22. 7. 89 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. C 185/3 
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 
του Συμβουλίου και των υπουργών υγείας των κρατών μελών που συνήλθαν στα πλαίσια του 
Συμβουλίου 
της 16ης Μαίου 1989 
σχετικά με την πρόληψη του AIDS σε άτομα που παίρνουν ναρκωτικά παρεντερικώς 
(89/C 185/03) 
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΏΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΟΙ 
ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΠΟΥ ΣΥΝΕΡ­
ΧΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ, 
ΣΥΝΑΓΟΥΝ από την ανταλλαγή απόψεων επί της αποκτη­
θείσης εμπειρίας στον τομέα αυτόν, τα ακόλουθα συμπερά­
σματα: 
Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΉ 
1. Γίνεται διαρκώς καταφανέστερο ότι σε όλα τα 
κράτη μέλη της Κοινότητας τα άτομα που παίρνουν 
ναρκωτικά παρεντερικώς αποτελούν πλέον την ομάδα 
με επικίνδυνη συμπεριφορά στην οποία έχει σημειωθεί η 
μεγαλύτερη αύξηση κρουσμάτων AIDS. Οι επιδημιολο­
γικές ενδείξεις δείχνουν ότι σε ορισμένα κράτη μέλη 
είναι επίσης η ομάδα με τη μεγαλύτερη αύξηση των 
μολύνσεων από τον ιό VIH. 
2. Από την άποψη των μηχανισμών μετάδοσης που 
ιού VIH, όσοι παίρνουν ναρκωτικά παρεντερικώς έχουν 
το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό ότι συνδυάζουν και τους 
τρεις γνωστούς τρόπους μόλυνσης από τον ιό VIH, 
δηλαδή: 
— μετάδοση από το αίμα, κυρίως με τη χρησιμοποίηση 
του υλικού ενέσεων από περισσότερα του ενός 
άτομα, 
— μετάδοση με τη σεξουαλική επαφή, 
— κάθετη μετάδοση (από μητέρα σε παιδί). 
3. Τα άτομα αυτά αποτελούν πολύ σημαντική πηγή 
μόλυνσης λόγω του υψηλού κινδύνου διάδοσης του ιού 
τόσο μεταξύ τους όσο και στο υπόλοιπο του κοινο-
νικού συνόλου. 
4. Μέχρι σήμερα οι θεραπευτικές μέθοδοι έχουν ανα­
πτυχθεί πολύ αργά και δεν διαθέτουμε ακόμη προστα­
τευτικά μέτρα γενικευμένης χρήσης. 
Για το λόγο αυτόν οι περισσότερες προσπάθειες των 
προγραμμάτων δράσης πρέπει να στραφούν προς προλη­
πτικές δραστηριότητες, κυρίως προς την εκπαίδευση τη 
σχετική με την υγεία, οι οποίες θα αποσκοπούν στη 
μείωση του κινδύνου μόλυνσης από τον ιό VIH. 
5. Όλα τα κράτη μέλη έχουν αρχίσει να εφαρμόζουν 
διάφορα προγράμματα δράσης. Η από κοινού αξιολό­
γηση των προγραμμάτων αυτών θα επέτρεπε τον αμοι­
βαίο εμπλουτισμό των εμπειριών με στόχο την κατά­
στρωση περαιτέρω δράσεων. II. ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ 
1. Η ειδική αυτή κατάσταση δημιουργεί περισσότερο 
από ποτέ την επιτακτική ανάγκη να οριστεί σαφώς η 
πολιτική δράσης με στόχο τα προβλήματα που προ­
καλεί η χρήση των ναρκωτικών. 
Κατά το σχεδιασμό της πολιτικής αυτής, πέρα από τον 
τελικό στόχο (την παύση της χρήσης ναρκωτικών), 
πρέπει να τεθούν ενδιάμεσοι στόχοι (μείωση της θνησι­
μότητας, μείωση του κινδύνου μόλυνσης από τον ιό 
VIH ή από άλλους μολυσματικούς παράγοντες, μείωση 
της περιθωριοποίησης κ.λπ.), η επίτευξη των οποίων 
πρέπει να θεωρηθεί θεμελιώδους σημασίας. 
2. Από την άποψη αυτή γίνεται διαρκώς περισσότερο 
αναγκαίος ο αποτελεσματικός συντονισμός μεταξύ των 
προγραμμάτων καταπολέμησης του AIDS και των προ­
γραμμάτων αρωγής και πρόληψης της καταχρηστικής 
χρήσης των ναρκωτικών τόσο σε εθνικό όσο και σε υπε­
ρεθνικό επίπεδο. 
3. Οι ναρκομανείς έχουν πολύ συγκεκριμένα κοινω­
νικά χαρακτηριστικά που πρέπει να ληφθούν υπόψη 
κατά το σχεδιασμό οποιασδήποτε προληπτικής 
μεθόδου, επειδή μπορούν να δυσχεράνουν τα προγράμ­
ματα δράσης. Τα χαρακτηριστικά αυτά είναι: υψηλό 
ποσοστό περιθωριοποίησης, συνήθειας πρόσληψης 
ουσιών που συνεπάγονται υψηλό κίνδυνο για την υγεία, 
καθώς και μεγάλη δυσκολία πρόσβασης στις υγειονο­
μικές και κοινωνικές υπηρεσίες. 
4. Από τις μέχρι τώρα εμπειρίες καταφαίνεται ότι η 
επίγνωση του κινδύνου μόλυνσης από τον ιό VIH απο­
τελεί ένα κάποιο κίνητρο για τους ναρκομανείς ώστε να 
εγκαταλείψουν τη χρήση ναρκωτικών ή να στραφούν 
προς ασφαλέστερες μεθόδους πρόσληψης τους. 
5. Ωστόσο η αξιοποίηση του κινήτρου αυτού εξακο­
λουθεί να είναι δύσκολη και απαιτείται πολλή φαντασία 
για το σχεδιασμό των προγραμμάτων δράσης, χωρίς να 
υποτιμάται η σημασία καμιάς ευκαιρίας για πρόοδο 
προς την κατεύθυνση αυτή. 
6. Τα προγράμματα αυτά πρέπει να σχεδιάζονται 
έτσι, ώστε η απουσία κατασταλτικών μέτρων, η χρο­
νική και τοπική γειτνίαση στους χώρους όπου συχνά­
ζουν τα άτομα αυτά, η ταχύτητα παροχής ιατρικών 
φροντίδων, όταν ζητούνται, και η παροχή άλλων πρό­
σθετων κοινωνικών πλεονεκτημάτων να μπορούν να 
βοηθήσουν να ξεπεραστούν τα εμπόδια που αναφέρ­
θηκαν παραπάνω. 
Αριθ. C 185/4 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 22. 7. 89 
7. Για κάθε σχετική στρατηγική θα πρέπει να επιδιώ­
κεται η συμμετοχή όλων των επαγγελματικών και κοι­
νωνικών τομέων που μπορούν να συμβάλλουν, όπως 
είναι οι δημόσιες ή ιδιωτικές υπηρεσίες, αρωγής, οι 
δικαστικές αρχές, οι εθελοντικές οργανώσεις, οι οργα­
νώσεις νέων, οι πρώην ναρκομανείς κ.λπ. 
III. ΑΕΟΝΕΣ ΜΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΤΗΣ 
ΜΟΛΥΝΣΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ VIH 
Βέβαια δεν είναι δυνατό να υπάρξουν οριστικές και 
γενικής εφαρμογής λύσεις και, αν μερικά μέτρα αποδε­
δειγμένα έφεραν θετικά αποτελέσματα, αυτό έγινε, 
πάντα λαμβάνοντας υπόψη τα κοινωνικά χαρακτηρι­
στικά του ειδικού αυτού πληθυσμού των ναρκομανών 
σε κάθε κράτος, περιφέρεια ή κοινότητα. 
Συνεπώς κάθε κράτος θα εξετάσει τις λύσεις που φαί­
νονται προσφορότερες σε σχέση με τα δικά του χαρα­
κτηριστικά. 
Α. Εκπαίδευση όσον αφορά την υγεία 
1. Εκτός από τα μέτρα που λαμβάνονται υπόψη 
στα γενικά προγράμματα εκπαίδευσης σχετικά με 
την υγεία, πρέπει να προωθηθούν και άλλα μέτρα με 
στόχο συγκεκριμένους κύκλους ή συγκεκριμένες 
ομάδες (φυλακές, κύκλους στους οποίους ζουν οι 
ναρκομανείς, πορνεία κ.λπ.). Κατά το σχεδιασμό 
τους πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η γνώμη προ­
σώπων που γνωρίζουν αυτούς τους κύκλους και τα 
ιδιαίτερα χαρακτηριστικά επικοινωνίας των κύκλων 
αυτών (άτομα που έχουν ζήσει ή ζουν σ' αυτούς, 
ναρκομανείς ή πρώην ναρκομανείς κ.λπ.). 
2. Πρέπει να χρησιμοποιηθεί η στρατηγική θέση 
του προσωπικού παροχής πρώτων βοηθειών, δεδο­
μένου ότι είναι γνωστό ότι για διάφορους λόγους οι 
ναρκομανείς προσφεύγουν πολλές φορές σ' αυτά τα 
άτομα πριν να ζητήσουν να υποβληθούν σε θεραπεία 
για να απαλλαγούν από την τοξικομανία. Πρέπει να 
καταβληθούν προσπάθειες για να συνειδητοποιή­
σουν οι παρέχοντες τις πρώτες βοήθειες ότι μπορούν 
να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο για τη μετα­
βολή των επικίνδυνων συνηθειών που έχουν σχέση 
με την τοξικομανία και τις σεξουαλικές πρακτικές. 
3. Παρόμοια διαδικασία ενημέρωσης πρέπει να 
πραγματοποιηθεί και με το υπόλοιπο προσωπικό του 
τομέα της υγείας ώστε να μην αντιμετωπίζονται 
πλέον αρνητικά οι εν λόγω ασθενείς και με τον 
τρόπο αυτόν οποιαδήποτε επίσκεψη τους να μπορεί 
να χρησιμοποιείται για την εκπαίδευση τους σε 
θέματα υγείας. 4. Ύστερα από τη διάγνωση θετικής οροαντί-
δρασης και για να μην αναπτύσσονται ανεύθυνες 
συμπεριφορές που παρουσιάζουν υψηλό κίνδυνο 
μετάδοσης του ιού VIH σε άλλα άτομα, εξαιτίας της 
πεποίθησης ότι είναι αναπότρεπτη η εξέλιξη της 
ασθένειας, θα πρέπει να υπάρχει ρεαλιστική ενημέ­
ρωση για τις πιθανότητες ανάπτυξης της νόσου, 
καθώς και για τη δυνατότητα που διαθέτει το ίδιο το 
άτομο να περιορίσει τον κίνδυνο αυτό υιοθετώντας 
υγιεινό τρόπο ζωής, ιδίως για να εμποδίζονται ή.να 
δυσχεραίνονται οι νέες μολύνσεις από τον ίδιο ή 
άλλους μολυσματικούς παράγοντες. 
Β. Προγράμματα θεραπείας από την εξάρτηση 
1. Οι διάφορες εναλλακτικές μορφές θεραπείας 
που υπάρχουν για την αποτοξίνωση και την αποκα­
τάσταση των ναρκομανών, θα πρέπει να αναθεωρη­
θούν και να εκτιμηθούν λαμβάνοντας υπόψη την 
εμφάνιση και την εξάπλωση της μόλυνσης από τον 
ιό VIH. 
2. Θα ήταν σκόπιμο να προωθηθούν εναλλα­
κτικοί τρόποι αντιμετώπισης του θέματος, όταν 
αυτό επιτρέπεται από την εθνική νομοθεσία. 
Μεταξύ αυτών μπορεί να είναι η εφαρμογή και επέ­
κταση των μεθόδων, όπως για παράδειγμα τα προ­
γράμματα συντήρησης με υποκατάστατες ουσίες, οι 
οποίες μπορούν να συμβάλλουν στο πέρασμα σε τρό­
πους κατανάλωσης που δεν περιέχουν τον κίνδυνο 
μετάδοσης μολυσματικών ασθενειών. 
3. Πρέπει να αξιοποιούνται όλες οι ευκαιρίες που 
παρουσιάζονται για επαφή με τους ναρκομανείς και 
να σχεδιάζονται προγράμματα με διαφορετικά επί­
πεδα απαιτήσεων, ώστε να μπορεί κάθε ναρκομανής 
να βρίσκει το πρόγραμμα το οποίο μπορεί πράγματι 
να ακολουθήσει σε κάθε στιγμή. 
Γ. Διάθεση προφυλακτικών 
1. Εκτός από την προβολή, στα πλαίσια των 
εκστρατειών εκπαίδευσης για την υγεία, σεξουα­
λικών πρακτικών που προστατεύουν από τη μόλυνση 
από τον ιό VIH, θα πρέπει να βρίσκονται εύκολα 
στη διάθεση των ναρκομανών προφυλακτικά δωρεάν 
ή σε πολύ χαμηλές τιμές. 
2. Θα πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες ώστε 
οι επαγγελματίες του τομέα της υγείας, ιδίως εκείνοι 
που βρίσκονται πλησιέστερα στους ασθενείς, να δια­
βιβάζουν αυτού του είδους τις πληροφορίες και οι 
σχετικές συστάσεις να γίνονται με τρόπο που ο 
ασθενής να τις δέχεται με την ίδια εμπιστοσύνη με 
την οποία δέχεται και οποιαδήποτε άλλη περίθαλψη. 
^7^ Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών κοινοτήτων Αριθ^Ι^^ 
^α πρέπει να προωθηθείοσυντονισμός μεταξύ των 
προγραμμάτων καταπολέμησης του Α1Ρο5,παρακο^ 
λοΰθησης και πρόληψης των διαοόρωνμορψώντο^ 
κομανίαςκαιτωνμαιευτικοπαιδιατρικώνπρογραμ 
μάτων.Σ^όλα αυτά τα προγράμματα θα πρέπει να 
υπάρ^ειηπροοπτική λήψης μέτρων για τις ναρκομα­
νείς γυναίκες που βρίσκονται σε ηλικία τεκνοποιίας, 
καθώς και για τις εγκύους ναρκομανείς. 
Ταπρογράμματα αυτά θα πρέπει ειδικότερα να περί 
λαμβάνουν τουλάχιστον^ 
— παροχή πληροφοριών και συμβουλών στις ναρκο 
μανείςγυναίκεςσ^ετικάμετουςκινδΰνουςπου 
ενέχει για τις ίδιες, το έμβρυο και το νεογέννητο, 
ημόλυνσηαπότονιόν^Ρί, 
^μέτρασ^ετικά μετιςεγκυμοσυνες υψηλού κιν 
δΰνου. 
Ε. ^γν^^τ^νο^ο^τη^ών 
Ι. Οι δημόσιες αρ^ές πρέπει να δημιουργούν τις 
προϋποθέσεις, ώστε να μπορούν να έ^ουν πρόσβαση 
στη διάγνωση και στη θεραπεία όλοι όσοι το επιθυμούν 
ανεξάρτητα από τις οικονομικές τους δυνατότητες. 
^. Οι εξετάσεις θα πρέπει να πραγματοποιούνται 
έτσι, ώστε να εςασ^αλί^ονταιησυναίνεση του ενδιαψε 
ρόμενου και το απόρρητο των αποτελεσμάτων. Επι^ 
πλέον πρέπει οι υπεύθυνοι επαγγελματίες ή οι υπεΰ 
θυνες υγειονομικές ομάδες να έ^ουν τα απαραίτητα 
προσόντα γιατην παροχή συμβουλών καιψυ^οκοινω 
νικής στήριξης. 
Ρ Αεδομένου ότιγια διάψορουςλόγους από αυτές 
περνούν κάποια στιγμή της ^ωής τους πολλά άτομα με 
προβλήματα από τη ^ρήση των ναρκωτικών, οι ψυλακές πρέπει να θεωρούνται ^ώροι ειδικής σημασίας για την 
ανάπτυξη διαψόρων προγραμμάτων πρόληψης και περί 
θαλψης. 
^. Εψόσον ^ρειά^εται, οι διάψορες δυνατότητες 
δράσης που αναψέρθηκαν για τον εν γένει πληθυσμό θα 
έπρεπε να αξιολογούνται προσεκτικά πριν από την 
εψαρμογή τους σ^αυτόν το σωφρονιστικό ^ώρο βάσει 
των όλως ιδιαιτέρων κοινωνικών και νομικών συν^ 
θηκών του. 
^,^ν^^τ^Τ^8^ΑΤ^^ 
Ρ Ρια να μπορέσει να αγιοποιηθεί όσο γίνεται περισ 
σότεροηπείρα που έ^ει αποκτηθεί στα διάψορα κράτη 
μέλη και λαμβάνοντας υπόψη τις δραστηριότητες και τις 
κατευθύνσεις διεθνών οργανισμών,όπως της ϋΟν^η 
του Συμβουλίου της Ευρώπης,η^^ομάδα^ΑΙΰ^ θα 
πραγματοποιήσει ανταλλαγή απόψεων με βάση α^ιολο 
γήσεις των σχετικών εθνικών προγραμμάτων δράσης. 
Στο τέλος των εργασιών της,ηομάδα αυτή θα υποβάλει 
στο Συμβούλιο προτάσεις για τη ^άρα^η κοινών κατευ 
θΰνσεων. 
^. ^.αλείταιηΕπιτροπή να συντάξει και να υποβάλει 
στο Συμβούλιο πρόγραμμα στον τομέα αυτόν, πριν από 
τα τέλη του Ρ^. Στοπρόγραμμα αυτό θα μπορούσε 
ειδικότερα να προβλέπεταιηενθάρρυνσηκαιη^ρηματο^ 
δότηση των συνεδριάσεων εμπειρογνωμόνωνή άλλων 
πρωτοβουλιών που θα επιτρέψουν την ανταλλαγή γνώ 
σεων που έ^ουν αποκτηθεί σε κάθε ^ώρα με την αξιολό­
γηση των διαφόρων μεθόδων και στρατηγικών εψαρ^ 
μογής.^α πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη οι δράστης 
ριότητες των προαναφερόμενων διεθνών οργανισμών. 
^. Τακράτη μέλη θαπρέπει ενδεχομένως να ε^ετά 
σουν τις επιπτώσεις της εσωτερικής νομοθεσίας τους, 
γιαναδιευκολυνθείηέναρ^ηεψαρμογήςτωνμέτρωνη 
λήψη των οποίων συστήνεται ανωτέρω, καθιστώντας 
δυνατή την αποτελεσματικότερη καταπολέμηση των 
προβλημάτων που προκαλεί η μη θεραπευτική ^ρήση 
των ναρκωτικών καιημόλυνση από τον ιό νΗΡ