21. 6. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 153/1 
Ι 
(Ανακοινώσεις) 
ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ 
ΨΗΦΙΣΜΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝΗΛΘΑΝ ΣΤΑ 
ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 
της 22ας Μαΐου 1989 
σχετικά με τη σχολική φοίτηση των παιδιών των οποίων οι γονείς είναι περιοδεύοντες επαγγελματίες 
(89/C 153/01) 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΕΡΧΟ-
ΜΕΝΟΙ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ, 
Έχοντας υπόψη: 
το ψήφισμα του Συμβουλίου και των Υπουργών Παιδείας 
συνερχόμενων στα πλαίσια του Συμβουλίου, από 9 
Φεβρουαρίου 1976, το οποίο περιελάμβανε πρόγραμμα 
δράσης στον τομέα της εκπαίδευσης (') 
Εκτιμώντας: 
το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στις 16 Μαρτίου 1984 ενέκρινε 
ψήφισμα σχετικά με την εκπαίδευση των παιδιών των 
οποίων οι γονείς δεν έχουν μόνιμο τόπο κατοικίας (2), με το 
οποίο καλεί την Επιτροπή να συνεργαστεί με τα κράτη μέλη 
και να εκπονήσει, σε συνεργασία με τις οργανώσεις που 
εκπροσωπούν τους γονείς αυτών των παιδιών, μέτρα τα 
οποία να εξασφαλίζουν σ'αυτά τα παιδιά, εκπαίδευση προ­
σαρμοσμένη στις ανάγκες τους, ανεξάρτητα από τη χώρα 
της Κοινότητας στην οποία ευρίσκονται' 
ότι οι περιοδεύοντες επαγγελματίες στην Κοινότητα, ανέρ­
χονται επί του παρόντος, σε 200 000 άτομα περίπου · 
ότι, γενικά, αλλά και ειδικά στο σχολικό τομέα, η σημερινή 
κατάσταση είναι αρκετά ανησυχητική" ότι αρκετά σημα­
ντικός αριθμός παιδιών δεν παρακολουθεί τακτικά τα σχο­
λικά μαθήματα, μερικά δε καθόλου* ότι υπερβολικά 
χαμηλό ποσοστό παιδιών φθάνει και υπερβαίνει το όριο της 
μέσης εκπαίδευσης* ότι τα αποτελέσματα δεν ανταποκρίνο­
νται στη θεωρητική διάρκεια της σχολικής εκπαίδευσης* 
ότι η σχολική εκπαίδευση, ιδίως με τα μέσα που δύναται να 
παράσχει για την προσαρμογή σε ένα μεταβαλλόμενο περι­
βάλλον και την προσωπική και επαγγελματική αυτονομία, 
αποτελεί βασικό παράγοντα για το πολιτιστικό, κοινωνικό 
και οικονομικό μέλλον των περιοδευόντων επαγγελματιών, 
ότι οι γονείς έχουν επίγνωση αυτού του γεγονότος και ότι η 
βούληση για σχολική εκπαίδευση καθίσταται εντονότερη* 
(') ΕΕ αριθ. C 38 της 19. 2. 1976, σ. 1. 
(2) ΕΕ αριθ. C 104 της 16. 4. 1984, σ. 144. ότι σημειώνοντας τα αποτελέσματα και τις τελικές εισηγή­
σεις των μελετών που χρηματοδότησε η Επιτροπή σχετικά 
με τη σχολική εκπαίδευση των παιδιών των οποίων οι 
γονείς είναι περιοδεύοντες επαγγελματίες στα 12 κράτη 
μέλη της Κοινότητας, καθώς και τις κατευθυντήριες 
γραμμές που απορρέουν από τη συγκεφαλαιωτική έκθεση, 
τις διαβουλεύσεις με αντιπροσώπους των τσιγγάνων και των 
περιοδευόντων επαγγελματιών, τις ανταλλαγές απόψεων 
μεταξύ εμπειρογνωμόνων και αντιπροσώπων των Υπουρ­
γείων Παιδείας, 
ΕΝΕΚΡΙΝΑΝ ΤΟ ΑΚΟΛΟΥΘΟ ΨΗΦΙΣΜΑ: 
Το Συμβούλιο και οι Υπουργοί Παιδείας, συνερχόμενοι στα 
πλαίσια του Συμβουλίου θα προσπαθήσουν να προωθήσουν 
μια δέσμη μέτρων στον τομέα της σχολικής εκπαίδευσης 
των παιδιών των οποίων οι γονείς είναι περιοδεύοντες επαγ­
γελματίες, με τα οποία, υπό την επιφύλαξη των δράσεων 
που έχουν ήδη αναληφθεί από τα κράτη μέλη σε συνάρτηση 
με την ιδιαίτερη κατάσταση κάθε κράτους στον τομέα αυτό, 
επιδιώκεται η ανάπτυξη μιας συνολικής και διαρθρωτικής 
προσπάθειας που θα συμβάλει στην υπερνίκηση των κυριό­
τερων εμποδίων όσον αφορά την πρόσβαση αυτών των παι­
διών στο σχολείο. 
Μετά από διαβουλεύσεις με τους ενδιαφερόμενους επαγγελ­
ματικούς κύκλους, τα μέτρα αυτά θα αποσκοπούν: 
— στην προώθηση καινοτόμων πρωτοβουλιών, 
— στην πρόταση και υποστήριξη θετικών και προσαρμο­
σμένων στις περιστάσεις δράσεων, 
— στην προσπάθεια αμοιβαίας συναρμογής των επιτευγ­
μάτων, 
— στην ευρεία γνωστοποίηση των επακόλουθων αποτελε­
σμάτων και συμπερασμάτων. 
1. Στο επίπεδο των κρατών μελών 
Τα κράτη μέλη, εντός των συνταγματικών και οικονομικών 
πλαισίων, καθώς και των εκπαιδευτικών πολιτικών και 
δομών τους, θα κάνουν προσπάθειες για τη: 
Αριθ. C 153/2 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 21. 6. 89 
1.1. Βελτίωση της ενημέρωσης των οικογενειών χωρίς 
μόνιμο τόπο διαμονής (εργαζόμενοι σε ποταμόπλοια, 
τσίρκα και εμποροπανηγύρεις) σχετικά με τα σχολικά 
συστήματα, τις εκπαιδευτικές οδούς και την ειδική βοή­
θεια που τους παρέχουν οι δημόσιες αρχές ή η ιδιωτική 
πρωτοβουλία, ώστε οι γονείς αυτοί να μπορούν να 
παρακολουθούν υπεύθυνα την εξέλιξη της σχολικής 
εκπαίδευσης των παιδιών τους. 
1.2. Βελτίωση, κατά το δυνατόν, της πρόσβασης στα νηπια­
γωγεία και στη στοιχειώδη εκπαίδευση των παιδιών με 
γονείς περιοδεύοντες επαγγελματίες (εργαζόμενους σε 
ποταμόπλοια, τσίρκα, εμποροπανηγύρεις), με τα εξής, 
για παράδειγμα, μέτρα: 
α) προώθηση, εκεί όπου μπορούν να ληφθούν κατάλ­
ληλα και βιώσιμα μέτρα, κινητών εκπαιδευτικών 
μονάδων (ΚΕΜ) για τα παιδιά των οποίων οι γονείς 
είναι περιοδεύοντες επαγγελματίες, που θα συνο­
δεύουν ή θα ακολουθούν τα τσίρκα και τις εμπορο­
πανηγύρεις στις μετακινήσεις τους* 
6) ενθάρρυνση νηπιαγωγείων και σχολείων στοιχειώ­
δους εκπαιδεύσεως: 
— κοντά στους τόπους πρόσδεσης με στόχο την 
ανάπτυξη παιδαγωγικών μεθόδων προσαρμο­
σμένων στις ανάγκες και στον τρόπο ζωής των 
παιδιών των εργαζομένων σε ποταμόπλοια, 
— που προορίζονται να υποδεχθούν τα παιδιά των 
εργαζομένων σε τσίρκα και εμποροπανηγύρεις 
κατά τη χειμερινή παύση και να αναπτύξουν 
κατάλληλες παιδαγωγικές μεθόδους σε συνερ­
γασία με τις κινητές εκπαιδευτικές μονάδες 
(ΚΕΜ), όπου υπάρχουν 
γ) προώθηση, ενδεχομένως, του διορισμού περιο­
δευόντων συμβούλων για τις οικογένειες, για να επι­
κουρούν τους γονείς κατά την προσχολική εκπαί­
δευση των παιδιών τους ή για να επιβλέπουν την εξ 
αποστάσεως διδασκαλία, όταν έχουν επιλέξει αυτήν 
τη μέθοδο εκπαίδευσης* 
δ) θέσπιση, ενδεχομένως, σχολικών ελέγχων με στόχο 
την απόδειξη της συχνότητας παρακολούθησης και 
των σχολικών αποτελεσμάτων. 
1.3. Λήψη μέτρων με στόχο την πρόσβαση σε πλήρη δευτε­
ροβάθμια εκπαίδευση και σε επαγγελματική κατάρτιση 
προσαρμοσμένη στις τρεις κατηγορίες παιδιών, με τα 
οποία π.χ. θα ενθαρρύνεται: 
— η εκ περιτροπής εκπαίδευση, που φαίνεται να αντα­
ποκρίνεται περισσότερο στις συγκεκριμένες ανάγκες 
(πρακτική εκπαίδευση στον τόπο εργασίας κατά τις περιόδους δραστηριότητας, θεωρητική εκπαίδευση 
κατά τη χειμερινή παύση), 
— η δημιουργία, ενδεχομένως, σχολείων δευτεροβάθ­
μιας εκπαίδευσης για τα παιδιά του προσωπικού 
των τσίρκων και τους εφήβους που επιθυμούν να 
προετοιμαστούν για σταδιοδρομία καλλιτέχνη του 
τσίρκου, εκεί όπου το μέτρο αυτό δικαιολογείται 
από τον αριθμό των παιδιών. 
1.4. Ενθάρρυνση για να τεθεί στη διάθεση των τριών κατη­
γοριών μαθητών, στις κατάλληλες περιπτώσεις, η δυνα­
τότητα φιλοξενίας σε σχολικά και εξωσχολικά οικοτρο­
φεία. 
1.5. Ενθάρρυνση εν ανάγκη, των αρμόδιων αρχών να ενημε­
ρώνουν τους διαδασκοντες, κατά τη διάρκεια της 
αρχικής και συνεχούς εκπαίδευσης τους, σχετικά με την 
κατάσταση και τις ειδικές ανάγκες των παιδιών αυτών. 
1.6. Προώθηση της παροχής βοήθειας στους διδάσκοντες, 
στους εκπαιδευτικούς, στους διευθυντές σχολείων και 
οικοτροφείων και στους υπεύθυνους των κινητών 
εκπαιδευτικών μονάδων, με παράλληλο σεβασμό των 
ιδιαίτερων εκπαιδευτικών τους συστημάτων. 
2. Στο κοινοτικό επίπεδο 
2.1. Μια κοινοτική παρέμβαση στον τομέα αυτό είναι χρή­
σιμη για την τόνωση των εθνικών πρωτοβουλιών στον 
τομέα της ανταλλαγής πείρας καθώς και για την εκπό­
νηση καινοτόμων πειραματικών σχεδίων. 
2.2. Πραγματοποίηση προτύπων πειραματικών εφαρμογών 
με σκοπό την ανταλλαγή απόψεων και πείρας μεταξύ 
των ενδιαφερομένων. 
2.3. Η Επιτροπή θα μεριμνήσει για την εναρμόνιση των 
μέτρων αυτών με τις κοινοτικές δράσεις που έχουν προ­
γραμματισθεί στον τομέα της εκπαίδευσης. 
Επίσης θα μεριμνήσει για την εναρμόνιση με τις κοινο­
τικές δράσεις στον τομέα της εκπαίδευσης άλλων μετα­
κινούμενων πληθυσμών, π.χ. τσιγγάνων και άλλων 
περιοδευόντων επαγγελματιών. 
Επίσης θα μεριμνήσει για τη συμπληρωματικότητα των 
δράσεων με άλλες κοινοτικές δράσεις, όπως οι δράσεις 
του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου. 
2.4. Έκθεση όσον αφορά την εφαρμογή των μέτρων που 
προβλέπει το παρόν ψήφισμα θα υποβληθεί από την 
Επιτροπή στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινο­
βούλιο καθώς και στην Επιτροπή Παιδείας πριν από τις 
31 Δεκεμβρίου 1993.