Ψήφισμα του Συμβουλίου και των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών, συνελθόντων στο πλαίσιο του Συμβουλίου

της 14ης Δεκεμβρίου 2000

για την κοινωνική ένταξη των νέων

(2000/C 374/04)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ, ΣΥΝΕΛΘΟΝΤΕΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Το άρθρο 2 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας αναθέτει στην Κοινότητα την αποστολή να προάγει στο σύνολο της Κοινότητας την αρμονική, ισόρροπη και αειφόρο ανάπτυξη των οικονομικών δραστηριοτήτων, υψηλό επίπεδο απασχόλησης και κοινωνικής προστασίας, καθώς και την άνοδο του βιοτικού επιπέδου και της ποιότητας ζωής.

(2) Το άρθρο 136 της εν λόγω σνθήκης ορίζει ιδίως ως στόχους της Κοινότητας και των κρατών μελών την προώθηση της απασχόλησης, τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και εργασίας, καθώς και την καταπολέμηση του αποκλεισμού.

(3) Το άρθρο 149 της εν λόγω συνθήκης προβλέπει ότι η δράση της Κοινότητας έχει ιδίως ως στόχο να ευνοεί την ανάπτυξη των ανταλλαγών νέων καθώς και οργανωτών κοινωνικο-μορφωτικών δραστηριοτήτων.

(4) Η διακήρυξη της Λισσαβώνας σχετικά με τις πολιτικές και τα προγράμματα υπέρ της νεολαίας καθορίζει τους προσανατολισμούς για την ανάπτυξη μιας πολιτικής στον τομέα της νεολαίας, ειδικότερα στους τομείς της εκπαίδευσης, της απασχόλησης, της συμμετοχής και της υγείας(1).

(5) Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, με την απόφασή τους αριθ. 253/2000/ΕΚ, της 24ης Ιανουαρίου 2000, για τη θέσπιση του δευτέρου σταδίου του προγράμματος κοινοτικής δράσης στον τομέα της εκπαίδευσης "Σωκράτης"(2) και την απόφασή τους αριθ. 1031/2000/ΕΚ, της 13ης Απριλίου 2000, για τη θέσπιση του προγράμματος κοινοτικής δράσης "Νεολαία"(3), και το Συμβούλιο, με την απόφασή του 1999/382/ΕΚ, της 26ης Απριλίου 1999, για τη θέσπιση του δευτέρου σταδίου του κοινοτικού προγράμματος δράσης στον τομέα της επαγγελματικής κατάρτισης "Leonardo da Vinci"(4), κατήρτισαν κοινοτικά προγράμματα δράσης, συμβάλλοντας στην οικοδόμηση μιας Ευρώπης της γνώσης προσιτής σε όλους.

(6) Το Συμβούλιο και οι Υπουργοί Νεολαίας εξέδωσαν, στις 8 Φεβρουαρίου 1999, ψήφισμα για τη συμμετοχή των νέων που δίδει προτεραιότητα στο θέμα της ένταξης των νέων στους θεσμούς της κοινωνικής, πολιτικής, πολιτιστικής και οικονομικής ζωής.

(7) Το Συμβούλιο "Νεολαία" της 23ης Νοεμβρίου 1999 συνήγαγε προσανατολισμούς για μια διατομεακή προσέγγιση των θεμάτων σχετικά με τη νεολαία και για μια πολιτική βασισμένη στη συμμετοχή των νέων, από τους οποίους πρέπει να εμπνέεται η πολιτική συνεργασίας στον τομέα της νεολαίας.

(8) Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που συνήλθε στη Λισσαβώνα, στις 23 και 24 Μαρτίου 2000, όρισε για την Ευρωπαϊκή Ένωση ένα στρατηγικό στόχο που συνδέει την κοινωνική με την οικονομική πρόοδο. Κατά την επιδίωξη αυτού του στόχου, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υποστήριξε μια ανοικτή μέθοδο συντονισμού και κάλεσε να τεθούν οι κατάλληλοι στόχοι για την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, οι οποίοι πρέπει να εγκριθούν ως το τέλος του έτους, ενώ παράλληλα, υπογράμμισε ότι, η απασχόληση αποτελεί την καλύτερη προστασία κατά του κοινωνικού αποκλεισμού και ότι η βελτίωση των προσόντων, η δια βίου εκπαίδευση και κατάρτιση, οι εθελοντικές δραστηριότητες, καθώς και η πρόσβαση όλων στη γνώση διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην καταπολέμηση του αποκλεισμού.

(9) Η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση σχετικά με ένα θεματολόγιο για την κοινωνική πολιτική εν όψει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Νίκαιας, η οποία βασίζεται στην αναγνώριση της αλληλεπίδρασης των πολιτικών στον οικονομικό και κοινωνικό τομέα και στον τομέα της απασχόλησης,

ΕΚΤΙΜΟΥΝ ότι η επιτυχία του ευρωπαϊκού οικοδομήματος είναι αναπόσπαστα συνδεδεμένη με τη συμμετοχή των νέων στη διαδικασία αυτή.

ΒΕΒΑΙΩΝΟΥΝ ότι, με τις εμπειρίες, τις δεξιότητες και την κριτική ικανότητα που διαθέτουν οι νέοι, πρέπει να συμμετέχουν περισσότερο στις πολιτικές που τους αφορούν. Ομοίως, οι κοινωνικοί και θεσμικοί φορείς που παρεμβαίνουν στον τομέα της νεολαίας, πρέπει να εκφράζονται και να συμβάλλουν σε μια πολιτική συνεργασίας στον τομέα αυτόν.

ΚΡΙΝΟΥΝ ότι, οι ανταλλαγές νέων στην Ευρώπη συμβάλλουν, αφενός, στην ευαισθητοποίηση των νέων όσον αφορά τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, διότι την καθιστούν πιο συγκεκριμένη στα μάτια τους, και, αφετέρου, στη διευκόλυνση μιας καλύτερης κατανόησης εκ μέρους τους της πολιτιστικής πολυμορφίας της Ευρώπης καθώς και των κοινών θεμελιωδών αξιών της, οι οποίες εδραιώνονται στον αγώνα υπέρ του σεβασμού των δικαιωμάτων του ανθρώπου και κατά του ρατσισμού, του αντισημιτισμού, της ξενοφοβίας και άλλων μορφών διακρίσεων. Επιπλέον, οι ανταλλαγές αυτές ενισχύουν την αλληλεγγύη και αναπτύσσουν το πνεύμα πρωτοβουλίας των νέων.

ΔΙΑΠΙΣΤΩΝΟΥΝ οι νέοι, ιδίως οι πιο ευάλωτοι, είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένοι στους κινδύνους του κοινωνικού, πολιτικού και πολιτιστικού αποκλεισμού.

ΥΠΟΓΡΑΜΜΙΖΟΥΝ τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν πολλοί νέοι προκειμένου να καταστούν αυτόνομα άτομα και να ενταχθούν στην κοινωνική και επαγγελματική ζωή.

ΕΚΦΡΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥΣ για τις δράσεις που διεξάγονται στο πλαίσιο της διαδικασίας του Λουξεμβούργου, μέσω των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση, καθώς και για την πρωτοβουλία που προώθησε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβώνας υπέρ ενός κοινοτικού προγράμματος δράσης για την καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού, που συμβάλλουν, η καθεμία στον τομέα της, στην κοινωνική ένταξη των νέων.

ΠΡΟΤΡΕΠΟΥΝ τα κοινοτικά όργανα και τα κράτη μέλη όπως, τηρώντας την αρχή της επικουρικότητας και ακολουθώντας το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβώνας, αναλάβουν, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, πρωτοβουλίες συνεργασίας, σε συνδυασμό με εθνικές και, ενδεχομένως, περιφερειακές ή τοπικές πολιτικές, έναντι των νέων.

και ΚΑΛΟΥΝ, στο πλαίσιο αυτό, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη, σύμφωνα με τις αρμοδιότητές τους:

i) να καταστήσουν τη βελτίωση της κοινωνικο-οικονομικής κατάστασης των νέων, την κοινωνική τους ένταξη καθώς και την πρόληψη και την καταπολέμηση του αποκλεισμού τους, κοινή προτεραιότητα όλων των συναφών πολιτικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση,

ii) Να προαγάγουν την ευρεία πρόσβαση ενός ποικίλου νεανικού κοινού στις κοινοτικές ή εθνικές πρωτοβουλίες και τα προγράμματα που απευθύνονται σε αυτούς, ιδίως στον τομέα της κινητικότητας,

iii) να μελετήσουν τις προοπτικές κοινής εργασίας προκειμένου:

- να αναπτυχθούν για όλους τους νέους που διαμένουν νομίμως σε κράτος μέλος, οι συνθήκες πλήρους και ολοκληρωτικής συμμετοχής στην οικονομική και κοινωνική ζωή (βιοτικό επίπεδο και ποιότητα ζωής, απασχόληση, κατάρτιση, εκπαίδευση, στέγαση, υγεία, πολιτισμός, αθλητισμός και αναψυχή),

- να καταπολεμηθούν οι έναντι των νέων διακρίσεις, λόγω φύλου, φυλής ή εθνοτικής καταγωγής, θρησκείας ή πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας ή γενετήσιου προσανατολισμού,

- να προλαμβάνονται οι καταστάσεις ρήξης στις συνθήκες διαβίωσης, που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε περιθωριοποίηση, καθώς και οι κίνδυνοι αποκλεισμού, ιδίως μέσω της ανάπτυξης της ικανότητας επαγγελματικής ένταξης και της προώθησης πολιτικών που θα αποσκοπούν στην απρόσκοπτη πρόσβαση όλων στην κοινωνία της γνώσης,

- να συμβάλλουν στην κινητοποίηση των θεσμικών, κοινωνικών και οικονομικών φορέων υπέρ της κοινωνικής ένταξης των νέων,

- να προωθούν τη συμμετοχή των νέων στη χάραξη των πολιτικών που τους αφορούν,

iv) να αναπτύξουν τις ανταλλαγές πληροφοριών και ορθών πρακτικών στον τομέα της καταπολέμησης του κοινωνικού αποκλεισμού των νέων.

ΠΡΟΤΡΕΠΟΥΝ τα κράτη μέλη:

α) να προωθούν μέτρα κατά του αποκλεισμού, της ανεργίας και της αβεβαιότητας που αντιμετωπίζουν οι νέοι, και να αναπτύξουν τις δυνατότητες επαναφοράς στην κατάρτιση όσων έχουν αποκλεισθεί από τα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης·

β) να διευκολύνουν την πρόσβαση και την επάνοδο στην απασχόληση των νέων οι οποίοι αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες δυσκολίες επαγγελματικής ένταξης,

γ) να αναπτύσσουν συνοδευτικές δράσεις προσαρμοσμένες σε καταστάσεις εναλλαγής περιόδων απασχόλησης και κατάρτισης,

δ) να καταπολεμήσουν τις διακρίσεις εις βάρος των νέων στον τομέα της απασχόλησης, ιδίως όσον αφορά την πρόσβαση και τους όρους απασχόλησης,

ε) να προωθούν την πρόσβαση σε μια εκπαίδευση ποιότητας και να αναλαμβάνουν δράσεις στήριξης υπέρ των νέων που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες δυσκολίες, και στο πλαίσιο των κατευθυντηρίων γραμμών για την απασχόληση, υπέρ των νέων που εγκατέλειψαν πρόωρα το σχολικό σύστημα·

στ) να διευκολύνουν την πρόσβαση των νέων στις πληροφορίες και να λαμβάνουν μέτρα ώστε να μην αποκλείονται οι νέοι από τις νέες τεχνολογίες της γνώσης και να ξέρουν να τις χρησιμοποιούν·

ζ) να διευκολύνουν τους νέους στην απόκτηση και διατήρηση κατοικίας·

η) να ενισχύουν τις δομές υποδοχής και συνοδείας των νέων που ευρίσκονται σε ρήξη με την οικογένειά τους και είναι ή κινδυνεύουν να πέσουν θύματα βίας·

θ) να επιδιώκουν ένα υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας των νέων και να αναπτύσσουν δράσεις πρόληψης στον τομέα της υγείας και της πληροφόρησης, ιδίως όσον αφορά την αντισύλληψη και τη σεξουαλικότητα, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες ανάγκες τους και την τήρηση της εμπιστευτικότητας, καθώς και στον τομέα της τοξικομανίας·

ι) να προωθούν την ενασχόληση των νέων, κατά τον ελεύθερο χρόνο τους, σε αθλητικές, πολιτιστικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες, ιδίως ακολουθώντας πολιτική ελκυστικών τιμών·

ια) να στηρίζουν τις μη κυβερνητικές οργανώσεις και τις ενώσεις που δρουν στον τομέα της νεολαίας, τόσο όσον αφορά τη δράση τους για τους νέους όσο και τις δυνατότητες που προσφέρουν στους νέους να συμμετέχουν ενεργά στην ζωή του πολίτη·

ιβ) να αναπτύξουν μια πληροφόρηση προσαρμοσμένη στους νέους, ιδίως μέσω της συμμετοχής ειδικευμένου προσωπικού,

ιγ) να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις ώστε οι νέοι να συμμετέχουν στη λήψη των αποφάσεων που τους αφορούν.

ΕΥΧΟΝΤΑΙ ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΨΗΦΙΣΜΑ να συμβάλει στην ανάπτυξη της πολιτικής της συνεργασίας στον τομέα της νεολαίας, ιδίως με τον καθορισμό στόχων κοινής εργασίας και να λαμβάνεται υπόψη στα πλαίσια του καθορισμού και της ενεργού επιδίωξης των στόχων στον τομέα της καταπολέμησης της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού.

(1) Η διακήρυξη αυτή υιοθετήθηκε κατά τη Διεθνή Διάσκεψη των αρμοδίων για θέματα της νεολαίας Υπουργών, η οποία έλαβε χώρα στη Λισσαβώνα τον Αύγουστο του 1998.

(2) ΕΕ L 28 της 3.2.2000, σ. 1.

(3) ΕΕ L 117 της 18.5.2000, σ. 1.

(4) ΕΕ L 146 της 11.6.1999, σ. 33.