ΨΗΦΙΣΜΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΩΝ ΣΥΝΕΡΧΟΜΕΝΩΝ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 5ης Οκτωβρίου 1995

σχετικά με την εικόνα της γυναίκας και του άνδρα στη διαφήμιση και τα μέσα ενημέρωσης

(95/C 296/06)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ, ΤΩΝ ΣΥΝΕΡΧΟΜΕΝΩΝ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ,

Εκτιμώντας:

ότι το ψήφισμα του Συμβουλίου της 12ης Ιουλίου 1982 σχετικά με την προώθηση της ισότητας ευκαιριών για τις γυναίκες (1) επιβεβαιώνει την ανάγκη να αναπτυχθούν δράσεις ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης, προκειμένου να ενισχυθεί η εξέλιξη της νοοτροπίας ως προς την ίση συμμετοχή στις επαγγελματικές, οικογενειακές και κοινωνικές ευθύνες 7

ότι το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 14ης Οκτωβρίου 1987 σχετικά με τον τρόπο προβολής και τη θέση της γυναίκας στα μέσα μαζικής ενημέρωσης (2) συνιστά στα μέσα ενημέρωσης, τις διαφημιστικές εταιρίες, τις κυβερνήσεις και τις κοινωνικές δυνάμεις να λάβουν συγκεκριμένα μέτρα για την προβολή των γυναικών, την εξασφάλιση της ισότητας ευκαιριών και την υπογράμμιση του ρόλου των γυναικών στην επαγγελματική, πολιτική και κοινωνική ζωή 7

ότι η οδηγία 89/552/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 3ης Οκτωβρίου 1989 για το συντονισμό ορισμένων νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την άσκηση ραδιοτηλεοπτικών δραστηριοτήτων (3), προβλέπει ότι η τηλεοπτική διαφήμιση δεν πρέπει να προσβάλλει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια ούτε να εισάγει διακρίσεις λόγω φύλου 7

ότι η Κοινότητα, με το τρίτο μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα δράσης για την ισότητα ευκαιριών μεταξύ ανδρών και γυναικών (1991-1995), προβλέπει δράσεις για την προώθηση μιας θετικής εικόνας της γυναίκας, που τονίζουν κυρίως την προώθηση μιας καλύτερης εκπροσώπησης των γυναικών στα μέσα ενημέρωσης και στο θεσμικό και επαγγελματικό περιβάλλον τους, την ανάπτυξη καινοτόμων προγραμμάτων για την καταπολέμηση των προκαταλήψεων και την εκπόνηση συστάσεων για την εκπροσώπηση των γυναικών στη βιομηχανία των μέσων ενημέρωσης 7

ότι το Συμβούλιο, με το ψήσισμα της 21ης Μαΐου 1991 σχετικά με το τρίτο μεσοπρόθεσμο κοινοτικό πρόγραμμα δράσης για την ισότητα ευκαιριών μεταξύ γυναικών και ανδρών (1991-1995) (4), κάλεσε τα κράτη μέλη να εξακολουθήσουν να ενθαρρύνουν μια καλύτερη συμμετοχή των γυναικών σε όλα τα επίπεδα στον τομέα των μέσων ενημέρωσης και να αναπτύξουν καινοτόμα προγράμματα που θα δίνουν μια ρεαλιστική και πλήρη εικόνα της γυναίκας στην κοινωνία 7

ότι το Συμβούλιο, με το ψήφισμα της 27ης Μαρτίου 1995 σχετικά με την ισόρροπη συμμετοχή ανδρών και γυναικών στη λήψη αποφάσεων (5), κάλεσε τα κράτη μέλη να προωθήσουν την ισόρροπη συμμετοχή των γυναικών και των ανδρών στη λήψη αποφάσεων, ως έναν από τους στόχους προτεραιότητας στα πλαίσια των εθνικών πρακτικών για ισότητα ευκαιριών μεταξύ ανδρών και γυναικών 7

ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, κατά τις συνόδους του στο Έσσεν (9/10 Δεκεμβρίου 1994) και στις Κάννες (26/27 Ιουνίου 1995), τόνισε το γεγονός ότι τα ζητήματα που αφορούν την ισότητα ευκαιριών μεταξύ ανδρών και γυναικών συγκαταλέγονται σε εκείνα που θα εξακολουθήσουν να αποτελούν τα σημαντικότερα καθήκοντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών της 7

ότι η Ευρωπαϊκή Διάσκεψη Γυναικών Υπουργών των κρατών μελών του Συμβουλίου της Ευρώπης (Βρυξέλλες, 7 Μαρτίου 1994) διαδηλώνει τη βούλησή της να επιτευχθεί πραγματική ισότητα ανδρών και γυναικών στην Ευρώπη του αύριο και υποστηρίζει την προώθηση μιας θετικής και απαλλαγμένης από προκαταλήψεις και στερεότυπα εικόνας ανδρών και γυναικών, τονίζοντας την ανάγκη θέσπισης όλων των δυνατών μέτρων -δίνοντας ως παράδειγμα ένα κώδικα δεοντολογίας- με τα οποία θα προλαμβάνεται η δημιουργία διακρίσεων εις βάρος των γυναικών 7

ότι η διαφήμιση και τα μέσα ενημέρωσης θα μπορούσαν να συμβάλουν στη μεταβολή της νοοτροπίας της κοινωνίας αντικατοπτρίζοντας κυρίως την ποικιλομορφία των ρόλων των γυναικών και των ρόλων των ανδρών στη δημόσια και ιδιωτική ζωή 7 ότι η εκπροσώπηση των ρόλων των γυναικών στη δημόσια ζωή είναι λιγότερο αναπτυγένη από εκείνη των ρόλων των ανδρών 7 ότι η εκπροσώπηση των ρόλων των ανδρών στην ιδιωτική ζωή είναι πολύ λιγότερο συχνή από εκείνη των ρόλων των γυναικών 7

ότι το παρόν ψήφισμα δεν θα επηρεάσει τους συνταγματικούς κανόνες, ούτε τις αντίστοιχες εθνικές προσεγγίσεις και πρακτικές 7

ότι τα κράτη μέλη ή/και οι αρμόδιες αρχές τους πρέπει να λάβουν υπόψη τις διαφορές που υπάρχουν μεταξύ της διαφήμισης -ακόμη και στα μέσα ενημέρωσης- και των μέσων ενημέρωσης ως βήματος πληροφόρησης και συζήτησης,

Ι. ΔΙΑΚΗΡΥΣΣΟΥΝ:

1. την προσήλωσή τους στις αρχές της ελευθερίας έκφρασης καθώς και της ελευθερίας του τύπου και των άλλων μέσων επικοινωνίας,

2. ότι στερεότυπα που συνδέονται με το φύλο στη διαφήμιση και τα μέσα ενημέρωσης συνιστούν έναν από τους παράγοντες των ανισοτήτων που επηρεάζουν τη νοοτροπία όσον αφορά την ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών 7 ότι το γεγονός αυτό καταδεικνύει τη σημασία της προώθησης της ισότητας σε όλους τους τομείς της κοινωνικής ζωής,

3. ότι η διαφήμιση και τα μέσα ενημέρωσης μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στη μεταβολή της νοοτροπίας της κοινωνίας αντικατοπτρίζοντας την ποικιλία των ρόλων και των δυνατοτήτων των γυναικών και των ανδρών, τη συμμετοχή τους σε όλες τις πτυχές της κοινωνικής ζωής, καθώς και έναν πιο ισόρροπο καταμερισμό των οικογενειακών, επαγγελματικών και κοινωνικών ευθυνών μεταξύ ανδρών και γυναικών,

4. ότι η διαφήμιση και τα μέσα ενημέρωσης δεν πρέπει να θίγουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, ούτε να εισάγουν διακρίσεις λόγω φύλου,

ΙΙ. ΚΑΛΟΥΝ τα κράτη μέλη ή/και τις αρμόδιες αρχές τους, μη θιγομένων των συνταγματικών κανόνων τους ή/και των εθνικών προσεγγίσεων και πρακτικών τους:

1. να προωθήσουν μια διαφοροποιημένη και ρεαλιστική εικόνα των δυνατοτήτων και ικανοτήτων των γυναικών και των ανδρών στην κοινωνία,

2. να αναλάβουν δράσεις για τη διάδοση αυτής της εικόνας, εφαρμόζοντας μέτρα ώστε:

2.1. να εξασφαλισθεί δεόντως ο σεβασμός της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και η αποφυγή διακρίσεων λόγω φύλου,

2.2. να πραγματοποιηθούν ή/και να προωθηθούν περιοδικές εκστρατείες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης που θα επιτρέψουν στις διαφημιστικές εταιρίες, στα μέσα ενημέρωσης και στο κοινό να διακρίνουν τα μεταδιδόμενα με τη διαφήμιση και τα μέσα ενημέρωσης μηνύματα, τα οποία δημιουργούν διακρίσεις λόγω φύλου,

2.3. να υποστηριχθεί ή/και να προωθηθεί η ύπαρξη χώρων συζήτησης, διαβούλευσης, εποπτείας, ενδεχομένως στο πλαίσιο εθελοντικής αυτορύθμισης και παρακολούθησης των μηνυμάτων που δημιουργούν διακρίσεις λόγω φύλου, τα οποία διοχετεύονται με τη διαφήμιση και τα μέσα ενημέρωσης,

2.4. να υποστηριχθεί η έρευνα και οι πρωτοβουλίες που ευαισθητοποιούν τις διαφημιστικές εταιρίες και τα μέσα ενημέρωσης, στο θέμα της ισότητας ευκαιριών και στον πιο ισόρροπο καταμερισμό των ευθυνών, ιδίως στη δημόσια, πολιτική, οικονομική επαγγελματική, κοινωνική και οικογενειακή ζωή,

2.5. να δοθεί ιδιαίτερη σημασία στις αξίες που συνδέονται με την ισότητα των ευκαιριών υπό όλες τις μορφές και σε όλα τα επίπεδα της διαπαιδαγώγησης και της εκπαίδευσης, ιδίως δε της κατάρτισης των επαγγελματιών της διαφήμισης και των μέσων ενημέρωσης,

2.6. να προωθηθεί η ισόρροπη συμμετοχή ανδρών και γυναικών στις θέσεις παραγωγής προγραμμάτων, τις διευθυντικές θέσεις και τις θέσεις λήψης αποφάσεων,

2.7. να ενθαρρυνθούν οι διαφημιστικές εταιρίες και τα μέσα ενημέρωσης να προωθούν:

α) την έρευνα, τη δημιουργικότητα και τις νέες ιδέες, ώστε να αποδίδεται ποικιλομορφία των ρόλων γυναικών και ανδρών 7

β) την αναγνώριση των αρνητικών συνεπειών που ενδέχεται να έχουν τα στερεότυπα όσον αφορά τα φύλο στη σωματική και ψηχική υγεία του κοινού γενικώς και των νέων ειδικότερα 7

γ) τη θέσπιση και την εφαρμογή κωδίκων εθελοντικής αυτορρύθμισης,

ΙΙΙ. ΚΑΛΟΥΝ την Επιτροπή:

1. να λάβει υπόψη της το παρόν ψήφισμα, ιδίως κατά την υλοποίηση προγραμμάτων δράσης περί ισότητας ευκαιριών μεταξύ ανδρών και γυναικών,

2. να πραγματοποιήσει ή/και να ενισχύσει τις επαφές με τους οργανισμούς και τις ενώσεις, σε ευωπαϊκό επίπεδο, που ειδικεύονται στον τομέα της διαφήμισης και των μέσων ενημέρωσης, καθώς και τους κοινωνικούς εταίρους.

(1) ΕΕ αριθ. C 186 της 21. 7. 1982, σ. 3.

(2) ΕΕ αριθ. C 305 της 16. 11. 1987, σ. 66.

(3) ΕΕ αριθ. L 298 της 17. 10. 1989, σ. 23.

(4) ΕΕ αριθ. C 142 της 31. 5. 1991, σ. 1.

(5) ΕΕ αριθ. C 168 της 4. 7. 1995, σ. 3.