Αριθ. C 97/2 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 11.4.83 
ΣΥΜΒΑΣΗ 
για τη διεθνή δικαιοδοσία και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις (*) 
ΠΡΟΟΙΜΙΟ 
ΤΑ ΥΨΗΛΑ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΣΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΠΕΡΙ ΙΔΡΥΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ 
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ, 
Επιθυμώντας να θέσουν σε εφαρμογή τις διατάξεις του άρθρου 220 της συνθήκης αυτής, δυνάμει του οποίου 
ανέλαβαν την υποχρέωση να εξασφαλίσουν την απλούστευση των διατυπώσεων για την αμοιβαία αναγνώ­
ριση και εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων, 
Μεριμνώντας για την ενίσχυση στην Κοινότητα της έννομης προστασίας των εγκατεστημένων σε αυτή προ­
σώπων. 
Εκτιμώντας ότι, προς το σκοπό αυτό, προέχει να καθορισθεί η διεθνής δικαιοδοσία των δικαστηρίων τους, 
να διευκολυνθεί η αναγνώριση και να θεσπισθεί ταχεία διαδικασία για την εκτέλεση των αποφάσεων, καθώς 
και των δημόσιων εγγράφων και των δικαστικών συμβιβασμών, 
Αποφάσισαν να συνάψουν την παρούσα σύμβαση και προς το σκοπό αυτό όρισαν πληρεξουσίους: 
Η ΑΥΤΟΥ ΜΕΓΑΛΕΙΟΤΗΤΑ Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΤΩΝ ΒΕΛΓΩΝ: 
τον κ. Pierre HARMEL, 
Υπουργό Εξωτερικών, 
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ: 
τον κ. Willy BRANDT, 
Αντικαγκελλάριο, 
Υπουργό Εξωτερικών, 
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ: 
τον κ. Michel DEBRE, 
Υπουργό Εξωτερικών, 
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ: 
τον κ. Guiseppe MEDICI, 
Υπουργό Εξωτερικών, 
Η ΑΥΤΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΥΨΗΛΟΤΗΤΑ Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΔΟΥΚΑΣ ΤΟΥ ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟΥ: 
τον κ. Pierre GREGOIRE, 
Υπουργό Εξωτερικών, 
(*) Κείμενο όπως τροποποιήθηκε από τη σύμβαση της 9ης Οκτωβρίου 1978 σχετικά με την προσχώρηση 
του Βασιλείου της Δανίας, της Ιρλανδίας και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και 
Βόρειας Ιρλανδίας —στο εξής καλούμενη σύμβαση του 1978— και από τη σύμβαση της 25ης Οκτω­
βρίου 1982 σχετικά με την προσχώρηση της Ελληνικής Δημοκρατίας —στο εξής καλούμενη σύμβαση 
του 1982. 
11.4.83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 97/3 
Η ΑΥΤΗΣ ΜΕΓΑΛΕΙΟΤΗΤΑ Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΩΝ ΚΑΤΩ ΧΩΡΩΝ: 
τον κ. J. Μ. Α. Η. LUNS, 
Υπουργό Εξωτερικών, 
ΟΙ ΟΠΟΙΟΙ συνήλθαν στο πλαίσιο του Συμβουλίου και, αφού αντάλλαξαν τα πληρεξούσια έγγραφα τους 
που βρέθηκαν εντάξει, 
ΣΥΜΦΩΝΗΣΑΝ ΣΤΙΣ ΑΚΟΛΟΥΘΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ: 
ΤΙΤΛΟΣ Ι 
ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ 
Άρθρο 1 
Η παρούσα σύμβαση εφαρμόζεται σε αστικές και εμπορι­
κές υποθέσεις, ανεξάρτητα από το είδος του δικαστηρίου. 
Δεν καλύπτει ιδίως φορολογικές, τελωνειακές ή διοικητι­
κές υποθέσεις ('). 
Εξαιρούνται από την εφαρμογή της: 
1. η προσωπική κατάσταση και ικανότητα των φυσι­
κών προσώπων, οι περιουσιακές σχέσεις των συζύ­
γων, οι κληρονομικές σχέσεις, 
2. οι πτωχεύσεις, πτωχευτικοί συμβιβασμοί και άλλες 
ανάλογες διαδικασίες, 
3. η κοινωνική ασφάλιση, 
4. η διαιτησία. 
ΤΙΤΛΟΣ II 
ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ 
Τμήμα 1 
Γενικές διατάξεις 
Άρθρο 2 
Με την επιφύλαξη των διατάξεων της παρούσας συμβά­
σεως, τα πρόσωπα που έχουν την κατοικία τους στο έδα­
φος συμβαλλόμενου κράτους ενάγονται ενώπιον των 
δικαστηρίων του κράτους αυτού, ανεξάρτητα από την 
ιθαγένεια τους. 
Τα πρόσωπα που δεν έχουν την ιθαγένεια του κράτους 
στο οποίο κατοικούν υπάγονται, στο κράτος αυτό, στους 
κανόνες διεθνούς δικαιοδοσίας που εφαρμόζονται στους 
ημεδαπούς. 
(') Δεύτερη πρόταση όπως προσετέθη με το άρθρο 3 της συμβά­
σεως του 1978. Άρθρο 3 
Τα πρόσωπα που έχουν την κατοικία τους στο έδαφος 
συμβαλλόμενου κράτους μπορούν να εναχθούν ενώπιον 
των δικαστηρίων άλλου συμβαλλόμενου κράτους μόνο 
σύμφωνα με τους κανόνες που περιλαμβάνονται στα τμή­
ματα 2 ώς 6 του παρόντος τίτλου. 
Δεν εφαρμόζονται σε βάρος τους, ιδίως: 
— στο Βέλγιο: το άρθρο 15 του Code civil — Burgerlijk 
Wetboek (αστικού κώδικα) και το άρθρο 638 του 
Code judiciaire — Gerechtelijk Wetboek (δικονομι­
κού κώδικα), 
— στη Δανία: το άρθρο 248 παράγραφος 2 του Lov om 
rettens pleje (νόμου πολιτικής δικονομίας) και το 
κεφάλαιο 3 άρθρο 3 του Lov for Gronland om rettens 
pleje (νόμου πολιτικής δικονομίας της Γροιλανδίας), 
— στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας: το 
άρθρο 23 της ZivilprozeBordnung (κώδικα πολιτικής 
δικονομίας), 
— στην Ελλάδα: το άρθρο 40 του Κώδικα Πολιτικής 
Δικονομίας, 
— στη Γαλλία: τα άρθρα 14 και 15 του Code civil (αστι­
κού κώδικα), 
— Στην Ιρλανδία: οι διατάξεις οι σχετικές με τη διεθνή 
δικαιοδοσία που θεμελιώνεται σε εισαγωγικό 
έγγραφο της δίκης επιδιδόμενο σε εναγόμενο που 
βρίσκεται προσωρινά στην Ιρλανδία, 
— στην Ιταλία: το άρθρο 2 και το άρθρο 4 αριθ. 1 και 2 
του Codice di procedura civile (κώδικα πολιτικής 
δικονομίας), 
— στο Λουξεμβούργο: τα άρθρα 14 και 15 του Code 
civil (αστικού κώδικα), 
— στις Κάτω Χώρες: το άρθρο 126 παράγραφος 3 και 
το άρθρο 127 του Wetboek van Burgerlijke 
Rechtsvordering (κώδικα πολιτικής δικονομίας), 
— στο Ηνωμένο Βασίλειο: οι διατάξεις οι σχετικές με 
τη διεθνή δικαιοδοσία που θεμελιώνεται: 
α) σε εισαγωγικό έγγραφο της δίκης επιδιδόμενο 
σε εναγόμενο που βρίσκεται προσωρινά στο 
Ηνωμένο Βασίλειο, 
Αριθ. C 97/4 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 11.4.83 
β) στην ύπαρξη στο Ηνωμένο Βασίλειο περιουσια­
κών στοιχείων του εναγομένου, 
γ) στην κατάσχεση από τον ενάγοντα περιουσια­
κών στοιχείων που βρίσκονται στο Ηνωμένο 
Βασίλειο ('). 
Άρθρο 4 
Άν ο εναγόμενος δεν έχει κατοικία στο έδαφος συμβαλ­
λόμενου κράτους, η διεθνής δικαιοδοσία σε κάθε συμβαλ­
λόμενο κράτος ρυθμίζεται από το δίκαιο του κράτους 
αυτού, με την επιφύλαξη του άρθρου 16. 
Κατά του εναγομένου αυτού κάθε πρόσωπο που έχει την 
κατοικία του στο έδαφος συμβαλλόμενου κράτους, ανε­
ξάρτητα από την ιθαγένεια του, μπορεί να επικαλεσθεί 
στο κράτος, όπως και οι ημεδαποί, τους εκεί ισχύοντες 
κανόνες διεθνούς δικαιοδοσίας, και ιδίως εκείνους που 
προβλέπονται στο άρθρο 3 δεύτερη παράγραφος. 
Τμήμα 2 
Ειδικές βάσεις διεθνούς δικαιοδοσίας 
Άρθρο 5 
Πρόσωπο που έχει την κατοικία του στο έδαφος συμβαλ­
λόμενου κράτους μπορεί να εναχθεί σε άλλο συμβαλλό­
μενο κράτος: 
1. ως προς διαφορές εκ συμβάσεως, ενώπιον του δικα­
στηρίου του τόπου όπου εκπληρώθηκε ή οφείλει να 
εκπληρωθεί η παροχή, 
2. ως προς υποχρεώσεις διατροφής, ενώπιον του δικα­
στηρίου του τόπου όπου ο δικαιούχος της διατροφής 
έχει την κατοικία ή συνήθη διαμονή του ή, εφόσον 
πρόκειται για αγωγή παρεπόμενη δίκης σχετικής με 
την προσωπική κατάσταση, ενώπιον του δικαστη­
ρίου που κατά δίκαιο του δικάζοντος δικαστή έχει 
διεθνή δικαιοδοσία στην περίπτωση της δίκης αυτής, 
εκτός αν η διεθνής αυτή δικαιοδοσία θεμελιώνεται 
μόνο στην ιθαγένεια ενός των διαδίκων (2), 
3. ως προς ενοχές ες αδικοπραξίας ή οιονεί αδικοπρα­
ξίας, ενώπιον του δικαστηρίου του τόπου όπου 
συνέβη το ζημιογόνο γεγονός, 
(') Δεύτερη παράγραφος όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 4 της 
συμβάσεως του 1978 και το άρθρο 3 της συμβάσεως του 
1982. 
(2) Σημείο 2 όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 5 παράγραφος 3 
της συμβάσεως του 1978. 4. σε περιπτώσεις αγωγής αποζημιώσεως ή αποκατα­
στάσεως της προτέρας καταστάσεως που θεμελιώνο­
νται σε αξιόποινη πράξη, ενώπιον του δικαστηρίου 
όπου ασκείται η ποινική δίωξη, κατά το μέτρο που 
σύμφωνα με το δίκαιο του το δικαστήριο αυτό μπο­
ρεί να επιληφθεί της πολιτικής αγωγής, 
5. ως προς διαφορές σχετικές με την εκμετάλλευση υπο­
καταστήματος, πρακτορείου ή κάθε άλλης εγκατα­
στάσεως, ενώπιον του δικαστηρίου της τοποθεσίας 
τους, 
6. υπό την ιδιότητα του ως ιδρυτή, trustee, ή δικαιούχου 
ενός trust που έχει συσταθεί, είτε δυνάμει νόμου, είτε 
γραπτά ή προφορικά με γραπτή επιβεβαίωση, ενώ­
πιον των δικαστηρίων του συμβαλλόμενου κράτους 
στο έδαφος του οποίου το trust έχει την έδρα του (3), 
7. σε διαφορές σχετικές με πληρωμή της αμοιβής που 
απαιτείται για την αρωγή ή τη διάσωση φορτίου ή 
ναύλου, ενώπιον του δικαστηρίου στην περιφέρεια 
του οποίου το εν λόγω φορτίο ή ο αντίστοιχος ναύ­
λος: 
α) έχει κατασχεθεί για να εξασφαλισθεί η πληρωμή 
αυτή. ή 
β) θα μπορούσε να είχε κατασχεθεί για το σκοπό 
αυτό αλλά παρασχέθηκε εγγύηση ή άλλου 
είδους ασφάλεια, 
η διάταξη αυτή δεν εφαρμόζεται παρά μόνον εφόσον 
προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι ο εναγόμενος έχει 
δικαίωμα επί του φορτίου ή του ναύλου, ή ότι είχε 
τέτοιο δικαίωμα κατά το χρόνο της εν λόγω αρωγής 
ή διασώσεως (4). 
Άρθρο 6 
Πρόσωπο που έχει την κατοικία του στο έδαφος συμβαλ­
λόμενου κράτους μπορεί επίσης να εναχθεί: 
1. αν υπάρχουν πολλοί εναγόμενοι, ενώπιον του δικα­
στηρίου της κατοικίας ενός από αυτούς, 
(3) Σημείο 6 όπως προσετέθη με το άρθρο 5 παράγραφος 4 της 
συμβάσεως του 1978. 
(4) Σημείο 7 όπως προσετέθη με το άρθρο 5 παράγραφος 4 της 
συμβάσεως του 1978. 
11.4.83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 97/5 
2. αν πρόκειται για προσεπίκληση δικονομικού εγγυ­
ητή ή άλλη προσεπίκληση, ενώπιον του δικαστηρίου 
της κύριας δίκης, εκός αν μόνος σκοπός τους ήταν να 
απομακρύνουν τον εγγυητή ή τον προσεπικαλούμενο 
από το δικαστήριο που θα είχε διεθνή δικαιοδοσία 
στην περίπτωση τους, 
3. αν πρόκειται για ανταγωγή που απορρέει από την 
ίδια σύμβαση ή τα ίδια πραγματικά περιστατικά στα 
οποία στηρίζεται η κύρια αγωγή, ενώπιον του δικα­
στηρίου όπου είναι εκκρεμής η αγωγή αυτή. 
Άρθρο 6α (') 
Όταν, σύμφωνα με την παρούσα σύμβαση, δικαστήριο 
συμβαλλόμενου κράτους έχει διεθνή δικαιοδασία για να 
κρίνει αγωγές αστικής ευθύνης που απορρέει από χρησι­
μοποίηση ή εκμετάλλευση πλοίου, το δικαστήριο αυτό ή 
κάθε άλλο που το υποκαθιστά, σύμφωνα με το εσωτερικό 
δίκαιο του κράτους αυτού, εκδικάζει και τα αιτήματα τα 
σχετικά με τον περιορισμό της ευθύνης. 
Τμήμα 3 
Διεθνής δικαιοδοσία σε υποθέσεις ασφαλίσεων 
Άρθρο 7 
Σε υποθέσεις ασφαλίσεων η διεθνής δικαιοδοσία ρυθμίζε­
ται από το παρόν τμήμα, με την επιφύλαξη των διατά­
ξεων του άρθρου 4 και του άρθρου 5 σημείο 5. 
Άρθρο 8 i2) 
Ο ασφαλιστής που έχει την κατοικία του στο έδαφος 
συμβαλλόμενου κράτους μπορεί να εναχθεί: 
1. ενώπιον των δικαστηρίων του κράτους όπου έχει την 
κατοικία τορ^ή 
2. σε άλλο συμβαλλόμενο κράτος, ενώπιον του δικα­
στηρίου του τόπου όπου ο αντισυμβαλλόμενος του 
ασφαλιστή έχει την κατοικία του, ή 
3. αν πρόκειται για συνασφαλιστή, ενώπιον του δικα­
στηρίου του συμβαλλόμενου κράτους, στο οποίο έχει 
εναχθεί ο κύριος ασφαλιστής. 
Όταν ο ασφαλιστής δεν έχει κατοικία στο έδαφος συμ­
βαλλόμενου κράτους, αλλά διαθέτει υποκατάστημα, πρα­
κτορείο ή οποιαδήποτε άλλη εγκατάσταση σε συμβαλλό­
μενο κράτος, θεωρείται, για διαφορές σχετικές με την 
(') Άρθρο όπως προσετέθη με το άρθρο 6 της συμβάσεως του 
1978. 
(2) Κείμενο όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 7 της συμβάσεως 
του 1978. εκμετάλλευση τους, ότι έχει την κατοικία του στο έδαφος 
του κράτους αυτού. 
Άρθρο 9 
Ο ασφαλιστής μπορεί, επιπλέον, να εναχθεί ενώπιον των 
δικαστηρίων του τόπου όπου συνέβη το ζημιογόνο γεγο­
νός, αν πρόκειται για ασφάλιση αστικής ευθύνης ή για 
ασφάλιση ακινήτων. Το ίδιο ισχύει αν η ασφάλιση 
αφορά από κοινού ακίνητα και κινητά που καλύπτονται 
από το ίδιο ασφαλιστήριο και η προσβολή τους οφείλεται 
στην ίδια αιτία. 
Άρθρο 10 
Σε υποθέσεις ασφαλίσεως αστικής ευθύνης, ο ασφαλιστής 
μπορεί επίσης να προσεπικληθεί ενώπιον του δικαστη­
ρίου που έχει επιληφθεί της αγωγής του ζημιωθέντος 
κατά του ασφαλισμένου, αν το δίκαιο του δικαστηρίου 
το επιτρέπει. 
Οι διατάξεις των άρθρων 7, 8 και 9 εφαρμόζονται σε περί­
πτωση ευθείας αγωγής του ζημιωθέντος κατά του ασφα­
λιστή, εφόσον η ευθεία αγωγή επιτρέπεται. 
Ά ν το δίκαιο που διέπει την ευθεία αγωγή προβλέπει την 
προσεπίκληση του αντισυμβαλλόμενου ή του ασφαλισμέ­
νου, το ίδιο δικαστήριο έχει δικαιοδοσία και ως προς 
αυτούς. 
Άρθρο 11 
Με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 10 τρίτη 
παράγραφος, η αγωγή του ασφαλιστή μπορεί να ασκηθεί 
μόνον ενώπιον των δικαστηρίων του συμβαλλόμενου 
κράτους στο οποίο έχει την κατοικία του ο εναγόμενος, 
ανεξάρτητα αν είναι αντισυμβαλλόμενος, ασφαλισμένος 
ή δικαιούχος. 
Οι διατάξεις του παρόντος τμήματος δεν θίγουν το δικαί­
ωμα ασκήσεως ανταγωγής ενώπιον του δικαστηρίου στο 
οποίο είναι εκκρεμής η κύρια αγωγή που έχει εισαχθεί 
σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος τμήματος. 
Άρθρο 72(3) 
Παρέκκλιση από τις διατάξεις του παρόντος τμήματος 
είναι δυνατή μόνο με συμφωνίες: 
1. μεταγενέστερες από τη γένεση της διαφοράς, ή 
(3) Κείμενο όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 8 της συμβάσεως 
του 1978. 
Αριθ. C 97/6 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 11.4.83 
2. που επιτρέπουν στον αντισυμβαλλόμενο, τον ασφα­
λισμένο ή τον δικαιούχο να προσφύγει και σε άλλα 
δικαστήρια εκτός από αυτά που προβλέπονται στο 
παρόν τμήμα, ή 
3. που, έχοντας συναφθεί ανάμεσα σε ασφαλιστή και 
αντισυμβαλλόμενο με κατοικία ή συνήθη διαμονή 
κατά το χρόνο συνάψεως της συμβάσεως στο ίδιο 
συμβαλλόμενο κράτος, απονέμουν διεθνή δικαιοδο­
σία στα δικαστήρια του κράτους αυτού, ακόμα και 
αν το ζημιογόνο γεγονός συμβεί στην αλλοδαπή, 
εκτός αν το δίκαιο του απαγορεύει τέτοιες συμφω­
νίες, ή 
4. που έχουν συναφθεί από αντισυμβαλλόμενο χωρίς 
κατοικία σε συμβαλλόμενο Κράτος, εκτός αν πρόκει­
ται για υποχρεωτική ασφάλιση ή για ασφάλιση ακι­
νήτου που κείται σε συμβαλλόμενο κράτος, ή 
5. που αφορούν ασφαλιστική σύμβαση, εφόσον αυτή 
καλύπτει έναν ή περισσότερους από τους αναφερό­
μενους στο άρθρο 12α κινδύνους. 
Άρθρο 12α 0) 
Οι αναφερόμενοι στο άρθρο 12 σημείο 5 κίνδυνοι είναι οι 
ακόλουθοι: 
1. κάθε απώλεια ή ζημία σε: 
α) πλοία, εγκαταστάσεις ανοικτά των ακτών και 
στην ανοικτή θάλασσα ή αεροσκάφη, η οποία 
συνδέεται με τη χρησιμοποίηση τους για εμπορι­
κούς σκοπούς, 
β) εμπορεύματα, εκτός από τις αποσκευές επιβα­
τών, κατά τη διάρκεια μεταφοράς που πραγμα­
τοποιείται με αυτά τα πλοία ή αεροσκάφη, είτε 
ολικά είτε σε συνδυασμό με άλλα μεταφορικά 
μέσα, 
2. κάθε είδος ευθύνης, εκτός από την ευθύνη για σωμα­
τικές βλάβες των επιβατών ή για απώλεια ή ζημία 
των αποσκευών τους: 
α) από τη χρησιμοποίηση ή εκμετάλλευση πλοίων, 
εγκαταστάσεων ή αεροσκαφών, σύμφωνα με το 
σημείο 1 υπό α), στο μέτρο που το δίκαιο του 
συμβαλλόμενου κράτους εγγραφής του αερο­
σκάφους δεν απαγορεύει τις συμφωνίες διεθνούς 
δικαιοδοσίας ως προς την ασφάλιση των κινδύ­
νων αυτών, 
β) για ζημίες που προκαλούνται από εμπορεύματα 
κατά τη διάρκεια μεταφοράς υπό την έννοια του 
σημείου 1 υπό β), 3. κάθε χρηματική ζημία συνδεόμενη με τη χρησιμοποί­
ηση ή εκμετάλλευση πλοίων, εγκαταστάσεων ή 
αεροσκαφών, σύμφωνα με το σημείο 1 υπό α), ιδίως 
κάθε ζημία σχετικά με το ναύλο ή τη ναύλωση, 
4. κάθε άλλος κίνδυνος που συνδέεται προς έναν από 
τους αναφερόμενους στα σημεία 1 ως 3. 
Τμήμα 4 (2) 
Διεθνής δικαιοδοσία σε συμβάσεις καταναλωτών 
Άρθρο 13 
Σε συμβάσεις που ο σκοπός τους μπορεί να θεωρηθεί 
ξένος προς την επαγγελματική δραστηριότητα αυτού που 
τις καταρτίζει, και που αποκαλείται στη συνέχεια 
«καταναλωτής», η διεθνής δικαιοδοσία καθορίζεται από 
τις διατάξεις του παρόντος τμήματος, με την επιφύλαξη 
του άρθρου 4 και του άρθρου 5 σημείο 5: 
1. όταν πρόκειται για πώληση ενσωμάτων κινητών με 
τμηματική καταβολή του τιμήματος, ή 
2. όταν πρόκειται για δάνειο με σταδιακή εξόφληση ή 
για άλλη πιστωτική συναλλαγή συνδεόμενη με τη 
χρηματοδότηση αγοράς ενσωμάτων κινητών, ή 
3. για κάθε άλλη σύμβαση που έχει ως αντικείμενο 
παροχή υπηρεσιών ή προμήθεια ενσωμάτων κινητών 
αν: 
α) πριν από την κατάρτιση της συμβάσεως, έγινε 
στο κράτος της κατοικίας του καταναλωτή 
ειδική προσφορά ή διαφήμιση, και 
β) ο καταναλωτής ολοκλήρωσε στο κράτος αυτό 
τις απαραίτητες για την κατάρτιση της συμβά­
σεως πράξεις. 
Όταν ο αντισυμβαλλόμενος του καταναλωτή δεν έχει 
κατοικία στο έδαφος συμβαλλόμενου κράτους, αλλά 
διαθέτει υποκατάστημα, πρακτορείο ή εγκατάσταση σε 
συμβαλλόμενο κράτος, θεωρείται, ως προς τις διαφορές 
τις σχετικές με την εκμετάλλευση τους, ότι έχει την 
κατοικία του στο έδαφος του κράτους αυτού. 
Το παρόν τμήμα δεν εφαρμόζεται στις συμβάσεις μεταφο­
ράς. 
(') Άρθρο που προσετέθη το άρθρο 9 της συμβάσεως του 1978. (2) Κείμενο όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 10 της συμβάσεως 
του 1978. 
11.4.83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 97/7 
Άρθρο 14 
Ο πωλητής και ο δανειοδότης ενάγονται ενώπιον των 
δικαστηρίων, είτε του συμβαλλόμενου κράτους όπου 
έχουν την κατοικία τους, είτε του συμβαλλόμενου κρά­
τους όπου ο αγοραστής ή ο δανειολήπτης έχουν την 
κατοικία τους. 
Η αγωγή του πωλητή κατά του αγοραστή και του δανειο-
δότη κατά του δανειολήπτη μπορεί να ασκηθεί μόνον ενώ­
πιον των δικαστηρίων του κράτους όπου ο εναγόμενος 
έχει την κατοικία του. 
Οι διατάξεις αυτές δεν θίγουν το δικαίωμα ασκήσεως 
ανταγωγής ενώπιον του δικαστηρίου στο οποίο είναι 
εκκρεμής η κύρια αγωγή που έχει εισαχθεί σύμφωνα με 
τις διατάξεις του παρόντος τμήματος. 
Άρθρο 15 
Παρέκκλιση από τις διατάξεις του παρόντος τμήματος 
είναι δυνατή μόνο με συμφωνίες: 
1. μεταγενέστερες από τη γένεση της διαφοράς, ή 
2. που επιτρέπουν στον αγοραστή ή το δανειολήπτη να 
προσφύγει και σε άλλα δικαστήρια εκτός από αυτά 
που προβλέπονται στο παρόν τμήμα, ή 
3. που, έχοντας συναφθεί ανάμεσα σε αγοραστή και 
πωλητή ή ανάμεσα σε δανειοδότη και δανειολήπτη 
με κατοικία ή συνήθη διαμονή στο ίδιο συμβαλλό­
μενο κράτος, απονέμουν διεθνή δικαιοδοσία στα 
δικαστήρια του κράτους αυτού, εκτός άν το δίκαιο 
του απαγορεύει τέτοιες συμφωνίες. 
Τμήμα 5 
Αποκλειστική διεθνής δικαιοδοσία 
Άρθρο 16 
Αποκλειστική διεθνή δικαιοδοσία, χωρίς να λαμβάνεται 
υπόψη η κατοικία, έχουν: 
1. σε υποθέσεις εμπράγματων δικαιωμάτων επί ακινή­
των και μισθώσεων ακινήτων, τα δικαστήρια του 
συμβαλλόμενου κράτους της τοποθεσίας του ακινή­
του, 2. σε θέμα εγκυρότητας, κύρους ή λύσεως εταιρειών ή 
νομικών προσώπων που έχουν την έδρα τους στο 
έδαφος συμβαλλόμενου κράτους, ή αποφάσεων των 
οργάνων τους, τα δικαστήρια του κράτους αυτού, 
3. σε θέματα κύρους των καταχωρίσεων σε δημόσια 
βιβλία, τα δικαστήρια του συμβαλλόμενου κράτους 
στο έδαφος του οποίου τηρούνται τα βιβλία αυτά, 
4. σε θέματα καταχωρίσεως ή κύρους διπλωμάτων 
ευρεσιτεχνίας, σημάτων, σχεδίων και προτύπων και 
άλλων ανάλογων δικαιωμάτων τα οποία επιδέχονται 
κατάθεση ή καταχώριση, τα δικαστήρια του συμβαλ­
λόμενου κράτους στο έδαφος του οποίου η κατάθεση 
ή καταχώριση ζητήθηκε, πραγματοποιήθηκε, ή θεω­
ρείται ότι πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με διεθνή 
σύμβαση, 
5. σε θέματα αναγκαστικής εκτελέσεως αποφάσεων, τα 
δικαστήρια του συμβαλλόμενου κράτους του τόπου 
εκτελέσεως. 
Τμήμα 6 
Παρέκταση διεθνούς δικαιοδοσίας 
Άρθρο 170) 
Αν τα μέρη, από τα οποία ένα τουλάχιστον έχει την 
κατοικία του στο έδαφος συμβαλλόμενου κράτους, συμ­
φώνησαν ότι ένα δικαστήριο ή τα δικαστήρια συμβαλλό­
μενου κράτους θα δικάζουν τις διαφορές που έχουν προ­
κύψει ή που θα προκύψουν από συγκεκριμένη έννομη 
σχέση, το δικαστήριο αυτό ή τα δικαστήρια του κράτους 
αυτού έχουν αποκλειστική διεθνή δικαιοδοσία. Μια 
τέτοια συμφωνία διεθνούς δικαιοδοσίας πρέπει να καταρ­
τισθεί, είτε γραπτά, είτε προφορικά με γραπτή επιβεβαί­
ωση, είτε, στο διεθνές εμπόριο, υπό τύπο ανταποκρινό­
μενο στις συνήθειες του διεθνούς εμπορίου που τα μέρη 
γνωρίζουν ή οφείλουν να γνωρίζουν. Όταν μια τέτοια 
συμφωνία καταρτίζεται από μέρη εκ των οποίων κανένα 
δεν έχει την κατοικία του στο έδαφος συμβαλλόμενου 
κράτους, τα δικαστήρια των άλλων συμβαλλόμενων κρα­
τών δεν μπορούν να δικάσουν τη διαφορά, εφόσον το ή 
τα υποδειχθέντα δικαστήρια δεν έχουν διαπιστώσει την 
έλλειψη διεθνούς δικαιοδοσίας τους. 
Το δικαστήριο ή τα δικαστήρια συμβαλλόμενου κράτους, 
στα οποία απονέμει διεθνή δικαιοδοσία η συστατική 
πράξη ενός trust, έχουν αποκλειστική διεθνή δικαιοδοσία 
(') Κείμενο όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 11 της συμβάσεως 
του 1978. 
Αριθ. C 97/8 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 11.4.83 
ως προς αγωγές κατά του ιδρυτή, του trustee ή του δικαι­
ούχου ενός trust, αν πρόκειται για σχέσεις μεταξύ των 
προσώπων αυτών ή για δικαιώματα ή υποψρεώσεις τους 
από το trust. 
Οι συμφωνίες διεθνούς δικαιοδοσίας καθώς και οι ανάλο­
γες ρήτρες της συστατικής πράξεως του trust δεν παρά­
γουν αποτελέσματα αν είναι αντίθετες προς τις διατάξεις 
των άρθρων 12 και 15 ή αν τα δικαστήρια, τη διεθνή 
δικαιοδοσία των οποίων αποκλείουν, έχουν αποκλει­
στική διεθνή δικαιοδοσία σύμφωνα με το άρθρο 16. 
Αν συμφωνία διεθνούς δικαιοδοσίας έχει καταρτισθεί 
προς όφελος μόνον ενός μέρους, το μέρος αυτό διατηρεί το 
δικαίωμα να προσφύγει σε κάθε άλλο δικαστήριο που 
έχει διεθνή δικαιοδοσία σύμφωνα με την παρούσα σύμ­
βαση. 
'Αρθρο 18 
Πέραν των περιπτώσεων όπου η διεθνής δικαιοδοσία 
απορρέει από άλλες διατάξεις της παρούσας συμβάσεως, 
το δικαστήριο συμβαλλόμενου κράτους ενώπιον του 
οποίου ο εναγόμενος παρίσταται αποκτά διεθνή δικαιο­
δοσία. Ο κανόνας αυτός δεν εφαρμόζεται αν η παρά­
σταση έχει ως σκοπό την αμφισβήτηση της διεθνούς 
δικαιοδοσίας, ή αν υπάρχει άλλο δικαστήριο με αποκλει­
στική διεθνή δικαιοδοσία σύμφωνα με το άρθρο 16. 
Τμήμα 7 
Έρευνα της διεθνούς δικαιοδοσίας και του παραδεκτού 
Άρθρο 19 
Το δικαστήριο συμβαλλόμενου κράτους διαπιστώνει 
αυτεπάγγελτα την έλλειψη διεθνούς δικαιοδοσίας του, 
εφόσον καλείται να κρίνει, ως κύριο ζήτημα, διαφορά για 
την οποία δικαστήριο άλλου συμβαλλόμενου κράτους 
έχει αποκλειστική διεθνή δικαιοδοσία σύμφωνα με το 
άρθρο 16. 
Άρθρο 20. 
Όταν πρόσωπο που έχει την κατοικία του στο έδαφος 
συμβαλλόμενου κράτους ενάγεται ενώπιον δικαστηρίου 
άλλου συμβαλλόμενου κράτους και δεν παρίσταται, το 
δικαστήριο διαπιστώνει αυτεπάγγελτα την έλλειψη διε­
θνούς δικαιοδοσίας του, αν η δικαιοδοσία του δεν στηρί­
ζεται στους όρους της παρούσας συμβάσεως. 
Ο δικαστής οφείλει να αναστείλει τη διαδικασία εφόσον 
δεν διαπιστώνεται ότι ο εναγόμενος αυτός ήταν σε θέση 
να παραλάβει το εισαγωγικό έγγραφο της δίκης ή άλλο ισοδύναμο έγγραφο εντός της αναγκαίας για την άμυνα 
του προθεσμίας ή ότι καταβλήθηκε κάθε επιμέλεια για το 
σκοπό αυτό ('). 
Οι διατάξεις της προηγούμενης παραγράφου αντικαθί­
στανται από εκείνες του άρθρου 15 της συμβάσεως της 
Χάγης της 15ης Νοεμβίου 1965 για την επίδοση και κοι­
νοποίηση στην αλλοδαπή δικαστικών και εξώδικων 
εγγράφων σε αστικές ή εμπορικές υποθέσεις, αν το εισα­
γωγικό έγγραφο της δίκης έπρεπε να διαβιβασθεί σύμ­
φωνα με τη σύμβαση αυτή. 
Τμήμα 8 
Εκκρεμοδικία και συνάφεια 
Άρθρο 21 
Αν έχουν ασκηθεί αγωγές με το ίδιο αντικείμενο και την 
ίδια αιτία μεταξύ των ίδιων διαδίκων ενώπιον δικαστη­
ρίων διάφορων συμβαλλόμενων κρατών κάθε δικαστήριο 
εκτός εκείνου που έχει πρώτο επιληφθεί, οφείλει, ακόμη 
και αυτεπάγγελτα, να διαπιστώσει την έλλειψη διεθνούς 
δικαιοδοσίας του υπέρ του πρώτου. 
Το δικαστήριο που οφείλει να διαπιστώσει την έλλειψη 
διεθνούς δικαιοδοσίας του μπορεί να αναστείλει τη διαδι­
κασία αν η διεθνής δικαιοδοσία του άλλου δικαστηρίου 
αμφισβητείται. 
Άρθρο 22 
Όταν συναφείς αγωγές έχουν ασκηθεί ενώπιον δικαστη­
ρίων διάφορων συμβαλλόμενων κρατών και είναι εκκρε­
μείς σε πρώτο βαθμό, κάθε δικαστήριο εκτός εκείνου που 
έχει πρώτο επιληφθεί μπορεί να αναστείλει τη διαδικα­
σία. 
Κάθε δικαστήριο εκτός εκείνου που έχει πρώτο επιληφθεί 
μπορεί επίσης, με αίτηση ενός από τους διαδίκους, να 
διαπιστώσει την έλλειψη διεθνούς δικαιοδοσίας του, υπό 
την προϋπόθεση ότι το δίκαιο του επιτρέπει την ένωση 
συναφών υποθέσεων και ότι το πρώτο δικαστήριο έχει 
διεθνή δικαιοδοσία και για τις δύο αγωγές 
Είναι συναφείς, κατά την έννοια του παρόντος άρθρου, 
αγωγές που συνδέονται μεταξύ τους τόσο στενά ώστε να 
υπάρχει συμφέρον να εξετασθούν και να εκδικασθούν 
ταυτόχρονα, προκειμένου να αποφευχθούν λύσεις που θα 
ήταν ασυμβίβαστες αν οι υποθέσεις εκδικάζονταν χωρι­
στά. 
(') Δεύτερη παράγραφος όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 12 
της συμβάσεως του 1978. 
11.4.83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 97/9 
Άρθρο 23 
Όταν περισσότερα δικαστήρια έχουν αποκλειστική διε­
θνή δικαιοδοσία, η διαπίστωση της ελλείψεως διεθνούς 
δικαιοδοσίας γίνεται υπέρ του δικαστηρίου που έχει 
πρώτο επιληφθεί. 
Τμήμα 9 
Ασφαλιστικά μέτρα 
Αρθρο 24 
Τα ασφαλιστικά μέτρα που προβλέπονται από το δίκαιο 
συμβαλλόμενου κράτους μπορούν να ζητηθούν από τα 
δικαστήρια του κράτους αυτού, έστω και αν δικαστήριο 
άλλου συμβαλλόμενου κράτους έχει, σύμφωνα με την 
παρούσα σύμβαση, διεθνή δικαιοδοσία για την ουσία της 
υποθέσεως. 
ΤΙΤΛΟΣ III 
ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΕΛΕΣΗ 
Άρθρο 25 
Ως απόφαση, κατά την έννοια της παρούσας συμβάσεως, 
νοείται κάθε απόφαση εκδιδόμενη από δικαστήριο συμ­
βαλλόμενου κράτους, οποιαδήποτε και αν είναι η ονομα­
σία της, όπως απόφαση, διαταγή, διαταγή εκτελέσεως, 
καθώς και ο καθορισμός της δικαστικής δαπάνης από τον 
γραμματέα. 
Τμήμα 1 
Αναγνώριση 
Άρθρο 26 
Απόφαση που εκδίδεται σε συμβαλλόμενο κράτος ανα­
γνωρίζεται στα υπόλοιπα συμβαλλόμενα κράτη χωρίς ιδι­
αίτερη διαδικασία. 
Σε περίπτωση αμφισβητήσεως, κάθε ενδιαφερόμενος που 
επικαλείται ως κύριο ζήτημα την αναγνώριση μπορεί να 
ζητήσει, κατά τη διαδικασία που προβλέπεται στα τμή­
ματα 2 και 3 του παρόντος τίτλου, να διαπιστωθεί ότι η 
απόφαση πρέπει να αναγνωρισθεί. 
Αν η επίκληση της αναγνωρίσεως γίνεται παρεμπιπτό­
ντως ενώπιον δικαστηρίου συμβαλλόμενου κράτους, το δικαστήριο αυτό έχει διεθνή δικαιοδοσία να κρίνει σχε­
τικά. 
Άρθρο 27 
Απόφαση δεν αναγνωρίζεται: 
1. αν η αναγνώριση αντίκειται στη δημόσια τάξη του 
κράτους αναγνωρίσεως, 
2. αν το εισαγωγικό έγγραφο της δίκης ή άλλο ισοδύ­
ναμο έγγραφο δεν έχει επιδοθεί στον ερημοδικήσα-
ντα εναγόμενο κανονικά και έγκαιρα ώστε να μπο­
ρεί να αμυνθεί ('), 
3. αν η απόφαση είναι ασυμβίβαστη με απόφαση που 
έχει εκδοθεί μεταξύ των ίδιων διαδίκων στο κράτος 
αναγνωρίσεως, 
4. αν, για να εκδώσει την απόφαση του, το δικαστήριο 
του κράτους προελεύσεως επέλυσε προδικαστικό 
ζήτημα σχετικό με την προσωπική κατάσταση και 
ικανότητα των φυσικών προσώπων, τις περιουσιακές 
σχέσεις των συζύγων ή τις κληρονομικές σχέσεις, 
κατά τρόπο που αντίκειται σε κανόνα ιδιωτικού διε­
θνούς δικαίου του κράτους αναγνωρίσεως, εκτός αν 
η απόφαση καταλήγει σε αποτέλεσμα ίδιο με εκείνο 
που θα προέκυπτε από την εφαρμογή των κανόνων 
ιδιωτικού διεθνούς δικαίου του κράτους αναγνωρί­
σεως, 
5. αν είναι ασυμβίβαστη με απόφαση που εκδόθηκε 
προγενέστερα μεταξύ των ίδιων διαδίκων και με το 
ίδιο αντικείμενο και την ίδια αιτία σε μη συμβαλλό­
μενο κράτος, εφόσον η απόφαση αυτή συγκεντρώνει 
τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για την αναγνώ­
ριση της στο κράτος αναγνωρίσεως (2). 
Άρθρο 28 
Απόφαση δεν αναγνωρίζεται, επίσης, αν έχουν παραβια­
σθεί οι διατάξεις των τμημάτων 3, 4 και 5 του τίτλου II, 
καθώς και στις περιπτώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 
59. 
Κατά τον έλεγχο των βάσεων διεθνούς δικαιοδοσίας που 
αναφέρονται στην προηγούμενη παράγραφο, η αρχή ενώ-
(') Σημείο 2 όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 13 παράγραφος 1 
της συμβάσεως του 1978. 
(2) Σημείο 5 όπως προσετέθη με το άρθρο 13 παράγραφος 2 της 
συμβάσεως του 1978. 
Αριθ. C 97/10 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 11.4.83 
πιον της οποίας ζητείται η αναγνώριση δεσμεύεται από 
τις πραγματικές διαπιστώσεις στις οποίες το δικαστήριο 
του κράτους προελεύσεως έχει θεμελιώσει τη διεθνή 
δικαιοδοσία του. 
Με την επιφύλαξη των διατάξεων της πρώτης παραγρά­
φου, δεν ερευνάται η διεθνής δικαιοδοσία των δικαστη­
ρίων του κράτους προελεύσεως' οι σχετικοί με τη διεθνή 
δικαιοδοσία κανόνες δεν αφορούν τη δημόσια τάξη υπό 
την έννοια του άρθρου 27 σημείο 1. 
Άρθρο 29 
Αποκλείεται η επί της ουσίας αναθεώρηση της αλλοδαπής 
αποφάσεως. 
Άρθρο 30 
Το δικαστήριο συμβαλλόμενου κράτους, ενώπιον του 
οποίου ζητείται αναγνώριση αποφάσεως που εκδόθηκε 
σε άλλο συμβαλλόμενο κράτος, μπορεί να αναστείλει τη 
διαδικασία, αν η απόφαση αυτή έχει προσβληθεί με 
τακτικό ένδικο μέσο. 
Το δικαστήριο συμβαλλόμενου κράτους, ενώπιον του 
οποίου γίνεται επίκληση της αναγνωρίσεως αποφάσεως 
που εκδόθηκε στην Ιρλανδία ή το Ηνωμένο Βασίλειο και 
η εκτέλεση της οποίας έχει ανασταλεί στο κράτος προε­
λεύσεως λόγω ασκήσεως ενδίκων μέσων, μπορεί να ανα­
στείλει τη διαδικασία (')· 
Τμήμα 2 
Εκτέλεση 
Άρθρο 31 
Απόφαση που εκδόθηκε και είναι εκτελεστή σε συμβαλ­
λόμενο κράτος εκτελείται σε άλλο συμβαλλόμενο κράτος, 
αφού περιβληθεί εκεί τον εκτελεστήριο τύπο, με αίτηση 
κάθε ενδιαφερόμενου. 
Πάντως, στο Ηνωμένο Βασίλειο, μια τέτοια απόφαση 
εκτελείται στην Αγγλία και Ουαλία, τη Σκωτία, ή τη 
Βόρεια Ιρλανδία, αφού προηγουμένως με αίτηση οποιου­
δήποτε ενδιαφερομένου η απόφαση αυτή εγγραφεί προς 
εκτέλεση στο αντίστοιχο τμήμα του Ηνωμένου Βασι­
λείου (2). 
(') Δεύτερο εδάφιο όπως προσετέθη με το άρθρο 14 της συμβά­
σεως του 1978. 
(2) Δεύτερο εδάφιο όπως προσετέθη με το άρθρο 15 της συμβά­
σεως του 1978. Άρθρο 32 
Η αίτηση υποβάλλεται: 
— στο Βέλγιο, στο tribunal de premiere instance ή στη 
rechtbank van eerste aanleg, 
— στη Δανία, στο underret, 
— στην Ομοσπονδικαή Δημοκρατία της Γερμανίας, 
στον πρόεδρο τμήματος του Landgericht, 
— στην Ελλάδα, στο Μονομελές Πρωτοδικείο, 
— στη Γαλλία, στον πρόεδρο του tribunal de grande 
instance, 
— στην Ιρλανδία, στο High Court, 
— στην Ιταλία, στην corte d'appello, 
— στο Λουξεμβούργο, στον πρόεδρο του tribunal 
d'arrondissement, 
— στις Κάτω Χώρες, στον πρόεδρο της arrondisse-
mentsrechtbank, 
— στο Ηνωμένο Βασίλειο: 
1. στην Αγγλία και Ουαλία, στο High Court of 
Justice, ή, σε περίπτωση αποφάσεως ως προς 
υποχρεώσεις διατροφής, στο Magistrates' Court 
μετά παραπομπή του Secretary of State, 
2. στη Σκωτία, στο Court of Session, ή, σε περί­
πτωση αποφάσεως ως προς υποχρεώσεις διατρο­
φής, στο Sheriff Court μετά από παραπομπή του 
Secretary of State, 
3. στη Βόρεια Ιρλανδία, στο High Court of Justice, 
ή, σε περίπτωση αποφάσεως ως προς υποχρεώ­
σεις διατροφής, στο Magistrates' Court, μετά 
παραπομπή του Secretary of State (3). 
Η κατά τόπον αρμοδιότητα καθορίζεται από την κατοι­
κία του προσώπου κατά του οποίου ζητείται η εκτέλεση. 
Αν το πρόσωπο αυτό δεν έχει την κατοικία του στο έδα­
φος του κράτους εκτελέσεως, η αρμοδιότητα καθορίζεται 
από τον τόπο εκτελέσεως. 
Άρθρο 33 
Η αίτηση υποβάλλεται κατά το δίκαιο του κράτους εκτε­
λέσεως. 
Ο αιτών οφείλει να προβεί σε εκλογή κατοικίας στην 
περιφέρεια του δικαστηρίου στο οποίο απευθύνεται. Αν 
(3) Πρώτο εδάφιο όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 16 της συμ­
βάσεως του 1978 και το άρθρο 4 της συμβάσεως του 1982. 
11.4.83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 97/11 
πάντως το δίκαιο του κράτους εκτελέσεως δεν προβλέπει 
την εκλογή κατοικίας, ο αιτών διορίζει αντίκλητο. 
Στην αίτηση επισυνάπτονται τα έγγραφα που αναφέρο­
νται στα άρθρα 46 και 47. 
Άρθρο 34 
Το δικαστήριο στο οποίο υποβάλλεται η αίτηση αποφα­
σίζει αμελλητί, χωρίς ο διάδικος, κατά του οποίου ζητεί­
ται η εκτέλεση, να έχει στο στάδιο αυτό της διαδικασίας 
δικαίωμα υποβολής παρατηρήσεων. 
Η αίτηση μπορεί να απορριφθεί μόνο για έναν από τους 
λόγους που προβλέπονται στα άρθρα 27 και 28. 
Αποκλείεται η επί της ουσίας αναθεώρηση της αλλοδαπής 
αποφάσεως. 
Άρθρο 35 
Η απόφαση επί της αιτήσεως γνωστοποιείται αμελλητί 
στον αιτούντα, επιμέλεια του γραμματέα του δικαστη­
ρίου, όπως προβλέπει το δίκαιο του κράτους εκτελέσεως. 
Άρθρο 36 
Αν η εκτέλεση επιτραπεί, το πρόσωπο κατά του οποίου 
ζητείται η εκτέλεση μπορεί να προσφύγει κατά της απο­
φάσεως μέσα σε ένα μήνα από την επίδοση της. 
Αν το πρόσωπο αυτό έχει την κατοικία του σε συμβαλλό­
μενο κράτος άλλο από εκείνο στο οποίο εκδόθηκε η από­
φαση που επιτρέπει την εκτέλεση, η προθεσμία είναι δύο 
μήνες από τη μέρα που του έγινε η επίδοση προσωπικά ή 
στην κατοικία του. Η προθεσμία αυτή δεν παρεκτείνεται 
λόγω αποστάσεως. 
Άρθρο 37(ι) 
Η προσφυγή ασκείται, κατά τη διαδικασία της αμφισβη­
τούμενης δικαιοδοσίας: 
— στο Βέλγιο, στο tribunal de premiere instance ή στη 
rechtbank van eerste aanleg, 
— στη Δανία, στο landsret, — στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, στο 
Oberlandesgericht, 
— στην Ελλάδα, στο Εφετείο,. 
— στη Γαλλία, στην cour d'appel, 
— στην Ιρλανδία, στο High Court, 
— στην Ιταλία, στην corte d'appello, 
— στο Λουξεμβούργο, στην Cour superieure de justice, 
ως δευτεροβάθμιο πολιτικό δικαστήριο, 
— στις Κάτω Χώρες, στην arrondissementsrechtbank, 
— στο Ηνωμένο Βασίλειο: 
1. στην Αγγλία και Ουαλία, στο High Court of 
Justice, ή σε περίπτωση αποφάσεως ως προς 
υποχρεώσεις διατροφής, στο Magistrates' Court, 
2. στη Σκωτία, στο Court of Session, ή, σε περί­
πτωση αποφάσεως ως προς υποχρεώσεις διατρο­
φής, στο Sherrif Court, 
3. στη Βόρεια Ιρλανδία, στο High Court of Justice, 
ή, σε περιπτώσεις αποφάσεως ως προς υποχρεώ­
σεις διατροφής, στο Magistrates' Court. 
Κατά της αποφάσεως επί της προσφυγής μπορεί να ασκη­
θούν μόνο: 
— στο Βέλγιο, στην Ελλάδα, στη Γαλλία, στην Ιταλία, 
στο Λουξεμβούργο και στις Κάτω Χώρες, αναίρεση, 
— στη Δανία, προσφυγή ενώπιον του hojesteret, με 
έγκριση του Υπουργού Δικαιοσύνης, 
— στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, 
Rechtsbeschwerde, 
— στην Ιρλανδία, appeal ενώπιον του Supreme Court 
για νομικό ζήτημα, 
— στο Ηνωμένο Βασίλειο, ένα μόνο appeal για νομικό 
ζήτημα. 
Άρθρο 38 
Το δικαστήριο στο οποίο, σύμφωνα με την πρώτη παρά­
γραφο του άρθρου 37, ασκείται η προσφυγή μπορεί, με 
αίτηση του προσφεύγοντος μέρους, να αναστείλει τη δια­
δικασία, αν κατά της αλλοδαπής αποφάσεως έχει ασκη­
θεί στο κράτος προελεύσεως τακτικό ένδικο μέσο ή αν η 
προθεσμία για την άσκηση του δεν έχει ακόμη εκπνεύσει' 
στην τελευταία περίπτωση, το δικαστήριο μπορεί να 
τάξει προθεσμία για την άσκηση του ένδικου αυτού 
μέσου. 
(') Κείμενο όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 17 της συμβάσεως 
του 1978 και το άρθρο 5 της συμβάσεως του 1982. Αν η απόφαση έχει εκδοθεί στην Ιρλανδία ή το Ηνωμένο 
Βασίλειο, κάθε ένδικο μέσο ή προσφυγή που προβλέπεται 
Αριθ. C 97/12 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 11.4.83 
στο κράτος προελεύσεως θεωρείται, για την εφαρμογή 
της πρώτης παραγράφου, ως τακτικό ένδικο μέσο ('). 
Το δικαστήριο αυτό μπορεί, επίσης, να εξαρτήσει την 
εκτέλεση από την παροχή εγγυήσεως, την οποία και 
καθορίζει. 
Άρθρο 39 
Κατά τη διάρκεια της προθεσμίας προσφυγής που προ­
βλέπεται στο άρθρο 36, και ώς ότου εκδοθεί απόφαση για 
την προσφυγή αυτή, μπορούν να ληφθούν μόνο ασφαλι­
στικά μέτρα επί της περιουσίας του προσώπου κατά του 
οποίου ζητείται η εκτέλεση. 
Η απόφαση που εγκρίνει την εκτέλεση εμπεριέχει και τη 
δυνατότητα λήψεως των ασφαλιστικών αυτών μέτρων. 
Άρθρο 40 
Αν η αίτηση του απορριφθεί, ο αιτών μπορεί να προσφύ­
γει: 
— στο Βέλγιο, στην cour d'appel ή στο hof van beroep, 
— στη Δανία, στο landsret, 
— στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, στο 
Oberlandesgericht, 
— στην Ελλάδα, στο Εφετείο, 
— στη Γαλλία, στην cour d'appel, 
— στην Ιρλανδία, στο High Court, 
— στην Ιταλία, στην corte d'appello, 
— στο Λουξεμβούργο, στην Cour superieure de justice, 
ως δευτεροβάθμιο πολιτικό δικαστήριο, 
— στις Κάτω Χώρες, στο gerechtshof, 
— στο Ηνωμένο Βασίλειο: 
1. στην Αγγλία και Ουαλία, στο High Court of 
Justice, ή σε περίπτωση αποφάσεως ως προς 
υποχρεώσεις διατροφής, στο Magistrates' Court, 
2. στη Σκωτία, στο Court of Session, ή, σε περί­
πτωση αποφάσεως ως προς υποχρεώσεις διατρο­
φής, στο Sheriff Court, 
3. στη Βόρεια Ιρλανδία, στο High Court of Justice, 
ή, σε περίπτωση αποφάσεως ως προς υποχρεώ­
σεις διατροφής, στο Magistrates' Court (2). 
(') Δεύτερο εδάφιο όπως προσετέθη με το άρθρο 18 της συμβά­
σεως του 1978. 
(2) Πρώτο εδάφιο όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 19 της συμ­
βάσεως του 1978 και το άρθρο 6 της συμβάσεως του 1982. Ο διάδικος κατά του οποίου ζητείται η εκτέλεση καλείται 
να παραστεί ενώπιον του δικαστηρίου που εκδικάζει την 
προσφυγή. Σε περίπτωση ερημοδικίας, εφαρμόζονται οι 
διατάξεις του άρθρου 20 δεύτερη και τρίτη παράγραφος, 
έστω και αν ο διάδικος αυτός δεν έχει την κατοικία του 
σε συμβαλλόμενο κράτος. 
Άρθρο 41(3) 
Κατά της αποφάσεως επί της προσφυγής που προβλέπε­
ται στο άρθρο 40 μπορεί να ασκηθούν μόνο: 
— στο Βέλγιο, στην Ελλάδα, στη Γαλλία, στην Ιταλία, 
στο Λουξεμβούργο και στις Κάτω Χώρες, αναίρεση, 
— στη Δανία, προσφυγή ενώπιον του hojesteret, με 
έγκριση του Υπουργού Δικαιοσύνης, 
— στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, 
Rechtsbeschwerde, 
— στην Ιρλανδία, appeal ενώπιον του Supreme Court, 
για νομικό ζήτημα, 
— στο Ηνωμένο Βασίλειο, ένα μόνον appeal για νομικό 
ζήτημα. 
Άρθρο 42 
Αν η αλλοδαπή απόφαση έκρινε επί πολλών αξιώσεων 
που έχουν σωρευθεί στην ίδια αγωγή και δεν μπορεί να 
κηρυχθεί εκτελεστή στο σύνολο της, το δικαστήριο την 
κηρύσσει εκτελεστή ως προς μια ή περισσότερες από τις 
αξιώσεις. 
Είναι δυνατό να ζητηθεί μερική εκτέλεση της αποφάσεως. 
Άρθρο 43 
Οι αλλοδαπές αποφάσεις που καταδικάζουν σε χρημα­
τική ποινή ως μέσο εκτελέσεως κηρύσσονται εκτελεστές 
στο κράτος εκτελέσεως μόνον αν το ποσό έχει προσδιορι­
σθεί κατά τρόπο οριστικό από τα δικαστήρια του κρά­
τους προελεύσεως. 
Άρθρο 44 (4) 
Ο αιτών στον οποίο έχει παρασχεθεί ολικά ή μερικά 
δωρεάν δικαστική αρωγή ή απαλλαγή από έξοδα και 
(3) Κείμενο όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 20 της συμβάσεως 
του 1978 και το άρθρο 7 της συμβάσεως του 1982. 
(4) Κείμενο όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 21 της συμβάσεως 
του 1978. 
11.4.83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 97/13 
δαπάνες στο κράτος προελεύσεως, απολαμβάνει, στο 
πλαίσιο της διαδικασίας των άρθρων 32 ως 35, την ευμε­
νέστερη μεταχείριση που προβλέπει το δίκαιο του κρά­
τους εκτελέσεως σε σχέση με τη δωρεάν δικαστική αρωγή 
ή την απαλλαγή από έξοδα και δαπάνες. 
Προκειμένου για αίτηση εκτελέσεως αποφάσεως που έχει 
εκδοθεί στη Δανία από διοικητική αρχή ως προς υποχρε­
ώσεις διατροφής, ο αιτών μπορεί να επικαλεσθεί, στο 
κράτος εκτελέσεως, το ευεργέτημα των διατάξεων της 
πρώτης παραγράφου, αν προσκομίσει έγγραφο του Δανι­
κού Υπουργείου Δικαιοσύνης που να πιστοποιεί ότι συ­
γκεντρώνει τις οικονομικές προϋποθέσεις για την ολική ή 
μερική παροχή της δωρεάς δικαστικής αρωγής ή απαλλα­
γής από έξοδα και δαπάνες. 
Άρθρο 45 
Σε διάδικο που ζητεί σε συμβαλλόμενο κράτος την εκτέ­
λεση αποφάσεως η οποία έχει εκδοθεί σε άλλο συμβαλλό­
μενο κράτος, καμιά εγγύηση ή κατάθεση χρηματικού 
ποσού, ανεξάρτητα από την ονομασία της, δεν μπορεί να 
επιβληθεί με την αιτιολογία ότι είναι αλλοδαπός ή ότι δεν 
κατοικεί ή δεν διαμένει στο κράτος εκτελέσεως. 
Τμήμα 3 
Κοινές διατάξεις 
Άρθρο 46 
Ο διάδικος που επικαλείται την αναγνώριση ή ζητεί την 
εκτέλεση αποφάσεως οφείλει να προσκομίσει: 
1. αντίγραφο της αποφάσεως, το οποίο να συγκεντρώ­
νει τις αναγκαίες προϋποθέσεις γνησιότητας, 
2. αν πρόκειται για απόφαση ερήμην, το πρωτότυπο ή 
κυρωμένο αντίγραφο εγγράφου που να αποδεικνύει 
ότι το εισαγωγικό έγγραφο της δίκης ή άλλο ισοδύ­
ναμο έγγραφο έχει επιδοθεί στον ερημοδικήσαντα 
διάδικο (')· 
Άρθρο 47 
Ο διάδικος που ζητεί την εκτέλεση οφείλει, επιπλέον, να 
προσκομίσει: 
1. κάθε έγγραφο κατάλληλο να αποδείξει ότι, κατά το 
δίκαιο του κράτους προελεύσεως, η απόφαση είναι 
εκτελεστή και έχει επιδοθεί, 
(') Σημείο 2 όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 22 της συμβά­
σεως του 1978. 2. αν συντρέχει περίπτωση, έγγραφο που να αποδει­
κνύει ότι ο αιτών απολαμβάνει δωρεάν δικαστικής 
αρωγής στο κράτος προελεύσεως. 
Άρθρο 48 
Αν δεν προσάγονται τα έγγραφα που μνημονεύονται στο 
άρθρο 46 σημείο 2 και στο άρθρο 47 σημείο 2, το δικα­
στήριο μπορεί είτε να ορίσει προθεσμία προσαγωγής 
τους, είτε να δεχθεί ισοδύναμα έγγραφα, είτε, εφόσον 
κρίνει ότι έχει επαρκώς ενημερωθεί, να απαλλάξει τον 
αιτούντα από το βάρος αυτό. 
Το δικαστήριο μπορεί να ζητήσει την προσαγωγή μετα­
φράσεως των εγγράφων η μετάφραση επικυρώνεται από 
πρόσωπο που, σε ένα από τα συμβαλλόμενα κράτη, έχει 
αυτή την εξουσία. 
Άρθρο 49 
Καμιά επικύρωση ή άλλη ανάλογη διατύπωση δεν απαι­
τείται για τα έγγραφα που μνημονεύονται στα άρθρα 46, 
47 και στο άρθρο 48 δεύτερη παράγραφος, καθώς και, 
εφόσον συντρέχει περίπτωση, για το διορισμό αντικλή­
του. 
ΤΙΤΛΟΣ IV 
ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΓΓΡΑΦΑ ΚΑΙ ΔΙΚΑΣΤΙΚΟΙ ΣΥΜΒΙΒΑΣΜΟΙ 
Άρθρο 50 
Τα δημόσια έγγραφα, που έχουν εκδοθεί και είναι εκτελε­
στά σε συμβαλλόμενο κράτος, περιβάλλονται, κατόπιν 
αιτήσεως, τον εκτελεστήριο τύπο σε άλλο συμβαλλόμενο 
κράτος κατά τη διαδικασία τον άρθρου 31 επ. Η αίτηση 
απορρίπτεται μόνο αν η εκτέλεση του δημόσιου εγγρά­
φου αντίκειται στη δημόσια τάξη του κράτους εκτελέ­
σεως. 
Το προσκομιζόμενο έγγραφο πρέπει να συγκεντρώνει τις 
αναγκαίες προϋποθέσεις γνησιότητας στο κράτος προε­
λεύσεως. 
Οι διατάξεις του τμήματος 3 του τίτλου 111 εφαρμόζονται 
εφόσον συντρέχει περίπτωση. 
Άρθρο 51 
Συμβιβασμοί που καταρτίζονται ενώπιον δικαστηρίου 
κατά τη διάρκεια δίκης, και είναι εκτελεστοί στο κράτος 
Αριθ. C 97/14 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 11. 4. 83 
προελεύσεως, είναι εκτελεστοί και στο κράτος εκτελέ­
σεως με τους ίδιους όρους όπως και τα δημόσια έγγραφα. 
ΤΙΤΛΟΣ V 
ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ 
Άρθρο 52 
Για να καθορίσει αν διάδικος έχει την κατοικία του στο 
έδαφος συμβαλλόμενου κράτους σε δικαστήριο του 
οποίου έχει ασκηθεί η αγωγή, ο δικαστής εφαρμόζει το 
εσωτερικό δίκαιο του. 
Αν διάδικος δεν έχει κατοικία στο κράτος όπου έχει 
ασκηθεί η αγωγή, το δικαστήριο, προκειμένου να καθορί­
σει αν ο διάδικος έχει κατοικία σε άλλο συμβαλλόμενο 
κράτος, εφαρμόζει το δίκαιο του κράτους αυτού. 
Για τον καθορισμό, πάντως, της κατοικίας ενός διαδίκου 
εφαρμόζεται το δίκαιο της ιθαγένειας του, αν, σύμφωνα 
με το δίκαιο αυτό, η κατοικία του εξαρτάται από την 
κατοικία άλλου προσώπου ή από την έδρα αρχής. 
Άρθρο 53 
Για την εφαρμογή της παρούσας συμβάσεως, η έδρα των 
εταιρειών και νομικών προσώπων εξομοιώνεται προς την 
κατοικία. Για τον καθορισμό, πάντως, της έδρας αυτής 
εφαρμόζονται οι κανόνες ιδιωτικού διεθνούς δικαίου του 
δικάζοντος δικαστή. 
Για να καθορίσει αν trust έχει την έδρα του στο έδαφος 
συμβαλλόμενου Κράτους σε δικαστήριο του οποίου έχει 
ασκηθεί η αγωγή, ο δικαστής εφαρμόζει τους κανόνες 
του ιδιωτικού διεθνούς δικαίου του (')• 
ΤΙΤΛΟΣ VI 
ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ 
Άρθρο 54 (2) 
Οι διατάξεις της παρούσας συμβάσεως εφαρμόζονται 
μόνο στις αγωγές που ασκούνται μετά την έναρξη ισχύος 
της, καθώς και στα δημόσια έγγραφα που εκδίδονται 
μετά την ημερομηνία αυτή. 
(') Δεύτερο εδάφιο όπως προστέθηκε από το άρθρο 23 της συμ­
βάσεως του 1978. Απόφαση, πάντως, που εκδίδεται μετά την έναρξη ισχύος 
της παρούσας συμβάσεως, κατόπιν αγωγής που έχει 
ασκηθεί πριν από την ημερομηνία αυτή, αναγνωρίζεται 
και εκτελείται σύμφωνα με τις διατάξεις του τίτλου III, 
αν οι εφαρμοσθέντες κανόνες διεθνούς δικαιοδοσίας 
είναι σύμφωνοι με τις διατάξεις του τίτλου II ή με σύμ­
βαση που, κατά την ημερομηνία ασκήσεως της αγωγής, 
ίσχυε μεταξύ του κράτους προελεύσεως και του κράτους 
αναγνωρίσεως ή εκτελέσεως. 
Άρθρο 34 
1. Η σύμβαση του 1968 και το πρωτόκολλο του 1971, όπως 
τροποποιούνται από την παρούσα σύμβαση, εφαρμόζονται 
μόνο στις αγωγές που ασκούνται και στα δημόσια έγγραφα 
που εκδίδονται μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας συμ­
βάσεως στο κράτος προελεύσεως, και, όταν ζητείται η ανα­
γνώριση ή η εκτέλεση αποφάσεως ή δημόσιου εγγράφου, 
στο κράτος αναγνωρίσεως ή εκτελέσεως. 
2. Στις σχέσεις, πάντως, μεταξύ των έξι κρατών μερών της 
συμβάσεως του 1968, οι αποφάσεις που εκδίδονται μετά την 
έναρξη ισχύος της παρούσας συμβάσεως, επί αγωγών που θα 
έχουν ασκηθεί πριν από την ημερομηνία αυτή, αναγνωρίζο­
νται και εκτελούνται σύμφωνα με τις διατάξεις του τίτλου 
III της συμβάσεως του 1968, όπως τροποποιείται. 
3. Εξάλλου, στις σχέσεις μεταξύ των έξι κρατών μερών της 
συμβάσεως του 1968 και των τριών κρατών που αναφέρο­
νται στο άρθρο 1 της παρούσας συμβάσεως, καθώς και στις 
σχέσεις μεταξύ των τριών τελευταίων, οι αποφάσεις που 
εκδίδονται μετά την ημερομηνία ενάρξεως ισχύος της 
παρούσας συμβάσεως στο κράτος προελεύσεως και στο κρά­
τος αναγνωρίσεως ή εκτελέσεως επί αγωγών που θα έχουν 
ασκηθεί πριν από την ημερομηνία αυτή, αναγνωρίζονται και 
εκτελούνται σύμφωνα με τις διατάξεις του τίτλου III της 
συμβάσεως του 1968, όπως τροποποιείται, αν η διεθνής 
δικαιοδοσία έχει θεμελιωθεί σε κανόνες σύμφωνους με τις 
διατάξεις του τίτλου II, όπως τροποποιείται, ή με τις διατά­
ξεις συμβάσεως που κατά το χρόνο ασκήσεως της αγωγής 
ίσχυε μεταξύ του κράτους προελεύσεως και του κράτους 
αναγνωρίσεως ή εκτελέσεως. 
Άρθρο 35 
Αν, με έγγραφο προγενέστερο της ενάρξεως ισχύος της 
παρούσας συμβάσεως, οι διάδικοι σε διαφορά εκ συμβάσεως 
είχαν συμφωνήσει ότι εφαρμοστέο δίκαιο στη συγκεκριμένη 
σύμβαση θα είναι το ιρλανδικό δίκαιο ή το δίκαιο μέρους 
του Ηνωμένου Βασιλείου, τα δικαστήρια της Ιρλανδίας ή 
του μέρους αυτού του Ηνωμένου Βασιλείου διατηρούν την 
ευχέρεια να εκδικάσουν τη διαφορά αυτή. 
Άρθρο 36 
Επί τρία έτη μετά την έναρξη ισχύος της συμβάσεως του 
1968 έναντι του Βασιλείου της Δανίας και της Ιρλανδίας 
αντίστοιχα, η διεθνής δικαιοδοσία σε θέματα ναυτικού 
δικαίου σε καθένα από τα κράτη αυτά καθορίζεται όχι μόνο 
σύμφωνα με τις διατάξεις της ανωτέρω συμβάσεως, αλλά 
επίσης σύμφωνα με τις κατωτέρω παραγράφους 1 ως 6. 
Ωστόσο, οι διατάξεις αυτές θα παύσουν να εφαρμόζονται σε 
καθένα από τα Κράτη αυτά, όταν η διεθνής σύμβαση για την 
ενοποίηση ορισμένων κανόνων σχετικών με τη συντηρητική 
κατάσχεση πλοίων που υπογράφηκε στις Βρυξέλλες στις 10 
Μαΐου 1952 τεθεί σε ισχύ έναντι αυτών. 
(2) Η σύμβαση του 1978 περιλαμβάνει στον τίτλο V τις εξής 
μεταβατικές διατάξεις: (Συνέχεια στην επόμενη σελίδα) 
11.4.83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 97/15 
(Υποσημείωση, συνέχεια από τη σ. 14.) 
1. Πρόσωπο που κατοικεί στο έδαφος συμβαλλόμενου 
κράτους μπορεί να εναχθεί για ναυτική απαίτηση ενώ­
πιον των δικαστηρίων ενός των προαναφερόμενων 
κρατών, εφόσον το πλοίο που αφορά η απαίτηση ή 
κάθε άλλο πλοίο που ανήκει στην κυριότητα του έχει 
γίνει αντικείμενο δικαστικής κατασχέσεως στο έδαφος 
του τελευταίου αυτού κράτους προς εξασφάλιση της 
απαιτήσεως ή θα μπορούσε να είχε κατασχεθεί εκεί, 
έχει όμως παρασχεθεί εγγύηση ή άλλου είδους ασφά­
λεια, στις εξής περιπτώσεις: 
α) αν ο ενάγων κατοικεί στο έδαφος του κράτους 
αυτού, 
β) αν η ναυτική απαίτηση έχει γεννηθεί στο κράτος 
αυτό, 
γ) αν η ναυτική απαίτηση έχει γεννηθεί στη διάρκεια 
πλου κατά τον οποίο επιβλήθηκε ή θα μπορούσε 
να είχε επιβληθεί η κατάσχεση, 
δ) αν η απαίτηση απορρέει από σύγκρουση ή από 
ζημία που προκάλεσε πλοίο, είτε σε άλλο πλοίο, 
είτε σε πράγματα ή πρόσωπα που βρίσκονται 
πάνω σ' αυτό, κατά την εκτέλεση ή την παρά­
λειψη εκτελέσεως ελιγμού, 
ε) αν η απαίτηση έχει είναι γεννηθεί από αρωγή ή 
διάσωση, 
στ) αν η απαίτηση είναι ασφαλισμένη με ναυτική 
υποθήκη ή άλλη εμπράγματη ασφάλεια συμβατι­
κού χαρακτήρα επί του κατασχεθέντος πλοίου. 
2. Μπορεί να κατασχεθεί το πλοίο το οποίο αφορά η ναυ­
τική απαίτηση ή κάθε άλλο πλοίο που ανήκει στο πρό­
σωπο που ήταν, κατά το χρόνο γεννήσεως της απαιτή­
σεως, κύριος του πλοίου εκείνου. Για τις απαιτήσεις 
πάντως που προβλέπονται στην παράγραφο 5 υπό ιε), 
ιστ), ή ιτ), μπορεί να κατασχεθεί μόνο το πλοίο το 
οποίο αφορά η απαίτηση. 
3. Πλοία θεωρούνται ότι έχουν τον ίδιο κύριο εφόσον 
όλες οι μερίδες της κυριότητας ανήκουν στο ίδιο ή τα 
ίδια πρόσωπα. 
4. Σε περίπτωση ναυλώσεως πλοίου με παράδοση της 
θαλάσσιας διαχειρίσεως, όταν για ναυτική απαίτηση 
που αφορά πλοίο ευθύνεται μόνον ο ναυλωτής, μπορεί 
να κατασχεθεί το πλοίο αυτό ή κάθε άλλο πλοίο που 
ανήκει στο ναυλωτή αυτόν, κανένα όμως άλλο πλοίο 
που ανήκει στον κύριο δεν μπορεί να κατασχεθεί με 
βάση αυτή τη ναυτική απαίτηση. Το ίδιο ισχύει σε όλες 
τις περιπτώσεις κατά τις οποίες για τη ναυτική απαί­
τηση ευθύνεται πρόσωπο άλλο από τον κύριο. 
5. Ως «ναυτική απαίτηση» νοείται το δικαίωμα ή η αξί­
ωση που πηγάζει από μια ή περισσότερες από τις εξής 
αιτίες: 
α) ζημίες που προκαλεί πλοίο είτε με σύγκρουση είτε 
με άλλον τρόπο, 
β) απώλεια ανθρώπινης ζωής ή σωματικές βλάβες 
που προκαλούνται στο πλοίο ή συνδέονται με 
εκμετάλλευση πλοίου, γ) αρωγή και διάσωση, 
δ) συμβάσεις σχετικές με τη χρησιμοποίηση ή τη 
μίσθωση πλοίου με ναυλοσύμφωνο ή με άλλον 
τρόπο, 
ε) συμβάσεις σχετικές με τη μεταφορά ευπορευμά-
των με πλοίο βάσει ναυλοσύμφωνου, φορτωτικής 
ή με άλλον τρόπο, 
στ) απώλειες ή ζημιές σε εμπορεύματα και αποσκευές 
που μεταφέρονται με πλοίο, 
ζ) κοινή αβαρία, 
η) ναυτικό δάνειο, 
θ) ρυμούλκηση, 
ι) πλοήγηση, 
ια) προμήθεια προϊόντων ή υλικών, ανεξάρτητα από 
τον τόπο, για την εκμετάλλευση ή συντήρηση του 
πλοίου, 
ιβ) κατασκευή, επισκευή, εξοπλισμό πλοίου ή δαπά­
νες λιμενισμού, 
ιγ) μισθούς πλοιάρχου, αξιωματικών ή μελών του 
πληρώματος, 
ιδ) δαπάνες του πλοιάρχου και δαπάνες που ενεργού­
νται από φορτωτές, ναυλωτές ή πράκτορες για 
λογαριασμό του πλοίου ή του κυρίου του, 
ιε) διαφορές σχετικές με την κυριότητα πλοίου, 
ιστ) διαφορές μεταξύ συμπλοιοκτητώ^ν ως προς την 
κυριότητα, τη νομή, την εκμετάλλευση ή τα δικαι­
ώματα στο προϊόν εκμεταλλεύσεως του πλοίου 
που τελεί υπό συμπλοιοκτησία, 
ιτ) ναυτική υποθήκη ή άλλη εμπράγματη ασφάλεια 
συμβατικού χαρακτήρα σε πλοίο. 
6. Στη Δανία, ο όρος «συντηρητική κατάσχεση» καλύ­
πτει, όσον αφορά τις ναυτικές απαιτήσεις των παρα­
πάνω περιπτώσεων ιε) και ιστ), το «forbud», εφόσον η 
διαδικασία αυτή είναι η μόνη δυνατή στη συγκεκρι­
μένη περίπτωση σύμφωνα με τα άρθρα 646 ως 653 του 
νόμου πολιτικής δικονομίας (Lov om rettens pleje). 
Η σύμβαση του 1982, περιλαμβάνει, στον τίτλο V, τις εξής 
μεταβατικές διατάξεις: 
Άρθρο 12 
1. Η σύμβαση του 1968 και το πρωτόκολλο του 1972, όπως 
τροποποιήθηκαν από τη σύμβαση του 1978 και τροποποιού­
νται από την παρούσα σύμβαση, εφαρμόζονται μόνο στις 
αγωγές που ασκούνται και στα δημόσια έγγραφα που εκδί­
δονται μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας συμβάσεως 
στο κράτος προελεύσεως και, όταν ζητείται η αναγνώριση ή 
η εκτέλεση αποφάσεως ή δημόσιου εγγράφου, στο κράτος 
αναγνωρίσεως ή εκτελέσεως. 
2. Ωστόσο, αποφάσεις που εκδίδονται μετά τη θέση σε 
ισχύ της παρούσας συμβάσεως μεταξύ του κράτους προελεύ­
σεως και του κράτους αναγνωρίσεως ή εκτελέσεως, επί αγω­
γών που θα έχουν ασκηθεί πριν από την ημερομηνία αυτή, 
αναγνωρίζονται και εκτελούνται σύμφωνα με τις διατάξεις 
του τίτλου III της συμβάσεως του 1968, όπως τροποποιήθηκε 
από τη σύμβαση του 1978 και τροποποιείται από την 
(Συνέχεια στο τέλος της επόμενης σελίδας) 
Αριθ. C 97/16 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 11.4.83 
ΤΙΤΛΟΣ VII 
ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕ ΑΑΑΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ 
Άρθρο 55 
Με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 54 δεύτερη 
παράγραφος και του άρθρου 56, η παρούσα σύμβαση 
αντικαθιστά τις ακόλουθες μεταξύ δύο ή περισσότερων 
συμβαλλόμενων κρατών συμβάσεις: 
— τη σύμβαση μεταξύ του Βελγίου και της Γαλλίας για 
τη διεθνή δικαιοδοσία, ισχύ και εκτέλεση δικαστι­
κών αποφάσεων, διαιτητικών αποφάσεων και δημό­
σιων εγγράφων, που υπογράφηκε στο Παρίσι στις 8 
Ιουλίου 1899, 
— τη σύμβαση μεταξύ του Βελγίου και των Κάτω 
Χωρών για τη διεθνή δικαιοδοσία, την πτώχευση 
καθώς και για την ισχύ και εκτέλεση δικαστικών 
αποφάσεων, διαιτητικών αποφάσεων και δημόσιων 
εγγράφων, που υπογράφηκε στις Βρυξέλλες στις 28 
Μαρτίου 1925, 
— τη σύμβαση μεταξύ της Γαλλίας και της Ιταλίας για 
την εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων σε αστικές και 
εμπορικές υποθέσεις, που υπογράφηκε στη Ρώμη στις 
3 Ιουνίου 1930, 
— τη σύμβαση μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της 
Γαλλικής Δημοκρατίας για την αμοιβαία εκτέλεση 
αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις, 
συνοδευόμενη από πρωτόκολλο που υπογράφηκε 
στο Παρίσι στις 18 Ιανουαρίου 1934 ('), 
— τη σύμβαση μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και του 
Βασιλείου του Βελγίου για την αμοιβαία εκτέλεση 
αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις, 
συνοδευόμενη από πρωτόκολλο, που υπογράφηκε 
στις Βρυξέλλες στις 2 Μαρτίου 1934 ('), 
— τη σύμβαση μεταξύ της Γερμανίας και της Ιταλίας 
για την αναγνώριση και εκτέλεση δικαστικών απο­
φάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις, που 
υπογράφηκε στη Ρώμη στις 9 Μαρτίου 1936, 
— τη σύμβαση μεταξύ της Ομοσπονδιακής Δημοκρα­
τίας της Γερμανίας και του Βασιλείου του Βελγίου 
(Υποσημείωση, συνέχεια από τη σελίδα 15.) 
παρούσα σύμβαση, αν η διεθνής δικαιοδοσία έχει θεμελιωθεί 
σε κανόνες σύμφωνους προς τις διατάξεις του τίτλου II της 
συμβάσεως του 1968, όπως τροποποιήθηκε, ή προς τις διατά­
ξεις συμβάσεως η οποία κατά το χρόνο ασκήσεως της αγω­
γής ίσχυε μεταξύ του κράτους προελεύσεως και του κράτους 
αναγνωρίσεως ή εκτελέσεως. 
Η σύμβαση προσχωρήσεως του 1982 προβλέπει στο άρθρο 1 
παράγραφος 2 την εξής διάταξη: 
«2. Η προσχώρηση της Ελληνικής Δημοκρατίας εκτείνεται 
επίσης στις διατάξεις του άρθρου 25 παράγραφος 2 και των 
άρθρων 35 και 36 της συμβάσεως του 1978.» 
(') Η τέταρτη και πέμπτη περίπτωση προστίθενται με το 
άρθρο 24 της σύμβασης προσχωρήσεως του 1978. για την αμοιβαία αναγνώριση και εκτέλεση δικαστι­
κών αποφάσεων, διαιτητικών αποφάσεων και δημό­
σιων εγγράφων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις, 
που υπογράφηκε στη Βόννη στις 30 Ιουνίου 1958, 
— τη σύμβαση μεταξύ του Βασιλείου των Κάτω Χωρών 
και της Ιταλικής Δημοκρατίας για την αναγνώριση 
και εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων σε αστικές και 
εμπορικές υποθέσεις, που υπογράφηκε στη Ρώμη στις 
17 Απριλίου 1959, 
— τη σύμβαση μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της 
Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας για την 
αμοιβαία αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων σε 
αστικές και εμπορικές υποθέσεις, που υπογράφηκε 
στη Βόννη στις 14 Ιουλίου 1960 (2), 
— τη σύμβαση μεταξύ του Βασιλείου της Ελλάδας και 
της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας για 
την αμοιβαία αναγνώριση και εκτέλεση δικαστικών 
αποφάσεων, συμβιβασμών και δημόσιων εγγράφων 
σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις, που υπογρά­
φηκε στην Αθήνα στις 4 Νοεμβρίου 1961 (3), 
— τη σύμβαση μεταξύ του Βασιλείου του Βελγίου και 
της Ιταλικής Δημοκρατίας για την αναγνώριση και 
εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων και άλλων εκτελε­
στών τίτλων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις, 
που υπογράφηκε στη Ρώμη στις 6 Απριλίου 1962, 
— τη σύμβαση μεταξύ του Βασιλείου των Κάτω Χωρών 
και της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας 
για την αμοιβαία αναγνώριση και εκτέλεση δικαστι­
κών αποφάσεων και άλλων εκτελεστών τίτλων σε 
αστικές και εμπορικές υποθέσεις, που υπογράφηκε 
στη Χάγη στις 30 Αυγούστου 1962, 
— τη σύμβαση μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της 
Ιταλικής Δημοκρατίας για την αμοιβαία αναγνώριση 
και εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές 
υποθέσεις, που υπογράφηκε στη Ρώμη στις 
7 Φεβρουαρίου 1964, συνοδευομένη από πρωτόκολλο 
που υπογράφηκε στη Ρώμη στις 14 Ιουλίου 1970 (4), 
— τη σύμβαση μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και του 
Βασιλείου των Κάτω Χωρών για την αμοιβαία ανα­
γνώριση και εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές υποθέ­
σεις, που υπογράφηκε στη Χάγη στις 17 Νοεμβρίου 
1967 (4), 
και, εφόσον ισχύει: 
— τη συνθήκη μεταξύ του Βελγίου, των Κάτω Χωρών 
και του Λουξεμβούργου για τη διεθνή δικαιοδοσία, 
την πτώχευση, την ισχύ και την εκτέλεση δικαστι­
κών αποφάσεων, διαιτητικών αποφάσεων και δημό­
σιων εγγράφων, που υπογράφηκε στις Βρυξέλλες 
στις 24 Νοεμβρίου 1961. 
(2) Ένατη περίπτωση που προστέθηκε με το άρθρο 24 της συμ­
βάσεως του 1978. 
(3) Δέκατη περίπτωση που προστέθηκε με το άρθρο 8 της συμ­
βάσεως του 1982. 
(4) Δέκατη τρίτη και δέκατη τέταρτη περίπτωση που προστέ­
θηκαν με το άρθρο 24 της συμβάσεως του 1978. 
11.4.83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 97/17 
Άρθρο 56 
Η συνθήκη και οι συμβάσεις που αναφέρονται στο 
άρθρο 55 συνεχίζουν να παράγουν αποτελέσματα στα 
θέματα στα οποία η παρούσα σύμβαση δεν εφαρμόζεται. Δεν θίγει, επίσης, την εφαρμογή διατάξεων που, σε ειδικά 
θέματα, ρυθμίζουν τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώ­
ριση ή την εκτέλεση αποφάσεων και περιλαμβάνονται ή 
θα περιληφθούν σε πράξεις των οργάνων των Ευρωπαϊ­
κών Κοινοτήτων ή στις εθνικές νομοθεσίες που εναρμονί­
ζονται σε εκτέλεση των πράξεων αυτών. 
Συνεχίζουν να παράγουν αποτελέσματα ως προς αποφά­
σεις και έγγραφα που εκδόθηκαν πριν από την έναρξη 
ισχύος της παρούσας συμβάσεως. 
Άρθρο 58 
Άρθρο 57'(·) 
Η παρούσα σύμβαση δεν θίγει τις συμβάσεις των οποίων 
τα συμβαλλόμενα κράτη είναι ή θα γίνουν μέρη και οι 
οποίες, σε ειδικά θέματα, ρυθμίζουν τη διεθνή δικαιοδο­
σία, την αναγνώριση ή την εκτέλεση αποφάσεων (2). Οι διατάξεις της παρούσας συμβάσεως δεν θίγουν τα 
δικαιώματα που αναγνωρίζονται στους ελβετούς υπηκό­
ους από τη σύμβαση της 15ης Ιουνίου 1869 μεταξύ της 
Γαλλίας και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας για τη διεθνή 
δικαιοδοσία και εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές υποθέ­
σεις. 
(') Κείμενο όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 25 παράγραφος 1 
της συμβάσεως του 1978. 
(2) Η σύμβαση του 1978 προβλέπει στο άρθρο 25 παράγραφος 2 
την εξής διάταξη: 
«2. Προς εξασφάλιση της ομοιόμορφης ερμηνείας του, το 
άρθρο 57 παράγραφος πρώτη εφαρμόζεται με τον ακόλουθο 
τρόπο: 
α) η σύμβαση του 1968, όπως τροποποιείται, δεν απο­
κλείει τη δυνατότητα ενός δικαστηρίου συμβαλλόμενου 
κράτους, που είναι μέρος συμβάσεως σχετικής με 
ειδικό θέμα, να θεμελιώσει τη διεθνή δικαιοδοσία του 
σε μια τέτοια σύμβαση, ακόμη και αν ο εναγόμενος 
κατοικεί στο έδαφος συμβαλλόμενου κράτους που δεν 
είναι μέρος της συγκεκριμένης συμβάσεως. Το δικαστή­
ριο εφαρμόζει σε κάθε περίπτωση το άρθρο 20 της συμ­
βάσεως του 1968, όπως τροποποιείται' 
β) απόφαση εκδιδόμενη σε συμβαλλόμενο κράτος από 
δικαστήριο που θεμελίωσε τη διεθνή δικαιοδοσία του 
σε σύμβαση σχετική με ειδικό θέμα αναγνωρίζεται και 
εκτελείται στα άλλα συμβαλλόμενα κράτη σύμφωνα με 
τη σύμβαση του 1968, όπως τροποποιείται. 
Αν το κράτος προελεύσεως και το κράτος αναγνωρί­
σεως ή εκτελέσεως είναι συμβαλλόμενα μέρη συμβά­
σεως σχετικής με ειδικό θέμα που ρυθμίζει τις προϋπο­
θέσεις αναγνωρίσεως ή εκτελέσεως αποφάσεων, εφαρ­
μόζονται οι προϋποθέσεις αυτές. Είναι πάντως δυνατή 
η εφαρμογή των διατάξεων της συμβάσεως του 1968, 
όπως τροποποιείται, των σχετικών με τη διαδικασία 
αναγνωρίσεως και εκτελέσεως των αποφάσεων.» 
Η σύμβαση του 1982 προβλέπει στο άρθρο 1 παράγραφος 2 
την εξής διάταξη: Άρθρο 59 
Η παρούσα σύμβαση δεν εμποδίζει συμβαλλόμενο κράτος 
να αναλάβει έναντι τρίτου κράτους, δυνάμει συμβάσεως 
διεθνούς δικαιοδοσίας και εκτελέσεως αποφάσεων, την 
υποχρέωση να μην αναγνωρίζει απόφαση που έχει εκδο­
θεί σε άλλο συμβαλλόμενο κράτος κατά εναγομένου που 
είχε κατοικία ή συνήθη διαμονή στο έδαφος του τρίτου 
κράτους, εφόσον, σε περίπτωση που προβλέπεται στο 
άρθρο 4, η απόφαση στηρίχθηκε αποκλειστικά σε βάση 
δικαιοδοσίας προβλεπόμενη στο άρθρο 3 δεύτερη παρά­
γραφος. 
Κανένα συμβαλλόμενο κράτος δεν μπορεί, πάντως, να 
δεσμευθεί έναντι τρίτου Κράτους να μην αναγνωρίζει 
απόφαση που έχει εκδοθεί σε άλλο συμβαλλόμενο κράτος 
από δικαστήριο του οποίου η διεθνής δικαιοδοσία θεμελι­
ώνεται στην ύπαρξη ή κατάσχεση από τον ενάγοντα, στο 
κράτος αυτό, περιουσιακών στοιχείων του εναγομένου: 
αν η αγωγή άφορα την κυριότητα ή τη νομή των 
περιουσιακών αυτών στοιχείων, έχει ως αίτημα την 
άδεια διαθέσεως του ή συνδέεται με άλλη επίδικη 
διαφορά αναφερόμενη σ' αυτά, ή 
αν τα περιουσιακά στοιχεία συνιστούν την εγγύηση 
απαιτήσεως που αποτελεί το αντικείμενο της αγω­
γής (3)· 
«2. Η προσχώρηση της Ελληνικής Δημοκρατίας εκτείνεται 
επίσης στις διατάξεις του άρθρου 25 παράγραφος 2 και των 
άρθρων 35 και 36 της συμβάσεως του 1978.» (3) Δεύτερο εδάφιο που προστέθηκε με το άρθρο 26 της συμβά­
σεως του 1978. 
Αριθ. C 97/18 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 11.4.83 
ΤΙΤΛΟΣ VIII 
ΤΕΛΙΚΕΣ ΛΙΑΤΑΞΕΙΣ 
Άρθρο 60(ΐ) 
Η παρούσα σύμβαση εφαρμόζεται στο ευρωπαϊκό έδαφος 
των συμβαλλόμενων κρατών, περιλαμβανομένης και της 
Γροιλανδίας, στα υπερπόντια γαλλικά διαμερίσματα και 
εδάφη, καθώς και στο Mayotte. 
Το Βασίλειο των Κάτω Χωρών μπορεί, κατά την υπο­
γραφή ή την επικύρωση της παρούσας συμβάσεως ή οπο­
τεδήποτε μεταγενέστερα, να δηλώσει, με γνωστοποίηση 
στο Γενικό Γραμματέα του Συμβουλίου των Ευρωπαϊκών 
Κοινοτήτων, ότι η παρούσα σύμβαση εφαρμόζεται στις 
Ολλανδικές Αντίλλες. Ελλείψει σχετικής δηλώσεως, οι 
δίκες που διεξάγονται στο ευρωπαϊκό έδαφος του Βασι­
λείου, επί αιτήσεων αναιρέσεως κατά αποφάσεων των 
δικαστηρίων των Ολλανδικών Αντιλλών, θεωρούνται ότι 
διεξάγονται ενώπιον των δικαστηρίων αυτών. 
Κατά παρέκκλιση από την πρώτη παράγραφο, η παρούσα 
σύμβαση δεν εφαρμόζεται: 
1. στα Νησιά Φερόε, εκτός αν το Βασίλειο της Δανίας 
προβεί σε αντίθετη δήλωση, 
2. στα εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου ευρωπαϊκά 
εδάφη τα οποία το Ηνωμένο Βασίλειο εκπροσωπεί 
διεθνώς, εκτός αν το Ηνωμένο Βασίλειο προβεί σε 
αντίθετη δήλωση για ένα ή περισσότερα από τα 
εδάφη αυτά. 
Οι δηλώσεις αυτές μπορεί να γίνουν οποτεδήποτε, με 
γνωστοποίηση στο Γενικό Γραμματέα του Συμβουλίου 
των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. 
Οι δευτεροβάθμιες διαδικασίες που εισάγονται στο Ηνω­
μένο Βασίλειο κατά αποφάσεων που έχουν εκδοθεί από 
τα δικαστήρια των αναφερόμενων στην τρίτη παράγραφο 
σημείο 2 εδαφών, θεωρούνται ως διαδικασίες διεξαγόμε­
νες ενώπιον των δικαστηρίων αυτών. 
Οι υποθέσεις οι οποίες στο Βασίλειο της Δανίας διέπο­
νται από τον αστικό δικονομικό νόμο για τα Νησιά 
Φερόε (Lov for Faereerne om rettens pleje), θεωρούνται 
ότι εκδικάζονται ενώπιον των δικαστηρίων των νησιών 
αυτών. 
(') Κείμενο όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 27 της συμβάσεως 
του 1978. 'Αρθρο 61 Ρ) 
Η παρούσα σύμβαση θα επικυρωθεί από τα υπογράφοντα 
κράτη. Τα έγγραφα επικυρώσεως θα κατατεθούν στο 
Γενικό Γραμματέα το Συμβουλίου των Ευρωπαϊκών Κοι­
νοτήτων. 
Άρθρο 62 {*) 
Η παρούσα σύμβαση θα αρχίσει να ισχύει την πρώτη 
μέρα του τρίτου μήνα που ακολουθεί την κατάθεση του 
εγγράφου επικυρώσεως του υπογράφοντος κράτους που 
θα προβεί τελευταίο στη διατύπωση αυτή. 
Άρθρο 63 
Τα συμβαλλόμενα κράτη αναγνωρίζουν ότι κάθε κράτος 
που γίνεται μέλος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότη­
τας θα υποχρεωθεί να αποδεχθεί την παρούσα σύμβαση 
ως βάση για τις αναγκαίες διαπραγματεύσεις, με σκοπό 
να διασφαλίσει στις σχέσεις μεταξύ των συμβαλλόμενων 
(2) Η επικύρωση της συμβάσεως του 1978 διέπεται από το 
άρθρο 38 της ίδιας σύμβασης που έχει ως εξής: 
«Η παρούσα σύμβαση θα επικυρωθεί από τα υπογράφοντα 
κράτη. Τα έγγραφα επικυρώσεως θα κατατεθούν στο Γενικό 
Γραμματέα του Συμβουλίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.» 
Η επικύρωση της συμβάσεως του 1982 διέπεται από το 
άρθρο 14 της ίδιας σύμβασης που έχει ως εξής: 
«Η παρούσα σύμβαση θα επικυρωθεί από τα υπογράφοντα 
κράτη. Τα έγγραφα επικυρώσεως θα κατατεθούν στο Γενικό 
Γραμματέα του Συμβουλίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.» 
(3) Η θέση σε ισχύ της σύμβασης προσχωρήσεως του 1978 διέ­
πεται από το άρθρο 39 της ίδιας σύμβασης που έχει ως εξής: 
« Άρθρο 39 
Η παρούσα σύμβαση θα αρχίσει να ισχύει, μεταξύ των κρα­
τών που θα την έχουν επικυρώσει, την πρώτη μέρα του τρί­
του μήνα που ακολουθεί την κατάθεση του τελευταίου 
εγγράφου επικυρώσεως από τα αρχικά Κράτη μέλη της Κοι­
νότητας και από ένα νέο Κράτος μέλος. 
Για κάθε νέο Κράτος μέλος που θα την επικυρώσει μεταγε­
νέστερα, θα τεθεί σε ισχύ την πρώτη ημέρα του τρίτου μήνα 
που ακολουθεί την κατάθεση του δικού του εγγράφου επικυ­
ρώσεως.» 
Η θέση σε ισχύ της συμβάσεως του 1982 διέπεται από το 
άρθρο 15 της ίδιας συμβάσεως που έχει ως εξής: 
« Άρθρο 15 
Η παρούσα σύμβαση αρχίζει να ισχύει, μεταξύ των κρατών 
που θα την έχουν επικυρώσει, την πρώτη μέρα του τρίτου 
μήνα που ακολουθεί την κατάθεση του τελευταίου εγγράφου 
επικυρώσεως από την Ελληνική Δημοκρατία και από τα 
κράτη που έχουν θέσει σε ισχύ τη σύμβαση του 1978 σύμ­
φωνα με το άρθρο 39 της σύμβασης αυτής. 
Για κάθε Κράτος μέλος που θα την επικυρώσει μεταγενέ­
στερα, θα τεθεί σε ισχύ την πρώτη ημέρα του τρίτου μήνα 
που ακολουθεί την κατάθεση του δικού του εγγράφου επικυ­
ρώσεως.» 
11.4.83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 97/19 
κρατών και του κράτους αυτού την εφαρμογή του 
άρθρου 220 τελευταία παράγραφος της συνθήκης περί 
ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας. 
Οι αναγκαίες προσαρμογές μπορούν να γίνουν με ειδική 
σύμβαση μεταξύ των συμβαλλόμενων κρατών αφενός και 
του κράτους αυτού αφετέρου. Άρθρο 67 
Κάθε συμβαλλόμενο κράτος μπορεί να ζητήσει την ανα­
θεώρηση της παρούσας συμβάσεως. Στην περίπτωση αυτή 
συγκαλείται από τον Πρόεδρο του Συμβουλίου των Ευρω­
παϊκών Κοινοτήτων συνδιάσκεψη αναθεωρήσεως. 
Άρθρο 64^) Άρθρο 68(3) 
Ο Γενικός Γραμματέας του Συμβουλίου των Ευρωπαϊκών 
Κοινοτήτων γνωστοποιεί στα υπογράφοντα κράτη: 
α) την κατάθεση κάθε εγγράφου επικυρώσεως, 
β) την ημερομηνία ενάρξεως ισχύος της παρούσας συμ­
βάσεως, 
γ) τις δηλώσεις που κατατίθενται κατ' εφαρμογή του 
άρθρου 60 (2), 
δ) τις δηλώσεις που κατατίθενται κατ' εφαρμογή του 
άρθρου IV του πρωτοκόλλου, 
ε) τις ανακοινώσεις κατ' εφαρμογή του άρθρου VI του 
πρωτοκόλλου. 
Άρθρο 65 
Το πρωτόκολλο, το οποίο με κοινή συμφωνία των συμ­
βαλλόμενων κρατών προσαρτάται στην παρούσα σύμ­
βαση, αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της. 
Άρθρο 66 
Η διάρκεια της παρούσας συμβάσεως είναι απεριόριστη. 
(') Οι κοινοποιήσεις, όσον αφορά τη σύμβαση του 1978, διέπο­
νται από το άρθρο 40 της ίδιας συμβάσεως που έχει ως εξής: 
« Άρθρο 40 
Ο Γενικός Γραμματέας του Συμβουλίου των Ευρωπαϊκών 
Κοινοτήτων γνωστοποιεί στα υπογράφοντα κράτη: 
α) την κατάθεση κάθε εγγράφου επικυρώσεως, 
β) τις ημερομηνίες ενάρξεως ισχύος της παρούσας συμβά­
σεως για τα συμβαλλόμενα κράτη.» 
Οι κοινοποιήσεις, όσον αφορά τη σύμβαση του 1982, διέπο­
νται από το άρθρο 16 της ίδιας συμβάσεως που έχει ως εξής: 
« Άρθρο 16 
Ο Γενικός Γραμματέας του Συμβουλίου των Ευρωπαϊκών 
Κοινοτήτων γνωστοποιεί στα υπογράφοντα κράτη: 
α) την κατάθεση κάθε εγγράφου επικυρώσεως, 
β) τις ημερομηνίες ενάρξεως ισχύος της παρούσας συμβά­
σεως για τα συμβαλλόμενα κράτη.» 
(2) Ψηφίο γ) όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 28 της σύμβασης 
προσχωρήσεως του 1978. Η παρούσα σύμβαση συντάσσεται σε ένα μόνο αντίτυπο 
στη γαλλική, γερμανική, ιταλική και ολλανδική γλώσσα. 
Τα τέσσερα κείμενα είναι εξίσου αυθεντικά. Η σύμβαση 
θα κατατεθεί στο αρχείο της Γραμματείας του Συμβου­
λίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Ο Γενικός Γραμμα­
τέας θα διαβιβάσει κυρωμένο αντίγραφο στην κυβέρνηση 
κάθε υπογράφοντος κράτους (4). 
(3) Η ένδειξη των κειμένων που είναι εξίσου αυθεντικά της συμ­
βάσεως του 1978 συνάγεται από το άρθρο 41 της ίδιας συμ­
βάσεως που έχει ως εξής: 
« Άρθρο 41 
Η παρούσα σύμβαση συντάσσεται σε ένα μόνο αντίτυπο 
στην αγγλική, γαλλική, γερμανική, δανική, ιρλανδική, ιτα­
λική και ολλανδική γλώσσα. Τα επτά κείμενα είναι εξίσου 
αυθεντικά. Η σύμβαση θα κατατεθεί στο αρχείο της Γραμ­
ματείας του Συμβουλίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Ο 
Γενικός Γραμματέας θα διαβιβάσει κυρωμένο αντίγραφο 
στην κυβέρνηση κάθε υπογράφοντος κράτους.» 
Η ένδειξη των κειμένων που είναι εξίσου αυθεντικά της συμ­
βάσεως του 1982 συνάγεται από το άρθρο 17 της ίδιας συμ­
βάσεως που έχει ως εξής: 
« Άρθρο 17 
Η παρούσα σύμβαση συντάσσεται σε ένα μόνο αντίτυπο 
στην αγγλική, τη γαλλική, τη γερμανική, τη δανική, την 
ελληνική, την ιρλανδική, την ιταλική και την ολλανδική 
γλώσσα. Τα οκτώ κείμενα είναι εξίσου αυθεντικά. Η σύμ­
βαση θα κατατεθεί στα αρχεία της Γραμματείας του Συμβου­
λίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Ο Γενικός Γραμματέας 
θα διαβιβάσει κυρωμένο αντίγραφο στην κυβέρνηση κάθε 
υπογράφοντος κράτους.» 
(4) Η θέσπιση των κειμένων που είναι εξίσου αυθεντικά της 
συμβάσεως του 1968 στις επίσημες γλώσσες των προσχω-
ρούντων Κρατών μελών συνάγεται: 
— όσον αφορά τη σύμβαση προσχωρήσεως του 1978 από 
το άρθρο 37 της ίδιας συμβάσεως που έχει ως εξής: 
« Άρθρο 37 
Ο Γενικός Γραμματέας του Συμβουλίου των Ευρωπαϊ­
κών Κοινοτήτων διαβιβάζει στις κυβερνήσεις του Βασι­
λείου της Δανίας, της Ιρλανδίας και του Ηνωμένου 
Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και Βόρειας Ιρλαν­
δίας κυρωμένο αντίγραφο της συμβάσεως του 1968 και 
του πρωτοκόλλου του 1971 στη γαλλική, τη γερμανική, 
την ιταλική και την ολλανδική γλώσσα. 
Τα κείμενα της συμβάσεως του 1968 και του πρωτοκόλ­
λου του 1971 στην αγγλική, τη δανική και την ιρλαν­
δική γλώσσα προσαρτώνται στην παρούσα σύμβαση. 
Τα κείμενα στην αγγλική, δανική και ιρλανδική 
(Συνέχεια στο τέλος της επόμενης σελίδας.) 
Αριθ. C 97/20 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 11.4.83 
Σε πίστωση των ανωτέρω, οι υπογράφοντες πληρεξούσιοι έθεσαν την υπογραφή τους κάτω από 
την παρούσα σύμβαση. 
Έγινε στις Βρυξέλλες, στις είκοσι επτά Σεπτεμβρίου χίλια εννιακόσια εξήντα οκτώ. 
Για την Αυτού Μεγαλειότητα το Βασιλιά των Βέλγων, 
Pierre HARMEL 
Για τον Πρόεδρο της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, 
Willy BRANDT 
Για τον Πρόεδρο της Γαλλικής Δημοκρατίας, 
Michel DEBRE 
Για τον πρόεδρο της Ιταλικής Δημοκρατίας, 
Giuseppe MEDICI 
Για την Αυτού Βασιλική Υψηλότητα τον Μεγάλο Δούκα του Λουξεμβούργου, 
Pierre GREGOIRE 
Για την Αυτής Μεγαλειότητα τη Βασίλισσα των Κάτω Χωρών, 
J.M.A.H. LUNS 
γλώσσα είναι εξίσου αυθεντικά με τα πρωτότυπα κεί­
μενα της συμβάσεως του 1968 και του πρωτοκόλλου 
του 1971.» 
όσον αφορά τη σύμβαση του 1982 από το άρθρο 13 της 
ίδιας συμβάσεως που έχει ως εξής: 
« Άρθρο 13 
Ο Γενικός Γραμματέας του Συμβουλίου των Ευρωπαϊ­
κών Κοινοτήτων διαβιβάζει στην κυβέρνηση της Ελλη­
νικής Δημοκρατίας κυρωμένο αντίγραφο της συμβά­σεως του 1968, του πρωτοκόλλου του 1971 και της 
συμβάσεως του 1978 στην αγγλική, τη γαλλική, τη γερ­
μανική, τη δανική, την ιρλανδική, την ιταλική και την 
ολλανδική γλώσσα. 
Τα κείμενα της συμβάσεως του 1968, του πρωτοκόλλου 
του 1971 και της συμβάσεως του 1978 στην ελληνική 
γλώσσα, προσαρτώνται στην παρούσα σύμβαση. Τα 
κείμενα στην ελληνική γλώσσα είναι εξίσου αυθεντικά 
με τα άλλα κείμενα της συμβάσεως του 1968, του πρω­
τοκόλλου του 1971 και της συμβάσεως του 1978.» 
11.4.83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 97/21 
ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (*) 
Τα Υψηλά Συμβαλλόμενα Μέρη συμφώνησαν στις ακό­
λουθες διατάξεις που προσαρτώνται στη σύμβαση: 
Άρθρο Ι 
Κάθε πρόσωπο που έχει την κατοικία του στο Λουξεμ­
βούργο, εναγόμενο ενώπιον δικαστηρίου άλλου συμβαλ­
λόμενου κράτους, κατ' εφαρμογή του άρθρου 5 σημείο 1, 
μπορεί να αμφισβητήσει τη διεθνή δικαιοδοσία του δικα­
στηρίου αυτού. Το δικαστήριο αυτό διαπιστώνει αυτε­
πάγγελτα την έλλειψη διεθνούς δικαιοδοσίας του αν ο 
εναγόμενος δεν παραστεί. 
Κάθε συμφωνία διεθνούς δικαιοδοσίας κατά την έννοια 
του άρθρου 17 παράγει τα αποτελέσματα της έναντι προ­
σώπου που έχει την κατοικία του στο Λουξεμβούργο 
μόνο αν αυτό την έχει ρητά και ειδικά αποδεχθεί. 
Άρθρο II 
Με την επιφύλαξη ευνοϊκότερων εθνικών διατάξεων, πρό­
σωπα που έχουν την κατοικία τους σε συμβαλλόμενο 
κράτος και διώκονται για αδίκημα εξ αμελείας ενώπιον 
των ποινικών δικαστηρίων άλλου συμβαλλόμενου κρά­
τους του οποίου δεν έχουν την ιθαγένεια, μπορούν να 
αναθέσουν την υπεράσπιση τους σε αρμόδια για το έργο 
αυτό πρόσωπα, ακόμη και αν δεν εμφανίζονται αυτοπρο­
σώπως. 
Το δικαστήριο μπορεί, ωστόσο, να διατάξει την αυτοπρό­
σωπη εμφάνιση' σε περίπτωση μή εμφανίσεως η απόφαση 
που εκδίδεται επί της πολιτικής αγωγής, χωρίς το εν λόγω 
πρόσωπο να είχε τη δυνατότητα να αμυνθεί, μπορεί να 
μην αναγνωρισθεί ή να μην εκτελεσθεί στα άλλα συμβαλ­
λόμενα κράτη. 
Άρθρο III 
Καμία επιβάρυνση φορολογική ή τέλος, ανάλογα με την 
αξία της διαφοράς, δεν επιβάλλεται στο κράτος εκτελέ­
σεως κατά τη διαδικασία χορηγήσεως του εκτελεστήριου 
τύπου. 
Άρθρο IV 
Δικαστικά και εξώδικα έγγραφα που συντάσσονται στο 
έδαφος συμβαλλόμενου κράτους και πρέπει να επιδοθούν 
σε πρόσωπα που βρίσκονται στο έδαφος άλλου συμβαλ­
λόμενου κράτους διαβιβάζονται κατά τη διαδικασία που 
(*) Κείμενο όπως τροποποιήθηκε από τη σύμβαση του 1978 και 
από τη σύμβαση του 1982. προβλέπεται από τις συμβάσεις και συμφωνίες μεταξύ 
των συμβαλλόμενων κρατών. 
Με την επιφύλαξη αντίθετης δηλώσεως του κράτους 
προορισμού προς το Γενικό Γραμματέα του Συμβουλίου 
των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, τα έγγραφα αυτά μπο­
ρούν, επίσης, να στέλλονται απευθείας από τις αρμόδιες 
δημόσιες αρχές του κράτους όπου συντάσσονται στις 
αντίστοιχες αρχές του κράτους στο έδαφος του οποίου 
βρίσκεται ο παραλήπτης του εγγράφου. Στην περίπτωση 
αυτή, η αρμόδια αρχή του κράτους προελεύσεως διαβιβά­
ζει αντίγραφο της πράξεως στην αντίστοιχη αρχή του 
κράτους προορισμού, η οποία είναι αρμόδια για να το 
παραδώσει στον παραλήπτη. Η παράδοση αυτή γίνεται 
σύμφωνα με τον τύπο που προβλέπεται από το δίκαιο του 
κράτους προορισμού. Η παράδοση αποδεικνύεται με 
βεβαίωση που αποστέλλεται απευθείας στη δημόσια αρχή 
του κράτους προελεύσεως. 
Άρθρο V 
Η διεθνής δικαιοδοσία που προβλέπεται στο άρθρο 6 
σημείο 2 και στο άρθρο 10 για προσεπίκληση δικονομι­
κού εγγυητή ή για προσεπίκληση άλλου δεν ισχύει στην 
Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας. Στο κράτος 
αυτό κάθε πρόσωπο που έχει την κατοικία του στο έδα­
φος άλλου συμβαλλόμενου κράτους μπορεί να προσεπι-
κληθεί ενώπιον των δικαστηρίων κατ' εφαρμογή των 
παραγράφων 68, 72, 73 και 74 της ZivilprozeBordnung 
σχετικά με την ανακοίνωση δίκης. 
Αποφάσεις που εκδίδονται στα άλλα συμβαλλόμενα 
κράτη δυνάμει του άρθρου 6 σημείο 2 και του άρθρου 10 
αναγνωρίζονται και εκτελούνται στην Ομοσπονδιακή 
Δημοκρατία της Γερμανίας σύμφωνα με τον τίτλο 111. 
Αποτελέσματα που σύμφωνα με τις παραγράφους 68,72, 
73 και 74 της ZivilprozeBordnung παράγονται έναντι τρί­
των από αποφάσεις εκδιδόμενες στην Ομοσπονδιακή 
Δημοκρατία της Γερμανίας αναγνωρίζονται και στα άλλα 
συμβαλλόμενα κράτη. 
Άρθρο Va(l) 
Σε σχέση με τις υποχρεώσεις διατροφής, οι όροι «δικα­
στής» και «δικαστήριο» περιλαμβάνουν και τις δανικές 
διοικητικές αρχές. 
Άρθρο ¥β(2) 
Σε διαφορές μεταξύ πλοιάρχου και μέλους πληρώματος 
πλοίου νηολογημένου στη Δανία, στην Ελλάδα ή την 
Ιρλανδία, σχετικά με τις αποδοχές ή τους άλλους όρους 
(') Άρθρο που προστέθηκε με το άρθρο 29 της συμβάσεως του 
1978. 
(2) Άρθρο που προστέθηκε με το άρθρο 29 της συμβάσεως του 
1978 και που τροποποιήθηκε με το άρθρο 9 της συμβάσεως 
του 1982. 
Αριθ. C 97/22 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 11.4.83 
της σχέσεως εργασίας, τα δικαστήρια συμβαλλόμενου 
κράτους οφείλουν να ελέγχουν αν ο διπλωματικός ή προ­
ξενικός υπάλληλος, στην αρμοδιότητα του οποίου ανήκει 
το σκάφος, έχει ενημερωθεί για τη διαφορά. Μέχρι να 
ενημερωθεί ο υπάλληλος αυτός, τα δικαστήρια οφείλουν 
να αναστείλουν την διαδικασία. Οφείλουν, ακόμη και 
αυτεπάγγελτα, να αποποιηθούν την άσκηση της διεθνούς 
δικαιοδοσίας τους, αν ο υπάλληλος αυτός, αφού ενημε­
ρώθηκε δεόντως, ασκήσει τα καθήκοντα που του αναγνω­
ρίζονται στην περίπτωση αυτή από προξενική σύμβαση ή, 
εφόσον δεν υπάρχει τέτοια σύμβαση, αν προβάλει αντιρ­
ρήσεις ως προς τη διεθνή δικαιοδοσία εντός προθεσμίας 
που του τάσσεται. 
Άρθρο Υγ{}) 
Όταν, για θέματα που αφορούν τη «residence» του 
αγγλικού κειμένου της συμβάσεως της σχετικής με το 
ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για την κοινή αγορά, 
που υπογράφηκε στο Λουξεμβούργο στις 15 Δεκεμβρίου 
1975, γίνεται, στα πλαίσια του άρθρου 69 παράγραφος 5 
της συμβάσεως αυτής, εφαρμογή των άρθρων 52 και 53 
της παρούσας συμβάσεως, ο όρος «residence» είναι ταυ­
τόσημος με τον όρο «domicile» των προαναφερόμενων 
άρθρων 52 και 53. Άρθρο VS(l) 
Με την επιφύλαξη της δικαιοδοσίας του Ευρωπαϊκού 
Γραφείου Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας σύμφωνα με τη 
σύμβαση χορηγήσεως ευρωπαϊκών διπλωμάτων ευρεσιτε­
χνίας, που υπογράφηκε στο Μόναχο στις 5 Οκτωβρίου 
1973, τα δικαστήρια κάθε συμβαλλόμενου κράτους έχουν 
αποκλειστική διεθνή δικαιοδοσία, χωρίς να λαμβάνεται 
υπόψη η κατοικία, σε θέματα εγγραφής ή κύρους ευρω­
παϊκού διπλώματος ευρεσιτεχνίας που χορηγείται για το 
κράτος αυτό και που δεν είναι κοινοτικό δίπλωμα κατ' 
εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 86 της συμβάσεως 
της σχετικής με το ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για 
την κοινή αγορά, που υπογράφηκε στο Λουξεμβούργο 
στις 15 Δεκεμβρίου 1975. 
Άρθρο VI 
Τα συμβαλλόμενα κράτη ανακοινώνουν στο Γενικό 
Γραμματέα του Συμβουλίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτή­
των τα κείμενα των νομοθετικών διατάξεων τους με τα 
οποία τροποποιούν είτε τις διατάξεις της νομοθεσίας τους 
τις αναφερόμενες στη σύμβαση είτε τους πίνακες των 
δικαστηρίων που μνημονεύονται στον τίτλο 111 τμήμα 2 
της συμβάσεως. 
(') Άρθρο που προστέθηκε με το άρθρο 29 της συμβάσεως του 
1978. 
Σε πίστωση των ανωτέρω οι υπογράφοντες πληρεξούσιοι έθεσαν την υπογραφή τους κάτω από 
την παρούσα σύμβαση. 
Έγινε στις Βρυξέλλες, στις είκοσι επτά Σεπτεμβρίου χίλια εννιακόσια εξήντα οκτώ. 
Για την Αυτού Μεγαλειότητα το Βασιλιά των Βέλγων, 
Pierre HARMEL 
Για τον Πρόεδρο της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, 
Willy BRANDT 
Για τον Πρόεδρο της Γαλλικής Δημοκρατίας, 
Michel DEBRE 
Για τον Πρόεδρο της Ιταλικής Δημοκρατίας, 
Giuseppe MEDICI 
Για την Αυτού Βασιλική Υψηλότητα το Μεγάλο Δούκα του Λουξεμβούργου, 
Pierre GREGOIRE 
Για την Αυτής Μεγαλειότητα τη Βασίλισσα των Κάτω Χωρών, 
J.M.A.H. LUNS 
11.4.83 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 97/23 
ΚΟΙΝΗ ΔΗΛΩΣΗ 
Οι κυβερνήσεις του Βασιλείου του Βελγίου, της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, 
της Γαλλικής Δημοκρατίας, της Ιταλικής Δημοκρατίας, του Μεγάλου Δουκάτου του Λουξεμ­
βούργου και του Βασιλείου των Κάτω Χωρών, 
κατά την υπογραφή της συμβάσεως για τη διεθνή δικαιοδοσία και την εκτέλεση αποφάσεων σε 
αστικές και εμπορικές υποθέσεις, 
επιθυμώντας να εξασφαλίσουν την όσο το δυνατόν αποτελεσματικότερη εφαρμογή των διατά­
ξεων της, 
θέλοντας να αποτρέψουν ερμηνευτικές αποκλίσεις που μπορούν να παρακωλύσουν την ενοποι­
ητική λειτουργία της συμβάσεως, 
έχοντας επίγνωση ότι μπορεί, ενδεχομένως, να εμφανισθούν κατά την εφαρμογή της συμβά­
σεως θετικές ή αρνητικές συγκρούσεις διεθνούς δικαιοδοσίας, 
δηλώνουν ότι είναι πρόθυμες: 
1. να μελετήσουν τα ζητήματα αυτά, και ιδίως να εξετάσουν τη δυνατότητα παροχής ορισμέ­
νων αρμοδιοτήτων στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και, ενδεχομένως, να 
διαπραγματευθούν τη σχετική συμφωνία, 
2. να καθιερώσουν τακτική επικοινωνία των αντιπροσώπων τους. 
Σε πίστωση των ανωτέρω, οι υπογράφοντες πληρεξούσιοι έθεσαν την υπογραφή τους κάτω από 
την παρούσα σύμβαση. 
Έγινε στις Βρυξέλλες, στις είκοσι επτά Σεπτεμβρίου χίλια εννιακόσια εξήντα οκτώ. 
Pierre HARMEL Willy BRANDT Michel DEBRE 
Giuseppe MEDICI Pierre GREGOIRE J.M.A.H. LUNS 
ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ 
για την ερμηνεία από το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων της συμβάσεως της 27ης 
Σεπτεμβρίου 1968 για τη διεθνή δικαιοδοσία και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και 
εμπορικές υποθέσεις (*) 
ΤΑ ΥΨΗΛΑ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΣΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΠΕΡΙ ΙΔΡΥΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ 
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ, 
Έχοντας υπόψη τη δήλωση που έχει προσαρτηθεί στη σύμβαση για τη διεθνή δικαιοδοσία και την εκτέλεση 
αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις, η οποία υπογράφηκε στις Βρυξέλλες την 27η Σεπτεμβρίου 
1968, 
Αποφάσισαν να συνάψουν πρωτόκολλο, με το οποίο να παρέχεται στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινο­
τήτων αρμοδιότητα για την ερμηνεία της εν λόγω συμβάσεως, και προς το σκοπό αυτό όρισαν πληρεξουσί­
ους: 
Η ΑΥΤΟΥ ΜΕΓΑΛΕΙΟΤΗΤΑ Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΤΩΝ ΒΕΛΓΩΝ: 
τον κ. Alfons VRANCKX, 
Υπουργό Δικαιοσύνης, 
(*) Κείμενο όπως τροποποιήθηκε με τη σύμβαση της 9ης Οκτωβρίου 1978 σχετικά με την προσχώρηση του 
Βασιλείου της Δανίας, Ιρλανδίας και Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και Βόρειας Ιρλαν­
δίας —στο εξής καλούμενη σύμβαση του 1978— και με τη σύμβαση της 25ης Οκτωβρίου 1982, σχετικά 
με την προσχώρηση της Ελληνικής Δημοκρατίας —στο εξής καλούμενη σύμβαση του 1982.