ΝΟΜΟΣ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. 4792 
Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/633 του Ευ-
ρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 
17ης Απριλίου 2019 σχετικά με τις αθέμιτες εμπο-
ρικές πρακτικές στις σχέσεις μεταξύ επιχειρήσε-
ων στην αλυσίδα εφοδιασμού γεωργικών προϊό-
ντων και τροφίμων και λοιπές διατάξεις.
Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή:
ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ
ΜΕΡΟΣ Α’ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΟΜΟ-
ΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ (ΕΕ) 2019/633 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ 
ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ 17ης ΑΠΡΙ-ΛΙΟΥ 2019
Άρθρο 1 Αντικείμενο και πεδίο εφαρμογής
(Άρθρο 1 παρ. 1 και 2 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/633)
Άρθρο 2 Ορισμοί(Άρθρο 2 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/633)
Άρθρο 3 Απαγόρευση αθέμιτων ρητρών και πρακτι-
κών υπό οποιεσδήποτε περιστάσεις
(Άρθρο 3 παρ. 1 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/633)Άρθρο 4 Αδιαφανείς ρήτρες(Άρθρο 3 παρ. 2 και 3 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/633)Άρθρο 5 Αρχές επιβολής(Άρθρο 4 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/633)Άρθρο 6 Καταγγελίες και εμπιστευτικότητα(Άρθρο 5 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/633)Άρθρο 7 Αρμοδιότητες των αρχών επιβολής(Άρθρο 6 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/633)Άρθρο 8 Κυρώσεις επί παραβάσεωνΆρθρο 9 Διαδικασία ασφαλιστικών μέτρωνΆρθρο 10 Λοιπές αξιώσειςΆρθρο 11 ΠαραγραφήΆρθρο 12 Ένδικη προστασίαΆρθρο 13 Εναλλακτική επίλυση διαφορών
(Άρθρο 7 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/633)
Άρθρο 14 Συνεργασία μεταξύ των αρμοδίων αρχών(Άρθρα 8 και 10 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/633)
Άρθρο 15 Εφαρμογή άλλων διατάξεων(Άρθρο 9 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/633)Άρθρο 16 Εξουσιοδοτικές διατάξειςΆρθρο 17 Μεταβατικές διατάξεις
(Άρθρο 1 παρ. 3 και 4 και άρθρο 13 παρ. 1 εδάφιο τρίτο 
της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/633)
ΜΕΡΟΣ Β’ ΛΟΙΠΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΥΠΟΥΡ-
ΓΕΙΟΥ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ
Άρθρο 18 Ρυθμίσεις θεμάτων διαχείρισης ακινήτων 
Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων: Ηλε-
κτρονική δημοπρασία - Επιτροπές Θεμάτων Γης και Επί-λυσης Διαφορών - Επιτροπές Ελέγχου και Νομιμότητας
Άρθρο 19 Διευκόλυνση πρόσβασης σε χρηματοδότη-
ση των κατά κύριο επάγγελμα αγροτών
Άρθρο 20 Υλοποίηση υπομέτρου 2.1 «Χρήση συμβου-
λευτικών υπηρεσιών στον γεωργικό τομέα» του Προγράμ-
ματος Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας 2014-2020 (ΠΑΑ)
Άρθρο 21 Παράταση του χρονικού διαστήματος πα-
ραχώρησης χρήσης αγρο τικών ακινήτων - Τροποποίηση 
άρθρου 141 του ν. 4537/2018
Άρθρο 22 Παράταση προθεσμιών για τη διενέργεια 
γενικής συνέλευσης και της θητείας των οργάνων διοί-
κησης αγροτικών συνεταιρισμών
Άρθρο 23 Ρυθμίσεις θεμάτων Ελληνικού Γεωργικού 
Οργανισμού ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΛ.Γ .Ο. - ΔΗΜΗΤΡΑ) - Αντικα-
τάσταση της παρ. Γ’ του άρθρου 13α του ν. 4310/2014
Άρθρο 24 Ρυθμίσεις θεμάτων δακοκτονίας - Αντικατά-
σταση της παρ. 1 του άρθρου 44 του ν. 4325/2015
ΜΕΡΟΣ Γ’ ΛΟΙΠΕΣ ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 25 Ερμηνευτική διάταξη για την επανέναρξη 
των νόμιμων και δικαστικών προθεσμιών
Άρθρο 26 Περιορισμός δικαστικών διακοπών για το 
δικαστικό έτος 2020-2021
Άρθρο 27 Δημιουργία ηλεκτρονικής πλατφόρμας για 
την καταχώριση και ηλεκτρονική διαχείριση του αποτε-
λέσματος της αυτοδιαγνωστικής δοκιμασίας ελέγχου της 
νόσησης από κορωνοϊό COVID-19 (self -test)
ΜΕΡΟΣ Δ’ ΕΝΑΡΞΗ ΙΣΧΥΟΣ
Άρθρο 28 Έναρξη ισχύοςΕΦΗΜΕΡΙ∆Α
ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ  ∆ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣE
9 Απριλίου 2021 ΤΕΥΧΟΣ  ΠΡΩΤΟ Αρ. Φύλλου  547075
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7076 Τεύχος A’ 54/09.04.2021
ΜΕΡΟΣ Α’
ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ (ΕΕ) 2019/633 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ 17ης ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2019
Άρθρο 1
Αντικείμενο και πεδίο εφαρμογής
(Άρθρο 1 παρ. 1 και 2 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/633)
1. Με το παρόν Μέρος ενσωματώνεται στο ελληνικό 
δίκαιο η Οδηγία (ΕΕ) 2019/633 του Ευρωπαϊκού Κοινοβου-
λίου και του Συμβουλίου, της 17ης Απριλίου 2019, σχετικά 
με τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές στις σχέσεις μεταξύ 
επιχειρήσεων στην αλυσίδα εφοδιασμού γεωργικών προϊ-
όντων και τροφίμων και θεσπίζονται πρόσθετες διατάξεις 
για την αποτελεσματική εφαρμογή της Οδηγίας αυτής.
2. Το παρόν Μέρος εφαρμόζεται σε αθέμιτες εμπορι-
κές πρακτικές σε πωλήσεις γεωργικών προϊόντων και 
τροφίμων από:
α) προμηθευτές με ετήσιο κύκλο εργασιών που δεν 
υπερβαίνει τις πεντακόσιες χιλιάδες (500.000) ευρώ, σε 
αγοραστές με ετήσιο κύκλο εργασιών άνω των πεντα-
κοσίων χιλιάδων (500.000) ευρώ,
β) προμηθευτές με ετήσιο κύκλο εργασιών άνω των 
πεντακοσίων χιλιάδων (500.000) ευρώ, που δεν υπερβαί-
νει τα δέκα εκατομμύρια (10.000.000) ευρώ, σε αγορα-στές με ετήσιο κύκλο εργασιών άνω των δέκα εκατομ-μυρίων (10.000.000) ευρώ,
γ) προμηθευτές με ετήσιο κύκλο εργασιών άνω των 
δέκα εκατομμυρίων (10.000.000) ευρώ, που δεν υπερ-
βαίνει τα πενήντα εκατομμύρια (50.000.000) ευρώ, σε 
αγοραστές με ετήσιο κύκλο εργασιών άνω των πενήντα εκατομμυρίων (50.000.000) ευρώ,
δ) προμηθευτές με ετήσιο κύκλο εργασιών άνω των 
πενήντα εκατομμυρίων (50.000.000) ευρώ, που δεν υπερ-
βαίνει τα εκατόν πενήντα εκατομμύρια (150.000.000) 
ευρώ, σε αγοραστές με ετήσιο κύκλο εργασιών άνω των 
εκατόν πενήντα εκατομμυρίων (150.000.000) ευρώ,
ε) προμηθευτές με ετήσιο κύκλο εργασιών άνω των 
εκατόν πενήντα εκατομμυρίων (150.000.000) ευρώ, 
που δεν υπερβαίνει τα τριακόσια πενήντα εκατομμύ-
ρια (350.000.000) ευρώ, σε αγοραστές με ετήσιο κύκλο εργασιών άνω των τριακοσίων πενήντα εκατομμυρίων (350.000.000) ευρώ,
στ) προμηθευτές με ετήσιο κύκλο εργασιών που 
δεν υπερβαίνει τα τριακόσια πενήντα εκατομμύρια (350.000.000) ευρώ προς όλους τους αγοραστές που 
είναι δημόσιες αρχές.
3. Ο ετήσιος κύκλος εργασιών προμηθευτών και 
αγοραστών νοείται σύμφωνα με τα σχετικά μέρη του 
παραρτήματος της Σύστασης 2003/361/ΕΚ της Επιτρο-
πής, της 6ης Μαΐου 2003, σχετικά με τον ορισμό των 
πολύ μικρών, των μικρών και των μεσαίων επιχειρήσεων 
(L 124) και, ιδίως, σύμφωνα με τα άρθρα 3, 4 και 6 αυτού, 
συμπεριλαμβανομένων των ορισμών της «ανεξάρτητης 
επιχείρησης», της «συνεργαζόμενης επιχείρησης», της 
«συνδεδεμένης επιχείρησης», καθώς και άλλων θεμάτων 
σχετικών με τον ετήσιο κύκλο εργασιών.4. Το παρόν Μέρος εφαρμόζεται:
α) στις πωλήσεις, όταν είτε ο προμηθευτής είτε ο αγο-
ραστής, ή αμφότεροι, είναι εγκατεστημένοι στην Ευρω-παϊκή Ένωση,
β) στις υπηρεσίες, που αναφέρονται στα άρθρα 3 και 
4, οι οποίες παρέχονται από τον αγοραστή στον προ-
μηθευτή.
5. Το παρόν Μέρος δεν εφαρμόζεται σε συναλλαγές 
μεταξύ προμηθευτών και καταναλωτών.
Άρθρο 2
Ορισμοί(Άρθρο 2 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/633)
Για τους σκοπούς του παρόντος Μέρους, ισχύουν οι 
ακόλουθοι ορισμοί:
α) «Αγοραστής»: οποιοδήποτε φυσικό ή νομικό πρό-
σωπο, ή ομάδα προσώπων, ανεξαρτήτως του τόπου 
εγκατάστασής του(ς), ή οποιαδήποτε δημόσια αρχή στην 
Ευρωπαϊκή Ένωση, που αγοράζει γεωργικά προϊόντα 
και τρόφιμα.
β) «Αλλοιώσιμα γεωργικά προϊόντα και τρόφιμα»: γε-
ωργικά προϊόντα και τρόφιμα, τα οποία από τη φύση 
τους ή στο στάδιο της μεταποίησης, ενδέχεται να κατα-
στούν ακατάλληλα προς πώληση εντός τριάντα (30) ημε-
ρών από τη συγκομιδή, την παραγωγή ή τη μεταποίηση.
γ) «Γεωργικά προϊόντα και τρόφιμα»: τα προϊόντα 
που παρατίθενται στο παράρτημα I της Συνθήκης για 
τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), καθώς 
και προϊόντα που δεν παρατίθενται σε αυτό το παράρ-
τημα, αλλά μεταποιούνται για να χρησιμοποιηθούν ως τρόφιμα με τη χρήση προϊόντων που περιλαμβάνονται 
στο παράρτημα αυτό,
δ) «Δημόσια αρχή»: οι εθνικές, περιφερειακές, τοπικές 
αρχές, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, οι ενώσεις 
μίας ή περισσότερων από αυτές τις αρχές ή ενός ή περισ-
σότερων από αυτά τα νομικά πρόσωπα που διέπονται 
από το δημόσιο δίκαιο.
ε) «Εμπορικό απόρρητο»:, όπως ορίζεται στην παρ. 4 
του άρθρου 22Α του ν. 1733/1987 (Α’ 171).
στ) «Προμηθευτής»: οποιοσδήποτε παραγωγός γε-
ωργικών προϊόντων, ή οποιοδήποτε φυσικό ή νομικό 
πρόσωπο, ανεξάρτητα από τον τόπο εγκατάστασής 
του, που πωλεί γεωργικά προϊόντα και τρόφιμα. Ο όρος «προμηθευτής» μπορεί να περιλαμβάνει μια ομάδα τέ-
τοιων παραγωγών γεωργικών προϊόντων ή μια ομάδα 
τέτοιων φυσικών και νομικών προσώπων, όπως οργανώ-
σεις παραγωγών, οργανώσεις προμηθευτών και ενώσεις 
τέτοιων οργανώσεων.
Άρθρο 3
Απαγόρευση αθέμιτων ρητρών και πρακτικών υπό οποιεσδήπο τε περιστάσεις
(Άρθρο 3 παρ. 1 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/633)
1. Οι ακόλουθες πρακτικές είναι εξ αντικειμένου αθέ-
μιτες και απαγορεύονται:
α) Στην περίπτωση που ο αγοραστής εξοφλεί τον προ-
μηθευτή:
αα) Όταν η συμφωνία προμήθειας προβλέπει παρά-
δοση των προϊόντων σε τακτική βάση:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7077 Τεύχος A’ 54/09.04.2021
i. για τα αλλοιώσιμα γεωργικά προϊόντα και τρόφιμα, 
μετά την παρέλευση τριάντα (30) ημερών από τη λήξη 
συμφωνηθείσας προθεσμίας παράδοσης κατά την οποία 
πραγματοποιήθηκαν παραδόσεις, ή μετά την παρέλευση 
τριάντα (30) ημερών από την ημερομηνία καθορισμού 
του καταβλητέου ποσού για την προθεσμία παράδο-
σης, ανάλογα με το ποια από τις δύο ημερομηνίες είναι μεταγενέστερη,
ii. για άλλα γεωργικά προϊόντα και τρόφιμα, μετά την 
παρέλευση εξήντα (60) ημερών από τη λήξη συμφωνη-
θείσας προθεσμίας παράδοσης κατά την οποία πραγμα-
τοποιήθηκαν παραδόσεις ή μετά την παρέλευση εξήντα 
(60) ημερών από την ημερομηνία καθορισμού του κατα-
βλητέου ποσού για την προθεσμία παράδοσης, ανάλογα 
με το ποια από τις δύο ημερομηνίες είναι μεταγενέστερη.
Για τους σκοπούς των προθεσμιών πληρωμής που 
προβλέπονται στην παρούσα υποπερίπτωση, οι συμ-
φωνηθείσες προθεσμίες παράδοσης θεωρείται σε κάθε 
περίπτωση ότι δεν υπερβαίνουν τον έναν (1) μήνα.
αβ) Όταν η συμφωνία προμήθειας δεν προβλέπει πα-
ράδοση των προϊόντων σε τακτική βάση:
i. για τα αλλοιώσιμα γεωργικά προϊόντα και τρόφιμα, 
μετά την παρέλευση τριάντα (30) ημερών από την ημε-
ρομηνία παράδοσης ή τριάντα (30) ημερών από την ημε-
ρομηνία καθορισμού του καταβλητέου ποσού, ανάλογα 
με το ποια από τις δύο ημερομηνίες είναι μεταγενέστερη,
ii. για άλλα γεωργικά προϊόντα και τρόφιμα, μετά την 
παρέλευση εξήντα (60) ημερών από την ημερομηνία 
παράδοσης ή εξήντα (60) ημερών από την ημερομηνία 
καθορισμού του καταβλητέου ποσού, ανάλογα με το 
ποια από τις δύο ημερομηνίες είναι μεταγενέστερη. Όταν 
ο αγοραστής καθορίζει το καταβλητέο ποσό, οι προ-
θεσμίες πληρωμής που αναφέρο νται στην υποπερ. αα) 
αρχίζουν να υπολογίζονται από τη λήξη της προθεσμίας 
παράδοσης, κατά την οποία πραγματοποιήθηκαν παρα-
δόσεις και οι προθεσμίες πληρωμής που αναφέρονται 
στην υποπερ. αβ) αρχίζουν να υπολογίζονται από την 
ημερομηνία παράδοσης. Ως ημερομηνία καθορισμού 
του καταβλητέου ποσού που αναφέρεται στις υπο-
περ. αα) και αβ) θεωρείται η ημερομηνία έκδοσης του 
τιμολογίου ή η ημερομηνία παραλαβής του από τον αγο-
ραστή. Δεν θεωρείται εξόφληση κατά την έννοια του 
παρόντος Μέρους η παράδοση από τον αγοραστή στον 
προμηθευτή μεταχρονολογημένης επιταγής.
β) Ο αγοραστής ακυρώνει παραγγελίες αλλοιώσιμων 
γεωργικών προϊόντων και τροφίμων χωρίς έγκαιρη ει-
δοποίηση, με αποτέλεσμα να αναμένεται ευλόγως ότι ο 
προμηθευτής αδυνατεί να βρει εναλλακτική λύση για να 
διαθέσει τα προϊόντα στο εμπόριο ή για να τα χρησιμο-
ποιήσει. Ειδοποίηση σε χρο νικό διάστημα μικρότερο των 
τριάντα (30) ημερών θεωρείται μη έγκαιρη ειδοποίηση.
γ) Ο αγοραστής τροποποιεί μονομερώς τους όρους 
μιας συμφωνίας προμήθειας ή παροχής υπηρεσιών για 
γεωργικά προϊόντα και τρόφιμα ως προς τη συχνότητα, 
τη μέθοδο, τον τόπο, το χρονοδιάγραμμα ή τον όγκο 
της προμήθειας ή της παράδοσης των γεωργικών προϊ-
όντων και τροφίμων, τα πρότυπ α ποιότητας, τους όρους 
πληρωμής ή τις τιμές ή ως προς την παροχή υπηρεσιών, 
εφόσον οι όροι αυτοί αναφέρονται στο άρθρο 4.δ) Ο αγοραστής απαιτεί καταβολή πληρωμών από τον 
προμηθευτή που δεν σχετίζονται με την πώληση των 
γεωργικών προϊόντων και τροφίμων του προμηθευτή.
ε) Ο αγοραστής απαιτεί από τον προμηθευτή να πλη-
ρώσει για τη χειροτέρευση ή την καταστροφή των γε-
ωργικών προϊόντων και τροφίμων που επέρχεται στις 
εγκαταστάσεις του αγοραστή ή αφότου η κυριότητά 
τους έχει μεταβιβαστεί στον αγοραστή και μολονότι η 
χειροτέρευση ή καταστροφή δεν οφείλεται σε υπαιτιό-τητα του προμηθευτή.
στ) Ο αγοραστής αρνείται να αποδεχθεί εγγράφως 
τους όρους συμφωνίας προμήθειας παρά το αίτημα του προμηθευτή. Η παρούσα περίπτωση δεν ισχύει, 
όταν η συμφωνία προμήθειας αφορά σε προϊόντα που 
παραδίδονται από προμηθευτή που έχει την ιδιότητα 
μέλους οργάνωσης παραγωγών ή και συνεταιρισμού, 
εάν το καταστατικό της οργάνωσης ή οι κανόνες και οι 
αποφάσεις της διασφαλίζουν τους όρους της συμφωνίας 
προμήθειας.
ζ) Ο αγοραστής παράνομα αποκτά, χρησιμοποι-
εί ή αποκαλύπτει εμπορικό απόρρητο του προμη-θευτή, κατά την έννοια των άρθρων 22Α ως 22Κ του 
ν. 1733/1987 (Α’ 171), όπως προστέθηκαν με το άρθρο 1 του ν. 4605/2019 (Α’ 52).
η) Ο αγοραστής απειλεί να πραγματοποιήσει ή πραγ-
ματοποιεί πράξεις εμπορικών αντιποίνων κατά του προ-
μηθευτή, εάν ο προμηθευτής ασκεί συμβατικά ή εκ του 
νόμου δικαιώματα, μέσω υποβολής καταγγελίας στις 
αρχές επιβολής ή μέσω συνεργασίας με τις αρχές επι-
βολής κατά τη διάρκεια έρευνας.
θ) Ο αγοραστής απαιτεί αποζημίωση από τον προμη-
θευτή για το κόστος εξέτασης καταγγελιών πελατών που 
σχετίζονται με την πώληση των προϊόντων του προμη-
θευτή, παρά την απουσία υπαιτιότητας του προμηθευτή.
ι) Ο αγοραστής δεσμεύει τον πωλητή, εγγράφως 
ή προφορικά, να του πωλήσει ποσότητες προϊόντων, 
χωρίς ταυτόχρονα να δεσμεύεται ο ίδιος για την τιμή 
αγοράς τους.
2. Η απαγόρευση της περ. α) της παρ. 1 εφαρμόζεται 
με την επιφύλαξη:
α) των συνεπειών των καθυστερήσεων πληρωμών και 
των μέτρων αποκατάστασης, όπως προβλέπονται στην 
παρ. Ζ’ του άρθρου πρώτου του ν. 4152/2013 (Α’ 107), 
που εφαρμόζονται κατά παρέκκλιση από τις προθεσμίες 
πληρωμής που ορίζονται στον εν λόγω νόμο, βάσει των προθεσμιών πληρωμής που ορίζει το παρόν Μέρος,
β) της επιλογής αγοραστή και προμηθευτή να συμφω-
νήσουν ρήτρα επιμερισμού της αξίας, κατά την έννοια 
του άρθρου 172α του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 
17ης Δεκεμβρίου 2013, για τη θέσπιση κοινής οργάνω-
σης των αγορών γεωργικών προϊόντων και την κατάρ-
γηση των Κανονισμών (ΕΟΚ) αριθ. 922/1972, (ΕΟΚ) αριθ. 
234/1979, (ΕΚ) αριθ. 1037/2001 και (ΕΚ) αριθ. 1234/2007 
του Συμβουλίου (L 347).
3. Η απαγόρευση της περ. α) της παρ. 1 δεν εφαρμό-
ζεται στις πληρωμές:
α) αγοραστή σε προμηθευτή, εφόσον οι πληρωμές 
πραγματοποιούνται στο πλαίσιο προγράμματος για τα 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7078 Τεύχος A’ 54/09.04.2021
σχολεία, σύμφωνα με το άρθρο 23 του Κανονισμού (ΕΕ) 
αριθ. 1308/2013, περί ενίσχυσης για την παροχή οπω-
ροκηπευτικών, μεταποιημένων οπωροκηπευτικών και 
προϊόντων μπανάνας στα παιδιά,
β) νομικών προσώπων του ευρύτερου δημόσιου τομέα 
που παρέχουν υγειονομική μέριμνα και είναι αναγνωρι-
σμένα για τον σκοπό αυτόν. Σε αυτή την περίπτωση οι προθεσμίες που προβλέπονται στην περ. α) της παρ. 1 μπορεί να παραταθούν έως εξήντα (60) ημέρες,
γ) συμφωνιών μεταξύ προμηθευτών σταφυλιών ή 
γλεύκους για την παραγωγή οίνου και των αγοραστών τους, εφόσον:
γα) οι ειδικοί όροι πληρωμής για τις συναλλαγές πώ-
λησης περιλαμβάνονται στις τυποποιημένες συμβάσεις που έχουν καταστεί δεσμευτικές από το κράτος μέλος, 
δυνάμει του άρθρου 164 του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 
1308/2013 πριν από την 1η Ιανουαρίου 2019 και η εν 
λόγω επέκταση της ισχύος των τυποποιημένων συμβά-
σεων ανανεώνεται από τα κράτη μέλη από την ημερομη-
νία αυτή, χωρίς ουσιώδεις αλλαγές των όρων πληρωμής 
σε βάρος των προμηθευτών σταφυλιών ή γλεύκους και
γβ) οι συμφωνίες μεταξύ των προμηθευτών σταφυ-
λιών ή γλεύκους για την παραγωγή οίνου και των άμεσων 
αγοραστών τους είναι ή καθίστανται πολυετείς.
Άρθρο 4
Αδιαφανείς ρήτρες(Άρθρο 3 παρ. 2 και 3 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/633)
1. Οι ακόλουθες πρακτικές απαγορεύονται, εκτός εάν 
έχουν συμφωνηθεί προηγουμένως με σαφείς και αδιαμ-
φισβήτητους όρους στη συμφωνία προμήθειας ή σε επα-
κόλουθη συμφωνία μεταξύ προμηθευτή και αγοραστή:
α) Ο αγοραστής επιστρέφει στον προμηθευτή γεωρ-
γικά προϊόντα και τρόφιμα που δεν πωλήθηκαν, χωρίς 
να πληρώσει για τα εν λόγω προϊόντα ή για τη διάθεση των προϊόντων αυτών ή και για τα δύο,
β) ο αγοραστής επιβάλλει στον προμηθευτή πληρωμή 
ως προϋπόθεση για να αποθεματοποιήσει, να εκθέσει ή 
να προσθέσει στους καταλόγους γεωργικά προϊόντα και 
τρόφιμα ή να διαθέσει τα προϊόντα αυτά στην αγορά,
γ) ο αγοραστής απαιτεί από τον προμηθευτή να βα-
ρύνεται με το σύνολο ή μέρος του κόστους εκπτώσεων 
σε γεωργικά προϊόντα και τρόφιμα που πωλούνται από 
τον αγοραστή στο πλαίσιο προώθησης, εκτός εάν ο 
αγοραστής, πριν από την προώθηση, η οποία ξεκινά 
από τον ίδιο, προσδιορίζει το χρονικό διάστημα της 
προώθησης και την αναμενόμενη ποσότητα γεωργικών 
προϊόντων και τροφίμων προς παραγγελία στην τιμή 
με έκπτωση,
δ) ο αγοραστής απαιτεί από τον προμηθευτή να ανα-
λάβει το κόστος για τη διαφήμιση από τον αγοραστή 
γεωργικών προϊόντων και τροφίμων,
ε) ο αγοραστής απαιτεί από τον προμηθευτή να πλη-
ρώσει για δαπάνες που αφορούν σε προωθητικές ενέρ-
γειες πώλησης από τον αγοραστή γεωργικών προϊόντων 
και τροφίμων,
στ) ο αγοραστής απαιτεί από τον προμηθευτή να ανα-
λάβει το κόστος για το προσωπικό που είναι επιφορτι-σμένο με τη διαρρύθμιση των χώρων που χρησιμοποι-
ούνται για την πώληση των προϊόντων του προμηθευτή.
2. Όταν απαιτείται πληρωμή από τον αγοραστή για τις 
καταστάσεις που αναφέρονται στις περ. β), γ), δ), ε) ή στ) 
της παρ. 1, εάν ζητηθεί από τον προμηθευτή, ο αγορα-
στής παρέχει στον προμηθευτή εγγράφως εκτίμηση των 
πληρωμών ανά μονάδα ή των συνολικών πληρωμών, 
ανάλογα με την περίπτωση και, ως προς τις καταστάσεις 
που αναφέρονται στις περ. β), δ), ε) ή στ) της παρ. 1, πα-
ρέχει, επίσης, εγγράφως εκτίμηση του κόστους για τους προμηθευτές και τη βάση αυτής της εκτίμησης.
Άρθρο 5
Αρχές επιβολής(Άρθρο 4 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/633)
1. Για την εφαρμογή του παρόντος Μέρους συστήνε-
ται στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων 
πενταμελής «Επιτροπή Καταπολέμησης Αθέμιτων Εμπο-
ρικών Πρακτικών», της οποίας προΐσταται πάρεδρος του 
Νομικού Συμβουλίου του Κράτους και ως μέλη της ορίζο-
νται οι προϊστάμενοι των Γενικών Διευθύνσεων α) Αγρο-
τικής Ανάπτυξης, β) Γεωργίας και γ) Τροφίμων, καθώς και 
ο προϊστάμενος της Διεύθυνσης Οικονομικών Ελέγχων, 
Επιθεώρησης και Συνεργατισμού του Υπουργείου Αγρο-
τικής Ανάπτυξης και Τροφίμων με τους αναπληρωτές 
τους. Η θητεία των μελών της Επιτροπής Καταπολέμησης 
Αθέμιτων Εμπορικών Πρακτικών ορίζεται τριετής.
2. Αρμόδιες αρχές για την επιβολή των απαγορεύσεων, 
που καθορίζονται στα άρθρα 3 και 4 («αρχές επιβολής»), 
ορίζονται η Επιτροπή Καταπολέμησης Αθέμιτων Εμπορι-
κών Πρακτικών της παρ. 1 και η Επιτροπή Ανταγωνισμού. 
Οι αρχές επιβολής έχουν την εξουσία να ενεργούν αυ-
τεπαγγέλτως ή κατόπιν καταγγελίας. Η Επιτροπή Κατα-
πολέμησης Αθέμιτων Εμπορικών Πρακτικών της παρ. 1 
αποτελεί το ενιαίο σημείο επαφής της χώρας με τις αρχές 
επιβολής των άλλων κρατών μελών και την Ευρωπαϊκή 
Επιτροπή.
3. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού έχει αρμοδιότητα να 
εφαρμόζει το παρόν Μέρος: α) όταν κατά τη διάρκεια 
της τελευταίας χρήσης ο συνολικός κύκλος εργασιών του 
αγοραστή ανέρχεται σε τουλάχιστον πενήντα εκατομμύ-
ρια (50.000.000) ευρώ και το συνολικό μερίδιο αγοράς 
των πέντε (5) μεγαλύτερων αγοραστών ανά κανάλι δι-
ανομής ή εφοδιασμού στη σχετική αγορά γεωργικών 
προϊόντων και τροφίμων είναι τουλάχιστον πενήντα τοις 
εκατό (50%) και β) έχει ήδη επιβληθεί στον αγοραστή, 
εντός του τελευταίου δεκαοκταμήνου, κατ’ εφαρμογή του 
παρόντος Μέρους, πρόστιμο ίσο ή μεγαλύτερο του ενός 
τοις εκατό (1%) του συνολικού κύκλου εργασιών του.
Άρθρο 6
Καταγγελίες και εμπιστευτικότητα(Άρθρο 5 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/633)
1. Οι προμηθευτές υποβάλλουν καταγγελία είτε στην 
αρχή επιβολής του κράτους μέλους στο οποίο είναι 
εγκατεστημένοι είτε στην αρχή επιβολής του κράτους 
μέλους στο οποίο είναι εγκατεστημένος ο καταγγελλό-
μενος αγοραστής. Η αρχή επιβολής, στην οποία απευθύ-
νεται η καταγγελία, είναι αρμόδια για την εφαρμογή των 
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7079 Τεύχος A’ 54/09.04.2021
απαγορεύσεων που προβλέπονται στα άρθρα 3 και 4.
2. Στην Ελλάδα οι καταγγελίες υποβάλλονται στην Επι-
τροπή Καταπολέμησης Αθέμιτων Εμπορικών Πρακτικών 
του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων της 
παρ. 1 του άρθρου 5. Αν διαπιστωθεί ότι έχει ήδη επιβλη-
θεί στον αγοραστή εντός του τελευταίου δεκαοκταμή-
νου, κατ’ εφαρμογή του παρόντος Μέρους, πρόστιμο ίσο 
ή μεγαλύτερο του ενός τοις εκατό (1%) του συνολικού 
κύκλου εργασιών του, η υπόθεση παραπέμπεται στην 
Επιτροπή Ανταγωνισμού, η οποία είναι αρμόδια να δι-
απιστώσει αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις της παρ. 3 
του άρθρου 5 και να επιληφθεί της υπόθεσης εντός δι-
αστήματος που δεν υπερβαίνει τις τριάντα (30) ημέρες 
από την ημερομηνία παραλαβής της καταγγελίας από 
την Επιτροπή Ανταγωνισμού. Σε περίπτωση άπρακτης 
παρόδου της παραπάνω προθεσμίας, η αρμοδιότητα 
παραμένει στην Επιτροπή Καταπολέμησης Αθέμιτων 
Εμπορικών Πρακτικών του Υπουργείου Αγροτικής Ανά-πτυξης και Τροφίμων, ανεξαρτήτως της συνδρομής των προϋποθέσεων της παρ. 3 του άρθρου 5.
3. Οργανώσεις παραγωγών, προμηθευτών και ενώσεις 
οργανώσεων έχουν το δικαίωμα να υποβάλουν καταγγε-
λία κατόπιν αιτήματος ενός ή περισσοτέρων των μελών 
τους ή, κατά περίπτωση, ενός ή περισσοτέρων μελών 
των οργανώσεων μελών τους, όταν τα μέλη θεωρούν 
ότι επηρεάζονται από την απαγορευμένη εμπορική πρα-
κτική. Οργανώσεις που έχουν έννομο συμφέρον στην 
εκπροσώπηση προμηθευτών, έχουν το δικαίωμα να υπο-
βάλουν καταγγελίες, κατόπιν αιτήματος ενός προμηθευ-
τή και προς το συμφέρον του, υπό την προϋπόθεση ότι 
είναι ανεξάρτητα νομικά πρόσωπα μη κερδοσκοπικού 
χαρακτήρα.
4. Αν το ζητεί ο καταγγέλλων, η αρχή επιβολής λαμ-
βάνει τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία της ταυ-τότητας του καταγγέλλοντος ή των μελών ή προμηθευ-
τών που αναφέρονται στην παρ. 3, καθώς και για την 
προστασία κάθε άλλης πληροφορίας, για την οποία ο 
καταγγέλλων θεωρεί ότι η αποκάλυψή της μπορεί να 
είναι επιζήμια για τα συμφέροντα του ιδίου ή των με-
λών της οργάνωσης ή προμηθευτών. Ο καταγγέλλων 
προσδιορίζει ειδικά τις πλη ροφορίες για τις οποίες ζητεί 
εμπιστευτικότητα.
5. Η αρχή επιβολής, που επιλαμβάνεται της καταγ-
γελίας, ενημερώνει τον καταγγέλλοντα, εντός εύλογου 
χρονικού διαστήματος μετά από την παραλαβή της, για 
την πορεία της.
6. Αν η αρχή επιβολής θεωρεί ότι δεν υπάρχουν επαρ-
κείς λόγοι για να προχωρήσει η διαδικασία της καταγ-
γελίας, ενημερώνει σχετικά τον καταγγέλλοντα εντός 
εύλογου χρονικού διαστήματος μετά την παραλαβή της, 
που δεν δύναται να υπερβαίνει τις τριάντα (30) ημέρες.
7. Αν η αρχή επιβολής θεωρεί ότι υπάρχουν επαρκείς 
λόγοι για να προχωρήσει η διαδικασία της διερεύνησης 
πιθανών παραβάσεων των άρθρων 3 και 4, κινεί, διενερ-
γεί και περατώνει την έρευνα εντός εύλογου χρονικού 
διαστήματος, που δεν δύναται να υπερβαίνει τις ενενή-ντα (90) ημέρες από την παραλαβή της καταγγελίας. Σε 
περίπτωση εφαρμογής του δεύτερου εδαφίου της παρ. 2 
του άρθρου 6, η προθεσμία των ενενήντα (90) ημερών αρχίζει από τη συμπλήρωση των τριάντα (30) ημερών 
από την ημερομηνία παραλαβής της καταγγελίας από 
την Επιτροπή Ανταγωνισμού.
8. Αν η αρχή επιβολής διαπιστώνει ότι ένας αγορα-
στής έχει παραβεί τις απαγορεύσεις που προβλέπονται 
στα άρθρα 3 και 4, απαιτεί να παύσει η απαγορευμένη 
εμπορική πρακτική, υπό την επιφύλαξη των εξουσιών 
της αρχής επιβολής που προβλέπονται στο άρθρο 7.
Άρθρο 7
Αρμοδιότητες των αρχών επιβολής(Άρθρο 6 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/633)
1. Κάθε αρχή επιβολής έχει τις ακόλουθες αρμοδιό-
τητες:
α) να κινεί και να διεξάγει έρευνα αυτεπαγγέλτως ή 
βάσει καταγγελίας, κατά το άρθρο 6,
β) να απαιτεί από τους αγοραστές και τους προμηθευ-
τές ή τρίτους να παρέχουν όλες τις αναγκαίες πληροφο-ρίες για τη διεξαγωγή έρευνας,
γ) να διενεργεί, στο πλαίσιο των ερευνών της, αιφνι-
διαστικές επιτόπιες επιθεωρήσεις,
δ) να λαμβάνει αποφάσεις, σύμφωνα με τις οποίες 
διαπιστώνεται παράβαση των απαγορεύσεων που κα-
θορίζονται στα άρθρα 3 και 4 και να απαιτεί από τον 
αγοραστή να παύσει την απαγορευμένη εμπορική πρα-κτική. Η αρχή επιβολής δύναται να μην προβεί σε λήψη απόφασης, αν αυτή ενέχει κίνδυνο να αποκαλύψει την 
ταυτότητα καταγγέλλοντος ή να δημοσιοποιήσει πλη-
ροφορίες των οποίων η κοινολόγηση θεωρείται από τον 
καταγγέλλοντα επιβλαβής για τα συμφέροντά του και 
υπό την προϋπόθεση ότι ο καταγγέλλων έχει προσδι-
ορίσει αυτές τις πληροφορίες, σύμφωνα με την παρ. 4 
του άρθρου 6,
ε) να επιβάλει ή να κινεί διαδικασίες για την επιβολή 
προστίμων, άλλων ισοδυνάμων κυρώσεων και προσω-ρινών μέτρων, στον αυτουργό της παράβασης,
στ) να δημοσιεύει κατ’ έτος τις αποφάσεις που έχουν 
ληφθεί με βάση τις περ. δ) και ε).
2. Η αρχή επιβολής κοινοποιεί προς τον καταγγελ-
λόμενο και τον καταγγέλλοντα εγγράφως αναλυτική 
περιγραφή των παραβάσεων. Στην κοινοποίηση αυτή 
προσδιορίζεται και ημερομηνία ακροαματικής διαδι-
κασίας ενώπιον της αρχής επιβολής. Ο καταγγέλλων και 
ο καταγγελλόμενος δικαιούνται να λάβουν γνώση των 
στοιχείων του φακέλου της υπόθεσης, να υποβάλουν 
εγγράφως τις απόψεις τους επί των διερευνώμενων πα-
ραβάσεων με τα αποδεικτικά τους μέσα το αργότερο 
δέκα (10) ημέρες προ της ημερομηνίας της ακροαμα-
τικής διαδικασίας και να παραστούν σε αυτήν ενώπιον της αρχής επιβολής.
3. Αν αρχή επιβολής είναι η Επιτροπή Ανταγωνισμού 
για την άσκηση των εξουσιών της παρ. 1 και των παρ. 1, 
3 και 4 του άρθρου 9, εφαρμόζεται ο ν. 3959/2011 (Α’ 93).
Άρθρο 8
Κυρώσεις επί παραβάσεων
1. Κάθε αρχή επιβολής, εφόσον διαπιστώνει παράβα-
ση, σύμφωνα με τα άρθρα 3 και 4, μπορεί με απόφασή της, σωρευτικά ή διαζευκτικά:
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7080 Τεύχος A’ 54/09.04.2021
α) να απευθύνει συστάσεις σε περίπτωση παράβασης,
β) να υποχρεώσει στην παύση της παράβασης και στην 
παράλειψη αυτής στο μέλλον,
γ) να επιβάλλει τη λήψη μέτρων προς συμμόρφωση 
με τα άρθρα 3 και 4,
δ) να επιβάλλει στους αγοραστές που υπέπεσαν στην 
παράβαση πρόστιμο που ανέρχεται μέχρι ποσοστού ενάμισι τοις εκατό (1,5%) του συνολικού κύκλου ερ-
γασιών τους κατά το οικονομικό έτος που προηγείται 
της σχετικής απόφασης και, εφόσον είναι υπότροποι ή 
η διαπιστωθείσα παράβαση προκαλεί ιδιαιτέρως ση-
μαντική διαταραχή στην αγορά, να επιβάλει πρόστιμο 
που ανέρχεται μέχρι ποσοστού τρία τοις εκατό (3%) του 
συνολικού κύκλου εργασιών τους κατά το οικονομικό 
έτος που προηγείται της σχετικής απόφασης,
ε) να απειλήσει πρόστιμο κατά την περ. δ) σε περίπτω-
ση συνέχισης ή επανάληψης της παράβασης,
στ) να επιβάλει το επαπειλούμενο πρόστιμο, όταν με 
απόφασή της βεβαιώνεται η συνέχιση ή επανάληψη της 
παράβασης.
2. Εφόσον συντρέχει περίπτωση εφαρμογής της περ. δ) 
της παρ. 1 για αγοραστές με κύκλο εργασιών άνω των πενήντα εκατομμυρίων (50.000.000) ευρώ, η Επιτροπή 
Καταπολέμησης Αθέμιτων Εμπορικών Πρακτικών του 
Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, εφό-
σον επιληφθεί της υπόθεσης, ζητεί τη γνώμη του Γενικού 
Γ ραμματέα Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή του 
Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων για την εξεταζό-
μενη υπόθεση, πριν από την έκδοση της σχετικής από-
φασής. Ο Γενικός Γ ραμματέας Εμπορίου και Προστασίας 
Καταναλωτή διατυπώνει και αποστέλλει αιτιολογημένη 
απάντηση στην Επιτροπή Καταπολέμησης Αθέμιτων 
Εμπορικών Πρακτικών εντός τριάντα (30) ημερών από 
την παραλαβή του αιτήματος, άλλως η αρχή επιβολής 
προχωρεί στην έκδοση της απόφασής της χωρίς τη γνώ-
μη του.
3. Κατά την εφαρμογή της παρ. 1, η αρχή επιβολής επι-
λέγει το μέτρο ή τα μέτρα που κρίνονται ως πρόσφορα και αναλογικά, λαμβάνοντας υπόψη τη σοβαρότητα, τη συχνότητα και τη διάρκεια της παράβασης, τις εκτιμώ-
μενες επιπτώσεις της παράβασης στον ανταγωνισμό και 
τον επιδιωκόμενο αποτρεπτικό χαρακτήρα του μέτρου. 
Για τον καθορισμό του ύψους του προστίμου που προ-
βλέπεται στην περ. δ) της παρ. 1, λαμβάνονται υπόψη 
η βαρύτητα, ο βαθμός υπαιτιότητας, οι συνέπειες από 
την παράβαση σε βάρος του προμηθευτή, η γεωγρα-
φική έκταση τέλεσης της πα ράβασης, το περιουσιακό 
όφελος που αποκόμισε ή σκόπευε να αποκομίσει ο πα-
ραβάτης και η υποτροπή του παραβάτη. Τα πρόστιμα 
που επιβάλλονται από το Υπουργείο Αγροτικής Ανά-
πτυξης και Τροφίμων, εισπράττονται σύμφωνα με τον 
Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν.δ. 356/1974, 
Α’ 90), βεβαιώνονται από την αρμόδια οικονομική υπη-
ρεσία και αποδίδονται υπέρ του Ταμείου Γεωργίας και 
Κτηνοτροφίας.
4. Οι αποφάσεις της αρχής επιβολής κοινοποιούνται 
με επιμέλειά της στον καταγγέλλοντα και στον καταγ-
γελλόμενο.Άρθρο 9
Διαδικασία ασφαλιστικών μέτρων
1. Η Επιτροπή Καταπολέμησης Αθέμιτων Εμπορικών 
Πρακτικών του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και 
Τροφίμων μπορεί να λαμβάνει κατάλληλα ασφαλιστικά μέτρα, αυτεπαγγέλτως ή κατ’ αίτηση προμηθευτών που έχουν υποβάλει καταγγελία, εφόσον η εξέταση της εν-δεχόμενης παράβασης εκκρεμεί ενώπιόν της.
2. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού μπορεί να λαμβάνει κα-
τάλληλα ασφαλιστικά μέτρα, αυτεπαγγέλτως ή κατ’ αίτη-
ση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, 
καθώς και προμηθευτών που έχουν υποβάλει καταγ-
γελία, εφόσον η εξέταση της ενδεχόμενης παράβασης 
εκκρεμεί ενώπιόν της.
3. Ασφαλιστικά μέτρα σύμφωνα με τις παρ. 1 και 2 
λαμβάνονται, εφόσον πιθανολογείται άμεσος και επικεί-
μενος κίνδυνος ανεπανόρθωτης βλάβης στην αλυσίδα εφοδιασμού των γεωργικών προϊόντων και τροφίμων ή στο δημόσιο συμφέρον.
4. Η αρχή επιβολής κοινοποιεί προς τον καταγγελλό-
μενο ειδοποίηση για τα εξεταζόμενα ασφαλιστικά μέ-
τρα, στην οποία επισυνάπτεται η σχετική αίτηση των 
προμηθευτών ή αναφέρονται οι λόγοι για τους οποίους επιλαμβάνεται αυτεπαγγέλτως. Στην κοινοποίηση αυτή 
προσδιορίζεται και ημερομηνία ακροαματικής διαδι-
κασίας ενώπιον της αρχής επιβολής. Οι απόψεις του κα-
ταγγέλλοντος και του καταγγελλόμενου, καθώς και τα 
αποδεικτικά μέσα που προσκομίζουν και επικαλούνται, κατατίθενται στην αρχή επιβολής έως την ημερομηνία της ακροαματικής διαδικασίας.
Η αρχή επιβολής μπορεί να απειλήσει πρόστιμο 
μέχρι δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ για κάθε ημέρα μη 
συμμόρφωσης προς την απόφασή της. Το πρόστιμο 
επιβάλλεται με απόφαση της αρχής επιβολής, που βε-
βαιώνει τη μη συμμόρφωση. Κατά την επιμέτρηση του 
προστίμου συνεκτιμώνται, ιδίως, τα οφέλη τα οποία 
αποκόμισε ο αγοραστής λόγω της μη συμμόρφωσής 
του, καθώς και η ζημία, η οποία έχει προκληθεί στον 
θιγόμενο.
5. Με τις διατάξεις του παρόντος δεν θίγεται η αρ-
μοδιότητα των πολιτικών δικαστηρίων προς λήψη 
ασφαλιστικών μέτρων για την προστασία ιδιωτικών 
συμφερόντων.
Άρθρο 10
Λοιπές αξιώσεις
1. Οι προβλεπόμενες στο παρόν διαδικασίες επιβολής 
κυρώσεων, λήψης ασφαλιστικών μέτρων και οι λοιπές 
αρμοδιότητες των αρχών επιβολής του παρόντος Μέ-
ρους δεν αποκλείουν το δικαίωμα του προμηθευτή να 
ζητεί την παύση κάθε παράβασης, σύμφωνα με τα άρθρα 
3 και 4 και την παράλειψή της στο μέλλον, καθώς και να εγείρει κάθε άλλου είδους αξίωσή του κατά του αγορα-
στή ενώπιον των πολιτικών δικαστηρίων.
2. Το πολιτικό δικαστήριο, μετά από αίτηση του ενά-
γοντα, διατάσσει, δια του τύπου ή με άλλο πρόσφορο 
τρόπο, τη δημοσίευση της απόφασής του, στο σύνολό της ή εν μέρει, με δαπάνη του εναγόμενου.
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7081 Τεύχος A’ 54/09.04.2021
Άρθρο 11
Παραγραφή
1. Η εξουσία των αρχών επιβολής να επιβάλουν τις 
κυρώσεις της παρ. 1 του άρθρου 8, υπόκειται σε παρα-γραφή μετά την πάροδο δεκαοκτώ (18) μηνών από την 
ημέρα που ο προμηθευτής έλαβε γνώση της παράβασης 
και του υπαιτίου προσώπου. Αν η παράβαση είναι διαρ-
κής ή διαπράττεται κατ’ εξακολούθηση, η παραγραφή 
αρχίζει από την ημέρα παύσης της παράβασης.
2. Η παραγραφή διακόπτεται από κάθε πράξη των 
αρχών επιβολής, η οποία αφορά στη διερεύνηση ή σε 
διαδικασίες κατά της συγκεκριμένης παράβασης. Η πα-
ραγραφή αρχίζει εκ νέου ύστερα από κάθε διακοπή, συ-
μπληρώνεται δε το αργότερο την ημέρα παρέλευσης 
προθεσμίας τριετίας από την διάπραξη της παράβασης.
Άρθρο 12Ένδικη προστασία
Οι αποφάσεις που λαμβάνουν οι αρχές επιβολής δυ-
νάμει των άρθρων 8 και 9, υπόκεινται σε προσφυγή 
ενώπιον του Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών μέσα 
σε προθεσμία εξήντα (60) ημερών από την κοινοποίησή 
τους. Κατά τα λοιπά εφαρμόζεται ο Κώδικας Διοικητικής 
Δικονομίας (ν. 2717/1999, Α’ 97).
Άρθρο 13
Εναλλακτική επίλυση διαφορών(Άρθρο 7 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/633)
Με την επιφύλαξη του δικαιώματος των προμηθευτών 
να υποβάλουν καταγγελίες δυνάμει του άρθρου 6 και 
με την επιφύλαξη των εξουσιών των αρχών επιβολής, 
σύμφωνα με το άρθρο 7, οι διαφορές μεταξύ προμηθευ-
τών και αγοραστών όσον αφορά στη χρήση αθέμιτων 
εμπορικών πρακτικών από τον αγοραστή, μπορεί να 
υπαχθούν στη διαδικασία της διαμεσολάβησης, σύμ-
φωνα με το άρθρο 4 του ν. 4640/2019 (Α’ 190).
Άρθρο 14
Συνεργασία μεταξύ των αρμοδίων αρχών
(Άρθρα 8 και 10 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/633)
1. Οι αρμόδιες αρχές επιβολής συνεργάζονται μεταξύ 
τους και από κοινού με τις αρχές επιβολής των άλλων 
κρατών μελών και με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και πα-
ρέχουν αμοιβαία συνδρομή στις διασυνοριακές έρευνες.
2. Οι αρμόδιες αρχές επιβολής του άρθρου 5 συνεδρι-
άζουν τουλάχιστον μία φορά ετησίως, για να συζητούν 
βέλτιστες πρακτικές, νέες περιπτώσεις και νέες εξελί-
ξεις στον τομέα των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών 
στην αλυσίδα εφοδιασμού γεωργικών προϊόντων και 
τροφίμων και ανταλλάσσουν πληροφορίες ως προς τα 
εκτελεστικά μέτρα που έχουν εγκρίνει με τον παρόντα, καθώς και ως προς τις πρακτικές επιβολής τους.
3. Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων 
τηρεί βάση δεδομένων για τις κα ταγγελίες που υποβάλ-
λονται και για τα εκτελεστικά μέτρα και τις αποφάσεις 
των αναφερόμενων στο άρθρο 5 αρχών επιβολής που 
αφορούν στην εφαρμογή του παρόντος Μέρους. Οι αρ-
χές επιβολής δημοσιεύουν ετήσια έκθεση για τις δρα-
στηριότητές τους που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος Μέρους, η οποία, μεταξύ άλλων, αναφέρει 
τον αριθμό των καταγγελιών που υποβλήθηκαν και τον 
αριθμό των ερευνών που ξεκίνησαν ή περατώθηκαν το προηγούμενο έτος. Για κάθε περατωμένη έρευνα, η έκ-θεση περιέχει συνοπτική περιγραφή της υπόθεσης, του 
αποτελέσματος της έρευνας και, κατά περίπτωση, της λη-
φθείσας απόφασης, με την επιφύλαξη των απαιτήσεων 
εμπιστευτικότητας που αναφέρονται στα άρθρα 6 και 7.
4. Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων 
αποστέλλει έως τις 15 Μαρτίου κάθε έτους στην Ευρωπα-
ϊκή Επιτροπή έκθεση σχετικά με τις αθέμιτες εμπορικές 
πρακτικές στις σχέσεις μεταξύ επιχειρήσεων στην αλυσί-
δα εφοδιασμού γεωργικών προϊόντων και τροφίμων. Η 
έκθεση περιλαμβάνει, ιδίως, τα σχετικά δεδομένα για την 
εφαρμογή του παρόντος Μέρους από τις αρχές επιβολής 
κατά το προηγούμενο έτος.
Άρθρο 15
Εφαρμογή άλλων διατάξεων(Άρθρο 9 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/633)
Το παρόν Μέρος δεν θίγει την εθνική νομοθεσία που 
αφορά στην καταπολέμηση αθέμιτων εμπορικών πρα-
κτικών, οι οποίες δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής 
του, ιδίως τα άρθρα 1 και 18α του ν. 146/1914 (Α’ 21) και τον ν. 3959/2011 (Α’ 93).
Άρθρο 16
Εξουσιοδοτικές διατάξεις
1. Με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης 
και Τροφίμων:
α) Προσδιορίζονται τα προϊόντα της περ. γ) του άρ-
θρου 2, τα οποία μεταποιούνται για να χρησιμοποιηθούν 
ως τρόφιμα με τη χρήση προϊόντων που περιλαμβάνο-
νται στο παράρτημα I της Συνθήκης για τη Λειτουργία 
της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) και δεν παρατίθενται σε 
αυτό, καθώς και τα προϊόντα της περ. β) του άρθρου 2.
β) Καθορίζονται η διαδικασία και ο τρόπος υποβολής 
καταγγελιών στην Επιτροπή Καταπολέμησης Αθέμιτων 
Εμπορικών Πρακτικών, η οργάνωση και οι κανόνες λει-
τουργίας της, σύμφωνα με το παρόν Μέρος, οι λόγοι εξαί-
ρεσης των μελών της και ο ορισμός των αναπληρωματι-
κών μελών αυτής, καθώς και τα πρόσωπα που καλούνται 
στις συνεδριάσεις της Επιτροπής προς παροχή πληροφο-
ριών ή προσαγωγή στοιχείων και αποχωρούν πριν από τη λήψη της απόφασης, τα αντικείμενα της συνεργασίας 
της Επιτροπής με τις οργανικές μονάδες και τους επο-
πτευόμενους φορείς του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυ-
ξης και Τροφίμων και με άλλους συναρμόδιους φορείς, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια που αφορά στη λειτουργία και την άσκηση των αρμοδιοτήτων της.
2. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και 
Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων δύναται να οριστεί 
ο τρόπος έκδοσης των σχετικών φορολογικών παραστα-
τικών για τα αλλοιώσιμα και τα άλλα γεωργικά προϊόντα 
και τρόφιμα του άρθρου 2.
3. Με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης 
και Τροφίμων καθορίζονται ο τρόπος ανάπτυξης και 
λειτουργίας, καθώς και οι τεχνικές λεπτομέρειες τήρη-
σης και επεξεργασίας των στοιχείων της βάσης δεδο-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7082 Τεύχος A’ 54/09.04.2021
μένων της παρ. 3 του άρθρου 14. Με κοινή απόφαση 
των Υπουργών Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, 
Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Ψηφιακής Διακυβέρνη-
σης δύναται να ρυθμίζεται η διασύνδεση της ανωτέρω βάσης δεδομένων με τα πληροφοριακά συστήματα της 
Επιτροπής Ανταγωνισμού, καθώς και με άλλα πληρο-
φοριακά συστήματα του δημοσίου τομέα, μέσω του 
Κέντρου Διαλειτουργικότητας της Γενικής Γ ραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης σύμφωνα με το άρθρο 84 του ν. 4727/2020 (Α’ 184).
Άρθρο 17
Μεταβατικές διατάξεις(Άρθρο 1 παρ. 3 και 4 και άρθρο 13 παρ. 1 εδάφιο τρίτο της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/633)
1. Οι διατάξεις του παρόντος Μέρους εφαρμόζονται 
στις συμβάσεις προμήθειας που συνάπτονται από την 
1η Νοεμβρίου 2021.
2. Οι συμβάσεις προμήθειας που συνάπτονται από την 
ημερομηνία δημοσίευσης του παρόντος μέχρι την 1η 
Νοεμβρίου 2021, χωρίς προσαρμογή στο παρόν Μέρος, 
προσαρμόζονται σε αυτό μέχρι την 1η Νοεμβρίου 2021.
3. Οι συμβάσεις προμήθειας που έχουν συναφθεί πριν 
από την έναρξη ισχύος του παρόντος, προσαρμόζονται στο παρόν Μέρος σε διάστημα δώδεκα (12) μηνών από την ημερομηνία δημοσίευσής του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
ΜΕΡΟΣ Β’
ΛΟΙΠΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ
Άρθρο 18
Ρυθμίσεις θεμάτων διαχείρισης ακινήτων Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων: Ηλεκτρονική δημοπρασία - Επιτροπές Θεμάτων Γης και Επίλυσης Διαφορών - Επιτροπές Ελέγχου και Νομιμότητας
1. Η παρ. 11 του άρθρου 10 του ν. 4061/2012 (Α’ 66) 
αντικαθίσταται ως ακολούθως:
«11. Η παραχώρηση ακινήτων δύναται να πραγματο-
ποιείται με ηλεκτρονική δημοπρασία. Οι όροι, οι προϋ-ποθέσεις και η διαδικασία της ηλεκτρονικής δημοπρα-
σίας ορίζονται με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής 
Ανάπτυξης και Τροφίμων.».
2. Το τελευταίο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 14 του 
ν. 4061/2012 αντικαθίσταται και η παρ. 1 διαμορφώνεται 
ως εξής:
«1. Στην έδρα κάθε περιφέρειας συστήνεται τριμε-
λής Επιτροπή Θεμάτων Γης και Επίλυσης Διαφορών, η 
οποία αποτελείται από έναν διοικητικό υπάλληλο, έναν 
τοπογράφο ή πολιτικό μηχανικό και έναν γεωπόνο ή 
τεχνολόγο γεωπόνο της περιφέρειας, καθώς και τους 
αναπληρωτές τους. Ως πρόεδρος της επιτροπής ορίζεται 
ο ανώτερος κατά βαθμό και μεταξύ ομοιοβάθμων αυτός 
που έχει περισσότερα χρό νια υπηρεσίας στον ίδιο βαθ-μό. Ως γραμματέας της επιτροπής ορίζεται υπάλληλος 
της περιφέρειας. Η επιτροπή συγκροτείται με απόφαση 
του αρμόδιου περιφερειάρχη. Κάθε μέλος της επιτροπής 
δεν μπορεί να συμμετάσχει σε αυτή παρά μόνο μία φορά 
κάθε δύο (2) έτη.».
3. Το τελευταίο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 17 του 
ν. 4061/2012 αντικαθίσταται και η παρ. 1 διαμορφώνεται 
ως εξής:
«1. Στην έδρα κάθε αποκεντρωμένης διοίκησης συ-
στήνεται τριμελής Επιτροπή Ελέγχου και Νομιμότητας, 
με μέλη δύο (2) διοικητικούς υπαλλήλους κατηγορίας 
ΠΕ ή ΤΕ και έναν (1) υπάλληλο με πτυχίο τοπογράφου 
μηχανικού ή γεωπόνου, καθώς και τους αναπληρωτές 
τους. Με την πράξη συγκρότησης ορίζεται ο πρόεδρος 
της επιτροπής. Ως γραμματέας της επιτροπής ορίζεται 
υπάλληλος της αποκεντρωμένης διοίκησης. Η επιτροπή 
συγκροτείται με πράξη του Γενικού Γ ραμματέα Αποκε-
ντρωμένης Διοίκησης. Κάθε μέλος της επιτροπής δεν 
μπορεί να συμμετάσχει σε αυτή παρά μόνο μία φορά 
κάθε δύο (2) έτη.».
Άρθρο 19
Διευκόλυνση πρόσβασης σε χρηματοδότηση των κατά κύριο επάγγελμα αγροτών
Το άρθρο εικοστό τρίτο της από 13.4.2020 Πράξης 
Νομοθετικού Περιεχομένου (Α’ 84), η οποία κυρώθηκε 
με το άρθρο 1 του ν. 4690/2020 (Α’ 104), αντικαθίσταται ως εξής:
«Άρθρο εικοστό τρίτο
Διευκόλυνση πρόσβασης σε χρηματοδότηση των κατά κύριο επάγγελμα αγροτών
Κατ’ εξαίρεση του πρώτου εδαφίου του άρθρου 27 του 
ν. 4611/2019 (Α’ 73), επιτρέπεται μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 
2021 η σύναψη και ανανέωση συμβάσεων δανείων, πι-
στώσεων και χρηματοδοτήσεων από τράπεζες και λοιπά 
πιστωτικά ιδρύματα με αντισυμβαλλόμενους κατά κύριο 
επάγγελμα αγρότες για ποσό μέχρι είκοσι πέντε χιλιάδες 
(25.000) ευρώ, καθώς και η εκταμίευση των σχετικών 
πιστώσεων, χωρίς την προσκόμιση αποδεικτικού ασφα-
λιστικής ενημερότητας από τον χρηματοδοτούμενο.».
Άρθρο 20
Υλοποίηση υπομέτρου 2.1 «Χρήση συμβουλευτικών υπηρεσιών στον γεωργικό τομέα» του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας 2014 - 2020 (ΠΑΑ)
Με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και 
Τροφίμων, καθορίζεται ο τρόπος υλοποίησης του υπομέ-
τρου 2.1 «Χρήση συμβουλευτικών υπηρεσιών στον γε-
ωργικό τομέα» του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 
της Ελλάδας 2014 - 2020 (ΠΑΑ), σύμφωνα με το άρθρο 
15 του Κανονισμού αριθ. 1305/2013 του Ευρωπαϊκού 
Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 17ης Δεκεμβρίου 
2013 (L 347), όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 4 του 
άρθρο 1 του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 2017/2393 του Ευ-
ρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης 
Δεκεμβρίου 2017 (L 350). Με την απόφαση του πρώτου εδαφίου αναλύονται το σύστημα διαχείρισης, παρακο-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7083 Τεύχος A’ 54/09.04.2021
λούθησης, πληρωμής και ελέγχου του υπομέτρου του 
πρώτου εδαφίου, το σύστημα επιλογής των παρόχων 
γεωργικών συμβουλών μέσω ανοικτής πρόσκλησης υπο-
βολής αιτήσεων σε δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς και 
ρυθμίζεται κάθε σχετικό θέμα και αναγκαία λεπτομέρεια 
για την υλοποίηση του υπομέτρου αυτού.
Άρθρο 21
Παράταση του χρονικού διαστήματος 
παραχώρησης χρήσης αγροτικών ακινήτων - Τροποποίηση άρθρου 141 του ν. 4537/2018
Η παρ. 2 του άρθρου 141 του ν. 4537/2018 (Α’ 84) 
τροποποιείται ως προς την ημερομηνία λήξης της πα-
ράτασης παραχώρησης χρήσης αγροτικών ακινήτων 
από «31 Δεκεμβρίου 2020» σε «31 Δεκεμβρίου 2021», ως 
προς την ημερομηνία ανάρτησης στην προβλεπόμενη 
ιστοσελίδα των ακινήτων που εξαιρούνται της παραχώ-
ρησης χρήσης από «1.11.2019» σε «1 Ιανουαρίου 2021» και ως προς την ημερομηνία παραχώρησης αδιάθετων αγροτικών ακινήτων από «31 Δεκεμβρίου 2020» σε «31 
Δεκεμβρίου 2021» και η παρ. 2 διαμορφώνεται ως εξής:
«2. α) Το χρονικό διάστημα παραχώρησης χρήσης 
αγροτικών ακινήτων σε κατά κύριο επάγγελμα αγρότες ή άνεργους εγγεγραμμένους στο μητρώο ανέργων του 
Οργανισμού Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού, που 
προβλέπεται στις σχετικές αποφάσεις που εκδόθηκαν σε 
εφαρμογή της παρ. 13 του άρθρου 36 του ν. 4061/2012 
(Α’ 66), παρατείνεται μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2021. Η πα-
ράταση του προηγούμενου εδαφίου δεν ισχύει για τα 
ακίνητα που από 1 Ιανουαρίου 2021 έως την έναρξη 
ισχύος της παρούσας διάταξης έχουν αναρτηθεί στην 
ιστοσελίδα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και 
Τροφίμων ή της οικείας Περιφέρειας για να παραχωρη-
θούν κατά χρήση σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 
4, 7 και 10 του ν. 4061/2012.
β) Με απόφαση του οικείου Περιφερειάρχη, η οποία 
εκδίδεται σύμφωνα με την περ. β) της παρ. 13 του άρ-θρου 36 του ν. 4061/2012, αγροτικά ακίνητα της περ. α) της παρ. 13 του άρθρου 36 του ν. 4061/2012, τα οποία 
έμειναν αδιάθετα, μπορούν να παραχωρηθούν μέχρι 
31 Δεκεμβρίου 2021 σε νέους αγρότες και επαγγελματίες 
αγρότες. Τα ακίνητα παραχωρούνται με σειρά προτεραι-
ότητας σύμφωνα με τον αριθμό πρωτοκόλλου υποβολής 
των σχετικών αιτήσεων προς τη Διεύθυνση Αγροτικής 
Οικονομίας και Κτηνιατρικής της οικείας Περιφερειακής 
Ενότητας της Χώρας.».
Άρθρο 22
Παράταση προθεσμιών για τη διενέργεια γενικής συνέλευσης και της θητείας των οργάνων διοίκησης αγροτικών συνεταιρισμών
1. Η προθεσμία διενέργειας τακτικής γενικής συνέλευ-
σης των αγροτικών συνεταιρισμών, όπως αυτή προβλέ-πεται στο πρώτο εδάφιο της παρ. 4 του άρθρου 12 του 
ν. 4673/2020 (Α’ 52) και σε καταστατικά αγροτικών συνε-
ταιρισμών παρατείνεται από τη λήξη της, στις 30.4.2021, 
έως την 30ή.6.2021.
2. Παρατείνεται από τη λήξη της, στις 30.4.2021 και έως 
την 30ή.6.2021 η θητεία των τακτικών και αναπληρωμα-τικών μελών των διοικητικών και εποπτικών συμβουλίων 
των αγροτικών συνεταιρισμών, αναγκαστικών συνεταιρι-
σμών και ενώσεων αναγκαστικών συνεταιρισμών.
Άρθρο 23
Ρυθμίσεις θεμάτων Ελληνικού Γεωργικού Οργανισμού ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΛ.Γ .Ο. - ΔΗΜΗΤΡΑ) - Αντικατάσταση της παρ. Γ’ του άρθρου 13α του ν. 4310/2014
Η παρ. Γ’ του άρθρου 13α του ν. 4310/2014 (Α’ 258) 
αντικαθίσταται ως εξής:
«Γ . Ο Ελληνικός Γεωργικός Οργανισμός - ΔΗΜΗΤΡΑ 
(ΕΛ.Γ .Ο. - ΔΗΜΗΤΡΑ), που εποπτεύεται από τον Υπουργό 
Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, διέπεται από τον 
παρόντα ως προς:
α) τη διαδικασία και τις προϋποθέσεις πρόσληψης και 
εξέλιξης του ερευνητικού προσωπικού των Ινστιτούτων 
Αγροτικής Έρευνας που υπάγονται στη Γενική Διεύθυνση 
Αγροτικής Έρευνας του ΕΛ.Γ .Ο. - ΔΗΜΗΤΡΑ, καθώς και 
τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις αυτού,
β) τους Διευθυντές των Ινστιτούτων Αγροτικής Έρευ-
νας που υπάγονται στη Γενική Διεύθυνση Αγροτικής Έρευνας του ΕΛ.Γ .Ο. - ΔΗΜΗΤΡΑ και τα Επιστημονικά 
Συμβούλια των ινστιτούτων αυτών,
γ) την ανάληψη και τη διαχείριση των ερευνητικών 
προγραμμάτων και έργων και,
δ) την αξιοποίηση της περιουσίας του, σύμφωνα με 
το άρθρο 21.
Για τα λοιπά θέματα οργάνωσης και λειτουργίας του 
ΕΛ.Γ .Ο. - ΔΗΜΗΤΡΑ εφαρμόζεται το ειδικό θεσμικό του πλαίσιο. Για την εφαρμογή του παρόντος σχετικά με τον 
ΕΛ.Γ .Ο. - ΔΗΜΗΤΡΑ, όπου αναφέρεται “διοικητικό συμ-
βούλιο του ερευνητικού κέντρου” , νοείται το “διοικητικό 
συμβούλιο του ΕΛ.Γ .Ο. - ΔΗΜΗΤΡΑ” και όπου αναφέρεται 
“ο Υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων” , νοείται “ο 
Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων” .».
Άρθρο 24
Ρυθμίσεις θεμάτων δακοκτονίας - Αντικατάσταση της παρ. 1 του άρθρου 44 του ν. 4325/2015
Στην παρ. 1 του άρθρου 44 του ν. 4325/2015 (Α’ 47) 
αντικαθίσταται η φράση «για το έτος 2020» από τη φρά-
ση «για το έτος 2021» και η παρ. 1 έχει ως εξής:
«1. Για το έτος 2021 η οικονομική επιτροπή κάθε περιφέ-
ρειας της χώρας, μπορεί, κατ’ εξαίρεση και για λόγους δη-
μοσίου συμφέροντος, να αναθέσει την εκτέλεση του προ-
γράμματος δακοκτονίας, για το οποίο έχουν δημοσιευθεί 
αλλά δεν έχουν ολοκληρωθεί οι σχετικοί διαγωνισμοί, 
στους προσωρινούς μειοδότες, έως την ολοκλήρωση των 
διαγωνισμών με την υπογραφή των οικείων συμβάσεων. 
Οι δαπάνες για την εκτέλεση των παρεχόμενων υπηρε-
σιών, από την έναρξη των εργασιών δακοκτονίας μέχρι τη σύναψη των οικείων συμβάσεων, εκκαθαρίζονται και πληρώνονται νόμιμα, εφόσον ο οικείος περιφερειάρχης: 
α) βεβαιώνει με σχετική πράξη του την εκτέλεση της υπηρεσίας και β) το ύψος της σχετικής δαπάνης είναι 
σύμφωνο με τους όρους και το περιεχόμενο της οικείας διακήρυξης ψεκασμών και παγιδοθεσίας δακοκτονίας.».
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7084 Τεύχος A’ 54/09.04.2021
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’
ΛΟΙΠΕΣ ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 25
Ερμηνευτική διάταξη για την επανέναρξη των νόμιμων και δικαστικών προθεσμιών
Κατά την αληθή έννοια του άρθρου 83 του ν. 4790/2021 
(Α’ 48), ως ημερομηνία λήξης της επιβολής του μέτρου 
της προσωρινής αναστολής της λειτουργίας των πο-λιτικών δικαστηρίων της χώρας για τον υπολογισμό 
των νόμιμων και δικαστικών προθεσμιών, λογίζεται η 
ημερομηνία άρσης της αναστολής των προθεσμιών, 
η οποία επήλθε με τη λήξη ισχύος της υπό στοιχεία 
Δ1α/Γ .Π.οικ.18877/26.3.2021 κοινής απόφασης των 
Υπουργών Οικονομικών, Ανάπτυξης και Επενδύσεων, 
Προστασίας του Πολίτη, Εθνικής Άμυνας, Παιδείας και 
Θρησκευμάτων, Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, 
Υγείας, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Πολιτισμού και 
Αθλητισμού, Δικαιοσύνης, Εσωτερικών, Μετανάστευ-
σης και Ασύλου, Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Υποδομών 
και Μεταφορών, Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, 
Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και του Υφυπουργού 
στον Πρωθυπουργό «Έκτακτα μέτρα προστασίας της 
δημόσιας υγείας από τον κίνδυνο περαιτέρω διασποράς 
του κορωνοϊού COVID-19 στο σύνολο της Επικράτειας 
για το διάστημα από τη Δευτέρα 29 Μαρτίου 2021 και 
ώρα 6:00 έως και τη Δευτέρα, 5 Απριλίου 2021 και ώρα 
6:00» (Β’ 1194), ήτοι η 6η.4.2021.
Άρθρο 26
Περιορισμός δικαστικών διακοπών για το δικαστικό έτος 2020-2021
Οι δικαστικές διακοπές για το τρέχον δικαστικό έτος 
που λήγει στις 15 Σεπτεμβρίου 2021, αρχίζουν την 1η 
Ιουλίου 2021 και λήγουν την 31η Αυγούστου 2021.
Άρθρο 27
Δημιουργία ηλεκτρονικής πλατφόρμας για 
την καταχώριση και ηλεκτρονική διαχείριση 
του αποτελέσματος της αυτοδιαγνωστικής δοκιμασίας ελέγχου της νόσησης από κορωνοϊό COVID-19 (self -test)
1. Δημιουργείται ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα, η 
οποία λειτουργεί μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης 
της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr - ΕΨΠ), με αντικείμενο 
την καταχώριση και ηλεκτρονική διαχείριση των απο-
τελεσμάτων της αυτοδιαγνωστικής δοκιμασίας ελέγχου 
της νόσησης από κορωνοϊό COVID-19 (self -test), όπως 
αυτή ορίζεται στην παρ. 1 του άρθρου 2 του ν. 4790/2021 
(Α’ 48).
2. Η καταχώριση του αποτελέσματος της δοκιμασίας 
είναι προαιρετική, εκτός αν το φυσικό πρόσωπο ανήκει 
σε συγκεκριμένη επαγγελματική ή κοινωνική ομάδα, ως 
προς την οποία βάσει των κείμενων διατάξεων η δοκι-μασία καθίσταται υποχρεωτική.
3. Στην ανωτέρω πλατφόρμα καταχωρίζονται από το 
φυσικό πρόσωπο που διενήργησε την αυτοδιαγνωστι-
κή δοκιμασία ελέγχου ή που ασκεί την επιμέλεια, από 
κοινού ή ατομικά, για λογαριασμό των ανηλίκων τέκνων του που υπεβλήθησαν στη δοκιμασία ελέγχου, τα εξής 
στοιχεία: α) το όνομα, β) το επώνυμο, γ) το πατρώνυμο, 
δ) το μητρώνυμο, ε) ο Αριθμός Μητρώου Κοινωνικής 
Ασφάλισης (Α.Μ.Κ.Α.) ή ο προσωρινός Α.Μ.Κ.Α. ή ο Προ-
σωρινός Αριθμός Ασφάλισης και Υγειονομικής Περίθαλ-
ψης Αλλοδαπού (Π.Α.Α.Υ.Π.Α.), και στ) το αποτέλεσμα 
της δοκιμασίας.
4. Μετά την καταχώριση του αποτελέσματος σύμφωνα 
με την παρ. 3, εκδίδεται από την εφαρμογή είτε δήλω-
ση του θετικού αποτελέσματος της δοκιμασίας ελέγχου, 
προκειμένου να διενεργηθεί επαναληπτικός έλεγχος, είτε 
δήλωση του αρνητικού αποτελέσματος της δοκιμασίας ελέγχου.
5. Ειδικά στην περίπτωση των μαθητών όλων των βαθ-
μίδων εκπαίδευσης, εφόσον το καταχωρισθέν αποτέλε-
σμα της δοκιμασίας ελέγχου είναι αρνητικό, εκδίδεται 
από την πλατφόρμα σχολική κάρτα για COVID-19.
6. Ως προς την προστασία των προσωπικών δεδομέ-
νων και κατά τους ορισμούς του Γενικού Κανονισμού για 
την Προστασία Δεδομένων (ΕΕ 2016/679) (ΓΚΠΔ) και του 
ν. 4624/2019 (Α’ 137):
α) Η ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία «ΗΛΕΚΤΡΟΝΙ-
ΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ Α.Ε.» και 
διακριτικό τίτλο «ΗΔΙΚΑ Α.Ε.» ορίζεται ως Υπεύθυνος 
Επεξεργασίας για την επεξεργασία προσωπικών δεδο-
μένων στο πλαίσιο του παρόντος άρθρου.
β) Η ανώνυμη εταιρεία του Ελληνικού Δημοσίου με 
την επωνυμία «ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟ-
ΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ Α.Ε.» και διακριτικό τίτλο «ΕΔΥΤΕ 
Α.Ε.» ορίζεται ως Εκτελούσα την Επεξεργασία, υπό τις 
προϋποθέσεις του άρθρου 28 ΓΚΠΔ. Η Εκτελούσα την 
Επεξεργασία αναλαμβάνει για λογαριασμό του Υπευ-
θύνου Επεξεργασίας, τον σχεδιασμό, την υλοποίηση 
και τη συντήρηση της ηλεκτρονικής πλατφόρμας, την 
τήρηση των προσωπικών δεδομένων υπό συνθήκες που 
διασφαλίζουν την ασφάλεια της επεξεργασίας, την ακε-
ραιότητα, την εμπιστευτικότητα και τη διαθεσιμότητα 
των δεδομένων, καθώς και κάθε άλλο ζήτημα σχετικό 
με την ομαλή λειτουργία της πλατφόρμας του παρόντος. 
Στο πλαίσιο της εν λόγω εκτέλεσης επεξεργασίας για 
λογαριασμό της ΗΔΙΚΑ Α.Ε. η ΕΔΥΤΕ Α.Ε. επιφορτίζεται 
με όλες τις υποχρεώσεις που θέτουν για τον Εκτελούντα 
την Επεξεργασία οι διατάξεις του ΓΚΠΔ.
Μεταξύ της ΗΔΙΚΑ Α.Ε. και της ΕΔΥΤΕ Α.Ε. συνάπτεται 
Μνημόνιο Συνεργασίας, σύμφωνα με την παρ. 3 του άρ-
θρου 28 του ΓΚΠΔ.
γ) Σκοπός της επεξεργασίας των προσωπικών δεδο-
μένων είναι η καταχώριση και ηλεκτρονική διαχείριση 
των αποτελεσμάτων της αυτοδιαγνωστικής δοκιμασί-
ας ελέγχου της νόσησης από κορωνοϊό COVID-19 (self-test), όπως αυτή ορίζεται στην παρ. 1 του άρθρου 2 του ν. 4790/2021.
δ) Το σύνολο των δεδομένων που καταχωρίζεται στην 
πλατφόρμα διαγράφεται οριστικά μετά την πάροδο επτά 
(7) ημερών από την καταχώριση.
7. Με απόφαση του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνη-
σης δύνανται να ρυθμίζονται τα τεχνικά και οργανωτι-κά μέτρα για τη λειτουργία της πλατφόρμας και για την 
ασφάλεια της επεξεργασίας των προσωπικών δεδομέ-
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7085 Τεύχος A’ 54/09.04.2021
νων, η διασύνδεση με άλλα πληροφοριακά συστήματα και ιδίως με το πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓ ΑΝΗ, καθώς και 
κάθε αναγκαία, τεχνική ή άλλη λεπτομέρεια για τη λειτουργία της πλατφόρμας. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Υγείας και των κατά περίπτωση συναρμόδιων υπουργών, δύνανται να ρυθμίζονται το περιεχόμενο της δήλωσης της παρ. 4 και της σχολικής κάρτας της παρ. 5, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέ-ρεια για την εφαρμογή του παρόντος.
ΜΕΡΟΣ Δ’
ΕΝΑΡΞΗ ΙΣΧΥΟΣ
Άρθρο 28
Έναρξη ισχύος
Με την επιφύλαξη του άρθρου 17, η ισχύς του παρόντος αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της 
Κυβερνήσεως.
Παραγγέλλομε τη δημοσίευση του παρόντος στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και την εκτέλεσή του ως νόμου 
του Κράτους.
Αθήνα, 9 Απριλίου 2021
Η Πρόεδρος της Δημοκρατίας
ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΥ
Οι Υπουργοί
Οικονομικών
ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΤΑΪΚΟΥΡΑΣ  Αναπληρωτής
Υπουργός Οικονομικών
ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΣΚΥΛΑΚΑΚΗΣ  Ανάπτυξης και Επενδύσεων
ΣΠΥΡΙΔΩΝ - ΑΔΩΝΙΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ  
Αναπληρωτής ΥπουργόςΕξωτερικών
ΜΙΛΤΙΑΔΗΣ ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ  Παιδείας και Θρησκευμάτων
ΝΙΚΗ ΚΕΡΑΜΕΩΣ  Εργασίας καιΚοινωνικών Υποθέσεων
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ  
Υγείας
ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΚΙΚΙΛΙΑΣ  Αναπληρωτής Υπουργός Υγείας
ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΚΟΝΤΟΖΑΜΑΝΗΣ  Περιβάλλοντος και Ενέργειας
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΚΡΕΚΑΣ  
Δικαιοσύνης
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΣΙΑΡΑΣ  Εσωτερικών
ΜΑΥΡΟΥΔΗΣ ΒΟΡΙΔΗΣ  Αναπληρωτής Υπουργός Εσωτερικών
ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ ΠΕΤΣΑΣ  
Υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΗΤΑΡΑΚΗΣ  Αγροτικής Ανάπτυξηςκαι Τροφίμων
ΣΠΥΡΙΔΩΝ-ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΛΙΒΑΝΟΣ  Τουρισμού
ΘΕΟΧΑΡΗΣ ΘΕΟΧΑΡΗΣ  
Επικρατείας
ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ  Υφυπουργόςστον Πρωθυπουργό
ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΛΙΒΑΝΙΟΣ
Θεωρήθηκε και τέθηκε η Μεγάλη Σφραγίδα του Κράτους.
Αθήνα, 9 Απριλίου 2021
Ο επί της Δικαιοσύνης Υπουργός
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΣΙΑΡΑΣ   
ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α  TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7086 Τεύχος A’ 54/09.04.2021
*01000540904210012*Ταχυδρομική Διεύθυνση:  Καποδιστρίου 34, τ.κ. 10432, Αθήνα
ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ: 210 5279000 - fax: 210 5279054
ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΚΟΙΝΟΥ 
Πωλήσεις - Συνδρομές:  (Ισόγειο, τηλ. 210 5279178 - 180)
Πληροφορίες:  (Ισόγειο, Γ ρ. 3 και τηλεφ. κέντρο 210 5279000) 
Παραλαβή Δημ. Ύλης:  (Ισόγειο, τηλ. 210 5279167, 210 5279139) 
Ωράριο για το κοινό:  Δευτέρα ως Παρασκευή: 8:00 - 13:30Ιστότοπος:  www.et.gr  
Πληροφορίες σχετικά με την λειτουργία 
του ιστότοπου: helpdesk.et@et.gr  
Αποστολή ψηφιακά υπογεγραμμένων 
εγγράφων προς δημοσίευση στο ΦΕΚ: webmaster.et@et.gr  
Πληροφορίες για γενικό πρωτόκολλο 
και αλληλογραφία: grammateia@et.grΤο Εθνικό Τυπογραφείο αποτελεί δημόσια υπηρεσία υπαγόμενη στην Προεδρία της Κυβέρ-
νησης και έχει την ευθύνη τόσο για τη σύνταξη, διαχείριση, εκτύπωση και κυκλοφορία των Φύλλων της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ), όσο και για την κάλυψη των εκτυπωτικών - εκδοτικών αναγκών του δημοσίου και του ευρύτερου δημόσιου τομέα (ν. 3469/2006/Α΄ 131 και π.δ. 29/2018/Α΄58). 
1. ΦΥΛΛΟ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΦΕΚ) 
• Τα ΦΕΚ σε ηλεκτρονική μορφή διατίθενται δωρεάν στο www.et.gr , την επίσημη ιστο-
σελίδα του Εθνικού Τυπογραφείου. Όσα ΦΕΚ δεν έχουν ψηφιοποιηθεί και καταχωριστεί στην ανωτέρω ιστοσελίδα, ψηφιοποιούνται και αποστέλλονται επίσης δωρεάν με την υποβολή αί-τησης, για την οποία αρκεί η συμπλήρωση των αναγκαίων στοιχείων σε ειδική φόρμα στον ιστότοπο www.et.gr. 
• Τα ΦΕΚ σε έντυπη μορφή διατίθενται σε μεμονωμένα φύλλα είτε απευθείας από το Τμή-
μα Πωλήσεων και Συνδρομητών, είτε ταχυδρομικά με την αποστολή αιτήματος παραγγελίας μέσω των ΚΕΠ, είτε με ετήσια συνδρομή μέσω του Τμήματος Πωλήσεων και Συνδρομητών. Tο κόστος ενός ασπρόμαυρου ΦΕΚ από 1 έως 16 σελίδες είναι 1,00 €, αλλά για κάθε επιπλέον οκτασέλιδο (ή μέρος αυτού) προ σαυξάνεται κατά 0,20 €. Το κόστος ενός έγχρωμου ΦΕΚ από 1 έως 16 σελίδες είναι 1,50 €, αλλά για κάθε επιπλέον οκτασέλιδο (ή μέρος αυτού) προσαυξά-νεται κατά 0,30 €.  To τεύχος Α.Σ.Ε.Π. διατίθεται δωρεάν.
• Τρόποι αποστολής κειμένων προς δημοσίευση: 
Α. Τα κείμενα προς δημοσίευση στο ΦΕΚ, από τις υπηρεσίες και τους φορείς του 
δημο σίου, αποστέλλονται ηλεκτρονικά στη διεύθυνση webmaster.et@et.gr με χρήση 
προηγμέ νης ψηφιακής υπογραφής και χρονοσήμανσης. 
Β. Κατ’ εξαίρεση, όσοι πολίτες δεν διαθέτουν προηγμένη ψηφιακή υπογραφή μπορούν 
είτε να αποστέλλουν ταχυδρομικά, είτε να καταθέτουν με εκπρόσωπό τους κείμενα προς δημοσίευση εκτυπωμένα σε χαρτί στο Τμήμα Παραλαβής και Καταχώρισης Δημοσιευμάτων. 
• Πληροφορίες, σχετικά με την αποστολή/κατάθεση εγγράφων προς δημοσίευση, την ημε-
ρήσια κυκλοφορία των Φ.Ε.Κ., με την πώληση των τευχών και με τους ισχύοντες τιμοκαταλό-γους για όλες τις υπη ρεσίες μας, περιλαμβάνονται στoν ιστότοπο (www.et.gr). Επίσης μέσω του ιστότοπου δίδονται πληροφορίες σχετικά με την πορεία δημοσίευσης των εγγράφων, με βάση τον Κωδικό Αριθμό Δημοσιεύματος (ΚΑΔ). Πρόκειται για τον αριθμό που εκδίδει το Εθνι-κό Τυπογραφείο για όλα τα κείμενα που πληρούν τις προϋποθέσεις δημοσίευσης. 
2. ΕΚΤΥΠΩΤΙΚΕΣ - ΕΚΔΟΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ 
Το Εθνικό Τυπογραφείο ανταποκρινόμενο σε αιτήματα υπηρεσιών και φορέων του δημοσίου 
αναλαμβάνει να σχεδιάσει και να εκτυπώσει έντυπα, φυλλάδια, βιβλία, αφίσες, μπλοκ, μηχανο-
γραφικά έντυπα, φακέλους για κάθε χρήση, κ.ά.  
Επίσης σχεδιάζει ψηφιακές εκδόσεις, λογότυπα και παράγει οπτικοακουστικό υλικό.
Πείτε μας τη γνώμη σας,
για να βελτιώσουμε τις υπηρεσίες μας,  συμπληρώνοντας την ειδική φόρμα στον ιστότοπό μας.Πείτε μας τη γνώμη σας,