ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΕΡΧΟΜΕΝΩΝ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 14ης Δεκεμβρίου 1989 για τη βασική εκπαίδευση στον τεχνικό και επαγγελματικό τομέα (90/C 27/03)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝΕΡΧΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ, με την πεποίθηση ότι η έκταση των τεχνολογικών μεταβολών, η εξέλιξη των επαγγελματικών προσόντων και η οξύτητα των προβλημάτων της απασχόλησης θέτουν τη βασική εκπαίδευση στον τεχνικό και επαγγελματικό τομέα στο επίκεντρο της εκπαιδευτικής πολιτικής κάθε κράτους μέλους 7 έχοντας επίγνωση του γεγονότος ότι η υλοποίηση της Εσωτερικής Αγοράς, απόρροια της Ενιαίας Πράξης που υπεγράφη το 1986, δεν μπορεί παρά να εντείνει την αλληλεξάρτηση των ευρωπαϊκών οικονομιών και να καταστήσει εντονότερη την ανάγκη για νέους που έχουν λάβει επαγγελματική εκπαίδευση ποιότητας, ικανούς να αντιμετωπίζουν τις εξελίξεις στο στίβο της εργασίας 7 επιθυμώντας να ευνοήσουν την επαγγελματική επιτυχία, να διευκολύνουν την κοινωνική ένταξη των νέων και να προωθήσουν μια πραγματική ισότητα των ευκαιριών ανάμεσα σε αγόρια και κορίτσια στον τομέα της επαγγελματικής εκπαίδευσης και της απασχόλησης 7 έχοντας την πεποίθηση ότι η βελτίωση της ποιότητας της τεχνικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης που παρέχεται στα κράτη μέλη θα συμβάλει στην ελάττωση των περιφερειακών ανισοτήτων στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα 7 διαπιστώνοντας ότι, για να ανταποκριθούν σε κοινές ανησυχίες όπως είναι το βάρος που πρέπει να δοθεί στη γενική παιδεία στα πλαίσια της τεχνικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης, η ανάγκη να φθάσουν όλοι οι νέοι της ίδιας ηλικίας σε ένα επίπεδο ελάχιστων τυπικών προσόντων, για την είσοδό τους στην επαγγελματική ζωή, η ανάγκη μιας πολυμερούς εκπαίδευσης ώστε να ευνοηθεί η επαγγελματική κινητικότητα των νέων, η μέριμνα να ενισχυθούν οι δεσμοί που υπάρχουν ανάμεσα στα εκπαιδευτικά ιδρύματα και τις επιχειρήσεις, τα κράτη μέλη καθόρισαν σε εθνικό επίπεδο πολιτικές που προσαρμόζονται στην ιδιαιτερότητα των εκπαιδευτικών τους συστημάτων 7 έχοντας επίγνωση του γεγονότος ότι τα υπάρχοντα κοινοτικά προγράμματα δεν παρέχουν αναγκαστικά στους νέους που ακολουθούν τεχνικές και επαγγελματικές σπουδές όλες τις επαρκείς μορφές κινητικότητας προκειμένου να αντιμετωπιστούν η ιδιαίτερη κατάσταση και οι ανάγκες τους 7 έχοντας την πεποίθηση ότι, σεβόμενη την πολιτιστική και γλωσσική ιδιομορφία του κάθε κράτους μέλους, και με βάση την αρχή της επικουρικότητας της δράσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η κοινοτική συνεργασία μπορεί να βοηθήσει τα κράτη μέλη να προσαρμόσουν την τεχνική και επαγγελματική εκπαίδευση στα νέα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δεδομένα 7 έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής για τις μεσοπρόθεσμες κατευθυντήριες γραμμές (1989-1992) και ιδιαίτερα τα μέρη ΙΙ (βασική και συνεχής επαγγελματική εκπαίδευση) και IV (η γενική και η επαγγελματική εκπαίδευση μπροστά στην τεχνολογική αλλαγή) 7 έχοντας προβεί σε μια πρώτη ανταλλαγή απόψεων κατά τη συνεδρίασή τους στις 6 Οκτωβρίου 1989. Ι. ΥΠΟΓΡΑΜΜΙΖΟΥΝ ΤΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΟΝ ΤΕΧΝΙΚΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΣΕ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ Τα κράτη μέλη, στα πρόθυρα της ολοκλήρωσης της εσωτερικής αγοράς, και στα πλαίσια των αντίστοιχων εκπαιδευτικών πολιτικών τους και των συνταγματικών δομών τους, επιδιώκουν κοινούς στόχους:- να παρέχονται στον καθένα τα βασικά προσόντα τα οποία θα του επιτρέψουν να ενταχθεί στον επαγγελματικό στίβο,-να εξασφαλισθεί για όλους τους νέους που το επιθυμούν επαγγελματική εκπαίδευση ενός ή - εάν είναι εφικτό - δύο ή περισσότερων ετών επιπλέον της υποχρεωτικής εκπαίδευσης,-να εξασφαλισθεί ο διαρκής εκσυγχρονισμός των εκπαιδευτικών συστημάτων προκειμένου να προετοιμάζονται οι νέοι για τα μελλοντικά επαγγέλματα,-να εξασφαλισθεί ότι οι νέες ειδικότητες θα δώσουν στους μελλοντικούς φορείς της οικονομικής ζωής μια πολυμέρεια που θα ευνοεί την επαγγελματική τους προσαρμογή, όποιο κι αν είναι το επίπεδο ευθύνης τους στην επιχείρηση ή στον τομέα δραστηριοτήτων τους (αγαθά, υπηρεσίες, δημόσια διοίκηση, βιομηχανία),-να προετοιμασθούν οι μελλοντικοί μισθωτοί για μια μεγαλύτερη κινητικότητα στο εσωτερικό των επιχειρήσεων, μεταξύ επιχειρήσεων, μεταξύ χωρών. Η εξέταση των πολιτικών που ακολουθούν τα κράτη μέλη δείχνει την ποικιλία των μέσων παρέμβασης που μπορούν να χρησιμοποιηθούν:-εφαρμογή προπαρασκευαστικών μέτρων για την πρακτική επαγγελματική εκπαίδευση ή συμπληρωματικών μηχανισμών ένταξης για να αντιμετωπισθούν οι δυσκολίες πρόσβασης στον επαγγελματικό στίβο, -εφαρμογή στρατηγικών επαγγελματικής εκπαίδευσης που να οδηγούν στην ανύψωση του επιπέδου των προσόντων και στην ενίσχυση της προσαρμοστικότητας στις μέλλουσες εξελίξεις, στην προετοιμασία των ατόμων να «μάθουν να διδάσκονται»,-αναζήτηση στενής σύνθεσης μεταξύ της βασικής επαγγελματικής εκπαίδευσης και της συνεχούς επαγγελματικής εκπαίδευσης ιδίως στο επίπεδο του περιεχομένου, των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, των εκπαιδευομένων (νέων και ενηλίκων), των διδασκόντων και των εκπαιδευτικών,-η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ εκπαιδευτικών, διδασκόντων, γονέων και τοπικών αρχών και ανάπτυξη μιας πραγματικής σύμπραξης με τα ιδρύματα τεχνικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης, τις επιχειρήσεις και τους κοινωνικούς φορείς. Από πλευράς της, η Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα εφαρμόζει, εδώ και αρκετά χρόνια, από κοινού με τις διάφορες σχετικές εθνικές υπηρεσίες, μια χαλαρή αλλά εποικοδομητική συνεργασία στον τομέα της τεχνικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης. Η συνεργασία αυτή υλοποιήθηκε με το πρόγραμμα «Μετάβαση των νέων από το σχολείο στην ενεργό ζωή» χάρις στο οποίο τέθηκαν κυρίως σε εφαρμογή ορισμένα πρότυπα σχέδια, με τη συγχρηματοδότηση της Κοινότητας, σχετικά με θέματα που αφορούσαν την επαγγελματική εκπαίδευση. Η συνεργασία αυτή συμπληρώθηκε με προγράμματα όπως το Petra, Arion, Eurotechnet και Iris για την επαγγελματική εκπαίδευση. Τα προγράμματα Comett και Lingua δίνουν επίσης τη δυνατότητα να χρηματοδοτηθούν ανταλλαγές στον τομέα της τεχνικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης. Τέλος το Ευρωπαϊκό Κέντρο για την Ανάπτυξη και την Επαγγελματική Εκπαίδευση διοργανώνει από πλευράς του επισκέψεις μελέτης ειδικών στον τομέα της επαγγελματικής εκπαίδευσης. Ωστόσο, παρά τη σπουδαιότητα των προσπαθειών που έχουν γίνει, η συνεργασία αυτή παραμένει ακόμα πολύ ατελής. Πράγματι, η συνεργασία δεν διευκολύνει στην πράξη την κινητικότητα μεγάλου μέρους των μαθητών στον τεχνικό και επαγγελματικό τομέα. Η Επιτροπή μπορεί να προτείνει δράσεις που θα αυξήσουν την κινητικότητα των νέων οι οποίοι:- ακολουθούν βασικές επαγγελματικές σπουδές,-ακολουθούν βασική επαγγελματική και τεχνική εκπαίδευση σε εξειδικευμένο κλάδο,-πραγματοποιούν τις σπουδές τους σε εκπαιδευτικό ίδρυμα ή/και σε επιχείρηση. ΙΙ. ΚΑΛΟΥΝ, ΕΠΟΜΕΝΩΣ, ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΝΑ ΠΡΟΤΕΙΝΕΙ ΤΙΣ ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΑΥΤΟ Είναι σκόπιμο να καταρτίσει η Επιτροπή το συντομότερο δυνατόν έναν απολογισμό αξιολόγησης όλων των υφισταμένων κοινοτικών προγραμμάτων τα οποία άμεσα ή έμμεσα αφορούν την τεχνική και επαγγελματική εκπαίδευση. Με βάση αυτήν την αξιολόγηση, η Επιτροπή καλείται να επεξεργαστεί προτάσεις δράσεων για την προσαρμογή και την ενίσχυση των υφιστάμενων προγραμμάτων και για την εφαρμογή ενός συνόλου ειδικών μέτρων στα πλαίσια της αρχής της επικουρικότητας και με στόχο την καλή διαχείριση μέσα στα πλαίσια των δημοσιονομικών πόρων της Κοινότητας. Οι νέες αυτές μορφές στενότερης συνεργασίας θα πρέπει να βασιστούν σε δίκτυα εκπαιδευτικών ιδρυμάτων των διαφόρων κρατών μελών τα οποία από κοινού με τους διάφορους ενδιαφερόμενους εταίρους θα προσδιορίσουν τις συγκεκριμένες μεθόδους της συνεργασίας τους, που θα αφορούσαν διάφορες κατηγορίες προσώπων ή ιδρυμάτων: α) Για τους νέουςΘα μπορούσε να τους δοθεί η δυνατότητα να αποκτήσουν πρακτική εμπειρία σε άλλα κράτη μέλη:- ενθαρρύνοντας τις περιόδους σπουδών στο εξωτερικό, με την ένταξη των νέων σε εκπαιδευτικό ίδρυμα αντίστοιχου επιπέδου σε μια άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,-διοργανώνοντας φάσεις εργασίας που θα διεξάγονται από κοινού με άλλους νέους που ακολουθούν τον ίδιο επαγγελματικό κλάδο, για τη μελέτη θεμάτων ή την πραγματοποίηση κοινών τεχνικών προγραμμάτων,-προβλέποντας στα πλαίσια της εκπαίδευσης περιόδους πρακτικής εξάσκησης στο βιομηχανικό και εμπορικό τομέα σε αλλοδαπές επιχειρήσεις. β)Για το εκπαιδευτικό προσωπικόΓια να υπάρξει ανταπόκριση στις προσδοκίες τους όσον αφορά τις βασικές τους σπουδές και την επιμόρφωσή τους, θα μπορούσαν να προβλεφθούν:-ειδικά εκπαιδευτικά προγράμματα επιστημονικής και τεχνικής επιμόρφωσης,-σειρές μαθημάτων για παιδαγωγική επιμόρφωση,-ανταλλαγές εμπειριών. γ)Για τους υπεύθυνους της εκπαίδευσηςΗ κοινοτική συνεργασία θα μπορούσε:-να ευνοεί τη βαθύτερη γνώση των εκπαιδευτικών συστημάτων και των μεγάλων σύγχρονων μεταρρυθμίσεων. Αυτό μπορεί να γίνει κυρίως με εκπαιδευτικά ταξίδια, ανταλλαγές εμπειριών, την από κοινού σύνταξη μελετών, την από κοινού αξιολόγηση πειραματικών δράσεων ή την επεξεργασία και τη διάδοση παιδαγωγικών μέσων,-να αναπτύσσει, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τις δράσεις που έχουν ήδη αρχίσει να εφαρμόζονται σε εθνικό επίπεδο, όσον αφορά τον συντονισμό με τους οικονομικούς και κοινωνικούς εταίρους και τους ερευνητικούς οργανισμούς, -να πραγματοποιεί από κοινού ενέργειες για την προώθηση των κλάδων της τεχνικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης, με ιδιαίτερο στόχο την καλύτερη πρόσβαση των κοριτσιών στους τομείς αυτούς. δ)Για τα εκπαιδευτικά ιδρύματα και τους οικονομικούς και κοινωνικούς εταίρουςΓια να τους παρασχεθεί η δυνατότητα να διαδραματίσουν πλήρως το ρόλο τους στα πλαίσια της συνεργασίας αυτής θα ήταν δυνατόν:-να διευκολυνθούν οι σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών ιδρυμάτων ή μεταξύ εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο με την επεξεργασία και τη διάδοση σαφούς ενημέρωσης για τους διαφόρους τύπους εκπαίδευσης και τα τυπικά προσόντα,-να ενθαρρυνθεί, ανάμεσα στα εκπαιδευτικά ιδρύματα και τις επιχειρήσεις, η δημιουργία ευρωπαϊκών δικτύων μεταφοράς τεχνολογίας που να εντάσσονται στην προοπτική της οικονομικής περιφερειακής και ευρωπαϊκής ανάπτυξης. Ευνοώντας έτσι την αμοιβαία ενημέρωση για τα διάφορα εκπαιδευτικά συστήματα, διευκολύνοντας την αντιστοιχία των τυπικών προσόντων και την καλύτερη αμοιβαία γνώση των επαγγελματικών πτυχίων, με παράλληλο σεβασμό της ιδιαιτερότητας της κάθε χώρας, αναπτύσσοντας τις επαφές και τις ανταλλαγές μεταξύ των διαφόρων εταίρων του εκπαιδευτικού συστήματος ευνοώντας την Ευρώπη της κινητικότητας τόσο σε γεωγραφικό όσο και σε επαγγελματικό επίπεδο, οι δράσεις αυτές θα μπορέσουν να συμβάλουν στην προετοιμασία των μελλοντικών εργατών, υπαλλήλων, τεχνικών και στελεχών για τις νέες απαιτήσεις της Ευρώπης του 1993.