε.Κ., με την πώληση των τευχών και με τους ισχύοντες τιμοκαταλό-γους για όλες τις υπη ρεσίες μας, περιλαμβάνονται στoν ιστότοπο (www.et.gr). Επίσης μέσω του ιστότοπου δίδονται πληροφορίες σχετικά με την πορεία δημοσίευσης των εγγράφων, με βάση τον Κωδικό Αριθμό Δημοσιεύματος (ΚΑΔ). Πρόκειται για τον αριθμό που εκδίδει το Εθνι-κό Τυπογραφείο για όλα τα κείμενα που πληρούν τις προϋποθέσεις δημοσίευσης. 
2. ΕΚΤΥΠΩΤΙΚΕΣ - ΕΚΔΟΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ 
Το Εθνικό Τυπογραφείο ανταποκρινόμενο σε αιτήματα υπηρεσιών και φορέων του δημοσίου 
αναλαμβάνει να σχεδιάσει και να εκτυπώσει έντυπα, φυλλάδια, βιβλία, αφίσες, μπλοκ, μηχανο-
γραφικά έντυπα, φακέλους για κάθε χρήση, κ.ά.  
Επίσης σχεδιάζει ψηφιακές εκδόσεις, λογότυπα και παράγει οπτικοακουστικό υλικό.
Πείτε μας τη γνώμη σας,
για να βελτιώσουμε τις υπηρεσίες μας,  συμπληρώνοντας την ειδική φόρμα στον ιστότοπό μας.Πείτε μας τη γνώμη σας,