ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
 ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ   Αρ. Φύλλου  188
8 Σεπτεμβρίου 2014
ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ 119
Προσαρμογή του ελληνικού δικαίου στην Οδηγία 
2008/106/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του 
Συμβουλίου, της 19ης Νοεμβρίου 2008 για το ελάχι−
στο επίπεδο εκπαίδευσης των ναυτικών και της Οδη−
γίας 2012/35/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και 
του Συμβουλίου, της 21ης Νοεμβρίου 2012 «περί τρο−
ποποιήσεως της Οδηγίας 2008/106/ΕΚ για το ελάχι−στο επίπεδο εκπαίδευσης των ναυτικών.»
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Έχοντας υπόψη:
  1. Τις διατάξεις:
α) των άρθρων 3,4 και 5 του ν. 1338/1983 "Εφαρμογή 
του κοινοτικού δικαίου" ( Α΄ 34), όπως το άρθρο 3 αντι−
καταστάθηκε με το άρθρο 65 του ν. 1892/1990 (Α΄ 101) 
και το άρθρο 4 αντικαταστάθηκε με το άρθρο 6 του 
ν. 1440/1984(Α΄ 70) και τροποποιήθηκε με τα άρθρα 7 
του ν. 1775/1988 (Α΄ 101), 31 του ν. 2076/1992 (Α΄ 130), 19 
του ν. 2367/1995 (Α΄ 261), 22 του ν. 2789/2000 (Α΄ 21), 48 
του ν. 3427/2005 (Α΄312) και 91 του ν. 3862/2010 (Α΄ 113). 
β) του άρθρου 90 του Κώδικα Νομοθεσίας για την 
Κυβέρνηση και τα Κυβερνητικά Όργανα που κυρώθηκε 
με το άρθρο πρώτο του Π.Δ. 63/2005 (Α΄ 98) «Κωδι−
κοποίηση της νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα 
Κυβερνητικά Όργανα».
γ) του ν. 2472/ 1997 (ΦΕΚ Α΄ 50) «Προστασία του ατό−
μου από την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χα−ρακτήρα».
δ) του ν. 4150/2013 «Ανασυγκρότηση του Υπουργείου 
Ναυτιλίας και Αιγαίου και άλλες διατάξεις» (ΦΕΚ Α΄ 102).
ε) του άρθρου 5 του Π.Δ. 85/2012 «Ίδρυση και μετονο−
μασία Υπουργείων, μεταφορά και κατάργηση υπηρεσι−ών» (ΦΕΚ Α΄ 141), όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 1 
του Π.Δ. 94/2012 «Τροποποίηση Π.Δ. 85/2012 «Ίδρυση και 
μετονομασία Υπουργείων, μεταφορά και κατάργηση 
υπηρεσιών» (ΦΕΚ Α΄ 149).
2. Το γεγονός ότι από τις διατάξεις του παρόντος 
δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προ−ϋπολογισμού.3. Την υπ’ αριθ. 156/2014 γνωμοδότηση του Συμβουλί−
ου της Επικρατείας, μετά από πρόταση του Υπουργού Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας και του Υπουργού 
Ναυτιλίας και Αιγαίου αποφασίζουμε:
Άρθρο 1
Σκοπός
Σκοπός του παρόντος προεδρικού διατάγματος είναι 
η εναρμόνιση της νομοθεσίας με την Οδηγία 2008/106/
ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Νοεμβρίου 2008 "για το ελάχιστο επίπεδο εκ−παίδευσης των ναυτικών" (ΕΕ L 323/33 της 03.12.2008) 
όπως τροποποιήθηκε με την Οδηγία 2012/35/ΕΕ του 
Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 
21ης Νοεμβρίου 2012 "για τροποποίηση της Οδηγίας 
2008/106/ΕΚ για το ελάχιστο επίπεδο εκπαίδευσης των 
ναυτικών" (ΕΕ L 343/78 της 14.12.2012).
Άρθρο 2
Ορισμοί
(Άρθρο 1 της Οδηγίας 2008/106/ΕΚ,
όπως έχει τροποποιηθεί από την Οδηγία 2012/35/ΕΕ)
Για τους σκοπούς του παρόντος διατάγματος νοού−
νται ως:
1. "πλοίαρχος": το πρόσωπο που έχει τη διακυβέρνηση 
του πλοίου,
2. "αξιωµατικός": το µέλος του πληρώματος, εκτός 
του πλοιάρχου, το οποίο κατέχει δίπλωμα Εμπορικού Ναυτικού καθώς και οι ναυτολογημένοι σε αντίστοιχες θέσεις σε θαλασσοπλοούντα πλοία,
3. "αξιωµατικός καταστρώματος": ο εντεταλµένος 
αξιωµατικός σύµφωνα µε τις διατάξεις του κεφαλαίου 
ΙΙ, που αναφέρεται στην παράγραφο 3 του παραρτήμα−
τος Ι του παρόντος,
4. "υποπλοίαρχος": ο αξιωματικός ο οποίος ακολουθεί 
σε βαθµό τον πλοίαρχο και στον οποίο περιέρχεται 
η διακυβέρνηση του πλοίου σε περίπτωση αδυναμίας του πλοιάρχου,
5. "αξιωµατικός μηχανής": ο εντεταλµένος αξιωµατι−
κός σύµφωνα µε τις διατάξεις του κεφαλαίου ΙΙΙ, που 
αναφέρεται στην παράγραφο 3 του παραρτήματος Ι 
του παρόντος,6413
6414 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
6. "πρώτος μηχανικός": ο ανώτερος ιεραρχικά αξιωµα−
τικός μηχανής ο οποίος είναι υπεύθυνος για τη μη−
χανική πρόωση και τη λειτουργία και συντήρηση των 
μηχανολογικών και ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων 
του πλοίου,
7. "δεύτερος μηχανικός": ο αξιωµατικός μηχανής ο 
οποίος ακολουθεί σε βαθµό τον πρώτο μηχανικό και 
στον οποίο περιέρχεται η ευθύνη για τη μηχανική πρό−
ωση του πλοίου και τη λειτουργία και συντήρηση των 
μηχανολογικών και ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων 
του πλοίου, σε περίπτωση αδυναμίας του πρώτου μη−
χανικού,
8. "δόκιμος αξιωµατικός καταστρώματος/ μηχανής": 
πρόσωπο εκπαιδευόμενο για να γίνει αξιωµατικός κα−ταστρώματος/ μηχανής και χαρακτηρισμένο έτσι από το ελληνικό δίκαιο, 
9. "χειριστής ραδιοεπικοινωνιών": το πρόσωπο το 
οποίο είναι κάτοχος κατάλληλου πιστοποιητικού που 
εκδίδεται από την ΔΕΚΝ ή τις Δημόσιες Σχολές Ε.Ν. 
σύμφωνα µε τις διατάξεις των κανονισμών ραδιοεπικοι−
νωνιών όπως ορίζονται στην παράγραφο 18 παρόντος,
10. "κατώτερος ναυτικός": κάθε µέλος του πληρώματος 
του πλοίου, εκτός από τον πλοίαρχο και τους αξιωµα−τικούς,
11. "θαλασσοπλοούν πλοίο": πλοίο εκτός εκείνων που 
απασχολούνται αποκλειστικά σε εσωτερικά ύδατα ή 
μέσα ή πλησίον προασπισμένων υδάτων ή περιοχών 
όπου εφαρµόζονται κανονισμοί λιμένα,
12. "πλοίο που φέρει τη σημαία κράτους µέλους": πλοίο 
νηολογηµένο σε κράτος µέλος του οποίου φέρει τη 
σηµαία σύµφωνα µε τη νομοθεσία του. Τα πλοία που δεν ανταποκρίνονται στον ορισµό αυτό, εξοµοιώνονται µε πλοία που φέρουν τη σηµαία τρίτης χώρας,
13. "παράκτιοι πλόες": οι πλόες μεταξύ Ελληνικών λι−
μένων και πλόες μεταξύ λιμένων εσωτερικού και εξωτε−
ρικού κατά τους οποίους το πλοίο δεν απομακρύνεται πέραν των 30 ναυτικών μιλίων από τις ακτές,
14. "προωστήρια ισχύς": η ανώτατη συνολική συνεχής 
ισχύς σε κιλοβάτ όλων των κύριων προωστήριων μηχα−
νημάτων του πλοίου η οποία αναγράφεται στο έγγραφο 
εθνικότητας του πλοίου ή σε άλλο επίσηµο ναυτιλιακό έγγραφο του πλοίου,
15. "δεξαμενόπλοιο πετρελαιοφόρο": το πλοίο που έχει 
ναυπηγηθεί και χρησιμοποιείται για τη μεταφορά χύδην 
πετρελαίου και προϊόντων πετρελαίου,
16. "δεξαμενόπλοιο χημικών": το πλοίο που έχει ναυπη−
γηθεί ή μετασκευαστεί και χρησιμοποιείται για τη χύδην 
μεταφορά οποιουδήποτε υγρού προϊόντος αναφερομέ−
νου στο κεφάλαιο 17 του διεθνούς κώδικα πλοίων χύδην 
μεταφοράς χημικών ουσιών, στην ενημερωμένη έκδοση,
17. "δεξαμενόπλοιο υγραεριοφόρο": το πλοίο που έχει 
ναυπηγηθεί ή μετασκευαστεί και χρησιμοποιείται για τη 
χύδην μεταφορά οποιουδήποτε υγροποιημένου αερίου 
ή άλλου προϊόντος αναφερομένου στο κεφάλαιο 19 του 
διεθνούς κώδικα αεριοφόρων πλοίων, στην ενημερω−
μένη έκδοση,
18. "κανονισμοί Ραδιοεπικοινωνιών": οι κανονισμοί ρα−
διοεπικοινωνιών που είναι ή θεωρούνται παράρτημα 
της Διεθνούς Σύμβασης Τηλεπικοινωνιών, όπως έχει 
τροποποιηθεί,19. "επιβατηγό πλοίο": το πλοίο όπως ορίζεται στη 
Διεθνή Σύμβαση για την Ασφάλεια της Ανθρώπινης 
Ζωής στη Θάλασσα, του 1974 (SOLAS 74) όπως τρο−
ποποιήθηκε,
20. "αλιευτικό σκάφος": το σκάφος το χρησιμοποιούμε−
νο για την αλιεία ιχθύων ή άλλων ζώντων οργανισµών της θάλασσας,
21. "σύµβαση STCW": η διεθνής σύμβαση του Διεθνούς 
Ναυτιλιακού Οργανισμού (Δ.Ν.Ο.) του 1978 "για τα πρότυ−
πα εκπαίδευσης, έκδοσης πιστοποιητικών και τήρησης φυλακών των ναυτικών", που κυρώθηκε με τον ν. 1314/
1983 (ΦΕΚ Α΄ 2) και οι τροποποιήσεις της, του έτους 
2010, που έγιναν αποδεκτές με το Π.Δ. 79/2012 (ΦΕΚ Α΄ 137), όπως ισχύει,
22. "καθήκοντα προσωπικού ραδιοεπικοινωνιών": περι−
λαµβάνουν, κατά περίπτωση, την τήρηση φυλακών και την τεχνική συντήρηση και επισκευές που διενεργού−
νται σύµφωνα µε τους κανονισμούς ραδιοεπικοινωνιών, 
τη Διεθνή Σύµβαση για την Ασφάλεια της Ανθρώπι−
νης Ζωής στη Θάλασσα του 1974 (Δ.Σ. SOLAS), στην 
ενημερωμένη έκδοση, και τις σχετικές συστάσεις του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΔΝΟ), στην ενημε−ρωμένη έκδοση,
23. "επιβατηγό πλοίο Ro Ro": το επιβατηγό πλοίο που 
διαθέτει χώρους φορτίου Ro Ro ή χώρους ειδικής κατη−
γορίας, όπως αυτοί ορίζονται στη Διεθνή Σύµβαση για 
την Ασφάλεια της Ανθρώπινης Ζωής στη Θάλασσα του 
1974 (Δ.Σ. SOLAS), στην ενημερωμένη έκδοση,
24. "κώδικας STCW": ο κώδικας εκπαίδευσης, έκδοσης 
πιστοποιητικών και τήρησης φυλακών των ναυτικών, 
όπως υιοθετήθηκε µε την Απόφαση 2 της διάσκεψης 
των μερών STCW του 1995 και έγινε αποδεκτός με το Π.Δ. 79/2012 (ΦΕΚ Α΄ 137), στην ενημερωμένη έκδοση,
25. "λειτουργία": ομάδα εργασιών καθηκόντων και 
ευθυνών, όπως καθορίζονται στον κώδικα STCW, ανα−
γκαίων για τη λειτουργία του πλοίου, την ασφάλεια της 
ζωής στη θάλασσα ή την προστασία του θαλάσσιου 
περιβάλλοντος,
26. "εταιρεία": ο ιδιοκτήτης του πλοίου ή οποιοσδήποτε 
άλλος οργανισµός ή πρόσωπο, όπως ο διαχειριστής ή ο 
ναυλωτής γυμνού σκάφους, ο οποίος έχει αναλάβει την 
ευθύνη λειτουργίας του πλοίου από τον πλοιοκτήτη και, 
δι’ αυτού, συµφώνησε να αναλάβει όλα τα καθήκοντα 
και ευθύνες που επιβάλλονται στην εταιρεία από τις 
διατάξεις του παρόντος διατάγματος,
27. "θαλάσσια υπηρεσία": η υπηρεσία επί του πλοίου 
που σχετίζεται με την έκδοση ή την επανεπικύρωση 
πιστοποιητικού ικανότητας, πιστοποιητικού επάρκειας ή άλλου τίτλου,
28. "εγκεκριμένο": εγκεκριμένο από την Ελλάδα σύμ−
φωνα µε τις διατάξεις του παρόντος διατάγματος,
29. "τρίτη χώρα": χώρα η οποία δεν είναι κράτος µέλος,
30. "μήνας": ο ημερολογιακός μήνας ή τριάντα ημέρες 
που προκύπτουν από συνάθροιση περιόδων μικρότερων 
του ενός μηνός,
31. "χειριστής ασυρμάτου GMDSS": άτομο που δια−
θέτει τα προσόντα σύμφωνα με το κεφάλαιο IV του 
παραρτήματος Ι,
32. "κώδικας ISPS": ο Διεθνής Κώδικας για την ασφά−
λεια των πλοίων και των λιμενικών εγκαταστάσεων που 
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  6415
υιοθετήθηκε την 12η Δεκεμβρίου 2002 με την απόφαση 
2 της διάσκεψης των συμβαλλομένων κυβερνήσεων στη 
SOLAS 74, όπως ισχύει,
33. "αξιωματικός ασφάλειας πλοίου": το άτομο επί του 
πλοίου, το οποίο αναφέρεται στον πλοίαρχο και έχει 
οριστεί από την εταιρεία ως υπεύθυνο για την ασφά−λεια πλοίου, συμπεριλαμβανομένης της εφαρμογής και 
διατήρησης του σχεδίου ασφάλειας του πλοίου, και 
ως σύνδεσμος με τον υπεύθυνο ασφάλειας της εται−
ρείας και τους υπευθύνους ασφάλειας της λιμενικής 
εγκατάστασης,
34. "καθήκοντα ασφαλείας": όλα τα καθήκοντα ασφα−
λείας και όλες οι εργασίες επί των πλοίων, όπως ορί−ζονται στο κεφάλαιο XI/2 της SOLAS 74 όπως τροπο−ποιήθηκε και στον κώδικα ISPS,
35. "πιστοποιητικό ικανότητας": πιστοποιητικό το οποίο 
εκδόθηκε και θεωρήθηκε για πλοιάρχους, αξιωματικούς 
και χειριστές ασυρμάτου GMDSS σύμφωνα με τα κε−
φάλαια II, III, IV ή VII του παραρτήματος I και το οποίο επιτρέπει στον νόμιμο κάτοχό του να υπηρετεί υπό τη 
σχετική ιδιότητα και να εκτελεί τις σχετικές λειτουργίες, 
στο επίπεδο ευθύνης που προσδιορίζεται στο πιστο−
ποιητικό,
36. "πιστοποιητικό επάρκειας": πιστοποιητικό, εκτός 
του πιστοποιητικού ικανότητας, που εκδόθηκε για ναυ−τικό και το οποίο δηλώνει ότι πληρούνται οι σχετικές 
απαιτήσεις εκπαίδευσης, ικανοτήτων ή ναυτικής υπη−
ρεσίας που ορίζονται στο παρόν διάταγμα,
37. "αποδεικτικά έγγραφα": έγγραφα, εκτός του πιστο−
ποιητικού ικανότητας ή του πιστοποιητικού επάρκειας, που χρησιμοποιούνται για να αποδειχθεί η εκπλήρωση 
των απαιτήσεων του παρόντος διατάγματος,
38. "ηλεκτροτεχνικός αξιωματικός": αξιωματικός που 
διαθέτει τα προσόντα σύμφωνα με το κεφάλαιο III του παραρτήματος Ι,
39. "ειδικευμένος ναυτικός καταστρώματος": κατώτε−
ρος ναυτικός που διαθέτει τα προσόντα σύμφωνα με το κεφάλαιο II του παραρτήματος Ι,
40. "ειδικευμένος ναυτικός μηχανής": κατώτερος ναυτι−
κός που διαθέτει τα προσόντα σύμφωνα με το κεφάλαιο 
ΙΙΙ του παραρτήματος Ι,
41. "ηλεκτροτεχνικός κατώτερος ναυτικός": κατώτερος 
ναυτικός που διαθέτει τα προσόντα σύμφωνα με το 
κεφάλαιο III του παραρτήματος I,
42. “Ειδικό διακριτικό γνώρισμα”: Ταινία από κατάλληλο 
φωσφορίζον υλικό πορτοκαλί χρώματος, ορατό και υπό 
συνθήκες περιορισμένου φωτισμού. Η ταινία πλάτους 
τουλάχιστον δέκα εκατοστών του μέτρου έχει κατάλ−ληλο μήκος ώστε να φέρεται σταθερά στο μέσον του αριστερού βραχίονα,
43. "ΥΝΑ": Το Υπουργείο Ναυτιλίας και Αιγαίου,
44. "ΔΕΚΝ": Η Διεύθυνση Εκπαίδευσης Ναυτικών του 
Υπουργείου Ναυτιλίας και Αιγαίου,
45. “ΔΝΕΡ”: Η Διεύθυνση Ναυτικής Εργασίας του 
Υπουργείου Ναυτιλίας και Αιγαίου,
46. “ΔΕΛΕΠ”: Η Διεύθυνση Ελέγχου Πλοίων του Υπουρ−
γείου Ναυτιλίας και Αιγαίου,
47. “ΔΕΠ”: Η Διεύθυνση Επιθεωρήσεων Πλοίων του 
Υπουργείου Ναυτιλίας και Αιγαίου,48. "Λιμενικές Αρχές": Τα Κεντρικά Λιμεναρχεία, Λιμε−
ναρχεία, Υπολιμεναρχεία καθώς και οι Έδρες Ναυτιλι−ακών Ακολούθων,
49. "Σχολές Ε.Ν.": Οι Ακαδημίες Εμπορικού Ναυτικού 
(Α.Ε.Ν.), τα Κέντρα Επιμόρφωσης Στελεχών Ε.Ν. (ΚΕΣΕΝ), 
και οι Δημόσιες Σχολές Ε.Ν. Σωστικών − Πυροσβεστικών 
Μέσων (ΔΣΕΝ ΣΠΜ).
50. "Κράτος Μέλος": Κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής 
Ένωσης.
Άρθρο 3
Πεδίο εφαρμογής
(Άρθρο 2 της Οδηγίας 2008/106/ΕΚ,
όπως έχει τροποποιηθεί με την Οδηγία 2012/35/ΕΕ)
Οι διατάξεις του παρόντος διατάγματος εφαρμόζο−
νται στους ναυτικούς, που αναφέρονται σε αυτό, οι 
οποίοι εργάζονται σε θαλασσοπλοούντα πλοία που 
φέρουν την Ελληνική σημαία, µε εξαίρεση:
α) τα πολεµικά πλοία, τα βοηθητικά του πολεµικού 
ναυτικού ή άλλα πλοία των οποίων την κυριότητα ή 
διαχείριση έχει το κράτος και τα οποία απασχολούνται 
µόνο σε κυβερνητική µη εµπορική υπηρεσία,
β) τα αλιευτικά σκάφη,
γ) τις θαλαµηγούς αναψυχής που δεν χρησιµοποιού−
νται για εµπορικούς σκοπούς, 
δ) τα ξύλινα πλοία πρωτόγονης ναυπήγησης.
Άρθρο 4
Εκπαίδευση και πιστοποίηση
(Άρθρο 3 της Οδηγίας 2008/106/ΕΚ,
όπως έχει τροποποιηθεί με την Οδηγία 2012/35/ΕΕ)
1. Οι Έλληνες ναυτικοί οι οποίοι εργάζονται στα πλοία 
στα οποία εφαρμόζονται οι διατάξεις του παρόντος 
σύμφωνα με το άρθρο 3, πρέπει να είναι εκπαιδευµένοι 
τουλάχιστον σύµφωνα µε τις απαιτήσεις της Διεθνούς σύμβασης STCW, όπως καθορίζονται στο παράρτηµα Ι του παρόντος διατάγματος, και να διαθέτουν τα προ−
βλεπόµενα στο άρθρο 5 πιστοποιητικά, και/ ή τα αποδει−
κτικά έγγραφα σύμφωνα με το άρθρο 2, παράγραφος 37.
Οι αλλοδαποί ναυτικοί, οι οποίοι εργάζονται στα πλοία 
στα οποία εφαρμόζονται οι διατάξεις του παρόντος σύμ−
φωνα με το άρθρο 3, πρέπει να είναι εφοδιασμένοι με τα 
προβλεπόμενα πιστοποιητικά, τα οποία πρέπει να έχουν 
εκδοθεί σύμφωνα με τις απαιτήσεις της Δ.Σ STCW, ανά−λογα με την θέση και ειδικότητα ναυτολόγησης.
2. Τα µέλη του πληρώματος που πρέπει να διαθέτουν 
πιστοποιητικό σύµφωνα µε τον κανονισμό ΙΙΙ/10.4 της 
Διεθνούς σύμβασης "για την ασφάλεια της ανθρώπινης 
ζωής στην θάλασσα" (διεθνής σύμβαση SOLAS), η οποία 
έχει κυρωθεί με τον ν. 1045/1980 (ΦΕΚ Α΄ 95), πρέπει να έχουν εκπαιδευτεί και να κατέχουν τα προβλεπόμενα 
πιστοποιητικά σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος.
Άρθρο 5
Πιστοποιητικά ικανότητας, πιστοποιητικά επάρκειας 
και θεωρήσεις
(Άρθρο 5 της Οδηγίας 2008/106/EK,
όπως έχει τροποποιηθεί με την Οδηγία 2012/35/EE)
1. Η ΔΕΚΝ διασφαλίζει ότι τα πιστοποιητικά ικανότη−
τας και τα πιστοποιητικά επάρκειας χορηγούνται μόνο 
6416 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
σε υποψήφιους που πληρούν τις απαιτήσεις του παρό−
ντος άρθρου.
2. Τα πιστοποιητικά για τους πλοιάρχους, αξιωµατι−
κούς και χειριστές ραδιοεπικοινωνιών θεωρούνται από 
την ΔΕΚΝ, τις Δημόσιες Σχολές Ε.Ν και τις Λιμενικές 
Αρχές, όπως ορίζεται στο παρόν άρθρο.
3. Πιστοποιητικά ικανότητας και πιστοποιητικά επάρ−
κειας συντάσσονται στην Ελληνική και Αγγλική γλώσσα 
και εκδίδονται σύμφωνα με τον κανονισμό Ι/2 παράγρα−
φος 3 του παραρτήματος της σύμβασης STCW.
4. Πιστοποιητικά ικανότητας εκδίδονται μόνο από τη 
ΔΕΚΝ, τις Σχολές Ε.Ν. και τις Λιμενικές Αρχές, μετά από 
επαλήθευση της γνησιότητας και εγκυρότητας όλων 
των απαραίτητων αποδεικτικών εγγράφων, σύμφωνα 
με τις διατάξεις του παρόντος άρθρου. 
5. Όσον αφορά τους χειριστές ραδιοεπικοινωνιών, οι 
πρόσθετες γνώσεις που απαιτούνται από τους σχετι−
κούς κανονισμούς συμπεριλαμβάνονται στην εξέταση 
για την έκδοση πιστοποιητικού σύμφωνα µε τους κα−νονισμούς ραδιοεπικοινωνιών.
6. Οι σχετικές θεωρήσεις ενσωματώνονται στο μορ−
φότυπο των πιστοποιητικών που εκδίδονται όπως προ−
βλέπεται στο τµήµα Α−Ι/2 του κώδικα STCW και χρησι−μοποιείται ο τύπος θεώρησης που ορίζεται στο τµήµα 
Α−Ι/2 παράγραφος 1. Οι θεωρήσεις εκδίδονται σύμφωνα 
με το άρθρο VI παράγραφος 2 της σύμβασης STCW. 
Θεωρήσεις που βεβαιώνουν την έκδοση πιστοποιητικού 
ικανότητας και θεωρήσεις που βεβαιώνουν το πιστοποι−
ητικό επάρκειας το οποίο έχει εκδοθεί για πλοιάρχους και αξιωματικούς σύμφωνα με τους κανονισμούς V/1−1 
και V/1−2 του παραρτήματος I εκδίδονται μόνον εφόσον 
τηρούνται όλες οι απαιτήσεις της σύμβασης STCW και του παρόντος διατάγματος.
7. Η ΔΕΚΝ κατά την αναγνώριση πιστοποιητικού ικα−
νότητας ή πιστοποιητικού επάρκειας το οποίο έχει εκ−
δοθεί για πλοιάρχους και αξιωματικούς σύμφωνα με 
τους κανονισμούς V/1−1 και V/1−2 του παραρτήματος 
της ΔΣ Σύμβασης STCW σύμφωνα µε τη διαδικασία 
του άρθρου 20 παράγραφος 1 εδάφιο (α) θεωρεί το εν λόγω πιστοποιητικό προκειμένου να πιστοποιήσει την αναγνώριση μόνο κατόπιν επιβεβαίωσης της γνησιότη−
τας και εγκυρότητας του πιστοποιητικού. Ο χρησιµο−
ποιούµενος τύπος θεώρησης, ορίζεται στην παράγραφο 
3 του τµήµατος Α−Ι/2 του κώδικα STCW.
8. Οι θεωρήσεις που αναφέρονται στις παραγράφους 
6 και 7 παρόντος:
α) εκδίδονται και καθορίζονται ως προς την μορφή 
τους από τη ΔΕΚΝ,
β) φέρουν η κάθε µία ένα μοναδικό αριθµό καιγ) λήγουν μόλις το θεωρηθέν πιστοποιητικό ικανότη−
τας ή το θεωρηθέν πιστοποιητικό επάρκειας το οποίο 
έχει εκδοθεί για πλοιάρχους και αξιωματικούς σύμφωνα 
με τους κανονισμούς V/1−1 και V/1−2 του παραρτήματος 
της σύμβασης STCW λήξει ή ανακληθεί, ανασταλεί ή 
ακυρωθεί από τη ΔΕΚΝ ή την αρμόδια για τον σκοπό 
αυτό υπηρεσία τρίτης χώρας που το εξέδωσε και, δεν 
ισχύουν πέραν των πέντε ετών από την ημερομηνία 
έκδοσής τους.9. Η ιδιότητα υπό την οποία επιτρέπεται να υπηρετεί 
ο κάτοχος του πιστοποιητικού προσδιορίζεται στον 
τύπο της θεώρησης µε την ίδια ακριβώς ορολογία που 
χρησιμοποιείται στις απαιτήσεις ασφαλούς στελέχωσης 
σύμφωνα με το ελληνικό δίκαιο.
10. Με την επιφύλαξη του άρθρου 20 παράγραφος 2, 
οποιοδήποτε πιστοποιητικό απαιτείται από το παρόν διά−
ταγμα πρέπει να είναι διαθέσιμο στην πρωτότυπη μορφή 
του επί του πλοίου στο οποίο υπηρετεί ο κάτοχός του.
11. Οι υποψήφιοι για πιστοποίηση αποδεικνύουν δε−
όντως:
α) την ταυτότητά τους, 
β) ότι η ηλικία τους δεν είναι μικρότερη από αυτή που 
καθορίζεται στους κανονισμούς του παραρτήματος I 
για το πιστοποιητικό ικανότητας ή το πιστοποιητικό 
επάρκειας για το οποίο έχουν υποβάλει αίτηση, 
γ) ότι ανταποκρίνονται στα πρότυπα καταλληλότητας 
από ιατρική άποψη που ορίζονται στο τμήμα Α−Ι/9 του κώδικα STCW, 
δ) ότι έχουν συμπληρώσει τη θαλάσσια υπηρεσία και 
οποιαδήποτε σχετική υποχρεωτική εκπαίδευση απαιτεί−
ται από τους κανονισμούς του παραρτήματος I για το 
πιστοποιητικό ικανότητας ή το πιστοποιητικό επάρκειας 
για το οποίο έχουν υποβάλει αίτηση, και
ε) ότι πληρούν τα πρότυπα ικανότητας τα οποία καθο−
ρίζονται από τους κανονισμούς που απαριθμούνται στο 
παράρτημα I για τις ιδιότητες, τις λειτουργίες και τα επίπεδα που πρέπει να προσδιορίζονται στη θεώρηση 
του πιστοποιητικού ικανότητας.
Η παρούσα παράγραφος δεν εφαρμόζεται για την 
αναγνώριση θεωρήσεων δυνάμει του κανονισμού I/10 
της σύμβασης STCW.
12. Η ΔΕΚΝ αναλαμβάνει:
α) να τηρεί μητρώο ή μητρώα όλων των πιστοποιητι−
κών ικανότητας και των πιστοποιητικών επάρκειας και 
των θεωρήσεων για πλοιάρχους και αξιωματικούς και, 
κατώτερους ναυτικούς, τα οποία έχουν εκδοθεί, έχουν λήξει ή έχουν επανεπικυρωθεί, ανασταλεί, ακυρωθεί ή 
των οποίων έχει δηλωθεί η απώλεια ή καταστροφή, κα−
θώς και των κατ’ εξαίρεση αδειών που έχουν χορηγηθεί,
β) να παρέχει πληροφορίες όσον αφορά την υπόστα−
ση των πιστοποιητικών ικανότητας, των θεωρήσεων και 
των κατ’ εξαίρεση αδειών, σε άλλα κράτη μέλη ή άλλα 
μέρη της σύμβασης STCW και σε εταιρείες που ζητούν 
εξακρίβωση της γνησιότητας και της εγκυρότητας των 
πιστοποιητικών ικανότητας και/ή των πιστοποιητικών 
επάρκειας που έχουν εκδοθεί για πλοιάρχους και αξιω−
ματικούς σύμφωνα με τους κανονισμούς V/1−1 και V/1−2 του 
παραρτήματος I και τα οποία τους προσκομίζονται από ναυτικούς που επιθυμούν αναγνώριση δυνάμει του κανο−
νισμού I/10 της σύμβασης STCW ή απασχόληση σε πλοίο.
13. Από την 1η Ιανουαρίου 2017, οι πληροφορίες που 
πρέπει να παρέχονται σύμφωνα με την παράγραφο 12 
εδάφιο (β) παρέχονται με ηλεκτρονικά μέσα.
Άρθρο 6
Πληροφόρηση της Επιτροπής
(Άρθρο 5α της Οδηγίας 2012/35/ΕΕ)
Η ΔΕΚΝ παρέχει ετησίως στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή 
τις πληροφορίες που αναφέρονται στο παράρτημα III 
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  6417
του παρόντος διατάγματος για τα πιστοποιητικά ικανό−
τητας και τις θεωρήσεις που βεβαιώνουν την αναγνώ−
ριση των πιστοποιητικών ικανότητας. 
Άρθρο 7
Απαιτήσεις εκπαίδευσης
(Άρθρο 6 της Οδηγίας 2008/106/ΕΚ,
όπως έχει τροποποιηθεί με την Οδηγία 2012/35/ΕΕ)
Η εκπαίδευση η οποία απαιτείται κατά το άρθρο 4 
είναι τύπου κατάλληλου για τις θεωρητικές γνώσεις 
και τις πρακτικές ικανότητες που απαιτούνται από το 
παράρτηµα Ι, ιδίως για τη χρήση σωστικών και πυρο−σβεστικών μέσων, και εγκρίνεται από την ΔΕΚΝ.
Άρθρο 8
Αρχές που διέπουν τους παράκτιους πλόες
(Άρθρο 7 της Οδηγίας 2008/106/ΕΚ
όπως έχει τροποποιηθεί με την Οδηγία 2012/35/ΕΕ)
1. Στους ναυτικούς που υπηρετούν σε πλοία τα οποία 
δικαιούνται να φέρουν τη σηµαία άλλου κράτους µέλους 
ή άλλου συµβαλλόµενου μέρους της σύµβασης STCW 
και εκτελούν παράκτιους πλόες, δεν επιβάλλονται απαι−
τήσεις εκπαίδευσης, πείρας ή πιστοποίησης, κατά τρόπο 
που καθιστά τις απαιτήσεις για τους ναυτικούς αυτούς 
αυστηρότερες των προβλεπομένων για ναυτικούς που υπηρετούν σε πλοία που φέρουν την Ελληνική σημαία. 
Σε καμία περίπτωση δεν επιβάλλονται στους ναυτικούς 
που υπηρετούν σε πλοία που φέρουν την σημαία άλλου 
κράτους µέλους ή άλλου συµβαλλόµενου μέρους της σύµβασης STCW απαιτήσεις καθ` υπέρβαση των προ−βλεπόμενων από το παρόν διάταγμα για τα πλοία τα οποία δεν εκτελούν παράκτιους πλόες.
2. Το ΥΝΑ, δια των αρμοδίων Διευθύνσεων, και όσον 
αφορά πλοία τα οποία απολαμβάνουν τα οφέλη των 
διατάξεων της σύμβασης STCW σχετικά με παράκτι−
ους πλόες, στους οποίους περιλαμβάνονται και πλόες ανοικτά των ακτών άλλων κρατών μελών ή μερών της σύμβασης STCW εντός των ορίων των καθορισμένων 
παράκτιων πλόων τους, συνάπτει συμφωνία με τα οικεία 
κράτη μέλη ή μέρη, η οποία ορίζει τόσο τις λεπτομέ−ρειες των εμπλεκόμενων εμπορικών περιοχών όσο και άλλες σχετικές διατάξεις. 
3. Για τα πλοία που φέρουν την Ελληνική σημαία και 
εκτελούν τακτικούς παράκτιους πλόες κοντά στις ακτές 
άλλου κράτους µέλους ή άλλου συµβαλλόµενου μέρους 
της σύµβασης STCW, οι οριζόμενες από την ΔΕΚΝ, απαι−
τήσεις εκπαίδευσης, πείρας και πιστοποίησης, για τους 
ναυτικούς που υπηρετούν σε τέτοια πλοία, είναι του−
λάχιστον ισοδύναμες προς τις απαιτήσεις του κράτους 
µέλους ή του συμβαλλόμενου μέρους της σύµβασης 
STCW, κοντά στις ακτές του οποίου κινείται το πλοίο, με την προϋπόθεση ότι οι απαιτήσεις αυτές δεν υπερ−
βαίνουν τις απαιτήσεις του παρόντος διατάγματος όσον 
αφορά πλοία που δεν εκτελούν παράκτιους πλόες. Οι ναυτικοί που υπηρετούν σε πλοίο του οποίου οι πλόες εκτείνονται πέρα από αυτούς οι οποίοι έχουν οριστεί ως παράκτιοι πλόες και το οποίο εισέρχεται σε ύδα−τα που δεν καλύπτονται από τον ορισµό αυτό, πρέπει να πληρούν τις κατάλληλες απαιτήσεις του παρόντος διατάγματος.4. Στα πλοία τα οποία φέρουν την Ελληνική σημαία 
παρέχονται επιπροσθέτως τα ευεργετήματα των δια−τάξεων του παρόντος διατάγματος που αφορούν πα−ράκτιους πλόες, και όταν τα πλοία αυτά εκτελούν τα−κτικούς παράκτιους πλόες κοντά στις ακτές µη μέρους 
της σύµβασης STCW για τους παράκτιους πλόες, όπως 
έχουν οριστεί από το ελληνικό δίκαιο.
5. Τα πιστοποιητικά ικανότητας ναυτικών που υπη−
ρετούν σε πλοία τα οποία φέρουν τη σημαία άλλου 
κράτους μέλους ή μέρους της Δ.Σ. STCW που έχουν 
εκδοθεί για τα καθορισμένα όρια των παράκτιων πλό−ων του, γίνονται αποδεκτά για δρομολόγια εντός των ορίων των καθορισμένων παράκτιων πλόων τους, υπό 
την προϋπόθεση σύναψης συμφωνίας η οποία ορίζει τις 
λεπτομέρειες των εμπλεκόμενων εμπορικών περιοχών και άλλους σχετικούς όρους.
6. Το ΥΝΑ, δια των αρμοδίων Διευθύνσεων, κατά τον 
καθορισμό των παράκτιων πλόων σύμφωνα με τις απαι−
τήσεις του παρόντος άρθρου και του τμήματος Α−Ι/3 
του κώδικα STCW ενσωματώνει τα όρια των παράκτιων 
πλόων τους στις θεωρήσεις που εκδίδονται σύμφωνα με το άρθρο 5.
7. Το ΥΝΑ, δια των αρμοδίων Διευθύνσεων, κατά τον 
καθορισμό των παράκτιων πλόων και των όρων εκπαί−δευσης και κατάρτισης που απαιτούνται σύµφωνα µε 
τις απαιτήσεις του παρόντος άρθρου, ανακοινώνει στην 
Ευρωπαϊκή Επιτροπή τις λεπτομέρειες των διατάξεων που θεσπίζει.
Άρθρο 9
Πρόληψη της απάτης και άλλων
παράνομων πρακτικών
(Άρθρο 8 της Οδηγίας 2008/106/ΕΚ,
όπως έχει τροποποιηθεί με την Οδηγία 2012/35/ΕΕ)
1. Οι κυρώσεις και τα πειθαρχικά μέτρα που προβλέ−
πονται από τα άρθρα 10 και 26 του παρόντος επιβάλ−
λονται και σε περιπτώσεις που επιχειρούνται απάτη και 
άλλες παράνομες πρακτικές σχετικές με την έκδοση 
πιστοποιητικών ή θεωρήσεων σύμφωνα με τις διατάξεις 
του παρόντος.
2. To YΝΑ, δια της ΔΕΚΝ, έχει την αρμοδιότητα για 
τον εντοπισμό και την καταπολέμηση της απάτης και 
άλλων παράνομων πρακτικών και για την ανταλλαγή 
πληροφοριών με τις αρμόδιες αρχές άλλων κρατών 
μελών και άλλων χωρών όσον αφορά την πιστοποίηση 
των ναυτικών.
3. Κατόπιν αιτήσεως του κράτους μέλους υποδοχής, η 
ΔΕΚΝ παρέχει έγγραφη επιβεβαίωση ή μη της γνησιό−τητας των πιστοποιητικών των Ελλήνων ναυτικών, των 
αντίστοιχων θεωρήσεων ή οποιουδήποτε αποδεικτικού 
εγγράφου κατάρτισης που εκδίδουν οι αρμόδιες Υπη−ρεσίες του YΝΑ".
Άρθρο 10
Κυρώσεις ή πειθαρχικά μέτρα
(Άρθρο 9 της Οδηγίας 2008/106/ΕΚ.
όπως έχει τροποποιηθεί με την Οδηγία 2012/35/ΕΕ)
1. Το ΥΝΑ, δια των αρμοδίων Διευθύνσεων και των Λιμε−
νικών Αρχών, διερευνά οποιαδήποτε έλλειψη ικανότητας, 
πράξη ή παράλειψη ή διακινδύνευση της ασφάλειας που 
6418 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
περιέρχεται εις γνώσιν του και μπορεί να αποτελέσει 
άμεση απειλή για την ασφάλεια της ζωής ή της περιουσί−
ας στη θάλασσα ή για το θαλάσσιο περιβάλλον από τους 
κατόχους των πιστοποιητικών ικανότητας και πιστοποι−
ητικών επάρκειας ή των θεωρήσεων που έχει εκδώσει η 
Ελλάδα, και αφορούν την εκτέλεση καθηκόντων τα οποία 
σχετίζονται µε τα πιστοποιητικά αυτά. Το ΥΝΑ ανακαλεί, 
αναστέλλει την ισχύ και ακυρώνει αυτά τα πιστοποιητικά 
για τους προαναφερθέντες λόγους καθώς και για την 
πρόληψη απάτης σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του 
ν. δ 187/1973 (ΦΕΚ Α΄ 261) περί ΚΔΝΔ.
2. Για την πρόληψη της απάτης και άλλων παράνομων 
πρακτικών σχετικών με την έκδοση πιστοποιητικών ικα−
νότητας και πιστοποιητικών επάρκειας ή θεωρήσεων, 
επιβάλλονται κυρώσεις σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 9 του ν. 1314/1983 (ΦΕΚ Α΄ 2), ανεξαρτήτως της 
επιβολής λοιπών πειθαρχικών και ποινικών κυρώσεων. 
Η ανωτέρω διοικητική κύρωση δεν επιβάλλεται εφόσον 
ο φερόμενος ως παραβάτης αποδείξει ότι έχει ήδη κα−
ταδικασθεί ή αθωωθεί με τελεσίδικη απόφαση ποινικού 
δικαστηρίου για ποινικό αδίκημα το οποίο ταυτίζεται με 
το παράπτωμα, το οποίο αφορά η διοικητική κύρωση.
3. Κυρώσεις ή πειθαρχικά μέτρα εφαρμόζονται σε υπό 
ελληνική σημαία πλοία σε περιπτώσεις κατά τις οποίες:
α) εταιρεία ή πλοίαρχος έχει προσλάβει πρόσωπο που 
δεν είναι κάτοχος πιστοποιητικού όπως απαιτείται από 
το παρόν διάταγμα.
β) πλοίαρχος επέτρεψε σε πρόσωπο το οποίο δεν 
είναι κάτοχος του απαιτούµενου πιστοποιητικού, σύμ−φωνα με το ελληνικό δίκαιο, ή στο οποίο δεν έχει χο−
ρηγηθεί έγκυρη κατ `εξαίρεση άδεια ναυτολόγησης ή 
το οποίο δεν διαθέτει τα αποδεικτικά στοιχεία που 
απαιτούνται από το άρθρο 20 του παρόντος διατάγ−
ματος, να εκτελεί οποιαδήποτε λειτουργία ή υπηρεσία 
υπό οποιαδήποτε ιδιότητα, η οποία σύµφωνα µε το 
παρόν διάταγμα απαιτείται να εκτελείται από πρόσωπο 
το οποίο είναι κάτοχος κατάλληλου πιστοποιητικού ή
γ) πρόσωπο επέτυχε µέσω απάτης ή παραποιηµένων 
εγγράφων να προσληφθεί για την εκτέλεση οποιασδή−
ποτε λειτουργίας ή υπηρεσίας, υπό οποιαδήποτε ιδιότη−
τα, η οποία σύµφωνα µε το παρόν διάταγμα απαιτείται 
να εκτελείται από πρόσωπο το οποίο είναι κάτοχος 
σχετικού πιστοποιητικού ή στο οποίο να έχει χορηγηθεί 
κατ’ εξαίρεση άδεια ναυτολόγησης.
4. Για οποιαδήποτε εταιρεία ή πρόσωπο, τα οποία 
βρίσκονται εντός της ελληνικής δικαιοδοσίας, που θε−
ωρούνται, με βάση σαφείς ενδείξεις, ως υπεύθυνοι ή 
γνώστες οποιασδήποτε εμφανούς μη συμμόρφωσης 
προς το παρόν διάταγμα, όπως ορίζεται στην παράγρα−
φο 3, οι αρμόδιες Διευθύνσεις του ΥΝΑ συνεργάζονται 
µε οποιοδήποτε Κράτος Μέλος ή άλλο συμβαλλόμενο 
μέρος της σύµβασης STCW, και ενηµερώνουν για την 
πρόθεσή τους να κινήσουν διαδικασίες ενώπιον δικαστι−
κών αρχών στα πλαίσια της δικαιοδοσίας τους.
Άρθρο 11
Πρότυπα ποιότητας
(Άρθρο 10 της Οδηγίας 2008/106/ΕΚ,
όπως έχει τροποποιηθεί με την Οδηγία 2012/35/ΕΕ)
1. Η ΔΕΚΝ και η ΔΝΕΡ, κατά λόγω αρμοδιότητος, δι−
ασφαλίζουν ότι:α) όλες οι δραστηριότητες εκπαίδευσης, αξιολόγη−
σης ικανότητας, πιστοποίησης, περιλαμβανομένης και 
της ιατρικής πιστοποίησης, θεωρήσεων και επανεπικυ−
ρώσεων που πραγματοποιούνται υπό την αιγίδα της, 
παρακολουθούνται συνεχώς μέσω ενός συστήματος 
προτύπων ποιότητας για να διασφαλίζεται η επίτευξη των καθορισμένων στόχων, συμπεριλαμβανομένων και 
όσων αφορούν τα προσόντα και την πείρα των εκπαι−
δευτών και των υπευθύνων αξιολόγησης σύμφωνα με 
το τμήμα Α−Ι/8 του κώδικα STCW. 
β) για τις δραστηριότητες αυτές υπάρχει ένα σύστημα 
προτύπων ποιότητας σύμφωνα με το τμήμα Α−Ι/8 του κώδικα STCW.
γ) καθορίζονται σαφώς οι στόχοι εκπαίδευσης και κα−
τάρτισης και τα σχετικά πρότυπα ικανότητας τα οποία 
πρέπει να επιτευχθούν, και προσδιορίζονται τα επίπεδα 
γνώσεων, κατανόησης και ικανοτήτων που αναλογούν στις εξετάσεις και τις αξιολογήσεις οι οποίες απαιτού−
νται από τη σύμβαση STCW. Οι στόχοι και τα σχετικά 
πρότυπα ποιότητας μπορούν να προσδιορίζονται χω−
ριστά για διαφορετικούς κύκλους μαθημάτων και τα 
εκπαιδευτικά προγράμματα και καλύπτουν τη διαχείριση 
του συστήματος πιστοποίησης και
δ) το πεδίο εφαρμογής των προτύπων ποιότητας κα−
λύπτει τη διαχείριση του συστήματος πιστοποίησης, 
όλους τους κύκλους μαθημάτων και τα εκπαιδευτικά 
προγράμματα, τις εξετάσεις και τις αξιολογήσεις που 
διενεργούνται από τις Δημόσιες Σχολές Ε.Ν. υπό την 
εποπτεία της ΔΕΚΝ, καθώς και τα απαιτούμενα προσό−
ντα και την πείρα των εκπαιδευτών και των υπευθύνων αξιολόγησης. Λαμβάνονται επίσης υπόψη οι πολιτικές, τα συστήματα, οι έλεγχοι και οι εσωτερικές επανεξε−
τάσεις της διασφάλισης ποιότητας που έχουν θεσπι−
στεί για να διασφαλιστεί η επίτευξη των καθορισμένων 
στόχων.
2. Η ΔΕΚΝ συγκροτεί επιτροπή αξιολόγησης των γνώ−
σεων, της κατανόησης, των ικανοτήτων, της απόκτησης 
ικανοτήτων και των δραστηριοτήτων αξιολόγησης, κα−
θώς και της διαχείρισης του συστήματος πιστοποίησης, 
από πρόσωπα που έχουν τα κατάλληλα προσόντα και 
δεν ενέχονται στις εν λόγω δραστηριότητες. Η Επι−
τροπή αποτελείται από εκπρόσωπο της Ένωσης Ελ−
λήνων Εφοπλιστών (ΕΕΕ), του Ναυτικού Επιμελητηρίου 
Ελλάδος (ΝΕΕ), της Πανελλήνιας Ναυτικής Ομοσπονδίας 
(ΠΝΟ), του Ελληνικού Οργανισμού Πιστοποίησης (ΕΛΟΤ) 
και Ακαδημαϊκών Ιδρυμάτων ανώτατης εκπαίδευσης, 
η οποία, κατά διαστήματα όχι μεγαλύτερα των πέντε ετών, διενεργεί αξιολόγηση των ανωτέρω αναφερομέ−νων, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν:
α) όλα τα μέτρα εσωτερικού ελέγχου της διαχείρισης 
και τα μέτρα παρακολούθησης είναι σύµφωνα µε τις 
προγραμματισμένες ρυθμίσεις και τις τεκμηριωμένες 
διαδικασίες και είναι αποτελεσματικά ως προς τη δι−ασφάλιση της επίτευξης των καθορισμένων στόχων.
β) τα αποτελέσματα κάθε ανεξάρτητης αξιολόγησης 
τεκμηριώνονται και τίθενται υπόψη των υπευθύνων για 
τον τομέα που αξιολογείται.
γ) λαμβάνονται εγκαίρως μέτρα για την αποκατάστα−
ση των ελλείψεων.
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  6419
δ) όλες οι σχετικές με την εφαρμογή παραγράφου 
2 παρόντος διατάξεις της σύμβασης και του κώδικα 
STCW, περιλαμβανομένων και των τροποποιήσεων, 
στις οποίες μπορούν να συμπεριληφθούν και οι λοιπές 
εφαρμοστέες διατάξεις του παρόντος διατάγματος, κα−
λύπτονται από το σύστημα προτύπων ποιότητας.
3. Η ΔΕΚΝ κοινοποιεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή έκθε−
ση σε σχέση µε την αξιολόγηση που διεξάγεται σύµφω−
να µε την παράγραφο 2, σύμφωνα με τον μορφότυπο 
που ορίζεται στο τμήμα Α−Ι/7 του κώδικα STCW, εντός 
έξι μηνών από τη διενέργειά της 
Άρθρο 12
Ιατρικά πρότυπα
(Άρθρο 11 της Οδηγίας 2008/106/ΕΚ,
όπως έχει τροποποιηθεί με την Οδηγία 2012/35/ΕΕ)
1. Θέματα που σχετίζονται με τα πρότυπα ιατρικής 
καταλληλότητας για τους ναυτικούς, τις διαδικασίες 
έκδοσης ιατρικού πιστοποιητικού, τον τύπο και την 
ισχύ αυτού καθώς και την αναγνώριση των υπεύθυνων 
αξιολόγησης της ιατρικής καταλληλότητας ρυθμίζο−
νται με τον Κανονισμό για την εφαρμογή απαιτήσεων 
της Σύμβασης Ναυτικής Εργασίας 2006, της Διεθνούς 
Οργάνωσης Εργασίας που εγκρίθηκε με την υπ’ αριθμ. 3522.2/08/2013/ 28−06−2013 Κοινή Υπουργική Απόφαση » (ΦΕΚ Β΄ 1671). 
2. Οι υποψήφιοι προς απόκτηση ιατρικού πιστοποι−
ητικού:
α) δεν είναι ηλικίας μικρότερης των 16 ετών.
β) παρέχουν ικανοποιητικά αποδεικτικά στοιχεία όσον 
αφορά την ταυτότητά τους 
γ) πληρούν τα πρότυπα ιατρικής καταλληλότητας που 
έχουν θεσπιστεί σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην 
παράγραφο 1 του παρόντος.
Άρθρο 13
Επανεπικύρωση των πιστοποιητικών ικανότητας και 
των πιστοποιητικών επάρκειας
(Άρθρο 12 της Οδηγίας 2008/106/ΕΚ,
όπως έχει τροποποιηθεί με την Οδηγία 2012/35/ΕΕ)
1. Κάθε πλοίαρχος, αξιωµατικός και χειριστής ραδιοε−
πικοινωνιών, κάτοχος πιστοποιητικού που έχει εκδοθεί ή 
αναγνωριστεί σύµφωνα µε οποιοδήποτε κεφάλαιο που 
αναφέρεται στο παράρτημα Ι, εκτός του κεφαλαίου VI, 
ο οποίος υπηρετεί σε πλοίο στη θάλασσα ή σκοπεύει να 
επιστρέψει σε θαλάσσια υπηρεσία ύστερα από κάποιο χρονικό διάστηµα που διήνυσε στην ξηρά, απαιτείται, 
για να συνεχίσει να θεωρείται ότι έχει τα προσόντα για 
θαλάσσια υπηρεσία, ανά χρονικά διαστήματα που δεν 
υπερβαίνουν τα πέντε έτη:
α) να πληροί τα πρότυπα καταλληλότητας από ιατρική 
άποψη τα οποία καθορίζονται στο άρθρο 12 και
β) να αποδεικνύει ότι εξακολουθεί να διαθέτει επαγ−
γελματική ικανότητα σύµφωνα µε το τµήµα Α Ι/11 του 
κώδικα STCW.
2. α) Κάθε πλοίαρχος, αξιωµατικός και χειριστής ρα−
διοεπικοινωνιών, για να συνεχίσει τη θαλάσσια υπηρε−
σία σε πλοία για τα οποία έχουν συμφωνηθεί διεθνώς 
ειδικές απαιτήσεις εκπαίδευσης, ολοκληρώνει επιτυχώς 
την εγκεκριμένη σχετική εκπαίδευση.β) Κάθε πλοίαρχος και αξιωματικός, για να συνεχίσει 
τη θαλάσσια υπηρεσία σε δεξαμενόπλοια, πρέπει να 
πληροί τις απαιτήσεις τις παραγράφου 1 του παρόντος 
άρθρου και οφείλει, ανά διαστήματα που δεν υπερβαί−νουν την πενταετία, να αποδεικνύει ότι διαθέτει επαγ−
γελματική ικανότητα για δεξαμενόπλοια σύμφωνα με το 
τμήμα A−I/11 παράγραφος 3 του κώδικα STCW.
3. Η ΔΕΚΝ καθορίζει τον τρόπο αξιολόγησης και εκ−
παίδευσης για την ανανέωση και τον εκσυγχρονισμό 
των γνώσεων των κατόχων πιστοποιητικών που έχουν εκδοθεί πριν από την 1η Ιανουαρίου του 2017 και είναι 
σύμφωνα με τα πρότυπα εκπαίδευσης όπως καθορίζο−
νται στο μέρος Α του κώδικα STCW.
4. Η ΔΕΚΝ, λαμβάνοντας υπόψη τις απόψεις των 
εμπλεκομένων φορέων, εκπονεί ή προωθεί την εκπό−
νηση διαρθρωμένων κύκλων μαθημάτων ανανέωσης και 
εκσυγχρονισμού των γνώσεων, όπως προβλέπεται στο 
τμήμα Α Ι/11 του κώδικα STCW.
5. Για τον εκσυγχρονισμό των γνώσεων των πλοιάρ−
χων, των αξιωματικών και των χειριστών ραδιοεπικοινω−
νιών, οι αρμόδιες Διευθύνσεις του ΥΝΑ, δια καταλλήλου 
ενημερώσεως των εμπλεκομένων φορέων, διασφαλίζουν 
ότι τα κείμενα πρόσφατων αλλαγών στους εθνικούς και 
διεθνείς κανονισμούς, που αφορούν την ασφάλεια της ζωής στη θάλασσα, την ασφάλεια και την προστασία 
του θαλάσσιου περιβάλλοντος, είναι στη διάθεση των 
υπό Ελληνική σημαία πλοίων, τηρώντας παράλληλα το άρθρο 15 παράγραφος 3 εδάφιο β) και το άρθρο 19.
Άρθρο 14
Χρήση προσομοιωτών
(Άρθρο 13 της Οδηγίας 2008/106/ΕΚ,
όπως έχει τροποποιηθεί με την Οδηγία 2012/35/ΕΕ)
Οι Δημόσιες Σχολές Ε.Ν. εφαρμόζουν τα πρότυπα 
λειτουργίας και τις λοιπές διατάξεις που καθορίζονται 
στο τµήµα Α Ι/12 του κώδικα STCW, καθώς και όσες 
άλλες απαιτήσεις προβλέπονται στο μέρος Α του κώδι−
κα STCW, για οποιοδήποτε σχετικό πιστοποιητικό όσον αφορά:
α) ολόκληρη τη βασιζόμενη στους προσοµοιωτές υπο−
χρεωτική εκπαίδευση,
β) οποιαδήποτε αξιολόγηση ικανότητας απαιτείται 
από το μέρος Α του κώδικα STCW και πραγματοποιείται 
µέσω προσομοιωτή και
γ) οποιαδήποτε, µέσω προσομοιωτή, επίδειξη συνε−
χούς δεξιότητας απαιτείται από το μέρος Α του κώδικα 
STCW.
Άρθρο 15
Ευθύνες των εταιρειών
(Άρθρο 14 της Οδηγίας 2008/106/ΕΚ,
όπως έχει τροποποιηθεί με την Οδηγία 2012/35/ΕΕ)
1. Σύµφωνα µε τις διατάξεις των παραγράφων 2 και 
3, οι εταιρείες θεωρούνται υπεύθυνες για την στελέ−
χωση των πλοίων τους, σύµφωνα µε τις διατάξεις του 
παρόντος διατάγματος, και απαιτείται από κάθε τέτοια 
εταιρεία να διασφαλίζει ότι:
α) κάθε ναυτικός που έχει τοποθετηθεί σε οποιο−
δήποτε πλοίο της, είναι κάτοχος του κατάλληλου πι−
6420  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
στοποιητικού σύµφωνα µε τις διατάξεις του παρόντος 
διατάγματος και τα οριζόμενα από το ελληνικό δίκαιο,
β) τα πλοία της στελεχώνονται σύµφωνα µε τις σχε−
τικές απαιτήσεις του ελληνικού δικαίου,
γ) τηρούνται ευχερώς προσιτά έγγραφα και στοιχεία 
σχετικά µε όλους τους ναυτικούς που απασχολούνται 
στα πλοία της και τα οποία περιλαµβάνουν, χωρίς αυτό 
να είναι περιοριστικό, αποδείξεις και στοιχεία σχετικά µε την πείρα, την εκπαίδευση, την καταλληλότητα από 
ιατρικής άποψης και την ικανότητά τους να ανταποκρί−
νονται στα καθήκοντά τους,
δ) οι ναυτικοί που τοποθετούνται σε οποιοδήποτε 
από τα πλοία της είναι εξοικειωμένοι µε τα συγκεκρι−
μένα τους καθήκοντα και µε όλες τις ρυθμίσεις, τις 
εγκαταστάσεις, τον εξοπλισμό, τις διαδικασίες και τα 
χαρακτηριστικά του πλοίου που σχετίζονται µε την 
εκτέλεση των συνήθων καθηκόντων τους, καθώς και των 
καθηκόντων τους σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης και
ε) το πλήρωμα του πλοίου μπορεί να συντονίζει απο−
τελεσματικά τις δραστηριότητές του σε περίπτωση 
έκτακτης ανάγκης και κατά την εκτέλεση λειτουργιών 
ζωτικής σημασίας για την ασφάλεια ή την πρόληψη ή τον περιορισμό της ρύπανσης,
στ) οι ναυτικοί που τοποθετούνται σε οποιοδήποτε 
από τα πλοία της έχουν λάβει κατάλληλη επανεκπαί−
δευση και επικαιροποιημένη κατάρτιση σύμφωνα με τις 
απαιτήσεις της σύμβασης STCW,
ζ) στα πλοία της διασφαλίζεται αποτελεσματική προ−
φορική επικοινωνία σύμφωνα με το κεφάλαιο V κανονι−σμό 14 παραγράφους 3 και 4 της σύμβασης SOLAS 74, όπως τροποποιήθηκε.
2. Οι εταιρείες, οι πλοίαρχοι και τα µέλη του πλη−
ρώματος έχουν καθένας ευθύνη να διασφαλίζουν ότι 
οι υποχρεώσεις που απορρέουν από το παρόν άρθρο τηρούνται πλήρως και ότι λαμβάνονται άλλα παρόμοια μέτρα, εάν τυχόν είναι αναγκαία, για να διασφαλίζεται ότι κάθε µέλος του πληρώματος θα συμβάλει, µε την πείρα και την ενημέρωση που διαθέτει, στην ασφαλή 
λειτουργία του πλοίου.
3. Η εταιρεία παρέχει έγγραφες οδηγίες στον πλοί−
αρχο κάθε πλοίου για το οποίο εφαρµόζεται το παρόν 
διάταγμα και καθορίζει την πολιτική και τις διαδικασίες 
που ακολουθούνται για να διασφαλίζεται ότι όλοι οι νεο−
προσλαμβανόµενοι στο πλοίο ναυτικοί έχουν, σε εύλογα 
χρονικά πλαίσια, την ευκαιρία να εξοικειωθούν µε τον εξοπλισμό του πλοίου, τις διαδικασίες λειτουργίας και 
τις λοιπές ρυθμίσεις του πλοίου που χρειάζονται για 
τη σωστή εκτέλεση των καθηκόντων τους, πριν ανα−
λάβουν καθήκοντα. Αυτές οι πολιτικές και διαδικασίες περιλαµβάνουν:
α) την παροχή ευλόγου χρόνου ώστε ο νεοπροσλαµβα−
νόµενος ναυτικός να έχει την ευκαιρία να εξοικειωθεί µε:
αα) το συγκεκριμένο εξοπλισμό τον οποίο χρησιμο−
ποιεί ή χειρίζεται και
αβ) τις συγκεκριμένες διαδικασίες και ρυθμίσεις τή−
ρησης φυλακών, ασφάλειας, περιβαλλοντικής προστα−
σίας και περιστάσεων έκτακτης ανάγκης, τις οποίες 
χρειάζεται να γνωρίζει προκειμένου να εκτελεί σωστά 
τα καθήκοντά του καιβ) τον καθορισμό ενός πεπειραμένου µέλους του πλη−
ρώματος, το οποίο είναι υπεύθυνο να διασφαλίζει ότι 
παρέχεται η ευκαιρία σε κάθε νεοπροσλαμβανόµενο 
ναυτικό να έχει τη βασική ενημέρωση σε γλώσσα που 
να κατανοεί.
4. Οι εταιρείες διασφαλίζουν ότι οι πλοίαρχοι, οι αξι−
ωματικοί και το λοιπό προσωπικό που έχουν αναλάβει 
ειδικά καθήκοντα και αρμοδιότητες στα επιβατηγά τους 
πλοία ro− ro έχουν ολοκληρώσει εκπαίδευση εξοικείω−
σης προκειμένου να αποκτήσουν τις ικανότητες που 
ενδείκνυνται για τη θέση στην οποία τοποθετούνται 
και για τα καθήκοντα και τις αρμοδιότητες που ανα−
λαμβάνουν.
Άρθρο 16
Καταλληλότητα προς εκτέλεση υπηρεσίας
(Άρθρο 15 της Οδηγίας 2008/106/ΕΚ,
όπως έχει τροποποιηθεί με την Οδηγία 2012/35/ΕΕ)
1. Λαμβάνοντας υπόψη τον κίνδυνο που επιφέρει η 
κόπωση των ναυτικών, ιδίως εκείνων των οποίων τα 
καθήκοντα σχετίζονται με την ασφαλή λειτουργία του 
πλοίου και με σκοπό την πρόληψη της κόπωσης του 
προσωπικού που εκτελεί φυλακές και εκείνων που τους 
έχουν ανατεθεί καθήκοντα τα οποία σχετίζονται με 
την ασφάλεια, συμπεριλαμβανομένων ειδικών καθηκό−
ντων που αναλαμβάνονται σε περίπτωση συμβάντος 
έκτακτης ανάγκης, την πρόληψη της ρύπανσης και την 
ασφάλεια από έκνομες ενέργειες (security) εφαρμόζεται 
το Π.Δ. 106/2013 «Εφαρμογή απαιτήσεων για ικανότη−
τα τήρησης φυλακής των ναυτικών» (ΦΕΚ Α΄ 138), με 
το οποίο έχουν θεσπιστεί περίοδοι ανάπαυσης για το 
προαναφερόμενο προσωπικό. 
2. Για την αποτροπή εκτέλεσης υπηρεσίας υπό την 
επίδραση οινοπνεύματος εφαρμόζεται το άρθρο 7 του ανωτέρω π.δ/τος.
Άρθρο 17
Κατ’ εξαίρεση άδεια ναυτολόγησης
(Άρθρο 16 της Οδηγίας 2008/106/ΕΚ,
όπως έχει τροποποιηθεί με την Οδηγία 2012 /35/ΕΕ)
1. Σε περιστάσεις εξαιρετικής ανάγκης, αν δεν προ−
ξενείται κίνδυνος σε πρόσωπα, περιουσία ή στο περι−βάλλον, χορηγείται κατ `εξαίρεση άδεια ναυτολόγησης σύμφωνα με το Π.Δ. 455/1983 (ΦΕΚ Α΄ 171), όπως ισχύει, που επιτρέπει σε συγκεκριμένο ναυτικό να υπηρετήσει σε συγκεκριμένο πλοίο, για ορισμένη χρονική περίοδο, η οποία δεν υπερβαίνει τους έξι μήνες, µε ειδικότητα, 
άλλη από εκείνη του χειριστή ραδιοεπικοινωνιών, εκτός 
αν αυτό προβλέπεται από τους οικείους κανονισμούς 
ραδιοεπικοινωνιών, για την οποία δεν κατέχει το κατάλ−
ληλο πιστοποιητικό, µε την προϋπόθεση ότι το πρόσωπο 
στο οποίο χορηγείται η κατ’  εξαίρεση άδεια έχει επαρ−
κώς κατάλληλα προσόντα προς κάλυψη της κενής θέ−σης κατά τρόπο ασφαλή. Πάντως, κατ’  εξαίρεση άδεια 
ναυτολόγησης δεν χορηγείται σε πλοίαρχο ή πρώτο 
μηχανικό, εκτός περιστάσεων ανωτέρας βίας αλλά και τότε μόνο για την ελάχιστη δυνατή χρονική περίοδο.
2. Κάθε κατ’ εξαίρεση άδεια ναυτολόγησης παρεχό−
μενη για κάποια θέση χορηγείται µόνο σε πρόσωπο 
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  6421
το οποίο κατέχει το απαιτούμενο πιστοποιητικό προς 
πλήρωση της αμέσως κατώτερης θέσης. Αν, για την 
πλήρωση της κατώτερης θέσης, δεν απαιτείται πιστο−
ποιητικό, η κατ’ εξαίρεση άδεια μπορεί να χορηγηθεί 
σε πρόσωπο του οποίου τα προσόντα και η πείρα είναι 
σαφώς ισοδύναμα µε τις απαιτήσεις για την κάλυψη της 
θέσης, με την προϋπόθεση ότι, αν το πρόσωπο αυτό 
δεν κατέχει κατάλληλο πιστοποιητικό, υποχρεούται να 
υποβληθεί σε εξέταση θεωρούμενη ότι αποδεικνύει ότι 
τέτοια κατ’  εξαίρεση άδεια μπορεί να χορηγηθεί χωρίς 
κίνδυνο. Επιπλέον οι Λιμενικές Αρχές εξασφαλίζουν ότι 
η θέση για την οποία πρόκειται, πληρώνεται από κάτοχο 
κατάλληλου πιστοποιητικού το ταχύτερο δυνατό.
Άρθρο 18
Ευθύνες για την εκπαίδευση και αξιολόγηση
(Άρθρο 17 της Οδηγίας 2008/106/ΕΚ,
όπως έχει τροποποιηθεί με την Οδηγία 2012/35/ΕΕ)
1. (α) Η εκπαίδευση η οποία αναφέρεται στο άρθρο 4 
του παρόντος, παρέχεται από τις Δημόσιες Σχολές Ε.Ν ή από άλλους εκπαιδευτικούς φορείς υπό την έγκριση και εποπτεία του ΥΝΑ/ ΔΕΚΝ.
(β) Η ΔΕΚΝ οργανώνει και εποπτεύει τις απαιτούμενες 
εξετάσεις.
(γ) Η ΔΕΚΝ, οι Λιμενικές Αρχές και οι Δημόσιες Σχολές 
Εμπορικού Ναυτικού, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων 
τους, εκδίδουν τα πιστοποιητικά που αναφέρονται στο 
άρθρο 5.
(δ) Η κατ’  εξαίρεση άδεια ναυτολόγησης που προβλέ−
πεται στο άρθρο 17 του παρόντος, χορηγείται υπό τις 
προϋποθέσεις που καθορίζονται από το Π.Δ. 455/1983 
(ΦΕΚ Α΄ 171) περί "χορήγησης κατ’  εξαίρεση άδειας 
ναυτολόγησης σε ναυτικούς που δεν κατέχουν κατάλ−
ληλο αποδεικτικό ναυτικής ικανότητας", όπως αυτό κάθε 
φορά ισχύει.
2. Εκπαίδευση και αξιολόγηση:
α) η όλη εκπαίδευση και αξιολόγηση των ναυτικών:αα) είναι διαρθρωμένη σύµφωνα µε τα εγκεκριμένα 
από την ΔΕΚΝ προγράμματα σπουδών συμπεριλαμβα−νομένων εκείνων των μεθόδων και μέσων παράδοσης, 
των διαδικασιών και του υλικού των κύκλων μαθημάτων 
που είναι αναγκαία για την επίτευξη των καθορισμένων 
προτύπων ικανότητας και
αβ) εκτελείται, παρακολουθείται, αξιολογείται και υπο−
στηρίζεται από πρόσωπα µε τα κατάλληλα προσόντα, σύμφωνα µε τα στοιχεία δ), ε) και στ) της παραγράφου αυτής.
β) τα πρόσωπα που πραγματοποιούν εκπαίδευση ή 
αξιολόγηση ναυτικών επί του πλοίου το πράττουν μόνον 
εφόσον αυτή η εκπαίδευση ή αξιολόγηση δεν επηρεάζει 
την κανονική λειτουργία του πλοίου και εφόσον μπο−ρούν να αφιερώνουν το χρόνο και την προσοχή τους στην εκπαίδευση ή την αξιολόγηση.
γ) οι εκπαιδευτές, επόπτες και υπεύθυνοι αξιολόγησης 
διαθέτουν τα κατάλληλα προσόντα για τους συγκεκρι−
μένους τύπους και επίπεδα εκπαίδευσης ή αξιολόγη−
σης της ικανότητας των ναυτικών είτε επί του πλοίου 
είτε στην ξηρά, σύμφωνα με την εκάστοτε ισχύουσα 
νομοθεσία.
δ) οποιοδήποτε πρόσωπο εκπαιδεύει ναυτικό εν υπη−
ρεσία είτε επί του πλοίου είτε στην ξηρά, µε σκοπό την απόκτηση των προσόντων που απαιτούνται για την 
πιστοποίηση σύµφωνα µε το παρόν διάταγμα, διαθέτει:
δα) ιδίαν εκτίμηση του εκπαιδευτικού προγράμματος 
και σαφή αντίληψη των συγκεκριμένων εκπαιδευτικών 
στόχων για το συγκεκριμένο τύπο εκπαίδευσης που 
εκτελείται
δβ) τα κατάλληλα προσόντα για το έργο για το οποίο 
εκτελείται η εκπαίδευση και
δγ) εάν κατά την εκπαίδευση χρησιμοποιείται προ−
σομοιωτής:
δγα) τις κατάλληλες οδηγίες για τις τεχνικές διδασκα−
λίας που αφορούν τη χρήση προσομοιωτών και
δγβ) πρακτική πείρα χειρισμού στο συγκεκριμένο τύπο 
προσομοιωτή που χρησιμοποιείται
ε) οποιοδήποτε πρόσωπο είναι υπεύθυνο να εποπτεύει 
την εν υπηρεσία εκπαίδευση ναυτικού µε σκοπό την 
απόκτηση των κατάλληλων προσόντων για πιστοποί−
ηση, κατανοεί πλήρως το πρόγραμμα εκπαίδευσης και 
τους συγκεκριμένους στόχους κάθε τύπου εκπαίδευσης 
που εκτελείται.
στ) οποιοδήποτε πρόσωπο διενεργεί αξιολόγηση ικα−
νότητας ναυτικού εν υπηρεσία είτε επί του πλοίου είτε 
στην ξηρά, µε σκοπό την απόκτηση των προσόντων που 
απαιτούνται για πιστοποίηση, σύμφωνα με το παρόν 
διάταγμα, διαθέτει:
στα) το κατάλληλο επίπεδο γνώσεων και κατανόησης 
της αξιολογούμενης ικανότητας,
στβ) τα κατάλληλα προσόντα για το υπό αξιολόγηση 
έργο,
στγ) τις κατάλληλες οδηγίες σχετικά µε τις μεθόδους 
και την πρακτική αξιολόγησης,
στδ) πρακτική πείρα αξιολόγησης, και
στε) αν διενεργεί αξιολόγηση που περιλαμβάνει τη 
χρήση προσομοιωτών, πρακτική πείρα αξιολόγησης στο 
συγκεκριμένο τύπο προσομοιωτή, η οποία έχει απο−
κτηθεί υπό την εποπτεία και τις απαιτήσεις έμπειρου υπευθύνου αξιολόγησης.
ζ) Οι κύκλοι εκπαίδευσης των Δημοσίων Σχολών Ε.Ν. 
ή των αναγνωρισμένων από το ΥΝΑ Σχολών Ε.Ν. καθώς και τα προσόντα που αποκτώνται στα ανωτέρω εκπαι−
δευτικά ιδρύματα για την έκδοση πιστοποιητικού, τα 
προσόντα και η πείρα των εκπαιδευτών και των υπεύ−
θυνων αξιολόγησης καλύπτονται από την εφαρμογή 
των διατάξεων των προτύπων ποιότητας του άρθρου 11.
Τέτοια προσόντα, πείρα και εφαρμογή προτύπων ποι−
ότητας συμπεριλαμβάνουν την κατάλληλη εκπαίδευση σε τεχνικές διδασκαλίας, καθώς και τις μεθόδους και 
την πρακτική εκπαίδευσης και αξιολόγησης και πληρούν 
όλες τις ισχύουσες απαιτήσεις των στοιχείων δ), ε) και στ) της παρούσης παραγράφου.
Άρθρο 19
Επικοινωνία επί του πλοίου
(Άρθρο 18 της Οδηγίας 2008/106/ΕΚ,
όπως έχει τροποποιηθεί με την Οδηγία 2012/35/ΕΕ))
1. Με την επιφύλαξη των παραγράφων 2 και 4 του 
παρόντος άρθρου, σε όλα τα πλοία που φέρουν την 
Ελληνική σημαία, υπάρχουν ανά πάσα στιγμή διαθέσιμα 
μέσα για την αποτελεσματική προφορική επικοινωνία 
σχετικά µε την ασφάλεια, μεταξύ όλων των µελών του 
6422 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
πληρώματος του πλοίου, ιδίως όσον αφορά την ορθή και 
έγκαιρη λήψη και κατανόηση μηνυμάτων και οδηγιών.
2. Σε όλα τα επιβατηγά πλοία που φέρουν την Ελλη−
νική σημαία και σε όλα τα επιβατηγά πλοία τα οποία 
αρχίζουν και/ή τερματίζουν τον πλου τους σε λιμένα της 
Ελληνικής επικράτειας προκειμένου να εξασφαλιστεί 
αποτελεσματική επικοινωνία μεταξύ του πληρώματος 
για θέματα ασφαλείας, ορίζεται γλώσσα εργασίας η 
οποία καταχωρείται στο ημερολόγιο του πλοίου. Η 
εταιρεία ή ο πλοίαρχος, κατά περίπτωση, ορίζουν την 
κατάλληλη γλώσσα εργασίας. Κάθε ναυτικός οφείλει να 
κατανοεί και, αν χρειαστεί, να δίνει διαταγές και οδηγίες 
και να προβαίνει σε αναφορές στη γλώσσα αυτή. Εάν η 
γλώσσα εργασίας δεν είναι η ελληνική, όλα τα σχέδια 
και οι κατάλογοι των οποίων απαιτείται η ανάρτηση 
περιλαµβάνουν μετάφραση στη γλώσσα εργασίας.
3. Η ΔΕΛΕΠ, η ΔΕΠ ή οι αρμόδιες Λιμενικές Αρχές, 
κατά περίπτωση, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους 
ελέγχουν εάν σε όλα τα επιβατηγά πλοία το προσωπικό 
που στους πίνακες διαίρεσης πληρώματος έχει οριστεί 
να βοηθήσει τους επιβάτες σε καταστάσεις έκτακτης 
ανάγκης, φέρει ειδικό διακριτικό γνώρισμα και έχει 
ικανότητες επικοινωνίας επαρκείς για το σκοπό αυτό, 
λαμβανομένου υπόψη ενός κατάλληλου και επαρκούς 
συνδυασμού οποιωνδήποτε από τα ακόλουθα κριτήρια:
α) της γλώσσας ή των γλωσσών που αντιστοιχούν 
στις κύριες εθνικότητες μεταξύ των επιβατών οι οποίοι συνήθως ταξιδεύουν σε μια συγκεκριμένη διαδρομή,
β) της ικανότητας χρησιμοποίησης στοιχειώδους 
αγγλικού λεξιλογίου για τις βασικές οδηγίες ώστε να 
επιτρέπει την επικοινωνία µε επιβάτη που χρειάζεται 
βοήθεια, ανεξάρτητα από το εάν ο επιβάτης και το 
συγκεκριμένο µέλος του πληρώματος ομιλούν κοινή 
γλώσσα,
γ) της ενδεχόμενης ανάγκης επικοινωνίας σε κατα−
στάσεις έκτακτης ανάγκης, µε άλλο τρόπο, εφόσον η 
λεκτική επικοινωνία είναι πρακτικά ανεφάρμοστη,
δ) της έκτασης της παροχής πλήρων οδηγιών ασφα−
λείας στους επιβάτες στη μητρική τους γλώσσα ή τις 
μητρικές τους γλώσσες,
ε) των γλωσσών στις οποίες μπορούν να μεταδίδονται 
ανακοινώσεις σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης ή γυ−μνασίων ώστε να παρέχεται αποφασιστικής σημασίας καθοδήγηση στους επιβάτες και να διευκολύνονται τα 
µέλη του πληρώματος κατά την παροχή βοήθειας στους 
επιβάτες.
4. Επί των πετρελαιοφόρων, των δεξαμενόπλοιων 
χημικών και των υγραεριοφόρων δεξαμενόπλοιων που φέρουν την Ελληνική σημαία, ο πλοίαρχος, οι αξιωμα−τικοί και οι κατώτεροι ναυτικοί είναι σε θέση να επικοι−
νωνούν μεταξύ τους σε κοινή γλώσσα ή κοινές γλώσσες 
εργασίας.
5. Για την επικοινωνία μεταξύ του πλοίου και των κατά 
ξηρά ελληνικών αρχών υπάρχουν τα τηλεπικοινωνιακά 
μέσα που προβλέπονται από τη σύμβαση SOLAS και την 
Υ.Α. 1218.38/1/98/25.6.1998 (Β΄ 704), όπως ισχύει. Οι επικοι−
νωνίες πρέπει να εκτελούνται, σύμφωνα με το κεφάλαιο 
V κανονισμός 14 παράγραφος 4 της σύμβασης SOLAS.6. Η ΔΕΛΕΠ, η ΔΕΠ ή οι αρμόδιες Λιμενικές Αρχές, 
κατά περίπτωση, ελέγχουν σύμφωνα με τις διατάξεις 
του π.δ., 16/2011 (ΦΕΚ Α΄ 36), εάν τα πλοία που φέρουν σημαία άλλη πλην της Ελληνικής, συμμορφώνονται με τις διατάξεις του παρόντος άρθρου.
Άρθρο 20
Αναγνώριση των πιστοποιητικών ικανότητας και
των πιστοποιητικών επάρκειας
(Άρθρο 19 της Οδηγίας 2008/106/ΕΚ,
όπως έχει τροποποιηθεί με την Οδηγία 2012/35/ΕΕ)
1. Σε ναυτικούς που δεν είναι κάτοχοι των πιστοποι−
ητικών ικανότητας που εκδίδουν τα κράτη μέλη και/ή των πιστοποιητικών επάρκειας που εκδίδουν τα κράτη 
μέλη για πλοιάρχους και αξιωματικούς σύμφωνα με τους 
κανονισμούς V/1−1 και V/1−2 της σύμβασης STCW, είναι δυνατόν να επιτραπεί να υπηρετούν σε πλοία που φέ−
ρουν την Ελληνική σημαία, υπό την προϋπόθεση ότι έχει 
εκδοθεί απόφαση για την αναγνώριση των πιστοποιητι−
κών ικανότητάς τους και των πιστοποιητικών επάρκειάς 
τους μέσω της διαδικασίας που καθορίζεται κατωτέρω:
α) Όταν η ΔΕΚΝ προτίθεται να αναγνωρίσει, µε θεώ−
ρηση, τα πιστοποιητικά ικανότητας και/ή τα πιστοποιη−
τικά επάρκειας που αναφέρονται στην παράγραφο 1, και 
τα οποία έχουν εκδοθεί από τρίτη χώρα σε πλοίαρχο, αξιωµατικό ή χειριστή ραδιοεπικοινωνιών, για να υπη−ρετήσουν επί πλοίων που φέρουν την Ελληνική σημαία, 
υποβάλλει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή αιτιολογηµένη 
αίτηση για αναγνώριση της εν λόγω τρίτης χώρας. Η 
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, επικουρούµενη από την Ευρωπαϊ−
κή Υπηρεσία για την Ασφάλεια στη Θάλασσα και µε την 
ενδεχόµενη συµµετοχή κάθε ενδιαφεροµένου κράτους 
µέλους, συγκεντρώνει τα στοιχεία που αναφέρονται στο 
παράρτηµα ΙΙ και διενεργεί αξιολόγηση των συστηµάτων 
εκπαίδευσης και πιστοποίησης της τρίτης χώρας για 
την οποία έχει υποβληθεί αίτηση αναγνώρισης, προ−
κειµένου να διαπιστώσει κατά πόσον η εν λόγω χώρα 
ικανοποιεί όλες τις απαιτήσεις της σύµβασης STCW και 
κατά πόσον ελήφθησαν τα κατάλληλα μέτρα για την 
πρόληψη της απάτης όσον αφορά τα πιστοποιητικά.
β) η απόφαση σχετικά µε την αναγνώριση τρίτης χώ−
ρας λαµβάνεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εντός 
δεκαοκτώ μηνών από την ηµεροµηνία υποβολής της 
αίτησης για αναγνώριση,
γ) αν δεν ληφθεί απόφαση σχετικά µε την αναγνώριση 
της ενδιαφερόμενης τρίτης χώρας εντός της προθεσµί−
ας που ορίζεται στην παράγραφο (β), το ΥΝΑ μπορεί 
να αποφασίσει να αναγνωρίσει την τρίτη αυτή χώρα 
µονοµερώς, µέχρις ότου ληφθεί η σχετική απόφαση,
δ) το ΥΝΑ δύναται να αποφασίσει, όσον αφορά τα 
πλοία που φέρουν την Ελληνική σημαία, να θεωρήσει 
πιστοποιητικά που έχουν εκδοθεί από τρίτες χώρες, 
αναγνωρισµένες από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, λαµβά−νοντας υπόψη τις διατάξεις που περιέχονται στις πα−ραγράφους 4 και 5 του παραρτήµατος ΙΙ,
ε) εξακολουθούν να ισχύουν οι αναγνωρίσεις πιστο−
ποιητικών που εξέδωσε αναγνωρισµένη τρίτη χώρα 
και έχουν δηµοσιευτεί στην Επίσηµη Εφηµερίδα της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης, σειρά C, πριν από τις 14.6.2005. Οι αναγνωρίσεις αυτές μπορούν να χρησιµοποιηθούν από 
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  6423
όλα τα κράτη µέλη, εκτός αν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή 
τις ανακαλέσει µεταγενέστερα, δυνάµει του άρθρου 21,
στ) η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει την αρμοδιότητα να 
καταρτίζει και να ενηµερώνει κατάλογο των τρίτων 
χωρών που έχουν αναγνωριστεί ο οποίος δηµοσιεύε−ται στην Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σειρά C,
2. Κατά παρέκκλιση των διατάξεων της παραγράφου 
7 του άρθρου 5 οι Λιμενικές Αρχές μπορούν, εάν οι πε−ριστάσεις το απαιτούν, να επιτρέψουν σε ένα ναυτικό 
να υπηρετήσει υπό ιδιότητα, πλην της ιδιότητας του 
αξιωματικού ραδιοεπικοινωνιών ή του χειριστή ραδι−
οεπικοινωνιών, εκτός αν αυτό προβλέπεται από τους 
εθνικούς κανονισμούς ραδιοεπικοινωνιών, μέχρι τρεις 
μήνες, σε πλοίο που φέρει την Ελληνική σημαία, ενώ 
κατέχει κατάλληλο και έγκυρο πιστοποιητικό το οποίο 
έχει εκδοθεί και θεωρηθεί δεόντως από τρίτη χώρα 
αλλά δεν έχει ακόμα αναγνωρισθεί δια θεωρήσεως από 
την Ελλάδα ώστε να θεωρείται κατάλληλο για υπηρεσία 
σε πλοίο που φέρει την Ελληνική σημαία. Πρέπει όμως να υπάρχουν ευχερώς διαθέσιμα αποδεικτικά στοιχεία 
για το ότι έχει υποβληθεί αίτηση για θεώρηση στις 
αρµόδιες αρχές.
Άρθρο 21
Ανάκληση της αναγνώρισης
(Άρθρο 20 της Οδηγίας 2008/106/ΕΚ,
όπως έχει τροποποιηθεί με την Οδηγία 2012/35/ΕΕ)
1. Με την επιφύλαξη των κριτηρίων που καθορίζονται 
στο παράρτηµα ΙΙ, εφόσον το ΥΝΑ θεωρήσει ότι ανα−
γνωρισµένη τρίτη χώρα δεν πληροί πλέον τις απαι−
τήσεις της σύµβασης STCW, ενηµερώνει αµέσως την 
Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά, αιτιολογώντας επαρκώς τη θέση του.
2. Με την επιφύλαξη των κριτηρίων που καθορίζο−
νται στο παράρτηµα ΙΙ, εφόσον η Ευρωπαϊκή Επιτροπή 
θεωρήσει ότι αναγνωρισµένη τρίτη χώρα δεν πληροί 
πλέον τις απαιτήσεις της σύµβασης STCW, ενηµερώνει 
αµέσως τα κράτη µέλη σχετικά, αιτιολογώντας επαρκώς 
τη θέση της.
3. Εφόσον το ΥΝΑ σκοπεύει να ανακαλέσει θεωρήσεις 
όλων των πιστοποιητικών που εκδίδονται από τρίτη 
χώρα ενηµερώνει αµέσως την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και 
τα λοιπά κράτη µέλη σχετικά µε την πρόθεσή του, την οποία και αιτιολογεί.
4. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, επικουρούµενη από την 
Ευρωπαϊκή Υπηρεσία για την Ασφάλεια στη Θάλασ−
σα, επανεξετάζει την αναγνώριση της αντίστοιχης τρί−
της χώρας, προκειµένου να διαπιστώσει κατά πόσον 
η χώρα αυτή δεν συµµορφώθηκε προς τις απαιτήσεις της σύµβασης STCW.
5. Αν υπάρχουν ενδείξεις ότι ένα συγκεκριµένο ίδρυµα 
ναυτικής κατάρτισης δεν πληροί πλέον τις απαιτήσεις 
της σύµβασης STCW, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κοινοποιεί 
στην ενδιαφερόμενη χώρα ότι η αναγνώριση των πι−
στοποιητικών της ανακαλείται εντός διαστήµατος δύο μηνών, εκτός αν ληφθούν μέτρα που διασφαλίζουν την τήρηση όλων των απαιτήσεων της σύµβασης STCW.
Η απόφαση ανάκλησης της αναγνώρισης λαµβάνεται 
από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Τα ενδιαφερόµενα κράτη µέλη λαµβάνουν τα κατάλληλα μέτρα για την εκτέλεση 
της απόφασης.
6. Οι θεωρήσεις που βεβαιώνουν την αναγνώριση των 
πιστοποιητικών τα οποία εκδίδονται σύµφωνα µε το 
άρθρο 5 παράγραφος 7, πριν από την ηµεροµηνία κατά 
την οποία λαµβάνεται η απόφαση ανάκλησης της ανα−
γνώρισης της τρίτης χώρας, εξακολουθούν να ισχύουν. Ωστόσο, οι ναυτικοί που κατέχουν τέτοιες θεωρήσεις 
δεν μπορούν να ζητήσουν θεώρηση η οποία να τους 
αναγνωρίζει υψηλότερα προσόντα, εκτός αν αυτή η ανα−
βάθµιση βασίζεται µόνο σε συµπληρωµατική εµπειρία 
υπηρεσίας στη θάλασσα.
Άρθρο 22
Έλεγχος από το κράτος λιμένα
(Άρθρο 22 της Οδηγίας 2008/106/ΕΚ,
όπως έχει τροποποιηθεί με την Οδηγία 2012/35/ΕΕ)
1. Όλα τα υπόχρεα πλοία, ανεξαρτήτως σημαίας, εκτός 
των εξαιρουμένων στο άρθρο 3 του παρόντος διατάγ−
ματος, ενόσω ευρίσκονται σε λιμένες ή αγκυροβόλια 
της ελληνικής επικράτειας υπόκεινται σε έλεγχο από 
την ΔΕΛΕΠ, την ΔΕΠ ή τις Λιμενικές Αρχές, κατά περί−
πτωση, που έχουν ορισθεί ως αρμόδιες για τον έλεγχο 
των πλοίων, προκειμένου να εξακριβωθεί εάν όλοι οι 
ναυτικοί οι οποίοι υπηρετούν επί του πλοίου, οι οποίοι 
οφείλουν να φέρουν πιστοποιητικά ικανότητας και/ή 
πιστοποιητικά επάρκειας και/ή αποδεικτικά έγγραφα 
βάσει της σύµβασης STCW, διαθέτουν όντως πιστοποιη−
τικά ικανότητας ή έγκυρη κατ’  εξαίρεση άδεια ναυτολό−
γησης και/ή πιστοποιητικά επάρκειας και/ή αποδεικτικά 
έγγραφα.
2. Οι ανωτέρω αρχές, κατά τη διενέργεια του ελέγχου 
σύµφωνα µε τις διατάξεις του παρόντος διατάγματος, εξασφαλίζουν ότι εφαρµόζονται όλες οι σχετικές δια−
τάξεις και διαδικασίες τις οποίες ορίζει το Π.Δ. 16/2011 (ΦΕΚ Α΄ 36), όπως τροποποιήθηκε και ισχύει.
Άρθρο 23
Διαδικασίες ελέγχου από το κράτος λιμένα
(Άρθρο 23 της Οδηγίας 2008/106/EK,
όπως έχει τροποποιηθεί με την Οδηγία 2012/35/ΕΕ)
1. Με την επιφύλαξη του Π.Δ. 16/2011 (ΦΕΚ Α΄ 36), ο 
έλεγχος από τις αρμόδιες αρχές σε λιμένες ή αγκυρο−
βόλια της ελληνικής επικράτειας, σύμφωνα µε το άρθρο 
22 περιορίζεται στα ακόλουθα:
α) εξακρίβωση ότι όλοι οι ναυτικοί οι υπηρετούντες επί 
του πλοίου, οι οποίοι απαιτείται να έχουν πιστοποιητικό 
ικανότητας και/ή πιστοποιητικό επάρκειας σύµφωνα 
µε τη σύµβαση STCW, είναι κάτοχοι πιστοποιητικού 
ικανότητας ή έγκυρης κατ’  εξαίρεση άδειας ναυτολόγη−
σης και/ή πιστοποιητικού επάρκειας ή αποδεικνύουν ότι 
σχετική αίτηση για θεώρηση που βεβαιώνει την αναγνώ−
ριση πιστοποιητικού ικανότητας έχει υποβληθεί στην 
αρµόδια αρχή του κράτους της σημαίας,
β) εξακρίβωση ότι οι αριθμοί και τα πιστοποιητικά 
για τους ναυτικούς που υπηρετούν στο σκάφος είναι 
σύμφωνοι µε τις απαιτήσεις ασφαλούς επάνδρωσης που 
έχουν καθοριστεί από την αρμόδια Αρχή του Κράτους 
της Σημαίας.
6424  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
2. Αξιολόγηση σύμφωνα µε το τμήμα Α του κώδικα 
STCW, της ικανότητας των ναυτικών του πλοίου να 
τηρούν πρότυπα τήρησης φυλακής και πρότυπα ασφά−
λειας (security), όπως απαιτείται από τη σύμβαση STCW, 
γίνεται εάν υπάρχουν σαφείς λόγοι ότι αυτά τα πρό−
τυπα δεν τηρούνται επειδή συντρέχει ένας από τους 
ακόλουθους λόγους:
α) το πλοίο συγκρούστηκε, προσάραξε ή εξώκειλε,
β) έγινε απόρριψη ουσιών από το πλοίο εν πλω, αγκυ−
ροβολημένο ή προσορμισμένο, η οποία είναι παράνομη 
σύµφωνα µε τις διεθνείς συμβάσεις,
γ) το πλοίο έκανε ελιγμούς κατά τρόπο αντικανονικό 
ή επισφαλή χωρίς να τηρούνται τα συνήθη μέτρα που 
έχουν θεσπιστεί από τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό 
ή τις πρακτικές και διαδικασίες ασφαλούς ναυσιπλοΐας,
δ) το πλοίο διακυβερνάται κατά τρόπο που ενδεχομέ−
νως θα προξενήσει κίνδυνο σε πρόσωπα, περιουσία ή το 
περιβάλλον ή κατά τρόπο που διακυβεύει την ασφάλεια 
(security),
ε) το πιστοποιητικό αποκτήθηκε δολίως ή ο κάτοχός 
του δεν είναι το πρόσωπο για το οποίο το πιστοποιητικό 
είχε αρχικά εκδοθεί,
στ) το πλοίο φέρει σηµαία τρίτης χώρας η οποία 
δεν έχει επικυρώσει τη σύµβαση STCW ή ο πλοίαρχος, 
οι αξιωματικοί ή οι κατώτεροι ναυτικοί έχουν πιστο−
ποιητικά εκδοθέντα από τρίτη χώρα η οποία δεν έχει επικυρώσει τη σύµβαση STCW.
3. Ανεξάρτητα από την επαλήθευση του πιστοποιητι−
κού, η αξιολόγηση δυνάμει της παραγράφου 2 μπορεί 
να απαιτεί από το ναυτικό να αποδεικνύει τα προσόντα 
του στον τόπο εκτέλεσης των καθηκόντων του. Αυτή η απόδειξη μπορεί να περιλαμβάνει εξακρίβωση του ότι πληρούνται οι επιχειρησιακές απαιτήσεις όσον αφορά 
τα πρότυπα τήρησης φυλακών και ότι το επίπεδο ικανο−
τήτων του ναυτικού επιτρέπει την άμεση αντιµετώπιση 
καταστάσεων έκτακτης ανάγκης.
Άρθρο 24
Κράτηση
(Άρθρο 24 της Οδηγίας 2008/106/ΕΚ,
όπως έχει τροποποιηθεί με την Οδηγία 2012/35/ΕΕ)
Με την επιφύλαξη του π.δ 16/2011 (ΦΕΚ Α΄ 36) όπως 
ισχύει, οι ακόλουθες ελλείψεις, εφόσον διαπιστωθεί από 
τους αρμόδιους επιθεωρητές της ΔΕΛΕΠ, της ΔΕΠ ή 
της Λιμενικής Αρχής κατά περίπτωση, που διενήργησαν 
τον έλεγχο, ότι θέτουν σε κίνδυνο πρόσωπα, περιουσία 
ή το περιβάλλον, αποτελούν, σύμφωνα με το παρόν 
διάταγμα, τον μοναδικό λόγο για τον οποίο κρατείται 
ένα πλοίο: 
α) οι ναυτικοί δεν έχουν πιστοποιητικό, κατάλληλο πι−
στοποιητικό, έγκυρη κατ’  εξαίρεση άδεια ναυτολόγησης 
ή αποδεικτικά στοιχεία ότι έχει υποβληθεί αίτηση για θεώρηση με την οποία βεβαιώνεται η αναγνώριση στις αρμόδιες αρχές του κράτους της σημαίας,
β) µη συμμόρφωση προς τις ισχύουσες απαιτήσεις του 
κράτους της σημαίας για ασφαλή επάνδρωση,
γ) µη συμφωνία των ρυθμίσεων φυλακών γέφυρας και 
μηχανής προς τις απαιτήσεις που καθορίζονται για το πλοίο από το κράτος της σημαίας,δ) απουσία σε τηρούμενη φυλακή προσώπου µε προ−
σόντα κατάλληλα για να χειριστεί εξοπλισμό βασικό για 
την ασφαλή ναυσιπλοΐα, τις ραδιοεπικοινωνίες ασφα−
λείας ή την πρόληψη της θαλάσσιας ρύπανσης,
ε) έλλειψη αποδείξεων της επαγγελματικής ικανό−
τητας όσον αφορά τα ανατεθειμένα σε ναυτικούς κα−
θήκοντα σχετικά µε την ασφάλεια του πλοίου και την 
πρόληψη της ρύπανσης,
στ) αδυναμία να υπάρξουν, τόσο για την πρώτη φυ−
λακή κατά την έναρξη του πλου όσο και για τις επακό−
λουθες, πρόσωπα που έχουν επαρκώς αναπαυθεί και 
είναι οπωσδήποτε κατάλληλα να αναλάβουν υπηρεσία.
Άρθρο 25
Στοιχεία για στατιστικούς σκοπούς
(Άρθρο 25α Οδηγίας 2008/106/ΕΚ,
όπως έχει τροποποιηθεί με την Οδηγία 2012/35/ΕΕ)
1. Η ΔΕΚΝ κοινοποιεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τα 
στοιχεία που αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙΙ.
2. Τα στοιχεία αυτά χορηγούνται από τη ΔΕΚΝ στην 
Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε ετήσια βάση και σε ηλεκτρο−
νική μορφή και περιλαμβάνουν τα στοιχεία που έχουν 
καταγραφεί έως την 31η Δεκεμβρίου του προηγούμενου 
έτους. Το ΥΝΑ διατηρεί όλα τα δικαιώματα ιδιοκτησίας όσον αφορά τα στοιχεία στην ανεπεξέργαστη μορφή 
τους.
3. Η ΔΕΚΝ, για να διασφαλίζει την προστασία των προ−
σωπικών δεδομένων, πρέπει να καθιστά ανώνυμα όλα τα 
προσωπικά στοιχεία, όπως αναφέρεται στο παράρτημα 
ΙΙΙ, χρησιμοποιώντας λογισμικό το οποίο παρέχει ή έχει 
εγκρίνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, πριν τα διαβιβάσει στην 
Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
4. Το ΥΝΑ και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μεριμνούν ώστε 
τα μέτρα για τη συλλογή, υποβολή, αποθήκευση, ανάλυ−
ση και διάδοση των στοιχείων αυτών να έχουν σχεδια−στεί κατά τρόπο που να καθιστά δυνατή τη στατιστική 
ανάλυση.
Άρθρο 26
Κυρώσεις
(Άρθρο 29 της Οδηγίας 2008/106/ΕΚ,
όπως έχει τροποποιηθεί με την Οδηγία 2012/35/ΕΕ)
Σε περίπτωση παράβασης των διατάξεων του παρό−
ντος επιβάλλονται κυρώσεις σύμφωνα με τις διατάξεις 
του άρθρου 9 του ν. 1314/1983 (ΦΕΚ Α΄ 2).
Άρθρο 27
Μεταβατικές διατάξεις
(Άρθρο 30 της Οδηγίας 2008/106/ΕΚ,
όπως έχει τροποποιηθεί με την Οδηγία 2012/35/ΕΕ)
1. Από την 1η Ιανουαρίου 2017, οι αρμόδιες Υπηρεσίες 
του Υ.Ν.Α. παύουν να εκδίδουν, να αναγνωρίζουν και 
να θεωρούν πιστοποιητικά ικανότητας σύμφωνα με τις 
διατάξεις που εφαρμόζοντο πριν από την 3η Ιανουαρίου 
2013, όσον αφορά ναυτικούς που ξεκίνησαν εγκεκριμένη 
θαλάσσια υπηρεσία, εγκεκριμένο πρόγραμμα εκπαίδευ−
σης και κατάρτισης ή εγκεκριμένο κύκλο εκπαίδευσης 
πριν από την 1η Ιουλίου 2013. 
 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  6425
2. Έως την 1η Ιανουαρίου 2017, οι αρμόδιες Υπηρεσίες 
του Υ.Ν.Α. εξακολουθούν να ανανεώνουν και να επανε−
πικυρώνουν πιστοποιητικά ικανότητας και θεωρήσεις 
σύμφωνα με τις απαιτήσεις του παρόντος ως είχαν 
αυτά πριν από την 1 Ιανουαρίου 2012.
Άρθρο 28
Παραρτήματα
Προσαρτώνται και αποτελούν αναπόσπαστο μέρος 
του παρόντος διατάγματος τα πιο κάτω Παραρτήματα 
Ι, ΙΙ και ΙΙΙ.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι
ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ STCW 
ΑΝΑΦΕΡΟΜΕΝΕΣ ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ 4
(Παράρτημα Ι της Οδηγίας 2008/106/ΕΚ, όπως έχει 
τροποποιηθεί με την Οδηγία 2012/35/ΕΕ)
1. Οι κανονισμοί που αναφέρονται στο παρόν παράρ−
τηµα συµπληρώνονται από τις υποχρεωτικές διατάξεις που περιλαμβάνονται στο μέρος Α του κώδικα STCW, 
εξαιρουμένου του κανονισμού VIII /2 του κεφαλαίου VIII. 
Οποιαδήποτε αναφορά σε απαίτηση που περιέχεται σε 
κανονισμό αποτελεί επίσης αναφορά στο αντίστοιχο 
τµήµα του μέρους Α του κώδικα STCW.
2. Το μέρος Α του κώδικα STCW περιέχει πρότυπα 
ικανότητας τα οποία απαιτούνται από τους υποψήφιους 
για την έκδοση και επανεπικύρωση των πιστοποιητι−
κών ικανότητας σύµφωνα µε τις διατάξεις της διεθνούς 
σύµβασης STCW. Για να διευκρινιστεί η σχέση μεταξύ 
των εναλλακτικών διατάξεων πιστοποίησης του κεφα−
λαίου VII και των διατάξεων πιστοποίησης των κεφα−λαίων II, III και IV, οι ικανότητες οι οποίες καθορίζονται 
στα πρότυπα ικανότητας ομαδοποιούνται καταλλήλως:
α) στους ακόλουθους επτά λειτουργικούς τομείς:
αα) Ναυσιπλοΐα
αβ) Χειρισµός και στοιβασία φορτίου
αγ) Έλεγχος της λειτουργίας του πλοίου και μέριμνα 
για τα άτοµα που βρίσκονται επ `αυτού
αδ) Ναυτική μηχανολογίααε) Ηλεκτρολογία, ηλεκτρονική και μηχανολογία συ−
στημάτων ελέγχου
αστ) Συντήρηση και επισκευή
αζ) Ραδιοεπικοινωνίεςβ) στα ακόλουθα επίπεδα ευθύνης:
βα) Επίπεδο διευθυντικών καθηκόντων
ββ) Λειτουργικό επίπεδο
βγ) Επίπεδο υποστήριξης.
3. Οι λειτουργικοί τομείς και τα επίπεδα της ευθύνης 
προσδιορίζονται από υποτίτλους στους πίνακες προτύ−
πων ικανότητας των κεφαλαίων II, III και IV του μέρους Α του κώδικα STCW.
4. Οι Κανονισμοί των Κεφαλαίων ΙΙ, ΙΙΙ, IV, V, VI και 
VII της Διεθνούς Σύμβασης "Για πρότυπα εκπαίδευσης, 
έκδοσης πιστοποιητικών και τήρησης φυλακών των 
ναυτικών, 1978" όπως τροποποιήθηκε, αποτελούν ανα−πόσπαστο μέρος του παρόντος Παραρτήματος, όπως 
έχουν δημοσιευθεί με το Π.Δ. 79/2012 (ΦΕΚ Α΄ 137).ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II
ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΠΟΥ 
ΕΧΟΥΝ ΕΚΔΩΣΕΙ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ
Ή ΚΑΤ’ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΟΠΟΙΩΝ ΕΧΕΙ ΕΚΔΟΘΕΙ 
ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΕΤΑΙ ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ 20 
ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 1, ΕΔΑΦΙΟ (α)
(Παράρτημα ΙΙ της Οδηγίας 2008/106/ΕΚ.
όπως τροποποιήθηκε από την Οδηγία 2012/35/ΕΕ)
1. Η τρίτη χώρα πρέπει να είναι συµβαλλόµενο μέρος 
της Διεθνούς Σύµβασης STCW.
2. Η τρίτη χώρα πρέπει να έχει λάβει από την Επιτρο−
πή Ναυτιλιακής Ασφάλειας του Διεθνούς Ναυτιλιακού 
Οργανισμού χαρακτηρισµό, σύµφωνα µε τον οποίο έχει 
αποδείξει ότι εφαρµόζει πλήρως και εξ ολοκλήρου τις διατάξεις της Διεθνούς Σύµβασης STCW.
3. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, επικουρούµενη από την Ευ−
ρωπαϊκή Υπηρεσία για την Ασφάλεια στη Θάλασσα και 
µε την ενδεχόµενη συµµετοχή κάθε ενδιαφερόµενου 
κράτους µέλους, πρέπει να έχει επιβεβαιώσει, µε όλα τα αναγκαία μέτρα, στα οποία είναι δυνατόν να περι−
λαµβάνεται η επιθεώρηση των εγκαταστάσεων και των 
διαδικασιών, ότι τηρούνται πλήρως οι απαιτήσεις της 
σύμβασης STCW σχετικά µε τα πρότυπα ικανότητας, 
εκπαίδευσης και πιστοποίησης καθώς και τα πρότυπα ποιότητας.
4. Το κράτος µέλος πρόκειται να συµφωνήσει την 
ανάληψη δέσµευσης από την τρίτη χώρα για την άµεση 
κοινοποίηση κάθε σηµαντικής µεταβολής των ρυθµίσε−ων για την εκπαίδευση και την πιστοποίηση που παρέ−χεται σύµφωνα µε τη σύµβαση STCW.
5. Tο κράτος µέλος έχει θεσπίσει μέτρα για να εξα−
σφαλιστεί ότι ναυτικοί οι οποίοι υποβάλλουν προς ανα−
γνώριση πιστοποιητικά για καθήκοντα σε διευθυντικό 
επίπεδο έχουν κατάλληλη γνώση της ναυτικής νοµο−
θεσίας του κράτους µέλους ως προς τα καθήκοντα τα οποία τους επιτρέπεται να εκτελούν.
6. Σε περίπτωση που κράτος µέλος επιθυµεί να 
συµπληρώσει την αξιολόγηση της συµµόρφωσης τρί−
της χώρας µε την αξιολόγηση ορισµένων εκπαιδευτικών 
ναυτικών ιδρυµάτων, πρέπει να ενεργήσει σύµφωνα µε τις διατάξεις του τµήµατος A I/6 του κώδικα STCW.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IIΙ
(Παράρτημα V της Οδηγίας 2008/106/ΕΚ,
όπως τροποποιήθηκε από την Οδηγία 2012/35/ΕΕ)
ΕΙΔΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΟΙΝΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ 
ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΟΥΣ ΣΚΟΠΟΥΣ
1. Όταν γίνεται αναφορά στο παρόν παράρτημα, 
παρέχονται τα ακόλουθα στοιχεία που ορίζονται στο 
τμήμα Α−I/2 παράγραφος 9 του κώδικα STCW για όλα τα πιστοποιητικά ικανότητας ή τις θεωρήσεις που βε−βαιώνουν την έκδοσή τους, για όλες τις θεωρήσεις που 
βεβαιώνουν την αναγνώριση πιστοποιητικών ικανότητας 
που έχουν εκδοθεί από άλλες χώρες, όπου δε υπάρχει η ένδειξη (*) τα στοιχεία παρέχονται ανώνυμα, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 25 παράγραφος 3: 
α) Πιστοποιητικά ικανότητας (Π.Ι.)/Θεωρήσεις που βε−
βαιώνουν την έκδοσή τους (ΘβΕ): 
αα) το μοναδικό αναγνωριστικό του ναυτικού, εάν 
υπάρχει (*), 
6426  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
αβ) το όνομα του ναυτικού (*), 
αγ) η ημερομηνία γέννησης του ναυτικού, αδ) η εθνικότητα του ναυτικού, αε) το φύλο του ναυτικού, αστ) ο αριθμός θεώρησης του ΠΙ (*),αζ) ο αριθμός της ΘβΕ (*), αη) η (οι) ειδικότητα(−ες), αθ) η ημερομηνία έκδοσης ή η πιο πρόσφατη ημερο−
μηνία επανεπικύρωσης του εγγράφου, 
αι) η ημερομηνία λήξης, 
αια) η νομική υπόσταση του πιστοποιητικού, 
αιβ) οι περιορισμοί. 
β) Θεωρήσεις που βεβαιώνουν την αναγνώριση πι−
στοποιητικών ικανότητας τα οποία έχουν εκδοθεί από 
άλλες χώρες (ΘβΑ): 
βα) το μοναδικό αναγνωριστικό του ναυτικού, εάν 
υπάρχει (*), 
ββ) το όνομα του ναυτικού (*), βγ) η ημερομηνία γέννησης του ναυτικού,
βδ) η εθνικότητα του ναυτικού, 
βε) το φύλο του ναυτικού, 
βστ) η χώρα έκδοσης του αρχικού ΠΙ, 
βζ) ο αριθμός του αρχικού ΠΙ (*), 
βη) ο αριθμός της ΘβΑ (*), 
βθ) η (οι) ειδικότητα(−ες), 
βι) η ημερομηνία έκδοσης ή η πιο πρόσφατη ημερο−
μηνία επανεπικύρωσης του εγγράφου, βια) η ημερομηνία λήξης, 
βιβ) η νομική υπόσταση της θεώρησης, βιγ) οι περιορισμοί. 
Άρθρο 29
Κατάργηση διατάξεων
Από την δημοσίευση του παρόντος διατάγματος κα−
ταργούνται οι διατάξεις του Π.Δ. 89/2005 (ΦΕΚ Α΄ 127) και του άρθρου 5 του Π.Δ. 216/2007(ΦΕΚ Α΄ 242).
Άρθρο 30
Ισχύς
Η ισχύς του παρόντος διατάγματος αρχίζει με τη δη−
μοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως εκτός 
αν άλλως ορίζεται στις διατάξεις του παρόντος.
Στον Υπουργό Ναυτιλίας και Αιγαίου αναθέτουμε τη 
δημοσίευση και εκτέλεση του παρόντος διατάγματος. 
 Αθήνα, 2 Σεπτεμβρίου 2014
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
ΚΑΡΟΛΟΣ ΓΡ. ΠΑΠΟΥΛΙΑΣ
ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ
 ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΙΓΑΙΟΥ
 ΝΙΚΟΛΑΟΣ − ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ ΜΙΛΤΙΑΔΗΣ ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ     

6428  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)  
ΑΠΟ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟ
ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΟΥ 34 * ΑΘΗΝΑ 104 32 * ΤΗΛ. 210 52 79 000 * FAX 210 52 21 004 *01001880809140016*ΕΘΝΙΚΟ ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟ
ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
øîñì  õðì÷ì÷  úùððò  øì÷ êúìñêöîç÷  øì÷ ïùèêöòì÷ê÷
Σε έντυπη μορφή:
• Για τα Φ.Ε.Κ. από 1 έως 16 σελίδες σε 1 € προσαυξανόμενη κατά 0,20 € για κάθε επιπλέον οκτασέλιδο ή μέρος αυτού.
• Για τα φωτοαντίγραφα Φ.Ε.Κ. σε 0,15 € ανά σελίδα.
Σε μορφή DVD/CD:
Τεύχος Ετήσια έκδοση Τριμηνιαία έκδοση Μηνιαία έκδοση Τεύχος Ετήσια έκδοση Τριμηνιαία έκδοση Μηνιαία έκδοση
Α΄ 150 € 40 € 15 € Α.Α.Π. 110 € 30 € -
Β΄ 300 € 80 € 30 € Ε.Β.Ι. 100 € − -
Γ΄ 50 € − − Α.Ε.Δ. 5 € − -
Υ.Ο.Δ.Δ. 50 € − − Δ.Δ.Σ. 200 € − 20 €
Δ΄ 110 € 30 € − Α.Ε.−Ε.Π.Ε. − − 100 €
•  Η τιμή πώλησης μεμονωμένων Φ.Ε.Κ. σε μορφή cd−rom από εκείνα που διατίθενται σε ψηφιακή μορφή και μέχρι 100 σελίδες, σε  5 € 
προσαυξανόμενη κατά 1 € ανά 50 σελίδες.
êøì÷îê÷  ÷ùòöôñê÷  ú.ê.ï.
Τεύχος Έντυπη μορφή
Α΄ 225 €
Β΄ 320 €
Γ΄ 65 €
Υ.Ο.Δ.Δ. 65 €Τεύχος Έντυπη μορφή
Δ΄ 160 €
Α.Α.Π. 160 €
Ε.Β.Ι. 65 €
Α.Ε.Δ. 10 €Τεύχος Έντυπη μορφή
Α.Ε.−Ε.Π.Ε. 2.250 €
Δ.Δ.Σ. 225 €
Α.Σ.Ε.Π. 70 €
Ο.Π.Κ. −
•   Το τεύχος Α.Σ.Ε.Π. (έντυπη μορφή) θα αποστέλλεται σε συνδρομητές ταχυδρομικά, με την επιβάρυνση των 70 €, ποσό το οποίο αφορά 
τα ταχυδρομικά έξοδα.
•   Η καταβολή γίνεται σε όλες τις Δημόσιες Οικονομικές Υπηρεσίες (Δ.Ο.Υ.). Το πρωτότυπο διπλότυπο (έγγραφο αριθμ. πρωτ. 9067/28.2. 2005 
2η Υπηρεσία Επιτρόπου Ελεγκτικού Συνεδρίου) με φροντίδα των ενδιαφερομένων, πρέπει να αποστέλλεται ή να κατατίθεται 
στο Εθνικό Τυπογραφείο (Καποδιστρίου 34, Τ.Κ. 104 32 Αθήνα).
•  Σημειώνεται ότι φωτοαντίγραφα διπλοτύπων, ταχυδρομικές Επιταγές για την εξόφληση της συνδρομής, δεν γίνονται δεκτά 
και θα επιστρέφονται.
•  Οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, τα μέλη της Ένωσης Ιδιοκτητών Ημερησίου Τύπου Αθηνών και Επαρχίας, οι τηλεοπτικοί και ραδιοφωνικοί σταθμοί, η Ε.Σ.Η.Ε.Α, τα τριτοβάθμια συνδικαλιστικά όργανα και οι τρι−
τοβάθμιες επαγγελματικές ενώσεις δικαιούνται έκπτωσης πενήντα τοις εκατό (50%) επί της ετήσιας συνδρομής.
•  Το ποσό υπέρ ΤΑ.Π.Ε.Τ. (5% επί του ποσού συνδρομής), καταβάλλεται ολόκληρο (Κ.Α.Ε. 3512) και υπολογίζεται πριν την έκ−
πτωση.
•   Στην Ταχυδρομική συνδρομή του τεύχους Α.Σ.Ε.Π. δεν γίνεται έκπτωση.
Πληροφορίες  για δημοσιεύματα που καταχωρίζονται στα Φ.Ε.Κ. στο τηλ.: 210 5279000.
Φωτοαντίγραφα παλαιών Φ.Ε.Κ.: τηλ.: 210 8220885.
Τα φύλλα όλων των τευχών της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως διατίθενται δωρεάν σε ηλεκτρονική μορφή 
από την ιστοσελίδα του Εθνικού Τυπογραφείου (www.et.gr)
ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗΣ ΠΟΛΙΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ ΑΠΟ 08:00 ΜΕΧΡΙ 13:30Hλεκτρονική Διεύθυνση: http://www.et.gr − e−mail: webmaster.et@et.gr